|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
ÇìÜñÆ À¹åêÅçé ñÂÆ ÃðÕÅð êÈðÅ åð¾çç Õð ðÔÆ
þ-î¹¾Ö î¿åðÆ
çÅäÅ î¿âÆ ÓÚ ò¿â¶ Çå¿é Õð¯ó ç¶ Ú˼Õ
î¯×Å ÇòÖ¶ Çò¾åÆ ÃÔÅÇÂåÅ ðÅôÆ ç¶ ÚËµÕ ò¿âç¶ Ô¯Â¶ êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ
î¹¾Ö î¿åðÆ ê³ÜÅìÍ éÅñ Ôé Üæ¶çÅð å¯åÅ ÇÿØ, ûÃç ìÆìÆ êðîÜÆå Õ½ð
×¹ñôé å¶ âÆ. ÃÆ. Ãåò¿å ÇÃ¿Ø Ü½ÔñÍ åÃòÆð: ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø ì¾ìÆ
î¯×Å, BH Ãå¿ìð
(ùÇð¿çðêÅñ, ì¾ìÆ, Õ¯Ûó)-Ç÷ñ·Å î¯×Å ç¶ ×ðÆìÆ ð¶ÖŠ寺 ԶỠðÇÔ ðÔ¶
Ç÷ñ·¶ ç¶ ê³Ü ìñÅÕ» ç¶ ABEG êÇðòÅð» ù Ç¿çðÅ ÁÅòÅà ï¯ÜéÅ ÃÕÆî åÇÔå
Áé¹ÃÈÇÚå ÜÅåÆ ç¶ ì¶Øð» ù éò» îÕÅé ìéÅÀ¹ä Ü» î¹ð¿îå ñÂÆ Çò¾åÆ îçç
ç¶ä çÆÁ» ÃÕÆî» åÇÔå ÃÅìÕÅ î¿åðÆ Üæ¶çÅð å¯åÅ ÇÃ¿Ø ç¶ ïåé» ÃçÕÅ Á¾Ü
çÅäÅ î¿âÆ î¯×Å ÇòÖ¶ ê³ÜÅì ç¶ î¹¾Ö î¿åðÆ êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ é¶ C Õð¯ó
ð¹ê¶ ç¶ ÚËµÕ ò¿â¶Í î¹¾Ö î¿åðÆ êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ é¶ ç¹ÃÇÔð¶ çÆ
î¹ìÅðÕìÅç Çç¿ÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Á¾Ü Ç÷ñ·Å î¯×Å ç¶ AC@@ êÇðòÅð» ù ÁÅÂÆ. ¶.
òÅÂÆ. ÃÕÆî åÇÔå éò¶º îÕÅé ìéÅÀ¹ä ñÂÆ CE@@@ ð¹ê¶ å¶ î¹ð¿îå ñÂÆ
AE@@@ ð¹ê¶ ç¶ ÚËµÕ Çç¾å¶ ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ ÇìÜñÆ Ãì¿èÆ ×¾ñ ÕðÇçÁ» À¹é·»
ÇÕÔÅ ÇÕ ÇêÛñÆ Õ»×ðà ÃðÕÅð é¶ ÇÂÕ òÆ ïÈÇéà ÇìÜñÆ êËçÅ éÔÄ ÕÆåÆ å¶
Ô¹ä ê³ÜÅì ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ÇìÜñÆ ç¶ ÚÅð éò¶º æðîñ êñ»à ñ×Ŷ ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ
ÇÜà ÇòÚ ç¯ Óå¶ Õ¿î ô¹ðÈ Ô¯ ü¾ÕÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇìÜñÆ êËçÅ Õðé
ñÂÆ Ãî» ñ¾×çÅ þ ÇÂà ñÂÆ ÃðÕÅð êÈðÅ åð¾çç Õð ðÔÆ þÍ À¹é·» Ãê¾ôà
ÕÆåÅ ÇÕ ëðÆçÕ¯à âòÆ÷é ù ìçñ Õ¶ ìÇá¿âÅ åìçÆñ éÔÄ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ
ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ ÃÆéÆÁð îÆå êÌçÅé å¶ ÃÅìÕÅ î¿åðÆ Üæ¶çÅð å¯åÅ
ÇÃ¿Ø é¶ î¹¾Ö î¿åðÆ ê³ÜÅì êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ çÅ î¯×Å ê¹¾Üä Óå¶ Ç÷ñ·¶
ç¶ AC@@ êÇðòÅð ù C Õð¯ó ð¹ê¶ ç¶ ÚËµÕ ò¿âä Óå¶ è¿éòÅç ÕÆåÅÍ ÇâêàÆ
ÕÇîôéð î¯×Å Ãåò¿å ÇÃ¿Ø Ü½Ôñ é¶ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ÚñÅÂÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ»
ÃÕÆî» Áå¶ ìÆ.êÆ.ÁËñ. çÆÁ» ÃÕÆî» å¯º ÜÅäÈ¿ ÕðòÅÇÂÁÅÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ
ÇÕ ÇÂÕ Õð¯ó AA ñ¾Ö çÅ ÃÇå«Ü çÇðÁÅ ç¶ ì¿é· çÅ Õ¿î ñ¯Õ» ç¶ ÃÇÔï¯×
éÅñ CD ñ¾Ö ÓÚ î¹Õ¿îñ ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ þÍ ÚÆë êÅðñÆîÅéÆ ÃÕ¾åð ÃÆåñ
ÇÃ¿Ø é¶ î¹¾Ö î¿åðÆ êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ çÅ î¯×Å ê¹¾Üä Óå¶ è¿éòÅç ÕÆåÅÍ
ûÃç ìÆìÆ êðîÜÆå Õ½ð ×¹ñôé é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ À¹Ô î¹¾Ö î¿åðÆ ìÅçñ ç¶ ÁÇå
ÇðäÆ Ôé ܯ Á¾Ü Çå¿é Õð¯ó ð¹ê¶ çÆ ðÅôÆ ç¶ ÚËµÕ çÇñå Áå¶ ×ðÆì ñ¯Õ»
ù ç¶ä ÁŶ ÔéÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃÅìÕÅ î¿åðÆ ×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø ìÅçñ, Ç÷ñ·Å êÌèÅé
íÅÜêÅ åðñ¯Úé ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ, ÇéèóÕ ÇÃ¿Ø ìðÅó Õ½îÆ òðÇÕ¿× Õî¶àÆ î˺ìð é¶
òÆ Ã¿ì¯èé ÕÆåÅÍ ÃîÅ×î ç½ðÅé î¹¾Ö î¿åðÆ ìÅçñ ù ÃÅìÕÅ î¿åðÆ Üæ¶çÅð
å¯åÅ ÇÿØ, Ç÷ñ·Å êÌèÅé åÆðæ ÇÃ¿Ø îÅÔñÅ, Õ½ºÃñ êÌèÅé ìðÇÜ¿çð ÇÿØ
ìðÅó, ÃÆåñ ÇÃ¿Ø î¹¾Ö Ã¿ÃçÆ ÃÕ¾åð, êðîÜÆå Õ½ð ×¹ñôé ûÃç, ×¹ðç¶ò
ÇÃ¿Ø ìÅçñ ÃÅìÕÅ î¿åðÆ, åðöî ÇÃ¿Ø ð¾åÆÁ» Ú¶ÁðîËé Ç÷ñ·Å ï¯ÜéÅ ì¯ðâ
ò¾ñ¯º ÇÃðÆ ÃÅÇÔì å¶ ñ¯ÂÆ ç¶ Õ¶ ÃéîÅéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ Ãà¶Ü çŠÿÚÅñé
ÇéèóÕ ÇÃ¿Ø ìðÅó é¶ ÇéíÅÇÂÁÅÍ ÇÂà 寺 êÇÔñ» ñ¯Õ ×ÅÇÂÕ ÔÇð¿çð ÿèÈ
Áå¶ ×¹ðêÅñ ÇÃ¿Ø êÅñ é¶ ñ¯Õ» ù ÁÅêä¶ ×Æå» ðÅÔÄ î¿åð î¹×è ÕÆåÅÍ
ê³âÅñ ÓÚ Þ¯é¶ çÆ ÇþèÆ ÇìÜÅÂÆ çÆ Ã¶è Çç¿çÆ Ô¯ÂÆ ÇÂÕ êÌçðôéÆ Ö¶åÆìÅóÆ
ÇòíÅ× ò¾ñ¯º ñ×ÅÂÆ ×ÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ×¹ðìÖô ÇÃ¿Ø ÕêÈð¶ Ú¶ÁðîËé Ç÷ñ·Å
êÌÆôç, ÃÅìÕÅ ÇòèÅÇÂÕ Ü¯ðÅ ÇÃ¿Ø íÅ×ÆÕ¶, ìðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ìðÅó êÌèÅé é×ð
Õ½ºÃñ î¯×Å, åÆðæ ÇÃ¿Ø îÅÔñÅ Ç÷ñ·Å êÌèÅé, åðöî ÇÃ¿Ø ð¾åÆÁ» Ú¶ÁðîËé
Ç÷ñ·Å ï¯ÜéÅ ì¯ðâ, Õ¹ñçÆê ÇÃ¿Ø ã¯Ã ÃÆéÆÁð ÁÕÅñÆ ÁÅ×È, Ü×åÅð ÇÿØ
ðÅܶÁÅäÅ ÇÂéÚÅð÷ ÔñÕÅ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, îÔ¶ôÇ¿çð ÇÃ¿Ø ÇéÔÅñ ÇÃ¿Ø òÅñÅ,
×¹ðñÅí ÇÃ¿Ø Ü¿â¶ÁÅäÅ Ç÷ñ·Å ïÈæ êÌèÅé, ÿå ×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø îàòÅäÆ
ÃðêÌÃå, ÇâêàÆ ÕÇîôéð Ãåò¿å ÇÃ¿Ø Ü½Ôñ, ÁÅð.êÆ. Çî¾åñ âÆ.ÁÅÂÆ.ÜÆ.,
Áô¯Õ ìÅá Ç÷ñ·Å ê¹Çñà î¹ÖÆ, ùÖÜÆå ÇÃ¿Ø ñ¯Ô×ó·, ÔÇð¿çð ÇÃ¿Ø ðäÆÁ»,
Ç×ÁÅéÆ Ôðì¿Ã ÇÿØ, ðäèÆð ÇÃ¿Ø ð¯â¶, à¶Õ ÇÃ¿Ø îÅäÈ¿Õ¶, ×¹ðî¶ñ ÇÿØ
ÿ×åê¹ðÅ, ìÆìÆ Õ¹ñÇò¿çð Õ½ð ñ¿×¶ÁÅäÅ, ìÆìÆ ÇÃîðÜÆå Õ½ð îÃå¶òÅñÅ (ÃÅð¶
î˺ìð ô̯îäÆ Õî¶àÆ) , çÇò¿çð ÇÃ¿Ø ðäÆÁ» êÌèÅé éÅðæ ÁîðÆÕÅ, ì¯è ðÅÜ
îÜÆáÆÁÅ ÁËâò¯Õ¶à, Ç¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø åñò¿âÆ í¿×¶ðÆÁ», ùÖìÆð ÇÃ¿Ø Çê¾ñÅ
ÃÆéÆÁð ÁÅ×È, ÕðîÜÆå ÇÃ¿Ø îñÔ¯åðÅ, ÕñîÜÆå ÇÃ¿Ø î¯×Å, ùñ¾Öä ÇÿØ
Ô¹¿çñ, öòÕ ÇÃ¿Ø ÚÇó¾Õ, ðÅî ÇÃ¿Ø î¾ç¯Õ¶ ÃÅìÕÅ Ú¶ÁðîËé, Ôðí¹Çê³çð
ÇÃ¿Ø ñÅâÆ ÃÆéÆÁð ÁÕÅñÆ ÁÅ×È, Ü×ðÅÜ ÇÃ¿Ø ç½èð, ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø ðäÆÁ»
ÃÅìÕÅ Ç÷ñ·Å êÌèÅé, î¯Ôä ñÅñ öáÆ, ùÖç¶ò ÇÃ¿Ø Ö¯ÃÅ Ú¶ÁðîËé, Öäî¹¾Ö
íÅðåÆ âÅÇÂðËÕàð, ×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø Ü¿âÈ, ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø Ø¯ñÆÁÅ ÃðÕñ êÌèÅé,
ìñå¶Ü ÇÃ¿Ø ñ¿×¶ÁÅäÅ ÃðÕñ êÌèÅé ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, ÃÈðåêÅñ ÇÃ¿Ø ìðÅó, Áîð
ÇÃ¿Ø ÚÇó¾Õ, ÜðéËñ ÇÃ¿Ø ðÅî», ×¹ðçÆê Õ½ð Ç×¾ñ, Ü×ðÈê ÇÃ¿Ø Ø¾ñ Õñ»,
×¹ðîÆå ÇÃ¿Ø ÃÅëÈòÅñÅ, ìÈàÅ ÇÃ¿Ø ç½ñåêðÅ, í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø Ú¯àÆÁ», éÃÆì
ÇÃ¿Ø Ã¿èÈÁ»òÅñÅ, Ü×ÜÆå Ã¿Ø íÅÀÈ Ç÷ñ·Å îÆå êÌèÅé, ìñÇÜ¿çð ÇÿØ
Õ¹¾ÕÈ ÁÅó·åÆ, ðäÜÆå ÇÃ¿Ø íÅÀÈ, ÜðéËñ ÇÃ¿Ø ç¹¾é¶Õ¶, Õ¹ñò¿å ÇÿØ
Ú¯àÆÁ», ìÆìÆ ÀÈôÅ ÇÃÁÅñ Ç÷ñ·Å êÌèÅé, ùÖî¿çð ÇÃ¿Ø îéÅò» òÅÂÆà ڶÁðîËé,
ðÅÜò¿å ÇÃ¿Ø îÅÔñÅ, Ü×ÜÆå ÇÃ¿Ø Ü½óÅ, ÜÃêÅñ í¾àÆ, î¯Ôä ñÅñ ôðî»,
éð¯åî ê¹ðÆ, ÜÃòÆð ÇÃ¿Ø ÖÅñÃÅ, í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø ÃÅÔ¯Õ¶ Õ½ºÃñð,
×¹ðÇî¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø ìì¬ Õ½ºÃñð, ÁðÇò¿çð ÇÃ¿Ø Ã¿×åê¹ðÅ, êÌèÅé ÁòåÅð
ÇÃ¿Ø ðÅÜÅ, Õ¹ñÇò¿çð ÇÃ¿Ø Ú¾ÕÆÁ», ÃðçÅðÅ ÇÃ¿Ø ÃÅìÕÅ ÁËÃ. âÆ. ú.,
ÇÛ¿çð ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ Õ½ºÃñð, Ü×çÆô ÇÃ¿Ø Ü¿âÈ, ùÖò¿çð ÇÃ¿Ø ì¿ìðÅ, ÇéÔÅñ
ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú åñò¿âÆ í¿×¶ðÆÁ», ÿåÅ ÇÃ¿Ø í¹¾ñð åñò¿âÆ í¿×¶ðÆÁ» Ãî¶å
ò¾âÆ Ç×äåÆ ÓÚ ÁÕÅñÆ ÁÅ×È Áå¶ Ç÷ñ·¶ ç¶ ÁÇèÕÅðÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
Õ¾êó¶ çÆ ç¹ÕÅé ù Á¾× ñ¾×Æ
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ç¶ ìÅ÷Åð ÇòÚ Õ¾êó¶ çÆ ç¹ÕÅé ù ñ¾×Æ Ô¯ÂÆ Á¾× å¶ ôàð
í¿éç¶ Ô¯Â¶ ëÅÇÂð ÇìÌ׶â ç¶ î¹ñÅ÷îÍ åÃòÆð» : ìñðÅÜ Çÿ×ñÅ
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, BH
Ãå¿ìð (ìñðÅÜ Çÿ×ñÅ)-ìÆåÆ ðÅå ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ çÆ ÇéÔÅñ ÇÃ¿Ø òÅñÅ çÆ
ÃóÕ À¹µêð Ç×ÁÅé Ú¿ç éð¶ô Õ¹îÅð ëðî çÆ Õ¾êó¶ òÅñÆ ç¹ÕÅé Á¾× ñ¾×ä
éÅñ Ãó Õ¶ ùÁÅÔ Ô¯ ×ÂÆÍ î¯×Š寺 ÁÅÂÆ ëÅÇÂð ÇìÌ׶â ç¶ ìñå¶Ü ÇÿØ
Áå¶ ì¶Á¿å ÇÃ¿Ø é¶ ç¹ÕÅé çÅ ôàð í¿é Õ¶ Á¾× À¹µêð ÕÅìÈ êÅÇÂÁÅÍ ç¹ÕÅé
ù Á¾× ñ¾×ä Ãì¿èÆ ç¶òðÅÜ Áð¯óÅ ÕìÅóƶ ù ÃËð Õðç¶ òÕå E òܶ À¹ç¯º
