|
New Page 1
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ ÁòåÅð ÇçÔÅóÅ ôðèÅ å¶ À¹åôÅÔ éÅñ îéÅÇÂÁÅ
ì¹ãñÅâÅ ÇòÖ¶ îéŶ ׶ êzÕÅô À¹åÃò î½Õ¶ ÕÆðåé Õðç¶ Ô¯Â¶ ðÅ×Æ
ÇÃ§Ø Áå¶
ԶỠç×å» ×¹ð± Üà Ãðòä ÕðçÆÁ» Ô¯ÂÆÁ»Í åÃòÆð» : à¯éÆ ì¹ãñÅâÅ
ìÇá§âÅ, B éò§ìð
(Ô¹Õî Ú§ç ôðîÅ, ÁòåÅð ÇÃ§Ø Õ¶Ëºæ)- ÒÁÅÇê éÅðÅÇÂä¹ ÕñÅ èÅÇð Ü×
îÇÔ êðòÇðïÀ¹¨Ó ôÇÔð ÇòÚ ò¾Ö-ò¾Ö æÅò» Óå¶ ÃîÈÔ ôÇÔð ÇéòÅÃÆÁ»
ò¾ñ¯º Ü×å ×¹ðÈ ÃÅÇÔì ÃzÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ EDAò» êzÕÅô ÇçÔÅóÅ
ôðèÅ Áå¶ À¹åôÅÔ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ×¹ðÈ Øð» ÇòÚ ÃÅÇÔì ÃzÆ ÁÖ¿â
êÅá» ç¶ í¯× Á§Çîzå ò¶ñ¶ êÅÀ¹ä 寺 À¹êð§å ðÅ×ÆÁ» å¶ ×¹ðîÇå êzÚÅðÕ»
ò¾ñ¯º ç×å» ù Á§Çîzå ìÅäÆ ç¶ êÇò¾åð ôìç» éÅñ ÇéÔÅñ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÔÅÜÆ ðåé ÃÅÇÔì, ×¹: ÇÕñ·Å î¹ìÅðÕ Áå¶ ×¹: ÇçØ
ÃíÅ ÇòÖ¶ ÃzÆ Ã¹ÖîéÆ ÃÅÇÔì öòŠùÃÅÇÂàºÆ, íÅÂÆ Øä¾ÂÆÁŠöòÕ çñ,
×¹ðÈ ðÅî çÅà öòŠùÃÅÇÂàÆ, ðäÜÆå ×¾åÕÅ ÁÖÅóÅ Áå¶ ÖÅñÃÅ çÆòÅé öòÅ
çñ ç¶ é½ÜòÅé» é¶ Ã¶òÅ ÕÆåÆÍ ôÇÔð ç¶ Ô¯ð ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ÇÜò¶º
ÇÕ ìÆìÆ îÔÅåîÅ ÁÜÆå ð¯â, ç×å ÇÃòñ Ãà¶ôé Ò×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò êìÇñÕ
ÃÕÈñÓ ×¹: îÅâñ àÅÀÈé ÜÆòé êzÕÅô , ×¹: éÅéÕê¹ðÅ ÇòÖ¶, ×¹: ÕðåÅð
ê¹ðÅ ÔÆðÅ Ú½Õ, ×¹: ÃzÆ ×¹ðÈ Õñ×Æèð ÃÅÇÔì î¹ñåÅéÆÁ», ×¹: æðîñ
Õñ¯éÆ, ÁËé.ÁËë.Õñ¯éÆ Áå¶ ñÅÇÂ鯺 êÅð ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ êzåÅê é×ð ×¹:
ìÅìÅ ìÇÚå¾ð ÇçØ, ܯ×Æ é×ð ÇòÖ¶ ìÅÁç ç¹ÇêÔð å¾Õ Úñ¶ èÅðÇîÕ ÃîÅ×î»
寺 ìÅÁç ÒÃÇå×¹ð éÅéÕ êz×ÇàÁÅ, ÇîàÆ è§¹è¹ Ü¾× ÚÅéä Ô¯ÁÅÓ ç¶
ÁÅ×îé Ççòà Óå¶ ÁðçÅà À¹êð§å ðÅ×Æ, ãÅâÆ Ü¼ÇæÁ» é¶ Ã¿×å» ù ÇéÔÅñ
ÕÆåÅÍ ñÇÔðÅ î¹Ô¾ìå ÇòÖ¶ ×¹ðÈ ÔÇðׯÇì§ç ÃÅÇÔì æðîñ êñ»à ÇòÖ¶ ×¹ðÈ
Øð ç¶ ÕÆðåéƶ Ü¾æ¶ é¶ ôìç ìÅäÆ ç¶ îé¯Ôð ÕÆðåé ðÅÔÆ Ã§×å» ù î§åð
î¹×è ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ êzèÅé çðôé ÇÃ§Ø é¶ ÔÅ÷ðÆ íð ðÔÆÁ» ç×å» ù
ñ¾Ö-ñ¾Ö òèÅÂÆ Çç§ç¶ ԯ¶ ×¹ðê¹ðì îéÅÀ¹ä ÇòÚ êÈðé ÃÇÔï¯× ç¶ä ñÂÆ
è§éòÅç ÕÆåÅÍ Çê¿â 姹×òÅñÆ Áå¶ ñ¾ÖÆ Ü§×ñ ÇòÚ ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ Ã§×å»
é¶ ÁÅêäÆ ÔÅ÷ðÆ ×¹ðÈ Øð ñÅÕ¶ ÃÅÇÔì ÃzÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ ÁÅ×îé
ê¹ðì îéÅÂ¶Í ÇÂà î½Õ¶ ðÅÜÃÆ å¶ èÅðÇîÕ ÁÅ×ÈÁ» é¶ Ã§×å» ù ÃzÆ ×¹ðÈ
éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ êÈðÇéÁ» å¶ Ú¾ñä Áå¶ î§éä çÆ åÕÆç ÕÆåÆÍ À¹é·» ÇÕÔÅ
ÇÕ ÃÅù ÇÂվᶠԯ Õ¶ þÚÅÂÆ ç¶ ñó ëó·Õ¶ ì¹ðÅÂÆÁ» çÆ Üó· ê¹¾àä ñÂÆ
Ô¿íñÅ îÅðé çÆ ñ¯ó þ å» ÔÆ ÁÃƺ ÁÅêä¶ ×¹ðÈÁ» ù þÚÆ ôðè»ÜñÆ í¶ºà
Õð ÃÕç¶ Ô» å» ÔÆ ÃÅⶠ׹ðê¹ðì îéÅÀ¹ä¶ Ãëñ Ô¯ ÃÕç¶ ÔéÍ
îÅéÃÅ, (ðÅÇò§çð ÇçØ)-êÇÔñÆ êÅåôÅÔÆ ÃzÆ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ
ÁòåÅð ÇçÔÅóÅ ÃæÅéÕ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇÃ§Ø ÃíÅ êÅåôÅÔÆ é½òƺ Áå¶
×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃzÆ ×¹ð± ÁðÜé ç¶ò ÜÆ ÃÅÇÔì ïÅç×Åð ìÆìÆ ìðÇܧçð Õ½ð
îÅéÃÅ ÇòÖ¶ ê±ð¶ èÅðÇîÕ Üñ½Á éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃzÆ ×
ÁÖ§â êÅá ç¶ í¯× êŶ ׶ Áå¶ íÅÂÆ ÁòåÅð ÇÃ§Ø Ô÷±ðÆ Ü¾æÅ
×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇÃ§Ø ÃíÅ îÅéÃÅ, ðÅ×Æ Ü¾æÅ îÅÃàð òÇðÁÅî ÇçØ, íÅÂÆ
ÁòåÅð ÇÃ§Ø ðÅ×Æ Ü¾æÅ îÃå±ÁÅäÅ, ê¿æÕ Ü¾æÅ Ç×ÁÅéÆ ÜÃêÅñ ÇçØ, íÅÂÆ
éÛ¾åð ÇÃ§Ø ÕòÆôðÆ Ü¾æÅ ë¾åÅ îÅñ¯ÕÅ, íÅÂÆ ñÅí ÇÃ§Ø ÕòÆôðÆ ÜæÅ ×ÅîÆòÅñÅ,
Üæ¶çÅð Ü×ç¶ò ÇÃ§Ø ×¹ðç¹ÁÅðÅ ×¹ð± ÁðÜé ç¶ò ÜÆ, ðÅ×Æ çðôé ÇÃ§Ø í§î¶
Õñ» å¶ íÅÂÆ Õ¹ñò§å ÇÃ§Ø ò¾ñ¯º ÃzÆ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ ÜÆòé éÅñ
Ãì§èå ôìç-ÇòÚÅð» ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ» Áå¶ ðÃ-Çí§éÅ ÕÆðåé ÕðÕ¶ ç×å» ù
ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ éÇð§çð ÇÃ§Ø êzèÅé ×¹ðç¹ÁÅðÅ Õî¶àÆ îÅéÃÅ,
íÅÂÆ ìñÜÆå ÇÃ§Ø îÅé, íÅÂÆ ðÅî ÇçØ, íÅÂÆ ÜÃòÆð ÇÃ§Ø ÖÅñÃÅ, íÅÂÆ
çÇò§çð ÇÃ§Ø ÃðÕñ ǧÚÅðÜ ÇÃ¾Ö ÇîôéðÆ ÕÅñÜ îÅéÃÅ, íÅÂÆ ÕðîÜÆå
ÇçØ, íÅÂÆ Ç§çðÜÆå ÇÃ§Ø î¹éôÆ, íÅÂÆ ìñÇò§çð ÇÃ§Ø ÃÅÔé¶òÅñÆ,
íÅÂÆ Çî¾á± ÇçØ, íÅÂÆ ì¾×Å ÇçØ, íÅÂÆ ÔðÚðé ÇÃ§Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ìð¶àŠ寺 ÜÆòé ôðîÅ Áé¹ÃÅð-×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ ÁòåÅð ê¹ðì ÇÂñÅÕ¶
Á§çð ôðèÅ å¶ À¹åôÅÔ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ Çê¿â ìÔÅçðê¹ð ç¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ
ÃzÆ î§ÜÆ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ÃÌÆ ÁÖ¿â êÅá ç¶ í¯× êŶ ×Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ ÃÅìÕÅ
Ãðê¿Ú ì¹¾è ÇçØ, Ç×ÁÅéÆ îÇÔ§çð ÇÃ§Ø ÁÅÇç î½ÜÈç ÃéÍ ÃæÅéÕ
×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇÃ§Ø ÃíÅ Áå¶ ÁÕÅñ ÁÕËâîÆ î§â¶ð ÇòÖ¶ ÁòåÅð ê¹ðì î½Õ¶
ÃzÆ ÁÖ§â êÅá» ç¶ í¯× êŶ ×Â¶Í ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ò¾ñ¯º ÇÃ¾Ö ÇÂÇåÔÅÃ
ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆ ×ÂÆÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ Çê¿â èðîê¹ðÅ ç¶ éò¶º
À¹ÃÅð¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ òÆ ×¹ð éÅéÕ ê¹ðì èÈî-èÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅ Áå¶ ÃzÆ ÁÖ¿â êÅá ç¶ í¯× êŶ ×Â¶Í î¹¾Ö ×z§æÆ ò¾ñ¯º ç×å» ù
ÃzÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ ÇÂÇåÔÅà ìÅð¶ ÇòÃæÅðêÈðòÕ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆ ×ÂÆÍ
ÇÂà î½Õ¶ Üæ¶çÅð Ç×ÁÅé ÇÃ§Ø èðîê¹ðÅ, êzèÅé ÃðçÈñ ÇçØ, ×¹ðç¶ò
ÇçØ, î¶ñÅ ÇÃ§Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
Ãðç±ñ×ó 寺 ÜÆ. ÁËî. Áð¯óÅ Áé¹ÃÅð-çÃî¶ô ï±æ Õñ¾ì Ãðç±ñ×ó· ò¾ñ¯º
ÃðÕÅðÆ ÃÕ±ñ ç¶ îËçÅé ÇòÖ¶ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ ÁòåÅð ê¹ðì ç¶ Ççé
Ö±éçÅé Õ˺ê ñ×ÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÇÜà çÅ À¹çØÅàé ìÅìÅ ÇÕ¾Õð çÅÃ é¶ ÕÆåÅÍ
Ö±éçÅé ÕðòÅÀ¹ä òÅñÆ àÆî Çôò ôÕåÆ ìñ¾â ìËºÕ ÇÃðÊ寺 âÅÕàð ÁËñ.
