|
New Page 1
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
ç¹ÃÇÔð¶ çÅ ÇåÀ¹ÔÅð è±îèÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ
ܦèð ÓÚ ç¹ÃÇÔð¶ î½Õ¶ èÈ¿ èÈ¿ ÕðÕ¶ Ãó ðÔ¶ ðÅòä, î¶ØéÅç å¶ Õ°¿íÕðé
ç¶ ê¹åñ¶Í åÃòÆð : ÁÅð. ÁËé. ÇóØ
ܦèð, BH Ãå§ìð (ÇåòÅóÆ)-ç¹ÃÇÔðÅ
Á¾Ü ôÇÔð íð ÓÚ ò¾Ö-ò¾Ö æÅò» Óå¶ ê±ð¶ ܯô-Öð¯ô å¶ èÅðÇîÕ îÇðÁÅçÅ
Áé¹ÃÅð îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ îÇáÁÅÂÆ çÆÁ» ç¹ÕÅé» Óå¶ ÕÅëÆ íÆó ÃÆÍ Üñ¶ìÆÁ»
ç¶ Çòô¶ô ÕÅÀ±ºàð ñ×Ŷ ׶ ÃéÍ ç¹êÇÔð Ã ÔÆ ò¾Ö-ò¾Ö æÅò» 寺
ô¯íÅ ïÅåðÅò» ÇéÕñÆÁÅÍ ôÅî Ã ðÅòä, Õ¹§íÕðé å¶ î¶ØéÅç ç¶ ê¹åÇñÁ»
ù Á×é í¶à ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ôÇÔð ÓÚ ÕðÆì Çå§é çðÜé æÅò» Óå¶ ç¹ÃÇÔðÅ îéŶ
ÜÅä çÆÁ» õìð» ÔéÍ
ìÅö Õðî ìÖô (ã§é î¹Ô¾ñÅ)
ÃzÆ ðÅî òËñë¶Áð ùÃÅÇÂàÆ Áå¶ ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ, ìÅð·Å Õðî ìÖô (ã§é
î¹Ô¾ñÅ) ò¾ñ¯º îéŶ ç¹ÃÇÔð¶ î½Õ¶ î¹¾Ö îÇÔîÅé ¶. âÆ. ÜÆ. êÆ.
ðÅÇܧçð ÇÃ§Ø é¶ ê¹åÇñÁ» Á×éÆ ÇòÖÅÂÆÍ Õî¶àÆ ç¶ Ú¶ÁðîËé Ççé¶ô ã¾ñ
(Õ½ºÃñð), êzèÅé ê¿ÕÜ ã¾ñ å¶ Ô¯ðé» ÁÔ¹ç¶çÅð» é¶ îÇÔîÅé» çÅ ÃòÅ×å
ÕÆåÅÍ ç¹êÇÔð Ã Õ¾ãÆ ô¯íÅ ïÅåðÅ çÅ ô¹¾í ÁÅð§í î¶Áð ðÅÕ¶ô ðÅá½ð
é¶ ÕÆåÅÍ ô¯íÅ ïÅåðÅ ÇÂñÅÕ¶ çÅ Ú¾Õð ñ×Å Õ¶ ç¹ÃÇÔðÅ ÃæÅé Óå¶ ê¹¾ÜÆ å»
ÃÅìÕÅ î§åðÆ ÜË ÇÕôé ÃËäÆ é¶ å»âò Çézå êz¯×ðÅî çÅ À¹çØÅàé ÕÆåÅÍ
À¹êð§å ÁÅÇåôìÅÜ» ò¾ñ¯º ôÅéçÅð ÁÅÇåôìÅ÷Æ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ é×ð ùèÅð àð¾Ãà
ç¶ Ú¶ÁðîËé ìñÜÆå ÇÃ§Ø éÆñÅ îÇÔñ, ÇòèÅÇÂÕ Ç´ôé ç¶ò í§âÅðÆ, ÁËÃ. êÆ.
×¹ðêzÆå ÇÃ§Ø å±ð, ìÅìÅ ÔðÆ ÇÃ§Ø ÔðÆÁ» ò¶ñ» òÅñ¶ ÇÂà î½Õ¶ Çòô¶ô
îÇÔîÅé ÃéÍ
ÃÅÂƺ çÅà (êà¶ñ Ú½Õ)
ÃzÆ îÔ»ÕÅñÆ î§Ççð ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ, ܦèð ò¾ñ¯º ç¹ÃÇÔðÅ ÃÅÂƺçÅà ÃÕ±ñ
êà¶ñ Ú½Õ ç¶ îËçÅé ÓÚ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ç¹êÇÔð Ã ô¯íÅ ïÅåðÅ êzÅÚÆé
ñÅÔ½ðÆÁ» 寺 Ú¾ñÆ, ÇÜà çÅ ô¹¾í ÁÅð§í ÁÅð. Õ¶. ÜÅÇÂÃòÅñ (ÁËÃ. ÁËÃ.
êÆ.) å¶ ÁËÃ. êÆ. êòé ðŶ é¶ ÕÆåÅÍ ô¯íÅ ïÅåðÅ çÆ Á×òÅÂÆ ÁËî. ÁËñ.
¶. Ç´ôé ç¶ò í§âÅðÆ, î¶Áð ðÅÕ¶ô ðÅá½ð é¶ ÕÆåÆÍ ÃÅÂƺçÅà ÃÕ±ñ ÓÚ
ԯ¶ î¹¾Ö ÃîÅ×î ÓÚ îÇÔîÅé îé¯ð§Üé ÕÅñÆÁÅ (ÕËìÇéà î§åðÆ) ÃéÍ êzí±
ÃzÆ ðÅî ù ÇåñÕ âÆ. ÃÆ. ÁÜÆå ÇÃ§Ø ê¿é± é¶ ñ×ÅÇÂÁÅÍ êzèÅé åðöî Õê±ð,
í¹Çê¿çð ÃÇÔ×ñ, îçé ñÅñ öá, úî ç¾å ܯôÆ, ðòÆ îÇÔ§çð± (Õ½ºÃñð), âÅ:
Çòêé ÁÅé§ç, ðÅÜÆò òÅñÆÁÅ, ÁÇîå ×ð×, êòé îñÔ¯åðÅ, ðÅî ׯêÅñ ×¹êåÅ,
èðîêÅñ Áð¯óÅ, êzòÆé Ô»âÅ, çÇò§çð Á×ðòÅñ, âÅ: êðÇò§çð ìÜÅÜ, Çòêé
ôðîÅ, ðÅîêÅñ ôðîÅ, ÇܧîÆ ÕÅñÆÁÅ, Çòé¯ç Á×ðòÅñ, ðÅÜ Õ¹îÅð ôðîÅ, éð¶ô
ÇòÜ, ܹÇקçð ׯÖÅ, ÇÕðêÅñ ÇÃ§Ø ì±àÆ (Õ½ºÃñð) å¶ Ô¯ðé» î˺ìð» é¶
îÇÔîÅé» çÅ ÃòÅ×å ÕÆåÅ
àð¶Çé§× ÕÅñÜ (ñÅâ¯òÅñÆ ð¯â)
îÔÅé×ð ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ ò¾ñ¯º àð¶Çé§× ÕÅñÜ ç¶ îËçÅé ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ
îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ìÅÁç ç¹êÇÔð ô¯íÅ ïÅåðÅ ÇÛ§éîÃÇåÕÅ èÅî îÅÃàð åÅðÅ
ÇÃ§Ø é×ð 寺 ç¶òÅ î» ÜÆ ç¶ ÁôÆðòÅç éÅñ ô¹ð± Ô¯ÂÆÍ î¹¾Ö ÃîÅ×î ÓÚ
ÃÅìÕÅ î§åðÆ ÜË ÇÕôé ÃËäÆ, ÁôòéÆ Ö¯ÃñÅ, ðÅî êzÕÅô òÅÃñ, Çòé¯ç ØÂÆ,
×¹ñôé ôðîÅ å¶ í¹Çê¿çð ÇÃ§Ø î¾Õó î¹¾Ö îÇÔîÅé ÃéÍ î§åðÆ îé¯ð§Üé
ÕÅñÆÁÅ, ÇòÜË Ã»êñÅ, î¶Áð ðÅÕ¶ô ðÅá½ð å¶ Ç´ôé ç¶ò í§âÅðÆ Çòô¶ô
îÇÔîÅé ÃéÍ ÇÂé·» ÃÅÇðÁ» çÅ ÃòÅ×å î¹¾Ö Çéðç¶ôÕ êzòÆé Ô»âÅ, î¹¾Ö
êzì§èÕ çÆòÅé Á§Çîzå Áð¯óÅ, î¹¾Ö ÃðêzÃå, âÅ: ÕÇêñ ×¹êåÅ å¶ ì§ÃÆ ñÅñ
éÅð§×, Ú¶ÁðîËé ùôÆñ åñòÅó, êzèÅé ðÅÜ Õ¹îÅð Ú½èðÆÍ
é¶åÅ ÜÆ êÅðÕ (îÅÃàð åÅðÅ ÇÃ§Ø é×ð)
öòŠçîåÆ ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ, é¶åÅ ÜÆ êÅðÕ, îÅÃàð åÅðÅ ÇÃ§Ø é×ð ò¾ñ¯º
îéŶ ç¹ÃÇÔð¶ ÓÚ î§åðÆ ÃzÆ îé¯ð§Üé ÕÅñÆÁÅ, î¶Áð ðÅÕ¶ô ðÅá½ð, ÃÅìÕÅ
î§åðÆ ÜË ÇÕôé ÃËäÆ, ìñç¶ò ðÅÜ îÅׯ î¹¾Ö îÇÔîÅé ÃéÍ êzèÅé×Æ Ã¹èÆð
ñ±æðÅ é¶ ÕÆåÆÍ ìÅÁç ç¹êÇÔð ô¹ð± Ô¯ÂÆ ô¯íÅ ïÅåðÅ çÅ ô¹¾í ÁÅð§í ÁÅð.
ÁËÃ. ÁËÃ. ç¶ ÕôîÆðÆ ñÅñ Ö¿éÅ å¶ ìñðÅÜ ×¹êåÅ é¶ ÕÆåÆÍ Ãð¯Ü îñÔ¯åðÅ
å¶ Áô¯Õ ×¹êåÅ Çòô¶ô îÇÔîÅé ÃéÍ ÇÂé·» ÃÅÇðÁ» çÅ ÃòÅ×å ðÅî «íÅÇÂÁÅ
Õê±ð, Áô¯Õ ×ð¯òð, ÇÕôé ñÅñ ôðîÅ, ñðÜ ç¶ò ÃËäÆ, Ú¶ÁðîËé êzçÆê òÅÃç¶ò,
ùéÆñ Õ¹§çðÅ, Ú¶åé åz¶Ôä, Çð¾ÕÆ ÃËäÆ å¶ Ô¯ðé» î˺ìð» é¶ ÕÆåÅÍ
éîÆ ò¾è Ô¯ä ÕÅðé Þ¯é¶ çÆ õðÆç ô¹ð± éÔƺ Ô¯ÂÆ
ܦèð çÆ éòƺ çÅäÅ î§âÆ ÇòÚ ÇñÁ»çÆ Þ¯é¶ çÆ ëÃñ ù ò¶Öç¶ Ô¯Â¶
ÁÅó·åÆ Áå¶ ÇÕÃÅéÍ åÃòÆð : á¾á×ó·
îÕñç», BH Ãå§ìð
(á¾á×ó·)-éòƺ çÅäÅ î§âÆ Ü¦èð ÇòÚ ÇêÛñ¶ Õ¹Þ Ççé» å¯º Á¾Ü å¾Õ ABEE
չǧàñ êðîñ çÆ ÁÅîç Ô¯ ü¾ÕÆ þÍ ÃðÕÅðÆ Ô¹Õî ñÅ×± Ô¯ä Óå¶ Á¾Ü ÖðÆç
¶ܧÃÆÁ», îÅðÕë˵â, êéÃê, êé×ð¶é Áå¶ ÁËë. ÃÆ. ÁÅÂÆ. ò¾ñ¯º î§âÆÁ»
ÇòÚ ÁÅêä¶ ÖðÆç ç¶ êzì§è î¹Õ§îñ Õð ñ¶ Ôé êð êðîñ ÇòÚ éîÆ ìÔ¹å Ô¯ä
Áå¶ çÅäÅ ÔðÅ Ô¯ä ÕÅðé Á¾Ü ÖðÆç éÔƺ Ô¯ ÃÕÆÍ ÇÃòñ ÃêñÅÂÆ ç¶ À¹µÚ
ÁÇèÕÅðÆ, âÆ. ÁËë. ÁËÃ. ú. ÃzÆîåÆ Õ¹îÕ ñåÅ, ¶. ÁËë. ÁËÃ. ú.
êðÇî§çð ôðîÅ ò¾ñ¯º ǧÃêËÕàð, ðÇò§çð Õ¹îÅð, î¹éÆô Õ¹îÅð Ãî¶å ÃÅðÆ
î§âÆ çÅ ç½ðÅ ÕÆåÅ Áå¶ êðîñ çÆÁ» ã¶ðÆÁ» ù ò¶ÇÖÁÅ, ÇÜà ÇòÚ ÔðÅ çÅäÅ
Ç÷ÁÅçÅ Ô¯ä ÕÅðé À¹é·» Ç÷îÆçÅð» ù ÃñÅÔ Çç¾åÆ ÇÕ À¹Ô ê±ðÅ ê¾ÕÅ Þ¯éÅ,
î§âÆ ÇòÚ ñË Õ¶ ÁÅÀ¹äÍ îÅðÕÆà Õî¶àÆ ç¶ î§âÆ Ã¹êðòÅÂÆ÷ð åðöî ÇçØ
Áå¶ ×ð¶Çâ§× ùêðòÅÂÆ÷ð îéÜÆå ÇÃ§Ø òÆ î§âÆ ÇòÚ ÔÅ÷ð ÃéÍ ÁÅó·åÆ
ÁËïÃƶôé ç¶ êzèÅé ÕôîÆðÆ ñÅñ, òÕÆñ îéÜÆå ÇçØ, ðÇܧçð ÇçØ
Çî×ñÅéÆ, ÔðÜÆå ÇÃ§Ø ÕÅñóÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃÅðÆÁ» ÖðÆç ¶ܧÃÆÁ» ò¾ñ¯º
ÖzÆç Õðé ÇòÚ Õ¯ÂÆ Çã¾ñ éÔƺ, Ãׯº Ç÷ÁÅçÅ ÇÕÃÅé Ç×¾ñÆ ëÃñ çÆ ÕàÅÂÆ
ÕðÕ¶ ñË ÁÅ ðÔ¶ Ôé, ÇÜà éÅñ ÖzÆç ÇòÚ ç¶ðÆ Ô¯ ÃÕçÆ þÍ ÇÂà òÅð ܦèð
çÆ éòƺ çÅäÅ î§âÆ ÇòÚ ÇÕÃÅé» ù êÔ¹§Úä ñÂÆ ÕÅëÆ î¹ôÇÕñ çÅ ÃÅÔîäÅ
ÕðéÅ êË ÃÕçÅ þ ÇÕªÇÕ âÆ. ¶. òÆ. ÕÅñÜ Áå¶ îÕÃ±ç» òÅñ¶ ç¯ ëñÅÂÆúòð
Óå¶ ñ¾×¶ ðÇÔ§ç¶ ÜÅî éÅñ ìÔ¹å ÇÕÃÅé Çê¿â» ÇòÚ ë¯Õñ ê¹ÁÅǧ໠ܻ
ÖzÆç Õ¶ºçð ò¾ñ ÔÆ ÜÅäÅ áÆÕ ÃîÞ×¶Í ÁÅà þ ÇÕ Õ¾ñ· 寺 Õ¹Þ ÖzÆç ¶ܧÃÆÁ»
ÁÅêäÅ ÖzÆç çÅ ÖÅåÅ Ö¯ñ· ç¶ä×ÆÁ»Í |
ôÔÆç í×å ÇÃ³Ø çÅ Üéî ÇçÔÅóÅ îéÅÇÂÁÅ
ܦèð, BH Ãå³ìð (ìÅòÅ)-Ç÷ñ·Å Õ»×ðÃ ç¶ ÁÅÂÆ. àÆ. ÃËñ ç¶ î˺ìð» é¶ Ú¶ÁðîËé
ÃÌÆ ÁÇîå ×¹êåÅ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ôÔÆç í×å ÇÃ³Ø çÅ Üéî Ççé îéÅÇÂÁÅÍ Ãî±Ô
î˺ìð» é¶ í×å ÇÃ³Ø Ú½Õ ÓÚ ÃæÅÇêå ôÔÆç í×å ÇÃ³Ø ç¶ ì¹¾å Óå¶