ñ¾×Å Ü篺 À¹Ã é¶ ç¹ÕÅé ÓÚ¯º èÈ¿Á» ÇéÕñçÅ ò¶ÇÖÁÅÍ ÇÜà Óå¶ ÜÃÇò¿çð
ÇÃ¿Ø îÅÔñÅ ò¾ñ¯º ÃÈÇÚå Õðé å¶ B@-BE Çî¿à ÓÚ ÔÆ î¯×Š寺 ëÅÇÂð ÇìÌ׶â
ÁÅ ×ÂÆÍ Á¾× ìÞÅÀ¹ä ÓÚ Ô½ñçÅð Ôðì¿Ã ÇÃ¿Ø ð¿èÅòÅ, ÜÃÇò¿çð ÇÃ¿Ø îÅÔñÅ,
Ô½ñçÅð Õ¹ñçÆê Õ¹îÅð ôðî», Ô½ñçÅð ìñÇò¿çð ÇÿØ, Ô¯î×Åðâ ç¶ é½ÜòÅé
Áå¶ ÃÆ.êÆ.ú. ç¶ é½ÜòÅé» é¶ Á¾× ì¹ÞÅÀ¹ä ÓÚ ï¯×çÅé êÅÇÂÁÅÍ ØàéÅ
âÆ.ÁËÃ.êÆ. Ü×ÜÆå ÇÃ¿Ø Ãð¯ÁÅ òÆ êÔ¹¿Ú ×Â¶Í ç¹ÕÅé îÅñÕ Çòܶ Õ¹îÅð
ê¹¾åð éð¶ô Õ¹îÅð òÅÃÆ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ç¶ ÇìÁÅé î¹åÅÇìÕ èÅðÅ DCF
ÁÅÂÆ.êÆ.ÃÆ. åÇÔå Ç´ôé Õ¹îÅð ê¹¾åð ìéÅðÃÆ çÅà òÅÃÆ î¯×Å ÇÖñÅø îÅîñÅ
çðÜ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ þÍ ÇÂà îÅîñ¶ çÆ ÕÅðòÅÂÆ Õð ðÔ¶ ÃÔÅÇÂÕ æÅä¶çÅð ð¶ôî
ÇÃ¿Ø ù Çòܶ Õ¹îÅð ò¾ñ¯º Çç¾åÆ ÜÅäÕÅðÆ î¹åÅÇìÕ ÇÜà ç¹ÕÅé ÓÚ Ç×ÁÅé
Ú¿ç éð¶ô Õ¹îÅð ç¶ é»Á Ô¶á Çòܶ Õ¹îÅðç¹ÕÅé ÕðçÅ þ ÇòÚ Çòܶ Õ¹îÅð BB
ÃÅñ 寺 ÇÕðŶçÅð þÍ ÇÂÔ ç¹ÕÅé çÅ îÅñÕ Ã¹Çð¿çð Õ¹îÅð êòé Õ¹îÅð
òÅÃÆ ìÅØÅ ê¹ðÅäŠܯ ÕËé¶âÅ ðÇÔ ðÔ¶ Ôé ò¾ñ¯º Ç´ôé Õ¹îÅð ê¹¾åð
ìéÅðÃÆ çÅà òÅÃÆ î¯×Å ù î¹ÖÇåÁÅðéÅîÅ Çç¾åÅ Ô¯ÇÂÁÅ þÍ ÇÂà Ãì¿èÆ
ÁçÅñå ÓÚ ç¹ÕÅé ÖÅñÆ ÕðÅÀ¹ä çŠնà òÆ ÚñçÅ þ ÇÜà çÆ ê¶ôÆ I ÁÕåÈìð ù
þÍ |
ì¶ð¹÷×Åð ÁÇèÁÅêÕ» ò¼ñ¯º ð¯Ã ðËñÆ
î¯×Å, BH Ãå¿ìð (ì¾ìÆ)-éÛ¾åð ÇÃ¿Ø ÔÅñ ì¾Ã Á¼âÅ î¯×Å ÓÚ ê³ÜÅì íð ÓÚ¯º
ÁŶ Ô÷Åð» ì¶ð¹÷×Åð êÆ.àÆ.ÁÅÂÆ. ÁÇèÁÅêÕ» é¶ ÃðÕÅð Çòð¹¾è ð¯Ã ðËñÆ
ÕÆåÆÍ Ç÷Õðï¯× þ ÇÕ ê³ÜÅì ÃðÕÅð òÅÁçÅ Ö¹ñÅøÆ å¶ ÞÈᶠñÅÇðÁ» 寺 å¿×
ÁÅ Õ¶ ÁËÕôé Õî¶àÆ é¶ ëËÃñÅ ÇñÁÅ ÇÕ êÇÔñ» òÅ× Ü¶ Ô¹ä òÆ ÃðÕÅð é¶
Á×ñÆ íðåÆ Ã Çç¾å¶ ÇÂôÇåÔÅð» ÇòÚ êÆ.àÆ.ÁÅÂÆ. ÁÇèÁÅêÕ çÆ íðåÆ çÅ
ÇÂôÇåÔÅð ÜÅðÆ éÅ ÕÆåÅ å» ÁÃƺ êÇÔñ» ò»× ê³ÜÅì ÃðÕÅð çÆÁ» ðËñÆÁ» å¶
ÿ×å çðôé í¿× ÕðéÅ ô¹ðÈ Õð»×¶Í ïÈéÆÁé ç¶ ê¿ÜÅì êÌèÅé îéçÆê Õ¹¿çÆ å¶
òÅÂÆà êÌèÅé ùÖòÆð Ô¯âñÅ, ÃÕ¾åð çðìÅð ÇÃ¿Ø ÜÆðÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ìÅçñ
ÃðÕÅð ñÅð¶ ñÅ Õ¶ ÃÅù ×¹¿îðÅÔ ÕðÕ¶ ê³ÜÅì çÆÁ» èÆÁ» íËä» ù ÃóÕ» Óå¶
ð¯ñ ðÔÆ þÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ Õî¶àÆ ç¶ Üéðñ ÃÕ¾åð ùÇð¿çð Õ¹îÅð, ÇçñìÅ×
ÇÿØ, êÌËà ÃÕ¾åð ÃåéÅî ÇÿØ, Çì¿çð ÇÃ¿Ø ÚÅÚÅ, ÁîéçÆê ׯñâÆ ÇÂà 寺
ÇÂñÅòÅ ðÅÕ¶ô Õ¹îÅð, Ü×ÜÆå ÇÿØ, ÃðìÜÆå Õ½ð, êÌíêÌÆå Õ½ð, Çì¿çð Õ½ð
ÖÆòÅ Õñ», ÚðéÜÆå Õ½ð ÁÅåñ, Á¿ÇîÌå Á¾ÕÅòÅñÆ, Ôðî¿çð ðÅÜÅ Õ¯àÕêÈðÅ å¶
éÃÆì ÇÃ¿Ø é¶ Çòô¶ô ÇôðÕå ÕÆåÆÍ
è¯ÖÅèóÆ Õðé òÅñ¶ B ÕÅìÈ
ÁÜÆåòÅñ, BH Ãå¿ìð (×ÅÇñì)-ÁÅÃàð¶ñÆÁÅ í¶Üä çÅ Þ»ÃÅ ç¶ä òÅñÆ ñóÕÆ,
À¹Ã ç¶ îÅåÅ ÇêåÅ, íðÅ Çòð¹¾è ÃÅ㶠Çå¿é ñ¾Ö éÕç ñËä Óå¶ á¾×Æ Çòð¹¾è
DB@, DFG, DFH, DGA, AB@ìÆ. åÇÔå î¹Õ¾çîÅ ÔðêÌÆå ÇÃ¿Ø òÅÃÆ ÇÕñÆ ÚÅÔñ»
ç¶ ÇìÁÅé» Óå¶ çðÜ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆÍ ÃÔÅÇÂÕ ÁøÃð ÜðéËñ ÇÃ¿Ø ÇÂà նà çÆ Ü»Ú
Õð ðÔ¶ ÔéÍ ÇÂæ¶ ç¾Ãäï¯× þ ÇÕ ìðéÅñÅ òÅÃÆ Ã¯Ôä ÇÿØ, À¹Ã çÆ êåéÆ
éÃÆì Õ½ð, ê¹¾åðÆ ÔðêÌÆå Õ½ð, ê¹¾åð ùÖÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ÃÅð¶ òÅÃÆ ìðéÅñÅ
Áå¶ Ã¹Çð¿çð Õ½ð ñóÕÆ çÆ ÁÃñÆ îÅåÅ å¶ ÁÅÃàð¶ñÆÁÅ í¶Üä ç¶ ç¯ô» åÇÔå
ÇâêàÆ ×¹ðîÆå ÇÃ¿Ø çÆ Ü»Ú å¯º ìÅÁç îÇÔäÅ æÅäÅ ÇòÖ¶ è¯ÖÅèóÆ çÅ êðÚÅ
çðÜ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆÍ ê³ÜÅì ê¹Çñà çÆ àÆî é¶ ÕÅðòÅÂÆ ÕðÇçÁ» éÃÆì Õ½ð, ïÔä
ÇÃ¿Ø ç¯é¯º êåÆ êåéÆ, ñóÕÆ ç¶ ×¯ç ñ¶ îÅåÅ ÇêåÅ Ôé ù Ç×ÌøåÅð ÕðÕ¶
îÅéï¯× ÇâÀÈàÆ îÇÜÃàð¶à ç¶ ê¶ô ÕðÕ¶ AD Ççé çÆ Ü¶ñ· Çøð¯÷ê¹ð í¶Ü
Çç¾åÅ þÍ ìÅÕÆ Çå¿é ç¯ôÆ Áܶ êÕó 寺 ìÅÔð ÔéÍ
î¾¹ãñÆ åéÖÅÔ å¯º ؾà åéÖÅÔ ìÆ.Á˵â. ëð¿à êÌòÅé éÔƺ Õð¶×Å-ÇÕôéê¹ðÅ
î¯×Å, BH Ãå¿ìð (ùÇð¿çðêÅñ ÇÿØ)-ìÆ.Á˵â. ÁÇèÁÅêÕ ëð¿à ê³ÜÅì Ç÷ñ·Å
î¯×Å ÇÂÕÅÂÆ çÆ îÆÇà¿× ôÔÆçÆ êÅðÕ î¯×Å ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆÍ ÇÜà çÆ êÌèÅé×Æ
ÃÈìÅ ÁËÕôé Õî¶àÆ Ú¶ÁðîËé êÌ×àÜÆå ÇÃ¿Ø ÇÕôéê¹ðÅ Áå¶ êÌçÆê ÕÇóÁÅñ é¶
ÕÆåÆÍ ÁÇèÁÅêÕ» ù ÿì¯èé ÕðÇçÁ» êÌ×àÜÆå ÇÃ¿Ø ÇÕôéê¹ðÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Ü¶Õð
ÇþÇÖÁÅ î¿åðÆ é¶ ÕÆå¶ ÁÅêä¶ òÅÁç¶ Áé¹ÃÅð ìäçÆ éòƺ î¹¾ãñÆ åéÖÅÔ å¯º
ؾà åéÖÅÔ çÅ é¯àÆÇëÕ¶ôé ÕðÅÀ¹ä çÆ Õ¯Çôô ÕÆåÆ å» ê³ÜÅì ÃðÕÅð ò¾ñ¯º
ìäÅÂÆ Ø¾à åéÖÅÔ ù ÃòÆÕÅð éÔÂƺ ÕÆåÅ ÜÅò¶×Å Áå¶ Ü¶Õð C@ Ãå¿ìð å¾Õ
ÕÆå¶ òÅÁç¶ Áé¹ÃÅð ìäçÆ î¹¾ãñÆ åéÖÅÔ çÅ é¯àÆÇëÕ¶ôé éÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ å»
ÁÕåÈìð îÔÆé¶ ÓÚ ÕêÈðæñÅ ÇòÖ¶ ÇþÇÖÁÅ î¿åðÆ Áå¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð ç¶
Çòð¯è ÓÚ ÜìðçÃå ÃÈìÅ ê¾èðÆ ð¯Ã ðËñÆ ÕðÕ¶ Á×ñ¶ ÿØðô çÅ ÁËñÅé ÕÆåÅ
ÜÅò¶×ÅÍ êÌçÆê ÇÃ¿Ø Áå¶ ï¯×¶ô áÅÕ¹ð é¶ ÇÕÔÅ
ÇÕ ÇÂà î½Õ¶ î½ÜÈçÅ ê³ÜÅì ç¶ Ôð¶Õ ÕðîÚÅðÆ òð× çÅ é¯àÆÇëÕ¶ôé Ô¯ ü¾ÕÅ
þÍ êð çÈÃð¶ êÅö ÇÃðø AD@@@ àÆÇÚ¿× ëËñ¯÷ Áå¶ ÃðÇòà ê̯òÅÂÆâð ÔÆ
ÁÅêäÆ ìäçÆ î¹¾ãñÆ åéÖÅÔ ç¶ ÜÅÇÂ÷ Ô¾Õ å¯º ò»Þ¶ ÔéÍ îÆÇà¿× ÓÚ Ü×ðÈê
ÇÃ¿Ø ð½ñÆ, Õ¿òðÜÆå ÇÃ¿Ø Ú¿éÈòÅñ, ì¶Á¿å ÇÃ¿Ø Ø¾ñ Õñ», ÔðÇÃîðé ÇÿØ,
ìñÜÆå ÇÿØ, íðêÈð ÇÿØ, ÁîðÆÕ ÇÿØ, ÜÃêÅñ ÇÿØ, îÅñåÆ ôðî», êðîÜÆå
Õ½ð, ÕðîÜÆå Õ½ð, ìñÇò¿çð Õ½ð Ãî¶å ìÔ¹å ÃÅð¶ ÁÇèÁÅêÕ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ò¾Ö-ò¾Ö æÅÂƺ í×å ÇÃ¿Ø çÅ Üéî Ççé îéÅÇÂÁÅ
î¯×Å, BH Ãå¿ìð (ùÇð¿çðêÅñ ÇÿØ)-ñÅñÅ ñÅÜêå ðŶ îËî¯ðÆÁñ
êÅñÆàËÕÇéÕ ÕÅñÜ ÁÜÆåòÅñ (î¯×Å) ç¶ ÁËî.âÆ. âÅ: Úîé ñÅñ ÃÚç¶òÅ é¶
ÕÅñÜ ÇòÚ ôÔÆç¶ ÁÅÜî í×å ÇÃ¿Ø ç¶ Üéî Ççé À¹åÃò îéÅÀ¹ºÇçÁ» ÕÅñÜ
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù ÇòÇçÁÕ Ã¿ÃæÅò» ÇòÚ ÁÇèÁÅêÕ» Áå¶ èÅðÇîÕ ÃæÅé» ÇòÚ
èÅðÇîÕ ÁÅ×ÈÁ» 寺 òèÆÁŠöè ñË Õ¶ îÅéÇÃÕåÅ ù ô¹¾è Áå¶ ç¶ô Áå¶ ÃîÅÜ
ù ð¹ôéÅÀ¹ä ñÂÆ ê̶ÇðÁÅÍ ÇêÌ¿ÃÆêñ ÁËé.âÆ. Á×ðòÅñ é¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù
À¹éåÆ, ô»åÆ Áå¶ Áð¯×åÅ êÌÅêåÆ ñÂÆ ÃîÅÜ çÆ íñÅÂÆ ñÂÆ Õ¹¾Þ Õðé çÆ ê̶ðéÅ
Çç¾åÆÍ íÅôé Áå¶ ÕÇòåÅò» ç¶ î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ ÇòÇçÁÅðæÆ ðòÆ ÇÜ¿ç ù
ÃéîÅéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ê̯ëËÃð ×¹ðçÆê ÇÃ¿Ø é¶ òÆ Ã¿×ÆåîÂÆ ÕÇòåŠùäÅÂÆÍ
ê̯ëËÃð ÜÇå¿çð ÇÃ¿Ø é¶ Ãà¶Ü çŠÿÚÅñé ÕÆåÅÍ ÇÂà Ã ÔðÜÆå Ç×¾ñ,
ê̯ëËÃð ôôÆ ïÅçò Çòô¶ô å½ð Óå¶ ÔÅ÷ð ԯ¶Í
î¯×Å, (ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø ì¾ìÆ)-Çê³â éÅÔñ ֯චÇòÖ¶ ôÔÆç í×å ÇÿØ, ðÅÜ×¹ðÈ
ùÖç¶ò çÆ A@BòÄ Üéî ôåÅìåÆ îéÅÂÆ ×ÂÆÍ ÇÜà ÇòÚ Ãî¹¾Ú¶ Çê³â òÅÃÆÁ»
é¶ ôîÈñÆÁå ÕÆåÆÍ Çê³â ÇòÚ îôÅñ îÅðÚ òÆ Õ¾ÇãÁÅ Ç×ÁÅ ÇÜà ÇòÚ ñ¯Õ
ÿ×ðÅî î¿Ú ê³ÜÅì, íÅðåÆ ÇÕÃÅé ïÈéÆÁé ´»åÆÕÅðÆ, ´»åÆÕÅðÆ ê¶ºâÈ
î÷çÈð ïÈéÆÁé Á½ðå î¹ÕåÆ î¿Ú ê³ÜÅì, ðËâÆÕñ ÃàÈâ˺àà ïÈéÆÁé ç¶ ÃÅæÆÁ»
é¶ íðòÄ ôîÈñÆÁå ÕÆåÆÍ ÇÂà Ã Õ¹ñÇò¿çð ÇÃ¿Ø é¶ í×å ÇÃ¿Ø ç¶ ÇòÚÅð»
寺 ñ¯Õ» ù ÜÅäÈ¿ ÕðòÅÇÂÁÅÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ ÇÕÃÅé ÁÅ×È ÁÜî¶ð ÇÿØ,
ÔðçÆê ÇÃ¿Ø é¶ òÆ Ã¿ì¯èé ÕÆåÅÍ
LL ÕñÚð ÁËïÃƶÃé Ç÷ñ·Å î¯×Å ò¾ñ¯º ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø çÅ Üéî ÇçÔÅóÅ
îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÕñÚð ÁËïÃƶôé ç¶ Ú¶ÁðîËé ùÖÚËé ÇÿØ
ðÅîÈ¿òÅñÆÁÅ, êÌèÅé ÃåêÅñ ÇÃ¿Ø ê¾êÈ, Üðéñ ÃÕ¾åð òÇð¿çð Çí¿âð,
Ö÷ÅéÚÆ ÁîðÜÆå Ö¹ÖðÅäÅ, ñÅÂÆà Á˺â ÃÅÀȺâ ÁËïÃƶôé ç¶ êÌèÅé
Á¿ÇîÌåêÅñ ÇÿØ, åðöî ×ð×, êÌèÅé ñ¾ñÆ ÷ÆðÅ ÁÅÇç é¶ í×å ÇÃ¿Ø çÆ
åÃòÆð Á¾×¶ ë¹¾ñ îÅñÅò» í¶à ÕÆåÆÁ» Áå¶ í×å ÇÃ¿Ø çÆ Ã¯Ú Óå¶ êÇÔðÅ ç¶ä
çÅ êÌä ÇñÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÜÃò¿å î¿â¶ð, ðÅäŠÿèÈ, ÇÂÕìÅñ ÇÃ¿Ø Õ¯ÃÅ,
ìñò¿å ÇÃ¿Ø ô¶ð¶òÅñÆÁÅ, Ú¶ÁðîËé ùÖÚËé ÇÃ¿Ø ðÅîÈ¿òÅñÅ, Üðéñ ÃÕ¾åð
òÇð¿çð Çí¿âð, ÃÕ¾åð êÌçÆê Ç×¾ñ, ×¹ðéÅî ê¾êÆ, êÌèÅé ÃåêÅñ ê¾êÈ,
ÁîðÜÆå Ö¹ÖðÅäÅ, î¿çð íÅ×ÆÕ¶, î¶Õô ïÅî», ëå¶ ÕñÃÆ, ÇÂÕìÅñ Ö¯ÃÅ,
×¹ðÜ¿à îéÅò», Áîé îÅñòÅ, Ôðì¿Ã ñ¾ÕÆ, öáÆ ÇéÔÅñ ÇÃ¿Ø òÅñÅ, Çòêé
ì¾èéÆ, ÕÅñÅï¯×Æ, ÔðÜÆå àÆàÈ, çÆêÅ Ç×¾óìÅÔÅ å¶ ðÅÜçÆê ÜËçÕÅ ÔÅ÷ð
ÃéÍ