ÁËé. ×¹êåÅ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á êÔ§¹ÚÆÍ Ö±é çÅé Õðé òÅñ¶ F@ ÇòÁÕåÆÁ» ç¶
àËÃà 寺 ìÅÁç Ö±éçÅé êzÅêå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà ç½ðÅé Õñ¾ì ç¶ êzèÅé
ñ¾ÖÅ ÇÃ§Ø çÆ Á×òÅÂÆ ÓÚ Ö±éçÅé Õðé òÅÇñÁ» é¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶
î¼æÅ à¶ÇÕÁÅ å¶ ×¹ð± ÜÆ ç¶ ç¾Ã¶ ðÃÇåÁ» Óå¶ Ú¾ñä çÆ êz¶ðéÅ ñÂÆ å¶
òÅÇÔ×¹ð± çÅ ô¹ÕðÅéÅ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ Çôò ôÕåÆ ìñ¾â ìËºÕ ÇÃðÃÅ
ç¶ âÅÕàð ÁËñ. ÁËé. ×¹êåÅ é¶ Ö±éçÅé Õðé òÅñ¶ ÇòÁÕåÆÁ» ù çì¯èé
ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ å¹ÔÅⶠò¾ñ¯º Çç¾åÅ Ç×ÁÅ Ö±é çÅé ÇÕö çÆ Çܧç×Æ
ìÚÅ ÃÕçÅ þ å¶ ÇÂà ñÂÆ Ôð ÇòÁÕåÆ ù Á¾×¶ ÁÅÀ¹ä çÆ ñ¯ó þÍ ÇÂà Õ˺ê
ç½ðÅé âÅÕàð» çÆ àÆî ù Õñ¾ì ç¶ êzèÅé ñ¾ÖÅ ÇçØ, Õ¹ñçÆê ÇçØ,
ÜÃçÆê ÇÃ§Ø Ã§è±, ççÆê Õ½ð Ãðê¿Ú, ÜÃÕðé ÇÃ§Ø é½ÜòÅé ÃîÅÜ íñÅÂÆ
Õñ¾ì ç¶ êzèÅé îéÆô ×ð× Ãðç±ñ×ó·, ÇÔ§îå ÇçØ, ðÅî ÜË ç¶ò,
×¹ðÇò§çð ÇçØ, ïîÅ, ì±àÅ ÇçØ, ÔðêzÆå ÇÃ§Ø å¯º ÇÂñÅòÅ ðÅî
îËâÆÕñ Ãðç±ñ×ó· òÅÇñÁ» é¶ òÆ ê±ðÅ ÃÇÔï¯× Çç¾åÅÍ
ì¯ÔŠ寺 åðÕêÅñ å»×óÆ Áé¹ÃÅð-×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ êzÕÅô À¹åÃò
î½Õ¶ ÕÃìÅ ì¯ÔÅ Ãî¶å ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ÃÅð¶ Çê¿â» Á§çð ÕÅëÆ ð½äÕ» ò¶Öä ù
ÇîñÆÁ»Í ÇêÛñ¶ ç¯-Çå§é Ççé» å¯º ñ¯Õ» é¶ ÁÅêä¶ Øð», ×ñÆ-îÔ¾ÇñÁ» Áå¶
×¹ðç¹ÁÅÇðÁ» ù ÃÜÅÇÂÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ þÍ ðÅå Ã çÆêîÅñÅ ÕÆåÆ Ü»çÆ þ Áå¶
æ»-æ» ÇìÜñÂÆ ñóÆÁ» ñ×Å Õ¶ êzÕÅô ÕÆåÅ Ç×ÁÅ þÍ ÃæÅéÕ Çå§é¶
×¹ðç¹ÁÅÇðÁ» Çò¾Ú ÃzÆ ÁÖ§â êÅá» ç¶ í¯× êŶ ׶ Áå¶ ðÅ×Æ, ãÅâÆÁ»
å¶ ÕòÆôð» é¶ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ ÜÆòé éÅñ Ãì§èå ÇÂÇåÔÅà ùäÅ Õ¶
ñ¯Õ» ù Ç×ÁÅé ò§ÇâÁÅÍ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ×Åçó ê¾åÆ ÇòÖ¶ ìÅìÅ ë¾å¶ òÅÇñÁ»
é¶ ðÃÇí§éÅ ÕÆðåé ÕÆåÅÍ
åñò§âÆ ÃÅì¯ (Ü. Ã. ðÅÔÆ)- ÇÂÇåÔÅÃÕ ×¹ðç¹ÁÅðÅ çîçîÅ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ Ãò¶ð
Ã 寺 ÔÆ ÕæÅ å¶ ÕÆðåé Ô¯ ÇðÔÅ ÃÆÍ À¹ê çøåð èðî êzÚÅð ç¶
ǧÚÅðÜ íÅÂÆ Ü×åÅð ÇÃ§Ø Ü§×ÆÁÅäÅ, ÕæÅòÅÚÕ Ü×åÅð ÇÃ§Ø Áå¶ åõå
ÃÅÇÔì ç¶ ÇÃ§Ø ÃÅÇÔì Üæ¶çÅð ìñò§å ÇÃ§Ø é§ç×ó· òñ¯º ÇÜæ¶ ×¹ð± éÅéÕ
ç¶ò ÜÆ ç¶ ÜÆòé Óå¶ Ã§Ö¶ê ÞÅå êÅÂÆ, À¹æ¶ åõå ÃÅÇÔì Óå¶ ê¹¾ÜÆÁ»
ç×å» ù ×¹ðê¹ðì çÆ òèÅÂÆ Çç§ÇçÁ» Ãíé» ù ÜÆ ÁÅÇÂÁÅ ÇÕÔÅÍ ÇÂö
åð·Å ×¹ðç¹ÁÅðŠ짹×Å îÃå±ÁÅäÅ ÇòÖ¶ òÆ Ãò¶ð¶ C òܶ 寺 ñË Õ¶ Ãò¶ð¶
G òܶ å¾Õ çÆòÅé ÃÜŶ ׶ Áå¶ ×¹ðê¹ðì çÆ îÔÅéåÅ Óå¶ Ã§å öòÕ ÜæÅ
ç¶ î¹ÖÆ Ã§å Çî¾áÅ ÇÃ§Ø é¶ ð½ôéÆ êÅÂÆÍ é÷çÆÕÆ Çê¿â Ü×Å ðÅî åÆðæ,
×¹ð±Ãð Ü×Å, éò» Çê¿â, Ãƺׯ, ñÇÔðÆ Áå¶ ÁÅñ¶ ç¹ÁÅñ¶ ç¶ Çê¿â» Á§çð
×¹ðê¹ðì îéŶ ÜÅä çÆÁ» ñÚéÅò» ê¹¾ÜÆÁ» ÔéÍ Ã§×å î§âÆ (ð¹Çê¿çðÜÆå
ÇçØ, ôÅî ç¹çð ܯôÆ)- êÇÔñÆ êÅåôÅÔÆ ÃzÆ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ
êzÕÅô À¹åÃò ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ ê±ðÆ ôðèÅ Áå¶ À¹åôÅÔ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
ÁðçÅà À¹êð§å ×¹ð± Õ¶ Áå¹¾à ¦×ð òÆ òðåŶ ×Â¶Í ÇÂà êÇò¾åð î½Õ¶
ÔñÕÅ ê¾ÕÅ Õñ» ç¶ ÇòèÅÇÂÕ î¾Öä ÇçØ, ×¹ðÇò§çð ÇÃ§Ø òäòÅñÅ Çé¾ÜÆ
ÃÕ¾åð À¹ê î¹¾Ö î§åðÆ ê¿ÜÅì Áå¶ ìÇá§âÅ ÇçÔÅåÆ ç¶ ÔñÕŠǧÚÅðÜ
çðôé ÇÃ§Ø Õ¯àë¾åÅ é¶ Ã§×å» ù òèÅÂÆ Çç¾åÆÍ Çê¿â êæðÅñÅ ÇòÚ êzÕÅô
êðò î½Õ¶ ÇòôÅñ é×ð ÕÆðåé ÃÜÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ Ã¶òŠùÃÅÇÂàÆ ìÅìÅ ÇÜÀ¹ä
ÇÃ§Ø òñ¯º îÔ§å ìÅìÅ Ôðé¶Õ ÇÃ§Ø Áå¶ Ãî±Ô Õî¶àÆ î˺ìð» òñ¯º é×ð
ÕÆðåé çÆ íðê±ð öòÅ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ
ðÅî» î§âÆ (åðöî Çç×ñÅ, ×¹ðêzÆå Áð¯óÅ)- ÃæÅéÕ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇçØ
ÃíÅ ÇòÖ¶ ÃzÆ ÁÖ¿â êÅá» ç¶ í¯× êŶ ×Â¶Í ÇÂà ÃîÅ×î î½Õ¶ Ô÷±ðÆ
ðÅ×Æ Ü¾æÅ íÅÂÆ ÔðêÅñ ÇÃ§Ø òñ¯º Ãìç ÕÆðåé ðÅÔƺ ÃzÆ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò
ÜÆ çÆ ÜÆòéÆ å¯º ÜÅä± ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ Áå¶ Ã§×å» ù À¹é·» ç¶ çðÃŶ
îÅð× Óå¶ Ú¾ñä ñÂÆ êz¶ÇðÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ Õî¶àÆ ç¶
êzèÅé ìñòÆð ÇÃ§Ø òÅñÆÁÅ, êzíÅå ë¶ðÆ ç¶ Ç§ÚÅðÜ ÁîðÜÆå ÇÃ§Ø ÁÃÆÜÅ,
çÆçÅð ÇÃ§Ø î¾Õó, ÃåòÆð ÇÃ§Ø ÁÃÆÜÅ, ñòñÆ ÖÅñÃÅ ÁÅÇç é¶ Ã§×å» ù
×¹ðê¹ðì çÆ òèÅÂÆ Çç¾åÆÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ ×¹ðç¹ÁÅðÅ Ãò: çå¯Ö ÇçØ
ì¾áñÅ Õ¾ÚÅ òÅà ÇòÖ¶ ìóÆ è±îèÅî å¶ ôðèÅ ê±ðòÕ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ é¶óñ¶
Çê¿â Çåðñ¯Õ¶òÅñÅ ÇòÖ¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇéðîñÃð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ òÆ ÁÅ×îé ê¹ðì
ìóÆ ôðèÅ ê±ðòÕ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ íÅÂÆ ×¹ðîÆå ÇÃ§Ø Çåðñ¯Õ¶òÅñ¶
òÅÇñÁ» é¶ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ ÜÆòé Óå¶ ÚÅéäÅ êÅÇÂÁÅÍ
í¹¾Ú¯ î§âÆ (ÜÃêÅñ ÇÃ§Ø Çþè±)- ÃæÅéÕ ìÜÅð» ÇòÚ é×ð ÕÆðåé Õ¾ÇãÁÅ
Ç×ÁÅÍ âÅ: ðÅî ÇÃ§Ø ç¶ ÕÆðåéÆ Üæ¶ é¶ ÕÆðåé ùäÅ Õ¶ ç×å» ù ÇéÔÅñ
ÕÆåÆÍ é×ð ÕÆðåé çÅ ÕÂÆ æÅò» Óå¶ ÷¯ðçÅð ÃòÅ×å ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ì¾ñ±ÁÅäÅ (×¹ðéËì ÃÅÜé)- ×¹ðç¹ÁÅðÅ Ú§îÆÁÅäÅ ÃÅÇÔì Ççúä çÆ
×¹ðç¹ÁÅðÅ êzì§èÕ Õî¶àÆ Áå¶ é×ð ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ ÁÖ¿â êÅá» ç¶ í¯×
êŶ ×Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ Ãî±Ô ç×å ù çì¯èé ÕðÇçÁ» Á§×ð¶÷ ÇÃ§Ø Üéðñ
ÃÕ¾åð ÁËÃ.ÃÆ. Çò§× é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Á¾Ü ç¶ ÇÂà êÇò¾åð ÇçÔÅó¶ î½Õ¶ ÃÅù
ÃîÅÇÜÕ ì¹ðÅÂÆÁ» çÅ ÇåÁÅ× ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ ÇÂà î½Õ¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ Õî¶àÆ
Ú§îÆÁÅäÅ òñ¯º é×ð çÆÁ» ôõÃÆÁå» ù ÇÃð¯ê¶ ç¶ Õ¶ ÃéîÅé ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
î½ó î§âÆ (×¹ðÜÆå ÕîÅñ±)- ÃæÅéÕ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇÃ§Ø ÃíÅ çÆòÅé ÔÅñ ÇòÖ¶
Á¾Ü Ãò¶ð¶ ÃzÆ ÁÖ¿â êÅá ç¶ í¯× À¹êð§å ê±ð¶ ôÇÔð ÇòÚ é×ð ÕÆðåé
Õ¾ÇãÁÅ Ç×ÁÅ ÇÜà ÇòÚ ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ Ã§×å» é¶ ÇôðÕå ÕÆåÆÍ é×ð
ÕÆðåé ×¹: ÃÅÇÔì 寺 Ú¾ñ Õ¶ ôÇÔð ç¶ ò¾Ö-ò¾Ö ÇÔ¾ÇÃÁ» ÓÚ¯º Ô¹§çÅ
Ô¯ÇÂÁÅ Çëð òÅêà ׹: ÇÃ§Ø ÃíÅ ÇòÖ¶ ÿêÈðé Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ðÅ×Æ
Ççػ òñ¯º ðÃÇí§éÅ ÕÆðåé ÕÆåÅ Ç×ÁÅ Í
ÕÅñ»òÅñÆ, (ê³éÆòÅñÆÁÅ)- é¶óñ¶ Çê³â Ú¯ðîÅð Ö¶óÅ ç¶ ×°ðç°ÁÅðÅ ôÌÆ
Ú¯ðîÅð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ êÇÔñÆ êÅåôÅÔÆ ôÌÆ ×°ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ ÁòåÅð ê°ðì