ë¹¾ñîÅñÅò» Úó·Å Õ¶ À¹é·» ù ôðèÅ ç¶ ë¹¾ñ í¶ºà ÕÆå¶Í ÇÂà î½Õ¶ ÃÌÆ
ÁÇîå ×¹êåÅ Áå¶ ÃÌÆ ìñðÅÜ áÅÕ¹ð Õ½ºÃñð é¶ Ã³ì¯èé ÕðÇçÁ» ôÔÆç» Áå¶
À¹é·» çÆÁ» Õ¹ðìÅéÆÁ» ù ïÅç ð¾Öä çŠþçÅ Çç¾åÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃðêÌÃå
ÁôòéÆ ôðîÅ, Õ¹ìéÅñ Õ¹³çðÅ, ôËñÆ ÜîÅñ ÁÇÔîç, ôðç ïÅçò, êðîÜÆå î¾ñ·,
ÃÌÆ Áܶ, éÅÇÃð õÅé, ôËñ¶ô Õ¹îÅð, ÃÌÆ ðäçÆê, ÁÅÕÅô îñÔ¯åðÅ, ÃÌÆ
çÆêÕ, ÃÌÆ ÇòÕÅÃ, ÃÌÆ ×¯ñâÆ, ÃÌÆ ï¯×¶ô òðîÅ Áå¶ ÃÌÆ î¹Ô³îå ð¶ÔÅé
ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
íÅðå îÅåŠùÃÅÇÂàÆ é¶ îéÅÇÂÁÅ Üéî ÇçÔÅóÅ
ܦèð, (Çôò)-ôÔÆç-¶-ÁÅ÷î í×å ÇÃ§Ø ç¶ A@Bò¶º Üéî Ççé Óå¶ Á¾Ü ÇÜæ¶
ç¶ô-Çòç¶ô ÓÚ ÃîÅ×î ÕÆå¶ ×¶, À¹æ¶ íÅðå îÅåŠùÃÅÇÂàÆ ò¾ñ¯º òÆ
ÃæÅéÕ í×å ÇÃ§Ø Ú½Õ Óå¶ À¹é·» ç¶ ì¹¾å ù ç¹¾è éÅñ è¯ Õ¶ ë¹¾ñ îÅñÅ
êÅÂÆ ×ÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ùÃÅÇÂàÆ ò¾ñ¯º ÃðìçîåÆ éÅñ üä¶ êÅðàÆ êzèÅé
çÆêÕ îÇÔ§çð±, ÃÕ¾åð ñÖòÆð Õ¹îÅð, Ö÷ÅéÚÆ êzòÆé, îÆâÆÁÅ ÃÕ¾åð
ÁðÇò§çð ÇÃ§Ø å¶ Ô¯ðé» î˺ìð» ÓÚ¯º òð¹ä Ú¾ãÅ å¶ ðÅÔ¹ñ ׯâ ôÅÇîñ Ãé,
é¶ í×å ÇÃ§Ø ç¶ Ã¹êÇéÁ» ù ê±ðÅ Õðé çÆ ÃÔ¹§ ü¾ÕÆ å¶ ÒÇÂéÕñÅì
Ç÷§çÅìÅçÓ ç¶ éÅÁð¶ ñ×Å Õ¶ ôÔÆç í×å ÇÃ§Ø ù ôðè»ÜñÆ Çç§ÇçÁ»Í Ô¯ðé»
ñ¯Õ» ù ÇÂà îÔÅé ÕÅðÜ ÓÚ éÅñ ܹóé çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ
ð¯âò¶÷ î¹ñÅ÷î» é¶ îéÅÇÂÁÅ Üéî ÇçÔÅóÅ
ܦèð, (ÜÃêÅñ ÇçØ)-ê¿ÜÅì ð¯âò¶÷ ܦèð-A Áå¶ ê¿ÜÅì ð¯âò¶÷ ܦèð-B ç¶
î¹ñÅ÷î» é¶ Á¾Ü ÖðÅì Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ ôÔÆç-¶-ÁÅ÷î Ã: í×å ÇÃ§Ø çÅ A@Bò»
Üéî Ççé ܦèð ç¶ ì¾Ã Á¾â¶ ܯ ôÔÆç í×å ÇÃ§Ø ç¶ é»Á Óå¶ ð¾ÇÖÁÅ þ, ÇòÖ¶
ñ¾×¶ ôÔÆç í×å ÇÃ§Ø ç¶ ì¹¾å À¹µêð ë¹¾ñ» ç¶ Ôð êÇÔéÅ Õ¶ îéÅÇÂÁÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ Óå¶ êÔ¹§Ú¶ ÃÅæÆÁ» ù ñ¾â± ò§â¶ ×Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ ÕÅ: Ü×åÅð ÇçØ
êzèÅé ð¯âò¶÷ (¶àÕ), ܯÇקçð ÇÃ§Ø Üéðñ ÃÕ¾åð, çå¯Ö ÇÃ§Ø ÃÆéÆÁð
òÅÂÆà êzèÅé, ×¹ðî¹¾Ö ÇçØ, êzçÆê Õ¹îÅð êzèÅé ð¯âò¶÷ ܦèð-B ÜÃÇò§çð
ÇÃ§Ø Üéðñ ÃÕ¾åð, ÕðéËñ ÇÃ§Ø å¶ çÇò§çðêÅñ ÇÃ§Ø é¶ êÔ¹§Ú¶ ÃÅæÆÁ» ù
çì¯èé ÕðÇçÁ» í×å ÇÃ§Ø ç¶ Ã¹êÇéÁ» ç¶ ç¶ô ù À¹ÃÅðé çŠþçÅ Çç§ÇçÁ»
ÇÕªÇÕ Õ¶ºçð Áå¶ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ù òÆ ÇÂà ÇòÚ ôî±ñÆÁå ÕðéÆ ÚÅÔÆçÆ þÍ
éÅÜÅÇÂ÷ À¹ÃÅðÆÁ» Çòð¹¾è ÕÅðòÅÂÆ ù ñË Õ¶ ÖñìñÆ
ܦèð, BH Ãå³ìð (îçé íÅðçòÅÜ)-é×ð Çé×î ç¶ î¶Áð ÃÌÆ ðÅÕ¶ô ðÅá½ð
ò¾ñ¯º éÅÜÅÇÂ÷ À¹ÃÅðÆÁ» Çòð¹¾è Çìé» ÇÕö ÇòåÕð¶ ç¶ ÕÅðòÅÂÆ Õðé çÆ
ÇÚåÅòéÆ Çç¾å¶ ÜÅä ç¶ ìÅÁç ÕÂÆ ÇÃÁÅÃÆ é¶åÅò» Áå¶ Çé×î ÇòÚ î½Ü±ç
î¯Ôåìð» ÇòÚ ÖñìñÆ êËçÅ Ô¯ ×ÂÆ ÔË Áå¶ À¹é·» é¶ Ô¹ä 寺 ÁÅêä¶ ìÚÅÁ
ñÂÆ ÇÃøÅðô çÆ åñÅô ô¹ð± Õð Çç¾åÆ ÔËÍ ÇÂà Ãì³è ÇòÚ î¶Áð é¶ ÇìñÇâ³×
Ãì-Õî¶àÆ ìäÅÀ¹ä ñÂÆ ÕÇîôéð ù ÔçÅÇÂå ÕÆåÆ ÔË Áå¶ À¹Ã ÇòÚ ÕÇîôéð Ö¹ç
î˺ìð Ô¯ä×¶Í À¹é·» 寺 ÇÂñÅòÅ ÇìñÇâ³× ìð»Ú ç¶ ÁËÃ. àÆ. êÆ. Áå¶ Ô¯ð
ÁÇèÕÅðÆ À¹Õå Õî¶àÆ ÇòÚ ôÅÇîñ ÕÆå¶ ÜÅä×¶Í ÇÂà ç½ðÅé é×ð Çé×î ñåð»
ç¶ Áé¹ÃÅð ÃÅð¶ ôÇÔð çÆÁ» éÅÜÅÇÂ÷ ÕÅñ¯éÆÁ» Áå¶ ìä¶ îÅñ÷ çÆÁ» ñÚÆÁ»
êÇÔñ» ÔÆ ÇåÁÅð Õð ñÂÆÁ» ×ÂÆÁ» ÔéÍ Ã±ÚÆ ìÅð¶ ÇíäÕ ÇîñÇçÁ» ÔÆ
Õñ¯éÅÂÆ÷ð» Áå¶ Çé×î ç¶ î¯Ôåìð» çÆ ÇÚ³åÅ ò¾è ×ÂÆ ÔËÍ
ׯêÅñ é×ð ÓÚ îé¯Ü é¿éÅ çÅ ê¹åñÅ ëÈÇÕÁÅ
Üñ¿èð, BH Ãå¿ìð (îéòÆð ÇÃ¿Ø òÅñÆÁÅ)-ìÆå¶ Ççéƺ ÃæÅéÕ î¹Ô¼ñŠׯêÅñ
é×ð ÇòÖ¶ ë¹¼ñ» ç¶ ÕÅð¯ìÅð Óå¶ Õì÷Å ÜîÅÀ¹ä ç¶ î¿åò ù ñË Õ¶ ׿ÜÆ Áå¶
é¿éÅ ×Ëº× çðÇîÁÅé ô¹ðÈ Ô¯ÂÆ Ü¿× ñ×ÅåÅð ÜÅðÆ ÔËÍ ç¯ò» Çèð» é¶ ÁÅêä¶-ÁÅêä¶
î¯Ôð¶ ÇòÛÅ Çç¼å¶ ÔéÍ ÇÂà îÅîñ¶ ù ñË Õ¶ Á¼Ü òÆ Ö¶åð ÓÚ ÃÇæåÆ
åéÅÁ-êÈðé êð ô»å ìäÆ ðÔÆÍ Á¼Ü é¿éÅ ×ð¹¼ê çÅ Çòð¯è Õð ðÔ¶ ÕÇôÁê
ÃîÅÜ ç¶ ÇòÁÕåÆÁ» òñ¯º ÇÂÕ òÅð Çëð ÇÂñÅÕ¶ ÓÚ ð¯Ã êÌçðôé ÕÆåÅ Ç×ÁÅ
Áå¶ îé¯Ü é¿éÅ çÅ ê¹åñÅ ëÈÇÕÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÇÂÕ êÌ˵à é¯à ÜÅðÆ
Õðç¶ Ô¯Â¶ ÕÇôÁê ÃîÅÜ ç¶ é¶åÅ ÃÌÆ Áô¯Õ ׯê é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ îé¯Ü é¿éÅ ç¶
Á¼ÇåÁÅÚÅð» ÕÅðé ë¹¼ñ ò¶Úä òÅñ¶ ç¹ÕÅéçÅð ì¶Ô¼ç ç¹ÖÆ ÃéÍ ê¹Çñà îÅîñÅ
çðÜ Ô¯ä ç¶ ìÅòÜÈç îé¯Ü é¿éÅ ù Ç×ÌëåÅð éÔƺ Õð ðÔÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Çð¿ÕÈ
ðîé (êÌèÅé), ðÅÜ Õ¹îÅð ðÅÜÈ, ïôêÅñ, Ç×ðèÅðÆ ñÅñ, çÇò¿çð òðîŠׯñÅ,
ÇòÕÅà ÕÇôÁê, Çò¼ÕÆ ÕÇôÁê, ïù ÕÇôÁê, ÁôòéÆ ôðîÅ, ÁôòéÆ éðÈñÅ ÁÅÇç
òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ð¯Ã êÌçðôé» ÕÅðé Ô¯ ðÔÆ ÔË ÃÇæåÆ åäÅÁêÈðé
ìÆå¶ ç¯ Ççé» å¯º ׯêÅñ é×ð Ö¶åð ÓÚ ÃÇæåÆ ñ×ÅåÅð åäÅÁêÈðé ìäÆ Ô¯ÂÆ
ÔË Áå¶ ÇÂéÃÅë î¿×ä ç¶ é»Á Óå¶ ñ×ÅåÅð ð¯Ã êÌçðôé Ô¯ ðÔ¶ Ôé êð ê¹ÇñÃ
Ú¹¼ê-ÚÅê åîÅôÅ ç¶Ö ðÔÆ ÔËÍ êÇÔñ» òÆ Õ¹Þ ðÅÜé¶åÅò» ç¶ çÖñ Áå¶ ê¹ÇñÃ
çÆ Çã¼ñÆ ÕÅðòÅÂÆ ÕÅðé ÔÆ îÅÔ½ñ Ô¹ä òÆ Ü¶ ê¹Çñà éÅ ÜÅ×Æ å» ÇÂÕ òÅð
Çëð ò¼âÅ àÕðÅÁ Ô¯ ÃÕçÅ ÔËÍ ÇèÁÅéï¯× ×¼ñ ÇÂÔ òÆ ÔË ÇÕ ×¯ñÆÁ» ç¯ò»
Çèð» òñ¯º ÚñÅÂÆÁ» ×ÂÆÁ», ×¹¿âÅ×ðçÆ ç¯ò» Çèð» òñ¯º ÕÆåÆ ×ÂÆ Áå¶
ÇÂðÅçÅ Õåñ ç¶ îÅîñ¶ òÆ ç¯ò» èÇóÁ» ç¶ î˺ìð» ç¶ ÇÖñÅë çðÜ ÕÆå¶ ×¶
ÔéÍ êð ÇÂÃ ç¶ ìÅòÜÈç ð¯Ã êÌçðôé îé¯Ü é¿éÅ ç¶ ÇÖñÅë ÔÆ Ô¯ ðÔ¶ Ôé,
ÜçÇÕ çÈܶ èó¶ ù ç¹¼è è¯åÅ ÃÅìå Õðé çÆ Õ¯Çôô ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ ÔËÍ ÇÂà Ãí
寺 ÜÅêçÅ ÔË ÇÕ ÇÂà îÅîñ¶ ç¶ Çê¼Û¶ Õ¯ÂÆ ò¼âÆ ðÅÜéÆåÕ Ö¶â Ö¶âÆ ÜÅ
ðÔÆ ÔËÍ ÇÂÔ òÆ ÚðÚÅ ÔË ÇÕ ë¹¼ñ» çÅ ÕÅð¯ìÅð å» îÇÔÜ ÇÂÕ ìÔÅéÅ ÔÆ ÔË
ÇÂÔ å» ç¯ èÇóÁ» çÆ Ö¹ç ù öÌôá ÃÅìå Õðé çÆ ñóÅÂÆ ÔËÍ ÇÂÔ òÆ êåÅ
ñ¼×Å ÔË ÇÕ îÅîñÅ çðÜ Ô¯ä ç¶ ìÅòÜÈç òÆ Õ¯ÂÆ ÔîñÅòð ê¹ÇñÃ ç¶ Ô¼æ¶
éÔƺ ÚÇóÁÅÍ ÃÈåð» 寺 ÇîñÆ ÜÅäÕÅðÆ î¹åÅìÕ ç¯ò» èÇóÁ» ç¶ ÇòÁÕåÆÁ»
çÆÁ» ×¼âÆÁ» ðÅå Ã Ö¶åð ÓÚ Ø¹¿î ðÔÆÁ» Ôé Áå¶ ÇôÕÅð çÆ íÅñ ÕðçÆÁ»
Ôé ܶ ê¹Çñà Ãð×ðî éÅ Ô¯ÂÆ å» ÜÅéÆ é¹ÕÃÅé òÆ Ô¯ ÃÕçÅ ÔËÍ ÇÂÔ òÆ
ÚðÚÅ ÔË ÇÕ ç¯ò» èÇóÁ» ù ç¯ Õ¹Þ ðÅÜé¶åÅò» çÅ ÁÅôÆðòÅç ÔÅÃñ ÔË Áå¶
À¹Õå é¶åÅ òÆ êÅðàÆìÅÜÆ å¯º À¹êð À¹µá Õ¶ ÁÅê¯-ÁÅêä¶ ÃîðæÕ» çÅ ÃÅæ
ç¶ ðÔ¶ ÔéÍ
ÚÅÔ çÆ ç¹ÕÅé ç¶ åÅñ¶ ๼à¶
ܦèð, BH Ãå¿ìð (òÅñÆÁÅ)-ìÆåÆ ðÅå Ú¯ð» é¶ ÃæÅéÕ ðÃÆñÅ é×ð ÃÇæå ðÅÜé
àÆ ÃàÅñ ç¶ åÅñ¶ å¯ó Õ¶ éÕçÆ Áå¶ ÃÅîÅé Ú¯ðÆ Õð ÇñÁÅÍ ç¹ÕÅé ç¶ îÅñÕ
ðÅÜé ê¹¼åð ì¹¼è ðÅÜ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ×¹Á»ãÆ ò¼ñ¯º ç¼Ã¶ ÜÅä Óå¶ À°Ô
ç¹ÕÅé Óå¶ ê¹¼ÜÅ å» åÅñ¶ ๼චê¶ ÃéÍ Ú¯ð ÇÂÕ ×Ëà Çæâð, àÆ. òÆ.
