|
|
|
 |
|
|
|
|
î¯Çð¿âÅ ÓÚ ÃðÕÅðÆ ÖðÆç çÆ êÇÔñÆ ì¯ñÆ Ô¯ÂÆ
*êÆ. ¶. ï±. B@A çÅ çÅäÅ-çÅäÅ ÖðÆÇçÁÅ ÜŶ×Å
*õðÆç ÓÚ Õ°åÅÔÆ Õðé òÅñ¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» Çòð¹¼è Ãõå ÕÅðòÅÂÆ Ô¯ò¶×Æ
çÅäÅ î³âÆ î¯Çð¿âÅ ÓÚ ÃÌÆ çÆêÕ Õ°îÅð êéòð ÃÆ. ÁËî. âÆ. ÁËë.
ÃÆ. ÁÅÂÆ. ê³ÜÅì ÓÚ
ÜÆðÆ çÆ ÖðÆç çÆ êÇÔñÆ ì¯ñÆ ñÅÀ°ä Ã ÁÇèÕÅðÆÁ» éÅñÍ åÃòÆð: åðñ¯Úé
ÇÃ¿Ø Õ¿×
î¯Çð¿âÅ, BH Ãå¿ìð
(Õ¿×)-ê³ÜÅì ÃðÕÅð çÆÁ» Õ¯Çôô» ÃçÕÅ ê³ÜÅì çÆÁ» î³âÆÁ» ÓÚ ÜÆðÆ çÆ
ÁÅîç ù ç¶ÖÇçÁ» ܯ ÃðÕÅðÆ ÖðÆç A ÁÕå±ìð 寺 ô¹ðÈ Ô¯äÆ ÃÆ À°Ã çÆ Á¼Ü
î¯Çð¿âÅ î³âÆ å¯º ÁËë. ÃÆ. ÁÅÂÆ. ç¶ ÃÆ. ÁËî. âÆ. ÃÌÆ çÆêÕ Õ°îÅð
êéòð ÁÅÂÆ. ¶. ÁËÃ. é¶ ô¹ðÈÁÅå ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ À°é·» ê³ÜÅì íð ç¶
ÇÕÃÅé» ù íð¯ÃÅ Çç¼åÅ ÇÕ ÖðÆç ¶ܿÃÆÁ» ò¼ñ¯º êÆ. ¶. ï±. B@A ÜÆðÆ
çÆ ÇÕÃî ÖðÆçÆ ÜÅò¶×ÆÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà ÇÕÃî ù ò¼ÖðÅ ð¼ÇÖÁÅ ÜÅò¶
Õ¯ÂÆ Ô¯ð ÇÕÃî éÅ ÇîñÅÂÆ ÜÅò¶Í ÃÌÆ êéòð é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÁËë. ÃÆ. ÁÅÂÆ.
ê³ÜÅì íð 寺 A@ êÌåÆôå 寺 B@ êÌåÆôå å¼Õ ÜÆðÆ çÆ ÖðÆç Õð¶×ÆÍ
î¯Çð¿âÅ î³âÆ ÓÚ¯º ÇîñÆÁ» ÁËë. ÃÆ. ÁÅÂÆ. ¶ܿÃÆ çÆÁ» ؼà ÖðÆç Õðé
çÆ ÇôÕÅÇÂå» çŠ׿íÆð é¯Çàà ñ˺ÇçÁ» î½Õ¶ Óå¶ î½ÜÈç ÃÌÆ êéòð é¶ ÁëÃð»
ù Ãõå ÔçÅÇÂå» ÜÅðÆ ÕÆåÆÁ» ÇÕ AG êÌåÆôå å¼Õ éòƺ òÅñÆ ÜÆðÆ çÆ ÖðÆç
ïÕÆéÆ ìäÅÂÆ ÜÅò¶Í AABA ìÅÃêåÆ çÆ ×¼ñ ÕðÇçÁ» À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà çÆ
ÖðÆç ÁËë. ÃÆ. ÁÅÂÆ. Ü» Ô¯ð ÃðÕÅðÆ Â¶Ü¿ÃÆ éÔƺ Õð ðÔÆÍ ÇÂà î½Õ¶
ðÅÂÆà ôËñð ÁËï: ç¶ êÌèÅé ê̶î ÇÃ¿Ø ð½äÆ é¶ ÁËë. ÃÆ. ÁÅÂÆ. ò¼ñ¯º
Ãà¯ð÷ çÆ Ãî¼ÇÃÁÅ å¶ âËî¶Ü ÇâÃÕñð ç¶ òÅè¶ ÓÚ ÕÆåÆ ×ÂÆ ç¶ðÆ ìÅð¶ ÃÌÆ
êéòð ù ÜÅäÕÅðÆ Çç¼åÆÍ ÇÂà î½Õ¶ çÆêÕ Õ°îÅð é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Á×ð ôËñð» òÅñ¶
ìËºÕ ×ð¿àÆÁ» ç¶ä çÆ æ» Áâò»Ã îÅñ ÃêñÅÂÆ ÁËë. ÃÆ. ÁÅÂÆ. ù Õð ç¶ä å»
Ô¯ð òÆ Ã¹ÚÅðÈ ã¿× éÅñ Õ¿î ÚñÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕ¶×ÅÍ ÇÂà ÇÃÃàî ÓÚ ÕÂÆ Çé¼ÜÆ
¶ܿÃÆÁ» é¶ êÇÔñÕçîÆ ÕÆåÆ òÆ ÔËÍ ÇÂà î½Õ¶ ÁÅÂÆ. Õ¶. éÅ×Æ âÆ. ÜÆ.
ÁËî. ÁËë. ÃÆ. ÁÅÂÆ., Ã: ñÖîÆð ÇÃ¿Ø ÁËÃ. âÆ. ÁËî. ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì,
ðÅÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø î³¹âÆÁ» Ú¶ÁðîËé îÅðÕÆà Õî¶àÆ î¯Çð¿âÅ, Áé°Ü ÇåÁÅ×Æ Â¶ðÆÁÅ
îËé¶Üð ÁËë. ÃÆ. ÁÅÂÆ., Õ¶. ÁËñ. ÕÅÜñ, çñÜÆå ÇÃ¿Ø íÅàÆÁÅ âÆ. ÁËë.
ÁËÃ. ÃÆ., ÁËî. ÁËñ. éÅ×êÅñ âÆ. ÁËë. ÁËÃ. ú. ð¯êó, êÆ. êÆ. ÇÿØ,
ì¿å ÇÃ¿Ø ÕñÅð» êÌèÅé ÁÅó·åÆ ÁËï: î¯Çð¿âÅ, ܹÞÅð ÇÃ¿Ø ê¼êÈ, îéçÆê
ÇÃ¿Ø ð½äÆ, Çéðîñ ÇÃ¿Ø ê¹ðÅñ ÃÕ¼åð, ÃðìÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø îó½ñÆ ÁÅÇç ÔÅ÷ð
ÃéÍ
é¶ÕÆ çÆ Çܼå çÅ êÌåÆÕ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ
ç¹ÃÇÔð¶ ç¶ ÇåÀ°ÔÅð î½Õ¶ î¯Çð¿âÅ ÇòÖ¶ Á¼× éÅñ ÃóçÅ ðÅòä çÅ
ê¹åñÅÍ
åÃòÆð: ÇêÌåêÅñ ÇÿØ
ðÈêé×ð, BH Ãå¿ìð (í¿×È,
ÜׯåÅ)-Çòܶ çÃîÆ ç¹ÃÇÔð¶ çÅ ÇåÀ°ÔÅð ðÈêé×ð ÇòÖ¶ èÈîèÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅÍ ç¹ÃÇÔð¶ çÅ î¹¼Ö î¶ñÅ ÃæÅéÕ ðÅî ñÆñÅ ×ðÅÀ±ºâ ÇòÖ¶ ñÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅÍ ÇÜà çÆ êÌèÅé×Æ Ç÷ñ·Å ï¯ÜéÅ ì¯ðâ ç¶ êÌèÅé îçé î¯Ôé Çî¼åñ é¶
ÕÆåÆÍ ðòÅÇÂåÆ ã¿× éÅñ ðÅòä, Õ°¿íÕðé, î¶ØéÅæ ç¶ ê¹åÇñÁ» ù Á¼× ñÅÂÆ
×ÂÆ å¶ ÁÅôåìÅ÷Æ ÚñÅÂÆ ×ÂÆÍ
Ç×ÁÅéÆ ÜËñ ÇÃ¿Ø é×ð ÇòÖ¶:
ÇÂö åð·» Ç×ÁÅéÆ ÜËñ ÇÃ¿Ø é×ð ÇòÖ¶ ç¹ÃÇÔð¶ ç¶ ÃîÅð¯Ô çÆ Á×òÅÂÆ ðî¶ô
ׯÇÂñ î˺ìð ÁÅñ Ç¿âÆÁÅ Õ»×ðà Õî¶àÆ é¶ ÕÆåÆÍ
î¯Çð¿âÅ, (åðñ¯Úé ÇÃ¿Ø Õ¿×, ÇêÌåêÅñ ÇÿØ)-ìçÆ Óå¶ é¶ÕÆ çÆ Çܼå çÅ
êÌåÆÕ ç¹ÃÇÔð¶ çÅ ÇåÀ°ÔÅð ÃæÅéÕ ðÅîñÆñ·Å ×ðÅÀ±ºâ ÓÚ ðÅîñÆñ·Å Õî¶àÆ
î¯Çð¿âÅ ò¼ñ¯º îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Õî¶àÆ ò¼ñ¯º Õì¼âÆ îËÚ å¶
ð¿×Åð¿× ê̯×ðÅî ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ Çòô¶ô å½ð Óå¶ ê¹¼Ü¶ ÇòèÅÇÂÕ Üæ¶: À°ÜÅ×ð
ÇÃ¿Ø ìâÅñÆ ò¼ñ¯º ÃîÈÔ ÇÂñÅÕÅ ÇéòÅÃÆÁ» ù ç¹ÃÇÔð¶ çÆÁ» òèÅÂÆÁ»
Çç¼åÆÁ» ×ÂÆÁ» Áå¶ î¯Çð¿âÅ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ÇòÕÅà ñÂÆ ÁÅêäÆ òÚéì¼èåÅ ù
ç¹ÔðÅÇÂÁÅÍ À°é·» é¶ ðÅîñÆñ·Å Õî¶àÆ ù ÇÜî çÅ ÃÅîÅé ð¼Öä ñÂÆ Õîð¶ çÆ
À°ÃÅðÆ ñÂÆ ÇÂÕ ñ¼Ö ð¹ê¶ ç¶ä çÅ ÁËñÅé ÕÆåÅÍ ÇÂö î½Õ¶ ×¹: ôÔÆç ׿Ü
ÃÅÇÔì, Õ¯åòÅñÆ ÃÅÇÔì î¯Çð¿âŠ寺 ÇÂñÅòÅ ÕÂÆ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ×¹ðç¹ÁÅÇðÁ»
ÓÚ ¦×ð ñŶ ×Â¶Í Ãà¶à ìËºÕ Ç¿âÆÁÅ ñÅ׶ ê¹ðÅåé ã¼â ÃÅð¿×ÆÁ» òÅÇñÁ»
é¶ êÈðé í×å å¶ ÇðôÆÁ» éÆÁ» çÆÁ» òÅð» ×ÅÂÆÁ»Í ôÅî Ã ðÅòä ç¶
ê¹åñ¶ ù ÜñÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà ê̯×ðÅî ç½ðÅé Ô÷Åð» ñ¯Õ» é¶ î¶ñ¶ çÅ
ÁÅé§ç îÅÇäÁÅÍ î¶ñ¶ ÇòÚ ÇòèÅÇÂÕ ÚðéÜÆå ÇÃ¿Ø Ú¿éÆ, ÇòÜË ôðîÅ Çà¿Õ±,
ìñòÆð ÇÃ¿Ø Ç×¼ñ î˺ìð ô¯Ì: ×¹: êÌ: Õî¶àÆ òÆ ôÅÇîñ ԯ¶Í
é§×ñ ÇòÖ¶ ç¹ÃÇÔðÅ:
é§×ñ 寺 ê̯: ÁòåÅð ÇÃ¿Ø å¶ ×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø ×ð¶òÅñ Áé°ÃÅð: êÇò¼åð ÇåÀ°ÔÅð
ç¹ÃÇÔðÅ Á¼Ü ÇÂæ¶ èÈîèÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ôðèŬÁ» é¶ Á¼Ü Çôò î³çð,
ÜÅñëÅ îÅåÅ î³çð, ×ÆåÅ î³çð, ×¹: Çìí½ð ÃÅÇÔì ÓÚ ÜÅ Õ¶ î¼æÅ à¶ÇÕÁÅÍ
î¶é îÅðÕÆà, Á¼âÅ îÅðÕÆà, ÃËÕàð ç¯ îÅðÕÆà ÓÚ Á¼Ü ñ¯Õ» çÆ ÕÅëÆ íÆó
ðÔÆÍ ÔñòÅÂÆÁ» é¶ ç¹ÕÅé» ÃÜÅÂÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» ÃéÍ ÃÌÆ ÃéÅåé èðî ÃíÅ òµñ¯º
ÃðÕÅðÆ ÃÆ: ÃË: ÃÕ±ñ çÆ ×ðÅÀ±ºâ ÓÚ ç¹ÃÇÔðÅ À°åÃò çÅ êÌì¿è ÕÆåÅ
Ç×ÁÅÍ ÃÈðÜ Û°êÇçÁ» ÔÆ ðÅòä, Õ°¿íÕðé å¶ î¶ØéÅæ ç¶ ê¹åÇñÁ» ù Á¼×
ñÅÂÆ ×ÂÆÍ
íðå×ó· ÇòÖ¶ ç¹ÃÇÔð¶ î½Õ¶ ô¯íÅ ïÅåðÅ:
íåð×ó· 寺 ÜÃìÆð ÇÃ¿Ø ìÅòÅ Áé°ÃÅð: ÃîÈÔ î˺ìð ÃÌÆ ðØÈéÅæ âðÅîÅÇàÕ
Õñ¼ì íðå×ó· ò¼ñ¯º ç¹ÃÇÔð¶ ç¶ Ãì¿è ÓÚ AG Ãå¿ìð 寺 ñ×ÅåÅð ÃÌÆ Ç´ôéÅ
î³çð íðå×ó· ÇòÖ¶ ÕðòÅÂÆ ×ÂÆ ÃÌÆ ðÅî ñÆñ·Å çÆ ÃîÅêåÆ î×𯺠Á¼Ü ô¯íÅ
ïÅåðÅ ÃÜÅÂÆ ×ÂÆÍ Á³å ÓÚ ÃÌÆ Ç´ôéÅ î³çð ç¶ ÃÅÔîä¶ ÃÌÆ ðÅî Ú¿çð å¶
Ô¯ðéÅ òñ¯º ðÅòä, Õ°¿íÕðé å¶ î¶ØéÅæ ç¶ ê¹åñ¶ Á×é í¶à Õðé Ã ÃæÅéÕ
Ãðê³Ú ï¯×¶ô ê¹ðÆ, ìÅìÅ ×¹ðçÆê ÇÿØ, ÜðéËñ ÇÃ¿Ø íðå×ó·, ÃæÅéÕ Ãà¯é
ÕðËôð ÁËï: ç¶ êÌèÅé ÃÌÆ ðÇî³çð ×ð×, ÃÌÆîåÆ ÁÇíñÅôŠܯôÆ, ÃÌÆîåÆ
ÃÇòåÅ ê¹ðÆ, Õ°ñò¿å ê¿îÆ, âÅ: ù¼ÚÅ ÇÿØ, ÃæÅéÕ îÔ»ìÆð Ãê¯ðàà Õñ¼ì
ç¶ êÌèÅé ÃÌÆ éÇð¿çð ê¹ðÆ, ÃÌÆ êòé ê¹ðÆ, í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø ì¶ñÆ, îçé ñÅñ
ê¹ðÆ, ðîé í¼ñÅ, çðôé ëÇðôåÅ, ÃæÅéÕ ê¹Çñà ڽÕÆ Ç¿ÚÅðÜ ðÅî ÇÿØ
ÁÅêäÆ ê¹Çñà êÅðàÆ Ãî¶å ÔÅ÷ð ÃéÍ
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ç¹ÃÇÔðÅ îéÅÇÂÁÅ:
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì 寺 Ü¿× ÇÃ¿Ø å¶ Ü¶. ÁËÃ. Çé¼Õ±òÅñ Áé°ÃÅð-ç¹ÃÇÔðÅ
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ òÆ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà Ãì¿èÆ êÇÔñ» ÕÂÆ Ççé ðÅî
ñÆñ·Å ÕÆåÆ ×ÂÆ Á¼Ü ÇÂà ÇåÀ°ÔÅð éÅñ ÿì¿Çèå ÞÅÕÆÁ» Õ¼ãä À°êð¿å ðÅòä
寺 ÇÂñÅòÅ Õ°¿íÕðé å¶ î¶ØéÅæ ç¶ ê¹åñ¶ ÃÅó¶ ×Â¶Í |
ò¼Ö-ò¼Ö ÿÃæÅò» é¶ ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø çÅ Üéî Ççé îéÅÇÂÁÅ
ðÈêé×ð, BH Ãå¿ìð (ê. ê. ðÅÔƺ)-ôÔÆç Ã: í×å ÇÃ¿Ø ç¶ Üéî Ççòà 鱿
ÃîðÇêå éÅîÆ ÇÖâÅðÆÁ» çÅ ÃéîÅé ÃîÅð¯Ô ÃæÅéÕ ï±æ Ô¯Ãàñ ÇòÖ¶ ÕÆåÅ
Ç×ÁÅÍ ÃîÅ×î ç¶ î¹¼Ö îÇÔîÅé Áé§ÇçåÅ ÇîåðÅ ÁÅÂÆ. ¶. ÁËÃ. ÁËÃ. âÆ.