LL ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø òËñë¶Áð Õñ¾ì ÇÿػòÅñÅ ò¾ñ¯º ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø çÅ Üéî
ÇçÔÅóÅ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ Ã¹ÖçÆê ÇÃ¿Ø Ü½Ôñ ÁËé.ÁÅð.ÁÅÂÆ. Áå¶ Õñ¾ì ç¶
êÌèÅé éòéÆå ÇÿØ, Üðéñ ÃÕ¾åð ÔðÇò¿çð ÇÿØ, Ú¶ÁðîËé ×¹ðò¿å ÇÃ¿Ø é¶
ôÔÆç í×å ç¶ ÇòÚÅð» çÆ ÚðÚÅ ÕÆåÆ Áå¶ ÁÖÆð ÇòÚ ñ¾âÈ ò¿â¶ ׶Í
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, (Çÿ×ñÅ)-éòÄ ×Çáå ÕÆåÆ Ã¿ÃæÅ í×òÅé ÃÌÆ ×é¶ô öòÅ î¿âñ
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ò¾ñ¯º ôÔÆç» å¶ ç¶ô í×å» ù ïÅç ð¾Öä ñÂÆ ôÔÆç¶ ÁÅÜî
ÃðçÅð í×å ÇÃ¿Ø çÅ Üéî ÇçÔÅóÅ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃîÅ×î ç¶ Áð¿í ÇòÚ ôÔÆç
í×å ÇÃ¿Ø Ú½Õ ÇòÖ¶ ôÔÆç¶ ÁÅÜî í×å ÇÃ¿Ø ç¶ ì¹¾å À¹µêð ÿÃæÅ ç¶ ÃîÈÔ
î˺ìð» å¶ êåò¿ÇåÁ» é¶ ë¹¾ñ îÅñÅò» í¶à ÕðÕ¶ ôÔÆç» çÆÁ» Õ¹ðìÅéÆÁ» ù
ïÅç ÕÆåÅÍ Ã¿ÃæÅ ç¶ êÌèÅé ðÅÜ Õ¹îÅð ê¾àòÅ, ÃËÕàðÆ éòçÆê ôðî», îçé
ׯêÅñ ôðî» å¶ ÁËâò¯Õ¶à éð ÇÃ¿Ø ìðÅó é¶ Ã¹å¿åðåŠÿ×ðÅîÆÁ» ù îÅä
ÃéîÅé ç¶ä ñÂÆ ÃéîÅéå ÕÆåÅ å¶ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ ê¾åðÕÅð» ù òÆ ÃéîÅÇéå
ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ Ã¿ÃæÅ ò¾ñ¯º ç¶ÃÆ ÇØú ç¶ îÅÔñ êÈÇóÁ» çÅ ñ¿×ð òÆ ñÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅ, ÇÜà çÅ À¹çØÅàé êÌèÅé ðÅÜ Õ¹îÅð êàòÅ é¶ ÕÆåÅ å¶ Ã¿ÃæÅ ç¶
î˺ìð Õ¹ñçÆê Çì¾ñÅ, Çò¾ÕÆ, ê³ÕÜ ôðî», ðÜå, ùéÆñ, ðÅܶô, Õ¹ñìÆð,
ÕËâÆ, Á¾ñÅ ð¾ÖÅ, ïô å¶ Ô¯ðé» é¶ Ô¾æÄ Ã¶òÅ ÕÆåÆÍ
Ú¶åéÅ ðËñÆ Õ¾ãÆ å¶ ñ¾âÈ ò¿â¶: í×å ÇÃ¿× ç¶ Üéî ÇçÔÅó¶ ù ÃîðÇêå ÕðÕ¶
ïÂÆ ïÈÇéà ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ç¶ ÃîÈÔ î˺ìð» é¶ Ç¿ÚÅð÷ ×¹ðÇç¾å ÇÿØ
Çã¾ñ¯º å¶ ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø Ã¶òŠùÃÅÇÂàÆ ò¾ñ¯º êÌèÅé ×ËòÆ Õ¿âÅ çÆ
Á×òÅÂÆ Ô¶á Ú¶åéÅ ðËñÆ Õ¾ãÆ ×ÂÆ å¶ Ö¹ôÆ ÓÚ ñ¾âÈ ò¿â¶ ×Â¶Í ÇÂà Ã
ôÇÔðÆ êÌèÅé Ãåò¿å ÇÃ¿Ø þêÆ, ÔðêÅñ ÇÃ¿Ø ÃËÕàðÆ, ÇêÌåêÅñ ÇÃ¿Ø îÆå
êÌèÅé, ìñÇò¿çð ÇÃ¿Ø Çî¿àÈ, ÔðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ðÅôé çÆ ò¿â ÓÚ¯º åð¹¾àÆÁ» ÕÅðé ÇâêÈ çÆ ÃêñÅÂÆ î¹Á¼åñ ÕÆåÆ
ëåÇÔ×ó· ê³ÜåÈð, BH Ãå¿ìð (ÔðçÆê ÇÿØ)-Ç÷ñ·Å Ö¹ðÅÕ å¶ ÃêñÅÂÆ
Õ¿àð¯ñð é¶ ÁÅêä¶ ÁÇèÕÅð» çÆ òð寺 ÕðÇçÁ» Ö¶åð ç¶ Çê³â îðçÅðê¹ð çÆ
×ÌÅî ê³ÚÅÇÂå çÆ ÇôÕÅÇÂå Óå¶ ÕÆåÆ Ü»Ú êóåÅñ 寺 ìÅÁç ðÅôé çÆ ò¿â ÓÚ
êÅÂÆÁ» ×ÂÆÁ» íÅðÆ åð¹¾àÆÁ» ç¶ î¾ç¶é÷ð Çê³â ç¶ ðÅôé ÇâêÈ Óå¶ Ô¯ä
òÅñÆ îÔÆé¶òÅð ðÅôé çÆ ÃêñÅÂÆ Óå¶ Á׶ðñ¶ Ô¹Õî» å¾Õ ð¯Õ ñ×Å Çç¾åÆ þÍ
ÇÂà Ãì¿èÆ Ç÷ñ·Å Ö¹ðÅÕ å¶ ÃêñÅÂÆ÷ Õ¿àð¯ñð ìñÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø Çã¾ñ¯º ç¶
çÃÖå» Ô¶á ÜÅðÆ ê¾åð é¿ìð Çê¾á Á¿Õä é¿ìð ò¿â @I/DEHE ÇòÚ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
Çê³â îðçÅðê¹ð ç¶ ÇâêÈ Ô¯ñâð Çòð¹¾è Çê³â çÆ ×ðÅî ê³ÚÅÇÂå é¶ ÇôÕÅÇÂå
ÕÆåÆ ÃÆ ÇÕ ÇâêÈ Ô¯ñâð ÃðÕÅðÆ ð¶à» 寺 ò¾è ð¶à ÇòÚ ò¶Ú Õ¶ ÕÅðâ èÅðÕ»
çÆ «¾à Õð ÇðÔÅ þ ÇÜà çÆ êóåÅñ ÃÔÅÇÂÕ Ö¹ðÅÕ å¶ ÃêñÅÂÆ ÁøÃð èðîÕ¯à
ò¾ñ¯º ÕÆåÆ ×ÂÆ ÃÆÍ êóåÅñ ç½ðÅé íÅðÆ åð¹¾àÆÁ» ÃÅÔîä¶ ÁÅÀ¹ä å¶ Ü¿×Æð
ÇÃ¿Ø ÇâêÈ Ô¯ñâð çÅ ðÅôé ÇâêÈ/êÆ.âÆ.ÁËÃ. ñÅÇÂÿà çÆ ÃêñÅÂÆ Á×ñ¶
Ô¹Õî» å¾Õ î¹Á¾åñ ÕÆåÆ ×ÂÆ þÍ çÈÃð¶ êÅö ÇâêÈ Ô¯ñâð Ü¿×Æð ÇÃ¿Ø é¶
ÒÁÜÆåÓ éÅñ ÁÅêäÅ ê¾Ö ê¶ô ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ À¹Ô Çòð¯èÆ Çèð ç¶ Ãðê³Ú Áå¶
Ô¯ðé» ê³Ú» ò¾ñ¯º ÜÅä ì¹¾Þ Õ¶ ÞÈáÆÁ» ÇôÕÅÇÂå» ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ» ÔéÍ
ç¹ÃÇÔðÅ èÈîèÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, BH Ãå¿ìð (ìñðÅÜ Çÿ×ñÅ)-ìçÆ À¹µêð é¶ÕÆ çÆ Çܾå çÅ
êÌåÆÕ ç¶ô íð ÇòÚ îéÅÇÂÁÅ ÜÅä òÅñÅ êÌÇþè ÇåÀ¹ÔÅð ç¹ôÇÔðÅ Á¾Ü ÃæÅéÕ
ôÇÔð ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ ðÅîñÆñÅ Õî¶àÆ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ò¾ñ¯º ôÇÔð çÆ î¹¾çÕÆ ÃóÕ
À¹µêð ò¾â¶ ê¾èð Óå¶ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÜà ÇòÚ î¹¾Ö îÇÔîÅé ÔñÕÅ Ç¿ÚÅðÜ
Ú¶ÁðîËé Ü×åÅð ÇÃ¿Ø ðÅܶÁÅäÅ é¶ êÔ¹¿Ú Õ¶ ôÇÔð å¶ ÇÂñÅÕÅ òÅÃÆÁ» ù
ç¹ôÇÔð¶ çÆ òèÅÂÆ Çç¾åÆÍ Ãà¶Ü çÅ À¹çØÅàé Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé òÇð¿çð ì»Ãñ
âÆ.ÁËî. òÅÇñÁ» é¶ ÕÆåÅÍ ÕðòŶ Õì¾âÆ àÈðé»î˺à çÅ À¹çØÅàé Ãðê³Ú
êðîÜÆå ÇÃ¿Ø ê³îÅ å¶ òÅñÆòÅñ ôÈÇà¿× àÈðéÅî˺à çÅ À¹çØÅàé Ô¿ÃÅ ÇÿØ
Õ¿âÅ ôÇÔðÆ ÃÆéÆÁð îÆå êÌèÅé ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ é¶ ÕÆåÅÍ Ü¶åÈ àÆî» ù
ÇÂéÅî» çÆ ò¿â îÔ¿å êÌÕÅô¯ ÃÅìÕÅ Õ½ºÃñð å¶ ÃîÅÜ Ã¶òÆ é¶ ÕÆåÆÍ
ç¹ôÇÔð¶ çÅ êÈÜé ê³âå ÔðÆ é¶ ÕÆåÅÍ Ãà¶Ü çŠÿÚÅñé Ãà¶Ü ÃÕ¾åð êòé
Õ¹îÅð ôðî» é¶ ÕÆåÅÍ ñ¯Õ ×ÅÇÂÕ Ü¾Ü ôðî» é¶ Ã¾ÇíÁÅÚÅð ç¶ ò¾Ö ò¾Ö
ð¿×» ÇòÚ ð¿×¶ ×Æå ùäÅ Õ¶ çðôÕ» çÅ îé¯ð¿Üé ÕÆåÅÍ ÁËâò¯Õ¶à ìñò¿å
ìðÅó é¶ Õ¹î˺àðÆ çÆ Ã¶òÅ ÕÆåÆÍ òÇð¿çð Õ¹îÅð ì»Ãñ Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé é¶
ðÅòé ç¶ ì¹¾å ù Á×é í¶ºà ÕÆåÆÍ ÇÂà Ã òÇð¿çð ì»Ãñ âÆ.ÁËî. òÅñ¶,
ÁòåÅð ìðÅó, âÆ.ÁËÃ.êÆ. Ü×ÜÆå ÇÃ¿Ø Ãð¯ÁÅ, ìÅñ Ç´ôé ìÅñÆ, êÌçÆê
åñòÅó, ×¹ðÇç¾å ÇÃ¿Ø Çã¾ñ¯º, ÜòÅÔð ÇÃ¿Ø ðÅܶÁÅäÅ, ÇîÃàð ô¹ÕñÅ (à¯ñ
êñÅÜÅ), é¾æÅ ÇÃ¿Ø îÅé ðÅܶÁÅäÅ, ×¹ðå¶Ü ÇÃ¿Ø ìðÅó ðÅܶÁÅäÅ, çÆêÕ
ì»Ãñ ÁËî.âÆ., ÚðéÜÆå Áð¯óÅ å¶ ÇÕ¾Õð ÇÃ¿Ø ÁËÃ. ÁËÚ. ú., Ô¯ð êÌî¹¾Ö
ôÖÃÆÁå» é¶ ÇôðÕå ÕÆåÆÍ
LL é½ÜòÅé» ò¾ñ¯º ×Çáå ÕÆåÆ Ô¯ÂÆ ÇéÀÈ âÅÇÂî¿â Õñ¾ì ç¶ À¹îçÆ é½ÜòÅé»
é¶ Ôð¶Õ ÃÅñ çÆ åð·» ÇÂà ÃÅñ òÆ é×ð ÇéòÅÃÆ Ã¿×å» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ
ç¹ÃÇÔð¶ çÅ êÇò¾åð ÇåÀ¹ÔÅð îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ, ÇÜà ÓÚ î¹¾Ö îÇÔîÅé ÇòèÅÇÂÕ
çðôé ÇÃ¿Ø ìðÅó ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í Ú¶ÁðîËé ÕîñÜÆå ÇÃ¿Ø ìðÅó Çòô¶ô îÇÔîÅé
òܯº ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í ÇòèÅÇÂÕ çðÃé ÇÃ¿Ø ìðÅó é¶ ÃîÅ×î çÅ À¹çØÅàé Õðé
À¹êð¿å ÃîÈÔ ÇÂÕ¾åð ÿ×å» ù ç¹ÃÇÔð¶ çÆ òèÅÂÆ Çç¾åÆÍ ÇÂà Ã ÃÌÆ
ðÅî Ú¿çð ç¶ ÜÆòé éÅñ ÿì¿Çèå ÞÅÕÆÁ» ÇÕðôéÅ ÁÅðàà î¯×Å çÆ àÆî ò¾ñ¯º
ìÔ¹å ÔÆ òèÆÁÅ ã¿× éÅñ ê¶ô ÕÆåÆÁ»Í ÔÅÃðà ÕñÅÕÅð í¯àÈ ôÅÔ å¶ ÕÅÕ¶
ôÅÔ é¶ ÔÅÃðà çÆÁ» ÁÅÂÆàî» ê¶ô ÕðÕ¶ Çòðö å¶ ÃîÅÜ ç¶ ò¾Ö ò¾Ö êÇÔ¬Á»
å¶ ÇòÁ¿Õ Õ¾Ã¶Í ðÅòä ç¶ ì¹¾å ù Á×éí¶à Õðé 寺 êÇÔñ» ê³âå ðÅî Õ¹îÅð
ôðî» é¶ êÈÜÅ ÕÆåÆ À¹êð¿å ÇòèÅÇÂÕ çðôé ÇÃ¿Ø ìðÅó é¶ ðÅòé ç¶ ì¹¾å ù
Á×é í¶à ÕÆåÅÍ ÇÂà Ã Õñ¾ì ç¶ î˺ìð ð¯ÇÔå ×ð×, ÃÅÜé ×ð×, ÃÇÔñ
×ð×, ïù ÇÜ¿çñ, ÿÜÈ Çî¾åñ, ÇòÕðî ×ð×, îéÆ Çî¾åñ, ÃÅÇÔñ Õ¹îÅð,
ê³ÕÜ é¶ ÁŶ îÇÔîÅé» ù ÃéîÅéå ÕÆåÅÍ ÇÂà Ã çðôé ÇÃ¿Ø ìðÅó
ÇòèÅÇÂÕ, Áô¯Õ Çî¾åñ êÌèÅé é×ð Õ½ºÃñ, êðîÜÆå ÇÃ¿Ø é¿×ñ Ú¶ÁðîËé, ÜÆå
ÇÃ¿Ø ìðÅó, å¶ÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ ÕÅñ¶Õ¶, ÔÇð¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø þêÆ ìðÅó ð¯â¶,
Çì¾àÈ Çî¾åñ ÁËî.ÃÆ., Ü×ÃÆð ×ð×, ìÅñ Ç´ôé êÅÇÂê» òÅñ¶, ð¯ôé ñÅñ
ð¯ôÆ, êòé ã¿â, Ü×ÃÆð ÇÃ¿Ø ÁËî.ÃÆ., Çòܶ ôðî», ðÅÕ¶ô Õ¹îÅð å¯åÅ,
êÌÆåî ÇÃ¿Ø ìðÅó, ×¹ðî¹¾Ö ÇÿØ, áÅÕ¹ð çÅà ׯÇÂñ, ðÕ¶ô Õ¹îÅð ׯ×Æ
ôÅÔÆ ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
LL ÇÂö åð·» éòÆé ÕñÅ î¿çð î¯×Å ò¾ñ¯º ìçÆ Óå¶ é¶ÕÆ çÆ Çܾå çÅ
êÌåÆÕ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ç¹ÃÇÔð¶ éÅñ ÿì¿Çèå ÞÅÕÆÁ» ù
ÕñÅÕÅð» ò¾ñ¯º ôÅéçÅð ã¿× éÅñ ê¶ô ÕÆåÅ Ç×ÁÅ Áå¶ ðÅî é¶ ñóÅÂÆ ç½ðÅé
ðÅòä ù îÅð Õ¶ ìçÆ Óå¶ é¶ÕÆ çÆ Çܾå ÕðÅÂÆÍ ÇÂà Ã ì¹¾å» ù Á×éÆí¶à
Õðé çÆ ðÃî ÇòèÅÇÂÕ Ü¯Ç׿çðêÅñ ÜËé, Üæ¶çÅð å¯åÅ ÇÃ¿Ø ÃÅìÕÅ î¿åðÆ,
ÁËÃ.âÆ.ÁËî. ÁÜË ÃÈç, éòÆé ÕñÅ î¿çð ç¶ Ú¶ÁðîËé ðî¶ô Õ¹¾ÕÈ, ÃÅìÕÅ
ÇòèÅÇÂÕ Çòܶ ÃÅæÆ, ÃÅìÕÅ î¿åðÆ âÅÕàð îÅñåÆ æÅêð, ÁËâò¯Õ¶à Çòܶ èÆð
Ç÷ñ·Å êÌèÅé Ç¿àÕ, ìðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ìðÅó êÌèÅé é×ð Õ½ºÃñ, ×¹ðçÆê ÇÿØ