ôðèÅ Áå¶ è±îèÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ôÌÆ ÁÖ³â êÅá ç¶ í¯×
êŶ ׶ Áå¶ èÅðÇîÕ çÆòÅé ÃÜŶ ×Â¶Í ò¼âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ÇÃ¼Ö Ã³×å é¶
×°ðç°ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ç¶ Ãð¯òð ÇòÚ ÇÂÃéÅé ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ×°ðìÅäÆ
çÅ ÕæÅ ÕÆðåé òÆ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ óì¯èé Õðç¶ Ô¯Â¶ ×°ðç°ÁÅðÅ
ÃÅÇÔì ç¶ î°¼Ö Ã¶òÅçÅð óå ìÅìÅ Õðî ÇÃ³Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ôÌÆ ×°ð± éÅéÕ
ç¶ò ÜÆ é¶ Çòôò ûåÆ çÅ À°êç¶ô Çç¼åÅ ÃÆ, ÇÃ¼Ö Ã³×å ù éÅéÕ éÅî Üêç¶
ԯ¶ Ãðìå ç¶ íñ¶ çÆ ÕÅîéÅ ÕðéÆ ÚÅÔÆçÆ þÍ ×°ðç°ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ç¶ î°¼Ö
×̳æÆ íÅÂÆ ×°ðêÅñ ÇÃ³Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ôÌÆ ×°ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÆ ìÅäÆ í°¼ñ¶
Áå¶ íàÕ¶ ԯ¶ ñ¯Õ» ù ÇÃ¼è¶ ðÅÔ êÅ ÃÕçÆ þÍ À°Ôé» ÇÕÔÅ ÇÕ é½ÜòÅé
êÆó·Æ ù ê¼ÛîÆ ðÇÔä ÃÇÔä 寺 ç±ð ðÇÔ³ç¶ Ô¯Â¶ éô¶ çÅ ÇåÁÅ× ÕðÕ¶ ×°ðìÅäÆ
éÅñ Ü°óäÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ ÇÂà åð» ÔÆ Ö¶åð ç¶ Çê³â Çåñ¯Õ¶òÅñÅ, çÅç±,
ê¼ÕÅ ôÔÆç», Õ¶òñ, Þ¯ðóð¯ÔÆ, ç¶Ã± Ö°ðç Áå¶ îñó·Æ, ÁÅÇç ÇòÚ òÆ
ÁòåÅð ê°ðì ôðèÅ ê±ðòÕ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ î³âÆ ÕÅñ»òÅñÆ ç¶ ×°ðç°ÁÅðÅ
ôÌÆ ÇÃ³Ø ÃíÅ Áå¶ ×°ðç°ÁÅðÅ ôÌÆ Õñ×Æèð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ òÆ ×°ðê±ðì ç¶
î½Õ¶ Óå¶ ÃÌÆ ÁÖ³â êÅá» ç¶ í¯× êŶ ׶Í
ÃðçÈñ×ó·-ÃæÅéÕ ê¹ðÅäÅ ìÅ÷Åð ÇòÖ¶ ×¹ðÈ ×¯Çì§ç ÇÃ§Ø çÆ Úðé Û¯Ô
êzÅêå ×¹ðç¹ÁÅðÅ Ãð¯òð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ Üéî ÇçÔÅóÅ
îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ, ÇÜà ç½ðÅé ðÅ×Æ Üæ¶ ò¾ñ¯º ÕÆðåé ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶
×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ç¶ î˺ìð Ç×ÁÅéÆ íÅÂÆ ðÅî ÇçØ, ÁîðÆÕ ÇÃ§Ø Üæ¶çÅð
寺 ÇÂñÅòÅ Ô¯ð òÆ ÕÂÆ Ççػ é¶ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ ç¾Ã¶ ðÃÇåÁ»
Óå¶ Ú¾ñä çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ ÇÂö åð·» Çê¿â ÁÅÔ¬ê¹ð ÇòÖ¶ ÇÃ¾Ö Ã§×å»
ò¾ñ¯º Áå¶ ðÅÇ ÇÃ¾Ö òËñø¶Áð Õî¶àÆ ç¶ î˺ìð» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ ðÇò§ç
çñ ç¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ é×ð ÕÆåðé ÃÜŶ ×Â¶Í ÇÂà ç½ðÅé
×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ÕòÆôð Ã: Ç´êÅñ ÇÃ§Ø ç¶ Üæ¶ é¶ Ã§×å» ù ×¹ðÈ
×z§æ ÃÅÇÔì éÅñ ܹóé çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ Ãà¶Ü çÆ Ã¶òÅ ×¹ðçÆê ÇÃ§Ø é¶
ÇéíŪÇçÁ» éÇôÁ» 寺 ðÇÔå ÜÆòé ÇìåÅÀ¹ä çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ
ì¹ãñÅâŠ寺 Ãòðé ÇÃ§Ø ðÅÔÆ Áé¹ÃÅð- êÇÔñÆ êÅåôÅÔÆ ÃzÆ ×¹ð± éÅéÕ
ç¶ò ÜÆ çÅ êzÕÅô À¹åôò ÃæÅéÕ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇÃ§Ø ÃíÅ éòÆé çÆ Ã§×å
ò¾ñ¯º ôðèÅ å¶ À¹åôÅÔ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃzÆ ÁÖ¿â êÅá ç¶ í¯×
À¹êð¿å êzÇþè ðÅ×Æ Ççػ é¶ ÃzÆ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÆÁ» ÇþÇÖÁÅò»
Óå¶ ÚÅéäÅ êÅÇÂÁÅ Áå¶ ÇÂà ֶåð ç¶ éÅîòð ÇÃÁÅÃÆ Áå¶ èÅðÇîÕ ÁÅ×±Á»
é¶ ÃîÅ×î ç½ðÅé ÔÅ÷ðÆÁ» íðÆÁ»Í ×¹ð± Øð Õî¶àÆ ç¶ êzèÅé Ã. ×¹ðéÅî
ÇÃ§Ø Õ¯ÔñÆ å¶ Õî¶àÆ î˺ìð» é¶ ìÅÔ𯺠깾ܶ ðÅ×Æ ÜÇæÁ» íÅÂÆ
×¹¹ðîÆå ÇÃ§Ø ×¹ðçÅÃê¹ð, íÅÂÆ ÁîðÜÆå ÇÃ§Ø ÜñÅñÅìÅç, ÃðìÜÆå ÇçØ,
íÅÂÆ Õ¹ñò§å ÇÃ§Ø ÜñÅñÅìÅç, íÅÂÆ ×¹ðçÆê ÇÃ§Ø ÜñÅñÅìÅç ù ÇÃð¯êÅú í¶à
ÕÆå¶Í ÇÂà î½Õ¶ ô¯zîäÆ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ Ç÷ñ·Å êzèÅé Ã. Ôðì§å ÇÃ§Ø çÅå¶òÅÃ,
ÁÕÅñÆ çñ (Á§ÇîzåÃð) ç¶ Ç÷ñ·Å êzèÅé ìñÇò§çð ÇÃ§Ø î§â¶ð, ìÆìÆ
ìñòÆð Õ½ð, Ú˺Úñ ÇçØ, ÔðíÜé ÇÃ§Ø ìÜÅÜ, ÜðéËñ ÇçØ, Ç×ÁÅéÆ
Õ¹ñò§å ÇçØ, êðîÜÆå ÇÃ§Ø Áé¶ÜÅ, ÜÃò§å ÇÃ§Ø Áé¶ÜÅ, ÇêzåêÅñ ÇçØ
Õ¯ÔñÆ ÁÅÇç é¶ Ã§×å» ù òèÅÂÆ Çç¾åÆÍ
ÒÕ½ä ÇçÖŶ×Å ÃðòÃð¶ôá çòÅçÓ ÁÇî¾à ÛÅê Û¾âçÅ ÃîÅêå
ÚÇð¾åð ÕñÅ Õ¶ºçð é¶ ÇܾÇåÁÅ êÇÔñÅ ÇÂéÅî
ìÇá§âÅ ê¾Ûî òËñë¶Áð ÁÅð׶éÅÂÆܶôé òñ¯º ÕðòŶ ÃîÅ×î çÆ
ÞñÕÍ ÁÜÆå åÃòÆð»
ìÇá§âÅ, B éò§ìð
(×¹ðå¶Ü ÇÃ§Ø Çþè±)- çðôÕ» éÅñ ÖÚÅÖÚ íÇðÁÅ À¹ó»× æƶàð ÇÂà ׾ñ
çÅ Ãì±å ÃÆ ÇÕ ìÆåÆ ðÅå ìÇá§âÅ ê¾Ûî òËñë¶Áð ÁÅð׶éÅÂÆܶôé ò¾ñ¯º
Ãòð×Æï Ú½èðÆ Çî¾â± îñ ù ÃîðÇêå ðÅîñÆñÅ ç¶ ÕñÅÕÅð» çÆ êzåÆï¯×åÅ
Õ½ä ÇçÖŶ×Å ÃðòÃð¶ôá çòÅç ÃÆé ÃîÅð¯Ô ñ¯Õ» ç¶ îé» Óå¶ ÁÇî¾à ÛÅê
Û¾â Ç×ÁÅÍ êz¯×ðÅî çÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ» ÿÃæÅ ç¶ Üéðñ ÃÕ¾åð ðäÜÆå
ÇÃ§Ø îýä Áå¶ î¹¾Ö ì¹ñÅð¶ ç¶ÃðÅÜ Û¾åðÆòÅñÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂÃ
êzåÆï¯×åÅ ÇòÚ ôÇÔð ìÇá§âŠ寺 ÇÂñÅòÅ ç±ð¯º-ç±ð¯º ÁÅÂÆÁ» àÆî» é¶
ÁÅêäÆ ÕñÅ ç¶ Ü½Ôð ÇçÖÅÀ¹ºÇçÁ» ðÅîñÆñÅ ù ÇÂÕ éòƺ ðÅÔ Çç¾åÆÍ
À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ êz¯×ðÅî çÆ ô¹ð±ÁÅå î¹¾Ö îÇÔîÅé Ãð±ê Ú§ç Çç×ñÅ
ÔñÕŠǧÚÅðÜ, î¶Áð Ã: ìñÜÆå ÇÃ§Ø ìÆó ìÇÔîä, ÃÆéÆÁð ÇâêàÆ î¶Áð
åðöî Ú§ç ׯÇÂñ é¶ Ü¯åÆ Ü×Å Õ¶ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃÌÆ Çç×ñÅ é¶
ÿÃæÅ ç¶ ÇÂà էî çÆ ôñÅØÅ ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Á¾Ü ç¶ ï¹¾× ù ç¶ÖÇçÁ»
í×òÅé ðÅî ÜÆ ç¶ ÁÅçðô» çÆ ìÔ¹å ñ¯ó þ, ÇÕÀ¹ºÇÕ Á¾Ü ç¶ îôÆéÆï¹¾×
ÇòÚ îÅéòÆ î¹¾ñ ؾàç¶ ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ ÇÂö åð·» îÅäï¯× î¶Áð ÃÅÇÔì é¶
ÁÅð׶éÅÂÆܶôé ç¶ ÁÔ¹ç¶çÅð» ù ÇòôòÅà Çç§ÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÁÅð׶éÅÂÆܶôé
ò¾ñ¯º ÇÂÔ¯ ÇÜÔ¶ èÅðÇîÕ Áå¶ ñ¯Õ ÇÔ¾å Õ§î» ç¶ ñÂÆ À¹Ô À¹é·» ç¶ éÅñ
ÔéÍ ÇÂà î½Õ¶ ×ËÃà ÁÅø ÁÅéð òܯº êèÅð¶ Ã: ÁòåÅð ÇÃ§Ø ÃîÅèíÅÂÆ,
ÕÅðÜÕÅðÆ êzì§èÕ êðñ÷ ÇÃàÆ, þåêÅñ ×ð×, âÅ: ðÅܶô Çܧçñ, í±ôé
蹧éÆÕ¶, êz¯: ÁËî. ÁËñ. Áð¯óÅ Ãî¶å Ãò: Ú½èðÆ Çî¾â± îñ ç¶ êÇðòÅð
ù òÆ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà êz¯×ðÅî ù Ãøñ ìäÅÀ¹ä ñÂÆ ÁôòéÆ Õ¹îÅð
ì§àÆ, íðê±ð ܯÔç, Ö±ìÚ§ç Áð¯óÅ, ðÅÜé ׯÇÂñ, Ã: ðäÜÆå ÇÃ§Ø îýä ù
òÆ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ò¾Ö-ò¾Ö Õñ¾ì» ç¶ ÕñÅÕÅð» é¶ ÁÅêäÆ ÁÅêäÆ ì¶ÔåðÆé
ê¶ôÕÅðÆÁ» ê¶ô ÕðÕ¶ çðôÕ» çÅ îé î¯Ô ÇñÁÅÍ Ü¾Ü êËéñ ÇòÚ Ú¶ÁðîËé
ðÅî Ãð±ê ôðîÅ çÆ àÆî éÅñ Ô¶îðÅÜ ×ð×, ìñç¶ò áÅÕ¹ð, ÇìzÜ î¯Ôé ô»å,
îÅÃàð òÜÆð Ú§ç, Áô¯Õ òÇÃôà Áå¶ êÆ. Õ¶. ì»Ãñ é¶ ÁÅêäÆ ëÅÂÆéñ
ÜÜî˺à ÇòÚ êÇÔñÅ ÃæÅé ðÅî ÚÇð¾åð ÕñÅ Õ¶ºçð, ìÇá§âÅ, ç±ÜÅ ÃæÅé
ÁÅðåÆ ÁËïÃƶôé, ìÇá§âÅ Áå¶ åÆÜÅ ÃæÅé ÃÇÔç¶ò ×ð¹¾ê ù Çç¾åÅ Ç×ÁÅ
Áå¶ Õ½ºÃñ¶ôé êzÅÂÆÜ å¶ ðîÅÇÂä ÕñÅ Õ¶ºçð, ÁéÅÜ î§âÆ, ìÇá§âÅ ÕÅì÷
Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÂö åð·» ìËÃà âÅÇÂðËÕàð çÅ êÇÔñÅ ÃæÅé ÃòÅîÆ ôðîÅ, ç±ÜÅ
ÃåÆô ì»Ãñ Áå¶ åÆÜÅ ÃæÅé ÃÇÔç¶ò Çܧçñ é¶ ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ ÇÂÃ ç¶ éÅñ ÔÆ
ìËÃà ÁËÕàð ÇòÚ êÇÔñÅ ÃæÅé éð¶ô ôðîÅ, ç±ÜÅ ÃæÅé Çôò Áå¶ ìËÃà
ÁËÕàð çÅ åÆÜÅ ÃæÅé ÃòÅîÆ ôðîÅ é¶ ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ ç¶Ã ðÅÜ Û¾åðÆòÅñÅ Áå¶
ùèÆð Õ¹îÅð é¶ î§Ú çÚÅñÕ çÆ í±ÇîÕÅ ìÅÖ±ìÆ ÇéíÅÂÆÍ ÁÅÇÖð ÇòÚ
ìÇá§âÅ ê¾Ûî òËñë¶Áð ÁÅð׶éÅÂÆܶôé ç¶ êzèÅé ܯÇקçð ÇÃ§Ø àÅÂÆ×ð,
Üéðñ ÃÕ¾åð ðäÜÆå ÇÃ§Ø îýä, î¹¾Ö ÃñÅÔÕÅð Ö±ì ì¹ñÅð¶ ç¶ÃðÅÜ
Û¾åðÆòÅñÅ Ô¹ð» é¶ ÁŶ îÇÔîÅé» çÅ è§éòÅç ÕÆåÅÍ ÃîÅð¯Ô çÆ êzèÅé×Æ
þåêÅñ é¶ ÕÆåÆÍ |
éÅìÅñ× ñóÕÆ íÜÅÀ¹ä ç¶ îÅîñ¶ ÓÚ í×½óÅ ç¯ôÆ Ç×zøåÅð
ðÅî» î§âÆ, B éò§ìð (Çç×ñÅ, Áð¯óÅ)-î¾è êzç¶ô Ã±ì¶ ç¶ Ç÷ñ·Å î¹ðËäÅ
Çê¿â Õ¹ÃðîÅ ÇòÚ¯º éÅìÅÇñ× ñóÕÆ íÜÅÀ¹ä ç¶ çðÜ îÅîñ¶ ÓÚ í×½ó¶ ç¯ôÆÁ»
ÇòÚ¯º ê¹Çñà òñ¯º ÇÂÕ ç¯ôÆ ù ð¶ñò¶ ê¹Çñà ڽÕÆ ðÅî» ç¶ Ç§ÚÅðÜ
×¹ðÚðé ÇÃ§Ø ì§×Æ ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ î¾è êzç¶ô çÆ ê¹Çñà òñ¯º Á¾Ü ðÅî» ð¶ñò¶
ضð¶ ÇòÚ¯º Ç×zøåÅð Õð ñ¶ ÜÅä çÅ ÃîÅÚÅð þÍ í×½ó¶ ç¯ôÆ çÆ êÇÔÚÅä
ùÇð§çð ÇÃ§Ø ê¹¾åð Áîð ÇÃ§Ø ÁÅÜÅç é×ð Ç÷ñ·Å íðåê¹ð ðÅÜÃæÅé òܯº
Ô¯ÂÆ þÍ
ç¹çð ÇñÖÅÂÆ î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ
îÇÔîÅ ÃðÜÅ, B éò§ìð (ê. ê.)- ÃæÅéÕ çÃî¶ô êìÇñÕ ÃÕ±ñ ÇòÚ ÃÕ±ñ ç¶ BE
ÃÅñ ê±ð¶ Ô¯ä çì§èÆ ì¾ÇÚÁ» ç¶ Ã¹§çð ÇñÖÅÂÆ î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ ׶ ÇÜÃ
ÇòÚ ì¾ÇÚÁ» é¶ ò¾è Úó· Õ¶ ÇÔ¾ÃÅ ÇñÁÅÍ Ôð¶Õ ÜîÅå ÇòÚ êÇÔñ¶, ç±Ãð¶ å¶
åÆÃð¶ ÃæÅé Óå¶ ðÔ¶ ì¾ÇÚÁ» ù ÃÕ±ñ òñ¯º ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶
Ãå§ìð àËÃà» ÇòÚ êÇÔñ¶, ç±Ü¶ ÃæÅé Óå¶ ðÔ¶ ì¾ÇÚÁ» å¶ ÇêÛñ¶ ÃÅñ
×¹ðìÅäÆ î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ íÅ× ñËä òÅñ¶ ÃÅð¶ ì¾ÇÚÁ» ù ÃÕ±ñ òñ¯º îËâñ Áå¶
ÃðàÆÇëÕ¶à ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÃéîÅÇéå Õðé çÆ ðÃî ÕðîìÆð ÇçØ
î¹¾Ö ÁÇèÁÅêÕ çÃî¶ô êìÇñÕ ÔÅÂÆÃÕ±ñ ׯÇéÁÅäÅ î§âÆ é¶ ÇéíÅÂÆÍ À¹é·»
é¶ ì¾ÇÚÁ» ù Ô¯ð ÇîÔåé Õðé Áå¶ Ú§×¶ éÅ×ÇðÕ ìäé çÆ êz¶ðéÅ Çç¾åÆÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ ÃÕ±ñ êzì§èÕ» òñ¯º ÃÕ±ñ ç¶ ÇÃñòð ܹìñÆ òð·¶ ù ÃîðÇêå Ô¯ð
î¹ÕÅìñ¶ ÕðòÅÀ¹ä çÅ òÆ ÁËñÅé ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
òèÅÂÆ ç¶ä òÅñÆ ÇÂÕ¾åðåÅ ÓÚ ôÅÇîñ Ô¯ä 寺 ÇÂéÕÅð
îÅéÃÅ, B éò§ìð (Ã. ð.)-îÅéÃÅ ç¶ àz»Ãê¯ðàð» ÜÃêÅñ ÇÃ§Ø ÇÃ§Ø Çã¾ñ¯º,
ñÅñ Ú§ç, ×¹ðÇòçð ÇÃ§Ø ìÅÔÆÁÅ, ×¹ðêzÆå ÇÃ§Ø ÚÇÔñ, ïéÆ í¹¾ñð Áå¶
ÔÇð§çð ôðîÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ þ ÇÕ ìÆå¶ Ççéƺ àz»Ãê¯ðàð» ò¾ñ¯º ÔÇðÁÅäÅ
Çò¾Ú Õ»×ðà ÃðÕÅð ìäé Óå¶ òèÅÂÆ ç¶ä òÅÇñÁ» Çò¾Ú À¹é·» ç¶ é»Á ôÅÇîñ
ÕÆå¶ ×¶ Ôé ÜçÇÕ À¹Ô ÁÇÜÔÆ îÆÇà§× Çò¾Ú ôÅÇîñ ÔÆ éÔƺ ԯ¶Í
ÕÅð çÆ à¾Õð éÅñ ÃÕ±àð ÃòÅð ì¾Ú¶ çÆ î½å
ìÇá§âÅ, B éò§ìð (Çé¾ÜÆ ê¾åð êz¶ðÕ)- ìÆåÆ ôÅî ÃæÅéÕ ÁîðÆÕ ÇÃ§Ø ð¯â
À¹µêð ÕÅð çÆ à¾Õð ò¾Üä ÕÅðé ÃÕ±àð ÃòÅð ç¯ ì¾ÇÚÁ» Ãî¶å êåÆ-êåéÆ ×§íÆð
÷õîÆ Ô¯ ׶, ÇÜé·» çÅ êåÅ ÚñÇçÁ» ÃÔÅðÅ ñÅÂÆø öÇò§× Çìz׶â å¶ òðÕð
î½Õ¶ À¹µêð 깾ܶ Áå¶ ÷õîÆÁ» ù ÔÃêåÅñ ÇòÚ çÅÖñ ÕðòÅÇÂÁÅ ÇÜæ¶ H ÃÅñÅ
ì¾Ú¶ Çðçî ê¹¾åð êzòÆé Õ¹îÅð çÆ ÔÅñå קíÆð ò¶ÖÇçÁ» âÅÕàð» é¶ ì¾Ú¶ ù
Á¾×¶ ðËøð Õð Çç¾åÅ êz§å± ÷õî» çÆ åÅì éÅ Þ¾ñçÅ Ô¯ÇÂÁÅ ì¾ÚÅ çî å¯ó
Ç×ÁÅÍ ç±Ãð¶ ÷õîÆÁ» ÇòÚ êzòÆé Õ¹îÅð (CD) ê¹¾åð ÕÇêñ ç¶ò òÅÃÆ ÇÔîÅÚñ
êzç¶ô êåéÆ ò§çéÅ Õ¹îÅðÆ å¶ C ÃÅñÅ ì¾ÚŠçïî ôÅÇîñ ÔéÍ Õ¯åòÅñÆ
ê¹ÇñÃ é¶ ì¾Ú¶ çÆ ñÅô çÅ ê¯ÃàîÅðàî ÕðòÅÕ¶ ñÅô òÅðû ù ýºê Çç¾åÆ þÍ
ÔÅçö Çê¾Û¯º ÕÅð ÃòÅð î½Õ¶ 寺 øðÅð Ô¯ Ç×ÁÅÍ ê¹Çñà ò¾ñ¯º ÕÅð ÃòÅð
çÆ íÅñ ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ
ÃðÕÅð ìÆ. ÁËâ. ÁÇèÁÅêÕ» çÅ ô¯ôä Õð ðÔÆ þ-ùÖçðôé ÇçØ
ìÇá§âÅ, B éò§ìð (Çþè±)- ìÆ. ÁËâ. ÁÇèÁÅêÕ» çÅ ÃðÕÅð ô¯ôä Õð ðÔÆ þ
ÇÂà ÕðÕ¶ î½Ü±çÅ ÔÅñå» ÇòÚ ÇÂÔ ÁÇèÁÅêÕ ìÔ¹å ÔÆ îÅéÇÃÕ Áå¶ ÁÅðÇæÕ
åéÅú çÅ ÇôÕÅð Ô¯ ðÔ¶ ÔéÍ ÁÇèÁÅêÕ» çÆ ÇÂà êzÕÅð çÆ ÔÅñå ñÂÆ Çþè¶
å½ð Óå¶ Ã±ìÅ ÃðÕÅð Çܧî¶òÅð þÍ À¹Õå êÌ×àÅòÅ Á¾Ü ÇÂ¾æ¶ ìÆ.ÁËâ
ÁÇèÁÅêÕ øð§à ç¶ Ã±ìÅ êzèÅé Ã: ùÖçðôé ÇÃ§Ø é¶ ÃæÅéÕ àÆÚð÷ Ô¯î ÇòÖ¶
Ô¯ÂÆ øð§à çÆ Ç÷ñ·Å ÇÂÕÅÂÆ çÆ ÇÂÕ Çòô¶ô îÆÇà§× ç½ðÅé ÕÆåÅÍ Á¾Ü çÆ
ÇÂÔ îÆÇà§× Ç÷ñ·Å êzèÅé Ã; ÕðîÜÆå ÇÃ§Ø ÜñÅñ çÆ êzèÅé×Æ ÇòÚ ð¾ÖÆ ×ÂÆ
ÃÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Ç÷ñ·¶ ç¶ Ãî¹¾Ú¶ ÁÔ¹ç¶çÅð» Áå¶ ìñÅÕ êzèÅé» çÆ ÔÅ÷ðÆ ¦ìÆ
ðËñÆ Áå¶ øð§à ç¶ ÁÅ×±Á» çÆ î¹¾Ö î§åðÆ Ã: êzÕÅô ÇÃ§Ø ìÅçñ éÅñ Ô¯ÂÆ
îÆÇà§× ìÅð¶ ÇòÚÅð ÚðÚÅ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÁÇèÁÅêÕ ÁÅ×±Á» é¶ øËÃñÅ ÕÆåÅ ÇÕ
àÆÇÚ§× øËñ¯÷ çÆ ì¶ÇÃÕ åéõÅÔ AADG@ Áå¶ ÃðÇòà êz¯òÅÂÆâð çÆ ì¶ÇÃÕ
åéõÅÔ ADDC@ ð¹ê¶ îÔÆéÅ çÆ êzÅêåÆ å¾Õ çØðô ÜÅðÆ ð¾ÇÖÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ
ÇÂà Çå¾Ö¶ çØðô ù ÜÅðÆ ð¾ÖÇçÁ» ÃðÕÅð ç¶ é¹îÅǧÇçÁ» ù æ»-æ» Ø¶ÇðÁÅ
ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ðÅÜòÆð ÇÃ§Ø ÜË ÇÃ§Ø òÅñÅ, ×¹ðÇÂÕìÅñ ÇçØ, òÔÆç
Õ¹ðËôÆ, ê¹éÆå ×ð×, ìñÇò§çð ÇçØ, Çòé¯ç Õ¹îÅð, ççÆê ÇçØ, Á§×ð¶Ü
ÇÃ§Ø å¯º ÇÂñÅòÅ ò¾âÆ Ã§ÇÖÁ» ÇòÚ øð§à ç¶ ÁÅ×±Á» é¶ íÅ× ÇñÁÅÍ
ÇìÜñÆ ç¶ îÆàð Øð» 寺 ìÅÔð ñ×ÅÀ¹ä çÆ ï¯ÜéÅ ÇÕÃÅé» é¶ ÕÆåÆ á¾¹Ã
í¹¾Ú¯ î§âÆ, B éò§ìð (ÜÃêÅñ ÇÃ§Ø Çþè±)- éæÅäÅ ìñÅÕ ç¶ Çê¿â» îÅóÆ
Áå¶ íËäÆ ÇòÚ Øð» 寺 ìÅÔð îÆàð ñÅÀ¹ä ÁŶ ÇìÜñÆ î¹ñÅ÷î» Áå¶ á¶Õ¶çÅð»
çÅ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé é¶ âàÕ¶ Çòð¯è ÕÆåÅ Áå¶ À¹é·» ù ì¶ð§× òÅêà î¹óéÅ
ÇêÁÅÍ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé ç¶ ìñÅÕ êzèÅé Áå¶ îéÜÆå ÇÃ§Ø í¹¾Ú¯ Ö¹ðç é¶
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ì¯ðâ ç¶ ÁÇèÕÅðÆ Çê¿â» ÇòÚ Øð» ç¶ ìÅÔð îÆàð ñÅÀ¹ä ñÂÆ ÕÂÆ
åð·» ç¶ Ô¾æէⶠòðå ðÔ¶ Ôé êð ÇÕÃÅé» ç¶ ð¯Ô Á¾×¶ À¹Ô Ãøñ éÔƺ Ô¯
ðÔ¶Í À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Õ¾ñ· ê¹Çñà çÆ ÃÔÅÇÂåÅ éÅñ ì¯ðâ é¶ ÇÕÃÅé» ç¶ Øð»
寺 ìÅÔð îÅóÆ Áå¶ íËäÆ ÇòÖ¶ îÆàð ñÅÀ¹ä¶ ô¹ð± ÕÆå¶ ÇÜÃçÆ Ã±ÚéÅ
ÇÕÃÅé ï±éÆÁé ù ÇîñÆ å» ï±éÆÁé ç¶ Ç÷ñ·Å Üéðñ ÃÕ¾åð ÜÆå ÇÃ§Ø í±§çó
Áå¶ ìñÜÆå ÇÃ§Ø ê±ÔñÅ çÆ Á×òÅÂÆ ÓÚ ï±éÆÁé ç¶ òðÕð Áå¶ ÇÕÃÅé À¹æ¶
êÔ¹§Ú ׶ Áå¶ ì¯ðâ çÆ ÇÂà ï¯ÜéÅ çŠܯðçÅð Çòð¯è ÕÆåÅÍ ì¯ðâ ç¶
î¹ñÅ÷î À¹æ¯º Çê¿â íËäÆ êÔ¹§Ú ׶ Áå¶ À¹æ¶ Õ§î ô¹ð± Õð Çç¾åÅ êð
À¹æ¶ òÆ ñ¯Õ» ç¶ Çòð¯è ÕÅðé À¹é·» ù òÅêà ì¶ð§× êðåäÅ ÇêÁÅÍ ÇÕÃÅé ÁÅ×±Á»
é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Øð» 寺 ìÅÔð îÆàð ñÅÀ¹ä çÅ Õ§î ì¯ðâ ù êzÅÂÆò¶à Õðé çÅ
î¹¾ãñÅ Õçî þÍ ç±Ü¶ êÅö ÇìÜñÆ ì¯ðâ Ãì âòÆÜé éæÅäÅ ç¶ ÁËÃ. âÆ. ú.