ÁËî. ðÈêé×ð é¶ ÇÂà î½Õ¶ ì¯ñÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Ç÷ñ·¶ Á³çð êÌôÅÃé À°µçîÆ
é½ÜòÅé» é±¿ À°åôÅÇÔå Õðé ñÂÆ Ôð ÿíò ïåé Õð¶×ÅÍ À¹é·» é½ÜòÅé» é±¿
ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø çÆ ÇòÚÅðèÅðÅ ÁêäÅÀ°ä ñÂÆ ê̶ÇðÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ îéÇî³çð
ÇÃ¿Ø Ãð»Á (Õ½î»åðÆ Õì¼âÆ ÇÖâÅðÆ), ðÇò¿çð êÌåÅê ÇÃ¿Ø (Çòôò ÜÈéÆÁð
ò¶à Çñëàð), ÔðçÆê Õ½ð (Ãà¶à ê¼èð çÆ ò¶à Çñëàð) å¶ Õ¯Ú ÃÌÆ Ã¹Çð¿çð
í¼ñŠ鱿 ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃÌÆ Ççé¶ô Ú¼ãÅ é¶ í×å ÇÿØ
ôÔÆç ç¶ ÜÆòé ëñÃë¶ Óå¶ ÚÅéäÅ êÅÇÂÁÅÍ ÃîÅ×î ç½ðÅé ÃåéÅî ÇÃ¿Ø Ã¼åÆ
Ú¶ÁðîËé ï±æ Ô¯Ãàñ ÁËïÃƶôé ðÈêé×ð, îéÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø îéÆ, ïôò¿å ì¼ÃÆ,
ÿÜÆò Õ°îÅð î¯áÅê¹ð, ×¹ðêzÆå ÇÃ¿Ø ÔÆðÅ, ÇçñìÅ× ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú å¶
í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø ìÜðÈó é¶ òÆ Ã¿ì¯èé ÕÆåÅÍ ÃîÅ×î ÓÚ ×½ðÇî³à àÆÚð ï±éÆÁé
ðÈêé×ð, ï°òÕ Ã¶òÅò» Õñ¼ì ìóòÅ, ÜË íÅðå îÅåÅ Õñ¼ì é±ðê¹ð ì¶çÆ, êÆð
ìÅìÅ ÇÜ¿çÅ ôÔÆç Õñ¼ì é±ðê¹ð ì¶çÆ, ï±æ Õñ¼ì î¯áÅê¹ð, ïÈæ Õñ¼ì
ÁÃîÅéê¹ð, ÇÕ¿× Ãê¯ðàà Õñ¼ì ðÈêé×ð, ï±æ Õñ¼ì îÆÁ»ê¹ð, ôÔÆç í×å ÇÿØ
Õñ¼ì ðÈêé×ð ÁÅÇç ÿÃæÅò» ç¶ é½ÜòÅé ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ ÁËâò¯Õ¶à
ÜÃîÆå ÇÃ¿Ø ÇÖñòÅóÅ, êÌçÆê Çî¼åñ, Ç¿çðêÅñ ÇÿØ, ÜÃò¿å ÇÃ¿Ø ðÈêé×ð,
âÅ: ÜÃêÅñ ÇÿØ, ×½åî à¯éÆ, Ççé¶ô Ô¼ñä, ×¹ðéÅî ì˺Ã, ìñÇò¿çð ÇÿØ,
ÁîéçÆê ÕêÇñô, ÕËñÅô ÃËäÆ å¶ Ã¹ÖìÆð ÇÃ¿Ø Ôò¶ñÆ ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ï±æ Õñ¼ì÷ åÅñî¶ñ Õî¶àÆ ò¼ñ¯º:
ôÔÆç¶-ÁÅ÷î Ã: í×å ÇÃ¿Ø ç¶ Üéî Ççòà Óå¶ Ç÷ñ·Å ï±æ Õñ¼ì÷ åÅñî¶ñ Õî¶àÆ
çÆ ðÈêé×ð åÇÔÃÆñ ï±Çéà å¶ ÃÆéÆÁð ÃÅæÆÁ» ò¼ñ¯º À°é·» çÆ åÃòÆð Óå¶
ë¹¼ñ Úó·Å Õ¶ ôðèŠùîé í¶à ÕÆå¶ ×Â¶Í åÅñî¶ñ Õî¶àÆ ç¶ çëåð ÇòÖ¶ ÕÆå¶
ÃîÅ×î ÓÚ Ã¿ÃæÅ ç¶ Ú¶ÁðîËé ÁôòéÆ Õ°îÅð ôðîÅ, Üéðñ ÃÕ¼åð ïôò¿å ì¼ÃÆ,
ÃåéÅî ÇÃ¿Ø Ã¼åÆ, ÿÜÆò Õ°îÅð î¯áÅê¹ð, îéÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø îéÆ, ÕîñÜÆå
ÇÃ¿Ø ìÅìÅ, ùÇð¿çð ÇÃ¿Ø ììÅéÆ, ê³ÕÜ ã¼ñ, ÁÜË ò¯ÔðÅ, Ççé¶ô Ô¼ñä,
ð¹Çê³çð ÇÿØ, í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø ìÜðÈó, ÇçñìÅ× ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú, ùÖêÅñ ç¹¼×ñ,
éòÆé çðçÆ, ÿçÆê Á×ðòÅñ, ìñÇò¿çð ÇÃ¿Ø ×¿è¯º, âÅ: ÜÃêÅñ ÇÿØ, ×½åî
à¯éÆ, ÇÔ¿îå ÇÃ¿Ø ðÅÜÅ, ÜÆòé Õ°îÅð, Õ°ñòÆð ÇÃ¿Ø ÁÃîÅéê¹ð, ÔðÇÜ¿çð
ÇÃ¿Ø íÅÀ°òÅñ ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
í×å ÇÿØ, ðÅÜ×¹ðÈ å¶ Ã¹Öç¶ò Õñ¼ì ò¼ñ¯º:
ôÔÆç-¶-ÁÅ÷î í×å ÇÃ¿Ø çÅ Üéî Ççé îéÅÀ°ä ñÂÆ ÁÕÅñÆ ÁÅ×È å¶ ÁËÃ. ÁÅð.
Ç¿àðêÌÅÂÆÇ÷÷ ç¶ Çéðç¶ôÕ Ã: ÚðéÜÆå ÇÃ¿Ø ðÈìÆ çÆ Á×òÅÂÆ ÓÚ ìäŶ ׶
í×å ÇÿØ, ðÅÜ×¹ðÈ, ùÖç¶ò Õñ¼ì ðÈêé×ð ò¼ñ¯º ÃÌÆ ðÈìÆ ç¶ Øð ÇòÖ¶
Õ¶Õ Õ¼à Õ¶ ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø çÅ Üéî Ççé îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃÌÆ
ðÈìÆ é¶ ÇÂÕ¼åð é½ÜòÅé» é±¿ éÇôÁ», íðÈä-Ô¼ÇåÁÅ, çÅÜ ÁÅÇç ÃîÅÇÜÕ
ÁñÅîå» Çòð¹¼è Ú¼ñçÆ ñÇÔð çÅ ÇÔ¼ÃÅ ìäé ñÂÆ å¶ òÅåÅòðé ê̶îÆ ìäé ñÂÆ
ê¶ÌÇðÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Õñ¼ì ç¶ êÌèÅé ÁîéçÆê ÇÃ¿Ø ìÅ×Æ, Ö¹ôò¿å ÇÿØ,
êÌÇî³çð ÇÿØ, ðÅÇÜ¿çð Õ°îÅð, å¶ÜêÅñ ÇÿØ, ðîé Õ°îÅð, îéêÌÆå ÇÿØ,
ÁîÆð ÖÅé, ×¹ðÇò¿çð ÇÿØ, ùÇð¿çð ÇÿØ, îÇÔ¿çð ÇÿØ, ùÖç¶ò Õ¹îÅð,
ׯÇì¿çêÌÆå ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
é±ðê¹ð ì¶çÆ, (ãƺâÃÅ, â±î¶òÅñ)-î» ÁÅÇç ôÕåÆ Õñ¼ì é±ðê¹ð ì¶çÆ ò¼ñ¯º
Á¼Ü ôÔÆç¶ ÁÅ÷î Ã: í×å ÇÃ¿Ø ç¶ Üéî Ççé Óå¶ À°é·» ù ïÅç ÕÆåÅ Ç×ÁÅ å¶
À°é·» ç¶ êŶ êÈðÇéÁ» Óå¶ Ú¼ñä çÅ êÌä ÕÆåÅÍ Õñ¼ì ç¶ êÌèÅé ÃÌÆ
ÿÜÆò ñ¯àÆÁÅ çÆ Á×òÅÂÆ ÓÚ ÃîÈÔ î˺ìð» é¶ ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø ò¼ñ¯º ç¶ô
çÆ ÁÅ÷ÅçÆ ñÂÆ Çç¼åÆ Õ°ðìÅéÆ ù ïÅç ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ À°ê êÌèÅé ðܶô Õ°îÅð,
êÌçÆê ÇÔÁÅåê¹ð, ÇêÌ¿Ã èÆîÅé, ÔËêÆ ôÅÔ Ü: ÃÕ¼åð, éÇð¿çð ì¼×Å, ÇòôÅñ
íÅðçòÅÜ, îéêÌÆå Õ½ôñ, ïù Ú¶åñ, àÆ å¶ ÕŬ ÁÅÇç ÁÅ×È òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
Õ¶ºçð ÓÚ íÅÜêÅ çÆ ÃðÕÅð Ã ê³ÜÅì çÅ ÕÆ Ã¿òÅÇðÁÅ-âÅ: ôðîÅ
ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì, BH Ãå¿ìð (Çã¼ñ¯º)-Ü篺 ê³ÜÅì ÓÚ Õ»×ðÃ å¶ Õ¶ºçð ÓÚ
íÅÜêÅ çÆ ÃðÕÅð ÃÆ å» À°Ã Ã ÁÕÅñÆ ê³ÜÅì ñÂÆ íÅÜêŠ寺 ÕÆ ñË Õ¶
ÁŶ ÃéÍ ÇÂé·» ÇòÚÅð» çÅ êÌ×àÅòÅ ÃÅìÕÅ î³åðÆ å¶ Ç÷ñ·Å Õ»×ðà Õî¶àÆ
ç¶ êÌèÅé âÅ: ðî¶ô ç¼å ôðîÅ é¶ ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ÇÂÕ ÃîÅ×î ÓÚ
ôîÈñÆÁå Õðé À°êð¿å ÕÆåÅÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Õ¶ºçð ÓÚ À°Ã Ã ÁÕÅñÆÁ»
çÆ íÅÂÆòÅñ íÅÜêŠüåÅ ÓÚ ÃÆ À°Ã Ã ê³ÜÅì çÅ ÕÆ Ã¿òÅÇðÁÅÍ ê³ÜÅì
ÓÚ Ç÷ÁÅçÅ ÇòÕÅà նºçð çÆ Õ»×ðà ÃðÕÅð ò¶ñ¶ Ü» íÅÜêÅ ç¶ ðÅÜÕÅñ ç½ðÅé
Ô¯ÇÂÁÅ, ÇÂÔ ×¼ñ ÇÕö Õ¯ñ¯º òÆ Û°êÆ éÔƺ ÔËÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Õ¶ºçðÆ
î³åðÆ ÃÌÆîåÆ Á³ÇìÕŠïéÆ ò¼ñ¯º ÃÌÆ Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì 鱿 Õ¶ºçð 寺 A@B
Õð¯ó ð¹ê¶ îéÜÈð ÕðòÅÂ¶Í Á³ÇîÌåÃð ç¶ ÔòÅÂÆ Á¼â¶ 鱿 Á³åððÅôàðÆ
ÔòÅÂÆ Á¼â¶ çÅ çðÜÅ ÇçòÅÇÂÁÅ, î¹ÔÅñÆ ÇòÖ¶ ÔòÅÂÆ Á¼â¶ 鱿 îéÜÈðÆ
ÇçòÅÂÆ, Ã-Ã Óå¶ Õ¶ºçð ÃðÕÅð» ò¼ñ¯º ÇÕÃÅé» é±¿ ì¯éà Çç¼åÅ
Ü»çÅ ÔËÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÁÕÅñÆÁ» 鱿 ñË Õ¶ í¹¼ñä çÆ ê¹ðÅäÆ ÁÅçå ÔË
ÇÕÀ°ºÇÕ ÇÜ¿éÆ òÅð òÆ Ã: êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ î¹¼Ö î³åðÆ ê³ÜÅì, êÌèÅé
î³åðÆ âÅ: îéî¯Ôé ÇÃ¿Ø é±¿ Çîñ¶ å¶ Ü篺 òÆ Õ¯ÂÆ î³× ð¼ÖÆ ÔË å» å°ð¿å
êÌèÅé î³åðÆ é¶ ÇÂé·» çÆ î³× î³éÆ ÔËÍ ê³ÜÅì çÅ Ö÷ÅéÅ ÖÅñÆ Ô¯ä çÅ
ð½ñÅ êÅÀ°ä òÅñ¶ ÁÕÅñÆ ÇôîñÅ (ÇÔîÅÚñ êÌç¶ô)² ç¶ îÇԿ׶ íÅÁ ç¶ Ô¯àñ»
ÓÚ ÇÚ¿åé î³æé ÕðÕ¶ Õð¯ó» ð¹ê¶ À°âÅ Çç¼å¶ Ôé ÕÆ À°Ã Ã ÖÅñÆ Ö÷Åé¶
çÅ Õ¯ÂÆ ÇÖÁÅñ éÅ ÁÅÇÂÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ âÅ: ôðîÅ éÅñ ÕÂÆ ÃæÅéÕ Õ»×ðÃÆ
òðÕð å¶ ÁÔ¹ç¶çÅð ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÔÅçö ÓÚ ç¯ ÷õîÆ
î¯Çð¿âÅ, BH Ãå¿ìð (ÇêÌåêÅñ ÇÿØ)-î¯Çð¿âÅ êðËà Õñ¼ì ç¶ î˺ìð,
ë¯à¯×ÌÅëð ÃÌÆ î¯Ôä ÇÃ¿Ø Áð¯óÅ çÆ ÇÂÕ ÔÅçö ÓÚ ñ¼å ๼à ×ÂÆ å¶ ÇÃð
ÓÚ Ã¼à ñ¼×Æ Ü篺 ÇÕ À°Ã çÅ ñóÕÅ ÕðéòÆð òÆ ÷ÖîÆ Ô¯ Ç×ÁÅÍ î¯àð
ÃÅÂÆÕñ ÚñŪÇçÁ» ÃÌÆ Áð¯óÅ î¶é ì÷Åð ÓÚ À°ç¯º ÔÅçÃÅ ×ÌÃå Ô¯ ׶ Ü篺
îÈÔð¶ Öó·Æ ÕÅð ÓÚ¯º ÇÂÕ Á½ðå é¶ ÁÚÅéÕ ÕÅð çÅ çðòÅ÷Å Ö¯ñ· Çç¼åÅÍ ÷ÖîÆ
Çêú-ê¹¼åð ù ÃðÕÅðÆ ÔÃêåÅñ î¯Çð¿âÅ ÇòÖ¶ î¹ãñÆ ÃÔÅÇÂåÅ ç¶ä À°êð¿å