ìðÅó Ú¿ç ê¹ðÅäÅ, ÃÈìÅ ÃÕ¾åð Ç¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø ìÆó ÚÇó¾Õ, ÃÆéÆÁð ÁËâò¯Õ¶à
ì¯èðÅÜ îÜÆáÆÁÅ, ðäÇò¿çð ÇÃ¿Ø ê¾êÈ ðÅîÈ¿òÅñÅ ÃÅìÕÅ Ç÷ñ·Å êÌèÅé, êÅñ
ÇÃ¿Ø éÅÇÂì åÇÔÃÆñçÅð, ÔðÆ ÇÃ¿Ø ÖÅÂÆ ÃÅìÕÅ Ç÷ñ·Å êÌèÅé, À¹Çê³çð
ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ âÅÇÂðËÕàð é¶ ÁçÅ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ ðÕ¶ô
ÇÃåÅðÅ, Ü×çÆô ÇÃ¿Ø ç¹ìÂÆ, ðÕ¶ô òðî», Çòé¶ ôðî» Õ½ºÃñð, îéÜÆå è¿îÈ,
Çô¿çðêÅñ ÇÃ¿Ø Õ½ºÃñð, ùñ¾Öä ÇÃ¿Ø Ô¹¿çñ, Áô¯Õ ì»Ãñ ÁÅó·åÆ, ÕîñÜÆå
ÇÃ¿Ø î¯×Å, ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø í¾àÆ, íÅðåÆ ì»Ãñ, Çòܶ ×ð× êÆ.ÁËé.ìÆ., Ú¿çð
î¯Ôé, ìÅñ î¹Õ¿ç Á×ðòÅñ ÁîðÆÕÅ, Çòܶ ì¹¾èÆðÅÜÅ, Ü×çÆô Á×ðòÅñ, êðòÆé
ë½ÜÆ, Ü×ðÈê ÇÃ¿Ø åÖåÈê¹ðÅ, Çòé¶ ìÅñÆ, ò¶ç ÇòÁÅà ջÃñ, çÇò¿çð ÇÿØ
ÇåòÅóÆ, òÇð¿çð öÖÅ ÃàËé¯, òÇð¿çð Õ½óÅ, Øé¾ÂÆÁÅ ñÅñ ìÔÅçð×ó·, ÔðÆô
ÇÜ¿çñ Ãî¶å ôÇÔð Áå¶ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ñ¯Õ ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ÔÅ÷ð ÃéÍ
èðîÕ¯à, (êðîÜÆå ÇÿØ)-ÁÅçðô ç¹ôÇÔðÅ Õî¶àÆ èðîÕ¯à ò¾ñ¯º ÃîÈÔ ÇÂñÅÕÅ
ÇéòÅÃÆÁ» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ ìçÆ Óå¶ é¶ÕÆ çÆ Çܾå çÅ êÌåÆÕ ç¹ôÇÔð¶ çÅ
ÇåÀ¹ÔÅð îéÅÇÂÁÅÍ Ãà¶Ü çÅ À¹çØÅàé ê³ÜÅì ç¶ î¹¾Ö Ã¿ÃçÆ ÃÕ¾åð ÃÆåñ
ÇÃ¿Ø ò¾ñ¯º ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ À¹é·» çÃôÇÔðÅ Õî¶àÆ ù EA Ô÷Åð ð¹ê¶ çÆ ðÅôÆ
ç¶ä çÅ ÁËñÅé ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃÆéÆÁð ÁÕÅñÆ ÁÅ×È Ã¹ÖÜÆå ÇÃ¿Ø ñ¯Ô×ó·
î˺ìð ô̯îäÆ Õî¶àÆ, Ç¿çðêÌÆå ÇÃ¿Ø ì¿àÆ î¹¾Ö îÇÔîÅé ç¶ å½ð Óå¶
ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í ÇÂéÅî» çÆ ò¿â ÃÅìÕÅ ÇÃÔå î¿åðÆ Ç¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø ÜÆðÅ
ò¾ñ¯º ÇéíÅÂÆ ×ÂÆÍ ç¹ÃÇÔðÅ Õî¶àÆ ù Ç¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø ÜÆðÅ, ùÖÜÆå ÇÿØ
ñ¯Ô×ó·, Ç¿çðêÌÆå ÇÃ¿Ø ì¿àÆ ò¾ñ¯º EA-EA ý ð¹ê¶ çÆ ðÅôÆ í¶ºà ÕÆåÆ
×ÂÆÍ Á¿å ÇòÚ î¹¾Ö Ã¿ÃçÆ ÃÕ¾åð ÃÆåñ ÇÿØ, ùÖÜÆå ÇÃ¿Ø ñ¯Ô×ó· î˺ìð
ô̯îäÆ Õî¶àÆ å¶ ÃÅìÕÅ ÇÃÔå î¿åðÆ Ç¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø ÷ÆðÅ é¶ ðÅòé ç¶
ì¹¾å ù Á×é í¶ºà ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ î¹ÖÇåÁÅð ÇÃ¿Ø ðÅÜ»òÅñÅ, ÔðçÆê ÇÿØ
ë½ÜÆ Ç÷ñ·Å êÌèÅé Áå¹ñ Õ¹îÅð é¯ÔðÆÁÅ, À¹×ðÃËé é¯ÔðÆÁÅ êÌèÅé ç¹ôÇÔðÅ
Õî¶àÆ, ùèÆð Õ¹îÅð ÁÅó·åÆ, ÁÜÆå ÇÃ¿Ø ê¾ìÆ ÃÅìÕÅ êÌèÅé é×ð Õ½ºÃñ,
ÁÕÅñÆ ÁÅ×È î¶Ôð ÇÃ¿Ø ðŶ ÁËî.ÃÆ., ìñò¿å ÇÃ¿Ø ÁËî.ÃÆ., âÅ: ÃðåÅÜ
ÇÿØ, çÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÛÅìóÅ êÌèÅé Õ¾êóÅ ïÈéÆÁé, ÜÆòé çÅà åñòÅó, ÇòçòÅé
ê³âå êÌÆåî ñÅñ íÅðçòÅï, ìñÜÆå ÇÃ¿Ø Õ¿× Ã¿îåÆ î˺ìð, Õ¹ñìÆð ÇÿØ
ñ½º×ÆÇò¿â, ìÅìÅ ðÅî ÇÃ¿Ø î¹¾Ö Ã¶òÅçÅð â¶ðÅ ìÅìÅ ðÅî èé, ÁîðÜÆå
ÇÃ¿Ø ç½ñ¶òÅñÆÁÅ, ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø ØÅðÈ Ç÷ñ·Å êÌèÅé ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
Õ¯à ÂÆö Ö», (ïôêÅñ ×¹ñÅàÆ)-ì¹ðÅÂÆ À¹µå¶ Ú¿Ç×ÁÅÂÆ ç¶ çìçì¶ ç¶
êÌåÆÕ òÅñÅ ÇåÀ¹ÔÅð ç¹ôÇÔðÅ ÕÃìÅ Õ¯à ÂÆö Ö» ÇòÖ¶ ç¯ æÅò» Óå¶
îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ Ã¹¿çð é×ð ç¶ Ö¶â Ãà¶âÆÁî ÇòÖ¶ ç¹ôÇÔðÅ îéÅÀ¹ä Ã
Çòܶ Õ¹îÅð èÆð ÃÅìÕÅ Ú¶ÁðîËé, ìñðÅî ì¾ìÆ ôðî», Áô¯Õ áÅÕ¹ð, êÌô¯åî
ôðî», Çòܶ ÕÅñóÅ, ñÖòÆð ÇÃ¿Ø ñ¾ÖÅ ÕÅñóÅ, ñÛîä çÅà ü¿ìð ÃÅìÕÅ
Ãðê³Ú, ×¹ðî¶Ü ÇÃ¿Ø ×¶ÜÅ, êÌçÆê à¾Õð, ñÖÇò¿çð ñ¾ÖÆ âÅÇÂðËÕàð, Çð¾ÕÆ
ÕÅñóÅ, ÿÜÆò ÃÈç, ÔðÜÆå ÇÃ¿Ø ÛÅìóÅ, ùÖç¶ò ÇÃ¿Ø ÇéÔÅñ×ó·, ÁÅÇç
ôÖÃÆÁå» Ãà¶Ü À¹µêð ÇìðÅÜîÅé ÃéÍ ðÅòä, î¶ØéÅæ, Õ¹¿íÕðé ç¶ ì¹¾å» ù
Á×éƺ Çòܶ Õ¹îÅð èÆð, ìñðÅî ì¾ìÆ ôðî», Áô¯Õ áÅÕ¹ð, ÿÜÆò ÃÈç é¶ í¶ºà
ÕÆåÆÍ
LL é×ð ç¹ôÇÔðÅ Õî¶àÆ ò¾ñ¯º îÃÆå» ìÅÂÆêÅà â¶ðÅ Çþè î¿çð ÇòÖ¶
ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà Ã êÌèÅé Ôðôòðèé Á÷Åç, ùðÜÆå ÇÿØ
ÇþèÈ, ðعìÆð ÇÃ¿Ø ë½ÜÆ, ðÅî «íÅÇÂÁÅ, êÌî¯ç Õ¹îÅð, îÇÔ¿çð ÇÿØ
êå¿×Å, ìÖå½ð ÇÃ¿Ø à½ÔðÆ, ÿå¯Ö ÇÃ¿Ø í¹¾ñð, úî ÇåòÅóÆ, ×¹ðÅ ÇÿØ
í¾àÆ Ãðê³Ú, ÇåñÕ ðÅÜ ×¹ñÅàÆ ê³Ú, ùÖç¶ò ÇÃ¿Ø ê³Ú, ì¯Ôó ÇÃ¿Ø ðÅÜêÈå
ê³Ú, åðöî ÇÃ¿Ø è¿éÅ, ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø ÇþèÈ, ÕðéËñ ÇÃ¿Ø ÕËñÜÆ, Ãòðé
ÇÃ¿Ø Õ¯à Ãçð Ö», çÆçÅð ÇÃ¿Ø ê³Ú, îéÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ÃÈðÆ, ðÅî ÃðÈê ܯôÆ,
í¯ñÅ ôðî» ÁÅÇç ÕÃìÅ ÁÅ×È Ãà¶Ü 寺 ÔÅÜð ÃéÍ ðÅòä, î¶ØéÅæ, Õ¹¿íÕðé
ç¶ ì¹¾å» ù Á×é í¶ºà æÅäÅ î¹ÖÆ ðܶô ÔÃåÆð, ×¹ðîÆå îÖÆÜÅ èðîÕ¯à, úî
ÇåòÅóÆ é¶ ÕÆåÆÍ
ÁÜÆåòÅñ, (×ÅÇñì)-ÕÃìÅ ÁÜÆåòÅñ ÇòÖ¶ ìçÆ Óå¶ é¶ÕÆ çÆ Çܾå çÅ êÌåÆÕ
ç¹ÃÇÔð¶ çÅ ÇåÀ¹ÔÅð èÈîèÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ðÅòä,
Õ¹¿íÕðé, î¶ØÅéÅæ ç¶ ê¹åÇñÁ» ù ÜñÅÀ¹ä çÆ ðÃî ÿå ìÅìÅ ìñÇò¿çð â¶ð»
ÃîÅè» ÁÜÆåòÅñ, âÅÕàð êòé ×ð¯òð êÌèÅé ÜÅ×ðä Õî¶àÆ ÁÜÆåòÅñ, ÃÌÆ
ÃÆ.ÁËñ. ÃÚç¶òÅ é¶ ÇéíÅÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ âÆ.ÁËÃ.êÆ. ×¹ðîÆå ÇÿØ,
Ç¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø ðÅÜÅ, ÃÇå¿ÔðêÅñ ÇÃ¿Ø ðÅÜÈ, êÌèÅé Çê³×ñ êÌôÅç ÔÅ÷ð
ÃéÍ
íÅðåÆ ê¾å¯ ù âÅÇÂðËÕàð ìäÅÀ¹ä Óå¶ Ö¹ôÆ
ÇéÔÅñ ÇÃ¿Ø òÅñÅ, BH Ãå¿ìð (Ü×ÃÆð ÇÃ¿Ø «ÔÅðÅ)Çê³â ê¾å¯ ÔÆðÅ ÇÃ¿Ø ç¶
×¹ðç¹ÁÅðÅ ×¹ðÈÃð ÇòÖ¶ çÃî¶ô òËñë¶Áð Áå¶ Ãê¯ðàà Õñ¾ì ê¾å¯ ç¶ ÁÔ¹ç¶çÅð»
Áå¶ òðÕð» çÆ îÆÇà¿× Ô¯ÂÆÍ ÇÜà ÇòÚ À¹µØ¶ ÃîÅÜ Ã¶òÆ Áå¶ ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ
çñ ç¶ ÇéèóÕ ÁÔ¹ç¶çÅð Öäî¹¾Ö íÅðåÆ ê¾å¯ ù ÇâÃÇàðÕ Ã¹ÃÅÇÂàÆ Ç÷ñ·Å
î¯×Å çÅ âÅÇÂðËÕàð Çéï¹Õå ÕÆå¶ ÜÅä Óå¶ Ö¹ôÆ çÅ êÌ×àÅòÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
Õñ¾ì êÌèÅé ÔðÇÃîðÜÆå ÇÃ¿Ø ìðÅó é¶ ÁÅà ÇÜåÅÂÆ ÕÆ íÅðåÆ êÇÔñ» ò»×
êÈðÆ ÇÂîÅéçÅð Áå¶ åéç¶ÔÆ éÅñ ÁÅêä¶ ÁÔ¹ç¶ ù ÇéíÅÀ¹ä×¶Í îÆÇà¿× ÓÚ
ÇçñìÅ× ê¾å¯, ÁîðçÆê ÇÃ¿Ø ÕÅÕÈ, ïô ê¾å¯, îéÜÆå ÇÿØ, ×¹ðå¶Ü ÇÿØ,
Õ¹ñòÆð, ïéÆ, ׯñâÆ ê¾å¯, ùÖêÌÆå, ÜÃòÆð, ùÖÜÆå, ×¹ðå¶Ü Çã¾ñ¯º,
í¹Çê³çð ìÅá, ÁîðÆÕ ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ìÅìÅ Úó·å ÇÃ¿Ø èÅñÆòÅñ éÇî¾å ôðè»ÜñÆ ÃîÅ×î
ì¾èéÆ Õñ», BH Ãå¿ìð (Ç´ôé ׯêÅñ Õ¯Ûó)-ìÅìÅ Úó·å ÇÃ¿Ø èÅñÆòÅñ Çê³â
ì½â¶ ç¶ ÃçÆòÆ ÇòÛ¯óÅ ç¶ ÜÅä å¶ À¹é·» éÇî¾å ÃÇÔÜ êÅá ç¶ í¯× êÅÀ¹ä
À¹êð¿å ôðè»ÜñÆ ÃîÅ×î ÓÚ ò¾Ö ò¾Ö Üæ¶ì¿çÆÁ» ç¶ ÁÅ×È, ñ¶Õ, ÿêÅçÕ,
ÇÂñÅÕ¶ ç¶ î¯Ôåìð å¶ Çê³â òÅÃÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì Çê³â ê½â¶ ÇòÖ¶
ÇÂÕ¾åð Ô¯Â¶Í ÇÂà ôðè»ÜñÆ ÃîÅð¯Ô ÇòÚ î¹¾Ö å½ð Óå¶ êÔ¹¿Ú¶ ÁÜÆå ÇÿØ
ô»å ÇòèÅÇÂÕ, î¶Ø ðÅÜ Çî¾åð åðÕôÆñ ÁÅ×È, Ü×ðÅÜ è½ñÅ, ÃÈìÅ ÃÕ¾åð ñ¶ÖÕ
ÃíÅ, ùÇð¿çð ÇÃ¿Ø Ç÷ñ·Å êÌèÅé âÆ.àÆ.ÁËë., ÔÅÕî ÇÃ¿Ø ×ÅÇñì, ìÔÅçð
ÇÃ¿Ø âÅñòÆ, í×òÅé çÅà ÁËâò¯Õ¶à, ÕËêàé î¶Üð ÇÃ¿Ø ÃîðÅ, ÔÅÕî ÇÿØ
èÅñÆòÅñ àð¶â ïÈéÆÁé, îËâî ìñòÆð Õ½ð ÇêÌ¿ÃÆêñ, í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø ÁÇèÁÅêÕ
çñ ê³ÜÅì, ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø ÇþèÈ êÌòÅÃÆ íÅðåÆ, êðîÜÆå ÇÃ¿Ø é¿×ñ, ìÈàÅ
ÇÃ¿Ø ðäÃÄÔ ÁÕÅñÆ çñ AIB@, î¹ÖÇåÁÅð ÇÃ¿Ø íÅ×ÆÕ¶, ÃÅèÈ ÇÃ¿Ø âÆ.êÆ.,
Ç´ôé ÇçÁÅñ ôðî» ñ¯Õ î¯ðÚÅ ÁÅÇç é¶ Ã¿ì¯èé ÕðÇçÁ» ìÅìÅ Úó·å ÇÿØ
èÅñÆòÅñ ù ÇÂéÕñÅìÆ ÇòÚÅð», À¹ÚÆ Ã¯Ú ç¶ îÅñÕ, îÔ»çÅéÆ å¶ é¶Õ ÇÂéÃÅé
òܯº ç¾ÃÇçÁ» êÈðÆ ÜÆòéÆ Óå¶ ÚÅéäÅ êÅÇÂÁÅÍ ×¹ðìÅäÆ çÅ ðÃÇí¿éÅ
òËðÅ×îÂÆ ÕÆðåé íÅÂÆ ìñòÆð ÇÃ¿Ø å¶ Ç×ÁÅéÆ ×¹ðî¶ñ ÇÃ¿Ø ì¾èéÆ Õñ» é¶
ÕÆåÅÍ Ãà¶Ü ÃÕ¾åð çÆ íÈÇîÕÅ îÅÃàð ÔðÇçÁÅñ ÇÃ¿Ø ÇéíÅÀ¹ºÇçÁ» ÁçÅðÅ
ñ¯ÔîäÆ, ñ¯Õ ñÇÔð ÁÕËâîÆ î¯×Å, ÃÇÔå ÇòÚÅð î¿Ú î¯×Å, ìñç¶ò ÇÿØ,
îÇÔ¿çð ÃÅæÆ, âÅÕàð ùðÜÆå ìðÅó ÃÇÔå ÃíÅ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, åðÕÃÆñ
ùÃÅÇÂàÆ ÕËé¶âÅ ÁòåÅð Ç×¾ñ, ÃÅÀÈæ ¶ôÆÁé ðÅÂÆàð ë¯ðî ÕËé¶âÅ âÅÕàð