Áå¶ AF@@ ð¹ê¶ ñË ×¶ ÔéÍ
ðÃÆñÅ é×ð ÇòÚ í¿é-å¯ó: ÃæÅéÕ ðÃÆñÅ é×ð ÇòÚ ÇÂÕ Øð ÇòÚ Õ°Þ ÇòÁÕåÆÁ»
é¶ çÅÖñ Ô¯ Õ¶ í¿é-å¯ó ÕÆåÆ Í Øð çÆ îÅñÕä ôÅî¯ Áé°ÃÅð À°Ã çÅ ÜÆå¯
éÅîÕ Á½ðå éÅñ êËÇÃÁ» çÅ ÇòòÅç Ú¼ñ ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂö ÕÅðé À°Ã ç¶ êåÆ Áå¶
ê¹¼åð» é¶ í¿é-å¯ó ÕÆåÆ ÔË ÜçÇÕ ÜÆå¯ é¶ ôÅî¯ ç¶ ç¯ô» ù ÇéðÅèÅð
ç¼ÇÃÁÅ ÔËÍ
íÅÜêÅ é¶ ×¿ÜÆ ×¾¹à ù Çç¾åÆ ÕñÆé ÇÚ¼à
Üñ¿èð, BH Ãå¿ìð (Çôò)-ׯêÅñ é×ð ÇòÚ îé¯Ü é¿éÅ å¶ ×¿ÜÆ ×¹¾à ÇòÚ Ô¯Â¶
Þ×ó¶ ÇòÚ Üñ¿èð íÅÜêÅ é¶ ×¿ÜÆ ×¹¾à ù ÕñÆé ÇÚà ç¶ Çç¾åÆ þÍ ÇÜà çÆ
Á¾Ü íÅÜêÅ ç¶ ÔñÇÕÁ» ÇòÚ ÚðÚÅ ðÔÆ þÍ ìÆå¶ Ççéƺ À¹µåðÆ ÇòèÅé ÃíÅ
ÔñÕ¶ ç¶ íÅÜêÅ ç¶ ÇòèÅÇÂÕ ÃÌÆ Ç´ôé ç¶ò í¿âÅðÆ Ö¹¾ñ· Õ¶ é¿éÅ ×¹¾à ç¶
ÇÖñÅø ÁÅ ×Â¶Í ÇÜà çÅ ÇþèÅ ëÅÇÂçŠ׿ÜÆ ×¹¾à ù Çîñ Ç×ÁÅÍ ÇòèÅÇÂÕ é¶
çÅÁòÅ ÕÆåÅ þ ÇÕ À¹Ô ×¹¿âÅ×ðçÆ ç¶ ÇÖñÅø Ôé å¶ ÇòèÅÇÂÕ òñ¯º ׿ÜÆ
×¹¾à ç¶ Ãîðæé ÇòÚ ÁÅÀ¹ä éÅñ íÅÜêÅ ÇòÚ éòƺ ÚðÚÅ ÇÛó ×ÂÆ þ ÇÕ êÅðàÆ
ԯ¶ Þ×ó¶ çÅ Çòð¯è ÕðçÆ þ ÇÕ Ü» Çëð ÇÃðë ÇÂÕ ×¹¾à çÅ Ãîðæé ÕðçÆ þÍ
Ã¿Ø ç¶ ÕÂÆ ÁÅ×È é¿éÅ ç¶ éÅñ ÃîÅ×î» ÇòÚ ÁÕÃð é÷ð ÁÅ Ü»ç¶ ÃéÍ ÃÈåð»
çÅ ÕÇÔäÅ þ ÇÕ Ü¶Õð é¿éÅ Ã¿Ø çÅ ÖÅà ÇðÔÅ þ å¶ íÅÜêÅ ç¶ ÇòèÅÇÂÕ é¶
ÇÕà åð·» é¿éÅ çÅ Çòð¯è ÕÆåÅ ÔËÍ ÃÈåð» çÅ ÕÇÔäÅ þ ÇÕ Ü¶Õð íÅÜêÅ ç¶
ÇòèÅÇÂÕ ×¹¿âÅ×ðçÆ ç¶ ÇÖñÅø Ôé å» À¹é·» ù ç¯ò» ×¹¾à» çÅ Çòð¯è ÕðéÅ
ÚÅÔÆçÅ ÃÆ ÇÕ À¹Ô ô»åÆ ÚÅÔ¹¿ç¶ ÔéÍ ×ñå é¿éÅ þ Ü» ׿ÜÆ ÇÂÔ Áñ¾× ÇòôÅ
þ êð ÇòèÅÇÂÕ òñ¯º é¿éÅ çÅ Çòð¯è Õðé éÅñ å» ÇÂÔ Ã¿Õ¶å ÇîÇñÁÅ ÔË ÇÕ
íÅÜêÅ Ã¿Ø ç¶ ÚÔ¶å¶ ç¶ Çòð¯è ÓÚ Öó·Æ þÍ Üñ¿èð ç¶ íÅÜêÅ êÌèÅé ÃÌÆ
ðòÆ îÇÔ¿çðÈ éÅñ ÿêðÕ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ êð À¹é·» éÅñ ×¾ñ éÔƺ Ô¯ ÃÕÆÍ
ÕðåÅðê¹ð ñÂÆ ñ»ØÅ ç¹ò¾ñ¶ Çé¾Ø¶ Ãì¿è» çÅ ê¹ñ òÆ ìä¶×Å-òâÅñÅ
ÕðåÅðê¹ð, BH Ãå¿ìð (×¹ðîñÕÆÁå ÇÃ¿Ø ÕÅÔñ¯º)-êÅÇÕÃåÅé ÇòÖ¶ ÕðåÅðê¹ð
ÓÚ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çŠܯåÆ Ü¯Çå ÃîÅÀ¹ä çÅ ÇçÔÅóÅ îéÅ Õ¶ ÁÅêä¶
Üæ¶ Ãî¶å òåé êðå¶ ÁÕÅñÆ ÁÅ×È Üæ¶çÅð Õ¹ñçÆê ÇÃ¿Ø òâÅñÅ é¶ ÇÕÔÅ þ ÇÕ
â¶ðÅ ìÅìÅ éÅéÕ å¯º ÕðåÅðê¹ð (êÅÇÕÃåÅé) ñ»Ø¶ òÅÃå¶ À¹Ô ÇêÛñ¶ ÃÅã¶
Á¾á ÃÅñ» 寺 Ôð¶Õ î¾ÇÃÁÅ î½Õ¶ è¹¾ÃÆ ì¿é Óå¶ ÜÅ Õ¶ ÁðçÅà Õðç¶ ÔéÍ
À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÕðåÅðê¹ð ñÂÆ ñ»ØÅ íÅðå êÅÇÕÃåÅé ç¶ Çé¾Ø¶ Ãì¿è» çÅ òÆ
ê¹ñ ÃÅìå Ô¯ò¶×ÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ç¯ò» ç¶ô» ç¶ ñ¯Õ ÁÅêÃÆ Çé¾Ø¶ Ãì¿è»
ç¶ ÚÅÔòÅé ÔéÍ ÇÂà ç½ð¶ î½Õ¶ À¹é·» çÆ Á½ÕÅø ì¯ðâ ç¶ Ú¶ÁðîËé ÃÂÆÁç
ÁÅÃë ÔÅôîÆ Áå¶ ÃÕ¾åð ÜéÅì Ö¹ðî ÃçÆÕÆ éÅñ ×¼ñìÅå Ô¯ÂÆ þ å¶ À¹é·»
îÇÔÃÈà ÕÆåÅ þ ÇÕ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ Ü¯åÆ Ü¯Çå ÃîÅÀ¹ä òÅñÆ
ÃæÅé çÆ Ã¶òŠÿíÅñ Áå¶ îÇðÁÅçÅ ñÂÆ Ü¶Õð ç¯ò¶ ÃðÕÅð» â¶ðÅ ìÅìÅ éÅéÕ
寺 ðÅòÆ êÅð ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÕðåÅðê¹ð ñÂÆ ñ»×Å ç¶ä ñÂÆ ÃÇÔîå Ô¯
ÜÅä Áå¶ ðÅòÆ çÇðÁÅ Óå¶ ê¹ñ ìäÅ ÇçåÅ ÜÅò¶ å» ÇÃ¾Ö Ã¿×å çÆ ÇÚð¯ÕäÆ î¿×
êÈðÆ Ô¯ ÜÅò¶×Æ å¶ À¹Ô Çìé» òÆ÷Å ÇÂà êÇò¼åð ÃæÅé ç¶ çðôé Õð ÃÕä׶Í
ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» ç¶ éÅñ Üæ¶: Úó·å ÇÃ¿Ø Á½ÜñÅ Áå¶ Ô¯ð ÃÅæÆ òÆ ÔÅ÷ð
ÃéÍ
ç¹ÃÇÔð¶ çÅ ÇåÀ¹ÔÅð è±îèÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ
ܦèð, BH Ãå¿ìð (ÃÅìÆ)-À¹êÕÅð ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ ò¾ñ¯º ôÔÆç Õ§òðÜÆå êÅðÕ
ÁÅçðô é×ð ܦèð ÇòÖ¶ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ êÇÔñ» ô¯íÅ
ïÅåðÅ çÅ ÁÅï¯Üé ÕÆåÅ Ç×ÁŠܯ ÃzÆ Çþè ìÅìÅ ìÅñÕ éÅæ î§Ççð ìÃåÆ
×¹÷» 寺 ô¹ð± Ô¯ Õ¶ ÇÂæ¶ êÔ¹§ÚÆÍ êzèÅé ÁðÜé Áð¯óÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂÃ
î½Õ¶ ê¿ÜÅì ç¶ ÕËìÇéà î§åðÆ ÃzÆ îé¯ð§Üé ÕÅñÆÁÅ, î¶Áð ðÅÕ¶ô ðÅá½ó,
ÜÃÇàà ÁËî. ÁËî. Á×ðòÅñ Ú¶ÁðîËé ìÅð ÇàzÇìÀ±éñ ê¿ÜÅì, Ã: ÕîñÜÆå ÇçØ
íÅàÆÁÅ ÃÆéÆÁð ÇâêàÆ î¶Áð ܦèð À¹Ú¶Ú¶ å½ð Óå¶ ÔÅ÷ð Ô¯Â¶Í ÇÂà î½Õ¶
Óå¶ Çìzܶô Ú¯êóÅ, ÃåêÅñ ÔðÜÅÂÆ, ðî¶ô ôðîÅ, Ú¶åé ÇÛ¾ìó, ùð¶ô öáÆ,
ðÜéÆô 蹧îÅ, Çòܶ îðòÅÔ, ðÅÇܧçð ÃéçÆð, ÁÇîå Áð¯óÅ, ×¹ñôé ÇòÁÅÃ, î¶ñÅ
ðÅî í×å±, ðÅÜ Õ¹îÅð Õ¾Õó, êzÆåî ÇÃ§Ø å¶ Ô¯ð Çòô¶ô å½ð Óå¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ôÔÆç í×å ÇÃ§Ø é×ð ÇòÖ¶ ç¹ÃÇÔðÅ
ï±æ òËñë¶Áð ùÃÅÇÂàÆ (ðÇÜ:) ôÔÆç í×å ÇÃ§Ø é×ð òÅñ¶ ÃéÅåé èðî î§Ççð
ç¶ ÃÅÔîä¶ êÅðÕ ÇòÖ¶ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà Ãì§èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ»
èðîòÆð íé¯à êzèÅé é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà î½Õ¶ ÇòèÅÇÂÕ Õ¶. âÆ. í§âÅðÆ,
ÃÅìÕÅ ÕËìÇéà î§åðÆ ÁòåÅð þéðÆ, ÃzÆ ôÆåñ Çò¾Ü, ÃzÆ ò¶ç òÇôôà Õ½ºÃñð
òÅðâ é§: B, ÃzÆ ÕÃå±ðÆ ñÅñ ÃÅìÕÅ Õ½ºÃñð, ÃzÆ ÃðçÅðÆ ñÅñ ×¹êåÅ,
êzèÅé ×½ðÆ ô§Õð î§Ççð Çòô¶ô å½ð Óå¶ ÔÅ÷ð Ô¯Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ ÁÅÇåôìÅ÷Æ
òÆ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Ôðô ñ¾ÖäêÅñ, ðÅܶô Õ¹îÅð ðÅܱ Üéðñ ÃÕ¾åð,
ÔðÇò§çð, ðÅÜ îÇÔ§çð±, î§ù éÅð§×, ÔðÇܧçð ØÂÆ, ìñòÆð ÇçØ, Õîñ
ÇÕô¯ð, éðÜÆå ôðîÅ, ÔðÆô Ú¯êóÅ, ÔðÆô Ú¯êóÅ, ùÖÜÆå ÇçØ, ê¿ÕÜ îÇÔåÅ,
ìÆ. ÁËî. ôðîÅ å¶ éð¶ô Õ¹îÅð Çòô¶ô å½ð Óå¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ
×¹ð± ׯÇì§ç ÇÃ§Ø Ãà¶âÆÁî ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ
ܦèð, (Ú§çÆê í¾ñÅ)-ÃæÅéÕ ×¹ð± ׯÇì§ç ÇÃ§Ø Ãà¶âÆÁî ÃzÆ ÃéÅåé èðî
ÃíÅ ×ÆåÅ î§Ççð, îÅâñ àÅÀ±é ò¾ñ¯º ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶
Á§ÇîzåÃð 寺 À¹Ú¶Ú¶ å½ð Óå¶ ÁŶ ÁÅÇåôìÅ÷Æ ç¶ ÕÅðÆ×ð ù¾ÚÅ ÇÃ§Ø é¶
ÁÅÇåôìÅ÷Æ ç¶ Ü½Ôð ÇòÖÅÂ¶Í êzèÅé ÃzÆ ÁÜË Ú¾ãÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ðÅòä ç¶
ê¹åÇñÁ» ù Á×é í¶à Õðé 寺 êÇÔñ» ù§çð ÞÅÕÆÁ» òÆ Õ¾ãÆÁ» ×ÂÆÁ»Í
ÃîÅð¯Ô ç¶ î¹¾Ö îÇÔîÅé Õ»×ðÃ ç¶ ÁËî. êÆ. ÃzÆ îÇÔ§çð ÇÃ§Ø Õ¶. êÆ.,
ÇòèÅÇÂÕ Õ¶. âÆ. í§âÅðÆ, Ã: ÃðìÜÆå ÇÃ§Ø î¾Õó Ãî¶å ðÅܶô òÅñÆÁÅ,
ÁÇéñ òÅñÆÁÅ, ×¹¾ñ±, Ç×ÁÅé í§âÅðÆ Ãî¶å Ô¯ð êåò§å¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÇéÀ± Ççúñ é×ð ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ
ÇéÀ± Ççúñ é×ð ÓÚ ÃzÆ ç¹ð×Å ôÕåÆ î§Ççð çÆ éò-ï¹òÕ ðÅî ñÆñ·Å ÃíÅ
ò¾ñ¯º ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Õ½ºÃñð ÃzÆ çðôé ñÅñ î¹¾Ö
îÇÔîÅé òܯº ÔÅ÷ð Ô¯Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ Õî¶àÆ ç¶ êzèÅé ÁÅð. Õ¶. ì¶çÆ,
À¹µê-êzèÅé ÃzÆ êz¶î Çî¾åñ, Üéðñ ÃÕ¾åð ÃzÆ éð¶ô òðîÅ å¶ Ô¯ð ÁÔ¹ç¶çÅð»
Ã: éÛ¾åð ÇçØ, âÅ: ÚðéÜÆå ñÅñ, ÃzÆ Áð¹é ÃÇÔ×ñ, ÁËÃ. ÁÅð. éÅ×ðæ,
ÁîéçÆê ÇçØ, ðÅî «íÅÇÂÁÅ, ÃÆ. Õ¶. ÇåzêÅáÆ, éÇð§çð éÅð§×, ìñðÅî
îñÔ¯åðÅ, îñÕÆå ÇÃ§Ø å¶ Ô¯ðé» çÆ î½Ü±ç×Æ ÓÚ î¹¾Ö îÇÔîÅé ÇÂñÅÕÅ
Õ½ºÃñð é¶ ðÅòä ç¶ ê¹åñ¶ ù Á×é í¶à ÕÆåÅÍ
Û¯àÆ ìÅðÅçðÆ ÇòÖ¶ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ
ܦèð, (ìÅòÅ)-øð˺âà ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ ò¾ñ¯º Á¾Ü îËâÆÕñ dzÃàÆÇÚÀ±à ç¶
ÃÅÔîä¶ Û¯àÆ ìÅðÅçðÆ ÇòÖ¶ îéŶ ׶ ç¹ÃÇÔðÅ ÃîÅ×î î½Õ¶ ܹó¶ Ô÷Åð»
ñ¯Õ» é¶ êÌì³èÕ» ò¾ñ¯º ÕÆå¶ Çòô¶ô À¹êðÅñ¶ ÃçÕÅ ðÅòä, Õ¹³íÕðé Áå¶ î¶ØéÅç
ç¶ Ø¹³îç¶ Ô¯Â¶ ê¹åÇñÁ» çÅ ÁÅé³ç îÅÇäÁÅÍ ÇÂà ÃîÅ×î ÇòÚ ê¿ÜÅì êÌç¶ô
Õ»×ðà Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé ÃÌÆ îÇÔ³çð ÇÃ³Ø Õ¶. êÆ. î¹¾Ö îÇÔîÅé òܯº
ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í ôÅÇîñ ԯ¶ Çòô¶ô îÇÔîÅé» ÇòÚ Ü¦èð Ç¿êð±òî˺à àðÃà ç¶
Ú¶ÁðîËé Ã: ìñÜÆå ÇÃ³Ø éÆñÅîÇÔñ, ÃÅìÕÅ Ú¶ÁðîËé åÇܳçð ÇÃ³Ø Çì¾à±,
ÁËÃ. ÃÆ. ÃËñ ç¶ Ú¶ÁðîËé ÃÌÆ êòé àÆù, ÖÅçÆ ì¯ðâ ç¶ Ú¶ÁðîËé Çòܶ
ûêñÅ, êÌÇþè ×ÅÇÂÕ ÃÅìð Õ¯àÆ, ÃÅìÕÅ î¹¾Ö êÅðñÆîÅéÆ ÃÕ¾åð ÕîñÜÆå
ÇÃ³Ø ñÅñÆ, ÃÅìÕÅ î³åðÆ ÃÌÆîåÆ ×¹ðÕ³òñ Õ½ð, ÁôòéÆ ôðîÅ, Çôò ÇçÁÅñ
Ú¹¾Ø Õ½ºÃñð ÇêÌåêÅñ ÇÃ³Ø Ü¹é¶ÜÅ, ùÖç¶ò ÇóØ, Çéê¹³é ÜËñ, ìñÇò³çð
ÇÃ³Ø éÆàÅ, ÔðçÆê ì³àÆ ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ øð˺âà ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ ç¶ Ú¶ÁðîËé
ÃÌÆ Çî³à± ܹé¶ÜÅ Áå¶ êÌèÅé Áð¹é ÜËé é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà î½Õ¶ êÇÔñÅ
ðÅîÅ î³Ççð 寺 ô¯íÅ ïÅåðÅ Õ¾ãÆ ×ÂÆÍ í×åÆ Ã³×Æå Áå¶ Ã¼ÇíÁÅÚÅðÕ
ê̯×ðÅî ê¯êÆ ×ð¹¾ê ÇéÀ±÷Æñ˺â ò¾ñ¯º ê¶ô ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ìðñàé êÅðÕ ÓÚ ç¶ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ
ܦèð, (îçé íÅðçòÅÜ)-ìðñàé êÅðÕ ÇòÚ ç¹ÃÇÔðÅ ÃÌÆ ðÅî ñÆñÅ Õî¶àÆ
î³Ççð é¯ÔðÆÁ» ò¾ñ¯º îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ î¹¾Ö îÇÔîÅé ¶. ÁÅÂÆ.
ÜÆ. ܯéñ (ÃÆ. ÁÅÂÆ. âÆ.) Ã: Áîð ÇÃ³Ø ÚÅÔñ ÃéÍ ÇÂà î½Õ¶ ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ
ç¶ Ú¶ÁðîËé ÃÌÆ ôÆåñ ÇòÜ, êÌèÅé ðÅÜ Õ¹îÅð ×¹êåÅ, ÇòèÅÇÂÕ ÃðìÜÆå
ÇÃ³Ø î¾Õó, ÇâêàÆ î¶Áð êðò¶ô å»×óÆ, âÆ. ÁËÃ. êÆ. Ã: ÖÇÔðÅ, Çôò
ÇçÁÅñ Ú¹¾Ø, êòé ×¹êåÅ, Çê̳à î¾Õó (Çå³é¯ Õ½ºÃñð) Áå¶ Ô¯ð êåò³å¶
ÔÅ÷ð ÃéÍ ÇÂà î½Õ¶ íÆó Óå¶ ÕÅì± êÅÀ¹ä ñÂÆ ê¹Çñà ù â³â¶ çÆ òð寺
ÕðéÆ êÂÆÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ Õ½ºÃñð êòé ×¹êåÅ éÅñ Õ¹Þ ñ¯Õ À¹ñÞ ê¶ Áå¶
Ô³×ÅîÅ òÆ Ô¯ÇÂÁÅÍ
ç¶òÆ åÅñÅì î¿Ççð êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ò¼ñ¯º ç¹ÃÇÔðÅ
ÃÌÆ ç¶òÆ åÅñÅì î³Ççð êÌì³èÕ Õî¶àÆ çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ ìÆ. âÆ. ¶.