ÃðÕÅðÆ ÔÃêåÅñ ÃËÕàð CB Ú¿âÆ×ó· í¶Ü Çç¼åÅ Ç×ÁÅÍ
ÕÂÆ Ãî¼ÇÃÁÅò» éÅñ
ÇØÇðÁÅ Çê³â éÅéÕê¹ðÅ
ðÈêé×ð, BH Ãå¿ìð (ÁòåÅð ÇÃ¿Ø Õ¿ì¯Ü)-ðÈêé×ð ôÇÔð ç¶ Úó·ç¶ êÅö
íÅÖóÅ éÇÔð ç¶ Õ¿ã¶ Óå¶ òÇÃÁÅ Çê³â éÅéÕê¹ðÅ ÕÂÆ î¹¼ãñÆÁ» ÷ðÈðå» çÆ
ÁäÔ¯ºç ÕÅðé Ãî¼ÇÃÁÅò» éÅñ ÇØÇðÁÅ ÇêÁÅ ÔËÍ íÅÖóÅ éÇÔð ç¶ Çê³â
ÇòÚÕÅ𯺠¦Øä ÕÅðé ÇÂÔ Çê³â ç¯ ÇÔ¼ÇÃÁ» ÓÚ ò¿ÇâÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ êÈðì
òÅñ¶ êÅö òÅñ¶ Çê³â ù ÜÅä ñÂÆ ÁÅ÷ÅçÆ ç¶ Ã¼á» ÃÅñ» ìÅÁç ê¼ÕÆ ÃóÕ
éÃÆì Ô¯ÂÆ ÔË êÌ¿å± íÅÖóÅ éÇÔð ç¶ ÇÕéÅð¶ ÇÂà Çê³â ù ÜÅä òÅñÆ ÃóÕ Áå¶
íÅÖóÅ éÇÔð ÇòÚÕÅð Õ¯ÂÆ ð¯Õ Ü» çÆòÅð éÅ Ô¯ä ÕÅðé ÇÂà Çê³â ÓÚ ÁÅÀ°ä-ÜÅä
Ã ÔÅçÇÃÁ» çÅ ÖåðÅ ìÇäÁÅ ðÇÔ¿çÅ ÔËÍ Çê³â òÅÃÆÁ» î¹åÅÇìÕ ÇêÛñ¶
ÃÅñ ÇÂà ðÃå¶ Óå¶ ç¯ ÇòÁÕåÆ éÇÔð ÓÚ Çâ¼× Õ¶ îð Ú¹¼Õ¶ ÔéÍ ÇÂà Çê³â
çÆ çÈÜÆ Ãî¼ÇÃÁÅ êÆä òÅñÅ êÅäÆ ÔË ÇÂæ¶ òÅàð òðÕà çÅ Õ¯ÂÆ êÌì¿è éÔƺ
Ü篺ÇÕ Çê³â ÓÚ èðåÆ Ô¶áñÅ êÅäÆ êÆä ï¯× éÔÆºÍ Çê³â ç¶ ôîôÅé ØÅà ÇòÖ¶
êÆä ç¶ êÅäÆ çÅ Õ¯ÂÆ êÌì¿è éÔƺ å¶ éÅ ÔÆ ìËáä ñÂÆ Õ¯ÂÆ Û¼å, ôîôÅé ù
ÜÅä òÅñÅ ðÅÔ òÆ Õ¼ÚÅ ÔË, Çê³â çÆ èðîôÅñÅ ÓÚ òÆ ÇìÜñÆ êÅäÆ çÅ Õ¯ÂÆ
êÌì¿è éÔƺ å¶ ÇÂîÅðå òÆ ÖÃåÅ ÔÅñ ÔË, Çê³â ÓÚ ì¼ÇÚÁ» å¶ ÜòÅé» ç¶ Ö¶âä
ñÂÆ Õ¯ÂÆ Ö¶â îËçÅé éÔÆºÍ Çê³â çÆÁ» ×ñÆÁ» Õ¼ÚÆÁ» Ôé å¶ ÕÂÆ éÅñÆÁ»
òÆ Õ¼ÚÆÁ» Ôé ÇÜà ÕÅðé ×¿ç¶ êÅäÆ çÆ ÇéÕÅÃÆ ÃÔÆ éÔÆºÍ Çê³â òÅÃÆÁ» çÆ
î³× ÔË ÇÕ ÇÂà Çê³â çÆÁ» ÷ðÈðå» ù êÈðÅ ÕðÇçÁ» Ã çÅ ÔÅäÆ ìäÅÇÂÁÅ
ÜÅò¶Í
B@ ê¶àÆÁ» éÅÜÅÇÂ÷ ôðÅì Ãî¶å ÕÅìÈ
î¯Çð¿âÅ, BH Ãå¿ìð (Õ¿×)-î¯Çð¿âÅ ê¹ÇñÃ ç¶ Â¶. ÁËÃ. ÁÅÂÆ. ×ðÜÅ ÇÿØ
é¶ Ú¹¿éÆ Ú½Õ î¯Çð¿âÅ ÓÚ éÅÕÅ ñÅ Õ¶ ÕÅð é§: êÆ. ìÆ. @IâÆ.-H@CC ù
ð¯Õ Õ¶ ÕÅð ÃòÅð üåêÅñ ê¹¼åð ðÅî çÅà òÅÃÆ ñÛîÆ ÕÅñ¯éÆ «ÇèÁÅäÅ å¶
ÜÃòÆð Ú¿ç ê¹¼åð ÔðÆ ðÅî Ç¿çðÅ ÕÅñ¯éÆ «ÇèÁÅäÅ ù B@ ê¶àÆÁ» éÅÜÅÇÂ÷
ôðÅì Ãî¶å ÕÅìÈ ÕðÕ¶ ÕÅðòÅÂÆ ô¹ðÈ Õð Çç¼åÆ ÔËÍ
ç¯Ãå» çÆ ×ñåÆ í¹×åÆ ñÅó¶ é¶
é±ðê¹ð ì¶çÆ, BH Ãå¿ìð (ðÅܶô Ú½èðÆ, ÔðçÆê ÇÃ¿Ø ãƺâÃÅ, ôîô¶ð ÇÿØ
â±î¶òÅñ)-åÖå×ó· ÇòÖ¶ ìÆåÆ ðÅå òÅêð¶ ׯñÆ Õ»â çÅ ÖÇîÁÅÜÅ ñÅó¶ ù
ÁÅêä¶ ÇòÁÅÔ å¯º ò»Þ¶ ðÇÔ Õ¶ Ú¹ÕÅÀ°äÅ ÇêÁÅÍ íÅò¶º ÇÂà ׯñÆ Õ»â ÓÚ
ñÅó¶ å¶ À°Ã ç¶ êÇðòÅð çÆ ôîÈñÆÁå ÃÅÔîä¶ éÔƺ ÁÅÂÆ êð À°Ã ç¶ ç¯Ãå»
çÆ ×ñåÆ ÔÆ À°Ã Óå¶ íÅðÆ êË ×ÂÆ å¶ À°é·» ÓÚ¯º Õ°Þ ù ì¹ñÅÀ°äÅ ÔÆ À°Ã
ñÂÆ ÃðÅê ÃÅÇìå Ô¯ÇÂÁÅÍ ×¯ñÆ Õ»â òÅêðé 寺 çÈܶ Ççé ñóÕ¶ êÇðòÅð
ò¼ñ¯º ìðÅå ñË Õ¶ ÜÅäÅ ÃÆ êð ÇÂà 寺 êÇÔñ» ÔÆ ñóÕÆ êÇðòÅð é¶ ìðÅå
ÇñÁÅÀ°ä ñÂÆ îé·Å Õð Çç¼åÅ å¶ ÕÅëÆ Õ¯Çôô» ç¶ ìÅÁç òÆ ÇÂÔ ×¼ñ ÇÃð¶
éÅ Úó· ÃÕÆ ÇÜà ÕÅðé À°Õå é½ÜòÅé çÅ éòƺ ÇòÁÅÔ¹åÅ Ç÷¿ç×Æ ô¹ðÈ Õðé
çÅ ÃêéÅ ÁèÈðÅ ðÇÔ Ç×ÁÅÍ ×¯ñÆ Õ»â ù ñË Õ¶ ÇÜæ¶ ñÅó¶ ò¼ñ¯º êÛåÅò¶ ç¶
Ô¿ÞÈ òÔŶ ÜÅ ðÔ¶ Ôé À°æ¶ ÇÂà ØàéÅ Óå¶ ÇòÁÅÔ à¹¼àä ÕÅðé êÈðÅ
êÇðòÅð òÆ Ãçî¶ ÓÚ ÔË å¶ ñ¯Õ» ÇòÚ òÆ ÇÂà ׼ñ ù ñË Õ¶ ÕÅëÆ îÅï±ÃÆ
ÛÅÂÆ Ô¯ÂÆ ÔËÍ ñ¯Õ» ÓÚ ÇÂà ׼ñ çÆ ÚðÚÅ ÔË ÇÕ é½ÜòÅé» ù ÁÇÜÔ¶ Ö¹ôÆÁ»
íð¶ ÃîÅ×î» Óå¶ Öññ êÅ Õ¶ ×î» ÓÚ éÔƺ ìçñäÅ ÚÅÔÆçÅ ìñÇÕ ÁÅêä¶ ÇÂÃ
ܯô ù ÃîÅÜ Ã¶òÅ ç¶ ÇÔ¼å» ÓÚ òðå Õ¶ ñ¯Õ» çÅ íñÅ ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ
Çê³â ð¼å¯º çÅ Çå¿é ð²¯÷Å Õì¼âÆ àÈðéÅî˺à ÃîÅêå
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, BH Ãå¿ìð (Ü×î¯Ôä ÇÃ¿Ø éÅð¿×)-Çê³â ð¼å¯º ÇòÖ¶ ×ÌÅî
ê³ÚÅÇÂå å¶ Ãê¯ðàà Õñ¼ì ò¼ñ¯º ÕðòŶ Çå¿é ð¯÷Å Õì¼âÆ àÈðéÅî˺à ÓÚ
ÇÂÕ Çê³â úêé ÓÚ ñÃÅó¶ çÆ àÆî é¶ ×¹¼ÜðòÅñ çÆ àÆî ù ÔðÅ Õ¶ BA Ô÷Åð
ð¹ê¶ çÅ ÇÂéÅî å¶ àðÅëÆ ÁÅêä¶ éÅî ÕðòÅÂÆÍ àÈðéÅî˺à çÅ À°çØÅàé
ïÔä ÇÃ¿Ø Ã¿èÈÁ» é¶ ÕÆåÅÍ àÈðéÅî˺à ÓÚ Ü¶å±Á» ù ÇÂéÅî» çÆ ò¿â
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì ÔñÕ¶ ç¶ ÇòèÅÇÂÕ ÚðéÜÆå ÇÃ¿Ø Ú¿éÆ å¶ ÃÅìÕŠûÃç å¶ Ú¶ÁðêðÃé
Ç÷ñ·Å ï¯ÜéÅ ÇòÕÅà ì¯ðâ ëåÇÔ×ó· ÃÅÇÔì ìÆìÆ ÃåÇò¿çð Õ½ð èÅñÆòÅñ é¶
û޶ ðÈê ÓÚ ÕÆåÈÍ Õì¼âÆ ç¶ Ô¯Â¶ î¹ÕÅìÇñÁ» ÓÚ FE ÇÕñ¯ òð× çÅ î°ÕÅìñÅ
Þ¼ñÆÁ» é¶ ç¹ÃÅðéÅ ù, EG ÇÕñ¯ òð× ÓÚ Øà½ð é¶ î¹ôÕÅìÅç ù, EB ÇÕñ¯ òð×
ÓÚ ÖÆðéÆÁÅ é¶ î»×¶òÅñ ù, DG ÇÕñ¯ òð× ÓÚ ÕÅñà Õñ» é¶ Ø¹ñÅñ ù, DB
ÇÕñ¯ òð× ÓÚ ÃÔ¯óÅ é¶ ëð½ð ù, CG ÇÕñ¯ òð× ÓÚ ÃÔ¯óÅ é¶ îÕó½éÅ Õñ» ù,
CB ÇÕñ¯ òð× ÓÚ éÆñ¯º é¶ ìâòÅñÆ ù ëÅÂÆéñ î¹ÕÅìÇñÁ» ÓÚ ÇÚ¼å ÕðÇçÁ»
ÇÖåÅìÆ ÇÜ¼å» ÔÅÇÃñ ÕÆåÆÁ»Í ÇÂé·» î¹ÕÅìÇñÁ» ÓÚ ñÃÅó¶ Áå¶ ×¹ÜðòÅñ
çÆÁ» àÆî» ëÅÂÆéñ ÇòÚ ê¼¹ÜÆÁ» ÇÜé·» ÓÚ ÚËéÅ ð¯âÆòÅñ (ð¶âð) ×¹ÜðòÅñ
å¶ Çò¼ÕÆ èé½ñÅ (ÜÅëÆ) ñÃÅó¶ çÆ àÆî ÓÚ Ö¶â ðÔ¶ Ãé ܯ ÕÂÆ Á³åð
ðÅôàðÆ îËÚ» çÅ å÷ðìÅ ð¼Öç¶ ÔéÍ ÇÂà îËÚ ÓÚ ñÃÅóÅ Ü¶å± ÇðÔÅ å¶
×¹ÜðòÅñ é¶ çÈÜÅ ÃæÅé ÔÅÇÃñ ÕðÕ¶ AE Ô÷Åð ð¹: çÅ é×ç ÇÂéÅî ÔÅÇÃñ
ÕÆåÅÍ Õì¼âÆ å¯º ÇÂñÅòŠԯ¶ ìÅÕÆ Ö¶â î¹ÕÅìÇñÁ» ÓÚ àðÅñÆ ìËÕ çÅ
î¹ÕÅìñÅ ñÖòÆð ÇÃ¿Ø íÈðó¶ é¶ ÇܼÇåÁÅÍ ÖÆð¶-繼׶ ò¼ÇÛÁ» ç¶ î¹ÕÅìñ¶
ÓÚ êÇÔñÅ ÃæÅé ÜÃòÆð ÇÃ¿Ø Ô¶óÆÁ» å¶ çÈÜÅ ÃæÅé êðÃé ÇÃ¿Ø îÅäÕ îÅÜð¶
ç¶ éÅî ÇðÔÅÍ ìËñ ×¼âÆÁ» çÆ ç½ó ÓÚ Çí¿çð ÇÃ¿Ø ðÅîê¹ð çÆ ì¶ñ ×¼âÆ
êÇÔñ¶ ÃæÅé Óå¶ ðÔÆÍ Á³âð AB ÃÅñ òð× çÆÁ» ñóÕÆÁ» çÆÁ» ç½ó» ÓÚ éòܯå
Õ½ð é¶ êÇÔñÅ ÃæÅé ÔÅÇÃñ ÕÆåÅÍ ìÅÇìÁ» (ì÷¹ð×») çÆ ç½ó ÓÚ êÇÔñ¶ ç¯ò¶º
ÃæÅé ð¼å¯º Çê³â ç¶ ÇԼö ÁŶ ÇÜé·» ÓÚ ´îòÅð Çéðîñ ÇÃ¿Ø å¶ ë½ÜÆ
ìñç¶ò ÇÃ¿Ø é¶ êÇÔñÅ å¶ çÈÜÅ ÃæÅé ÔÅÇÃñ ÕÆåÅÍ î¹ÕÅìÇñÁ» ç¶ ÁÅÖðÆ
Ççé Çòç¶ô» ÓÚ éÅîäÅ Ö¼àä òÅñ¶ ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì Õì¼âÆ ÁÕËâîÆ ç¶ ê³Ü
ÇÖâÅðÆ ÕŬ ×ðÚÅ, Ôðîé Õ¿è¯ñÅ, Çí¿çð íËð¯îÅÜðÅ, ÿçÆê ì¿ç¶Ã», ׯ¬
ÞÅó ÃÅÇÔì å¶ ÇÂé·» ç¶ Õ¯Ú çÇò¿çð ÇÃ¿Ø çÅ Çòô¶ô ÃéîÅé ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ÃÅð¶ î¹ÕÅìÇñÁ» çÆ Õ°î˺àðÆ Á³åð ðÅôàðÆ Õ°î˺à¶àð ùðÜÆå ÇÃ¿Ø ÜÆåÅ
ÕÕðÅñÅ é¶ ÕÆåÆÍ ÇÂé·» î¹ÕÅìÇñÁ» çÅ Áé§ç îÅäé ñÂÆ ÁîéçÆê Õ½ð í¿×È À°ê
Ú¶ÁðîËé ìñÅÕ Ã¿îåÆ ÖîÅ䯺, Üæ¶: ê̶î ÇÃ¿Ø îéËñÆ, Üæ¶: ùÔÅòÆ,
ÁîéçÆê ÇÃ¿Ø î»×à êÌèÅé é×ð ê³ÚÅÇÂå ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, êðîÜÆå ÇÃ¿Ø í¿×È,
ìñÜÆå ÇÃ¿Ø îÇÔå¯å, ôîô¶ð ÇÃ¿Ø î³×Æ î˺ìð ìñÅÕ Ã¿îåÆ ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì,
ÔðéÅî ÇÃ¿Ø ÕÆóÆ Áë×ÅéÅ, ðäܯè ÇÃ¿Ø êÅìñÅ, î¹ÖÇåÁÅð ÇÿØ, ÁîðÜÆå
ÇÃ¿Ø Öðó, ×¹ðÚðé ÇÃ¿Ø êÅìñÅ, Ãðê³Ú ÃåéÅî ÇÿØ, Ãòðé ÇÃ¿Ø ÚÅÔñ,
×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø îÅòÆ, ìñìÆð ÇÿØ, Ü×Æð ÇÃ¿Ø í¿×È, í×å ÇÃ¿Ø ê¹éÆÁÅ,
é§: ì¿å ÇÿØ, ÇêÌåêÅñ ÇÿØ, éÅÜð ÇÃ¿Ø Ãî¶å ò¼âÆ Ç×äåÆ ÓÚ çðôÕ ÔÅ÷ð
ôéÍ
Õ¿ãÆ Ã¿Øðô Õî¶àÆ ò¼ñ¯º Üæ¶ì¿çÕ ÕÅéëð¿Ã
Øé½ñÆ, BH Ãå¿ìð (ÃËäÆ)-ÜîÔÈðÆ Õ¿ãÆ Ã¿Øðô Õî¶àÆ Ç÷ñ·Å ðÈêé×ð çÆ Üæ¶ì¿çÕ
ÕÅéëð¿Ã Á¼Ü Øé½ñÆ ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆÍ Ã¹Çð¿çð ê³é±, èðîêÅñ ÇÖ÷ðÅìÅç, íÅ×
ÇÃ¿Ø ëåÇÔê¹ð çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆÍ ÇÂà ÕÅéëð¿Ã çÅ À°çØÅàé åðñ¯Úé
ðÅäÅ é¶ ÕÆåÅÍ î¯Ôä ÇÃ¿Ø èîÅäÅ, ìñò¿å ÇÃ¿Ø Ø¯ð, èðî ÇÃ¿Ø æñÆ,