ÁÅð.êÆ. ÕÅñÆÁÅ ÕËé¶âÅ, ÁîðÆÕÅ, ÜðîéÆ, Ç¿×ñ˺â 寺 Ûêä òÅñ¶ ê³ÜÅìÆ
ÁÖìÅð», îË×÷Æé» ç¶ E@ Õ¹ ÿêÅçÕ, ÃÅÇÔåÕ ÃíÅ ÇéÔÅñ ÇÃ¿Ø òÅñÅ ê̯ôåî
ê¾å¯, ç¶ò ðÅÀÈÕ¶, Õ¶ºçðÆ ê³ÜÅìÆ ÃíÅ ñ¶ÖÕ Ã¶Ö¯º ðÇÜÃàðâ, ê³ÜÅì éÅàÕ
ÕñÅ î¿Ú ×¹ðôðé íÅÁ ÜÆ, ñ¯Õ Ú¶åéÅ î¿Ú ìðéÅñÅ, éÅàÕÕÅð ÁÜî¶ð Á½ñÖ
ÕËé¶âÅ, éÅàÕÕÅð ÃðìÜÆå Á½ñÖ, éÅàÕÕÅð êÅñÆ í¹Çê³çð, éÅàÕÕÅð ïîêÅñ,
þðÆÕ¾êó ÁËïÃƶôé ê³ÜÅì, ê³ÜÅì îËâÆÕñ êÌËÕàÆôéð÷, àËÕéÆÕñ ÃðÇòÃ
ïÈéÆÁé ÁÅÇç ç¶ ô¯Õ ÿç¶ô êó· Õ¶ ùäÅÂ¶Í ÇÂà Ã ÇêÌ¿ÃÆêñ Ü×çÆô
Ú¿çð, ðÅÜÇò¿çð ð½ºåÅ, ×¹ðî¶ñ ÇÃ¿Ø ç½èð, êÌô¯åî ê¾å¯, ìÔÅçð âÅñòÆ,
Õ¿òñÜÆå ê¾å¯, éÇð¿çð ôðî», í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø Çã¾ñ¯º, ÇéðòËð ÇÃ¿Ø ì½â¶ 寺
ÇÂñÅòÅ ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ò¾Ö ò¾Ö Üæ¶ì¿çÆÁ» ç¶ ÁÅ×È å¶ êåò¿å¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ
Þ¯é¶ çÆ õðÆç ô¹ðÈ ÕðòÅÂÆ
èðîÕ¯à, BH Ãå¿ìð (êðîÜÆå ÇÿØ)-Á¾Ü ÃæÅéÕ ÁéÅÜ î¿âÆ ÇòÚ Þ¯é¶ çÆ
ÖðÆç ê³ÜÅì ç¶ î¹¾Ö Ã¿ÃçÆ ÃÕ¾åð ÃÆåñ ÇÿØ, ÃÆéÆÁð ÁÕÅñÆ ÁÅ×È Ã¹ÖÜÆå
ÇÃ¿Ø ñ¯Ô×ó· î˺ìð ô̯îäÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ çÆ ÔÅ÷ðÆ ÇòÚ ô¹ðÈ
ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ùÖÇò¿çð ÇÃ¿Ø çÅåÅ êÆ.¶., ÃÕ¾åð ìñÇò¿çð ÇÿØ,
ùÖç¶ò ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ, Ãòðé ÇÃ¿Ø î¿âÆ Ã¹êðòÅÂÆ÷ð, ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø ÜÆðÅ,
ÔðÇò¿çð ÇÃ¿Ø Ã¹êðòÅÂÆ÷ð, ìñÕÅð ÇÃ¿Ø ÛÅìóÅ, áÅäÅ ÇÿØ, ÕðéËñ ÇÿØ,
ðÅî Ç´ôé, ùèÆð Õ¹îÅð é¯ÔðÆÁÅ ÁÅó·åÆ, Õ¶òñ Ç´ôé éÆàÈ îÆå êÌèÅé é×ð
Õ½ºÃñ, ùðÜÆå Õ¹îÅð Õ½óÅ, ÜÃìÆð ÇÃ¿Ø ÁÅó·åÆ, ׯðÅ ñÅñ ÁÅó·åÆ å¯º
ÇÂñÅòÅ ò¾Ö ò¾Ö ÖðÆç ¶ܿÃÆÁ» ç¶ é¹îÅÇÂ¿ç¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÃðÕÅð À¹îÆç» Óå¶ ÖðÅ À¹åðÆ-îÅÔñÅ
Õ¯à ÂÆö Ö», BH Ãå¿ìð (ÔðÜÆå ÇÃ¿Ø ÛÅìóÅ)-ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ ìÅçñ ç¶
Ç÷ñ·Å êÌèÅé Üæ¶çÅð åÆðæ ÇÃ¿Ø îÅÔñÅ å¶ ïÈæ Çò¿× ç¶ Õ½îÆ îÆå êÌèÅé
ðÅÜÇò¿çð ÇÃ¿Ø èðîÕ¯à é¶ ÃæÅéÕ òÅñÆÁÅ êËñà ÓÚ ê¾åðÕÅð» éÅñ ×¾ñìÅå
ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÁÕÅñÆ íÅÜêÅ ÃðÕÅð Ôð òð× çÆÁ» À¹îÆç» Óå¶ ÖðÅ À¹åð
ðÔÆ þÍ åÆðæ ÇÃ¿Ø îÅÔñÅ Áå¶ ðÅÜÇò¿çð ÇÃ¿Ø èðîÕ¯à ÇÂæ¶ ÃæÅéÕ òÅñÆÁÅ
êËñ¶Ã ÇòÖ¶ ÃîÅÜ Ã¶òÆ ×¹ðÇçÁÅñ ÇÃ¿Ø ì¹¾àð èðîÕ¯à ç¶ íåÆܶ ÕÅÕÅ Úó·å
ÇÃ¿Ø ç¶ ÇòÁÅÔ ÃîÅ×î çÆÁ» Ö¹ôÆÁ» ÓÚ ôÅÇîñ Ô¯ä ñÂÆ ÁŶ ÃéÍ ÇÂà î½Õ¶
âÆ.ÁËÃ.êÆ. èðîÕ¯à ×¹ðçðôé ÇÿØ, ÁËÃ.ÁËÚ.ú. ÜÃÇò¿çð ÇÿØ, Ú¶ÁðîËé
ìñå¶Ü ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ, âÅÇÂðËÕàð ùÖêÌÆå ÇÃ¿Ø ÃéÆ, ðÅ×é èðîÕ¯à, Çí¿çð
ÇÃ¿Ø ÚÈÔóÚ¾Õ, ðÅÜ ÇÃ¿Ø î¹éôÆ, êÈðé ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÕÆðåé ÃîÅ×î ÕðòÅÇÂÁÅ
î¯×Å, BH Ãå¿ìð (ê.ê ðÅÔƺ)-ÇÂÃåðÆ ÃÇåÃ¿× ÃíÅ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ìÆìÆ ÕÅÔé
Õ½ð çÆ î¯×Å ò¾ñ¯º CEò» ÕÆðåé ÃîÅ×î ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÕÆðåé ÃîÅ×î çÆ
ÃîÅêåÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ìÆìÆ ÕÅÔé Õ½ð î¯×Å ÇòÖ¶ ÃÅÇÔì ÃÌÆ ×¹ðÈ ×Ì¿æ ÃÅÇÔì
ÜÆ çÅ úà ÁÅÃðÅ ñ˺ÇçÁ» ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÇÂÃåðÆ ÃÇåÃ¿× ÃíÅ ò¾ñ¯º Á¾Ü ACò¶º
Ççé ç¶ ÃîÅ×î ÓÚ Á¿ÇîÌå ò¶ñ¶ Çéåé¶î êÅá ÃîÈÔ Ã¿×å» ò¾ñ¯º Õðé À¹êð¿å
ÃÌÆ Ã¹ÖîéÆ ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ êÅá Õðé À¹êð¿å ÃÌÆ ÁÖ¿â êÅá ÃÅÇÔì ÜÆ çÅ í¯×
êÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ìÆìÆ ÕÅÔé Õ½ð ç¶ ìÆìÆÁ» ç¶ ÕÆðåéÆ Ü¾æ¶ ç¶ ÕÆðåé Ãðòä
ÕðòÅÇÂÁÅÍ ÔÜÈðÆ ðÅ×Æ íÅÂÆ ÔÇðÇ´ôé ÇÿØ, Ç×ÁÅéÆ ÔðÜÆå ÇÿØ, íÅÂÆ
ðÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÕÅÕÅ ç¶ ÕÆðåéÆ ÜÇæÁ» é¶ êÌîÅåîÅ Üà ×ÅÇÂé ÕÆåÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ ìÅìÅ ðÇò¿çð ÇÃ¿Ø åÖÅäò¾è òÅÇñÁ» ç¶ ÕÆðåéÆ Ü¾æ¶ Áå¶ íÅÂÆ
ÃðìÜÆå ÇÃ¿Ø ÔÜÈðÆ ðÅ×Æ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ç¹¾Ö ÇéòÅðé ÃÅÇÔì («ÇèÁÅäÅ) ç¶
ÕÆðåéÆ Ü¾ÇæÁ» é¶ êÌíÈ êÌîÅåîÅ çÆ ÇÃøå ÃñÅÔ çÅ ×ÅÇÂé ÕÆåÅÍ Ãà¶Ü çÆ
öòÅ ìÆìÆ ÁîðÜÆå Õ½ð, ìÆìÆ ÔðÇÜ¿çð Õ½ð Áå¶ êÌèÅé ìÆìÆ Ç¿çðÜÆå Õ½ð
é¶ ÕÆåÆÍ ÁðçÅà À¹êð¿å ×¹ðÈ ÕÅ Áå¹¾à ñ¿×ð òðåÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ |
îÅÃàð Ôðì¿Ã ñÅñ èÆð ù íÅò Çí¿éÆÁ» ôðè»ÜñÆÁ»
î¯×Å, BH Ãå¿ìð (ê¾åð ê̶ðÕ» ðÅÔƺ)-î÷çÈð ÁÅ×È å¶ ÃîÅÜ Ã¶òÆ ÁËâò¯Õ¶à
Çòܶ èÆð Ç÷ñ·Å êÌèÅé Ç¿àÕ ç¶ ò¾â¶ íðÅåÅ îÅÃàð Ôðì¿Ã ñÅñ èÆð ܯ
ìÆå¶ Ççéƺ ÃçÆòÆ ÇòÛ¯óÅ ç¶ ×¶ Ãé ç¶ éÇî¾å ÃÌÆ ×ð¹ó êÌÅä ç¶ í¯×
êŶ ׶ À¹êð¿å ñÅñ Ú¿ç çÆ èðîôÅñÅ ÇòÖ¶ ԯ¶ ôðè»ÜñÆ ÃîÅ×î ÓÚ
ò¾Ö-ò¾Ö ì¹ñÅÇðÁ» é¶ îÅÃàð Ôðì¿Ã ñÅñ èÆð ç¶ ÜÆòé Óå¶ ð¯ôéÆ
êÅÀ¹ºÇçÁ» À¹é·» ù ìÔ¹ê¾ÖÆ ôÖÃÆÁå çÅ èÅðéÆ ç¾ÇÃÁÅÍ ôðè»ÜñÆ ÃîÅ×î ÓÚ
ÜÇå¿çð îÇÔðÅ Õ½îÆ êÌèÅé Õ¹¾ñ ÇÔ¿ç Ö¾åðÆ ÃíÅ, âÅ: ùíÅô ôðî» ÃÈìÅ
êÌèÅé êÌç¶ô Ç¿àÕ, ðÅî¶ô ì¶ðÆ Õ½îÆ Ã¿×áé î¿åðÆ Ö¾åðÆ ÃíÅ, ìðÇÜ¿çð
ìðÅó î¾Öä êÌèÅé é×ð Õ½ºÃñ, ÕîñÜÆå ÇÃ¿Ø ìðÅó ÃÈìÅ Üéðñ ÃÕ¾åð ïÈæ
Õ»×ðÃ, ìì¬ ÜËé Ãê¹¾åð ÇòèÅÇÂÕ Ü¯Ç׿çðêÅñ ÜËé, ðÅÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø êÌç¶ôÆ
ÃÈìÅ êÌèÅé, çÇò¿çð ÇÃ¿Ø Ü½óÅ ÃÈìÅ îÆå êÌèÅé Ç¿àÕ, ì¯èðÅÜ îÜÆáÆÁÅ
ÚÆø êËàðé, òÇð¿çð Õ½óÅ Ç÷ñ·Å êÌèÅé Ö¾åðÆ ÃíÅ, ï¯×¶ô ׯÇÂñ Ú¶ÁðîËé,
ê̶î í¿âÅðÆ êÌèÅé, ùÇð¿çð ÕàÅðÆÁÅ êÌèÅé, ×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø ÃÚç¶òÅ,
îéÜÆå Õ»Ãñ êÌèÅé Á×ðòÅñ ÃíÅ, ×¹ðìÚé ÇÃ¿Ø ìðÅó ÃÕ¾åð êÌç¶ô Õ»×ðÃ,
Ç¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø ìÆó ÚÇó¾Õ ÃÕ¾åð êÌç¶ô Õ»×ðÃ, ðäÇò¿çð ÇÃ¿Ø ê¾êÈ ÃÅìÕÅ
Ç÷ñ·Å êÌèÅé Õ»×ðÃ, êÌçÆê íÅðåÆ ÁËâò¯Õ¶à, Áô¯Õ Çî¾åñ êÌèÅé ìÅØÅ
ê¹ðÅäÅ, Õ¹ñçÆê ÃÅÔéÆ ÁËâò¯Õ¶à êÌèÅé, ×½ðò ì¾ìÅ Ú¶ÁðîËé, ðÅÔ¹ñ èòé
Üéðñ ÃÕ¾åð, ÃÌÆîåÆ îÆéÅ Õ¯ÔñÆ êËàðé, ÁÜÆå ÇÃ¿Ø ê¾ìÆ êÌèÅé èðîÕ¯à,
êòé ã¿â êÌèÅé Ö¾åðÆ ÃíÅ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, éòÆé êñåÅ Õ¯à ÂÆö Ö»,
ùÇð¿çð ÜËçÕÅ êÌèÅé ñÅÇÂé÷ Õñ¾ì ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, ùÖî¿çð ÇÃ¿Ø êÌèÅé
éËÃñ¶ á¶Õ¶çÅð ïÈéÆÁé, Áô¯Õ Õ¹îÅð ×Ëà òÅñÅ êÌèÅé, ÚîÕ½ð ÇÃ¿Ø êÌèÅé,
ÃòðéÜÆå ÇÃ¿Ø ÃÅìÕÅ ÁËÕÃÆÁé Áå¶ ÇêÌ¿ÃÆêñ, ìÚé ÇÃ¿Ø Ö¯ÃÅ êÌèÅé,
ÕðîÚ¿ç ÇÚ¿âÅñÆÁÅ êÌç¶ô êÌèÅé çðÜÅÚÅð ÕðîÚÅðÆ ïÈéÆÁé, çðôé ÇÿØ
ü×Åò» Ç÷ñ·Å êÌèÅé (Ç¿àÕ), ùÖç¶ò ÇÃ¿Ø êÌèÅé, ÇçÁÅñ ÇÃ¿Ø á¶Õ¶çÅð
êÌèÅé, î¶Üð ÇÃ¿Ø ë½ÜÆ êÌèÅé, çîéÜÆå ÇÃ¿Ø ÕÅðÜÕÅðéÆ Ç¿ÜéÆÁð,
ÔÇð¿çð ÇÃ¿Ø ÇþèÈ êÌèÅé Ç÷ñ·Å ìÅð ÁËïÃƶôé, éÃÆì ìÅòÅ ÁËâò¯Õ¶à,
Ôðì¿Ã ñÅñ ã¿â êÌèÅé, êòé ôðî» ÁËâò¯Õ¶à, îÇÔ¿çð ÇÜ¿çñ, ðÇÜ¿çð ÃÚç¶òÅ,
ìÆ.ÁËñ. ÇþÕÅ ÚÆø êËàðé, îéî¯Ôé Çî¾åð ì¶ðÆ, êòé ×ð×, Ü×çÆô Ú¿çð
ê¹ðÆ, îéÜÆå ÇÃ¿Ø êÌèÅé ×¹ðÈ éÅéÕ î¯çÆÖÅéÅ, ÇêÌ¿ÃÆêñ çÇò¿çðêÅñ Õ½ð,
ÿÜÆò èîÆÜÅ êÌèÅé, Çôò Õ¹îÅð ôðî», ðÅî¶ô Õ¹¾ÕÈ êÌèÅé éòÆé ÕñÅ î¿çð,
ùÇð¿çð Õ¹îÅð ÜËçÕÅ, ÁËÃ.ÁËÚ. ÁàòÅñ, î¯Ôé ñÅñ ׯÇÂñ êÌèÅé, âÅ:
çÆêÕ Õ¯Ûó êÌèÅé ÜÅÇ×ÌåÆ î¿Ú, ÇêÌ¿ÃÆêñ ܯÇ׿çð ÇÿØ, ðÅÜ Õ¹îÅð ì¯Ôå
êÌèÅé, êÌÆåî ÇÃ¿Ø Ç쾬 êÌèÅé, ìÆìÆ ÁîðÜÆå Õ½ð, êÌô¯åî ê¹ðÆ ÁËî.ÃÆ.,
×¹ðå¶Ü ÇÃ¿Ø êÌèÅé, ÕÅîð¶â ðäèÆð ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ Ç÷ñ·Å Üéðñ ÃËÕàðÆ,
×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø êÌèÅé, ܯÇ׿çð ÇÜ¿çñ êÌèÅé ê˺àð ïÈéÆÁé î¯×Å, ùÇð¿çð
ÇÜ¿çñ, ðÅܶô ôðî» ÁËâò¯Õ¶à, ÜÃêÌÆå ÇÃ¿Ø Çò¾ÕÆ Ãðê³Ú, Ü×ÃÆð ÇÿØ
é¿×ñ, ×¹ðéÅî ÇÃ¿Ø ×ÅîÅ, ùÇð¿çð èòé, Õ¹ñçÆê ÇÃ¿Ø ÃÇÔ×ñ, ÜÇå¿çð
Ö¹¾ñð ÃÅìÕÅ îÆå êÌèÅé èðîÕ¯à, Áô¯Õ ì»Ãñ ÁÅó·åÆ, ìËÜ î¯Ôä èÆð Ãî¶å
ôÇÔð å¶ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ êåò¿å¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÁÅÂÆ. àÆ. ÁÅÂÆ. Ç¿êñÅÇÂ÷ ÁËïÃƶôé çÆ îÆÇà¿×