Õ³êñËÕà ÇòÚ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÜÃ ç¶ î¹¾Ö îÇÔîÅé ê¿ÜÅì ç¶
ÃÅìÕÅ î³åðÆ ÃÌÆ ÁòåÅð ÔËéðÆ ÃéÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃÌÆ ç¶òÆ åÅñÅì î³Ççð
êÌì³èÕ Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé ÃÌÆ ôÆåñ Çò¼Ü é¶ Ãí ÃÇÔï¯×ÆÁ» çÅ è³éòÅç
ÕÆåÅÍ î³Ççð Õî¶àÆ çÆ ÃÆéÆÁð îÆå êÌèÅé ñÇñå ×¹êåÅ, Üéðñ ÃÕ¾åð ðÅܶô
ÇòÜ, Ö÷ÅéÚÆ êÇò³çð ìÇÔñ, îÆå êÌèÅé âÅ: ðÅܶô Ú¯êóÅ Áå¶ âÅ: ÃåêÅñ
×¹êåÅ é¶ òÆ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ñ¯Õ» ù òèÅÂÆ Çç¾åÆÍ ÇÂà î½Õ¶ èðî ÃîÅÜ
ò¾ñ¯º îÔ»î³âñ¶ôòð ÃÌÆ îÔ³å ׳×Å çÅÃ, îÔ³å Õ¶ôòçÅÃ, îÔ³å ׯîåÆ çÅÃ
Áå¶ Ô¯ð óå îÔ»ê¹ðô ÔÅ÷ð ÃéÍ
ç¯ÁÅìÅ ÕÅñÜ ç¶ îËçÅé ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ
ÃÌÆ ç¶òÆ åÅñÅì êÌì³èÕ Õî¶àÆ ÇôòðÅÜ ×ó· ò¾ñ¯º ç¯ÁÅìÅ ÕÅñÜ ç¶ îËçÅé
ÇòÚ ç¹ÇÃÔðÅ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÜæ¶ ÃÅìÕÅ î¶Áð ÃÌÆ Ã¹ð¶ô ÃÇÔ×ñ î¹¾Ö
îÇÔîÅé ÃéÍ ÃÌÆ ÃÇÔ×ñ êÌì³èÕ Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé òÆ ÔéÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶
ÇòèÅÇÂÕ Õ¶. âÆ. í³âÅðÆ, î¶Áð ðÅÕ¶ô ðÅá½ð, Õ½ºÃñð ÃÌÆ Ã¹éÆñ ܯåÆ å¯º
ÇÂñÅòÅ Áé¶Õ» êåò³å¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ê¹¼âÅ îÅðÕÆà ñÅâ¯òÅñÆ ð¯â Óå¶ ÃîÅ×î
Üñ¿èð, (ÜÃêÅñ ÇÿØ)-ÃÌÆ ðÅî À¹åÃò Õî¶àÆ Ã˺àðñ àÅÀÈé òñ¯º ñÅâ¯òÅñÆ
ð¯â Óå¶ ÃÇæå ê¹¼âÅ îÅðÕÆà ÇòÖ¶ ç¹ÃÇÔðÅ ìó¶ À¹åôÅÔ éÅñ îéÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ¶. âÆ. ÃÆ. ×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø ÖÇÔðÅ, ÁËâÆôéñ ôËôé ܼÜ
ÃÌÆ Ö¹ðîÆ, é×ð ùèÅð àð¼Ãà ç¶ ÃÅìÕÅ Ú¶ÁðîËé å¶ÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø Çì¼àÈ,
ÃÅìÕÅ î¶Áð ÃÌÆ ÜË ÇÕôé ÃËäÆ å¶ Ô¯ð ôÖÃÆÁå» À¹Ú¶Ú¶ å½ð Óå¶ ê¹¼ÜÆÁ»Í
ÇÂà î½Õ¶ Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé ðÅÕ¶ô Õ¹îÅð, Õ½ºÃñð ðÇÜ¿çð ì¶ðÆ, ÁËÚ. ÁËÃ.
òÅñÆÁÅ, ꯺àÆ ðÅÜêÅñ, Ú¿çÆê îÅׯ, êòé åñòÅó, ÜÃÇò¿çð êÅñÆ, ðäçÆê
êÅñÆ å¶ ÜÃòÆð åÆñÆ ÁÅÇç òñ¯º Çòô¶ô ÃÇÔï¯× Çç¼åÅ Ç×ÁÅÍ
é±ðê¹ð ÓÚ îéÅÇÂÁÅ ç¹ÃÇÔðÅ
é±ðê¹ð ÇòÖ¶ ç¹ÃÇÔðÅ êzì§èÕ Õî¶àÆ ò¾ñ¯º ç¹ÃÇÔðÅ è±îèÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅÍ ÇÂà ÃîÅ×î çÅ À¹çØÅàé Ãðê¿Ú ÃzÆ Ã¹ðÜÆå ÇÃ§Ø é±ðê¹ð Áå¶ ìñÅÕ
çîåÆ î˺ìð ÃzÆ ÜÃÇò§çð ì¾ñ ò¾ñ¯º û޶ å½ð Óå¶ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà Ã
Ôðì§Ã ñÅñ, ÁòåÅð ÇÃ§Ø ÃðîÃåê¹ð, éÇð§çð ÇçØ, ìñòÆð Õ¹îÅð, ÁôòéÆ
Õ¹îÅð, ì±àÅ ðÅî ì§×ó, ù¾ÚÅ ðÅî ü§ìð, ùðÜÆå ü§ìð, â¶Çòâ, îéÜÆå
ñÅñ, Úîé ñÅñ Çòô¶ô å½ð Óå¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ
îÅâñ ÔÅÀÈà ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ
ÃÌÆ ÃéÅåé èðî ÃíÅ, ÃÌÆ ñÕôîÆ éÅðÅÇÂä î¿Ççð îÅâñ ÔÅÀÈà Üñ¿èð òñ¯º
ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃÌÆ ç¶òÆ åÅñÅì êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ç¶ Üéðñ
ÃÕ¼åð ÃÌÆ ðÅܶô Çò¼Ü, ñ¯Õ ÃíÅ î˺ìð ÃÌÆ îÇÔ¿çð ÇÃ¿Ø Õ¶. êÆ. å¶
Õ½ºÃñð ÃÌÆ Õîñ ôðîÅ ìå½ð î¹¼Ö îÇÔîÅé ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ êÌèÅé
Ççé¶ô ôðîÅ, ÃðêÌÃå ÕÆîåÆ ñÅñ Ú¯êóÅ, ôôÆ îñÔ¯åðÅ, îÆå êÌèÅé ðÅî
êÌÕÅô ôðîÅ, ùÇð¿çð íÅàÆÁÅ, åðöî ì¼×Å, ðÅî êÌÕÅô òÇôôà å¶ ç¶Ã ðÅÜ
ðÅÜêÈå òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
AB@ ë¹¼àÆ ð¯â Óå¶ ç¹ÃÇÔðÅ
ÜË ÃÌÆ ðÅî ç¹ÃÇÔðÅ À¹åÃò Õî¶àÆ òñ¯º AB@ ë¹¼àÆ ð¯â é¶ó¶ òÆð ììðÆÕ
Ú½ºÕ ìÃåÆ ×¹Ü» ÇòÖ¶ ç¹ÃÇÔð¶ çÅ ÇåÀ¹ÔÅð îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶
ÇòèÅÇÂÕ í×å Ú¹¿éÆ ñÅñ ìå½ð î¹¼Ö îÇÔîÅé ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ ñØÈ
À¹çï¯× ç¶ Ú¶ÁðîËé ÃÌÆ îÇÔ¿çð í×å, ÿÃæÅ ç¶ Ú¶ÁðîËé å¶ ÃÆéÆÁð ÇâêàÆ
î¶Áð ÕîñÜÆå ÇÃ¿Ø íÅàÆÁÅ, çÆêÕ êðÈæÆ, Áô¯Õ Õ¹¿îðÅ, ÁÅåî ç¶ò ÕÇåÁÅñ,
î¹Õ¶ô ç¼åÅ, ðî¶ô Õ¹¿çðÅ, ðÅÜÈ îçÅé, çðôé ×¹ñÅàÆ, çñÜÆå ê¼êÅ å¶
éòéÆå Õ¹¿çðÅ òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ìÃåÆ ô¶Ö ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ
ç¹ÃÇÔðÅ Õñ¼ì òñ¯º ìÃåÆ ô¶Ö (ñÅñ êÔÅóÆ) ÇòÖ¶ ç¹ÃÇÔð¶ çÅ ÇåÀ¹ÔÅð
èÈî-èÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÔñÕÅ ÁÅçîê¹ð ç¶ ÇòèÅÇÂÕ Ã:
ÃðìÜÆå ÇÃ¿Ø î¼Õó ìå½ð î¹¼Ö îÇÔîÅé ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ î¹¼Ö êÌì¿èÕ
ÃÌÆ ðÅÕ¶ô éËé ÇåÌò¶çÆ, Ú¶ÁðîËé Çòé¯ç éÅð¿× å¶ êÌèÅé ðÅÜ Õ¹îÅð ÃÈðÆ
òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
Üñ¿èð ÛÅÀ¹äÆ ÇÂñÅÕ¶ ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ
Üñ¿èð ÛÅÀ¹äÆ-ÃæÅéÕ ç¹ÃÇÔðÅ ×ðÅÀȺâ ÇòÖ¶ ÃÌÆ ðÅî ñÆñÅ Õî¶àÆ òñ¯º
ç¹ÃÇÔð¶ çÅ ÇåÀ¹ÔÅð îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ Ü×ìÆð ÇÿØ
ìðÅó çÆ èðî êåéÆ ÃÌÆîåÆ ðòéÆå Õ½ð ìðÅó, ÃðÕñ Üæ¶çÅð êðîÜÆå ÇÿØ
ðŶê¹ð, ÃÆ. ÂÆ. ú. ÃÌÆ ðÅÕ¶ô Çî¼åñ, ÃÅìÕÅ î¿åðÆ ÃÌÆîåÆ ×¹ðÕ¿òñ
Õ½ð, Õ¿òñÜÆå ÇÃ¿Ø ñÅñÆ, ðÇÜ¿çðêÅñ ÇÃ¿Ø ðÅäÅ ð¿èÅòÅ, âÅÇÂðËÕàð
ÜÃÇò¿çð ÇÃ¿Ø Ü½Ôñ, ÁËâò¯Õ¶à ÚðéÜÆå ÇÿØ, Ãðê¿Ú ÃÌÆ ðîé ܽÔñ, îé¯Ü
èéòÅñ, âÅÇÂðËÕàð ìñìÆð ÇÃ¿Ø ê¿Ú ðŶê¹ð å¶ Ô¯ð ôÖÃÆÁå» å¯º ÇÂñÅòÅ
êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé ÁÇîå Çî¼åñ, ôôÆ íÅðçòÅÜ, ðÅÜÆò Á×ðòÅñ, Çòܶ
Õ¹îÅð, ÁÇîå ì¿àÆ, ìñìÆð ìÅñÆ, ÁÇéñ ìÖôÆ, ÇêÌæòÆ Õé½ÜÆÁÅ, Õ¹ñíÈôé
íÅðçòÅÜ, ÁéÈê ÜËé å¶ ðÅÕ¶ô Á×ðòÅñ ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
íÈð î¿âÆ ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ
íÈð î¿âÆ ÇòÖ¶ Çôò î¿Ççð ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ òñ¯º ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ ÃÅìÕÅ î¿åðÆ ÃÌÆîåÆ ×¹ðÕ¿òñ Õ½ð, Õ¿òñÜÆå ÇÃ¿Ø ñÅñÆ, ÃÌÆ
Çòܶ ûêñÅ, ÃÌÆ ÇðôÆ Õ¶ô òðîÅ, Ü×çÆô çÕ¯ÔÅ, ×¹ðÚðé á¼Õð, òÇð¿çð
í¿âÅðÆ, ê̯: Áܶ Õ¹îÅð ×¹êåÅ, Ôðôðé ÇÃ¿Ø ÚÅòñÅ, Õ˺à ì¯ðâ î˺ìð
ÃÌÆ Ã¯î ç¼å éÅÔð, ÃÌÆ ðÇÜ¿çð ܯôÆ, ñ¶Ö ðÅÜ ôðîÅ, î¿×È ðÅî å¼ñ·ä,
×½ðò òðîÅ, ùíÅô âñÔ¯åðÅ, îé¯Ü èéòÅñ å¶ Ô¯ð ìÔ¹å ÃÅðÆÁ» ôÖÃÆÁå»
À¹Ú¶Ú¶ å½ð Óå¶ ê¹¼ÜÆÁ»Í ÇÂà î½Õ¶ êÌèÅé Ç¿çð êÅÃÆ å¶ Ô¯ðé» êÌì¿èÕ
Õî¶àÆ î˺ìð» òñ¯º êÌî¹¼Ö ôÖÃÆÁå» ù ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ç¹ÃÇÔðÅ å¶ ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø çÅ Üéî ÇçÔÅóÅ ÇÂÕ¼ÇáÁÅ ÔÆ îéÅÇÂÁÅ- ÃæÅéÕ
ÕÅÕÆ Çê¿â-çÕ¯ÔÅ ð¯â Óå¶ ç¹ÃÇÔð¶ çÅ ÇåÀ¹ÔÅð Áå¶ ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø çÅ
Üéî Ççòà ÇÂÕ¯º Ã îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà Ãì¿èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç¿ç¶ ԯ¶
ùÃÅÇÂàÆ ç¶ Ú¶ÁðîËé Áð¹ä Ö¹ðÅäÅ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ À¹µØ¶ éÅàÕÕÅð ×¹ðôðé
ÇÃ¿Ø (î¿éÅ ÇÿØ) çÆ éÅàÕ î¿âñÆ é¶ ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø ç¶ ÜÆòé Óå¶
ÁÅèÅÇðå éÅàÕ Ö¶ÇâÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÕËìÇéà î¿åðÆ ÃÌÆ îé¯ð¿Üé ÕÅñÆÁÅ,
òÅðâ é¿ìð-AA ç¶ Õ½ºÃñð ìñìÆð ÇÃ¿Ø Çì¼àÈ, ê¹éÆå ô¹ÕñÅ, Çòܶ çÕ¯ÔÅ å¶
Ô¯ð ìÔ¹å ÃÅðÆÁ» ôÖÃÆÁå» ìå½ð î¹¼Ö îÇÔîÅé ê¹¼ÜÆÁ»Í
ÕðåÅðê¹ð ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ
ÕðåÅðê¹ð : (ÜÃò§å òðîÅ)-ÕðåÅðê¹ð ÇòÖ¶ ç¯ æÅò» Óå¶ ç¹ÃÇÔð îéÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅÍ ÃæÅéÕ ð¶ñò¶ ð¯â ÇòÖ¶ éÆñ Õ§á ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ ò¾ñ¯º ÇÂÔ ÇåÀ¹ÔÅð
ìóÆ è±î-èÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ î¹¾Ö îÇÔîÅé ÃÅìÕÅ î§åðÆ
Ú½èðÆ Ü×ÜÆå ÇÃ§Ø ÃéÍ ò¾â¶ åñÅÁ Óå¶ îéŶ ç¹ÃÇÔð¶ ÇòÚ î¹¾Ö îÇÔîÅé
ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ ÃzÆ ÁÇòéÅô Ú§çð ÃéÍ ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» é¶ ÇÂÕ ñ¾Ö ð¹ê¶
ðÅî ñÆñ·Å Õî¶àÆ ù ç¶ä çÅ ÁËñÅé ÕÆåÅÍ ÃÌÆ ò¶ç êzÕÅô Ú¶ÁðîËé éð¶ô
Á×ðòÅñ, ðÇܧçð ÕÅñÆÁÅ, çñÜÆå ÇÃ§Ø ÁÅÔñ±òÅñÆÁÅ, Çêz§Ã Áð¯óÅ Õ½ºÃñð,
Üæ¶: ðäÜÆå ÇÃ§Ø ÕÅÔñ¯º, Çéðîñ ÇÃ§Ø íåÆÜÅ, Ççé¶ô Á×ðòÅñ, Õ½ºÃñð
íÅðå ôðîÅ, ÁÅð. ÁËñ. ôËñÆ, ×¹ðìÖô ñÅñ Õ½ºÃñð, êzèÅé Õîñ¶ô êÅñ,
Õ¹ñÇò§çð Õ½ð ܾñ±, ðîÅ ×¹êåÅ, âÅ: íÆî ÃËé, êzçÆê Á×ðòÅñ, ðÅî éÅæ,
ìéîÅñÆ Õ»å, éÅæÆ Ãé¯åðÅ, Áô¯Õ Çì¾à± ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ê¿ÜÅì êìÇñÕ ÃÕ±ñ ÓÚ ë˺ÃÆ âð˵à î¹ÕÅìñ¶
é±ðîÇÔñ, BH
Ãå§ìð (ê¾åð êz¶ðÕ)-ÃæÅéÕ ê¿ÜÅì êìÇñÕ ÃÕ±ñ ç¶ Û¯à¶-ۯචì¾ÇÚÁ» ç¶
ë˺ÃÆ âðËµÃ ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ ×Â¶Í ÇÂà ÃîÅ×î çÆ êzèÅé×Æ ÃÕ±ñ ç¶
Õ§àð¯ñð ÔðÇî§çð ÇÃ§Ø ñ»ìÅ é¶ ÕÆåÆÍ ÇÂà ÇòÚ ì¾ÇÚÁ» é¶ ò¾Ö-ò¾Ö
ê¹ôÅÕ» êÅ Õ¶ ÁŶ ԯ¶ ì¾ÇÚÁ» Áå¶ À¹é·» é¶ îÅÇêÁ» çÅ îé î¯Ô ÇñÁÅÍ
ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ ð§×¯ñÆ ç¶ î¹ÕÅìñ¶ òÆ ÕðòŶ ׶ å¶ Ü¶å± ðÔ¶ ì¾ÇÚÁ»
ù ÇÂéÅî Çç¾å¶ ×Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ ÃÕ±ñ Çêz§ÃÆêñ ׯðÆ ÃËñÆ, îËâî ççÆê,
Çéðîñ îËâî, Çð§êÆ îËâî, ÃðìÜÆå îËâî Áå¶ Õ¹ñçÆê Õ½ð å¶ ì¾Ú¶ ÔÅ÷ð
ÃéÍ
ôÔÆç í×å ÇÃ§Ø çÅ Üéî ÇçÔÅóÅ îéÅÇÂÁÅ
ç°Ã»Þ Õñ», BH Ãå§ìð (ððÜÆå ÇÃ§Ø ñÅñÆ)-Á¼Ü åðÕôÆñ ðÃÅÇÂàÆ ÇÂÕÅÂÆ
ë×òÅóÅ Áå¶ é½ÜòÅé ÃíÅ ç°Ã»Þ Õñ» òñ¯º û޶ å½ð Óå¶ ç°Ã»Þ Õñ» ÇòÖ¶
ôÔÆç-¶-ÁÅ÷î ÃðçÅð í×å ÇÃ§Ø çÅ A@B ò» Üéî Ççé ìó¶ À°åôÅÔ éÅñ
îéÅÇÂÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ðÖç¶ò ÇÃ§Ø î˺ìð ÃÈìÅ Õî¶àÆ åðÕôÆñ ðÃÅÇÂàÆ
ê§ÜÅì é¶ é½ÜòÅé» éȧ éÇôÁ» çÅ ÇåÁÅ× Õðé Áå¶ ôÔÆç í×å ÇÃ§Ø çÆ Ã¯Ú ù
ÁêäÅÀ°ä çŠüçÅ Çç¼åÅÍ Çêz§: Ç×ÁÅé ÇÃ§Ø ç°Ã»Þ ÃÅìÕÅ êzèÅé é½ÜòÅé
ÃíÅ ê§ÜÅì é¶ ÃÅÇðÁ» çÅ è§éòÅç ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Õ°ñò§å í°¼àÅ ÃÅìÕÅ
Ãðê§Ú ç°Ã»Þ Õñ», ðÇð¿çð Çô§çÆ, Áô¯Õ ÇòðçÆ, Çéðîñ Ú§ç ÃÅìÕÅ Ãðê§Ú
ÁéÆÔð, î¯Ôé ñÅñ ÇòðçÆ Ãðê§Ú Õ¯à ×ð¶òÅñ, éÇð¿çð Çì¼ñÅ Áå¶ ÃíÅ ç¶
î˺ìð ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÁËî. ÜÆ. ÁËé. êìÇñÕ ÃÕ±ñ çÆ àÆî þºâìÅñ à±ðéÅî˺à ÓÚ éËôéñ å¾Õ
êÔ¹§ÚÆ
ܦèð, BH Ãå§ìð (ÃÅìÆ)-ÁËî. ÜÆ. ÁËé. êìÇñÕ ÃÕ±ñ, ÁÅçðô é×ð ܦèð Ö¶â»
ç¶ îËçÅé ÇòÚ êÇÔñ» òÆ ÕÅëÆ é»Á ÕîÅ ü¾ÕÅ þÍ Ô¹ä ÃÆ. ìÆ. ÁËÃ. ÂÆ.