îñÕÆÁå ÇÃ¿Ø ÁÅÇç é¶ Ã¿ì¯èé ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Õ¿ãÆ Ö¶åð çÆÁ» Ãî¼ÇÃÁÅò»
鱿 ò¼â¶ ê¼èð Óå¶ À¹ÜÅ×ð ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ Ü¿×ñÆ ÜÅéòð», ÁòÅðÅ êôÈÁ»,
Õ¿ãÆ Ö¶åð ÓÚ êÅäÆ çÆ Ãî¼ÇÃÁŠ鱿 Ô¼ñ Õðé ñÂÆ À¹êðÅñ¶ ÕÆå¶ ÜÅäÍ
ôÅÔê¹ð Õ¿ãÆ êÌÅÜËÕà 鱿 êÈðÅ ÕÆåÅ ÜÅò¶, çëÅ ÚÅð Öåî ÕÆåÆ ÜÅò¶ å¶
çëÅ ê³Ü ÓÚ éðîÆ ÕÆåÆ ÜÅò¶Í Õ¿ãÆ Ö¶åð ÓÚ ÕÅðÖÅé¶ å¶ ÕÅñÜ Ö¯ñ¶· ÜÅä
å¶ Õ¿ãÆ Ö¶åð ç¶ ×ðÆì ÇÕÃÅé» å¶ Ö¶å î÷çÈð» ç¶ Õð÷¶ î¹ÁÅø ÕÆå¶ ÜÅä
ÁÅÇç î³×» Óå¶ Ö¹¼ñ Õ¶ ÇòÚÅð» ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ»Í Á³å ÓÚ å¶ð» î˺ìðÆ êËéñ
ê¶ô ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÇÜà ÇòÚ Ã¹Çð¿çð ê³é± 鱿 êÌèÅé å¶ èðî ÇÃ¿Ø é§È Üéðñ
ÃÕ¼åð Çéï°Õå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ÕÅéëð¿Ã å¶ é×ð ÕÆðåé ç½ðÅé èó¶ì¿çÆ À°íðÆ
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, BH Ãå¿ìð (éÅð¿×)-ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì ÓÚ îéŶ ܯó î¶ñ¶ ç½ðÅé
ô¯Ì: ×¹: êÌ: Õî¶àÆ ò¼ñ¯º íÅÂÆ Ã¿×å ÇÃ¿Ø çÆòÅé ÔÅñ ÓÚ ñÅÂÆ Ãà¶Ü Óå¶
ìÅÁç ç¹êÇÔð Ô¯ÂÆ ðÅÜÃÆ ÕÅéëð¿Ã ÓÚ ÃÅìÕÅ ÕËìÇéà î³åðÆ ìÆìÆ Ãåò¿å
Õ½ð ÿèÈ èó¶ çÅ ÔÆ ì¯ñìÅñÅ ÇðÔÅ ÜçÇÕ ÇÂé·» ç¶ Çòð¯èÆ èó¶ çÅ Õ¯ÂÆ
òÆ ÁÅ×È Ãà¶Ü Ü» ê³âÅñ ÓÚ ÔÅ÷ð éÔƺ ÃÆÍ íÅò¶º ÇÂà Ãà¶Ü Óå¶ Á¼Ü ÇÕö
òÆ ÁÅ×È é¶ ÇÕö òÆ èó¶ Çòð¹¼è Ü» ðÅÜéÆåÆ çÆ ×¼ñ éÔƺ ÕÆåÆ ÇÃðë
ÁܯÕÆÁ» ÃîÅÇÜÕ Õ°ðÆåÆÁ» Ü» ôÇÔð ç¶ ÇòÕÅà çÆ ÔÆ ×¼ñ Ô¯ÂÆÍ ÇêÛñ¶ ÕÂÆ
òÇð·Á» ìÅÁç Á¼Ü ê³âÅñ ÓÚ Ã¿×å» çÅ íðò» ÇÂÕ¼á ò¶Öä ù ÇîÇñÁÅÍ çÈܶ
êÅö ô¯ÌîäÆ Õî¶àÆ ò¼ñ¯º ÃÜŶ é×ð ÕÆðåé ÓÚ Ç÷ñ·¶ ç¶ ÃÅìÕÅ êÌèÅé Üæ¶:
êÌÆåî ÇÃ¿Ø Ãñ·¯îÅÜðÅ ç¶ èó¶ çÅ ì¯ñìÅñÅ ÇðÔÅÍ ÇÂà èó¶ éÅñ Ãì¿èå
ÁÅ×È ê³âÅñ ÓÚ å» éÔƺ ׶ êÌ¿å± Ü篺 é×ð ÕÆðåé Áð¿í Ô¯ÇÂÁÅ å» ÇÂÃ
èó¶ éÅñ Ãì¿èå Ç÷ÁÅçÅåð ÁÅ×È é×ð ÕÆðåé éÅñ Ú¼ñ êÂ¶Í î¶ñ¶ çÆ ÃîÅêåÆ
Çê¼Û¯º ÿ×å» ÓÚ ÇÂÔ ÁÅî ÚðÚÅ Ô¹¿çÆ ò¶ÖÆ ×ÂÆ ÇÕ ÇÂÕ èó¶ é¶ ÕÅéëð¿Ã
å¶ çÈܶ é¶ é×ð ÕÆðåé ç¶ êÌì¿è» Óå¶ ÁÅêäÅ Õì÷Å ÕÆåÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆÍ
¦ìÆ Üç¯-ÜÇÔç 寺 ìÅÁç ùíÅô ì¶çÆ åÇÔÃÆñ åÅñî¶ñ Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé ìä¶
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, BH Ãå¿ìð (ÕðéËñ ÇÿØ, ܶ. ÁËÃ. Çé¼Õ±òÅñ)-Ç÷ñ·Å ï±æ
Õñ¼ì÷ åÅñî¶ñ Õî¶àÆ çÆ åÇÔÃÆñ Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì çÆ Ú¯ä î½Õ¶ Ô¹ÕîðÅé
ÁÕÅñÆ çñ éÅñ Ãì¿Çèå Õ°Þ ÁÅ×ÈÁ» å¶ Ú¯ä Áì÷ðòð» ò¼ñ¯º êÕÅÂÆ ×ÂÆ
ÇÖ¼ÚóÆ ÇÜæ¶ ÇÂñÅÕ¶ Á³çð ÚðÚÅ çÅ ÇòôÅ ìäÆ Ô¯ÂÆ ÔË À°æ¶ Ô¯ÂÆ ¦ìÆ
Üç¯-ÜÇÔç 寺 ìÅÁç ÕÂÆ òÅð õÈéçÅé Õð Ú¹¼Õ¶ òÅåÅòðé ê̶îÆ Ã¹íÅô ì¶çÆ
é§È êÌèÅé Ü篺 ÇÕ ðØòÆð ÇÃ¿Ø ÔðÆòÅñ 鱿 Üéðñ ÃÕ¼åð Ú¹ä ÇñÁÅ Ç×ÁÅÍ
Ç÷Õðï¯× ÔË ÇÕ ×¹: ÇÕñÅ Áé§ç×ó· ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ACE ç¶ ÕðÆì ï°òÕ
Õñ¼ì» éÅñ Ãì¿Çèå é½ÜòÅé 깼ܶ ԯ¶ Ãé ÇÜà ÇòÚ ðÈêé×ð 寺 Ú¯ä
ÇéðÆÇÖÁÕ ç¶ å½ð Óå¶ ÁôòéÆ ôðîÅ, ×¹ðôðé ÇÿØ, ÃåÇò¿çð ÇÿØ, çÆçÅð
ÇÃ¿Ø âÇÔð å¶ ÃÇåìÆð ÇÃ¿Ø ×¼Üê¹ð êÔ¿¹Ú¶ ԯ¶ ÃéÍ Ú¯ä ô¹ðÈ Ô¯ä 寺
êÇÔñ» ÔÆ ÁÕÅñÆ çñ éÅñ Ãì¿Çèå Õ°Þ ÁÅ×È À°æ¶ êÔ¿¹Ú ×Â¶Í ÇÜé·» Áì÷ðòð»
鱿 ÁÅêä¶ ç¯ ÁÅ×ÈÁ» ÇÜé·» ÓÚ ÇÂÕ ëËâð¶ôé éÅñ Ãì¿Çèå ÔË å¶ çÈÜÅ
ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ÇÂÕ ìËºÕ çÅ âÅÇÂðËÕàð ÔË, 鱿 êÌèÅé ìäÅÀ°ä ñÂÆ ÷¯ð êÅÀ°äÅ
ô¹ðÈ Õð Çç¼åÅÍ Ô¹ÕîðÅé êÅðàÆ ç¶ çìÅú Ô¶á ÁŶ ÇÂé·» Ú¯ä Áì÷ðòð» é¶
ÁÕÅñÆ ÁÅ×ÈÁ» éÅñ ç¯ Ø³à¶ êÅö ÜÅ Õ¶ عÃð-î¹Ãð ô¹ðÈ Õð Çç¼åÆÍ ÇÂÕ
êÅö ÜÅ Õ¶ Ô¯ ðÔÆ ×¼ñìÅå 寺 ÇéðÅô ý ç¶ ÕðÆì é½ÜòÅé îÆÇà¿× 寺
ìÅÔð ÁÅ Õ¶ éÅÁð¶ìÅ÷Æ Õðé ñ¼× ê¶ ÇÂé·» ç¶ ç¯ô ÃÆ ÇÕ Çéð¯ñ ÃîÅÜ Ã¶òÆ
ÿÃæÅ Óå¶ ÇÕö òÆ êÅðàÆ çÅ ×ñìÅ éÅ æ¯ÇêÁÅ ÜÅò¶Í Ç¿éŠðäé 寺
ìÅÁç ÇÜæ¶ ç¯é¯º êÌèÅéÆ ç¶ À°îÆçòÅð» çÆ çÅÁò¶çÅðÆ òÅêà ñË ñÂÆ ×ÂÆ À°æ¶
ùíÅô ì¶çÆ é±¿ êÌèÅé Ü篺 ÇÕ ðØòÆð ÔðÆòÅñ 鱿 Üéðñ ÃÕ¼åð Ú¹äé 寺
ìÅÁç á¶Õ¶çÅð Õ°ñìÆð ÇÃ¿Ø ÁÃîÅéê¹ð 鱿 ÃÆéÆÁð îÆå êÌèÅé, ÔðÇÜ¿çð
ÇÃ¿Ø Ã¼è¶òÅñ å¶ Ççé¶ô ðÅäŠ鱿 îÆå êÌèÅé, ÁîéçÆê ÇÃ¿Ø îÈÃÅê¹ð å¶
ùðÜÆå ÇÃ¿Ø Çé¼Õ±òÅñ îÆå ÃÕ¼åð, ðÅÜÆò ìÜðÈó 鱿 Çò¼å ÃÕ¼åð, ÔðÜÆå
ÇÃ¿Ø îÜÅðŠ鱿 îÆå Çò¼å ÃÕ¼åð, ÁîðÜÆå ÃËäÆ îÅÜðŠ鱿 êÌ˵à ÃÕ¼åð,
Ü×åÅð ÇÃ¿Ø Ú½ºåÅ éÈ¿ îÆå êÌ˵à ÃÕ¼åð, ùðÜÆå ÇÃ¿Ø áÅäŠ鱿
üÇíÁÅÚÅðÕ ÃÕ¼åð, Õ¶òñ ÇÃ¿Ø åÖå×ó· 鱿 îÆå üÇíÁÅÚÅðÕ ÃÕ¼åð,
ðÇò¿çð í¼à¯º 鱿 Ö¶â ÃÕ¼åð, ÜÃêÅñ ×ð¶òÅñ é§È îÆå Ö¶â ÃÕ¼åð Ú¹ÇäÁÅ
Ç×ÁÅ Ü篺 ÇÕ ÔðÜÆå ÇÃ¿Ø Ú¿çê¹ð ì¶ñÅ, èðî ÇÃ¿Ø Çé¼Õ±òÅñ, ôôÆ Õ»å
åõå×ó· å¶ Ã¿ÜÆò î¯áÅê¹ð 鱿 ÕÅðÜÕÅðéÆ î˺ìð ÇñÁÅ Ç×ÁÅÍ
é±ðê¹ð ì¶çÆ-ðÈêé×ð ÃóÕ à¹¼àä ÕÅðé ÔÅçö òè¶
é±ðê¹ð ì¶çÆ, BH Ãå¿ìð (ÔðçÆê ÇÃ¿Ø ãƺâÃÅ, ôîô¶ð ÇÃ¿Ø â±î¶òÅñ)-é±ðê¹ð
ì¶çÆ-ðÈêé×ð î¹¼Ö ÃóÕ ÕÂÆ æÅò» 寺 ì¹ðÆ å𷻠๼àä ÕÅðé ÇÂà îÅð× Óå¶
ÃóÕ ÔÅçÇÃÁ» ÓÚ ÇÂ÷ÅëÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ êð ๼àÆ ÃóÕ é±¿ ÿòÅðé ñÂÆ ÃóÕ
ÇòíÅ× ò¼ñ¯º Õ¯ÂÆ Ãð×ðîÆ ÇçÖÅÂÆ éÔƺ ç¶ ðÔÆÍ ÇÂÔ î¹¼Ö ÃóÕ ÕðÆì BG
ÇÕ: îÆ: ¦ìÆ ÔË ÇÜà çÆ ÔÅñå Çà¼ìÅ à¼êðÆÁ» 寺 ×óìÅ×Å å¼Õ ç¶ êÔÅóÆ
ðÃå¶ ç½ðÅé Ç¿éÆ îÅóÆ ÔË ÇÕ æ»-æ» Óå¶ â±¿Ø¶ à¯Â¶ êË Ú¹¼Õ¶ ÔéÍ ÕÂÆ
æÅÂƺ å» ÃóÕ çÆ ìðî òÆ éÔƺ ìäÅÂÆ ÇÜà ÕðÕ¶ ÇÂæ¶ ð¯÷ÅéÅ òÅÔé
ç¹ðØàéÅ ×ÌÃå Ô¯ ðÔ¶ ÔéÍ â±¿Ø¶ à¯Â¶ å¶÷ ðøåÅð ×¼âÆÁ» éÈ¿ ÔÅçö çÅ
ÇôÕÅð ìäÅ ðÔ¶ ÔéÍ ÃóÕ ÇòíÅ× ò¼ñ¯º ÇÂé·» à¯ÇÂÁ» 鱿 íðé ñÂÆ Õ¯ÂÆ À°êðÅñÅ
éÔƺ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂö êÌÕÅð ÔðÆê¹ð 寺 Çà¼ìÅ à¼êðÆÁ» å¼Õ çÅ ðÃåÅ òÆ
ì¹ðÆ å𷻠๼ÇàÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ ÇÂÃ î¹¼Ö îÅð× ç¶ êÔÅóÆ ðÃå¶ ÓÚ ÕÂÆ
æÅÂƺ ÃóÕ çÆ ìðî ÔÆ î½ÜÈç éÔƺ ÔË å¶ êÔÅóÆÁ» 寺 ò¼â¶ ê¼æð Çâ¼×ä å¶
í½º-Ö¯ð çÅ ÇÃñÇÃñÅ ÜÅðÆ ÔËÍ ×óìÅ×Å Úó·ÅÂÆ ÇòÖ¶ êÔÅóÆ êÅäÆ çÆ
ÇéÕÅÃÆ ñÂÆ Õ¯ÂÆ òÆ âð¶é ÇòíÅ× ò¼ñ¯º éÅ ìäÅÂÆ ÜÅä ÕÅðé ÃóÕ é±¿ é°ÕÃÅé
ê¹¼Ü ÇðÔÅ ÔË êÌ¿å± ÃóÕ ÇòíÅ× ÇÂà ÃóÕ êÌåÆ Õ°¿íÕðéÆ éƺç ü¹åÅ ÇêÁÅ
ÔËÍ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ êåò¿å¶ ñ¯Õ» é¶ ÃóÕ ÇòíÅ× å¯º î³× ÕÆåÆ ÇÕ î¹¼Ö ÃóÕ çÆ
ÔÅñå ùèÅðÆ ÜÅò¶Í
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ç¹ÃÇÔð¶ Óå¶ Õ¯ÂÆ ò¼âÅ ÁÅ×È éÅ êÔ¹¿ÇÚÁÅ
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, BH Ãå¿ìð (ÿÜÆò ì¼ìÆ)-ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì ç¶ ç¹ÃÇÔð¶ Óå¶
×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÌÆ Õåñ×ó· ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ üåÅèÅðÆ ÁÕÅñÆ çñ ò¼ñ¯º ÕðòÅÂÆ
ÕÅéëð¿Ã ç½ðÅé Õ¯ÂÆ ò¼âÅ ðÅÜéÆåÕ Ü» èÅðÇîÕ ÁÅ×È éÅ êÔ¹¿ÇÚÁÅÍ òðéäï¯×
ÔË ÇÕ ç¹ÃÇÔð¶ î½Õ¶ ô¯ÌîäÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ò¼ñ¯º êÌÕÅÇôå