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, BH Ãå¿ìð (Çÿ×ñÅ)-ÁÅÂÆ. àÆ. ÁÅÂÆ. Ç¿êñÅÇÂ÷ ÁËïÃƶôé
ê³ÜÅì ðÅÜ ÇìÜñÆ ì¯ðâ çÆ îÆÇà¿× ÃÈìÅ êÌèÅé Õ¹ñçÆê ÇÃ¿Ø çÆ êÌèÅé×Æ
Ô¶á Ô¯ÂÆÍ ÇÜà ÓÚ Ü¾æ¶ì¿çÆ ò¾ñ¯º ÇîåÆ BI å¿ìð 寺 A@ ÁÕåÈìð å¾Õ
ÃðÕñ ê¾èð çÆÁ» îÆÇà¿×» å¶AD ÁÕåÈìð ù þµâ ÁÅÇëà êÇàÁÅñÅ ÇòÖ¶ ÃÈìÅ
ê¾èðÆ èðé¶ çÆ ÇåÁÅðÆ Ãì¿èÆ îÆÇà¿× ÕÆåÆ ×ÂÆÍ îÆÇà¿× ù ÿì¯èé ÕðÇçÁ»
ÃÅæÆ Õ¹ñçÆê ÇÃ¿Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ì¯ðâ ò¾ñ¯º ñ×ÅåÅð ÁÅÂÆ.àÆ.ÁÅÂÆ. Õ¶âð
ÇÖñÅø ê̯î¯ôé Ãì¿èÆ ÃðÕÈñð ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ ÃðÕÈñð é¿: AB@@ ç¶ åÇÔå
Õ¯ÂÆ åð¾ÕÆ éÅ Õðé çŠܾæ¶ì¿çÆ ù òÅÁçÅ Õðé ç¶ ìÅòÜÈç ïÈéÆÁð Çâêñ¯îÅ
Ô¯ñâð» çÆÁ» åð¾ÕÆÁ» Õð Çç¾åÆÁ» ÔéÍ Ç¿鷻 î¿×» ù ñË Õ¶ AD ÁÕåÈìð ù
Çç¾å¶ ÜÅ ðÔ¶ èðé¶ ÓÚ êÔ¹¿Úä çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ ÇÂÔ ÜÅäÕÅðÆ ÃðÕñ êÌèÅé
ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø ìðÅó é¶ Çç¾åÆÍ
ò¼Ö-ò¼Ö ÁÅ×ÈÁ» çÆ îÆÇà¿×
ÇìñÅÃê¹ð, BH Ãå¿ìð (Çé. ê. ê)-î¹¾Ö î¿åðÆ êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ çÆ ÔÅ÷ðÆ
ÓÚ Çê³â î¾åÆ ÇòÖ¶ ì¶ð¹÷×Åð ÁÇèÁÅêÕ» Óå¶ Ô¯Â¶ ñÅáÆÚÅðÜ çÆ êÌËà ù
Çç¾å¶ ÇìÁÅé» ðÅÔƺ ò¾Ö ò¾Ö ÁÅ×È íÅðåÆ ÇÕÃÅé ïÈéÆÁé (´»åÆÕÅðÆ) ç¶
Ç÷ñ·Å êÌèÅé þØó ÇÿØ, ´»åÆÕÅðÆ ê¶ºâÈ î÷çÈð ïÈéÆÁé ç¶ ÁÅ×È ÜÆòé
ÇÿØ, âË¶ÇàÕ àÆÚð÷ ëð¿à ç¶ ÃÈìÅ Õî¶àÆ î˺ìð ×¹ðî¶ñ ÇÿØ, âË¶ÇàÕ
Ç¿êñÅÂÆ÷ ëð¿à ç¶ ÁÅ×È Ü×ðÅÜ ÇÿØ, ñ¯Õ ÿ×ðÅî î¿Ú ç¶ ÃÈìÅ Üéðñ
ÃÕ¾åð ìñò¿å ÇÃ¿Ø îÖÈ, ê³ÜÅì ðËâÆÕñ ÃàÈâ˺àà ïÈéÆÁé ç¶ Ç÷ñ·Å ÁÅ×È
ÔðçÆê ÇÿØ, ÁÅÇÂôÅ ç¶ ÔðîéçÆê ÇÿØ, ê³ÜÅì ÃàÈâ˺àà ïÈéÆÁé ç¶ Ç÷ñ·Å
êÌçÆê, ´»åÆÕÅðÆ Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ Õ¶ºçð ç¶ ÁÅ×È îéÜÆå ð¯â¶ ò¾ñ¯º Çé¿çÅ
ÕÆåÆ ×ÂÆ å¶ ÇÕÔÅ ÇÕ À¹Ô ì¶ð¹÷×Åð ìÆ.Á˵â. ÁÇèÁÅêÕ éÅñ Úà»é ò»× Öó·¶
ðÇÔä׶Í
A@@ ð¹ê¶ ì¯éà ç¶ä çÆ î¿×
ÃîÅè íÅÂÆ, BH Ãå¿ìð (êñÇò¿çð ÇàòÅäÅ)-ê³ÜÅì ÇÕÃÅé ÃíÅ ç¶ îÆå êÌèÅé
Ç×ÁÅéÆ ×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø é¶ ê¾åðÕÅð» éÅñ ×¾ñìÅå ç½ðÅé ÇÕÔÅ ÇÕ ÃÅÀ¹ä çÆ
ëÃñ ÇòÚ òÅèÅ ÕðéÅ, Õ¶ºçð å¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð ù ÇéðèÅðå ð¶à» 寺 À¹µêð
A@@ ð¹ê¶ êÌåÆ Õ¹Ç¿àñ ì¯éà çÆ ÁçÅÇÂ×Æ ÕðéÍ ÇÂà Ã Ç÷ñ·Å êÌèÅé
ÃÈðå ÇÿØ, ñÅñ ÇÃ¿Ø Çã¾ñ¯º, ðÇÜ¿ðç ðÅÜÅ, Çéðîñ ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÇÕÃÅé
ÁÅ×È ÔÅ÷ð ÃéÍ
òèÆ êËéôé ç¶ä çÆ î¿×
î¯×Å, BH Ãå¿ìð (ì¾ìÆ)-ê³ÜÅì ×½ðÇî¿à êËéôéð÷ ÁËïÃƶôé ê³ÜÅì Ç÷ñ·Å
î¯×Å êÌèÅé Ôðç¶ò ÇÿØ, ÃÕ¾åð ñÅñ ÇÃ¿Ø Çã¾ñ¯º, êÌ˵à ÃÕ¾åð ×¹ðÇçÁÅñ
ÇÃ¿Ø Áå¶ Ô¯ð é¶åÅò» é¶ ÃîÈÔ ìËºÕ ÁÇèÕÅðÆÁ» ù ê¹ð÷¯ð ôìç» ðÅÔÄ ÁêÆñ
ÕÆåÆ ÇÕ Ö÷ÅéÅ ÇòíÅ× ò¾ñ¯º A.A.@F 寺 êÇÔñ» òÅñ¶ êÌÅêå êËéôéð» ìÅð¶
ÃÅð¶ ì˺ջ ù ÃÈÇÚå Õð Çç¾åÅ Ç×ÁÅ þ êÌ¿åÈ Ãà¶à ìËºÕ ÁÅë êÇàÁÅñŠ寺
Çìé» ìÅÕÆ ì˺ջ é¶ Áܶ òèÆ êËéôé ñÅ×È éÔÄ ÕÆåÆ þÍ ÁËïÃƶôé ì˺Õ
ÁÇèÕÅðÆÁ» 寺 î¿× ÕðçÆ þ ÇÕ ÇÂà îÔÆé¶ çÆ êËéôé Ôð ÔÅñå òèÆ êËéôé
Áé¹ÃÅð Çç¾åÆ ÜÅò¶Í
ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ (Á) çÆ îÆÇà¿×
ÃîÅè íÅÂÆ, BH Ãå¿ìð (ÇàòÅäÅ)-ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ (Á) çÆ îÆÇà¿×
×¹ðç¹ÁÅðÅ ìÅìÅ ÇòôòÕðî» íòé ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆ, ÇÜà ÓÚ êÅðàÆ Ç÷ñ·Å êÌèÅé
ÔðêÅñ ÇÃ¿Ø Õ¹¾ÃÅ Áå¶ ïÈæ Çò¿× ç¶ ÁÅ×È çñÜÆå ÇÃ¿Ø Ø¯ñÆÁÅ êÔ¹¿Ú¶,
ÇÜà ÓÚ êÅðàÆ çÆ î÷ìÈåÆ ñÂÆ ÁÇÔî ÇòÚÅð» ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ»Í îÆÇà¿× ÇòÚ
ÃÅð¶ òðÕð» é¶ ê¹ð÷¯ð ÃÅæ ç¶ä çÅ òÚé ÕÆåÅ Áå¶ ÁÅÀ¹ä òÅñÆÁ» ô̯îäÆ
×¹ðç¹ÁÅðÅ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ çÆÁ» Ú¯ä» ÇòÚ âà Õ¶ ÇÔ¾ÃÅ ñËä çÅ êÌä ÕÆåÅÍ
Õ¹¾ÃÅ Áå¶ Ø¯ñÆÁÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂé·» èÅðÇîÕ Ú¯ä» ÓÚ Á¿ÇîÌåèÅðÆ å¶ éô¶
ê¾å¶ 寺 ðÇÔå ìÅäÆ å¶ ìÅä¶ ç¶ êÌê¾Õ ÇòÁÕåÆ ù ÔÆ Ú¯ä» ÓÚ À¹åÅÇðÁÅ
ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ܾæ¶çÅð à¶Õ ÇÿØ, ìñå¶Ü ÇÿØ, ùðÜÆå ÇÿØ, çðôé
ÇÿØ, ÔðÇÜ¿çð ÇûØ, çðôé ÇÿØ, éÛ¾åð ÇÿØ, ðÈìÆ ÇÿØ, êðîÜÆå ÇÿØ,
×¹ðîÆå ÇÿØ, ÜÃò¿å ÇÿØ, ìñ½ð ÇÿØ, î¶Üð ÇÿØ, Ü×å¶Ü ÇÿØ, çðôé
ÇÿØ, ×¹ðç¶ò ÇÿØ, ÃÅèÈ ÇÃ¿Ø Ø¯ñÆÁÅ, çðôé ÇÿØ, ×¹ðç¶ò ÇÿØ, í×ò¿å
ÇÿØ, Õ¶òñ ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÁÕÅñÆ çñ Ôð òÅÁçÅ êÈðÅ Õð¶×Å-Ü×ç¶ò
á¾áÆ íÅÂÆ, BH Ãå¿ìð (îáÅóÈ)-ïÈæ ÁÕÅñÆ ÁÅ×È Ü×ç¶ò ÇÃ¿Ø ÚÆçÅ é¶
×¾ñìÅå ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Õ»×ðà êÅðàÆ ò¾ñ¯º ÃÈì¶ éÅñ Ôî¶ô» ÇòåÕð¶ìÅ÷Æ
ð¾ÖÆ å» ÔÆ Á¾Ü ê³ÜÅì À¹Ã î¹ÕÅî Óå¶ éÔƺ ê¹¾Ü ÃÇÕÁÅ ÇÜ¾æ¶ ê³ÜÅìÆÁ»
çÆ ÇÃðå¯ó ÇîÔéå ÃçÕÅ êÔ¹¿ÚäÅ ÚÅÔÆçÅ ÃÆÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ
çñ ìÅçñ çÆ ÔÆ ÁÇÜÔÆ ÃðÕÅð þ ܯ ÁÅî ñ¯Õ» çÆ åðÜîÅéÆ ÕðçÆ þ å¶ ÁÕÅñÆ
çñ ñ¯Õ» éÅñ ÕÆåÅ Ô¯ÇÂÁÅ Ôð òÅÁçÅ êÈðÅ Õð¶×ÅÍ ÇÂà Ã Ôðç¶ò ÇÿØ
ÚÆçÅ å¶ ê³Ú ìñç¶ò ÇÃ¿Ø òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÃîÅÇÜÕ ÇòÇôÁ» Óå¶ ÃËîÆéÅð
é¾æÈòÅñÅ ×ðìÆ, BH Ãå¿ìð (ÃÅèÈ ðÅî)-ÃæÅéÕ ÕÃìÅ é¾æÈòÅñÅ ×ðìÆ ç¶
ÃðÕÅðÆ êÌÅÇÂîðÆ ÃÕÈñ ÇòÖ¶ ÇÃÔå ÇòíÅ× ò¾ñ¯º éËôéñ ðÈðñ þñæ Çîôé
ÁèÆé å¶ ÇÃòñ ÃðÜé î¯×Å ç¶ ÇçôÅ Çéðç¶ô» Áå¶ âÅ: ÜÇå¿çð ÇÃÁÅñ
ÁËÃ.ÁËî.ú. á¾áÆ íÅÂÆ çÆ ç¶Ö ð¶Ö Ô¶á Á¾Ü ç¶ íÖç¶ ÃîÅÇÜÕ ÇòÇôÁ»
À¹µêð ÃËîÆéÅð ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÜà ç½ðÅé âÅÕàð ÜÇå¿çð ÇÃÁÅñ ò¾ñ¯º
íðÈä Ô¾ÇåÁÅ Áå¶ éÇôÁ» À¹µêð, êÆ. ÁËÚ. ÃÆ. é¾æÈòÅñÅ ç¶ Ç¿ÚÅð÷ îËâî
êðîÜÆå Õ½ð ò¾ñ¯º ÜéäÆ Ã¹ð¾ÇÖÁÅ, ìÅñóÆ Ã¹ð¾ÇÖÁÅ ï¯ÜéÅ À¹µêð ÇòÚÅð
êÌ×à ÕÆå¶ ×¶ å¶ ìñÅÕ ÁËÜÈÕ¶Çàâ ×¹ðí¶Ü ÇÃ¿Ø ò¾ñ¯º Çç鯺 Ççé ñóÕÆÁ»
çÆ Øà ðÔÆ Ç×äåÆ À¹µêð ÇÚ¿åÅ çÅ êÌ×àÅòÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂÃ ç¶ éÅñ éÅñ
ïÅçÈ×ð ÃÅ×ð ò¾ñ¯º ÃîÅÜ çÆÁ» ì¹ðÆÁ» ÁñÅîå» Óå¶ ÜÅçÈ çÆÁ» àÇð¾Õ» éÅñ
ÇéôÅéÅ ÃÅÇèÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃÕÈñ ÃàÅë îÅÃàð ÜÇå¿çð ÇÿØ, ×¹ðêÌÆå ÇÿØ,
ùôîÅ ðÅäÆ, éòÆô ðÅäÆ å¶ Ã¯Ôä ÇÃ¿Ø ò¾ñ¯º êÔ¹¿ÚÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» êÌî¹¾Ö
ôÖÃÆÁå» ù ÜÆ ÁÅÇÂÁ» ÁÅÖÇçÁ» è¿éòÅç ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
çÆ ðËòÆÇéÀÈ êàòÅð ïÈéÆÁé ê³ÜÅì çÆ îÆÇà¿×
ÇìñÅÃê¹ð, BH Ãå¿ìð (Çé. ê. ê)-çÆ ðËòÆÇéÀÈ êàòÅð ïÈéÆÁé ê³ÜÅì,
åÇÔÃÆñ ÇéÔÅñ ÇÃ¿Ø òÅñÅ çÆ ìñÅÕ ê¾èðÆ îÆÇà¿× Ô¯ÂÆ ÇÜà ç½ðÅé ÃîÈ¿Ô
êàòÅðÆÁ» é¶ ëËÃñÅ ÕÆåÅ ÇÕ ÇâêàÆ ÕÇîôéð î¯×Å çÆ àÅñ îà¯ñ çÆ éÆåÆ ç¶
ÇÖñÅø êàòÅð ïÈéÆÁé î¯×Å ò¾ñ¯º C@ Ãå¿ìð ù ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ ð¯Ã èðé¶ ÓÚ
åÇÔÃÆñ ÇéÔÅñ ÇÃ¿Ø òÅñÅ ç¶ Ãî¿Ô êàòÅðÆ òè Úó· Õ¶ ÇÔ¾ÃÅ ñËä×¶Í îÆÇà¿×
ç½ðÅé çðê¶ô Ãî¾ÇÃÁÅò» Óå¶ òÆ ÚðÚÅ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ åÇÔÃÆñ êÌèÅé
î¾Øð ÇÿØ, ñÖòÆð ÇÃ¿Ø Üéðñ ÃÕ¾åð, çðôé ÇÃ¿Ø ÖÜÅéÚÆ, î¶Ôð ÇÃ¿Ø êÌËÃ
ÃÕ¾åð Ãî¶å Ãòðé ÇÿØ, î¾ÖäÜÆå ÇÿØ, ÜÃêÅñ ÇÿØ, î¿×ñ êÌÕÅô ê¾å¯ å¶
×¹ðÚðé ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ôÅÇîñ ÃéÍ
ÒçÃåÅð ÃÜÅú Ú¶åéÅ îÅðÚÓ çÅ íðò» ÃòÅ×å
ÇìñÅÃê¹ð, BH Ãå¿ìð (îéÜÆå/×ÅÔñÅ)-ÁÅñ Ç¿âÆÁÅ ÇÃ¾Ö ÃàÈâ˺àà ëËâð¶ôé
(îÇÔåÅ) ç¶ Õ½îÆ îÆå êÌèÅé íÅÂÆ çðôé ÇÃ¿Ø Ø¯ñÆÁÅ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ÃîÅè
íÅÂÆ ç¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì êÅåôÅÔÆ Û¶òƺ 寺 Ú¾ñ¶ ÒçÃåÅð ÃÜÅú Ú¶åéÅ
îÅðÚÓ ç¶ ÇìñÅÃê¹ð êÔ¹¿Úä å¶ íðò» ÃòÅ×å ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ò¾Ö-ò¾Ö Çê³â» ÓÚ¯º
Ô¹¿çÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÇÂÔ êÌíÅòôÅñÆ Ú¶åéÅ îÅðÚ ÇÂà ÇÂñÅÕ¶ ç¶ Çê³â» åÖåÈê¹ðÅ