éÅðæ ÷¯é Á§âð ÃÕ±ñ þºâìÅñ à±ðéÅî˺à Çëð¯÷ê¹ð ÇòÖ¶ Ô¯Â¶Í Á§âð AI
ñóÕÆÁ» çÆ àÆî é¶ ÇÂà ÇòÚ íÅ× ÇñÁÅ Áå¶ ðéð÷ Á¾ê ðÔÆÁ»Í ÇÂà àÆî é¶
éËôéñ ê¾èð ç¶ à±ðéÅî˺à ÇòÚ ÁÅêäÅ ÃæÅé ìäÅ ÇñÁÅ þ ܯ ÁÕå±ìð, B@@I
ÇòÚ ÕðéÅàÕ ÇòÖ¶ Ö¶ÇâÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ
×¹¿âÅ àËÕà òÃÈñç¶ ç¯ ÕÅìÈ
ܦèð, BH Ãå¿ìð (òÅñÆÁÅ)-Ú½ÕÆ íÅðׯ Õ˺ê çÆ ê¹Çñà ò¼ñ¯º ÃæÅéÕ ìÈàÅ
î³âÆ, íÅðׯ Õ˺ê Áå¶ îÅâñ ÔÅÀ±Ã Ö¶åð» ÓÚ¯º ç¹ÕÅéçÅð» 寺 ÔëåÅ
òÃÈñÆ Õðé ç¶ ç¯ô ÁèÆé ç¯ ÇòÁÕåÆÁ» ù Ç×ÌøåÅð ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ ëó¶ ׶
ÕÇæå ç¯ôÆÁ» çÆ êÛÅä åð¹é Õñ¶ð Áå¶ Ã¹éÆñ òÅÃÆ ìÈàÅ î³âÆ Ü¦èð ç¶ å½ð
Óå¶ Ô¯ÂÆ ÔËÍ
Çëñ½ð ÇòÖ¶ ç±Ü¶ Õì¾âÆ Õ¾ê çÆÁ» åðÆÕ» çÅ ÁËñÅé
ܦèð, BH Ãå§ìð (Á. ì.)-ê¿ÜÅì ÇòÚ Ú¾ñä ÜÅ ðÔ¶ Õì¾âÆ Õ¾ê» çÆ ñóÆ
åÇÔå ÇÂà òÅð ç±ÃðÅ ÒÜË îÂÆÁÅ í×òÅéÓ Õì¾âÆ Õ¾ê îÔÅðÅÜÅ ðäÜÆå ÇçØ
ÇÕñ·Å Çëñ½ð ÇòÖ¶ E ÜéòðÆ ù ÕðòÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ ÇÂà վê ù ÇÃð¶
ÚÅó·é çì§èÆ ÇÂÕ îÆÇà§× ìÆå¶ Ççéƺ Çëñ½ð ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆ, ÇÜà ÇòÚ Õñ¾ì
ç¶ êzì§èÕ» ÜÃÇò§çð ÇÃ§Ø ã¶ÃÆ, ðÅÜÅ ÃîðÅ, ççÆê ÇÃ§Ø Çþè±,
Á§åððÅôàðÆ Õì¾âÆ ÃàÅð ÇקçÅ í¶à»òÅñÅ, êðç¹¾îä ÇÃ§Ø Ãðê¿Ú í¶à»,
ÜðéËñ ÇÃ§Ø ÃîðÅ, çå¯Ö ÇÃ§Ø ã¶ÃÆ òËéÕ±òð Õì¾âÆ Õñ¾ì, ܯåÆ ÃîðÅ,
ÕÅñÅ ÁÅó·åÆÁÅ, Õ¹ñðÅÜ ÇÃ§Ø ÃÅÖÅ, ܯ×Å ÇÃ§Ø ï±. Õ¶., Çì§çð ÃîðÅ ï±.
Õ¶., í¹¾à¯ íËäÆ, î§×Å Á¾àÅ, ìñìÆð åÇÔ§×, ÃðìÜÆå ÇÃ§Ø èÅðéÆÁÅ,
Õ¹ñçÆê ÇÃ§Ø ìÅÃÆ, Çì¾àÅ ÇÃàÆ Çðܯðà Áå¶ ÕÂÆ Ô¯ð Õì¾âÆ êz¶îÆÁ» é¶
ÇÂà îÆÇà§× ÇòÚ íÅ× ÇñÁÅÍ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ» ÜÃÇò§çð ÇÃ§Ø ã¶ÃÆ å¶ ðÅÜÅ
ÃîðÅ é¶ ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ ÇÂà վê çÅ êÇÔñÅ ÇÂéÅî GA Ô÷Åð ð¹ê¶ Áå¶ ç±ÃðÅ
EA Ô÷Åð ð¹ê¶ çÅ Ô¯ò¶×ÅÍ ÇÂà վê ÇòÚ êÅÇÕÃåÅé, ÕËé¶âÅ, ǧ×ñ˺â Áå¶
ÔÇðÁÅäÅ çÆÁ» éÅîòð Õì¾âÆ àÆî» ÃàÅð ÇÖâÅðÆÁ» éÅñ ñËà ԯ Õ¶ ð¶â» å¶
ܾÇëÁ» çÅ ïÅç ð¾Öä ï¯× Ö±ìñðå êzçðôé Õðé×ÆÁ»Í
ñ¾Ö» ð¹ê¶ ç¶ ÇìÜñÆ À¹êÕðä Ãó¶
ÕðåÅðê¹ð, BH Ãå§ìð (ÜÃò§å òðîÅ)-ÃæÅéÕ ÇçÁÅñê¹ð ׶à (ÚðÖóÆ î¹Ô¾ñÅ)
ÇòÖ¶ Á¾Ü åóÕÃÅð ò¾è ò¯ñà¶÷ ÁÅÀ¹ä éÅñ Øð» ÓÚ ÇìÜñÆ À¹êÕðä Ãó ׶Í
ÇÂà ìÅð¶ î¹Ô¾ñÅ ÇéòÅÃÆ ç¶òðÅÜ ×¯×Æ, åÆðæ ðÅî, ðÅî ÇÕôé, Ü§× ìÔÅçð,
ܯÇקçð ÇçØ, èðîêÅñ, Ôðì§Ã ÇçØ, ǧçðÜÆå, Õ¹ñÇò§çð ÇçØ, ìñç¶ò
ðÅÜ ÁÅÇç é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Á¾Ü Ãò¶ð¶ åóÕÃÅð ÚÅð Õ¹ òܶ î¹Ô¾ñ¶ ç¶ ÃÅð¶
Øð» ÇòÚ ÁÚÅéÕ ò¾è ò¯ñà¶Ü ÁÅÀ¹ä éÅñ ñ¯Õ» ç¶ ëÇð¾Ü, Õ±ñð, ê¾Ö¶, ìñì,
๾ñ± ê¿ê, ÇàÀ±ì», àËñÆÇò÷é ÁÅÇç Ãó ׶, ÇÜà éÅñ ñ¯Õ» çÅ ñ¾Ö»
ð¹ê¶ çÅ é¹ÕÃÅé Ô¯ Ç×ÁÅÍ ÇÂà ìÅð¶ ÇòíÅ× ç¶ ÁËÃ. âÆ. ú. éÅñ àËñÆë¯é
Óå¶ ×¾ñìÅå Õðé Óå¶ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇéÀ±àñ åÅð Ãóé éÅñ ÇÂÔ ØàéÅ
òÅêðÆ þÍ |
ç¹ÃÇÔð¶ î½Õ¶ Þ×ÇóÁ» ÇòÚ ÕÂÆ ÷õîÆ
ܦèð, BH Ãå¿ìð (òÅñÆÁÅ)-ç¹ÃÇÔð¶ ç¶ î½Õ¶ Á¼Ü ܦèð ÇòÖ¶ ԯ¶ ò¼Ö-ò¼Ö
Þ×ÇóÁ» ÇòÚ ÕÂÆ ÇòÁÕåÆ ÷ÖîÆ Ô¯ ×Â¶Í ÷ÖîÆÁ» ù ÇÂñÅÜ ñÂÆ ÃæÅéÕ ÇÃòñ
ÔÃêåÅñ ÇòÖ¶ çÅÖñ ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ
×¹¿âÅ àËÕà éÅ ç¶ä Óå¶ ÷ÖîÆ ÕÆåÅ : ÃðÜÈ ê¹¼åð Õ¶Ãð Õ°îÅð òÅÃÆ ×»èÆ
Õ˺ê é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ À°Ã é¶ ç¹ÃÇÔð¶ ç¶ î½Õ¶ ìðñàé êÅðÕ ç¶ ìÅÔð ׿é¶
ç¶ ðà çÆ ð¶ÔóÆ ñ×ÅÂÆ Ô¯ÂÆ ÃÆÍ ÇÂö ç½ðÅé Çå¿é ×¹¿â¶ ÁÅ Õ¶ À°Ã 寺
êËö î³×ä ñ¼×¶Í À°Ã ò¼ñ¯º é»Ô ÕÆå¶ ÜÅä Óå¶ À°é·» é¶ çÅåð» éÅñ ÔîñÅ
ÕðÕ¶ À°Ã ù ÷ÖîÆ Õð Çç¼åÅÍ
AB@ ë¹¼àÆ ð¯â Óå¶ ×¹¿âÅ×ðçÆ : ÔðÆô Õ°îÅð ê¹¼åð ðÅÜ Õ°îÅð òÅÃÆ ìÃåÆ
çÅÇéôî³ç» é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ À°Ô ç¹ÃÇÔðÅ ç¶Ö Õ¶ êðå ÇðÔÅ ÃÆ ÇÕ AB@ ë¹¼àÆ
ð¯â Óå¶ C-D ÇòÁÕåÆÁ» é¶ À°Ã 鱿 ضð Õ¶ çÅåð îÅð Õ¶ ÷ÖîÆ Õð Çç¼åÅÍ
×¹Á»ãÆÁ» é¶ ÷ÖîÆ ÕÆåÅ : ðÅî «íÅÇÂÁÅ ê¹¼åð Ãòðé çÅà òÅÃÆ Ö¹ðñÅ
ÇÕ¿×ðÅ (ܦèð) é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ À°Ã ç¶ ×¹Á»ã ÇòÚ ðÇÔ³ç¶ ç¯ ÃÕ¶ íðÅò» é¶
À°Ã 鱿 Ø𯺠ì¹ñÅ Õ¶ ÔîñÅ ÕðÕ¶ ÷ÖîÆ Õð Çç¼åÅ Áå¶ À°Ã çÆ Ü¶ì ÇòÚ ê¶
BE,@@@ ð¹ê¶ òÆ ñË ×¶Í
ðŶê¹ð ÓÚ ÇÕÃÅé ÇÃÖñÅÂÆ Õ˺ê
Üñ¿èð, BH Ãå¿ìð (ÜÃêÅñ ÇÿØ)-Çê¿â ðŶê¹ð ÇòÖ¶ ñ×Ŷ ÇÕÃÅé ÇÃÖñÅÂÆ
Õ˺ê çÅ À¹çØÅàé À¹µØ¶ ÁÕÅñÆ ÁÅ×È å¶ ÃðÕñ Üæ¶: êðîÜÆå ÇÃ¿Ø ðŶê¹ð
òñ¯º ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà Ã: ðŶê¹ð é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Ö¶åÆìÅóÆ îÇÔÕî¶ çÅ ÇÂÔ
À¹µçî ìÔ¹å ÔÆ ñÅÔ¶ò¿ç ÔË å¶ ÇÂà éÅñ ÇÕÃÅé» ù ÕÅëÆ ëÅÇÂçÅ Çîñ¶×ÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» îÇÔÕî¶ òñ¯º Çç¼å¶ ׶ ëñçÅð Áå¶ Û»çÅð ìÈචòÆ ÇÕÃÅé»
ù ò¿â¶Í ÇÂà î½Õ¶ Ö¶åÆìÅóÆ ÁÇèÕÅðÆ âÅ: Õ¹ñçÆê ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ, âÅ: ðÅî
ÇÃ¿Ø êÆ. ¶. ïÈ., âÅ: ùíÅô Ú¿çð, âÅ: ÕôîÆð ÇÃ¿Ø å¶ âÅ: Çòé¯ç
Õ¹îÅð é¶ ÔÅóÆ çÆÁ» ëÃñ» å¶ ÕäÕ ç¶ ìÆÜ ù ïèä çÆ ÜÅäÕÅðÆ ç¶ä 寺
ÇÂñÅòÅ Þ¯éŠùÕÅ Õ¶ î¿âÆ Çò¼Ú ÇñÜÅä Áå¶ òÅåÅòðä ù ÃÅë-ùæðÅ ð¼Öä
ñÂÆ Ã¹ÞÅÁ Çç¼å¶Í ÇÂà î½Õ¶ îÇÔÕî¶ òñ¯º ìÈචñ×ÅÀ¹ä çÆ î¹ÇÔ¿î åÇÔå
ÇÕÃÅé» ù ìÈචòÆ ò¿â¶ ×Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ Çê¿â ç¶ Ãðê¿Ú ç¶Ã ðÅÜ, Ç÷ñ·Å
êÌÆôç î˺ìð ìñÇò¿çð Õ½ð, ùÖç¶ò ÇÃ¿Ø Ã¯ëÆ Çê¿â, ÁÇì¿çð ÇÿØ,
âÅÇÂðËÕàð ìñìÆð ÇÿØ, ùðÜé ðÅî ê¿Ú, ÃåêÅñ ÇÃ¿Ø ê¿Ú, Çéðîñ ÇÿØ,
ÿîåÆ î˺ìð ܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø ÖÅñÃÅ, ðò¶ñ ÇÃ¿Ø ×ð¶òÅñ, ÿå¯Ö ÇÿØ
ÚÅÚ¯òÅñ, Úðé çÅà Ãðê¿Ú ÚÅÚ¯òÅñ, ×¹ðçÅòð ÇÃ¿Ø Ãðê¿Ú Ôðç¯-ê̯ÔñÅ,
Ôðì¿Ã ÇÃ¿Ø ê¿Ú, åðñ¯Úé ÇÃ¿Ø ê¿Ú ê̯ÔñÅ, ÃðçÅðÅ ÇÃ¿Ø ê¿Ú ÃñÅðê¹ð,
ÜÃòÆð ÇÃ¿Ø Üîô¶ð, ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø ç½ñåê¹ð, Õ¹ñçÆê ÇÃ¿Ø ÕÆêÈ ðŶê¹ð å¶
Ô¹Ãé ñÅñ ù¿îé ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
×¹ðÈ ðÇòçÅà Çîôé Áå¶ òËñë¶Áð ùÃÅÇÂàÆ çÆ îÆÇà³×
ܦèð, BH Ãå¿ìð (ê. ê.)-ÃÌÆ ×¹ðÈ ðÇòçÅà Çîôé Áå¶ òËñë¶Áð ùÃÅÇÂàÆ