ÕðòŶ ׶ ÇÂñÅÕ¶ íð çÆÁ» ÜéåÕ æÅò» Óå¶ ñŶ ÇÂôÇåÔÅð» ÓÚ ÇÂà î½Õ¶
ô¯ÌîäÆ Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé Üæ¶: ÁòåÅð ÇÃ¿Ø å¶ ÃÌÆ ÁÕÅñ åõå ÃÅÇÔì ç¶ Üæ¶:
Ç×ÁÅéÆ ×¹ðìÚé ÇÃ¿Ø å¶ åõå ÃÌÆ Õ¶Ã×ó· ÃÅÇÔì ç¶ Üæ¶: Ç×ÁÅéÆ åðñ¯Úé
ÇÃ¿Ø ç¶ êÔ¿¹Úä çÅ Ç÷Õð ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÃÆ å¶ Ãà¶Ü 寺 òÆ À°Õå ôÖÃÆÁå» ç¶
êÔ¿¹Úä çÅ òÅð-òÅð ÁËñÅé Ô¹³çÅ ÇðÔÅ êÌ¿å± ÕÅéëð¿Ã ç¶ ÃîÅêåÆ Ã Óå¶
òÆ Ü篺 ÇÂé·» ôÖÃÆÁå» ÓÚ¯º Õ¯ÂÆ éÅ êÔ¹¿ÇÚÁÅ å» Ã¿×å» ÓÚ Ø¹Ãð-î¹Ãð
Ô¯äÆ ô¹ðÈ Ô¯ ×ÂÆ ÇÕÀ°ºÇÕ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ñ¯Õ» 鱿 üåÅèÅðÆ Çèð Áå¶
ô¯ÌîäÆ Õî¶àÆ Õ¯ñ¯º ÕÅëÆ Ç÷ÁÅçÅ ÁÅû Ãé ÇÕ ÇÂà î½Õ¶ ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì çÆ
èÅðÇîÕ Áå¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ îÔ¼ååŠ鱿 çðÃÅÀ°ºç¶ ÁèÈð¶ ÇêÁÅ æÆî êÅðÕ Ãì¿èÆ
Áå¶ ÕÃì¶ ç¶ ÇòÕÅà ñÂÆ Õ¯ÂÆ ÁÇÔî ÁËñÅé ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ êÌ¿å± ñ¯Õ» ç¶
ê¼ñ¶ À°Ã Ã ÇéðÅôÅ êÂÆ Ü篺 Ãà¶Ü ÿÚÅñÕ é¶ êåò¿ÇåÁ» é§È ÇÃð¯êÅú
ç¶ä çÆ ÕòÅÇÂç ô¹ðÈ ÕðÇçÁ» ÿ×å» é±¿ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ÃÜŶ ÜÅä òÅñ¶
é×ð ÕÆðåé ÓÚ ôÅÇîñ Ô¯ä çÆ ÁêÆñ Õð Çç¼åÆÍ ÇÂæ¶ ÇÂÔ òÆ Ç÷Õðï¯× ÔË ÇÕ
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì 寺 ñ¯Õ ÃíÅ î˺ìð ÃÌÆ ðòéÆå ÇÃ¿Ø Çì¼àÈ, ëåÇÔ×ó·
ÃÅÇÔì ç¶ Ã»Ãç Üæ¶: ùÖç¶ò ÇÃ¿Ø ÇñìóÅ ÇÜé·» çÅ ÇÂà ÔñÕ¶ ÓÚ ÕÅëÆ
ÁèÅð î³ÇéÁÅ Ü»çÅ ÔË å¶ ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ ÃÌÆ ÚðéÜÆå ÇÃ¿Ø Ú¿éÆ òÆ êÈð¶ î¶ñ¶
ç½ðÅé ÇÕå¶ é÷ð éÔƺ ÁŶÍ
ìðÅìðÆ å¶ ÇÂéÃÅø ÁèÅðå ÃîÅÜ ÇÃðÜäÅ ôÔÆç çŠùêéÅ ÃÆ-Ö³éÅ
ðÈêé×ð, BH Ãå¿ìð (ÃàÅë Çðê¯ðàð)-åðÕôÆñ ùÃÅÇÂàÆ ê³ÜÅì (ðÇÜ:) çÆ
ðÈêé×ð ÇÂÕÅÂÆ ò¼ñ¯º ôÔÆç-¶-ÁÅ÷î Ã: í×å ÇÃ¿Ø ç¶ Üéî Ççé é§È ÃîðÇêå
ÃËîÆéÅð ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÇÜà çÅ î¹¼Ö ÇòôÅ ÒôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø çÆ ÇòÚÅðèÅðÅ
çÆ Á¼Ü ç¶ Ã ÓÚ êÌÿÇ×ÕåÅÓ ÃÆÍ ÇÂÕÅÂÆ î¹ÖÆ Áô¯Õ Õ°îÅð, îÆâÆÁÅ
ÇòíÅ× î¹ÖÆ êòé Õ°îÅð ð¼å¯º å¶ ÷¯éñ ÁÅ×È ÁÜÆå êÌç¶ÃÆ é¶ Ã»ÞÅ êÌ˵Ã
ÇìÁÅé ÜÅðÆ ÕðÇçÁ» ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ Õ¿òñÜÆå Ö³éÅ é¶ ÁÅêäÆ êÌíÅòôÅñÆ åÕðÆð
ðÅÔƺ ÜÅäÕÅðÆ Çç¼åÆ ÇÕ ÇòôòÆÕðé, À°çÅðÆÕðé å¶ Çé¼ÜÆÕðé çÆÁ» éÆåÆÁ»
ÃçÕÅ ì¶ð¹÷×ÅðÆ, îÇÔ¿×ÅÂÆ, ÇízôéÅÚÅð, ÷ÖÆð¶ìÅ÷Æ ÁÅÇç ÓÚ ì¶ÇÔÃÅì
òÅèÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔË ÇÜà ÕðÕ¶ ÁÅî ñ¯Õ» çÅ ÜÆäÅ ç¹¼íð Ô¯ÇÂÁÅ ÇêÁÅ ÔËÍ ÃÌÆ
Õ¿òñÜÆå Ö³éÅ é¶ Ã¼çÅ Çç¼åÅ ÇÕ «¼à-ðÇÔå å¶ ìðÅìðÆ Óå¶ ÁèÅÇðå ÇÂéÃÅë
êÿç Çé÷Åî ÇÃðÜä ñÂÆ ÇÂéÕñÅì Ç÷¿çÅìÅç-ÃÅîðÅÜòÅç î¹ðçÅìÅç ç¶ éÅÁÇðÁ»
鱿 칦ç Õð¯Í ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø ï±æ Õñ¼ì (ðÇÜ:) îÅÜðÆ á¶Õ¶çÅð» ç¶
î˺ìð ò¼âÆ Ç×äåÆ ÓÚ ÕÅëñ¶ ç¶ ðÈê ÓÚ îÅÜðÆ Çê³â 寺 êËçñ Ú¼ñ Õ¶
éÅÁð¶ îÅðç¶ Ô¯Â¶ ÃËîÆéÅð ÓÚ êÈð¶ ܯô¯-Öð¯ô éÅñ ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í ÃËîÆéÅð
ÓÚ ÔðÇò¿çð à¼êðÆÁ», ìñìÆð ÇÃ¿Ø ÖËðÅìÅç, ðÇÜ¿çð ðÅÜ, çÇò¿çð ÃðæñÆ,
ÔðÇò¿çð ùÖðÅîê¹ðÆ, îÅ: êÌÆåî Õ°îÅð, ÜÃêÅñ îÅÜðÆ, ÔðÇò¿çð
Çêð¯÷ê¹ð, ÇÂÕìÅñ ÁËÃ. âÆ. ú, ÜÇå¿çð ܽéÆ, ܯéî¹ÖÆ ÜðéËñ Õð»åÆ,
×¹ðîÆå Öðó, îÅÃàð ñ¼ÕÆ ÃÕð¹¼ñÅê¹ðÆ, õÈéçÅé ñÇÔð ç¶ ÁÅ×È å¶ Ãà¶à
ÁËòÅðâÆ Õ¿òñÜÆå ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ôÅÇîñ ÃéÍ |
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ç¹ÃÇÔð¶ çŠܯó-î¶ñÅ íÇðÁÅ
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, BH Ãå¿ìð (Ü×î¯Ôä ÇÃ¿Ø éÅð¿×/ÿÜÆò ì¼ìÆ)-ç¹ÃÇÔð¶ ç¶
ܯó-î¶ñ¶ Óå¶ Ü¹ó¶ ÖÅñÃÅ çðìÅð 鱿 ÿì¯èé ÕðÇçÁ» î¹¼Ö î³åðÆ Ã:
êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ ç¶ î¹¼Ö ÃñÅÔÕÅð âÅ: çñÜÆå ÇÃ¿Ø ÚÆîÅ é¶ Ã¼çÅ Çç¼åÅ
ÔË ÇÕ ÇåÀ°ÔÅð» 鱿 îéÅÀ°ä Ã ê¹åñ¶ ÃÅóé Ü» ÁÅÇåÃìÅ÷Æ ðÅÔƺ
êÌçÈôä ëËñÅÀ°ä 寺 ×¹ð¶÷ ÕðÇçÁ» ÇÂé·» ÇåÀ°ÔÅð» Çê¼Û¶ ÇÛê¶ ÇÂÇåÔÅÃ
å¶ Çòðö Óå¶ êÇÔðÅ ç¶ä ñÂÆ ñÅîì¿ç Ô¯äÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÌÆ
Õåñ×ó· ÃÅÇÔì ç¶ íÅÂÆ Ã¿×å ÇÃ¿Ø çÆòÅé ÔÅñ ÓÚ Ü¹ó¶ íðò¶º ÇÂÕ¼á 鱿
ÿì¯èé ÕðÇçÁ» âÅ: ÚÆîÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà ÁÃæÅé Óå¶ òÅêð¶ ÇÂÇåÔÅà é¶
ÇÃ¼Ö Õ½î 鱿 Çìé» ÇÕö âð íËÁ 寺 ÇÜÀ°ä çÅ ò¼ñ ÇÃÖÅÇÂÁÅ ÔË ÇÜæ¶ ÇÕ
ÃÅÇÔì÷ÅÇçÁ» é¶ ÜÅñî» é±¿ ññÕÅðÇçÁ» î½å Óå¶ ëÇåÔ êÅÂÆÍ À°é·» íðÈä
Ô¼ÇåÁÅ å¶ éÇôÁ» ÇÖñÅø â¼àä çŠüçÅ Çç¼åÅÍ âÅ: ÚÆîÅ é¶ éòƺ ìäÆ
ÃæÅéÕ é×ð ê³ÚÅÇÂå ç¶ ÃÅð¶ Õ½ºÃñð» 鱿 ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ Ú¯ä» Ã êËçÅ
Ô¯ÂÆ Õ°ó¼åä Û¼â Õ¶ ÇÂà èÅðÇîÕ ÕÃì¶ ç¶ ÇòÕÅà ÓÚ íðò» ï¯×çÅé êÅÀ°äÍ
ÃðÕÅð ÇÕö òÆ ÇÕÃî çÆ Õ¯ÂÆ ÕîÆ ê¶ôÆ éÔƺ ÁÅÀ°ä ç¶ò¶×ÆÍ ÃÌÆ ëåÇÔ×ó·
ÃÅÇÔì ç¶ Ô˵â ×Ì¿æÆ Ç×ÁÅéÆ ÔðêÅñ ÇÃ¿Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê¹ðÅåé ðòÅÇÂå» Áé°ÃÅð
ÁÇÜÔ¶ ÇåÀ°ÔÅð» Ã Õ½î ç¶ ÁÅ×È Õ½î 鱿 çðê¶ô î¹ôÇÕñ» çÅ Ô¼ñ Õðé
ñÂÆ ÇÃð ܯó Õ¶ ìËáç¶ Ãé å¶ îÃÇñÁ» çÅ Ô¼ñ Õ¼ãç¶ Ãé ÇÂö ðòÅÇÂå 鱿
ÕÅÇÂî ð¼ÖÇçÁ» Ô¹ä òÆ ÁÅ×ÈÁ» 鱿 ÇåÀ°ÔÅð» Ã Çîñ ìËáäÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ
ÃÅìÕÅ î³åðÆ ìÆìÆ Ãåò¿å Õ½ð ÿèÈ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ×¹ðÈÁ» êÆð» ç¶ çðÃŶ
ðÅÃå¶ Óå¶ Ú¼ñ Õ¶ ÁäÖ éÅñ ÇÜÀ±äÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ ÇÂà î½Õ¶ ï±æ ÁÕÅñÆ çñ
ç¶ Ç÷ñ·Å êÌèÅé ÔðêÌÆå ÇÃ¿Ø ìÿå, íÅÜêÅ ÁÅ×È âÅ: ÁôòéÆ ðÅäÅ, êðîÜÆå
ÇÃ¿Ø ñ¼Ö¶òÅñ, Ôðé¶Õ ÇÃ¿Ø íÈðÅ, ×¹ðçÆê ÇÃ¿Ø îÇÔå¯å, èðî ÇÃ¿Ø Õ¿×,
ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø Çê¼êñ îÅÜðÅ, ÁîéçÆê ÇÃ¿Ø î»×à êÌèÅé é×ð ê³ÚÅÇÂå, ìÆìÆ
êÌÆåî Õ½ð ÇíÀ°ðÅ, Üæ¶: ìñÇò¿çð ÇÃ¿Ø î¹¿âÆÁ» ÁÅÇç ÁÅ×ÈÁ» é¶ òÆ
ÿì¯èé ÕÆåÅÍ ÇÂà ðÅÜÃÆ ÕÅéëð¿Ã 寺 êÇÔñ» ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÌÆ Õåñ×ó·
ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ÃÌÆ ÁÖ³â êÅá ÃÅÇÔì ç¶ í¯× êŶ ׶ ÇÜæ¶ Ô÷Åð» ÿ×å»
éåîÃåÕ Ô¯ÂÆÁ»Í ðÅ×Æ Çÿػ ò¼ñ¯º ÕÆðåé éÅñ ÿ×å» é±¿ ÇéÔÅñ ÕÆåÅ
Ç×ÁÅÍ ìÅÁç ç¹êÇÔð ô¯ÌîäÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ò¼ñ¯º ×¹: ÃÌÆ
Õåñ×ó· ÃÅÇÔì 寺 é×ð ÕÆðåé ÃÜÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà é×ð ÕÆðåé éÅñ êÌÆåî
ÇÃ¿Ø Ãñ·¯îÅÜðÅ, Üæ¶: ×¹ðîÆå ÇÃ¿Ø îÕó½éÅ, å¶ÜêÅñ ÇÃ¿Ø ÇüèÈ, ÁîðÜÆå
ÇÃ¿Ø Çã¼ñ¯º, î¶Üð ÇÃ¿Ø î»×à, ÔðéÅî ÇÿØ, êÌ×à ÇÃ³Ø ð¯¬îÅÜðÅ Úñ ðÔ¶
Ãé å¶ ò¼âÆ Ç×äåÆ ÓÚ Ã¿×å» òÆ ôÅÇîñ ÃéÍ ç¹ÃÇÔð¶ î½Õ¶ ÇÕö òÆ
ÁäùÖÅòÆ ØàéŠ鱿 ð¯Õä ñÂÆ âÆ. ÁËÃ. êÆ. ÃÌÆ îéÇî³çð ÇÿØ, ÁËÃ. âÆ.