Ü×éÅ ÇÃ§Ø çÅ ÕÇÔäÅ ÃÆ ÇÕ êÇÔñ¶ Õçî ÇòÚ ÚÅð Çê§â» ÇòÚ Õ§î ñ×ê× ê±ðÅ
Ô¯ ü¾ÕÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Çܧ鷻 Çê¿â» ÇòÚ Ç÷ÁÅçÅ ÇìÜñÆ Ú¯ðÆ Ô¯ ðÔÆ
þ À¹é·» Çê¿â» ÇòÚ¯º Øð» 寺 îÆàð ìÅÔð êÇÔñ ç¶ ÁÅèÅð Óå¶ ñŶ ÜÅ ðÔ¶
ÔéÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ CA îÅðÚ B@A@ å¾Õ ÃÅðÆ éæÅäÅ Ãì âòÆÜé ç¶ Çê¿â»
ÇòÚ Øð» 寺 ìÅÔð îÆàð ñÅÀ¹ä çÅ Õ§î ê±ðÅ Õð ÇñÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ ç±Ü¶ êÅö
ÇÕÃÅé ï±éÆÁé ¶ÕåÅ é¶ ÇÕÃÅé» ù ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ À¹Ô ÇÂվᶠԯ Õ¶ ÇìÜñÆ
ì¯ðâ çÆ ÇÂà ÃÕÆî çÅ Çòð¯è ÕðéÍ
òÅñÆìÅñ Ö¶â ç¶ Áéî¯ñ ÔÆð¶ çÆ ÃóÕ ÔÅçö ÇòÚ î½å
ìÇá§âÅ, B éò§ìð (Çé¾ÜÆ ê¾åð êz¶ðÕ)-ìÆå¶ Ççé òÅêð¶ ÇÂÕ ÃóÕ ÔÅçö
ÇòÚ òÅñÆìÅñ Ö¶â ç¶ Áéî¯ñ ÔÆð¶ ìñÕðé ÇÃ§Ø î¾åÅ çÆ î½å Ô¯ ×ÂÆ þ, ÇÜÃ
ÕÅðé Ç÷ñ·Å òÅñÆìÅñ ÁËïÃƶôé ìÇá§âÅ Áå¶ âÆ. ¶. òÆ. ÕÅñÜ ìÇá§âÅ
çÆ òÅñÆìÅñ àÆî ù ìÔ¹å ò¾âÅ ÃçîÅ ñ¾Ç×ÁÅ þÍ ìñÕðé ÇÃ§Ø é¶ ÇÂö ÃÅñ
ÔÆ âÆ. ¶. òÆ. ÕÅñÜ çÆ òÅñÆìÅñ àÆî ò¾ñ¯º Ö¶âäÅ ô¹ð± ÕÆåÅ ÃÆ Áå¶
À¹Ã 寺 Áܶ àÆî Áå¶ ÁËïÃƶôé ù ìÔ¹å À¹îÆç» ÃéÍ Ç÷ñ·Å òÅñÆìÅñ
ÁËïÃƶôé êzèÅé ùÖçÆê ÇÃ§Ø Çí§âð, ×¹ðêzÆå ÇÃ§Ø êÆðÕ¯à ÃÆéÆÁð îÆå
êzèÅé, ǧÜ: ÜðéËñ ÇÃ§Ø ÇâêàÆ ÚÆø ǧÜÆéÆÁð, ǧÜ: ÕðéËñ ÇÃ§Ø îÅé,
éÅÇÂì ÇÃ§Ø ìðÅó, ǧÜ: ÁÅð. ÁËÃ. ìðÅó, ǧÜ: ÔðçÆê ÇÃ§Ø Çþè±, êz¯:
îçé ñÅñ, êz¯: êÆ. Õ¶. òðîÅ, Çêz§ÃÆêñ ܶ. ÁËÃ. ÁÅé§ç, êz¯: Çéðîñ
ÇÃ§Ø Ç§ÚÅðÜ òÅñÆìÅñ àÆî, ÜÃÕÅð ÇÃ§Ø Çã¾ñ¯º, ×¹ðêÅñ ÇÃ§Ø ×ð¶òÅñ,
ôÅî ÇÃ§Ø Ã¶Ö¯º, îÇÔ§çð ÇÃ§Ø ì»âÆ, Üéðñ ÃÕ¾åð ôîÆ ôðîÅ, òÅñÆìÅñ
ÇÖâÅðÆ Çéðîñ Õ¯àôîÆð, Ü×ÜÆå í¯ÖóÅ, ÇÃîðÜÆå î¾åÅ, ôîÆ ôðîÅ, ÔðÇܧçð
ÇÃ§Ø Çêz§ÃÆêñ ÜËé
ÕÅñÜ ðÅî» î§âÆ, êz¯: ÜÃòÆð ÇÃ§Ø ÇÃ¾è± é¶ ç¹ÖÆ êÇðòÅð éÅñ ×ÇÔð¶
ç¹¾Ö çÅ êz×àÅòÅ ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ À¹é·» ù Õç¶ òÆ éÅ ê±ðÅ Ô¯ä òÅñÅ
ØÅàÅ ÇêÁÅ þÍ Ç÷Õðï¯× þ ÇÕ Çå§é Ççé êÇÔñ» òÆ ÇÂÕ Á§åððÅôàðÆ òÅñÆìÅñ
ÇÖâÅðÆ Ãíé» ù ÇòÛ¯óÅ ç¶ Ç×ÁÅ ÃÆÍ
éÇÔð ÓÚ êÅó êËä ÕÅðé ÕÂÆ Â¶Õó ëÃñ ìðìÅç
ì¹ãñÅâÅ, B éò§ìð (Ãòðé ÇÃ§Ø ðÅÔÆ)-ÇÂà ֶåð ÓÚ¯º ¦ØçÆ ìÆð¯Õ¶ ìð»Ú
éÇÔð ÓÚ Çê¿â ×¹ó¾çÆ é¶ó¶ ò¾âÅ êÅó êËä ÕÅðé ÕðÆì C@ ¶Õó Ö¶åÆ ðÕì¶
ÓÚ Þ¯é¶ çÆ Öó·Æ ëÃñ Áå¶ ÕÂÆ Â¶Õó ìÆÜÆ ÕäÕ êÅäÆ çÆ îÅð Ô¶á ÁÅ ×ÂÆÍ
ÇÂà êÅó ù ì§ç Õðé Çò¾Ú ñ¾×¶ ԯ¶ ÇÕÃÅé» é¶ ÇÂà ù éÇÔðÆ ÇòíÅ× çÆ
Áä×ÇÔñÆ ç¾ÇÃÁÅ êz§å± ÇòíÅ× ç¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» é¶ ÇÕÃÅé» ò¾ñ¯º êÅäÆ Ø¾à
òðåä ÕðÕ¶ ê¾èð òÇèÁÅ Ô¯äÅ î¹¾Ö ÕÅðé ç¾ÇÃÁÅÍ î½Õ¶ Óå¶ ê¾åðÕÅð» ù
ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ» Çê¿â ×¹ó¾çÆ ç¶ Ãðê¿Ú ôîô¶ð ÇçØ, îéÇܧçð ÕÅÕÅ ÚÇÔñ,
ê¿Ú ×¹ðñÅí ÇçØ, ÜÆå ÇÃ§Ø Áå¶ ×¹ðÚðé ÇÃ§Ø ÁÅÇç é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃðÕÅð
ò¾ñ¯º ÕðòÅÂÆ ×ÂÆ éÇÔð» çÆ î¹ð§îå Ã ÇÂà éÇÔð ç¶ ì¹ðÜÆ é§ìð B@ 寺
BE ç¶ ÇòÚÕÅð êàóÆ ç¶ ÇÕéÅð¶ À¹êð ÇòíÅ× ò¾ñ¯º D-D ÇÂ¾à» ç¶ çð¶
ñ×ÅÀ¹ä çÅ Õ§î á¶Õ¶çÅð ò¾ñ¯º ÇòÚÕÅð ÔÆ Û¾â Çç¾åÅ Ç×ÁÅ ÃÆ Áå¶ éÇÔð»
ÓÚ êÅäÆ òèä ÕÅðé ÇÂà éÇÔð çÅ êÅäÆ Õ§ÇãÁ» å¾Õ ÚñçÅ ÃÆ, ÇÜà Ãì§èÆ
ÇÕÃÅé» ò¾ñ¯º ÇòíÅ× ç¶ ÇèÁÅé ÓÚ ÇñÁÅÀ¹ä Óå¶ À¹é·» ÇÂà ÕÅðÜ ñÂÆ êËÃÅ
îé÷±ð éÅ Ô¯äÅ ÕÅðé ç¾ÇÃÁÅÍ ÇÕÃÅé» é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ êÅó êËä éÅñ ìðìÅç
ԯ¶ Ö¶åÆ ðÕì¶ ÓÚ ñ×í× ÃÅð¶ ÇÕÃÅé á¶Õ¶ Óå¶ ÷îÆé ñË Õ¶ Ö¶åÆ Õðç¶ Ôé,
ÇÜé·» ñÂÆ ÁÇÜÔÅ ÁÚéÚ¶å é¹ÕÃÅé ÃÇÔäŠýÖÅ éÔÆºÍ ÇÂà Ãì§èÆ éÇÔðÆ
ÇòíÅ× ç¶ ÁËÕÃÆÁé îÅéÃÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà éÇÔð Çò¾Ú ìÆå¶ ÁËåòÅð çÆ
ðÅå ù ÔÆ êÅäÆ ÁÅÇÂÁÅ ÃÆ Áå¶ ÇÕÃÅé» ù êÅäÆ çÆ Ø¾à ÷ð±ðå Ô¯ä ÕÅðé
ÇÂà éÇÔð Óå¶ ÇêÛ¶ êËºç¶ ÃÅð¶ î¯Ø¶ éÔƺ Ö¯ñ·¶ Ãé, ÇÂà ñÂÆ êÅäÆ çÅ
òÔÅÁ å¶Ü Ô¯ä ÕÅðé éÇÔð ÓÚ êÅó êË Ç×ÁÅÍ ÇÂà éÇÔð ç¶ Õ¹Þ ÇԾö çÆ Áè±ðÆ
êÂÆ î¹ð§îå Ãì§èÆ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà ìÅð¶ նà ÇòíÅ× ù í¶ÇÜÁÅ Ç×ÁÅ ÔË
Áå¶ Õ§î ñÂÆ êËö îé÷±ð Ô¯ä Óå¶ Õ§î ô¹ð± ÕðòÅ Çç¾åÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà êÅó
ÕÅðé ÇÕÃÅé ×¹ðå¶Ü ÇçØ, ×¹ðî¶ñ ÇÃ§Ø ÚÇÔñ, ×îç±ð ÇçØ, å¶ÜÅ ÇçØ, î¶òÅ
ÇÃ§Ø Áå¶ çðôé ÇÃ§Ø çÆ Þ¯é¶ çÆ ÖóÆ ëÃñ Áå¶ ì¹¾è ÇçØ, Ú¶å ÇçØ,
î¯Ôé ÇçØ, ×¹ðÇçÁÅñ ÇÃ§Ø çÆ ìÆÜÅÂÆ ÕÆåÆ ÕäÕ ìðìÅç Ô¯ ×ÂÆÍ
ÕäÕ çÅ ìÆÜ ñËä ñÂÆ ÜÅî ñ×ÅÇÂÁÅ
îÅéÃÅ, B éò§ìð (Ã. Çðê¯.)-êéÃÆâ ò¾ñ¯º ÇÕÃÅé» ù ÕäÕ çÅ ìÆÜ ç¶ä ñÂÆ
Ö¾Üñ Ö¹ÁÅð ÕÆå¶ ÜÅä ç¶ ð¯Ã òܯº Á¾Ü íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé (¶ÕåÅ) ç¶
ÁÅ×± îÇÔ§çð ÇÃ§Ø íËäÆìÅØÅ ìñÅÕ êzèÅé çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ôÇÔð çÆ î¹¾Ö
ÃóÕ æÅäÅ ôÇÔðÆ ð¯â Óå¶ ÜÅî ñÅ Õ¶ ÕäÕ ç¶ ìÆÜ ÇçòÅÀ¹ä çÆ î§× ÕÆåÆ Áå¶
æÅäÅ ôÇÔðÆ ê¹Çñà çÆ çÖñ Á§çÅ÷Æ éÅñ ÕäÕ çÅ ìÆÜ Çîñä Óå¶ ÔÆ ÜÅî
Ö¯Çñ·ÁÅ Ç×ÁÅÍ Ç÷ñ·Å Ö÷ÅéÚÆ ÇÂÕìÅñ ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ âÆñð» ò¾ñ¯º
ÇÕÃÅé» ù Çç¾åÆ ÜÅ ðÔÆ âÆ. ¶. êÆ. ÖÅç, ëÆâ Áå¶ Ô¯ð òÃå±Á» ò¶Úä Ã
ÇÕÃÅé» çÆ î÷ì±ðÆ çÅ éÜÅÇÂ÷ ëÅÇÂçÅ À¹áÅÇÂÁÅ Ü»çÅ þ ÇÜà ù ÃÇÔä éÔƺ
ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÇÕÃÅé ÁÅ×± ׯðÅ ÇÃ§Ø íËäÆìÅØÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ C
éò§ìð ç¶ ì§ç ç¶ î¾ç¶é÷ð Á×ñÆ ÇÂÕ¾åðåÅ Ô¹ä E éò§ìð ù ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ
ÔÇðÁÅäÅ Ççòà Óå¶ Ã¼ÇíÁÅÚÅðÕ ê¯¯Ì×ðÅî ÕðòÅÇÂÁÅ
ÕÅñ»òÅñÆ, B éò³ìð (ê³éÆòÅñÆÁÅ)-é¶óñ¶ ÕÃìÅ Á½½ã» ç¶ îÅåÅ ÔðÕÆ ç¶òÆ
îÇÔñÅ ÕÅñÜ ÇòÖ¶ ÔÇðÁÅäÅ Ççòà Áå¶ ×°ð± êðì ç¶ î½Õ¶ Óå¶ ÃÇíÁÅÚÅðÕ
ê̯×ðÅî ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà ê̯×ÌÅî ç¶ î°¼Ö îÇÔîÅé ìÆ. ÁËÃ. Õ¶.