Çê³â îÅäÕ¯ (é¶ó¶ ÕáÅð) çÆ îÆÇà³× ÃåéÅî ÇÃ³Ø Ã¿èÈ çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á
Ô¯ÂÆ, ÇÜà ÇòÚ îÆå êÌèÅé ×¹ðî¶ñ ÇÃ³Ø Ã¿èÈ, Üéðñ ÃÕ¼åð öòÅ çÅÃ,
ÃÕ¼åð ìñòÆð Ú¿ç, Ö÷ÅéÚÆ ÕîñÜÆå ÇÃ³Ø Ã¿èÈ, ÃñÅÔÕÅð ÃåéÅî ÇÃ³Ø ÇòðçÆ,
çëåð ÃÕ¼åð ê̶î Ú¿ç, êÌ˵à ÃÕ¼åð Ü×ÜÆå ÇóØ, ðÅîêÅñ ì¿×ó, ÜÃêÅñ
ÇÃ³Ø Ã¿èÈ, ìñòÆð ÇÃ³Ø Ã¿èÈ, ðî¶ô ñÅñ, ìñÜÆå Õ°îÅð ÁñÅòñê¹ð, Ü×ÜÆå
ÇÃ³Ø Ø¹îäÅ, Çéðîñ ÇÃ³Ø ÚÈÔóòÅñÆ Ãî¶å ÃîÈÔ î˺ìð» é¶ ÇÔ¼ÃÅ ÇñÁÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ ðÅÜÇò¿çð ÇÃ³Ø Çê³â îÅäÕ¯ ù ÇìîÅðÆ ç¶ ÇÂñÅÜ òÅÃå¶ Ã¹ÃÅÇÂàÆ
ò¼ñ¯º B@@@ ð¹ê¶ çÆ îÅñÆ îçç Çç¼åÆ ×ÂÆ Áå¶ Ã¹ÃÅÇÂàÆ ò¼ñ¯º Á¼×¶ 寺
òÆ ÃîÅÜ íñÅÂÆ ç¶ Õ¿î» ÇòÚ ò¼è Úó· Õ¶ ÇÔ¼ÃÅ ñËä çÅ êÌä ÕÆåÅÍ
ç¹ÃÇÔðÅ ÃîÅ×î ÓÚ Õ»×ðÃÆ Áå¶ Ã¼åÅèÅðÆ Çèð ç¶ ÁÅ×È Ô¯Â¶ ÁÅÔî¯-ÃÅÔîä¶
ÕêÈðæñÅ, BH Ãå¿ìð (Çòô¶ô êÌåÆÇéè)-ÃÌÆ êÌåÅê èðî êÌÚÅðéÆ ðÅî ñÆñ·Å
ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ ç¶òÆ åñÅì ò¼ñ¯º ç¹ÃÇÔð¶ Ãì¿èÆ ÃæÅéÕ ç¶òÆ åñÅì ÇòÖ¶
ÕðòŶ ÃîÅ×î ç½ðÅé ðÅòä Áå¶ ðÅî çÆ ÃËéÅ ÇòÚ Ô¯Â¶ ï°¼è 寺 ìÅÁç
Çòð¯èÆ Çèð Õ»×ðà Áå¶ Ã¼åÅèÅðÆ êÅðàÆ ç¶ ÁÅ×ÈÁ» ÇòÚ è¼ÕÅ-î¹¼ÕÆ ô¹ðÈ
Ô¯ ×ÂÆ Áå¶ ç¯Ô» Çèð» é¶ ÁÅÔ ÃÅÔîä¶ Ô¯ Õ¶ ÇÂÕ çÈܶ ÇòÚ ÷¯ðçÅð
éÅÁð¶ìÅ÷Æ ÕÆåÆÍ ç¼ÇÃÁÅ Ü»çÅ ÔË ÇÕ ç¹ÃÇÔðÅ ÃîÅ×î ç½ðÅé êÌì¿èÕ Õî¶àÆ
ç¶ êÌèÅé ÃÌÆ Õ°ñò¿å í¿âÅðÆ é¶ Ü篺 Ãí çÅ è¿éòÅç Õðé À°êð¿å ÃÅìÕÅ
î˺ìð êÅðñÆî˺à ðÅäÅ ×¹ðÜÆå ÇÃ³Ø ò¼ñ¯º ç¶òÆ åñÅì ×ðÅÀ±ºâ ç¶ ÇòÕÅÃ
ñÂÆ B ÃÅñ êÇÔñ» Çç¼åÆ E ñ¼Ö ð¹ê¶ çÆ ×Ì»à òð寺 Õðé ÇòÚ é×ð Õ½ºÃñ
ç¶ ÁËÃ.ú. ò¼ñ¯º ÁóÚä» âÅÔ¹ä ìÅð¶ ÇÕÔÅ å» î½Õ¶ Óå¶ ìËᶠé×ð ùèÅð
àð¼Ãà ç¶ Ú¶ÁðîËé ÃÌÆ ÔÆðÅ ñÅñ èÆð îÅÂÆÕ Óå¶ ÁŠ׶ Áå¶ À°é·» ÃÌÆ
í¿âÅðÆ ò¼ñ¯º ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ À°áŶ ÇÂÃ î¹¼ç¶ ù ì¶Ô¼ç ôðîéÅÕ ç¼ÇÃÁÅ
Áå¶ ÇÕÔÅ ÇÕ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ é¶ ÁÕÅñÆ Áå¶ íÅÜêÅ ÁÅ×ÈÁ» ù Áä×½ÇñÁÅ òÆ
ÕÆåÅ ÔËÍ ÇÂà ç½ðÅé ÔÆ Õ»×ðà éÅñ Ãì¿Çèå Õ°Þ òðÕð» ò¼ñ¯º ÃÌÆ ÔÆðÅ
ñÅñ èÆð Õ¯ñ¯º è¼Õ¶ éÅñ îÅÂÆÕ Ö¯Ô ÇñÁÅ Ç×ÁÅ ÇÜà ç½ðÅé ÁÕÅñÆ çñ Áå¶
íÅÜêÅ ç¶ òðÕð» é¶ ÷¯ðçÅð Çòð¯è ÕðÇçÁ» Õ»×ðà Çòð¹¼è ÷¯ðçÅð éÅÁð¶ìÅ÷Æ
ô¹ðÈ Õð Çç¼åÆ, çÈܶ êÅö ÃÅìÕÅ î˺ìð êÅðñÆî˺à ðÅäÅ ×¹ðÜÆå ç¶
ÇÔîÅÇÂåÆÁ» é¶ òÆ ÁÕÅñÆ ÁÅ×ÈÁ» ò¼ñ¯º ÕÆåÆ Ü»çÆ éÅÁð¶ìÅ÷Æ çÅ î¯óò»
ÜòÅì Çç¼åÅ Áå¶ ç¯ò¶º Çèð» ÁÅêà ÇòÚ è¼ÕÅ î¹¼ÕÆ Ô¯ ×ÂÆÁ»Í ÃÇæåÆ
åäÅÁêÈðé Ô¹¿çÆ ç¶Ö Õ¶ ðÅäÅ ×¹ðÜÆå ÇóØ, é×ð Õ½ºÃñ ç¶ êÌèÅé êðîÜÆå
ÇÃ³Ø ÁËâò¯Õ¶à, íÅÜêÅ ç¶ Ç÷ñ·Å êÌèÅé ÃÌÆ ôÅî ù¿çð Á×ðòÅñ é¶ ÁÅê¯
ÁÅêä¶ ÔîÅÇÂåÆÁ» ù éÅÁð¶ìÅ÷Æ éÅ Õðé ñÂÆ ÕÇÔ³ÇçÁ» ÇÂÕ çÈܶ ù ô»å
ÕÆåÅÍ ÇÂö ç½ðÅé Ü篺 ð¯Ô ÇòÚ ÁŶ Õ»×ðÃÆ Áå¶ ÁÕÅñÆ òðÕð ÇÂÕ çÈܶ
Çòð¹¼è âචðÔ¶ å» âÆ.ÁËÃ.êÆ. (Ãì-âòÆ÷é) Ã: ìÔÅçð ÇÃ³Ø Áå¶ æÅäÅ
ÇÃàÆ ç¶ ÁËÃ.ÁËÚ.ú. Ã: çñÜÆå ÇÃ³Ø Çã¼ñ¯º é¶ ç¯Ô» Çèð» ù ÃîÞÅ Õ¶ ÇÂÕ
î³Ú Óå¶ ÇìáÅ Çç¼åÅÍ ÇÂö ç½ðÅé ÔÆ ðÅòä, î¶Ø éÅç Áå¶ Õ°¿íÕðé ç¶
ê¹åÇñÁ» ù ÃÅó Çç¼åÅ Ç×ÁÅÍ ÁÅêÃÆ Ã¹ñÅÔ ÃëÅÂÆ À°êð¿å ç¯ò¶º Çèð» ç¶
ÁÅ×È ÁÅê¯ ÁÅêä¶ Øð» ù êðå ×Â¶Í ÇÂö ç½ðÅé ðÅäÅ ×¹ðÜÆå ÇÃ³Ø é¶
ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂÔ ÃíÅ ç¶òÆ åñÅì ÇòÖ¶ ÇêÛñ¶ GG ÃÅñ 寺 ñ×ÅåÅð ç¹ÃÇÔðÅ
îéŪçÆ ÁÅ ðÔÆ ÔË êÌ¿å± ÇêÛñ¶ ç¯ ÃÅñ» 寺 ÁÕÅñÆ íÅÜêÅ ÃðÕÅð ç¶ ðÅÜ
ç½ðÅé êÌôÅÃÇéÕ ÁÇèÕÅðÆÁ» ù ÜÅä ì¹¼Þ Õ¶ ÇÂà ÃîÅ×î 寺 çÈð ð¼ÇÖÁÅ
Ü»çÅ ÇðÔÅÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÚÅÔÆçÅ å» ÇÂÔ ÇÕ ÃÅðÆÁ» Çèð» ÁÅêÃÆ îåí¶ç»
寺 À°µêð À°µá Õ¶ ÁÇÜÔ¶ ÃîÅ×î ÕðòÅÀ°äÍ ìÅÁç ÇòÚ é×ð Õ½ºÃñ ç¶ êÌèÅé
ÃÌÆ êðîÜÆå ÇÃ³Ø ÁËâò¯Õ¶à é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ À°Ô ÃÌÆ êÌåÅê èðî êÌÚÅðéÆ
ÃíÅ ç¶ êÌèÅé ÃÌÆ Õ°ñò¿å í¿âÅðÆ ç¶ Ã¼ç¶ Óå¶ ÃîÅ×î ÇòÚ ôÅÇîñ Ô¯ä ׶
Ãé êÌ¿å± Ü篺 ÃÌÆ Õ°ñò¿å í¿âÅðÆ é¶ ÃÅìÕÅ î˺ìð êÅðñÆî˺à ò¼ñ¯º
ÇêÛñ¶ ç¯ ÃÅñ êÇÔñ» Çç¼åÆ ×Ì»à çÅ î¹¼çÅ À°áÅ Õ¶ îÅÔ½ñ ù ÖðÅì Õðé çÆ
Õ¯Çôô ÕÆåÆ å» ÇÂÃçÅ ÷¯ðçÅð Çòð¯è ÕÆåÅÍ À°é·» ÃÌÆ í¿âÅðÆ ò¼ñ¯º ÕÆåÆ
ÇìÁÅéìÅ÷Æ çÆ ÷¯ðçÅð Çé§çÅ ÕðÇçÁ» ÇÚåÅòéÆ Çç¼åÆ ÇÕ Ü¶Õð íÇò¼Ö ÇòÚ À°é·»
ÁÇÜÔ¶ ÃîÅ×î» ÇòÚ ÇÂà åð·» çÆ ÇìÁÅéìÅ÷Æ Õðé 寺 ×¹ð¶÷ éÅ ÕÆåÅ å» À°Ô
ÃõåÆ éÅñ ê¶ô Ô¯ä ñÂÆ î÷ìÈð Ô¯ä×¶Í òðéäï¯× ÔË ÇÕ Á¼Ü ôÇÔð ÇòÚ
ç¹ÃÇÔð¶ Ãì¿èÆ î¹¼Ö å½ð Óå¶ Ô¯Â¶ ç¯ ÃîÅ×î» ÇòÚ ÁÕÅñÆ çñ Áå¶ íÅÜêÅ
éÅñ Ãì¿Çèå ÁÅ×ÈÁ» ù êÌì¿èÕ Õî¶àÆÁ» ò¼ñ¯º Áä×½ÇñÁÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÜçÇÕ
ðÅäÅ ×¹ðÜÆå ÇÃ³Ø ç¯ò» ÃîÅ×î» ÇòÚ î¹¼Ö îÇÔîÅé òܯº ôÅÇîñ ԯ¶, ÇÜÃ
çÆ ÚðÚÅ òÆ êÈð¶ ÷¯ð» Óå¶ ÔËÍ
ÃÆ. àÆ. ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ò¾ñ¯º åÅð ðÇÔå î¯àð ì¯à çÅ îÅâñ ÇåÁÅð
ܦèð, BH Ãå§ìð (Ú§çÆê í¾ñÅ)-ÃÆ. àÆ. ×ð¹¾ê ÁÅë ǧÃàÆÇÚÀ±àÃ ç¶ ìÆ.
àËÕ ÂÆ. ÃÆ. ÂÆ. ç¶ ëÅÂÆéñ ÃîËÃàð ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» Á§ÎÇîzåêÅñ ÇçØ,
ðÜéÆô ôðîÅ Áå¶ ××éçÆê é¶ éËôéñ ǧÃàÆÇÚÀ±à ÁÅë åÕéÅñ¯ÜÆ ÇòÚ Ô¯Â¶
àËÕ ëËÃà ÇòÚ åÅð ðÇÔå (òÅÇÂðñ˵Ã) î¯àð ì¯à çÅ îÅâñ ÇåÁÅð ÕðÕ¶ ç±ÜÅ
ÃæÅé êzÅêå ÕÆåÅÍ ÇÂà î¯àð ì¯à ù ìäÅÀ¹ä ÇòÚ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ ÁÅð. ÁËë.
àËÕéÅñ¯ÜÆ çÅ ÇÂÃå¶îÅñ ÕÆåÅ ÇÜà éÅñ ÇÕ ÇÂÕ î¯àðì¯à Áå¶ Ãìî¶ðÆé ç¯ò¶º
çÆ åð·» ìËàðÆ ìËÕÁê ç¶ éÅñ G-H ؿචÚñÅÂÆ ÜÅ ÃÕçÆ þÍ ÇòÇçÁÅðæÆÁ»
çÆ ÇÂà êzÅêåÆ Óå¶ Ú¶ÁðîËé Ã: ÚðéÜÆå ÇÃ§Ø Ú§éÆ Áå¶ ÁËî. âÆ. Ã:
îéìÆð ÇÃ§Ø é¶ À¹é·» ù òèÅÂÆ Çç¾åÆÍ ÇÂà î½Õ¶ êz¯: îéÔð Áð¯óÅ, ÁËÃ.
êÆ. Á×ðòÅñ Áå¶ ÇòÕð»å ôðîÅ é¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù À¹é·» çÆ ÇÂà ÃëñåÅ Óå¶
òèÅÂÆ Çç¾åÆÍ
å¾×ó å¶ Ô¯ðé» ò¾ñ¯º ð½äÕÆ ðÅî ù ôðè»ÜñÆÁ»
ܦèð, BH Ãå§ìð (ÜÃêÅñ ÇçØ)-ÃÆ. êÆ. ÁÅÂÆ. (î) ç¶ Ôðîé ÇêÁÅð¶ ÁÅ×±
Áå¶ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ç¾ì¶-Õ¹Úñ¶, êÛó¶ Áå¶ ÇîÔéåÕô ñ¯Õ» çÆÁ» ÁÅû ç¶ Õ¶ºçð
ÕÅîð¶â ð½äÕÆ ðÅî çÆ ïÅç ÇòÚ Ô¯Â¶ ÇòôÅñ ôðè»ÜñÆ ÃîÅ×î ù ÃÆ. êÆ.