ÁËî. ÃÌÆ ñÖîÆð ÇÿØ, ÁËÃ. ÁËÚ. ú. ÃÌÆ ÃåéÅî ÇÃ¿Ø ò¼ñ¯º ÃÖå
ùð¼ÇÖÁÅ êÌì¿è ÕÆå¶ Ô¯Â¶ ÃéÍ
Ü¿×ñÅå òðÕð» ò¼ñ¯º ÿØðô çÅ ÁËñÅé
é±ðê¹ð ì¶çÆ, BH Ãå¿ìð (ÔðçÆê ÇÃ¿Ø ãƺâÃÅ, ôîô¶ð ÇÃ¿Ø â±î¶òÅñ)-Ü¿×ñÅå
òðÕð÷ ï±éÆÁé ê³ÜÅì ç¶ Çò¼å ÃÕ¼åð Çôò Õ°îÅð é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê³ÜÅì ç¶
Ãî¹¼Ú¶ Ü¿×ñÅå òðÕð÷ Ô¹ä ÁÅð-êÅð çÆ ñóÅÂÆ ç¶ îÈâ ÓÚ ÔéÍ ÇÂé·»
Ü¿×ñÅå òðÕð» çÆÁ» î³×» 鱿 î¿éòÅÀ°ä ñÂÆ Çå¿é êóÅòƺ دñ çÅ ÁËñÅé
ÕðÇçÁ» ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ êÇÔñ¶ êóÅÁ ÓÚ Üæ¶ì¿çÆ C@ Ãå¿ìð 寺 I ÁÕå±ìð å¼Õ
ð¶ºÜ ÁëÃð» ç¶ çøåð» Á¼×¶ ð¯Ã êÈðé èðé¶ ç¶ä×¶Í ÇÂà À°êð¿å çÈܶ êóÅÁ
ÓÚ A@ ÁÕå±ìð 寺 AF ÁÕå±ìð å¼Õ òä î³âñ ÁëÃð» ç¶ çëåð» îÈÔð¶ Çê¼à
ÇÃÁÅêÅ Õðé×¶Í À°é·» ÇÚåÅòéÆ Çç¼åÆ ÇÕ Ü¶Õð Ãì¿Çèå î³åðÆ å¶ ÁÇèÕÅðÆÁ»
ò¼ñ¯º Õ¯ÂÆ Ô»-ê¼ÖÆ òåÆðÅ éÅ ÁêäÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ å» åÆܶ êóÅÁ ÓÚ òä î³åðÆ
ç¶ ÔñÕ¶ ÇòÚ BE ÁÕå±ìð 鱿 ÃÈìÅ ê¼èð çÅ ÇÂÕ ÇòôÅñ ð¯Ã î¹÷ÅÔðÅ ÕÆåÅ
ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà ÇìÁÅé çÆ ê¹ôàÆ Õðé òÅÇñÁ» ÓÚ ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø Ú¶ÁðîËé, ܯ×Å
ÇÿØ, Çôò Õ°îÅð Çò¼å ÃÕ¼åð ê³ÜÅì, ÁîðÆÕ ÇÃ¿Ø ×ó·ô¿Õð, î¶Üð ÇÿØ
ëåÇÔ×ó·, ïéÅ ÇÃ¿Ø Çëð¯÷ê¹ð, ÇòðÃÅ ÇÃ¿Ø Á³ÇîÌåÃð, ÇçÁÅ ðÅî
×¹ðçÅÃê¹ð, úî ÇÿØ, ×¹ðÇçÁÅñ ÇÃ¿Ø Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, ìÖôÆô çÃÈÔÅ, ìÔÅç¹ð
ÇÃ¿Ø ñ¹ÇèÁÅäÅ, ìñìÆð ÇÃ¿Ø êÇàÁÅñÅ, ê³ÜÅì êÌç¶ô ëËâð¶ôé ç¶ î¼¹Ö
ì¹ñÅð¶ îéÜÆå ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ôÅÇîñ ÔéÍ Çôò Õ°îÅð é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ î³×-ê¼åð
Ãì¿Çèå ÁËÃ. âÆ. ÁËî, ÇâêàÆ ÕÇîôéð, òä î³âñ ÁëÃð» 鱿 ýºê¶ ÜÅä׶Í
ÃìÃàÆÇÚÀ±à Õ¿ÇêÀ±àð ÁÇèÁÅêÕ» çÆÁ» åéÖÅÔ» ÓÚ òÅèÅ Õðé çÆ î³×
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, BH Ãå¿ìð (ÕðéËñ ÇÿØ)-ÃìÃàÆÇÚÀ±à Õ¿ÇêÀ±àð àÆÚð ï±éÆÁé
ê³ÜÅì çÆ Ô¿×Åîƺ îÆÇà¿× ìÆå¶ Ççé ÃæÅéÕ ×¹: í×å ðÇòçÅà ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆ
ÇÜà çÆ êÌèÅé×Æ ï±éÆÁé ç¶ ÃÈìÅ êÌèÅé ìñÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø é¶ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶
îÆÇà¿× ù ÿì¯èé ÕðÇçÁ» ÃîÈÔ ì¹ñÅÇðÁ» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃðÕÅð é¶ ÃìÃàÆÇÚÀ±à
Õ¿ÇêÀ±àð àÆÚð» çÆ åéÖÅÔ å¶ Ô¯ð ÃÔÈñå» ÓÚ òÅèÅ éÅ ÕðÕ¶ ò¼âÆ ì¶ÇÂéÃÅëÆ
ÕÆåÆ ÔËÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂÔ ÁÇèÁÅêÕ ò¼Ö-ò¼Ö Ç÷Çñ·Á» ÓÚ ì¿ç ê¶
Ã˺àð» ù B@@F 寺 ñ×ÅåÅð ÚñÅ ðÔ¶ Ôé å¶ çÈÜÅ àÆÚð» ÇÜ¿éÆÁ» ÇòíÅ×Æ
Ç÷¿î¶òÅðÆÁ» òÆ ÇéíÅÁ ðÔ¶ Ôé êð ÃðÕÅð é¶ À°é·» çÆÁ» åéÖÅÔ» å¶ ÃÔÈñå»
ÓÚ òÅèÅ éÅ ÕðÕ¶ ì¶ÇÂéÃÅëÆ ÕÆåÆ ÔËÍ À°é·» Á¼×¶ ÇÕÔÅ ÇÕ À°Ô ÁÅêäÆÁ»
î³×» Ãì¿èÆ î¹¼Ö î³åðÆ, À°ê î¹¼Ö î³åðÆ, î³åðÆ å¶ ÇòèÅÇÂÕ» ÁÅÇç ù
ÇîñÕ¶ ÁÅêä¶ ç¹¼Ö Ã¹äÅ Ú¹¼Õ¶ Ôé êð Ôð òÅð ë¯Õ¶ ñÅÇðÁ» 寺 Çìé» Ô¯ð
Õ°Þ òÆ éÃÆì éÔƺ Ô¯ÇÂÁÅÍ ÁÅ×ÈÁ» é¶ ÃðÕÅð 寺 î³× ÕÆåÆ ÔË ÇÕ À°é·»
çÆÁ» åéÖÅÔ» å¶ Ô¯ð ÃÔÈñå» ÓÚ Çìé» ç¶ðÆ òÅèÅ ÕÆåÅ ÜÅò¶Í ÇÂà îÆÇà¿×
ÓÚ Çòêé Õ°îÅð ð±êé×ð, ðÅÜ Õ°îÅð éò»ôÇÔð, çñìÆð ÇÃ¿Ø Á³ÇîÌåÃð,
ÔðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ÕêÈðæñÅ, ùôÆñ Õ°îÅð ëåÇÔ×ó· ÃÅÇÔì, ê³ÕÜ Õ°îÅð, ÿçÆê
ìÃÆ, î¹Õ¶ô Õ°îÅð, ùÖÇò¿çð Õ½ð, ðÅÜ Õ°îÅð, ÕîñÜÆå Õ½ð, ð¿ÜÈ ôðîÅ
ÁÅÇç 寺 ÇÂñÅòÅ ìÔ¹å ÃÅð¶ ÁÇèÁÅêÕ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ìÆìÆ Ã¿èÈ ò¼ñ¯º ÇòÕÅà ÕÅðÜ» ñÂÆ ÚËÕ åÕÃÆî
î¯Çð¿âÅ, BH
Ãå¿ìð (Õ¿×)-Õ»×ðà ÚÅÔ¶ ÇÜ¿éÅ îð÷Æ À°ñàÅ êÌÚÅð Õð¶ êð ܯ Çê³â» å¶
ôÇÔð» çÅ ÇòÕÅà ԯÇÂÁÅ Ç¿éÅ Õç¶ éÔƺ Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÂé·» ôìç» çÅ êÌ×àÅòÅ
ìÆìÆ Ãåò¿å Õ½ð ÿèÈ ÃÅìÕÅ ÕËìÇéà î³åðÆ é¶ Çê³â ç¹îäÅ ÓÚ ÇÂñÅÕ¶ çÆÁ»
ê³ÚÅÇÂå» é±¿ ÇòÕÅà ÕÅðÜ» çÅ ÚËÕ ò¿âÇçÁ» ÕÆåÅÍ ÇÂà Ã Ã: êðîÜÆå
ÇÃ¿Ø ñ¼Ö¶òÅñ, Ú¶ÁðîËé ÜÃòÆð ÇÃ¿Ø ÕÅÂÆé½ð å¶ Ãðê³Ú ÔðêÅñ ÇÿØ
çÅåÅðê¹ð é¶ òÆ Ã¿ì¯èé ÕÆåÅÍ ÇÂà Ã ìÆìÆ Ã¿èÈ é¶ ç¹îäÅ ñÂÆ Áá¼åÆ
Ô÷Åð, úÇ¿ç ñÂÆ ìÅÔá Ô÷Åð, ÃîÅäÅ Õñ» üá Ô÷Åð, ÃîÅäÅ Ö¹ðç CAB@@,
ÁîðÅñÆ FCCI@, «á¶óÆ DBBC@, Ú¼Õñ» DE@F@, ÃðÔÅäÅ C@AG@, ð½äÆ Õñ»
B@GI@, èé½ðÆ H@@@@, ìÈð îÅÜðÅ FH@@@ ð¹ê¶ ç¶ ÚËµÕ ò¿â¶Í ÇÂà Ã
Ãðê³Ú ×¹ðÚðé ÇÃ¿Ø ìÈðîÅÜðÅ, Ã: ÃðÈê ÇÃ¿Ø À¹ê Ú¶ÁðîËé, îñÕÆå ÇÿØ
Ú¼Õñ», Ãðê³Ú ç¶òÆ ÇÃ¿Ø ç¹îäÅ, Ãðê³Ú ×¹ðÚðé ÇÃ¿Ø èé½ðÆ, ܯÇ׿çð
ÇÃ¿Ø ì¿×ÆÁ», Çí¿çð ÇÃ¿Ø ÕÅÂÆé½ð, íÅ× ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú úÇ¿ç, ÜÃòÆð ÇÿØ
ð½äÆ ìñÅÕ Ã¿îåÆ î˺ìð, ×¹ðé¶Õ ÇÃ¿Ø íÅׯîÅÜðŠ寺 ÇÂñÅòÅ ò¼âÆ Ç×äåÆ
ÓÚ Ãðê³Ú, ê³Ú å¶ é×ð ÇéòÅÃÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÃóÕ ÔÅçö ÓÚ ÇðÕôÅ ÚÅñÕ çÆ î½å
ðÈêé×ð, BH Ãå¿ìð (ÜׯåÅ, Õ¿ì¯Ü)-ôÇÔð çÅ ê¹ðÅäÅ ì¼Ã Á¼âÅ Ú½Õ î½å çÅ
Ú¹ðÅÔÅ ìäçÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔËÍ Õ¼ñ· ôÅî ÇÂÕ å¶÷ ðëåÅð àð¼Õ é¶ ÇÂÕ ÇòÁÕåÆ
ù Õ°Úñ Çç¼åÅ ÇÜà ÕÅðé À°Ã çÆ î½Õ¶ Óå¶ ÔÆ î½å Ô¯ ×ÂÆÍ ôÇÔð ÓÚ
ñ×ÅåÅð ÃóÕ àðËÇëÕ ÓÚ òÅèÅ Ô¯ä ÕÅðé ÇÂÃ Ú½Õ ÓÚ ç¹ðØàéÅò» ÇòÚ òÆ
ñ×ÅåÅð òÅèÅ Ô¯ ÇðÔÅ ÔË ÇÜà ÕÅðé ÇÂÃ Ú½Õ ù ÁÅî ÇòÁÕåÆ ò¼ñ¯º ÁÅð-êÅð
ÕðéÅ î¹ôÇÕñ Ô¯ Ç×ÁÅ ÔËÍ ÇÂÃ Ú½Õ ÓÚ ÇÕö ÇÕÃî çÆ Õ¯ÂÆ àðËÇëÕ ñÅÂÆà
éÔƺ ÔË ÇÜà ÕÅðé ÃóÕ àðËÇëÕ ù Õ¿àð¯ñ éÔƺ ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕçÅ å¶ ÁÕÃð ÇÂÃ
æ» Óå¶ ç¹ðØàéÅò» Ô¹¿çÆÁ» ðÇÔ¿çÆÁ» ÔéÍ Õ¼ñ· çÆ ç¹ðØàéÅ ÓÚ ÜÃÇò¿çð
ÇÃ¿Ø (D@) ê¹¼åð çðôé ÇÃ¿Ø òÅÃÆ ÃçÅìðå ðÈêé×ð çÆ î½å Ô¯ ×ÂÆ Ü¯ ÇÕ
ê¶ô¶ òܯº ÇðÕôÅ ÚÅñÕ ÃÆÍ
Çê¿â ìäÆ ÓÚ êÅäÆ ç¶ ÇéÕÅà ñÂÆ êÌì¿è Õðé çÆ î¿×
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, BH Ãå¿ìð (Ü¿× ÇÿØ)-Çê³â ìäÆ ç¶ éòƺ ìäÆ ÕÅñ¯éÆ ç¶
òÅÃÆÁ» å¶ Ô¯ð Çê³â òÅÃÆÁ» é¶ ÃæÅéÕ ìÆ. âÆ. êÆ. ù ê¼åð ÇñÖ Õ¶ À°é·»
çÅ ÇèÁÅé Çê³â òÅÃÆÁ» ù ׿íÆð Ãî¼ÇÃÁÅ Çê³â ÓÚ ï¯× êÅäÆ çÅ ÇéÕÅà éÅ
Ô¯ä ÕÅðé î¹ôÇÕñ» ÓÚ ÇØð¶ Ô¯ä ò¼ñ ÇçòÅÇÂÁÅ ÔËÍ ê¼åð å¶ çÃÖå Õðé
òÅÇñÁ» ÓÚ ÇìîñÅ ç¶òÆ, Ãðê¿Ú ÔðÜÆå ÇÿØ, ðÅäÅ ìÖåÅòð ÇÿØ, Ú¿éä
ÇÿØ, ùÇð¿çðêÅñ ÇÿØ, ðåé ÇÿØ, ÇÕô¯ðÆ ñÅñ, í¹Çê³çð ÇÿØ,
Ç¿çðìÆð ÇÿØ, ðÅî ÇÕô¯ð, ÁôòéÆ, ÔðíÜé ñÅñ ôÅÇîñ ÔéÍ ÇÂé·» òÅÃÆ
Á» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Çìé» êÌòÅé×Æ ç¶ ñ¯Õ» ù êñÅà Õ¼à Õ¶ ç¶ Õ¶ ñ¯Õ» ÓÚ
ÁÅêÃÆ ñóÅÂÆÁ» ê¹ÁÅ Çç¼åÆÁ» Ôé ÇÂé·» òÅÃÆÁ» é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà ÕÅñ¯éÆ
ç¶ òÅÃÆÁ» ç¶ êÅäÆ çÅ Õ¯ÂÆ ÇéÕÅà éÔƺ ÇÜà ÕÅðé æ¯ó·Æ ÇÜÔÆ ìÅÇðô éÅñ
êÅäÆ éÆòÆÁ» æÅò» Óå¶ Öó·Å Ô¯ Ü»çÅ ÔËÍ ñ¯Õ ÁÅêä¶ Øð» ÓÚ ÜÅä 寺