ÕÅñÜ çÆ Çê̳ÃÆêñ ê±éî ×°êåÅ Ãé ÜçÇÕ ÕÅñ»òÅñÆ ç¶ ÇòèÅÇÂÕ ÚðéÜÆå
ÇÃ³Ø ð¯óÆ Çòô¶ô îÇÔîÅé òܯº ÔÅÇ÷ð ÃéÍ ê̯×ÌÅî çÆ êÌèÅé×Æ ÕÅñÜ ç¶
Ú¶ÁðîËé é¼Ûåð ÇÃ³Ø îñÔÅä é¶ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ÕÅñÜ çÆ Çê̳ÃÆêñ ê±éî
×°êåÅ, îÅåÅ ÔðÕÆ ç¶òÆ ÃÕ±ñ çÆ Çê̳ÃÆêñ îéÆôŠׯçÅðÅ, Çê³ÌÃÆêñ ðíÅô
Ú³çð, ÁéÆåÅ ÛÅìóÅ, ÇÂéËñ¯ ÁÅ×± ÜÃòÆð ÇÃ³Ø Ü¼ÃÅ, î³çð ÇÃ³Ø Ãð»,
ÁòåÅð ÇÃ³Ø îñÔÅä, îÔ³å ìñç¶ò çÅÃ, ìñÇò³çð ÇÃ³Ø Ãð» Áå¶ Çòܶ Õ»Ãñ
Ãî¶å Áé¶Õ êåò³å¶ ÇòÁÕåÆ î½Ü±ç ÃéÍ ê̯×ÌÅî çÆ ô°ð±ÁÅå î°¼Ö îÇÔîÅé
Çê³ÌÃÆêñ ê±éî ×°êåÅ é¶ ÇòÇçÁÅ çÆ ç¶òÆ ÃðÃòåÆ çÆ åÃòÆð Á¼×¶ Ãî·»
ð¯ôé ÕðÕ¶ ÕÆåÆÍ ÇÂà 寺 ìÅÁç ÕÅñÜ çÆÁ» ÇòÇçÁÅðæä» é¶ ÃðÃòåÆ ò³çéÅ
ÕÆåÆÍ ÇÂà À°êð»å ðÅÇܳçð Áå¶ ÜÃÇò³çð é¶ ÇÂÕ ôìç çÅ ×ÅÇÂä ÕÆåÅÍ Çëð
ÔÇðÁÅäòÆ ×Æå» Áå¶ éÅÚ» éÅñ ÕÅñÜ çÆÁ» ÇòÇçÁÅðæä» é¶ Ãí çÅ îé î¯Ô
ÇñÁÅÍ ÜÃÇò³çð Áå¶ îéÇê³çð é¶ ê³ÜÅìÆ Ú°àÕñ¶ ðäÅÕ¶ Ãí ù ñ¯àê¯à Õð
Çç¼åÅÍ Áù Áå¶ Çð³Õ± ìÅòÅ é¶ ê³ÜÅìÆ ×Æå Óå¶ éÅÚ ê¶ô ÕÆåÅÍ ÔÇðÁÅäòÆ
ÕòÆ âÅ. ðØ°òÆð ÇÃ³Ø é¶ ÇÂÕ ÕÇòåÅ ê¶ô ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ î°¼Ö
îÇÔîÅé Çê̳ÃÆêñ ê±éî ×°êåÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ñóÕÆÁ» ù ÁÕÅçÇîÕ Çò¼ÇçÁÅ ç¶
éÅñ-éÅñ üÇíÁÅÚÅðÕ Ãð×ðîÆÁ» ÇòÚ òÆ ò¼è Úó·Õ¶ íÅ× ñËäÅ ÚÅÔÆçÅ þ Í
ÇòèÅÇÂÕ ÚðéÜÆå ÇÃ³Ø ð¯óÆ é¶ ×°ðê°ðì Áå¶ ÔÇðÁÅäÅ Ççòà çÆ òèÅÂÆ
Çç³ç¶ ԯ¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂÃåðÆ ÇüÇÖÁÅ ÁåÆ Üð±ðÆ þ ÇÂà ñÂÆ ÇÂà ù Ô¼ñÅô¶ðÆ
ç¶äÆ ÚÅÔÆçÆ þÍ ê̯×ÌÅî ç¶ Á³å ÇòÚ ÁŶ îÇÔîÅé» ù ôÅñ ç¶Õ¶ ÃéîÅÇéå
ÕÆåÅ Áå¶ ÃÌ. é¼Ûåð ÇÃ³Ø îñÔÅä é¶ Ãí çÅ è³éòÅç ÕÆåÅÍ
ÜÅç±×ð ÃîðÅà ÇåðÕÅñ é¶ Á¾Ö» Óå¶ ê¾àÆ ì§é· Õ¶ ê±ð¶ ôÇÔð ÇòÚ
î¯àðÃÅÂÆÕñ ÚñÅÇÂÁÅ
ðÅî» î§âÆ, B éò§ìð (Çç×ñÅ, Áð¯óÅ)-ÜÅç± ç¶ Üðƶ íÅðå çÅ éÅî ê±ð¶
çÃÅð ÇòÚ ð½ôé Õðé çÆ Ç¾ÛÅ ð¾Öä òÅñ¶ ÜÅç±×ð ÃîðÅà ÇåðÕÅñ é¶ Á¾Ü
ùíÅ AA òܶ ôÇÔð ÇòÚ Á¾Ö» Óå¶ ÕÅñÆ ê¾àÆ ì§é· Õ¶ î¯àð ÃÅÂÆÕñ ÚñÅ Õ¶
ÜéåÅ ù þðÅé Õð Çç¾åÅÍ ÜéåÅ é¶ ÜÅç±×ð ù æ»-æ» ð¯Õ Õ¶ ÔÅð êÅ Õ¶
À¹ÃçŠùÁÅ×å ÕÆåÅÍ âÅÕàð Çòܶ Çç×ñ é¶ ÜÅç±×ð ù Ã˺Õó¶ ñ¯Õ» ç¶
ÃÅÔîä¶ ×»èÆ Ú½ºÕ ÇòÚ Á¾Ö» Óå¶ ÕÅñÆ ê¾àÆ ì§é·ä 寺 ÔðÆ Þ§âÆ ÇòÖÅ Õ¶
À¹Ãç¶ î¯àðÃÅÂÆÕñ ù ðòÅéÅ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ âÅ: Çòܶ Çç×ñ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ
ÜÅç± ÇÂÕ À¹µÚ Õ¯àÆ çÆ ÕñÅ þ ÇÜÃù Á¾Öƺ ò¶Öä éÅñ òÆ ÁÅçîÆ ù ïÕÆé
ÕðéÅ Áçíò Ô¯ Ü»çÅ þÍ ÇÂà ñÂÆ ÜéåÅ ÇÂÃù îé¯ð§Üé çÅ Ãí 寺 ò¾âÅ
ÃÅèé î§éçÆ þÍ ÜÅç±×ð ÃîðÅà ÇåðÕÅñ é¶ ÇÂà 寺 êÇÔñ» ÇÂÕ ê¾åðÕÅð çî¶ñé
ÇòÚ ÇÕÔÅ ÇÕ À¹Ô AG@@@ ÜÅç±ÂÆ ÕñÅ çÅ Ç×ÁÅé ð¾Öç¶ Ôé Áå¶ À¹é·» çÆ
ǾÛÅ ÜÅç± ç¶ Üðƶ íÅðå çÅ éÅî ê±ð¶ ç¶Ö ÇòÚ ð½ôé Õðé çÆ þÍ À¹Ô
Ô¹ä å¾Õ ÔÇðÁÅäÅ, ðÅÜÃæÅé, ÇÔîÅÚñ êzç¶ô, é¶êÅñ, ê¿ÜÅì ÁÅÇç ñÇìÁ»
ÇòÚ ÁÅêäÆ ÕñÅ çÅ êzçðôé Õð ü¾Õ¶ ÔéÍ À¹é·» ÜÅç± ù Õ¯ÂÆ å»åÇðÕ ôÕåÆ
éÔƺ ìñÇÕ Ô¾æ çÆ ÃøÅÂÆ ç¾ÇÃÁÅÍ
ï±éÆòðÇÃàÆ ò¾ñ¯º â¶ÁðÆ è§ç¶ Ãì§èÆ åÕéÆÕÆ ÇÃÖñÅÂÆ Õ¯ðà ÃîÅêå
ìÇá§âÅ, B éò§ìð (Ô¹Õî Ú§ç ôðîÅ)- ÕÅñÞðÅäÆ ÇòÖ¶ ×¹ð± Á§×ç ç¶ò
òËàðéðÆ Áå¶ ÁËéÆîñ ÃÅǧÃ÷ ï±éÆòðÇÃàÆ «ÇèÁÅäÅ ç¶ Ö¶åðÆ Ö¯Ü Áå¶
ÇÃÖñÅÂÆ Õ¶ºçð ÕÅñÞðÅäÆ ç¹ÁÅðÅ A@ Ççé» â¶ÁðÆ î¹ÔÅðå ÇþÇÖÁÅ Õ¯ðà ܯ
ÇêÛñÆ B@ ÁÕå±ìð ù ô¹ð± ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÃÆ, Á¾Ü ÃîÅêå Ô¯ Ç×ÁÅÍ ÇÂà Õ˺ê
ÇòÚ CI ÇÕÃÅé» é¶ íÅ× ÇñÁÅÍ â¶ÁðÆ ëÅðÇî§× ç¶ Ôð¶Õ êÇÔñ± ÇÜò¶º ÇÕ
ç¹èÅð± êô±Á» çÆ Ú¯ä, ÁðÅîçÅÇÂÕ ãÅð¶, êô±Á» ÇòÚ àÆÕÅÕðé, Û±å çÆÁ»
ÇìîÅðÆÁ» Áå¶ ìÚÅÁ, îÃé±ÂÆ ×ðíçÅé çÆ îÔ¾ååÅ ÁÅÇç ìÅð¶ ÇòÃæÅð ê±ðòÕ
ÜÅäÕÅðÆ êzçÅé ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÇÃÇÖÁÅðæÆÁ» ù àð¶Çé§× ç¶ä ñÂÆ Ö¶åðÆ Ö¯Ü Áå¶
ÇÃÖñÅÂÆ Õ¶ºçð, ÕÅñÞðÅäÆ ç¶ ÃÅǧÃçÅé» âÅ: À¹çïìÆð ÇçØ, âÅ: ïôò§å
ÇçØ, âÅ: ÜÃêzÆå ÇçØ, âÅ: Ççé¶ô Çî¾åñ é¶ ÇÕÃÅé» ù â¶ÁðÆ ëÅðÇî§×
ç¶ ÇòÇôÁ» ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ ×¹ð± Á§×ð ç¶ò òËàðéðÆ
Áå¶ ÁËéÆîñ ÃÅǧÃ÷ ï±éÆòðÇÃàÆ «ÇèÁÅäŠ寺 ÁŶ ԯ¶ ÇòôÅ îÅÇÔð» âÅ:
ÔðÆô Õ¹îÅð òðîÅ, âÅ: éòçÆê ÇçØ, âÅ: ÜÃÇòçð ÇÃ§Ø Áå¶ âÅ: ðÅܶô
ÕÃðÆÜÅ é¶ ÇÃÇÖÁÅðæÆÁ» ù ÁÅêä¶ Çòô¶ ç¶ îÔ¾åòê±ðé êÇÔñ±Á» ìÅð¶ ÚÅéäÅ
êÅÇÂÁÅÍ ÇÃÇÖÁÅðæÆÁ» ù Ôð¶ ÚÅð¶ çÆ êËçÅòÅð ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ ç¶ä ñÂÆ
ÚÅðÅ ÇòÕÅà ÁøÃð âÅ: ÁËî. ÁËñ. ׯÇÂñ Áå¶ Õð÷¶ çÆ ÃÔ±ñå ìÅð¶ Ãà¶à
ìËºÕ ÁÅø êÇàÁÅñÅ ç¶ ëÆñâ ÁøÃð é¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆÍ ÇÃÇÖÁÅðæÆÁ» ù ç¹¾è
çÆ Ã»í çíÅñ, ç¹¾è ù Ãà¯ð ÕðéÅ Áå¶ ç¹¾è 寺 ìäé òÅñ¶ êçÅðæ» çÆ
êzËÕàÆÕñ ÜÅäÕÅðÆ ñÂÆ ò¶ðÕÅ ÇîñÕ êñ»à ìÇá§âÅ çÅ ç½ðÅ òÆ ÕðòÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅÍ â¶ÁðÆ î¹ÔÅðå ÇþÇÖÁÅ Õ¯ðÃ ç¶ ÃîÅêé ÃîÅð¯Ô å¶ ×¹ð± Á§×ç ç¶ò
òËàðéðÆ Áå¶ ÁËéÆîñ ÃÅǧÃ÷ ï±éÆòðÇÃàÆ «ÇèÁÅäÅ ç¶ Çéðç¶ôÕ êÃÅð, âÅ:
À¹ºÕÅð ÇÃ§Ø êðîÅð é¶ ÇÃÇÖÁÅðæÆÁ» ù â¶ÁðÆ çÆ ÇÃÖñÅÂÆ ñËä ñÂÆ òèÅÂÆ
Çç¾åÆÍ ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» é¶ ÇÃÇÖÁÅðæÆÁ» ù ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Ö¶åÆ ÇòÇí§éåÅ ñÂÆ
â¶ÁðÆ çÅ è§çÅ ìÔ¹å ÔÆ òèÆÁÅ þÍ À¹é·» ÷¯ð Çç¾åÅ ÇÕ ÇÃÇÖÁÅðæÆ ÇÂÃ
Õ¯ðà ÇòÚ¯º êzÅêå ÕÆå¶ Ô¯Â¶ Ç×ÁÅé ù ÁÅêä¶ ê¾èð Óå¶ åÕéÆÕÆ ã§× éÅñ
ÁêéÅÀ¹ä Áå¶ ÇÂà è§ç¶ ù òêÅðÕ ê¾èð Óå¶ ñË Õ¶ ÜÅä çÆ êz¶ðäÅ Çç¾åÆÍ â¶ÁðÆ
ÇòÕÅà ÇòíÅ× ç¶ ÁÇèÕÅðÆ Ã: ÜÃÇò§çð ÇÃ§Ø é¶ ÁŶ ԯ¶ ÇÃÇÖÁÅðæÆÁ» ù
ÇòÇ×ÁÅéÕ å½ð Óå¶ ô˵â êÅÀ¹ä çÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆ Áå¶ éÅñ ÔÆ À¹é·» é¶ â¶ÁðÆ
ÇòÕÅà ÇòíÅ× ç¹ÁÅðÅ ÚñÅÂÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ» ò¾Ö-ò¾Ö ÃÕÆî» Áå¶ ÃìÇÃâÆÁ» ìÅð¶
òÆ Ã§Ö¶ê ÇòÚ ç¾ÇÃÁÅÍ î½Õ¶ Óå¶ Çéðç¶ôÕ Áå¶ Ç§ÚÅðÜ Ö¶åðÆ Ö¯Ü Áå¶
ÇÃÖñÅÂÆ Õ¶ºçð ÕÅñÞðÅäÆ é¶ ÇÃÇÖÁÅðæÆÁ» ù Õ¯ðÃ ç¶ ÕÅîïÅì Ô¯ä ñÂÆ
òèÅÂÆ Çç¾åÆÍ