ÁÅÂÆ. (î) çÆ ê¿ÜÅì ðÅÜ Ã±ìÅ Õî¶àÆ Áå¶ ê§ÜÅì ÇÕÃÅé ÃíÅ ò¾ñ¯º
ôðè»ÜñÆ í¶à Õðç¶ Ô¯Â¶ ñìÅ ÃÕ¾åð¶å î˺ìð ÕÅîð¶â ñÇÔ§ìð ÇÃ§Ø å¾×ó
é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÕÅîð¶â ð½ÎäÕÆ ðÅî é¶ ìÚêé 寺 ñË Õ¶ ÁÅÖðÆ ÃÅÔ å¾Õ ÁÅêäÆ
Ç÷§ç×Æ çÅ ÇÂÕ-ÇÂÕ êñ êÅðàÆ Áå¶ ç¾ì¶-Õ¹Úñ¶ ñ¯Õ» çÆ Ã¶òÅ ç¶ ñ¶Ö¶
ñÅÇÂÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ÃÆ. êÆ. ÁÅÂÆ. (î) Ç÷ñ·Å ܦèð ç¶ ÃÕ¾åð ÕÅîð¶â
×¹ðîÆå ÇÃ§Ø ã¾âÅ, ÕÅîð¶â ÇêÁÅðÅ ÇÃ§Ø ñÃÅóÅ, ÃÆ. êÆ. ÁÅÂÆ. (î)
Ç÷ñ·Å Õî¶àÆ «ÇèÁÅäÅ ç¶ ÃÕ¾åð ÃÅæÆ Ã¹ÖÇò§çð ö֯º, ÃÆ. êÆ. ÁÅÂÆ. ç¶
ÁÅ×± ÕÅîð¶â Ãòðé ÇÃ§Ø ÁÕñê¹ð, ÃÆ. êÆ. ÁÅÂÆ. (î) Ç÷ñ·Å Õî¶àÆ î˺ìð
ÕÅîð¶â ñÛîä ÇÃ§Ø Ü½Ôñ, ìÆìÆ ×¹ðêðîÜÆå Õ½ð Áå¶ ÕÅîð¶â ç¶ò Çëñ½ð é¶
òÆ ÇòÛó¶ ÁÅ×± ù ôðèÅ ç¶ ë¹¾ñ í¶ºà ÕÆå¶Í ÃÅæÆ î±ñ Ú§ç, ÃÅæÆ Ã¹ÖêzÆå
ܽÔñ, ÃÅæÆ ÇêÁÅðÅ ÇÃ§Ø ñ»èóÅ, ÃÅæÆ çðôé ÇÃ§Ø ñ»èóÅ, ÃÅæÆ Áô¯Õ
Õ¹îÅð Á¾êðÅ, ÃÅæÆ Ã¯ãÆ ðÅäÅ (âÅÇÂðËÕàð êz×åÆ ÕñÅ Õ¶ºçð ñ»èóÅ) Áå¶
Ô¯ð Áé¶Õ» î¯Ôåìð ÔÅ÷ð ÃéÍ
ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø ç¶ Üéî ÇçÔÅó¶ ù ÃîðÇêå Õ¹ÇÂ÷ î¹ÕÅìñÅ
éÈðîÇÔñ, BH Ãå¿ìð (ÜÆ. ÁËÃ. ñÅñÆ)-Çê³â é¾å ç¶ êÆ. ÁÅð. ÁÅÂÆ. ÃÕÈñ
ÇòÖ¶ ìñÅÕ éÈðîÇÔñ çÆ êó·¯ ê³ÜÅì çÆ àÆî, ÃÕÈñ ÃàÅë, êÃòÕ Áå¶ ÃîÈÔ
é×ð ê¿ÚÅÇÂå ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø ç¶ Üéî ÇçÔÅó¶ ù ÃîðÇêå
Õ¹ÇÂ÷ î¹ÕÅìñÅ ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î¹ÕÅìñ¶ Çò¾Ú ò¾Ö-ò¾Ö A@ ÃðÕÅðÆ
ÃÕÈñ» 寺 ê¿Üòƺ ÜîÅå ç¶ C@ ì¾ÇÚÁ» é¶ íÅ× ÇñÁÅÍ Õ¹ÇÂ÷ î¹ÕÅìñ¶ çÅ
À¹çØÅàé êó·¯ ê³ÜÅì ç¶ Ç÷ñ·Å Õ¯ÁÅðâÆé¶àð éòêÌÆå ÇÃ¿Ø ì¾ñÆ Áå¶
ÃÔÅÇÂÕ Ç÷ñ·Å Õ¯ÁÅðâÆé¶àð ðÇÜ¿çð Õ¹îÅð òñ¯º û޶ å½ð Óå¶ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ
Áå¶ ÇÂà ÃÅð¶ ÃîÅ×î çÆ êÌèÅé×Æ Çê³â ç¶ Ãðê³Ú ðÛêÅñ Ú¿ç Áå¶ êÃòÕ ç¶
Ú¶ÁðîËé êðîÜÆå ÇÃ¿Ø é¾å é¶ ÕÆåÆÍ ÇÂéÅî» çÆ ò¿â î¹Ö îÇÔîÅé òܯº
êÔ¹¿Ú¶ ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ ìÆìÆ ðÅÜÇò¿çð Õ½ð í¹¾ñð òñ¯º ÕÆåÆ ×ÂÆÍ
C@ ç¶ ð¯Ã èðé¶ çÆÁ» ÇåÁÅðÆÁ» î¹Õ¿îñ
î¼ñ·ÆÁ» Õñ», BH Ãåì¿ð (îéÜÆå îÅé)-ÕÃìÅ î¼ñ·ÆÁ» Õñ» (ܦèð) ç¶ êÌ˵Ã
Õñ¼ì (ðÇÜ:) ç¶ î¹¼Ö çëåð ÇòÖ¶ âË¶ÇàÕ àÆÚð÷ ï±éÆÁé ëð¿à ç¶ ÁÔ¹ç¶çÅð»
çÆ ÇÂÕ ÁÇÔî îÆÇà³× Ç÷ñ·Å êÌèÅé îÅ: ×¹ðî¶ñ ÇóØ, îÅÃàð Õ¶òñ ÇÃ³Ø À°µ×Æ
êÌèÅé ìñÅÕ-B, Õ°ñÇò¿çð ÇÃ³Ø Ü¯Ãé, ×¹ðç¶ò Ú¿ç, ×¹ðî¶Ü ÇóØ, ×¹ðî¶ñ
ÇÃ³Ø îñÃÆÁ», ÇçñìÅ× ÇÃ³Ø ñ¯ÔÆÁÅ, ïãÆ ðÅî, ñ¶Ö ðÅÜ, Ô¿Ã ðÅÜ, ìñç¶ò
ÇÃ³Ø Ç÷ñ·Å Õî¶àÆ î˺ìð çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆÍ ÇÜà ÇòÚ ÕÂÆ òðÕð» å¶
ÁÔ¹ç¶çÅð» é¶ ÇÔ¼ÃÅ ÇñÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Ç÷ñ·Å êÌèÅÅé îÅÃàð ×¹ðî¶ñ ÇóØ
é¶ íÅðÆ ÇÂÕ¼á ù ÿì¯èé ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ²âÅÇÂðËÕàð Üéðñ é¶ ÇüÇÖÁÅ
ÇòíÅ× ç¶ Ç÷ñ·Å Áå¶ ÃÈìÅ ê¼èð ç¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» ù é÷ð Á³çÅ÷ ÕðÕ¶ ÇüÇÖÁÅ
çÅ êÈðÅ ãÅÚÅ ÖðÅì å¶ ×¿èñÅ ÕÆåÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔË, âÆ. ÜÆ. ÁËÃ. ÁÅÂÆ. ù
ÃìÕ ÇÃÖÅÀ°ä ñÂÆ C@ Ãå¿ìð ù êÈð¶ ê³ÜÅì ÓÚ Ç÷ñ·Å Ô˵âÕ°ÁÅðàð» Óå¶
ÇòôÅñ ð¯Ã èðé¶ Çç¼å¶ ÜÅä×¶Í C@ Ãå¿ìð ù ç¹êÇÔð B òܶ Ç÷ñ·¶ Ô˵âÕ¹°ÁÅðàð»
Óå¶ ð¯Ã èðé¶ Çç¼å¶ ÜÅä×¶Í ÇÂà î½Õ¶ ÃÆ: ÁÇèÁÅêÕ îÅÃàð ÜÃÇò¿çð ÇóØ
ìÅñÆ åñò¿âÆ Ãñ¶î, îÅ: Çòܶ Õ°îÅð, îÅ: ìñòÆð í×å å¶ ÜðéËñ ÇóØ
Ú¹×ÅòÅ ÁÅÇç ÁÇèÁÅêÕ ÁÅ×È òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ç¹ÃÇÔð¶ çÅ ÇåÀ°ÔÅð èÈî-èÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ
Çëñ½ð, BH Ãå¿ìð (ÃÇå¿çð ôðîÅ, ìÆ. ÁËÃ. ÕËé¶âÆ)-ç¹ÃÇÔðÅ ×ðÅÀȺâ ÇòÖ¶
éòï¹òÕ ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ é¶ èÈîèÅî éÅñ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶
êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ç¶ ÁÔ¹ç¶çÅð» ù ê³ÜÅì êÌç¶ô Õ»×ðà Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé ÃÌÆ
îÇÔ¿çð ÇÃ¿Ø Õ¶. êÆ. é¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Áå¶ Õî¶àÆ ù A ñ¾Ö ð¹ê¶ ç¶ä çÅ
ÁËñÅé ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» ç¶ éÅñ ÔñÕÅ éÈðîÇÔñ ç¶ ÃÅìÕÅ ÇòèÅÇÂÕ
×¹ðÇì¿çð ÇÃ¿Ø ÁàòÅñ, Ç÷ñ·Å Õ»×ðà Õî¶àÆ Üñ¿èð ÇçÔÅåÆ ç¶ êÌèÅé ìÅìÅ
ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø Ü½Ôñ òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ ÃÌÆ Õ¶. êÆ., Ã: ×¹ðÇì¿çð ÇÃ¿Ø ÁàòÅñ,
ìÅìÅ ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø Ü½Ôñ Áå¶ ìÅìŠùÖÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÁÅñ¯òÅñ é¶ éòï¹òÕ
ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ òñ¯º ì¹ñÅÂÆÁ» ÇÂñÅÕ¶ íð çÆÁ» ò¾Ö-ò¾Ö EF ç¶ ÕðÆì
èÅðÇîÕ Ã¿ÃæÅò» ç¶ ÁÅ×ÈÁ» ù ÃéîÅÇéå ÕÆåÅÍ ðÅòä, Õ¿¹íÕðé Áå¶ î¶ØéÅæ
ç¶ ê¹åÇñÁ» ù Á×éÆ í¶ºà ÿå ìÅìŠùÖÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÁÅñ¯òÅñ é¶ ÕÆåÅÍ
Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ ÇÂà î½Õ¶ Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé âÅ: ðÅÕ¶ô ôðîÅ, î¹ñÖ ðÅÜ,
ñÅñÅ Õ»ôÆ ðÅî, Çê³ÕÅ èÆð, ðòÆÕ»å ×¹êåÅ, âÅ: ÜÇå¿çð ôðîÅ, âÅ: ÁÅôÈ,
ùç¶ô ×¹êåÅ, ÁôòéÆ íÅêÅ, Õ¹ñò¿å ÇÃ¿Ø å¹¾ñÆ, ÜðéËñ ÇÃ¿Ø ÜËñÆ,
ÁîðÜÆå Á¿ìÅ, ïÅçÇò¿çð ÇÿØ, ÜéÅì ðÔÆî ÖÅé íÅðåÆ, Ç¿çðÜÆå ì»Ãñ,
ôÆéÈ ôðîÅ, ìÆìÆ ÔðÜÆå Õ½ð, ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÃðÕÅðÆ ÃÆéÆÁð ÃËÕ¿âðÆ ÃÕÈñ ç¶ Ö¹¾ñ·¶ îËçÅé Çò¾Ú Çëñ½ð òËñë¶Áð
ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ òñ¯º ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃîÅð¯Ô ç¶ î¹¾Ö îÇÔîÅé Ã:
Ãðòä ÇÃ¿Ø Çëñ½ð Áå¶ À¹é·» çÆ èðî êåéÆ ÃÌÆîåÆ ÇéðîñÜÆå Õ½ð ÃéÍ Ô¯ðé»
寺 ÇÂñÅòÅ ÇÂà î½Õ¶ Çòô¶ô å½ð Óå¶ åÇÔÃÆñçÅð Çëñ½ð òÇð¿çðêÅñ ÇÿØ
ìÅÜòÅ, éÅÇÂì åÇÔÃÆñçÅð ÃÇåéÅî ÇÿØ, ìÆ. âÆ. êÆ. ú. Çëñ½ð ÔðÇìñÅÃ
ìÅ×ñÅ, ÇêÌ¿: ê̶î Õ¹îÅð, é×ð Õ½ºÃñ ç¶ êÌèÅé ÃÌÆ åÅðÅ Ú¿ç îçÅé,
ÃÆéÆÁð ÁÅ×È âÅ: êÌÅäéÅæ ôðîÅ, ÁËâò¯Õ¶à ðÅܶô Õ¹îÅð, îÅðÕÆà Õî¶àÆ
Çëñ½ð ç¶ Ú¶ÁðîËé Üæ¶: ÁÜËì ÇÃ¿Ø êÅñ 齺, À¹ê Ú¶ÁðîËé ÃÌÆ Ç×ÁÅé Ú¿ç
×ð×, ô¯ÌîäÆ ÁÕÅñÆ çñ ÃðÕñ Çëñ½ð êÌèÅé ܾæ¶: ×¹ðîÆå ÇÃ¿Ø ÇÛÛ¯òÅñ,
ìÆìÆ Õ¹ñÇò¿çð Õ½ð, ÃÌÆ Ã¹çðôé ×¹êåÅ, Õ½ºÃñð Çì¾àÈ îçÅé, Õ½Ãñð Çìò¶ô
ì»Ãñ, Õ½ºÃñð Úîé ñÅñ, ÃÌÆ Á¿Üñ ØÂÆ, Ã. ìñç¶ò ÇÃ¿Ø ç¶ìÆ, ÃÅìÕÅ
Ãðê³Ú î¯åÆê¹ð ÖÅñÃÅ ÜðéËñ ÇÿØ, Ç¿çðÜÆå ôðîÅ, ÚðéÜÆå ôðîÅ, ðÅܶô
×ð×, ñ¾ÕÆ ðÔ¶ÜÅ, ðäÜÆå ÇÃ¿Ø Ö¯Öð, Çòêé Õ¹îÅð ôðîÅ (Çì¾àÆ), ÃÆàÅ
ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
Çìñ×Å ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ
Çìñ×Å, (ðÅÇÜ¿çð Çìñ×Å)-Á¾Ü ÇÂæ¶ ç¹ÃÇÔð¶ çÅ ÇåÀ¹ÔÅð èÈî èÅî éÅñ
îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ç¹ÃÇÔðÅ ×ðÅÀȺâ ÓÚ Ç¼Õåð çðôÕ» é¶ ìñÜÆå
ÇÃ¿Ø Áå¶ Ã¿ÜÆò à¯éÆ å¶ À¹é·» ç¶ ÃÅæÆÁ» ò¾ñ¯º ê¶ô ÕÆåÆ ðÅî ñÆñÅ çÅ
ÁÅé¿ç îÅÇäÁÅÍ
×¹ðÅÇÂÁÅ ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ
×¹ðÅÇÂÁÅ, (Çòô¶ô êÌåÆÇéè)-ç¹ÃÇÔð¶ çÅ ÇåÀ°ÔÅð ÇÂæ¶ èÈîèÅî éÅñ
îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃÌÆ ÇðôÆ Õ°àÆÁÅ ðÅî î³Ççð 寺 í×òÅé ðÅî ÜÆ ç¶ ÜÆòé
éÅñ Ãì¿èå ÞÅÕÆÁ» ô¯íÅ ïÅåðÅ ç¶ ðÈê ÇòÚ ê³âÅñ ÇòÚ ÇñÁ»çÆÁÅ ×ÂÆÁÅÍ
ÃÌÆ Ã¿ÜÆò ÕÅñóÅ ÁÅÂÆ. ÜÆ. ÇÂà î½Õ¶ î¹¼Ö îÇÔîÅé òܯ² ôÅÇîñ ԯ¶Í
ÇÂà î½Õ¶ îÔÅðÅÜ òÅÃÈç¶ò ÇòÁÅÃ, Ã: Ãðòä ÇÃ¿Ø Çëñ½ð î¹¼Ö êÅðñÆîÅéÆ
ÃÕ¼åð ê¹¼âÅ, ÕîñçÆê ÇÃ¿Ø Çì¼àÈ êÌèÅé é×ð ê³ÚÅÇÂå, ðÇò¿çðêÅñ ÇÿØ
Çð¿Õ±, Ú±éÆ ñÅñ ×ÅìÅ, Üæ¶: ÃðÈê ÇÃ¿Ø ã¶ÃÆ, ðÅäÅ Ç×¼ñ, ìñÇÜ¿çð ÕÅñÅ,
ð¶ôî ÇÃ¿Ø êÌèÅé ôÇÔðÆ Õ»×ðÃ, ùÇð¿çð ÇÃ¿Ø ØàÅÀ°óÅ, ÜÆòé Õ°îÅð,
çÇò¿çð ÇÃ¿Ø Çã¼ñ¯, ðôêÅñ ÇÃ¿Ø Çã¼ñ¯, ðÅî «íÅÎÇÂÁŠ깿Ü, ÁîðÜÆå
ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ, ìÅñ Ç´ôé ìÅñÅ, ô¹ç¶ô Õ°îÅð Çì¼ñÅ, ×¹ðî¶ô ×ÅìÅ, Ôðî¶ô
ñÅñ ×ÅìÅ, ðÅäÅ ç¹Ã»Þ, ïÔä ñÅñ èƺ×óÅ, Ü×çÆô Çî¼åð ðÅÔƺ, ðÅÜé
î¼Õó, ÜÃÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÇÚ¿åÅ, êòé ôðîÅ, Ôðé¶Õ ÇÿØ, Áô¯Õ ê»â¶, çÇò¿çð
ÇÃ¿Ø Çì¿çÆ á¶Õ¶çÅð, Ú¿çð î¯Ôé ׯñâÆ, Ç¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø èƺ×óÅ, ×¹ðîÆå
ÇÃ¿Ø ìÅìÅ, ð¯ôé ñÅñ ð¯ôÆ, îçé ñÅñ î¼çÆ å¶ Ô¯ð Çòô¶ô å½ð Óå¶ ÔÅ÷ð
ÃéÍ
éÕ¯çð ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ
éÕ¯çð, (×¹ðçÆê ÇÃ§Ø êÅêÆ, ðÅÕ¶ô èÆîÅé)-ÃæÅéÕ ç¹ÃÇÔðÅ ×ðÅÀ±ºâ ÇòÖ¶
Á¾Ü ìçÆ å¶ é¶ÕÆ çÆ Çܾå çÅ ÇåÀ¹ÔÅð ç¹ÃÇÔðÅ ìóÆ ôðèÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅÍ ÇÂà ñÂÆ ÕÂÆ Ççé 寺 Úñ ðÔ¶ êz¯×ðÅî çÆ Á×òÅÂÆ îÔ§å êzî¶ôòðÆ
çÅÃ é¶ ÕÆåÆ Áå¶ ðÅîñÆñ·Å ÃzÆ îÅéׯÇò§ç çÅÃ é¶ ìóÆ Ã±Þ-ì±Þ éÅñ çêé
ÕÆåÆÍ À¹Õå î½Õ¶ Óå¶ ðÅòé, î¶ØéÅæ å¶ Õ¹§íÕðé ç¶ ê¹åÇñÁ» ù ñðÜ ÇÛêä
ç¶ éÅñ ÔÆ Á×é í¶à Õð Çç¾åÅ Ç×ÁÅ Áå¶ Üñ¶ ԯ¶ ê¹åÇñÁ» çÆÁ» ÛóÆÁ»
ôðèÅñ± éÅñ ñË ×Â¶Í ç¹ÃÇÔðÅ ×ðÅÀ±ºâ ôðèÅñ±Á» éÅñ ÖÚÅ-ÖÚ íÇðÁÅ
Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ ÇÜé·» ÇòÚ ÇÂà ÔñÕ¶ ç¶ ÇòèÅÇÂÕ Ã: ÁîðÜÆå ÇÃ§Ø ÃîðÅ, ÃzÆ
ìÇðÜ í±ôé ôðîÅ ÃÅìÕÅ êzèÅé é×ð Õ½ºÃñ, ÃzÆ Õ¶. Õ¶. Öàó ÁËâò¯Õ¶à, Ü:
×¹ðÇçÁÅñ ÇÃ§Ø ×¯ÔÆð, Ã: ùÇð§çðêÅñ ÇÃ§Ø î¹¾Ö æÅäÅ ÁëÃð, ÔðÆ Çî¾åð
ýºèÆ Õ½ºÃñð, ùÇð§çðêÅñ ÇÃ§Ø à¾Õð Áå¶ Ô¯ð êåò§å¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ Á§å ÇòÚ
îÔ§å îÔ¶ôòðÆ çÅà (ìÅòÅ î¯ÔéÆ) é¶ Ãí çÅ ÃÇÔï¯× ñÂÆ è§éòÅç ÕÆåÅÍ
ÇÃàÆ ê¹Çñà ǧÚÅðÜ ÇòÜËêÅñ ÇÃ§Ø é¶ Ã¹ð¾ÇÖÁÅ ç¶ ÃÖå êzì§è ÕÆå¶ Ô¯Â¶
ÃéÍ
é±ðîÇÔñ ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ
é±ðîÇÔñ, (ñ»ìÅ)-ç¹ÃÇÔð¶ çÅ ÇåÀ°ÔÅð é±ðîÇÔñ ç¶ ç¹ÃÇÔðÅ ×ðÅÀ±ºâ ÇòÚ
èÈî-èÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà ÃîÅ×î ç¶ î¹¼Ö îÇÔîÅé òܯº ÃÌÆ îÇÔ³çð
ÇÃ³Ø Õ¶.êÆ. ÁËî.êÆ., ×¹ðÇì³çð ÇÃ³Ø ÁàòÅñ ÃÅìÕÅ ÇòèÅÇÂÕ, ìÆìÆ
×ÜÇì³çð Õ½ð í¹¼ñð ÇòèÅÇÂÕ , ìÅìÅ ðÇÜ¿çð ÇÃ³Ø Ü½Ôñ, ùÖÅ ë¯ñóÆòÅñ,
åÆðæ ðÅî ÿèÈ êÌèÅé é×ð Õ½ºÇÃñ é¶ ÇôðÕå ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ðÅî ñÆñ·Å
Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé Ü¿× ìÔÅçð Õ¯ÔñÆ, ùÇð³çð ôðîÅ Õ½ºÃñð, Ú¶ÁðîËé
×¹ðéÅî ÇÃ³Ø Õ¿ç¯ñÅ, ÜÃòÆð ÇÃ³Ø êÌèÅé ÇÃàÆ ÁÕÅñÆ çñ, ùÖç¶ò ÇÃ³Ø ×ÔÆð
ÇçÔÅåÆ êÌèÅé, Ü×åî¯Ôé ôðî», ðÇÜ¿çð ÕÅñóÅ, ÁîðÜÆå ÇÃ³Ø ÃîðÅ ÇòèÅÇÂÕ
éÕ¯çð, ðÅÜ Õ°îÅð îËÔé êÌèÅé î³Ççð ìÅìÅ íÈå éÅæ Õî¶àÆ, ðÅÜÈ í¿âÅñ
êÌèÅé ñ¯Õ ð¼ÇÖÁÅ Õî¶àÆ Áå¶ ÇÂñÅÕ¶ 寺 ÁŶ ԯ¶ ñ¯Õ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ôÅÔÕ¯à ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ
ôÅÔÕ¯à, (ïù Çî¾åñ)-ç¹ÃÇÔðÅ ×ðÅÀ±ºâ ôÅÔÕ¯à ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ ôðèÅ Áå¶ è±îèÅî
éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ ç¶ êzèÅé ÃzÆ êz¶î Çܧçñ,
Ççé¶ô êðÅôð, Çòò¶Õ ôðîÅ, í¯ñÅê¹ðÆ, ðÅܶô êðÅôð, Ú§çé î¯Ôé þêÆ,
çÜÆò ôðîÅ ì½ìÆ, ñ¾ÕÆ Õé½ÜÆÁÅ, Çì¾ñ± ×¹êåÅ, ×¹ñôé ðŶ ôðîÅ, êòé
ê¹ðÆ êzèÅé é×ð ê¿ÚÅÇÂå, Áîé îñÔ¯åðÅ, ÚðéçÅà ×ÅìÅ, ÁîðÜÆå ÇÃ§Ø Ü¯óÅ,
ÕÅñÅ ðÅî, Ãð¯Ü ðÅäÆ éÅÔð, åðöî Çî¾åñ, Ü×çÆô òâËÔðŠþå Õ½ºÃñð,
ÇìÕðîÜÆå ÇÃ§Ø ìÜÅÜ êzèÅé þñê ñÅÂÆé ×ð¹¾ê ðÇÜ:, êzòÆé ×ð¯òð, éð¶ô
Áð¯óÅ ñòñÆ, Ôðç¶ò Á×ðòÅñ, í¹Çê¿çð þױ, Õ¹ñÇò§çð ܯóÅ, å¯åÅê¹ðÆ,
é±ð Ú§ç, ùðÜ êÅÃÆ, ÜÆòé ×¹êåÅ, Õîñ éÅÔð, ì±àÅ ÇÃ§Ø ÕñÃÆ, òÇð§çð
éÅÔð, ùéÆñ À¹µêñ, åÅðÅ Ú§ç, Úðé ÇÃ§Ø Ú¶ÁðîËé îÅðÕÆà Õî¶àÆ, åÆðæ
êÅÃÆ, éÇð§çð Õ¹îÅð î¯ù ò¾ñ¯º ÁŶ î¹¾Ö îÇÔîÅé îÇÔ§çð ÇÃ§Ø Õ¶. êÆ.