ÁÃîð¼æ Ô¯ Ü»ç¶ Ôé, êÅäÆ Öó·Å ðÇÔä ÕÅðé ìçìÈ îÅðé ñ¼× ê˺çÆ ÔË ÇÜÃ
ÕÅðé ÇìîÅðÆÁ» ëËñä çÅ ò¼âÅ ÖåðÅ ÔËÍ Çê³â òÅÃÆÁ» é¶ ÃæÅéÕ êÌôÅÃé 寺
î³× ÕÆåÆ ÔË ÇÕ Çê³â ìäÆ ÓÚ êÅäÆ çÅ ï¯× ÇéÕÅà êÌì¿è ÕðÅÇÂÁÅ ÜÅò¶Í
íÅÂÆ Øé¼·ÂÆÁÅ ïÅç×ÅðÆ çÆòÅé ç½ðÅé ÇòÇçÁÅðæÆ ÃéîÅÇéå
Øé½ñÆ, BH Ãå¿ìð (ÔðîéêÌÆå ÇÃ¿Ø ÃËäÆ)-èÅðÇîÕ å¶ ÃîÅÜ Ã¶òÆ Õ¿î» ÓÚ
ÁÇÔî íÈÇîÕÅ ÇéíÅ ðÔÆ íÅÂÆ Øé¼·ÂÆÁŠöòŠùÃÅÇÂàÆ (ðÇÜ:) Øé½ñÆ
ò¼ñ¯º íÅÂÆ Øé·¼ÂÆÁÅ çÆ ïÅç 鱿 ÃîðÇêå èÅðÇîÕ ÃîÅð¯Ô ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ
ÇÜà ÇòÚ êÇÔñ» Ãò¶ð¶ ÃÌÆ ÁÖ³â êÅá ÃÅÇÔì ç¶ í¯× êŶ ׶ À°êð¿å ÿå
ìÅìÅ í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø Ã¿×åê¹ð (î¹ÔÅñÆ) òÅÇñÁ» ç¶ ÕÆðåéÆ Üæ¶ é¶ Ã¿×å»
鱿 ×¹ðÈ éÅñ ܹóé å¶ Ã¶òÅ Õðé Ãì¿èÆ ÇòÚÅð» ûÞÆÁ» ÕÆåÆÁ»Í ÇÂà î½Õ¶
×¹ðîÇå Ç×ÁÅé çÆ Ü¯ êÌÆÇÖÁÅ Ôð ÃÅñ Ãå¿ìð îÔÆé¶ ÓÚ ñÂÆ Ü»çÆ ÔË À°Ã
ÇòÚ Øé½ñÆ Ã˺àð ç¶ Õ°¼ñ EH ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ íÅ× ÇñÁÅ ÇÜà ÓÚ¯º AA
ì¼ÇÚÁ» é¶ ÒÂ¶Ó ×ð¶â ç¶ Á³Õ ÔÅÇÃñ ÕÆå¶Í ÇÜà ÇòÚ Õ°ñÜÆå ÇÃ¿Ø ê¹¼åð
ÜÃÇò¿çð ÇÃ¿Ø Øé½ñÆ êÇÔñ¶, ðòéÆå Õ½ð ê¹¼åðÆ ÚðéÜÆå ÇÃ¿Ø ÁñÆê¹ð çÈܶ,
ðîéêÌÆå Õ½ð ê¹¼åðÆ ×¹ðéËì ÇÃ¿Ø ðäÜÆåê¹ðÅ åÆܶ å¶ ×¹ðêÌÆå Õ½ð
ê¹¼åðÆ ×¹ðîËñ ÇÃ¿Ø ð¯êó åÆܶ é§ìð Óå¶ ðÔ¶ ÇÜé·» 鱿 Õî¶àÆ ò¼ñ¯º
ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ù¿çð ÇñÖÅÂÆ çÅ ÇÖåÅì ×¹ðêÌÆå Õ½ð
ê¹¼åðÆ îéÜÆå ÇÃ¿Ø é¶ ÇܼÇåÁÅ À°é·» é§È òÆ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ ùÃÅÇÂàÆ ç¶ êÌèÅé ðÇÜ¿çð ÇÿØ, ÃÆéÆ: îÆå êÌèÅé, Üéðñ ÃÕ¼åð
ùðÜÆå ÇÃ¿Ø ×¯ñÆÁÅ, ÃÕ¼åð Çéðîñ ÇÿØ, Ö÷ÅéÚÆ Ü¯×Å ÇÃ¿Ø å¶ ÕîñÜÆå
ÇÃ¿Ø å¶ Ô¯ð ìñòÆð ÇÿØ, ÁîðÜÆå ÇÿØ, ÜÃòÆð ÇÃ¿Ø ðÅÜÈ ÁÅÇç ÔÅ÷ð Ãé
ÇÜé·» é¶ ÃîÅð¯Ô ÓÚ Ã¶òÅ ç¶ Õ¶ ÁÇÔî í±ÇîÕÅ ÇéíÅÂÆÍ
ÒÒìÅìÅ Õ¯Ô éÅ Ú¼ñÆ, î˺ ÇåÁÅÔÆÓÓ
Áé¿çê¹ð ÃÅÇÔì, BH Ãå¿ìð (Ü³× ÇÿØ)-åõå ÃÌÆ Õ¶Ã×ó· ÃÅÇÔì 寺
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ÚÔ¹¿-îÅð×Æ ÃóÕ å¼Õ ÃòÅ Õð¯ó çÆ ñÅ×å éÅñ ñÅÂÆÁ»
ð¯ôéÆÁ» ÇÜÔóÆÁ» ñÅÀ°ä 寺 ç¯ îÔÆé¶ ìÅÁç ì¿ç Ô¯ ×ÂÆÁ» ÃÆ ÇÂà çÆ
îÆâƶ ÓÚ íÅðÆ ÚðÚÅ Ô¯ÂÆ ÃÆÍ åõå ÃÌÆ Õ¶Ã×ó· ÃÅÇÔì ç¶ êÌì¿èÕ» é¶ òÆ
ÇÂé·» ñÅÂÆ໠鱿 ÚñÅÀ°ä ñÂÆ ÇÃòñ êÌôÅÃé 鱿 ê¼åð ÇñÇÖÁÅ ÃÆ ÇÜà ç¶
éåÆܶ òܯº Õ¿êéÆ ç¶ ÕðîÚÅðÆÁ» é¶ Õ°Þ Ççé ðÇÔ Õ¶ ÇÂé·» ð¯ôéÆÁ» 鱿
áÆÕ ÕÆåÅ ÃÆ ÇÂÔ ÕðîÚÅðÆ ôÅÇÂç ÁÅêä¶ Øð» å¼Õ òÆ éÔƺ 깼ܶ Ô¯ä׶ ÇÕ
ÇÂÔ ð¯ôéÆÁ» Çàî-ÇàîÅ Õ¶ ì¿ç Ô¯ä ñ¼× êÂÆÁ» ÔéÍ ÇÂé·» ð¯ôéÆÁ» Óå¶
ÒÒìÅìÅ Õ¯Ô éÅ Ú¼ñÆ, î˺ ÇåÁÅÔÆÓÓ çÆ ÁÖ½å Ç¿é-Çì¿é ã¹¼ÕçÆ ÔËÍ ÇÂé·»
ð¯ôéÆÁ» 鱿 ãÅÂÆ Õð¯ó ð¹êÇÂÁÅ ÖðÚ Õ¶ Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì å¶ ÃÅì¯ ÕÆ
åñò¿âÆ çîçîÅ ÃÅÇÔì ܯ ÇÕ ç¯ò¶º ÇÃ¼Ö ê³æ ç¶ åõå Ôé, ÇòÖ¶ ñÅÂÆÁ» ×ÂÆÁ»
ÃéÍ ÖðÅì Ô¯ä çÆ ÃÈðå ÓÚ Çå¿é ÃÅñ ÇÂé·» ð¯ôéÆÁ» çÆ î¹ð¿îå Ãì¿Çèå
Õ¿êéÆ é¶ ÕðÅ Õ¶ ç¶äÆ ÃÆÍ ÇÂÔ òÆ êåÅ ñ¼×Å ÔË ÇÕ ð¯ôéÆ ñÂÆ ñÅÂÆ
ÇìÜñÆ çÆ åÅð Ãó ×ÂÆ ÃÆÍ ôÇÔð òÅÃÆÁ» çÅ ÕÇÔäÅ ÔË ÇÕ ÇÂé·» ð¯ôéÆÁ»
Óå¶ ÇÃÖð» çÅ ÇéÕ¿îÅ îÅñ ñÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÔË ÇÜà ÕÅðé ñ¼×ä 寺 ç¯ îÔÆé¶
ìÅÁç ÔÆ åÅð Ãó ×ÂÆÍ Áîé Õî¶àÆ ç¶ î˺ìð» Çê³Ì: ùÇð¿çð ÇÿØ, Ã:
ÃðìÜÆå ÇÿØ, Ã: ë½ÜÅ ÇÿØ, Ã: Ôðç¶ò ÇÃ¿Ø ç¶ìÆ, Ã: ܯÇ׿çð ÇÿØ
îñÔ¯åðÅ, ïÔé ÇÃ¿Ø ì¿×Å, î¹ñÅ÷î ÁÅ×È ×¹ðéÅî ÇóØ, êËéôéð ÁÅ×È ÃÌÆ
ò¶ç êÌÕÅô ôðîÅ, ìÅìÅ Õðî ÇÃ¿Ø é¶ î¹¼Ö î³åðÆ Ã: êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ Õ¯ñ¯º
î³× ÕÆåÆ ÔË ÇÕ ÇÂé·» ð¯ôéÆÁ» çÆ ×¹êå å½ð Óå¶ Ü»Ú-êóåÅñ ÕðÅÂÆ ÜÅò¶
å¶ Õ¿êéÆ Õ¯ñ¯º ç¹ìÅðŠڿ׶ ÃÅîÅé éÅñ ð¯ôéÆÁ» ñòÅÂÆÁ» ÜÅäÍ
À°µÚ ÁÇèÕÅðÆÁ» é¶ Þ¯é¶ çÆ ÖðÆç ô¹ðÈ ÕðòÅÂÆ
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, BH Ãå¿ìð (Ü×î¯Ôä ÇÃ¿Ø éÅð¿×)-ê³ÜÅì ÃðÕÅð ò¼ñ¯º ÃðÕÅðÆ
å½ð Óå¶ Þ¯é¶ çÆ ÖðÆç çÅ Õ¿î Á¼Ü ÇÂæ¶ çÆ ÁéÅ÷ î³âÆ ÓÚ ô¹ðÈ Õð Çç¼åÅ
Ç×ÁÅ ÔËÍ íÅðåÆ Ö¹ðÅÕ Çé×î ç¶ ÃÆ. ÁËî. âÆ. ÃÌÆ çÆêÕ Õ°îÅð, ¶ðÆÁÅ
îËé¶Üð ÁËÃ. Õ¶. ÇåÁÅ×Æ, ÕÅðÜÕÅðÆ âÅÇÂðËÕàð êÆ. êÆ. ÇÿØ, ÇâêàÆ
Üéðñ îËé¶Üð Õ°ÁÅñàÆ Õ¿àð¯ñ ÁÅÂÆ. Õ¶. é¶×Æ, îËé¶Üð êÌíÅå Õ°îÅð,
ÇâêàÆ âÅÇÂðËÕàð Õ¶. ÃÆ. ÕÅÜñ, Ç÷ñ·Å ëÈâ ÃêñÅÂÆ Õ¿àð¯ñð çñÜÆå ÇÿØ
íÅàÆÁÅ, âÆ. ÁËÃ. ú. îé¯Ôð ÇÃ¿Ø Áå¶ ÃÔÅÇÂÕ Ö¹ðÅÕ ÃêñÅÂÆ ÁëÃð ìÚé
ñÅñ å¶ êé׶Ìé ç¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» é¶ Á¼Ü ×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø Á˺â Ãé÷ ç¶ îÅñÕ èðî
ÇÃ¿Ø Õ¿× çÆ ÁÅó·å çÆ ç¹ÕÅé 寺 Á¼Ü ÇÂé·» êÇÔñÆ ì¯ñÆ ÕðòÅÂÆ å¶ B@@
Õ°Ç¿àñ Þ¯éÅ ÖðÆÇçÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ êé׶Ìé é¶ òÆ AE@ Õ°Ç¿àñ Þ¯éÅ
ÖðÆÇçÁÅÍ ÃæÅéÕ ôËñð ÁËï: ç¶ êÌèÅé Ú½: ÜÃòÆð ÇÃ¿Ø å¶ Ô¯ð ÁÔ¹ç¶çÅð»
é¶ ÇÂé·» ÁÇèÕÅðÆÁ» éÅñ î¹ñÅÕÅå ÕðÕ¶ Þ¯é¶ çÆ B@A ÇÕÃî çÆ ÖðÆç Ãì¿èÆ
ÁÅ ðÔÆÁ» î¹ôÇÕñ» ç¼ÃÆÁ»Í Á¼Ü Þ¯éÅ IH@ ð¹: Õ°Ç¿àñ ÇòÇÕÁÅÍ ÃÈìÅÂÆ
ÁÅó·åÆ ÁËï: ç¶ ÁÅ×È èðî ÇÃ¿Ø Õ¿×, Ç÷ñ·Å ÁÅó·åÆ ÁËï: ç¶ êÌèÅé î¶Üð
ÇÃ¿Ø î»×à, Õ°ñò¿å ÇÃ¿Ø îÇÔå¯å é¶ ÇÕÃÅé» ù ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ À°Ô Þ¯é¶ ù
ùÕÅ Õ¶ ÔÆ î³âÆ ÓÚ ÇñÁÅÀ°äÍ
ÁËÃ. âÆ. ÁËî. é¶ Þ¯é¶ çÆ ì¯ñÆ Áð¿í ÕðòÅÂÆ
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, BH Ãå¿ìð (ÿÜÆò ì¼ìÆ)-ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì ç¶ ÁËÃ. âÆ. ÁËî.
ÃÌÆ ñÖîÆð ÇÃ¿Ø é¶ Á¼Ü é÷çÆÕÆ ÕÃìÅ ì¶ñÅ ÇòÖ¶ ÁéÅ÷ î³âÆ ÓÚ Þ¯é¶ çÆ
ì¯ñÆ Áð¿í ÕðòÅÂÆÍ ÇÂÔ Þ¯éÅ ðäܯè ÇÃ¿Ø Á˺â ÿé÷ çÆ ëÅðî Óå¶ ÖðÆç ¶ܿÃÆ
êéÃê ò¼ñ¯º ÖðÆÇçÁÅ Ç×ÁÅ ÇÜà çÅ ÃðÕÅðÆ ð¶à IH@ ð¹ê¶ Õ°Ç¿àñ
ñ¼Ç×ÁÅÍ ÁËÃ. âÆ. ÁËî. é¶ ÖðÆç ç¶ êÌì¿è» çŠÿì¿èå ÁÇèÕÅðÆÁ» éÅñ
îÆÇà¿× ÕðÕ¶ ÜÅÇÂ÷Å òÆ ÇñÁÅÍ À°é·» ÇÂà Ã ÖðÆç ¶ܿÃÆÁ» ç¶ é°îÅÇ¿ÇçÁ»
ù ÃÖå åÅóéÅ ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ î³âÆÁ» ÓÚ Þ¯éÅ ñË Õ¶ ÁŶ ÇÕÃÅé» çÆ
êÈðÆ åüñÆ ÕðòÅÂÆ ÜÅò¶ å¶ À°é·» çÆ ÇÜäà çÅ òÅÜì íÅÁ Çç¼åÅ ÜÅò¶Í
ÁËÃ. âÆ. ÁËî. é¶ ÖðÆç ¶ܿÃÆÁ» ù ÇÂÔ òÆ ÔçÅÇÂå ÕÆåÆ ÇÕ ÖðÆçÆ Ô¯ÂÆ
ÇÜäà çÆ ÕÆîå çÆ ÁçÅÇÂ×Æ ÇÕÃÅé» ù DH Ø³à¶ ç¶ Á³çð-Á³çð Õðé ù ïÕÆéÆ
ìäÅÇÂÁÅ ÜÅò¶Í î³âÆÁ» ÓÚ¯º ÖðÆç ÕÆå¶ ×¶ Þ¯é¶ ù GB سචç¶
Á³çð-Á³çð ÷ðÈð Ú°ÕÅÇÂÁÅ ÜÅò¶Í À°é·» ÁÅó·åÆÁ» ù òÆ åÅóéÅ ÕðÇçÁ»
ÇÕÔÅ ÇÕ À°Ô òÆ ÁÅêä¶ Õ¿â¶ ò¼à¶ (îÅê å¯ñ), ÇåðêÅñ» å¶ ÃëÅÂÆ òÅñ¶
ê¼ÇÖÁ» çÅ ÃÔÆ Ç¿åÜÅî ÕðÕ¶ ð¼ÖäÍ À°é·» ê³ÜÅì î³âÆ ì¯ðâ ç¶ ÁÇèÕÅðÆÁ»
ù ÇÕÔÅ ÇÕ À°Ô î³âÆÁ» ÓÚ êÆä òÅñÅ êÅäÆ, ð½ôéÆ, ÃëÅÂÆ, Û» å¶ êÖÅÇéÁ»
çÅ Çòô¶ô êÌì¿è å°ð¿å ÕðéÍ ÁËÃ. âÆ. ÁËî. é¶ ÇÕÃÅé» ù ÁêÆñ ÕðÇçÁ»
ÇÕÔÅ ÇÕ À°Ô î³âÆÁ» ÓÚ ÁÅêäÆ ÇÜäà ù êÈðÆ å𷻠ùÕÅ Õ¶ ÔÆ ÇñÁÅÀ°äÍ
ÇÂà î½Õ¶ À°é·» éÅñ îÅðÕÆà Õî¶àÆ ç¶ ÃÕ¼åð Ãòðé ÇÃ¿Ø ìÅá, îéî¯Ôé
ôðîÅ Ç¿ÃêËÕàð êéÃê, àÇÔñ ÇÃ¿Ø î³âÆ Ã¹êðòÅÂÆ÷ð, ÇêÁÅðÅ ÇÃ¿Ø Â¶.