ÃÅÇÔì, «ÔÅðŠ寺 Ô¹¿çÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÇìñÅÃê¹ð ç¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ê̶îÃð ÇòÖ¶
êÔ¹¿ÇÚÁÅÍ ÇÂÕ¾åðåÅ ù î¹ÖÅÇåì Ô¹¿ÇçÁ» íÅÂÆ çðôé ÇÃ¿Ø Ø¯ñÆÁÅ Áå¶
îñÕÆå ÇÃ¿Ø ÇÕ¿×ðÅ ÁÅÇç ì¹ñÅÇðÁ» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ êÇååê¹ä¶, éÇôÁ», ÕðîÕÅâ»
Áå¶ Á¿è ÇòôòÅô» çÆ Ç×Ìëå ÓÚ ÁÅÂÆ ÇÃ¾Ö Õ½î ÁÅêä¶ îÔÅé ×½ðòîÂÆ Çòðö
éÅñ¯º çÈð Ô¹¿çÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ ãÅâÆ ìñÇò¿çð ÇÃ¿Ø í×åÅ ç¶ Ü¾æ¶ é¶ ÇþÖ
ÇÂÇåÔÅà Áå¶ èðî éÅñ Ãì¿Çèå ðÚéÅò» ê¶ô ÕÆåÆÁ»Í î¯àð ÃÅÂÆÕñ» Óå¶
ÃòÅð Ã˺Õó¶ é½ÜòÅé ïÔäÆÁ» çÃåÅð» ÃÜÅ Õ¶ çÃåÅð çÆ îÔ¾ååÅ çŠùé¶ÔÅ
ç¶ ðÔ¶ ÃéÍ ÇÂà Ã ðÅÇÜ¿çðêÅñ ÇÃ¿Ø æðÅÜ, åðñ¯Úé ÃîÅèòÆ, êÌ×à ÇÿØ
ìÇá¿âÅ, ô¶ð ÇÃ¿Ø Ø¯ñÆÁÅ, ÃåéÅî ÇÃ¿Ø ðÅ×Æ, Õðéñ çðôé ÇÿØ, è¿éÇò¿çð
ÇÃ¿Ø ÇÕ¿×ðÅ Ãðê³Ú, ÔÅÕî ÇÃ¿Ø Õñ¶ð, í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø ÃÅÔ¯Õ¶, Öäî¹¾Ö
íÅðåÆ ê¾å¯, Ü×î¯Ôä ÇÃ¿Ø ÃîÅè íÅÂÆ, ÚîÕ½ð ÇÃ¿Ø ÖÅñÃÅ, Ü×çÆô ÇÿØ
çÆôÅ, ÃðçÅðÆÁ» ïÈæ Õñ¾ì ç¶ êÌèÅé ÁòåÅð ÇÃ¿Ø îáÅóÈ, ÔðêÅñ ÇÃ¿Ø «ÔÅðÅ,
ñÅí ÇÃ¿Ø ÇìñÅÃê¹ð, åðñ¯Úé ÇÃ¿Ø ê¾êÆ ÃðçÅðÆÁ» Õñ¾ì ÃÇÔäÅ, ×¹ðÈ éÅéÕ
Õñ¾ì, ÷ëðéÅîÅ Õñ¾ì 寺 ÇÂñÅòÅ ÔðêÌÆå ÇÃ¿Ø ÇìñÅÃê¹ð, ×¹ðÚðé ÇÿØ
ÇìñÅÃê¹ð, ×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø ÁÅó·åÆÁÅ, ܾæ¶çÅð ÿêÈðé ÇÿØ, ×¹ðî¶ñ ÇÿØ
ÇìñÅÃê¹ð, Çéðîñ ÇÿØ, î¹ÖÇåÁÅð ÇÃ¿Ø íÅ×ÆÕ¶, í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø Çã¾ñ¯º,
ÔðíÜé ÇÃ¿Ø í¾àÆ, Ô¿Ã ðÅÜ ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÿ×å» î½ÜÈç ÃéÍ ÇþÖÆ ÃðÈê ç¶
èÅðéÆ ì¾ÇÚÁ» ù ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ìÅòðÆÁÅ ÃîÅÜ çÅ òøç ìÅçñ ù ÇîÇñÁÅ
î¯×Å, BH Ãå¿ìð (ùÇð¿çðêÅñ ÇÿØ)-ÁÇÖñ íÅðåÆï ÃîÃå ìÅòðÆÁÅ ÃîÅÜ
ÿ×áé çÅ òøç ÇÜÃçÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ Ãðìä ÇÃ¿Ø ê³Ü×ðÅÂƺ ê³ÜÅì êÌèÅé,
ðÛêÅñ ÇÃ¿Ø ðäÆÁ» Ç÷ñ·Å êÌèÅé î¯×Å, ç½ñå ÇÃ¿Ø ì¹¾ÕäòÅñÅ, ÃðËä ÇÿØ
Çí¿âð, ×¹ðÚðé ÇÃ¿Ø î¯×Å, Ü×ÃÆð ÇÃ¿Ø Þ¿â¶ÁÅäÅ ×ðìÆ Ãî¶å ܾæ¶çÅð
å¯åÅ ÇÃ¿Ø ÃÅìÕÅ ÇþÇÖÁÅ î¿åðÆ ç¶ ÃÇÔï¯× ÃçÕÅ êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ î¹¾Ö
î¿åðÆ ê³ÜÅì ù ÇîÇñÁÅÍ Ã¿×áé ç¶ ÁÅ×ÈÁ» é¶ ìÅçñ ù î¿× ê¾åð Çç¿ÇçÁ»
ÁÅêäÆÁ» î¿×» 寺 ÜÅäÈ¿ ÕðòÅÇÂÁÅÍ ÇÜà ÇòÚ ê³ÜÅìÆ ïÈéÆòðÇÃàÆ êÇàÁÅñÅ
çÅ ÕìÆÇñÁ» Ãì¿èÆ Çðê¯ðà ù å¹ð¿å ÇÃëÅðô ÕðÕ¶ Õ¶ºçð ÃðÕÅð ù í¶Üä,
òøç éÅñ ÇÂÕ À¹µÚ ê¾èðÆ îÆÇà¿× Õðé Áå¶ î¹ÕåÃð å¶ ëðÆçÕ¯à ÇòÖ¶
ìÅòðÆÁÅ ÕÇîÀÈéàÆ ÔÅñ ñÂÆ î¿âÆ â¾ìòÅñÆ ÇòÖ¶ A@, A@ ñ¾Ö ç¶ ÕÆå¶ CA
Á×Ãå B@@H î¹ÕåÆ Ççòà Ã ç¶ ÁËñÅé î¹åÅìÕ ×ð»à ÜÅðÆ ÕÆåÆ ÜÅò¶Í
î¹¾Ö î¿åðÆ ìÅçñ é¶ òøç ù íð¯ÃÅ Çç¾åÅ ÃÆ ÇÕ å¹ÔÅâÆÁ» ÃÅðÆÁ» î¿×»
ÜÅÇÂ÷ ÔéÍ î˺ ÇÂé·» î¿×» ù ÜñçÆ êÈðÅ Õð»×ÅÍ
ò¾Ö-ò¾Ö Çê³â» çÆ ÇÕÃÅé ê³ÚÅÇÂå
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, BH Ãå¿ìð (ìñðÅÜ Çÿ×ñÅ)-íÅðåÆ ÇÕÃÅé ïÈéÆÁé ê³ÜÅì (ðÇÜ:)
ñ¾Ö¯òÅñ çÆÁ» Ãð×ðîÆÁ» åÇÔå Çê³â Ú¿éÈòÅñÅ ÇòÖ¶ ÁÅà êÅÃ ç¶ ÃÅð¶
Çê³â» ç¶ ÇÕÃÅé» ò¾ñ¯º ÇÕÃÅé ê³ÚÅÇÂå Ç÷ñ·Å êÌèÅé Çéðîñ ÇÃ¿Ø îÅä¿ÈÕ¶,
Ç÷ñ·Å ÃÕ¾åð Üéðñ ×¹ñ÷Åð ÇÿØ, ê³ÜÅì ÃñÅÔÕÅð ÔðÜÆå ÇÃ¿Ø ÚÇó¾Õ, ìñÅÕ
êÌèÅé ×¹ðçðôé ÇÃ¿Ø ÕÅñ¶Õ¶, ìñÅÕ ÃÕ¾åð ÜðéËñ ÇÃ¿Ø òËð¯Õ¶, Ç÷ñ·Å îÆå
êÌèÅé ìñå¶Ü ÇÃ¿Ø é¾æÈòÅñÅ Áå¶ ìñÅÕ êÌèÅé î¯×Å-B ðäìÆð ÇÃ¿Ø îÔ¶ôðÆ
ÿèÈÁ» Áå¶ ñ¶Ö ÇÃ¿Ø ÚÇó¾Õ ìñÅÕ î¯×Å-A é¶ ðÇÔé¹îÅÂÆ ÕÆåÆÍ ÇÕÃÅéÆ ù
çðê¶ô ÁÅ ðÔÆÁ» î¹ôÇÕñ» Ãì¿èÆ ÇòÚÅð ÚðÚÅ ÕÆåÆ ×ÂÆ Áå¶ ò¾Ö-ò¾Ö Çê³â»
ç¶ ÇÕÃÅé ÁÅ×ÈÁ» é¶ ÁÅê¯ ÁÅêä¶ ÇòÚÅð ð¾Ö¶Í ÇÂÔ ×¾ñ Ö¹¾ñ Õ¶ ÃÅÔîä¶
ÁÅÂÆ ÇÕ ÇÕÃÅé» çÅ ð¯÷ÅéÅ ÁÅðÇæÕ é¹ÕÃÅé Ô¯ ÇðÔÅ þ ÇÜò¶º ÇÕ Çê³â»
ÇòÚ èóÅ èó ÇÕÃÅé» ç¶ ÇàÀÈìò˵ñ î¯àð» çÆÁ» Õ¶ìñ», àð»ÃëÅðîð ò¾âÆ
ê¾èð Óå¶ Ú¯ðÆ Ô¯ ðÔ¶ ÔéÍ ÇÂà ù é¾æ êÅÀ¹ä òÅÃå¶ ÇÕÃÅé» é¶ ÃðÕÅð ù
Áå¶ Ç÷ñ·Å êÌôÅôé ù ñ¿î¶ Ô¾æƺ ÇñÁÅ Áå¶ ê¹ð÷¯ð î¿× ÕÆåÆ ÇÕ Ü¶Õð
ÃðÕÅð é¶ Áå¶ êÌôÅôé é¶ ÇÕÃÅé» ç¶ Ô¯ ðÔ¶ ÁÅðÇæÕ é¹ÕÃÅé ìÅð¶ À¹Ú¶Ú¶
Õçî éÅ ü¾Õ¶ å» Ü¾æ¶ì¿çÆ Áå¶ ê¶ºâÈ ÇÕÃÅé» ò¾ñ¯º ò¾âÆ ê¾èð Óå¶ Ã¿Øðô
çÅ ÁËñÅé ÕÆåÅ ÜÅò¶×Å ÇÜà çÆ ÇÜ¿î¶òÅðÆ ÃðÕÅð Áå¶ Ç÷ñ·Å êÌôÅôé çÆ
Ô¯ò¶×ÆÍ ÇÂà ê³ÚÅÇÂå ÇòÚ Ãðì ÿîåÆ éÅñ îåÅ êÅà ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÇÕ Ôð¶Õ
Çê³â ÓÚ Õî¶àÆÁ» ìäÅ Õ¶ ÁÅêä¶ àð»ÃëÅðîð, Õ¶ìñ» Áå¶ åÅð» ÁÅÇç çÆ
ðÅÖÆ Ö¹ç ÕðéÍ ÇÕÃÅé ê³ÚÅÇÂå ÇòÚ ÇÂÔ òÆ î¿× ÕÆåÆ ×ÂÆ ÇÕ î¿âÆÁ» ÓÚ
Þ¯é¶ çÆ ÖðÆç ç¶ éÅñ éÅñ ì¯ðÆÁ» çÆ ã¯ÁÅ ã¹ÁÅÂÆ çÅ À¹Ú¶Ú¶ å½ð Óå¶
êÌì¿è ÕÆåÅ ÜÅò¶Í ê³ÚÅÇÂå ù êÌÆåî ÇÃ¿Ø ìðÅó ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, ùÖÇÜ¿çð
ÇÃ¿Ø Ö¯ÃÅ ðäèÆð, ÚîÕ½ð ÇÃ¿Ø ÁÅñîòÅñÅ, Çéðîñ ÇÃ¿Ø ÕÅñ¶Õ¶, ùÖî¿çð
ÇÃ¿Ø é¿ìðçÅð À¹×¯Õ¶, î¶ØÅ ÇÿØ, çð¯×Å ÇÃ¿Ø ëÈñ¶òÅñÅ é¶ Ã¿ì¯èé
ÕÆåÅÍ ÇÂà Ã ïÔé ÇÿØ, ÃÅèÈ ÇÃ¿Ø Ú¿éÈòÅñÅ å¶ Ãî¹¾Ú¶ Çê³â ç¶
êåò¿ÇåÁ» é¶ ÇÕÃÅé ê³ÚÅÇÂå çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅ å¶ ÚÅÔ êÅäÆ çÆ Ã¶òÅ ÕÆåÆÍ
êÃòÕ î˺ìð» é¶ ç¹êÇÔð ç¶ ÖÅä¶ çÅ ÇéðÆÖä ÕÆåÅ
é¾æÈòÅñÅ ×ðìÆ, BH Ãå¿ìð (ÃÅèÈ ðÅî)-ÃðÕÅðÆ êÌÅÇÂîðÆ ÃÕÈñ ÔðƶòÅñÅ
çÆ ê¶ºâÈ ÇþÇÖÁÅ ÇòÕÅà Õî¶àÆ ò¾ñ¯º ÃÕÈñ ÓÚ ì¾ÇÚÁ» ç¶ ñÂÆ ìä ðÔ¶
ç¹êÇÔð ç¶ í¯Üé çÅ ÇéðÆÖî ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà Ã î˺ìð êÃòÕ ×¹ðÚËé
ÇÃ¿Ø î˺ìð êÃòÕ Áå¶ êÆ.àÆ.¶. êÌèÅé éÛ¾åð ÇÿØ, ÃÌÆîåÆ ìñÜÆå Õ½ð
ê³Ú, Ú¶ÁðîËé ñÛîä ÇÃ¿Ø ÁÅÇç é¶ ÃÕÈñ ÓÚ ìäé òÅñ¶ ÖÅä¶ ç¶ ÃæÅé, ìðåé»,
ÁéÅÜ çÆ ÇîÕçÅð ìÅð¶ Çòô¶ô å½ð Óå¶ ÇéðÆÖä ÕÆåÅÍ ÇÂà Ã ðïÂÆ çÆ
Ç¿ÚÅð÷ ùÖÇò¿çð Õ½ð é¶ ÖÅä¶ çÆ ÇåÁÅðÆ ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆÍ ÇÂà Ã
êÃòÕ ç¶ î˺ìð» é¶ ÖÅä¶ çÆ ×¹äò¾åÅ, ÁéÅÜ çÆ Áå¶ ìðåé» çÆ ÃëÅÂÆ Áå¶
ÖÅäÅ ìéÅÀ¹ä ç¶ åðÆÕ¶ Óå¶ Ã¿å¹ôàÆ çÅ êÌ×àÅòÅ ÕÆåÅ Áå¶ ÃÕÈñ î¹Ö Áå¶
ÃîÈÔ ÃàÅë ù òèÆÁÅ í¯Üé ÇåÁÅð Õðé ñÂÆ òèÅÂÆ Çç¾åÆÍ ÇÂà Ã ÃÕÈñ
î¹ÖÆ Õ¿òñÜÆå ÇÃ¿Ø Áå¶ ÃîÈÔ ÃàÅë î˺ìð òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÃðÕÅð òÅåÅòðä
çÆ Ã¿íÅñ ñÂÆ ×¿íÆð Ô¯ò¶-ÃÆÚ¶òÅñ
ì¾èéÆ Õñ», BH Ãå¿ìð (Ç´ôé ׯêÅñ Õ¯Ûó)-é¶óñ¶ Çê³â ðÅÀÈÕ¶ Õñ» ÇòÖ¶
Ãà¶à ÁËòÅðâÆ ÇÕÃÅé ܹ×ðÅÜ ÇÃ¿Ø çÅ ëÅðî ÔÅÀÈà ò¶Öä ñÂÆ À¹Ú¶Ú¶ å½ð
Óå¶ êÔ¹¿Ú¶ ÿå ìñòÆð ÇÃ¿Ø ÃÆÚ¶òÅñ ç¶ Ã¶òÅçÅð ÿå ùÖÜÆå ÇÃ¿Ø ÃÆÚ¶òÅñ
é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Ü¶Õð ê³ÜÅì ÃðÕÅð ÁÅêä¶ ÇÂÕ ÃÅñ ç¶ ìÜà çÅ ÇÂÕ Ú½æÅÂÆ
ÇÔ¾ÃÅ òÅåÅòðä ç¶ Ã¿íÅñ å¶ ñÅ ç¶ò¶ å» ê³ÜÅì çÆ èðåÆ çÅ òÅåÅòðä ìçñ
ÃÕçÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÜà åð·» Ü×ðÅÜ ÇÃ¿Ø ÁÅêä¶ Ö¶å ÓÚ ç¶ÃÆ ÖÅç
ðÅÔÄ Ãì÷ÆÁ» êËçÅ Õð ðÔ¶ Ôé À¹Ã 寺 Ô¯ð ÇÕÃÅé íðÅò» ù öè ñËä çÆ
ñ¯ó þÍ ÇÂà î½Õ¶ ÿå ùÖÜÆå ÇÃ¿Ø ù ñ¯ÂÆ ç¶ Õ¶ ÃéîÅéå ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶
Ãðê³Ú ðÇò¿çð ÇÿØ, ÔÅÕî ÇÿØ, Ôðé¶Õ ÇÃ¿Ø ð¯â¶, Çé¿çð ÇÿØ, ÜÃÇò¿çð
ÇÃ¿Ø Ü¾ÃÅ, Çéðîñ ÇÿØ, íÅ× ÇÿØ, êÌÇî¿çð ÇÿØ, ÚîÕ½ð ÇÃ¿Ø Ø¯ñÆÁÅ
ÁÅÇç ÔÅ÷ð Ãé å¶ ê¾åðÕÅð ׯêÆ ðÅÀÈÕ¶ é¶ Ã¿å ìÅì ÅùÖÜÆå ÇÃ¿Ø çÅ
è¿éòÅç ÕÆåÅÍ
âËî¯Õð¶ÇàÕ àÆÚð÷ ëð¿à çÆ îÆÇà¿×
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, BH Ãå¿ìð (Çÿ×ñÅ)-âËî¯Õð¶ÇàÕ àÆÚð÷ ëð¿à ê³ÜÅì Ç÷ñ·Å
î¯×Å ÇÂÕÅÂÆ çÆ îÆÇà¿× ùÇð¿çð ÇÃ¿Ø Ç÷ñ·Å êÌèÅé çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á
Ô¯ÂÆÍ îÆÇà¿× çÆ ÕÅðòÅÂÆ êÌ˵à ñÂÆ Ã¹Çð¿çð ðÅî Ç÷ñ·Å ÃÕ¾åð é¶ ÜÅðÆ
Õðç¶ Ô¯Â¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ âÆ.ÜÆ.ÁËÃ. ê³ÜÅì ÃÌÆ Ç´ôé Õ¹îÅð çÆÁ» ÁÅê
Ô¹çðÅôÅÔÆ Áå¶ ÁÇèÁÅêÕ Çòð¯èÆ ðò¾Âƶ ÇÖñÅë C@ Ãå¿ìð ù B òܶ ÃÅð¶
ê³ÜÅì ÇòÚ Ç÷ñ·Å þµâ Õ¹ÁÅàð» å¶ èðé¶ ç¶ä çÆ ñóÆ åÇÔå î¯×Å ÇòÖ¶
âÆ.ÃÆ. çøåð ç¶ ÃÅÔîä¶ èðéÅ Çç¾åÅ çÅ ÇðÔÅ þÍ îÆÇà¿× ÓÚ Ã¹ÖÇò¿çð
ÇÿØ, Ü×ðÈê ÇÿØ, ðäèÆð ÇÿØ, ñÛîä ÇÿØ, Çòܶ Õ¹îÅð, ×¹ðçðôé ÇÿØ