ê¿ÜÅìÆ ÃÅÇÔå ÃíÅ çÆ ÇÂÕ¾åðåÅ
Ãðç±×ñó·, B éò§ìð (Çé. ê. ê.)-ê¿ÜÅìÆ ÃÅÇÔå ÃíÅ çÆ ÇÂ¾Õ ÷ð±ðÆ
ÇÂÕ¾åðåÅ êzèÅé Çì¾ÕðÜÆå ÇÃ§Ø ÃÅè±òÅñÅ çÆ êzèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆÍ ÇÜÃ
ç½ðÅé ÚðÚŠ寺 ìÅÁç ê¿ÜÅì ÃðÕÅð 寺 î§× ÕÆåÆ ×ÂÆ ê¿ÜÅìÆ îÔÆé¶ òܯº
îéŶ ÜÅ ðÔ¶ éò§ìð îÔÆé¶ ù ÇÃðë ÕÅ×Ü» å¾Õ ÔÆ ÃÆîå éÅ ð¾ÇÖÁÅ ÜÅò¶
Áå¶ Ç÷ñ·Å ê¾èð Óå¶ íÅôÅ ÁøÃð» çÆÁ» ÁÃÅîÆÁ» ù ê±ðÅ òÆ ÕÆåÅ ÜÅò¶Í
ÃíÅ é¶ éò§ìð îÔÆé¶ Çò¾Ú ÇÕö ê¿ÜÅìÆ ç¶ êzÇþè ÃÇÔåÕÅð éÅñ ð±-ì-ð±
êz¯×ðÅî ÕðòÅÀ¹ä çÅ òÆ ëËÃñÅ ÕÆåÅ Í ÇÂÕ¾åðåÅ ç½ðÅé Üéðñ ÃÕ¾åð ççÆê
Õ¹îÅð Áå¶ ÃÕ¾åð ÔðÇò§çð ÜàÅäÅ ù üÇäÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ êzÇþè
ÃÇÔåÕÅð îÅÃàð ìñÜÆå ÇÃ§Ø Þ§âÅ Õñ», Ü×åÅð ÇÃ§Ø îÆðê¹ð, ÜðéËñ ÇçØ
î¹ÃÅÇëð, ùÖÇò§çð ÇçØ, îÅÃàð íÆî ÃËé, ççÆê Õ¹îÅð, ÃåêÅñ ÜàÅäÅ Õñ»
é¶ ëËÃñÅ ÕÆåÅ ÇÕåÅ ÇÕ À¹Ô ê¿ÜÅìÆ ÇñÖä å¶ ê¿ÜÅìÆ ì¯ñä ñÂÆ ñ¯Õ» ù êz¶ðé׶Í
ÇÕô¯ð ÁòÃæÅ Áå¶ Â¶â÷ çì§èÆ ÇÂÕ ð¯÷Å òðÕôÅê ñ×ÅÂÆ
ìÇá§âÅ, B éò§ìð (Çò. êzåÆ.)- Ç÷ñ·Å ÇþÇÖÁÅ ÁøÃð (ÃË. ÇÃ.) ìÇá§âÅ
çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ ÃðÕÅðÆ ÃÆéÆÁð ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ îñ±ÕÅ òñ¯º ÇÕô¯ð ÁòÃæÅ Áå¶
¶â÷ çì§èÆ ÇÂÕ ð¯÷Å òðÕôÅê ñ×ÅÂÆ ×ÂÆ ÇÜà ç½ðÅé ¶â÷ çì§èÆ ÜÅ×ð±ÕåÅ
ðËñÆ Õ¾ãÆ ×ÂÆÍ ÇÂà ðËñÆ ù Þ§âÆ ÇòÖÅ Õ¶ Ã: ÇÃÕ§çð ÇÃ§Ø îñ±ÕÅ ÃÅìÕÅ
À±ðÜÅ î§åðÆ ê¿ÜÅì Áå¶ Ú¶ÁðîËé êñÅÇé§× ì¯ðâ ìÇá§âÅ é¶ ðòÅéÅ ÕÆåÅÍ
ÇÂà Ã À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ÇþÇÖÁÅ çŠùèÅð Õðé ñÂÆ Çòô¶ô
ïåé Õð ðÔÆ þÍ ÇÂà Ã ÃÕ±ñ ç¶ Çêz§ÃÆêñ ìñç¶ò ÇÃ§Ø ÁÅÕñÆÁÅ é¶ ÜÆ
ÁÅÇÂÁ» ÕÇÔ§¶ç¶ ԯ¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð é¶ Ü¯ Á¾áòƺ å¾Õ ç¶ ì¾ÇÚÁ»
çÆ Õ§ÇêÀ±àð ëÆà î¹ÁÅø ÕÆåÆ þ, ìÔ¹å ÔÆ ôñÅØÅï¯× Õçî þÍ À¹é·» ÃzÆ îñ±ÕÅ
òñ¯º ÃÕ±ñ çÆ Çç¾Ö çòÅðé ñÂÆ ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ ïåé» çÆ òÆ ôñÅØÅ ÕÆåÆÍ
ÇÂà êz¯×ðÅî ÇòÚ ì¾ÇÚÁ» ç¶ Â¶â÷ Çòô¶ Óå¶ íÅôä î¹ÕÅìñ¶ òÆ ÕðòŶ ׶
ÇÜà ÇòÚ êÇÔñ¶ ÃæÅé Óå¶ Á§ÇîzåêÅñ ÇçØ, ç±Ü¶ Óå¶ î§×Å ÇÃ§Ø å¶ åÆܶ
ÃæÅé Óå¶ Õ¹ñçÆê ÇçØ, ðîéêÅñ ÇÃ§Ø ðÔ¶Í ÇÂà î½Õ¶ ÃzÆ ÜÃÕðé ÇçØ,
çðôé ÇçØ, ìñÇò§çð ÇçØ, ÔðÇܧçð ÇÃ§Ø òÆ ôÅÇîñ ÃéÍ ÇÂà êz¯×ðÅî
î½Õ¶ ܾܻ çÆ í±ÇîÕÅ ÃzÆ îéçÆê ÇÃ§Ø Áå¶ ìñÇܧçð ÇÃ§Ø Ã¯ÔÆ é¶
ÇéíÅÂÆÍ êz¯×ðÅî ç¶ é¯âñ ÁøÃð Á§ÇîzåêÅñ ÇÃ§Ø Áå¶ ìñÇܧçð ÇÃ§Ø Ã¯ÔÆ
é¶ Çòô¶ô í±ÇîÕÅ ÇéíÅÂÆÍ
õðÆç Õ¶ºçð ÓÚ ÛÅÇÂÁÅ Ôé¶ðÅ
ì¯ÔÅ, B éò§ìð (ê¾åð êz¶ðÕ)-Ö¶åð çÆÁ» î§âÆÁ» Áå¶ ê¶ºâÈ ÖðÆç Õ¶ºçð»
ÇòÚ ÃÔÈñå» çÆ ØÅà ÕÅðé ñ¯Õ» ù íÅðÆ Ãî¾ÇÃÁÅò» ÁÅ ðÔÆÁ» ÔéÍ ÇÕÃÅé»
é¶ Þ¯é¶ çÆ ëÃñ òÅñÅ ðÕìÅ ÇòÔñÅ ÕðÕ¶ ÕäÕ ìÆÜä çÆ ÕÅÔñ ÇòÚ ÁÅêäÅ
ÃÅðÅ Þ¯éÅ ÖðÆç Õ¶ºçð» ÇòÚ ã¶ðÆ Õð Çç¾åÅ þÍ ÇÂà åð·» î§âÆÁ» ÇòÚ Þ¯é¶
ç¶ Á§ìÅð ñ¾× ׶ Ôé Áå¶ Þ¯é¶ ç¶ ã¶ð Õ¾ÚÆÁ» æÅò» Óå¶ òÆ ê¶ ò¶Ö¶ ÜÅ
ðÔ¶ ÔéÍ ÇÕÃÅé» é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Þ¯é¶ çÆ ÖðÆç çÅ Õ§î ÕÅëÆ Ã¹Ãå Ú¾ñ ÇðÔÅ
þ, ÇÜà ÕðÕ¶ ÇÕÃÅé» ù çÃ-çà Ççé å¾Õ î§âÆÁ» ÇòÚ ìËáäÅ êË ÇðÔÅ þÍ
Çê¿â îñÕ¯º ç¶ Ãðê¿Ú ÔðçÆê ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÖðÆç Õ¶ºçð ÇòÚ å»
ÇìÜñÆ çÅ îÅóÅ ÔÅñ þ Áå¶ ðÅå êËºç¶ ÔÆ ÃÅð¶ êÅö Ôé¶ðÅ ëËñ Ü»çÅ þÍ
À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ îÅðÇÕà Õî¶àÆ ò¾ñ¯º ÇìÜñÆ çÅ Õ¯ÂÆ ê¹ÖåÅ êzì§è éÔƺ
ÕÆåÅ Ç×ÁÅ, ÃÅðÆ ðÅå ÇÕÃÅé» ù ÁÅêäÆÁ» ã¶ðÆÁ» Óå¶ ÔÆ Ã½äÅ ê˺çÅ þÍ
ÇÂö åð·» êÆä ç¶ êÅäÆ ñÂÆ òÆ Õî¶àÆ ò¾ñ¯º Õ¶òñ ç¯-Çå§é Øó¶ ÔÆ ð¾Ö¶
׶ ÔéÍ
ÃðÕÅðÆ êzÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ» ÇòÚ ÃñÅéÅ à±ðéÅî˺à Ãì§èÆ ò¾àÆ ü¾ê é¶ ÕÂÆ
ÃòÅñ Öó·¶ ÕÆå¶
îÅéÃÅ, B éò§ìð (Ã. Çðê¯.)-ê¿ÜÅì ç¶ ÃðÕÅðÆ êzÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ» çÆ Ãî»
ÃÅðäÆ Çò¾Ú¯º êÇÔñ» Ö¶â» ç¶ êÆðâ ù Öåî Õðé, Ô¹ä ÃñÅéÅ à±ðéÅî˺à 寺
ò¾àÆ ü¾ê éÅñ ÇþÇÖÁÅ ÇòíÅ× é¶ Ö¶â» ç¶ ÇÂà ãñ¶ êóÅÁ çÅ í¯× êÅ
Çç¾åÅ þÍ ÂÆ. àÆ. àÆ. ÁÇèÁÅêÕ ï±éÆÁé ê¿ÜÅì é¶ ÇÂà îÅîñ¶ Óå¶ â±§ØÆ
ÇÚ§åÅ êz×à ÕðÇçÁ» î¹¾Ö î§åðÆ Áå¶ ÇþÇÖÁÅ î§åðÆ å¯º Ü»Ú çÆ î§×
ÕðÇçÁ» ÕñðòÅð ÁÇèÕÅðÆÁ» Çòð¹¾è Ãõå ÕÅðòÅÂÆ çÆ î§× ÕÆåÆ þÍ Üæ¶ì§çÆ
ç¶ Ç÷ñ·Å êzèÅé ÔðçÆê ÇÃ§Ø ÇÃ¾è± é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇþÇÖÁÅ ÇòíÅ× çÆ Ã½óÆ
Ö¶â éÆåÆ é¶ ê¿ÜÅì ç¶ ñ¾Ö» ì¾ÇÚÁ» çÅ ìÚêé ÇÃðø êó·¯ ê¿ÜÅì ç¶ â§â¶
éÅñ ÕîÇðÁ» Çò¾Ú ÕËç Õð Çç¾åÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ êzÅÇÂîðÆ Ö¶â» éÅñ Ô¯
ðÔ¶ ÇòåÕð¶ é¶ ÃðÕÅðÆ ÃÕ±ñ» Çò¾Ú êó·ç¶ ÃèÅðé Øð» ç¶ ì¾ÇÚÁ» ç¶ Ö¶â
íÇò¾Ö Á¾×¶ ÃòÅñÆÁÅ ÇÚ§é· ñàÕÅ Çç¾åÅ þÍ À¹é·» î§× ÕÆåÆ ÇÕ êzÅÇÂîðÆ
ê¾èð Óå¶ Çòô¶ô ë§â î¹Ô¾ÂÆÁÅ ÕðòÅ Õ¶ Ôð¶Õ ÃÕ±ñ Çò¾Ú ñ¯óÆºç¶ Ö¶â
îËçÅé ìäŶ ÜÅä, Õ¶ºçð ê¾èð 寺 ñË Õ¶ ñìÅ ê¾èð å¾Õ Ö¶â à±ðéÅî˺à»
ñÂÆ Çòô¶ô ×ðÅà» Çç¾åÆÁ» ÜÅä Áå¶ Ö¶â ÁÕËâîÆÁ» òÆ ÃæÅêå ÕÆåÆÁ» ÜÅäÍ
ÇòÜË Á˵é. ÜÅç¶ é¶ øðÆçÕ¯à Ç÷ñ·¶
ç¶ éò¶º âÆ. ÃÆ. çÅ
ÁÔ°çŠóíÅÇñÁÅ
øðÆçÕ¯à, B éò³ìð (ÜÃò³å ÇÃ³Ø ê°ðìÅ)-Ç÷ñ·Å øðÆçÕ¯à ç¶ éò¶º ÇâêàÆ
ÕÇîôéð ÃÌÆ ÇòÜË Á˼é. ÜÅç¶ é¶ ÁÅêä¶ ÁÔ°çŠóíÅñ ÇñÁÅÍ À°é·» ç¶ Á¼Ü
ÇÂ¼æ¶ Ãò¶ð¶ ÃðÕà ÔÅÀ±Ã øðÆçÕ¯à ÇòÖ¶ ê°¼Üä Óå¶ ê³ÜÅì ê°Çñà ò¼ñ¯º ×Åðâ
ÁÅø ÁÅéð ê¶ô ÕÆåÅ Ç×ÁÅ Áå¶ À°é·» é¶ Ç÷ñ·¶ ç¶ ÁøÃð» éÅñ ÜÅä êÇÔÚÅä
ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Ç÷ñ·¶ ç¶ ÁøÃð» çÆ êñ¶áÆ îÆÇà³× ÕðÇçÁ» À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ
À°é·» çÅ êÇÔñÅ Õ³î Ã çÆ êÅì³çÆ Áå¶ Çîæ¶ ×¶ àÆÇÚÁ» ù Ã-ÇÃð
ê±ðÅ ÕðéÅ Ô¯ò¶×ÅÍ À°é·» ÁÇèÕÅðÆÁ» ù ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ À°Ô ÇÜÔóÅ òÆ Õ³î
Õðé À°Ô Çéïî» î°åÅÇìÕ Õðé Áå¶ Ü¶Õð Õ¯ÂÆ Çç¼Õå ÁÅÀ°ºçÆ ÔË å» À°Ô À°é·»
éÅñ ÃñÅÔ îôòðÅ Õð ÃÕç¶ ÔéÍ À°é·» ÇÂÔ òÆ ÔçÅÇÂå ÕÆåÆ ÇÕ Ç÷ñ·¶ ç¶
ÁøÃð ñ¯Õ» êÌåÆ ÜòÅìç¶Ô Ôé Áå¶ À°Ô ñ¯Õ» é±³ Çîñä ñÂÆ Ôî¶ôÅ ååêð