î˺ìð êÅðñÆî˺à, ÇìzÜ í¹Çê¿çð ÇÃ§Ø Õ§× ñÅñÆ ÃÅìÕÅ ×zÇÔ î§åðÆ,
×¹ðÇì§çð ÇÃ§Ø ÁàòÅñ ÃÅìÕÅ ÕËìÇéà î§åðÆ ê¿ÜÅì, ìÅìÅ ðÇܧçð ÇçØ
ܽÔñ êzèÅé Ç÷ñ·Å Õ»×ðÃ, ìÅìÅ òÅÃç¶ò îÇÔåÅ, ÕËìÇéà î§åðÆ Üæ¶: ÁÜÆå
ÇÃ§Ø Õ¯ÔÅó çÅ ÃòÅ×å ÕÆåÅ ÁŶ îÇÔîÅé» é¶ ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ Áå¶ ÁŶ
ñ¯Õ» ù ÁÅêä¶-ÁÅêä¶ Ã§ç¶ô ðÅÔƺ òèÅÂÆ òÆ Çç¾åÆ ÇÂà î½Õ¶ ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ
ò¾ñ¯º ÁŶ îÇÔîÅé» ù ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ îÇÔ§çð ÇÃ§Ø Õ¶.
êÆ. ÁËî. êÆ. é¶ ÁÅêä¶ ë§â ÓÚ¯º ÇÂÕ ñ¾Ö ð¹ê¶ ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ ù
Çç¾åÅÍ
ñ¯ÔÆÁ» ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ
ñ¯ÔÆÁ» : (ìñÇò§çð ÇçØ)-ñ¯ÔÆÁ» ÇòÚ ç¹ÃÇÔðÅ Á¾Ü è±îèÅî éÅñ ç¯ æÅò»
Óå¶ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÜéåÅ îÅðÕÆà ñ¯ÔÆÁ» ÇòÖ¶ ðÅîñÆñ·Å Õñ¾ì ò¾ñ¯º
ÕðòŶ ÃîÅ×î î½Õ¶ ðÅòä ç¶ ê¹åñ¶ ù Õ»×ðÃ ç¶ ÃÅìÕÅ ×zÇÔ î§åðÆ ÇìzÜ
í¹Çê¿çð ÇÃ§Ø ñÅñÆ é¶ ñ×ÅÂÆ Üç ÇÕ Çþè±ê¹ð-ñ¯ÔÆÁ» çÆ Õ¹àÆÁÅ ×ðÅÀ±ºâ
ÇòÚ ×¹ð± éÅéÕ ÇÕðêŠùÃÅÇÂàÆ â×ÅäÅ ò¾ñ¯º îéŶ ç¹êÇÔð¶ î½Õ¶
Õ¹§íÕðé, î¶Ø éÅæ Áå¶ ðÅòä ç¶ ê¹åÇñÁ» ù Á¾× êzì§èÕ Õî¶àÆ î˺ìð» é¶
û޶ å½ð Óå¶ ñ×ÅÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ êzèÅé ÃÅÇÔì ÇçØ, ÔðÇò§çð Õ¹îÅð ììñÅ,
ÜÃòÆð Õ½ð Ç÷ñ·Å ï¯ÜéÅ ì¯ðâ î˺ìð, òÇð§çð Õ¹îÅð ×¹êåÅ, ìñÇò§çð ÇçØ
êzèÅé é×ð ê¿ÚÅÇÂå ñ¯ÔÆÁ», òÇð§çð ×¹êåÅ, ÔÅÕî ÇçØ, ìñìÆð ÇçØ, ðÅÜ
Õ¹îÅð ÁËî. ÃÆ., Ü×ÜÆå ÇÃ§Ø â¯×ðÅ, ùÖÇò§çð ÇçØ, òÆð Õ¹îÅð, î¶Üð
ÇÃ§Ø ×¹ÜðÅÜ, ðÅÜ Õ¹îÅð ÃÔ¯åÅ, ÜÃÇò§çð ÇÃ§Ø éÆàÅ, ÁîðÜÆå ÇÃ§Ø ÁÅ÷Åç
ï±. Õ¶., ÜÃò§å ÇÃ§Ø Ü¯Ãé, ÔðíÜé ÇÃ§Ø êzèÅé ùÃÅÇÂàÆ ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÁÅçîê¹ð ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ
ÁÅçîê¹ð : (åðéܯå ÇçØ)-ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ (ðÇÜ:) ÁÅçîê¹ð ò¾ñ¯º ç¹ÃÇÔðÅ
×ðÅÀ±ºâ ÁÅçîê¹ð ÇòÖ¶ êzèÅé þåêÅñ ìÜÅÜ çÆ ç¶Ö-ð¶Ö Ô¶á ç¹ÃÇÔðÅ
îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà Ãì§èÆ ÇòôÅñ ô¯íÅ ïÅåðÅ êzÅÚÆé Çôò î§Ççð î¶é
ìÅ÷Åð ÁÅçîê¹ð 寺 ô¹ð± Ô¯ÂÆÍ ô¯íÅ ïÅåðÅ î¶é ìÅ÷Åð, Ø¿àÅ Øð, ð¶ñò¶
ð¯â, ì¾Ã Ãà˺â 寺 Ô¹§çÆ Ô¯ÂÆ ç¹ÃÇÔðÅ ×ðÅÀ±ºâ ÇòÖ¶ êÔ¹§ÚÆÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ ×åÕÅ êÅðàÆÁ» Áå¶ é½ÜòÅé» ò¾ñ¯º í§×óÅ òÆ ê¶ô ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶
ÕÂÆ Ã§ÃæÅò» ò¾ñ¯º êzí± ÃzÆ ðÅî ÜÆ ç¶ ÜÆòé ù çðÃŪçÆÁ» ÞÅÕÆÁ» òÆ
ìäÅÂÆÁ» ×ÂÆÁ»Í ÇÂà î½Õ¶ î¹¾Ö îÇÔîÅé ÃðìÜÆå ÇÃ§Ø î¾Õó ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ
é¶ íÅðÆ ÇÂÕ¾á ù çì¯èé ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ç¹ÃÇÔð¶ çÅ êÇò¾åð ÇåÀ¹ÔÅð
ì¹ðÅÂÆ å¶ Ú§Ç×ÁÅÂÆ çÅ êzåÆÕ þÍ ÇÂà î½Õ¶ ðÅòä, î¶Ø éÅç Áå¶ Õ¹§íÕðé
ç¶ ê¹åÇñÁ» ù î¹¾Ö îÇÔîÅé ÃðìÜÆå ÇÃ§Ø î¾Õó, êzèÅé þåêÅñ ìÜÅÜ, Üæ¶çÅð
ÜÆòé ÇçØ, éÅÇÂì åÇÔÃÆñçÅð êzçÆê Õ¹îÅð, âÆ. ÁËÃ. êÆ. ÁÅð îéÜÆå
ÇÃ§Ø ò¾ñ¯º çï¹Õå ð±ê ÇòÚ Á¾× í¶à ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ î§Ú çÚÅñé
èÅðÇîÕ À¹åÃò çîåÆ Áå¶ éòܯåÆ òËñë¶Áð ùÃÅÇÂàÆ (ðÇÜ:) ò¾ñ¯º ÕÆåÅ
Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ðÅÜ Õ¹îÅð êÅñ, ìçå ñÅñ Õê±ð, çðôé ÇÃ§Ø Õðòñ, Õðéñ
î¯Ôä ñÅñ ôÅðçÅ, ××é êÃðÆÚÅ, ÇòôÅñ òðîÅ, êòé ÁÅòñ, Ú§çð î¯Ôä ïÅçò,
ÃåÇò§çð Áð¯óÅ, ï¯×Æ ×»èÆ, çܶ ×¹êåÅ, ×¹ðÚðé ðŶ ÇÃ×ÅðÆ, î§×å ðÅî
ôðîÅ, ðÅܱ ç±ÁÅ, Ô¶î ðÅÜ, îçé ñÅñ Áå¶ Ô¯ð êåò§å¶ þÜä ÔÅ÷ð ÃéÍ
îÇÔåê¹ð ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ
îÇÔåê¹ð : (ð§èÅòÅ)-ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ îÇÔåê¹ð ò¾ñ¯º ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ñ¯Õ» ç¶
íðò¶º ÃÇÔï¯× éÅñ ç¹ÃÇÔð¶ çÅ ÇåÀ¹ÔÅð ôðèÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ ìÆìÆ ðÅÜÇò§çð Õ½ð í¹¾ñð ÇòèÅÇÂÕ ÔñÕÅ é±ðîÇÔñ é¶ Çòô¶ô å½ð Óå¶
ÇôðÕå ÕÆåÆÍ À¹é·» éÅñ éÅÇÂì ÇÃ§Ø Õ¯ÔÅó Ú¶ÁðîËé ÃÇÔÕÅðÆ ìËºÕ Ü¦èð,
îÅåÅ Ôðì§Ã Õ½ð í¹¾ñð, ìÆìÆ ìñÇò§çð Õ½ð ÕÅÔñ¯º î˺ìð Ç÷ñ·Å êzÆôç,
Üæ¶: çñÜÆå ÇÃ§Ø ÕÅÔñ¯º ÃðÕñ êzèÅé, Ü: ìñç¶ò ÇÃ§Ø ÕÇñÁÅä î˺ìð
ôz¯îäÆ Õî¶àÆ, ÃzÆ ÁÜË Õ¹îÅð ñç, Ã: çñìÆð ÇÃ§Ø îÇÔÃîê¹ð, Ã: îÇÔ§çð
ÇÃ§Ø Ççñ×Æð êzèÅé, Ã: çÆçÅð ÇÃ§Ø ÃîðÅ, ÃzÆ Ã¯Ôä ñÅñ ôô¯Çíå ÃéÍ
ç¹ÃÇÔð¶ ù Ãëñ ìäÅÀ¹ä ÇòÚ ÃzÆ ðî¶ô òðîÅ Ú¶ÁðîËé, ÃzÆ ÁÜË Ã±ç êzèÅé,
ÃzÆ ðî¶ô ÃíðòÅñ, ÃzÆ Ã¹ôÆñ ìÅòÅ, ÃzÆ à¯éÆ Áé¶ÜÅ, ÃzÆ éÆౠܯôÆ, Ã:
Õ¶òñ ÇÃ§Ø ð±êðŶ, ÃzÆ ô»åÆ ÃÅ×ð, ÃzÆ ìzܶô ôðîÅ, ÃzÆ î¹Õ¶ô òðîÅ,
ÃzÆ í±ôé ñÅñ Áð¯óÅ, ÃzÆ Ççé¶ô ܯôÆ, ÃzÆ éð¶ô íÅÂÆ çÅ Çòô¶ô ï¯×çÅé
ÇðÔÅÍ
ܧÇâÁÅñÅ ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ
ܧÇâÁÅñÅ î§ÜÕÆ : (îéÇܧçð ÇçØ)-ܧÇâÁÅñÅ ÇòÖ¶ ç¹ÃÇÔðÅ è±îèÅî éÅñ
îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃæÅéÕ ê¾åÆ è¹§éÆ ÕÆ ÇòÖ¶ ÃÇæå ç¹ÃÇÔðÅ ×ðÅÀ±ºâ ÇòÚ
Á¾Ü Ãò¶ð 寺 ÔÆ ÚÇÔñ-êÇÔñ ÃÆÍ î¶ñ¶ ÇòÚ í×òÅé ðÅî Ú§çð Áå¶ ðÅòä éÅñ
çì§Çèå ò¾Ö-ò¾Ö ÞÅÕÆÁ» ç¶ éÅñ-éÅñ Ô¯ð ÃîÅÇÜÕ Õ¹ðÆåÆÁ» ù çðÃÅÀ¹ä
òÅñÆÁ» ÞÅÕÆÁ» ñ¯Õ» ç¶ ÁÅÕðôä çÅ Õ¶ºçð ìäÆÁ» ðÔÆÁ»Í ÇÂà î½Õ¶ Óå¶
ÁÅÃ-êÅÃ ç¶ Çê¿â» ç¶ ñ¯Õ» Ãî¶å ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕÅ Áå¶ ÃzÆ ðÅî ñÆñ·Å
êzì§èÕ Õî¶àÆ ç¶ Ãî±Ô î˺ìð ÔÅ÷ð ÃéÍ
í¯×ê¹ð ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ
í¯×ê¹ð: (ÃËäÆ)-éòï¹¾×
Õñ¾ì í¯×ê¹ð ò¾ñ¯º ÇÂñÅÕÅ ÇéòÅÃÆÁ» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ ç¹ÃÇÔðÅ è±îèÅî éÅñ
îéÅÇÂÁÅÍ ÇÂà Ãì§èÆ ôÇÔð ç¶ ìÅ÷Åð» ÇòÚ¯º çÆ ô¯íÅ ïÅåðÅ Õ¾ãÆ ×ÂÆ å¶
À¹êð§å Ö¿â Çî¾ñ í¯×ê¹ð çÆ Ö¹¾ñ·Æ ×ðÅÀ±ºâ ÇòÚ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ Çòô¶ô å½ð Óå¶ ÇìÕðîÜÆå ÇÃ§Ø Ú½èðÆ êzèÅé Õ»×ðà Ç÷ñ·Å ܦèð
ÇçÔÅåÆ, îéÇܧçð ÇÃ§Ø Çã¾ñ¯º êzØÅé ï±æ ÁÕÅñÆ çñ ܦèð ÇçÔÅåÆ, àÆ
ÃÇÔ×ñ, ×¹ðÇçÁÅñ ÇÃ§Ø Ã¾íðòÅñ ÃÕ¾åð Õ»×ðà ê¿ÜÅì, ÕîñÜÆå ÇÃ§Ø â¾ñÆ,
êðÇî§çð ÇÃ§Ø î¾ñ·Æ, î¯Ôé í§âÅðÆ é¶ Ã§ì¯èé ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ éòï¹¾×
Õñ¾ì ç¶ êzèÅé ðÜéÆô î¯çÇ×¾ñ, ðÕ¶ô îÇÔåÅ, Áôòé í¾ñÅ, ðÇܧçð ×»èÆ,
ðÕ¶ô åñòÅð, ðÅî «íÅÇÂÁÅ, êðÇî§çð ÇÃ§Ø ÁËî. ÃÆ., ÔðÇò§çð ÇçØ
Çþè±, ÜÃêÅñ ÁËî. ÃÆ., ðôêÅñ ÇÃîÕ, ðÅÇܧçð Áð¯óÅ, ÇêzïÅ ôðîÅ ÁÅÇç
ÔÅ÷ð ÃéÍ
Çôò ôÕåÆ Õñ¾ì ò¾ñ¯º ç¹ÃÇÔðÅ
ôÅÔÕ¯à, (ïù Çî¾åñ)-Çôò ôÕåÆ ï±æ òËñë¶Áð Õñ¾ì ðÇÜ: îñÃÆÁ» ò¾ñ¯º
ç¹ÃÇÔðÅ ôðèÅ Áå¶ è±îèÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ î¹¾Ö îÇÔîÅé òܯº Üæ¶:
ÁÜÆå ÇÃ§Ø Õ¯ÔÅó ÕËìÇéà î§åðÆ ê¿ÜÅì Áå¶ Ôðç¶ò ÇÃ§Ø ô¶ð¯òÅñÆÁÅ ñÅâÆ
寺 ÇÂñÅòÅ ÃÅè± ðÅî Á×ðòÅñ òÅÂÆà ڶÁðîËé îÅðÕÆà Õî¶àÆ, ì±ó ÇçØ
Ãðê¿Ú, ñÇñå ×¹êåÅ Çì¾ñÅ Ãðê¿Ú 寺 ÇÂñÅòÅ Ô¯ð î¯Ôåìð ÔÅ÷ð ÃéÍ Çôò
ôÕåÆ Õñ¾ì ò¾ñ¯º êzèÅé Ü×çÆê ÇÃ§Ø ñÅâÆ, ×¹ðÚðé ÇÃ§Ø î§×Å òÅÂÆÃ
êzèÅé, ÕÇêñ ôðîÅ Ö÷ÅéÚÆ, Çì¾à± Áð¯óÅ ÃËÕàðÆ, ðÇܧçð ÇÃ§Ø Çܧçð,
ïù ìÜÅÜ, î¹Õ¶ô Õ¹îÅð, ðòÆ êÅñ, ùÇð§çð êÅñ, ôîô¶ð ôðîÅ, ×¹ðÇî§çð
ÇçØ, ǧçðÜÆå ïéÆ, ùíÅô Õ¹îÅð, Çò¾ÕÆ, Õ¶òñ ÇÃ§Ø Áå¶ Ô¯ð êåò§å¶
ÔÅ÷ð ÃéÍ |
|
|