ìðÅó, ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø ÜËîñòÅñÅ, ìñòÆð ÇÿØ, Ãòðé Õ¹îÅð, ùðÜÆå ÇÿØ,
ñÖòÆð ÇÿØ, Çô¿×ÅðÅ ÇÿØ, ÁîéçÆê ÇÿØ, ðÈê ÇÃ¿Ø çÆéÅ ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÁܯÕÅ òÅåÅòðä Çò×Åó å¶
ÿíÅòÆ Ô¾ñ Çòô¶ Óå¶
ÃËîÆéÅð
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, BH Ãå¿ìð (ìñðÅÜ Çÿ×ñÅ)-òÅåÅòðä ÿíÅñ åÅñî¶ñ Õî¶àÆ Áå¶
Õ¹çðåÆ Ã¯î¶ Ã¿íÅñ ÿÃæÅ ê³ÜÅì, ×ÌÅî ê³ÚÅÇÂå Áå¶ ÃîÈÔ é×ð ÇéòÅÃÆÁ»
ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ Çê³â ð¯â¶ ÇòÖ¶ ôÔÆç¶ ÁÅÜî í×å ÇÃ¿Ø ç¶ Üéî ÇçÔÅó¶
î½Õ¶ ÁܯÕÅ òÅåÅòðä Çò×Åó ÕÅðé å¶ Ã¿íÅòÆ Ô¾ñ Çòô¶ å¶ ÃËîÆéÅð Áï¯ÇÜå
ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÃËîÆéÅð ç¶ î¹¾Ö îÇÔîÅé ÿå ìñìÆð ÇÃ¿Ø ÃÆÚ¶òÅñ, Õ¹çðåÆ
òÅåÅòðä ê̶îÆ Ãé Áå¶ îÇÔ¿çð ÇÃ¿Ø Õ˺æ òèÆÕ ÇâêàÆ ÕÇîôéð î¯×Å é¶
êÌèÅé×Æ ÕÆåÆÍ ÃËîÆéÅð ç¶ ô¹ðÈ ÇòÚ âÅÕàð ÜÃò¿å ÇÃ¿Ø Üëð é¶ ôÔÆç í×å
ÇÃ¿Ø éÅñ ÿì¿Çèå ÇÂÕ ÕÇòåÅ êó·Æ Áå¶ ×¹ðìÅäÆ çÆÁ» å¹Õ» éÅñ òÅåÅòðä
ÿíÅñ çÆ îÔ¾ååÅ ìÅð¶ ÁÅêä¶ ê¶êð êÇó·ÁÅÍ ÃðÕÅðÆ ìÔ¹åÕéÆÕÆ ÕÅñÜ,
×¹ðÈ å¶× ìÔÅçð×ó· ç¶ ê̯ëËÃð ìñÇò¿çð ÇÃ¿Ø ç½ñåê¹ðÅ é¶ êðÅñÆ ÃÅóé
éÅñ Ô¹¿ç¶ é¹ÕÃÅé Áå¶ ìÚÅú ìÅð¶ íÅôä Çç¾åÅÍ Õ¹çðåÆ Ã¯î¶ Ã¿íÅñ ÿÃæÅ
ç¶ êÌèÅé Çéðîñ ÇÃ¿Ø ÇìñÅÃê¹ðÆ é¶ êÅäÆ ç¶ êÌçÈôä Áå¶ Øà ðÔ¶ êÅäÆ ç¶
ê¾èð ìÅð¶ ÇÜÕð ÕÆåÅÍ Ü¿×ñÅå îÇÔÕî¶ ç¶ Ü×çÆê ÇÃ¿Ø Çã¾ñ¯º é¶ ð¹¾Ö»
çÆ Ã¿íÅñ Áå¶ îÔ¾ååÅ ìÅð¶ ç¾ÇÃÁÅÍ í×å êÈðé ÇÃ¿Ø Çê³×ñòÅóÅ Á¿ÇîÌåÃð
ç¶ ðÅÜìÆð ÇÿØ, Ö¶åÆìÅóÆ ÇòÕÅà ÁøÃð å¶ Ãà¶à ÁËòÅðâÆ âÅ: ÜÃÇò¿çð
ÇÿØ, âÅ: Ôðé¶Õ ÇÃ¿Ø ð¯â¶, îÇÔ¿çð ÇÃ¿Ø Õ˺æ ÁâÆôéñ ÇâêàÆ ÕÇîôéð
î¯×Å é¶ òÅåÅòðä ù ìÚÅÀ¹ä ñÂÆ ò¾è 寺 ò¾è ð¹¾Ö ñ×ÅÀ¹ä ñÂÆ ÇÕÔÅÍ
ÃËîÆéÅð ù ÜÃÇò¿çð ÇÃ¿Ø Áå¶ ðÛêÅñ ÇÃ¿Ø Ö¯ÃÅ é¶ òÆ Ã¿ì¯èé ÕÆåÅÍ
ÃËîÆéÅð ÓÚ ÔðÚðé ÇÃ¿Ø ð¯â¶, Ú¶ÁðîËé Ü×åÅð ÇÃ¿Ø ðÅܶÁÅäÅ, ÁÅåîÅ
ÇÿØ, ×¹ðìÖô ÇÃ¿Ø ÕêÈð¶ Ú¶ÁðîËé, î¾Öä ÇÃ¿Ø é¿×ñ, ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø ðÅܶÁÅäÅ,
é¾æÅ ÇÃ¿Ø îÅé ðÅܶÁÅäÅ, ×¹ðìÚé ÇÃ¿Ø ÃîÅñÃð, Ãðê³Ú çðôé ÇÿØ, ðäèÆð
ÇÿØ, ÿÜÆò Çì¾àÈ ð¯â¶, þêÆ ð¯â¶, Ãåò¿å ÇÃ¿Ø þêÆ ð¯â¶ êÌèÅé, ìÔÅçð
ÇÃ¿Ø ð¯â¶, çÆê ÇÃ¿Ø ð¯â¶ Ãðê³Ú, îÅÃàð ×¹ðÚðé ÇÿØ, Üæ¶çÅð ÇÂÕìÅñ
ÇÿØ, ðäèÆð ÇÃ¿Ø ð¯â¶, ÃÈì¶çÅð ìñò¿å ÇÿØ, ÿÜÆò Çì¾àÈ ÁÅÇç ÔÅ÷ð
ÃéÍ
ìÆ. Á˵â. ÁÇèÁÅêÕ ëð¿à çÅ òøç î¹¾Ö î¿åðÆ ù ÇîÇñÁÅ
î¯×Å, BH Ãå¿ìð (ùÇð¿çðêÅñ/ ì¾ìÆ)-ìÆ.ÁËâ. ÁÇèÁÅêÕ ëð¿à ê³ÜÅì çÅ
òøç î¯×Å ÇòÖ¶ ÁÅêäÆÁ» ÜÅÇÂÜ î¿×» ç¶ Ô¾Õ ñÂÆ î¹¾Ö î¿åðÆ ê³ÜÅì êÌÕÅô
ÇÃ¿Ø ìÅçñ ù ÇîÇñÁÅÍ ÃÈìÅ ÁËÕôé Õî¶àÆ Ú¶ÁðîËé êð×àÜÆå ÇÃ¿Ø ÇÕôéê¹ðÅ
é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹é·» çÆÁ» î¿×» Ãì¿èÆ î¹¾Ö î¿åðÆ ê³ÜÅì é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ À¹Ô
ÃÅìÕÅ ÇþÇÖÁÅ î¿åðÆ Üæ¶çÅð å¯åÅ ÇÃ¿Ø éÅñ À¹é·» çÆÁ» î¿×» ù ÇòÚÅð
Õ¶ ÇÂö Ôøå¶ Ú¿âÆ×ó· ÇòÖ¶ ìÆ.ÁËâ. ëð¿à ù ×¾ñìÅå ñÂÆ ìñÅÀ¹ä׶ Áå¶
ÜÅÇÂ÷ î¿×» Ô¾ñ Õðé×¶Í ÁÅêäÆÁ» î¿×» Ãì¿èÆ ÇÂÕ î¿× ê¾åð òÆ î¹¾Ö
î¿åðÆ ù Çç¾åÅ Ç×ÁÅÍ òøç ÓÚ ÇÕôéê¹ðŠ寺 ÇÂñÅòÅ êðçÆê ÇÃ¿Ø ÕÇóÁÅñ,
ï¯×¶ô áÅÕ¹ð Õ¯à ÂÆö Ö», ì¶Á¿å ÇÃ¿Ø Ø¾ñ Õñ», Ü×ðÈê ÇÃ¿Ø ð½ñÆ,
ÔðÇÃîðé ÇÃ¿Ø î½ºàÆ ôÅÇîñ ÃéÍ ÇÂö ç½ðÅé ì¶ð¹÷×Åð ìÆ.ÁËâ. ÁÇèÁÅêÕ»
é¶ ÁÅêäÆ îÆÇà¿× ÕðÕ¶ òëç ðÈê ÇòÚ êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ ù Çîñ Õ¶ ÁÅêäÆÁ»
î¿×» 寺 ÜÅäÈ¿ ÕðòÅÇÂÁÅÍ ÇÂà òøç ÓÚ ÔðÜÆå ÇÃ¿Ø ÚÆçÅ, çÇò¿çð
À¹íÅòÅñ, ܾÜêÅñ ìÅܶն, éòÇÕðé ÇÿØ, êÇò¾åð ÇÃ¿Ø ìÇá¿âÅ, Ü×êÌÆå
ÕËñÅ, ìñÜÆå ÇÃ¿Ø ëðÆçÕ¯à, Õ¹ñò¿å ÇÃ¿Ø î¹ÕåÃð, Õ¹ñçÆê î¿Ø¶óÅ,
ÔðòÇð¿çð ÿ×ðÈð, ñÅñ ÇÃ¿Ø Ã¿×ðÈð, ÔðçÆê ÚÈ¿ØÅ, ðÅÜÇò¿çð ÇÿØ
Çøð¯÷ê¹ð, ìñÇò¿çð íç½óÅ, ùÖêÅñ íç½ó, ×¹ðñÅñ ÜËå¯, ðîéçÆê Õ½ð,
îéÜÆå Õ½ð, ð¹Çê³çð Õ½ð Õ¯àÕêÈðÅ, Ü×åÅð ÇÃ¿Ø èðîÕ¯à, ð¹ñçÈ ÇìñÅÃê¹ð
ÁÅÇç ôÅÇîñ ÃéÍ
ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ AIB@ çÆ îÆÇà¿×
Õ¯à ÂÆö Ö», BH Ãå¿ìð (ÔðÜÆå ÇÃ¿Ø ÛÅìóÅ)-ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ AIB@ ù
ñÅîì¿ç Õðé ñÂÆ êÅðàÆ ò¾ñ¯º ò¾âÆ ê¾èð Óå¶ î¹ÇÔ¿î Çò¾ãÆ ×ÂÆ þ ÇÜÃ
åÇÔå Õ¯à ÂÆö Ö» ÃðÕñ ç¶ Çê³â ÕÇóÁÅñ ÇòÖ¶ é¿ìðçÅð Ü×çÆê ÇÃ¿Ø ç¶ Øð
Çê³â ç¶ Ãð×ðî ÁÅ×ÈÁ» çÆ îÆÇà¿× êÅðàÆ ç¶ Üéðñ ÃÕ¾åð Üæ¶çÅð ìÈàÅ
ÇÃ¿Ø ðäÃÄÔ çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆÍ îÆÇà¿× ù ÿì¯èé ÕðÇçÁ» Üæ¶çÅð ìÈàÅ
ÇÃ¿Ø ðäÃÄÔ é¶ êÇÔñÆ ÁÕåÈìð ù î¯×Å ç¶ ÇòôòÕðîÅ íòé ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì
ÇòÖ¶ êÔ¹¿Ú Õ¶ ðòÆÇ¿çð ÇÃ¿Ø ç¶ ÇòÚÅð ùäé çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ îÆÇà¿× ÓÚ
Çê³â ÕÇóÁÅñ çÆ ÇÂÕÅÂÆ çÆ Ú¯ä ÕÆåÆ ×ÂÆ, ÇÜà ÓÚ Çê³â ç¶ êÌèÅé Ü×ðÅÜ
ÇÃ¿Ø ê³Ú, îÆå êÌèÅé é¿ìðçÅð ìñÇò¿çð ÇÿØ, Üéðñ ÃÕ¾åð îñÕÆå ÇÿØ,
êÌÚÅð ÃÕ¾åð ìñÇò¿çð ÇÿØ, ÇéÔ¿× ÇÿØ, ÜÃòÆð ÇÿØ, Ö÷ÅéÚÆ é¿ìðçÅð
Ü×çÆê ÇÿØ, òðÇÕ¿× Õî¶àÆ î˺ìð ×¹ðå¶Ü ÇÿØ, ÁòåÅð ÇÿØ, çñÜÆå ÇÿØ,
îéçÆê ÇÿØ, Çô¿çðêÅñ ÇÿØ, ÃðìÜÆå ÇÿØ, Õ¹ñçÆê ÇÿØ, ×¹ðå¶Ü ÇÿØ,
×¹ðîÆå ÇÿØ, åðöî ÇÿØ, éÅÜð ÇÿØ, ÜÃÇò¿çð ÇÿØ, ùÇð¿çð ÇÿØ,
Áî¯ñÕçÆê ÇÃ¿Ø üä¶ ×Â¶Í îÆÇà¿× ÓÚ ÃðÕñ êÌèÅé ÇêÌåêÅñ ÇÃ¿Ø Øñ¯àÆ,
×¹ðÚðé ÇÿØ, ìñò¿å ÇÃ¿Ø ÕËñÅ, ×¹ðîÆå ÇÿØ, ÚîÕ½ð ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð
ÃéÍ
íÅÜêÅ ÁËÃ. ÃÆ. î¯ðÚÅ çÆ îÆÇà¿×
î¯×Å, BH Ãå¿ìð (ùÇð¿çðêÅñ ÇÿØ)-íÅÜêÅ ÁËÃ.ÃÆ. î¯ðÚÅ çÆ îÆÇà¿×
ÃðÕÅðÆ ÔÃêåÅñ ÇòÚ Ç÷ñ·Å êÌèÅé Õîñ ØÅðÈ çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆÍ îÆÇà¿×
ù ÿì¯èé ÕðÇçÁ» ØÅðÈ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ íÅÜêÅ ÁËÃ.ÃÆ. î¯ðÚÅ î¹¾Ö î¿åðÆ çÅ
ìÔ¹å ÇðäÆ þÍ ÇÜ¿é·» é¶ òÅñîÆÕ åÆðæ Á¿ÇîÌåÃð çÆ ÕÅð öòÅ å¶
ù¿çðÆÕðé ñÂÆ ÇÂÕ Õð¯ó çÆ ðÅôÆ çÆ êÇÔñÆ ÇÕôå ÜÅðÆ ÕÆåÆ þÍ À¹é·»
ÇÕÔÅ ÇÕ «ÇèÁÅäÅ ÇòÖ¶ î¹¾Ö î¿åðÆ çÅ ÇìÁÅé ÇÜà ÇòÚ ÇÕÔÅ Ç×ÁÅ ÃÆ ÇÕ
ÃëÅÂÆ ÕðîÚÅðÆÁ» çÆ ÇéïÇîå íðåÆ ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ ÇÜà çÅ íÅÜêÅ ìÔ¹å ìÔ¹å
ÃòÅ×å ÕðçÆ þ å¶ ÇÂà Ã À¹é·» éÅñ ÃòÆêð ïÈéÆÁé ç¶ êÌèÅé îçé ñÅñ
ì¯Ôå, ¶Õñò¾ï ÃËéŠÿÃæÅ ç¶ êÌèÅé ÃÌÆ Çòܶ çÅéò, î¹Ô¾ñÅ ì¶ðÆÁ» ç¶
êÌèÅé ðÅîéÅæ, ÕðîÜÆå ÇÃ¿Ø Çí¿âð, ùÇð¿çð ÇÃ¿Ø îÔ¶ôðÆ, ×¹ðçÆê ÇÿØ
í¹¾ñð, ÃðìÜÆå ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ, ÇÃàÆ êÌèÅé ðÅܶô ÿׯñÅ, ÇÃàÆ òÅÂÆà êÌèÅé
Ç´ôé Õ¿âÅ ÃËäÆ, ×é¶ô Õ¹îÅð, ÔðêÌÆå ÇÃñÕÈ, îé¹¾ÖÆ ÁÇèÕÅð ùð¾ÇÖÁå
çñ ê³ÜÅì ç¶ î¹ÖÇåÁÅð ÇÃ¿Ø Ãð», éÛ¾åð ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
Õì¾âÆ àÆî çÆ Ú¯ä ÕðÕ¶
êàéÅ ÃÅÇÔì ñÂÆ ðòÅéÅ ÕÆåÅ
î¯×Å, BH Ãå¿ìð (ì¾ìÆ)-ÃÌÆ êàéÅ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ A ÁÕåÈìð 寺 D ÁÕåÈìð
å¾Õ Ô¯ä òÅñÆ Ãì ÜÈéÆÁð éËôéñ Õì¾âÆ éËéôéñ ÃàÅÂÆñ ñóÕÆÁ» òð× AF ÃÅñ
ÓÚ íÅ× ñËä òÅñÆÁ» ò¾Ö-ò¾Ö Ç÷Çñ·Á» çÆÁ» BB Õì¾âÆ ÇÖâÅðé» çÅ Ú¯ä
Õ˺ê Õì¾âÆ Õ¯Ú îéÜÆå Õ½ð çÆ Õ¯ÇÚ¿× Ô¶á ÃðÕÅðÆ Õ¿ÇéÁÅ ÃËÕ¿âðÆ ÃÕÈñ
î¯×Å ÇòÖ¶ êðîÜÆå ÇÃ¿Ø âÅñŠ¶.ÂÆ.ú. î¯×Å çÆ ï¯× Á×ÅòÂÆ Ô¶á ñ×ÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅÍ ÇÂà Õ˺ê ÇòÚ AB Õì¾âÆ ÇÖâÅðé» çÆ Ú¯ä éÛ¾åð ÇÃ¿Ø Ú¶ÁðîËé
ÇÃñËÕôé Õî¶àÆ ê³ÜÅì éËôéñ ÃàÅÂÆñ Õì¾âÆ ÁËïÃƶôé, ×¹ðçÆê ÇÿØ
î¾ñ·Æ Õì¾âÆ Õ¯Ú, êðîÜÆå ÇÃ¿Ø âÅñÅ ÃÔÅÇÂÕ Ç÷ñ·Å ÇþÇÖÁÅ ÁëÃð î¯×Å,
ÜéÕðÅÜ ôðî» Ã¿×ðÈð, ÇêÌ¿ÃÆêñ ìñòÆð Õ½ð, âÆ.êÆ. ×¹ðîÆå Õ½ð, îÇÔ¿çð
Õ½ð êÆ.àÆ.ÁÅÂÆ. é¶ ÕÆåÆÍ ÇÂà Õ˺ê ÇòÚ ××éçÆê Õ½ð, ÔðêÌÆå Õ½ð,
ñòêÌÆå Õ½ð Çëð¯÷ê¹ð, òÆðêÅñ Õ½ð îÅéÃÅ, ܯåÆ îÅéÃÅ, òÆðêÅñ Õ½ð
ê¾åðÆ ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø îÅéÃÅ, ÔðêÌÆå ôðî» Ã¿×ðÈð, ðÅÜÇò¿çð Õ½ð ôðî»
ÿ×ðÈð, Ô¶îé ôðî» Ã¿×ðÈð, ùÖìÆð Õ½ð ìðéÅñÅ, îéçÆê Õ½ð î¯×Å,
ÕðîìÆð Õ½ð Çëð¯÷ê¹ð, ùÖÇò¿çð Õ½ð Çëð¯÷ê¹ð çÆ Ú¯ä ÕÆåÆ ×ÂÆ þÍ ÇÂÃ
éòÄ üäÆ ×ÂÆ Õì¾âÆ àÆî ù î¯×Š寺 êðîÜÆå ÇÃ¿Ø âÅñÅ, Õ¯Ú îéÜÆåÕ½ð é¶
êàéÅ ÃÅÇÔì ñÂÆ ðòÅéÅ ÕÆåÅÍ |
|
|