ÁÅð, éð¶ô ׯÇÂñ, ùÇð¿çð ÇÿØ, êòé Ú¶åñ, ×¹ðÜÆå ÇÿØ, Áô¯Õ Ú¶åñ,
Ôðç¶ò ÇÿØ, ÜÃòÆð ܼÃÆ, ÿÜÆò ÕÅñÅ, ÃåÆô ÃíðòÅñ å¶ ðÅÇÜ¿çð ÇÿØ
ÁÅó·åÆ òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÔñÕ¶ ç¶ ÇòÕÅà ñÂÆ ÇøÕðî³ç Ô»-Çì¼àÈ
ê¹ðÖÅñÆ, BH Ãå¿ìð (ì¿àÆ)-î˺ìð êÅðñÆî˺à Ã: ðòéÆå ÇÃ¿Ø Çì¼àÈ é¶
ÇÕÔÅ ÇÕ À°Ô ÔñÕ¶ ç¶ ÇòÕÅà ñÂÆ ìó¶ ÔÆ ÇëÕðî³ç ÔéÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ÔñÕ¶ çÅ ò¼è 寺 ò¼è ÇòÕÅà ÕðÕ¶ ÔñÕ¶ çÆ åÃòÆð ìçñ Õ¶
ð¼Ö Çç¼åÆ ÜÅò¶×ÆÍ Ã: Çì¼àÈ Á¼Ü Çê³â ÃéÅäÅ ÇòÖ¶ ÇÂÕ èÅðÇîÕ ÁÃæÅé Óå¶
ÔÅ÷ðÆ ñòÅÀ°ä ñÂÆ êÔ¹¿Ú¶Í èÅðÇîÕ ÁÃæÅé ç¶ Ã¶òÅçÅð íÅÂÆ çÆçÅð ÇÿØ
ò¼ñ¯º Ã: Çì¼àÈ ù ÇÃð¯êÅú ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ Ã: Çì¼àÈ é¶ ÇÕÔÅ
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ç¶ ð¶ñò¶ Ãà¶ôé ù ÇÂÕ ÁÅè¹ÇéÕ ð¶ñò¶ Ãà¶ôé ìäÅÇÂÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ
À°é·» ÇÂà î½Õ¶ Çê³â ëÇåÔê¹ð, í¿×ÅñÅ ç¶ ×ðÆì ÇÕÃÅé» çÆÁ» ÷îÆé» Óå¶
Ü¿×ñÅå ÇòíÅ× ò¼ñ¯º ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ ÷ìðçÃåÆ ÕìÇ÷Á» ç¶ Ãì¿è ÓÚ ì¯ñÇçÁ»
ñ¯Õ» ù ÇòôòÅà ÇçòÅÇÂÁÅ ÇÕ À°é·» ù ÇÂé·» ÷îÆé» çÅ Ô¼Õ ÇçòÅÇÂÁÅ ÜÅò¶
å¶ ÇÂà Ãì¿èÆ êÅðñÆî˺à ÓÚ òÆ î¹¼çÅ À°áÅÇÂÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ Ã: Çì¼àÈ é¶
ÇÂà î½Õ¶ ê¹ðÖÅñÆ-í¿×ÅñÅ-ðÈêé×ð ÃóÕ ìÅð¶ ì¯ñÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà ÃóÕ çÅ
ÇéðîÅä òÆ Û¶åÆ ô¹ðÈ ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂà î½Õ¶ ùÖÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÇòÃÕÆ,
Õðî ÇÃ¿Ø í¿×ÅñÅ, î¶òÅ ÇÃ¿Ø îÅÜðÆ Ü¼à», ê¯îÆ Ã¯éÆ, ÁîðÜÆå ÇÿØ
îÅÜðÆ Ü¼à» å¶ Ü×çÆô ÇÃ¿Ø ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ç¹ÃÇÔðÅ î¶ñ¶ À°êð¿å îÔ¼ñÅ Õ¼ÇãÁÅ
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, BH Ãå¿ìð (éÅð¿×)-ÇéÔ¿× ÇÃ¿Ø Üæ¶ì¿çÆÁ» ò¼ñ¯º ç¯
ò¼Ö-ò¼Ö î¹Ô¼ñ¶ Õ¼ãä À°êð¿å î¶ñÅ Áîé-ÁîÅé éÅñ ÃîÅêå Ô¯ Ç×ÁÅÍ ÇéÔ¿×
Çÿػ ò¼ñ¯º ÃæÅéÕ Ãà¶âÆÁî ÓÚ ê¹¼Ü Õ¶ ÕÆå¶ ê¹ðÅåé ôÃåð» ç¶ ôÅéçÅð
êzçðôé çŠÿ×å» é¶ ÖÈì Áé§ç îÅÇäÁÅÍ ê¹Çñà êÌôÅÃé ò¼ñ¯º ÕÆå¶ ÜìðçÃå
ùð¼ÇÖÁÅ êÌì¿è» ÕÅðé ô¯ÌîäÆ ê³æ ÁÕÅñÆ ì¹¼ãÅ çñ IF Õð¯óÆ ç¶ î¹ÖÆ
ìÅìÅ ìñìÆð ÇÃ¿Ø çÆ Á×òÅÂÆ ÓÚ êÇÔñÅ îÔ¼ñÅ Õ¼ÇãÁÅ Ç×ÁŠܯ ÕÃì¶ ç¶
ÃÅð¶ ×¹ðç¹ÁÅÇðÁ» ÓÚ¯º Ô¹¿çÅ Ô¯ÇÂÁÅ Ãà¶âÆÁî ÓÚ ê¹¼ÜÅ ÇÜæ¶ Çÿػ
ò¼ñ¯º ÕÆñÅ ê¹àÅÂÆ ç½ðÅé ÁÅêä¶ ôÃåð» çÅ ôÅéçÅð êzçðôé ÕÆåÅÍ ÕðÆì
ÇÂÕ Ø³à¶ ìÅÁç ô¯ÌîäÆ ê³æ ÁÕÅñÆ ì¹¼ãÅ çñ ç¶ ðÕìÅ ×ð¹¼ê ò¼ñ¯º òÆ
îÔ¼ñÅ Õ¼ÇãÁÅ Ç×ÁŠܯ Ãà¶âÆÁî ÓÚ ôÃåð» ç¶ ôÅéçÅð êÌçðôé À°êð¿å
ÃîÅêå Ô¯ÇÂÁÅÍ
é±ðê¹ð ì¶çÆ Ö¶åð ÓÚ Áîé-ÕÅ鱿é çÆ ÃÇæåÆ Çò×óÆ
é±ðê¹ð ì¶çÆ, BH Ãå¿ìð (ðÅܶô Ú½èðÆ)-Õç¶ ô»å Ç×ÇäÁÅ ÜÅä òÅñÅ Ö¶åð
é±ðê¹ð ì¶çÆ ÇÂæ¶ ò¼è ðÔ¶ ܹðî» ÕÅðé ùðÖÆÁ» ìà¯ð ÇðÔÅ ÔËÍ Áîé-ÕÅ鱿é
çÆ ÃÇæåÆ Çò×ó ðÔÆ ÔËÍ ÇÂà 鱿 ê¹Çñà çÆ Õî÷¯ðÆ ÔÆ ÕÇÔ ñú ÇÕÀ°ºÇÕ
ÃîÅÜ Çòð¯èÆ ÁéÃð» ÓÚ ê¹ÇñÃ ç¶ âð é»Á çÆ Õ¯ÂÆ ÚÆ÷ éÔƺ ÔËÍ òè ðÔ¶
ܹðî» é±¿ ÁÇèÕÅðÆÁ» ç¶ Çízôà Ô¯ä å¶ ê¹ÇñÃ ç¶ ÇÃÁÅÃÆÕðé 鱿 òÆ ÇÂÕ
ÕÅðé î³ÇéÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔËÍ ÇêÛñ¶ Õ°Þ Áðö ç½ðÅé ç¯ ×¹¼à» çÆ ÁÅêÃÆ
ñóÅÂÆ ÓÚ Õ¶Ãð Õåñ Õ»â, ìËºÃ ç¶ ë½ÜÆ î¹¿â¶ çÆ í¶çíðÆ î½å, ê¹Çñà æÅä¶
寺 Õ°Þ çÈðÆ Óå¶ Ü»çÆ Á½ðå 寺 ÕðÆì A.E@ ñ¼Ö ð¹ê¶ çÆ Ççé-ÇçÔÅó¶
«¼à, é±ðê¹ð ì¶çÆ ÇòÖ¶ ¶. àÆ. ÁËî. îôÆé çÆ å¯ó-ë¯ó, òðîÅ ÇëÇ¦× Ãà¶ôé
寺 ç¯ òÅð «¼à ÃÇÔå Áé¶Õ» Ú¯ðÆÁ» å¶ «¼à»-Ö¯Ô» çÆÁ» òÅðçÅå» À°êð¿å
åÖå×ó· ÇòÖ¶ òÅêð¶ ׯñÆ Õ»â ÇÜà ÇòÚ ÇÂÕ ÇòÁÕåÆ çÆ î½å Ô¯ ×ÂÆ ÃÆ, é¶
ÕÂÆ ÁäùñÞ¶ ÃòÅñ Öó·¶ Õð Çç¼å¶ Ôé å¶ ê¹Çñà çÆ ÕÅð×¹÷ÅðÆ êÌåÆ òÆ
ô¼Õ çÆ À°º×ñ À°áÅ Çç¼åÆ ÔËÍ íÅò¶º À°Õå ØàéÅò» ÓÚ¯º Õ°Þ éÈ¿ Ô¼ñ Õðé
ÓÚ ê¹ÇñÃ é¶ ÃëñåÅ òÆ ÔÅÇÃñ ÕÆåÆ Ô¯ò¶×Æ êð ܶÕð ê¹ÇñÃ é¶ Ã ÇÃð
ÕÅðòÅÂÆ ÕÆåÆ Ô¹¿çÆ å» Õåñ Õ»â ÇÜÔÆÁ» ØàéÅò» 鱿 òÅêðé 寺 ð¯ÇÕÁÅ
ÜÅ ÃÕçÅ ÃÆÍ åÖå×ó· ÇòÖ¶ òÅêð¶ åÅ÷Å ØàéÅ´î é¶ ê¹Çñà çÆ ÁÅêä¶ ëð÷»
êÌåÆ Õ°åÅÔÆ ÇÂÕ òÅð Çëð Ãê¼ôà Õð Çç¼åÆ ÔË ÇÕÀ°ºÇÕ é½ÜòÅé» Õ¯ñ ÇÂÃ
ñóÅÂÆ ÓÚ òðå¶ îÅðÈ ÔÇæÁÅð ÇÕ毺 ÁŶ å¶ Õ篺 ÁŶ, ÇÂà ìÅð¶ ê¹ÇñÃ
鱿 Õ¯ÂÆ ÜÅäÕÅðÆ éÔÆºÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ ÔËðÅéÆ çÆ ×¼ñ å» ÇÂÔ òÆ ÔË
ÇÕ Ç÷ñ·Å ê¹Çñà ò¼ñ¯º ÇÂÕ ê¹Çñà ڽÕÆ ÔðÆê¹ð å¶ ÇÂÕ ê¹Çñà ڽÕÆ Õñî»
ÇòÖ¶ òÆ ÃæÅÇêå ÕÆåÆ ×ÂÆ å¶ Ô¯ð òÅÔé òÆ ×ôå òèÅÀ°ä ñÂÆ ÖðÆç¶ ×¶ Ôé
å» Ü¯ ܹðî» é±¿ á¼ñ· êÅÂÆ ÜÅ ÃÕ¶ êð ÇÂÃ ç¶ ìÅòÜÈç ܹðî ÜÅðÆ Ôé å¶
ÕÇæå ç¯ôÆ ëðÅð Ô¯ä ÓÚ Ãëñ Ô¯ Ü»ç¶ ÔéÍ Ü¶Õð ÃÚî¹¼Ú ÔÆ ê¹Çñà ܹðî»
鱿 á¼ñ· êÅÀ°äÅ ÚÅÔ¹¿çÆ ÔË å» À°é·» éÈ¿ ÁÅêä¶ ëð÷» êÌåÆ Ã¹Ú¶å Ô¯ä
çÆ ñ¯ó ÔËÍ
îÇÔ¿×ÅÂÆ ñÂÆ Õ¶ºçð ÃðÕÅð Ç÷¿î¶òÅð
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, BH Ãå¿ìð (ܶ. ÁËÃ. Çé¼Õ±òÅñ)-ç¶ô Á³çð ò¼è ðÔÆ ÁÇå
çðܶ çÆ îÇÔ¿×ÅÂÆ ñÂÆ Õ¶ºçð çÆ ï±. êÆ. ¶. ÃðÕÅð êÈðÆ åð·» Ç÷¿î¶òÅð
ÔË ÇÜà ÕðÕ¶ ×ðÆì ç¯ Ã çÆ ð¯àÆ ÖÅä 寺 òÆ Á½ÖÅ Ô¯ Ç×ÁÅ ÔËÍ ÇÂé·»
ôìç» çÅ êÌ×àÅòÅ Ç÷ñ·Å ï¯ÜéÅ Õî¶àÆ ç¶ Ú¶ÁðîËé å¶ ÃÅìÕÅ ÕËìÇéà î³åðÆ
îçé î¯Ôé Çî¼åñ é¶ ðÅî ñÆñ·Å Õî¶àÆ ç¶ Ã¼ç¶ Óå¶ ç¹ÃÇÔðÅ ÇåÀ°ÔÅð ÓÚ
Ãì÷Æ î³âÆ ÇòÖ¶ ôîÈñÆÁå Õðé 寺 êÇÔñ» ÕÆåÅÍ ÃÌÆ Çî¼åñ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ
ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ÃðÕÅð é¶ ÷ÖÆð¶ìÅ÷Æ é±¿ ð¯Õä ñÂÆ ò¼âÆ ê¼èð Óå¶ Ø¶ðÅì¿çÆ
Õð Çç¼åÆ ÔËÍ êÌ¿å± Ô¹ä å¼Õ ÇÜ¿é¶ òÆ ÷ÖÆð¶ìÅ÷ ëó¶ ׶ Ôé À°é·» çÅ
ÇüèŠÿì¿è Õ»×ðà éÅñ ÔËÍ ÇÂà ñÂÆ ÃÈì¶ Á³çð òÆ Õ»×ðà ÔÆ Ç×äÆ-ÇîæÆ
ÃÅÇÜô éÅñ îÇÔ¿×ÅÂÆ òèÅ ðÔÆ ÔËÍ ÃÌÆ Çî¼åñ é¶ ñ¯Õ ÃíÅ î˺ìð ðòéÆå
ÇÃ¿Ø Çì¼àÈ ç¶ ÔòÅÂÆ ê¼àÆ ìäÅÀ°ä ñÂÆ À°ÜÅóé òÅñ¶ Çê³â» ç¶ Ô¼Õ ÓÚ
Çéåðé ç¶ ÇìÁÅé Óå¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÔòÅÂÆ ê¼àÆ ìäÅÀ°ä ñÂÆ ÇüèÆ Ç÷¿î¶òÅð
Õ¶ºçð ÃðÕÅð ÔË Ü¶Õð Ã: Çì¼àÈ ÇÂé·» ñ¯Õ» ç¶ Ô¼Õ ÓÚ Öó·ç¶ Ôé å» ÁÃƺ
òÆ èðé¶ ÓÚ ôÅÇîñ Ô¯ Õ¶ ÇÂà çÅ Çòð¯è Õð»×¶Í Á׿îê¹ð ÁéÅ÷ î³âÆ çÆ
Õ¯ÂÆ æ» éÅ Ô¯ä Óå¶ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÁéÅ÷ î³âÆ é±¿ ÚñÅÀ°ä çÆ ÇüèÆ
Ç÷¿î¶òÅðÆ À°Ã ç¶ êÌôÅÃÕ çÆ Ô¿¹çÆ ÔË êÌ¿åÈ Çëð òÆ À°Ô ÇÕÃÅé» çÆÁ»
Ãî¼ÇÃÁÅò» 鱿 ñË Õ¶ ÇòíÅ× ç¶ î³åðÆ é±¿ ÷ðÈð Çîñä×¶Í ÇÂà î½Õ¶ Ç÷ñ·Å
ÇôÕÅÇÂå ÇéòÅðä Õî¶àÆ ç¶ î˺ìð âÅ: êðÇî³çð ôðîÅ, òêÅð î³âñ ç¶ êÌèÅé
Ç¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø Áð¯óÅ, ÃÅìÕÅ êÌèÅé Üæ¶: ðÅî ÇÿØ, ×¹ðÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÔËêÆ,
Õ°ñçÆê êÅáÕ, ÇòéË ×¯ÇÂñ, ðÅî êðÅôð òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
´¯è îé°¼Ö çÅ Ãí 寺 ò¼âÅ òËðÆ-ÁÚÅðÆÁÅ Ú¶åéÅ é§ç
é±ðê¹ð ì¶çÆ, BH Ãå¿ìð (ãƺâÃÅ, â±î¶òÅñ)-ò¶ç»å ÁÚÅðÆÁÅ ÃòÅîÆ Ú¶åéÅ
é§ç íÈðÆ òÅÇñÁ» é¶ Á¼Ü Þ»âÆÁ» Õñ» ÇòÖ¶ èÅðÇîÕ ÃîÅ×î ç½ðÅé ÿ×å» ù
ÿì¯èé ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Õ¯Ìè îé°¼Ö çÅ Ãí 寺 ò¼âÅ òËðÆ ÔËÍ Ü¯ îé°¼Ö
Ô¿ÕÅð å¶ ´¯è çÅ ÇôÕÅð Ô¹¿çÅ ÔË À°Ã ù Ç÷¿ç×Æ ÓÚ ìÔ¹å ÃÅð¶ Õôà À°áÅÀ°ä¶
êËºç¶ ÔéÍ êÌîÅåîÅ ù êÅÀ°ä ñÂÆ êÌíÈ í×åÆ å¶ ÇÃîðé ÁÇå ÷ðÈðÆ ÔËÍ À°é·»
ÇÕÔÅ êÌîÅåîÅ ù êÅÀ°ä ñÂÆ Ã¼Ú¶ îé éÅñ í×åÆ Õðé çÆ ÷ðÈðå ÔËÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ íÈðÆ òÅñÆ Õ°àÆÁÅ ÇòÖ¶ Áå°¼à ¦×ð òÆ òðåÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶
åÆðæ ðÅî Çò¼å ÃÕ¼åð, ÃÌÆ ìéÅðÃÆ çÅÃ, ê̯: îÇÔ¿çð ÇÃ¿Ø ìÅ×Æ, Ú½:
Õ°¿çé ñÅñ Ãî¶å Ô¯ð ÿ×å» òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ |
|
|