ðÇÔäÍ ÇÂà À°êð³å ÇâêàÆ ÕÇîôéð ÃÌÆ ÜÅç¶ é¶ Çà¼ñÅ ìÅìÅ ô¶Ö øðÆç ÇòÖ¶
î¼æÅ à¶Õä ׶ Áå¶ À°é·» é¶ çð×ÅÔ ìÅìÅ ô¶Ö ëðÆç ÇòÖ¶ ìóÆ ôðèÅ éÅñ
î¼æÅ à¶ÇÕÁÅ Áå¶ ÁÅôÆðòÅç ÇñÁÅÍ ×°ðç°ÁÅðÅ Çà¼ñÅ ìÅìÅ ëðÆç ÇòÖ¶
ÇâêàÆ ÕÇîôéð é¶ î¼æÅ à¶Õä À°°êð³å Ãðì¼å ç¶ íñ¶ ñÂÆ ÁðçÅà ÕÆåÆÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ À°é·» ù î°¼Ö ×̳æÆ ò¼ñ¯º ÇÃð¯êÅú òÆ í¶à ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ À°é·» éÅñ
ÃÌÆ î¯Ôé ñÅñ òèÆÕ ÇâêàÆ ÕÇîôéð Áå¶ Ô¯ð Ç÷ñ·Å ÁÇèÕÅðÆ òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
×¹ð± ðÅîçÅà ¦×ð çÆ Ã¶òÅ ñÂÆ ðÃç ñË Õ¶ ç¯ àð¾Õ å¶ Çå³é ì¾Ã» ðòÅéÅ
î¹ÕåÃð, B éò§ìð (dzçð ÇÃ³Ø çðçÆ, ðäÜÆå ÇÃ³Ø Çã¼ñ¯º)-Á¾Ü Ãò¶ð¶ ÇÂ溯
ç¶ íÅÂÆ îÔ» ÇÃ³Ø ÔÅñ ç¶ ×ðÅÀ±ºâ 寺 (ñ§×ð ÔÅñ ÇòÖ¶) Ãî¼×ðÆ ç¶ ç¯
íð¶ ԯ¶ àð¾Õ å¶ Çå³é ì¾Ã» ðÅÔƺ ìÆìÆÁ» (Á½ðå») çÅ ÇÂÕ ÜæÅ
Á³ÇîzåÃð ñÂÆ ðòÅéÅ Ô¯ Ç×ÁŠܯ ÇÕ ôÅî 鱧 Á³ÇîzåÃð 꼰ܶ×Å Áå¶
î¹ÕåÃð çÆ Ã§×å òñº¯ Á¾Ü C éò§ìð 鱧 ÃzÆ Á³ÇîzåÃð çÆ ç¯ â§× çÆ Ã¶òÅ
ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ ÇÂÔ òðéäï¯× þ ÇÕ ×¹ððÅÜ ÇÃ³Ø ë¾åäòÅñÅ, Ã: ùÖçðôé
ÇÃ³Ø îðÅó· ÃÅìÕÅ ÁËî.ÁËñ.¶ å¶ Õ§òðÜÆå ÇÃ³Ø ð¯ÜÆ ìðÕ³çÆ å¶ Çî¼å
ÇÃ§Ø ìðÅó å¶ Ô¯ð ÕÂÆ ÁÕÅñÆ ÁÅ×±Á» çÆ ÇîÔéå éÅñ Çê³â» å¶ ôÇÔð
î¹ÕåÃð 寺 ÇÂÔ Ãî¼×ðÆ (ðÅôé) ÇÂÕ¾áÆ ÕÆåÆ ×ÂÆ þÍ ÇÂÕ ì¹ñÅð¶ Áé¹ÃÅð
ÃzÆ ×¹ð± ðÅîçÅà ÜÆ çÅ ð¯÷ÅéÅ ÖðÚÅ Çå³é ñ¾Ö ð¹ê¶ çÅ þ Áå¶ ÇÂÃ
Ãî¾×ðÆ ñÂÆ åÕðìÆé F ñ¾Ö ð¹ê¶ ÖðÚ ÁÅÇÂÁÅ þÍ ÇÂà î½Õ¶ ×¹ððÅÜ ÇóØ
ø¾åäòÅñÅ å¶ Ã: ùÖçðôé ÇÃ³Ø îðÅó·, ð¯ÜÆ ìðÕ§çÆ, Ü×ÜÆå ÇÃ³Ø ÔéÆ
ìðÅó Ú¶ÁðîËé îÅðÇÕà Õî¶àÆ, Çî¼å ÇÃ³Ø ìðÅó êzèÅé é×ð Õ½ºÃñ î¹ÕåÃð,
Ã: Ü×î¯Ôä ÇÃ³Ø ë¾åäòÅñÅ, Ü×çÆê ÇÃ³Ø ÕÅÕÅ (ÁËî. ÃÆ) î¹Çé³çð ÇóØ
Çì¼à±, ê¼êÆ ÚÅÇÔñ, Ü×åÅð ÇÃ³Ø ê¼êÆ æ»ç¶òÅñÅ, î¶Üð ùÖìÆð ÇóØ,
ÁîéçÆê ÇÃ³Ø ø¾åäòÅñÅ, Õðé ÇÃ³Ø îËé¶Üð ÃzÆ çðìÅð ÃÅÇÔì å¶ Ô¯ð ìÔ¹å
ÃÅð¶ ñ¯Õ» 寺 ÇÂñÅòÅ AE@ ç¶ ÕðÆì ìÆìÆÁ» òÆ Ãé ܯ ¦×ð çÆ Ã¶òÅ òÆ
Õðé×ÆÁ»Í
íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé òñ¯º E 鱧 âÆ. ÃÆ. çøåð Á¼×¶ èðéÅ
î¹ÕåÃð, B éò§ìð (çðçÆ, Çã¼ñ¯º)-íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé ðÇÜ: ñÖ¯òÅñ òñº¯
E éò§ìð 鱧 Ãò¶ð¶ A@ òܶ ÇâêàÆ ÕÇîôéð ç¶ çøåð Á׶ ÇÂÕ èðéÅ Çç¾åÅ
ÜÅ ÇðÔÅ þÍ ìÆ. Õ¶. ï±. ç¶ êzèÅé îÇÔ³çð ÇÃ³Ø ìðÅó ñÖ¶òÅñÆ Áå¶ êzËÃ
ÃÕ¾åð Ü×ÜÆå ÇÃ³Ø Ã§×±è½é é¶ çÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂÔ èðéÅ ÇÕÃÅé» çÆ B@A Þ¯éÅ,
AABA ìÅÃêåÆ Áå¶ éðî¶ ç¶ Ø¾à ð¶à Ãì§èÆ Çç¾åÅ ÜÅ ÇðÔÅ þ ÇÕÀº¹ÇÕ éðî¶
çÅ ð¶à Õ¶ºçðÆ ÃðÕÅð òñº¯ ؾà ÁËñÅÇéÁÅ Ç×ÁÅ þ å¶ ì¯éà ÁÅÇç òÆ Ø¾à
Çç¾åÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ ÁÅ×±Á» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ B@A Þ¯éŠܯ ê³ÜÅì Ö¶åÆìÅóÆ òñ¯º
êzòÅÇäå Õ¹ÁÅñàÆ þ êð Çëð òÆ ÇÂà çÆ ÖðÆç éÔƺ ÕÆåÆ Ü» ðÔÆ å¶ ÇÂö
åð·» AABA, ìÅÃêåÆ Çê¼Ûñ¶ ÃÅñ éÅñ¯º ìÔ¹å ÔÆ Ø¼à ð¶à Óå¶ Çò¾Õ ðÔÆ þÍ
ÁÅ×±Á» 鱧 ÇÕÔÅ þ ÇÕ ÇÂà Ãì§èÆ ÇâêàÆ ÕÇîôéð 鱧 ÇÂÕ î³× ê¼åð òÆ
Çç¾åÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ
éÇÔð» ê¼ÕÆÁ» Õðé ñÂÆ AE@@ Õð¯ó ð¹ê¶ çÆ ñÅ×å ÁÅò¶×Æ-îéêÌÆå ÇÿØ
ìÅçñ
î¹ÕåÃð, B éò³ìð (çðçÆ)-ÒîÅñòÅ õ¶åð ÇòÚ Ã¶î çÆ Ãî¾ÇÃÁÅ çÅ Ô¾ñ Õ¾ãä
ñÂÆ éÇÔð» ù ê¼ÕÅ ÕðéÅ ÁÇå ÷ð±ðÆ þÍ ÃðÔ³ç øÆâð Áå¶ ðÅÜÃæÅé øÆâð
éÇÔð» 鱧 ê¼ÕÆÁ» Õðé ñÂÆ AE@@ Õð¯ó ð¹ê¶ çÆ ñÅ×å ÁÅò¶×Æ Áå¶ ÇÂÔ
éÇÔð» ÁÅð. ÃÆ. ÃÆ. êÅ Õ¶ ê¼ÕÆÁ» ÕÆåÆÁ» ÜÅä×ÆÁ»Í ÇÂé·» éÇÔð» çÆ
î¹ð³îå ñÂÆ Õ¶ºçð ò¼ñ¯º I@ êzåÆôå ×Ì»à Çç¾åÆ ÜÅäÆ þ, ÜçÇÕ ê³ÜÅì
ÃðÕÅð çÅ ÇÔ¾ÃÅ A@ êzåÆôå Ô¯ò¶×ÅÍÓ ÇÂà çÅ êz×àÅòÅ Ã: îéêzÆå ÇóØ
ìÅçñ Çò¾å å¶ ï¯ÜéÅ î³åðÆ ê³ÜÅì é¶ Á¾Ü Ç×¾çóìÅÔÅ ÔñÕ¶ ç¶ Çê³â ô¶õ,
ÃîÅØ, îéÆÁ»òÅñÅ, Ç×ñܶòÅñÅ, Ú¾Õ Ç×ñܶòÅñÅ ÇòÖ¶ ç½ðÅ Õðé À¹êð³å ñ¯Õ»
ç¶ íÅðÆ ÇÂÕ¾á 鱧 óì¯èé ÕðÇçÁ» ÕÆåÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂé·» éÇÔð» çÅ
Õ¹¼ñ ðÕìÅ A@@ ÇÕ¼ñ¯îÆàð þ Áå¶ Ôð ÃÅñ BE ÇÕ¼ñ¯îÆàð éÇÔð» çÆ î¹ð³îå
ÕÆåÆ ÜÅò¶×Æ Áå¶ B@A@ ç¶ ÃÅñ ç½ðÅé îÔÆéÅ øðòðÆ å¯º îÂÆ å¼Õ ÇÂé·»
éÇÔð» çÆ ì³çÆ ÕðÕ¶ ÁÅð. ÃÆ. ÃÆ. êÅ Õ¶ éÇÔð» ê¼ÕÆÁ» ÕÆåÆÁ» ÜÅä×ÆÁ»Í
À¹é·» Á¾×¶ ÇÕÔÅ ÇÕ éÇÔð» ç¶ ê¼ÕÆÁ» Õðé ç¶ éÅñ-éÅñ Çê³â» ç¶ ÖÅñ¶
ê¼Õ¶ ÕðéÅ òÆ ñÅ÷îÆ Ô¯ Ç×ÁÅ þ, ÇÜà 鱧 åðÜÆÔ ç¶ Õ¶ ê¼ÕÅ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ
Çò¾å î³åðÆ ê³ÜÅì é¶ ÇÂÔ òÆ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ Çê³â» ç¶ Áè±ð¶ Õ³î»
鱧 î¹Õ³îñ Õðé ñÂÆ êÇÔñ Çç¾åÆ ÜÅò¶×Æ Áå¶ ÇÂÃ ç¶ éÅñ ÔÆ Çê³â» ç¶ ×ðÆì
òð× ç¶ ñ¯Õ» 鱧 ê¼Õ¶ îÕÅé ìäÅ Õ¶ ç¶äÅ Áå¶ À¹é·» ç¶ Øð» ÇòÚ ê¼Õ¶
êõÅé¶ ìéÅÀ¹ä ç¶ Õ³î 鱧 òÆ CA îÅðÚ B@A@ å¾Õ î¹Õ³îñ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ
ê³ÜÅì ÇÃð ÇêÛñ¶ Ã 寺 Úó·¶ Õð÷¶ çÅ Ç÷Õð ÕðÇçÁ» Çò¾å î³åðÆ é¶
ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂÃ ç¶ ÇéêàÅð¶ ñÂÆ Çç¾ñÆ øÅÂÆé˺à ÕÇîôé éÅñ ×¾ñìÅå Ú¾ñ ðÔÆ
þ Áå¶ À¹é·» 鱧 À¹îÆç þ ÇÕ ÇÂÔ Õð÷Å î¹ÁÅø ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ê³ÜÅì ç¶
ÇòÕÅÃ Õ³î» ñÂÆ Ô¯ð Çò¾åÆ Ãð¯å êËçÅ Õðé ñÂÆ ç¯ î˺ìðÆ Õî¶àÆ ìäÅÂÆ ×ÂÆ
þ, ÇÜà çÆ ÇÕ Çðê¯ðà ÜñçÆ ÁÅÀ¹ä òÅñÆ þ Áå¶ Çðê¯ðà ÁÅÀ¹ä 寺 ìÅÁç
ê³ÜÅì çÆ åð¾ÕÆ ÇòÚ ÇÂÕ îÆñ ê¼æð ÃÅìå Ô¯ò¶×ÅÍ Ã: ìÅçñ é¶ ÇÂà î½Õ¶
Ç×¾çóìÅÔÅ ÔñÕ¶ ç¶ Çê³â ô¶õ 鱧 D ñ¾Ö ð¹ê¶, ÃîÅ× Çê³â 鱧 C.GE ñ¾Ö
ð¹ê¶, îéÆÁ»òÅñÅ ù E ñ¾Ö ð¹ê¶, Ç×ñܶòÅñŠ鱧 H ñ¾Ö ð¹ê¶ Áå¶ Ú¾Õ
Ç×ñܶòÅñŠ鱧 B ñ¾Ö ð¹ê¶ ×Ì»à» ç¶ ÚË¼Õ åÕÃÆî ÕÆå¶Í À¹é·» Çê³â»
çÆÁ» ê³ÚÅÇÂå» é±§ ÇÂÔ òÆ ÇÕÔÅ ÇÕ Çç¾åÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» ×̻໠鱧 ÃÔÆ òð寺
ÕðÕ¶ Áå¶ Õ³î î¹Õ³îñ Ô¯ä Óå¶ ÔÆ ç±ÃðÆ ×Ì»à Çç¾åÆ ÜÅò¶×ÆÍ ÇÂà î½Õ¶
ÃzÆ í¹Çê³çð î¯Ôé ÇÃ³Ø ÁËÃ. âÆ. ÁËî. Ç×¾çóìÅÔÅ, ÃzÆ åÆðæ ׯÇÂñ ÇÃòñ
ÃðÜé î¹ÕåÃð, ×¹ðêÅñ ÇÃ³Ø ×¯ðÅ Áå¶ éòå¶Ü ÇÃ³Ø ÕÅÀ¹äÆ î˺ìð ô̯îäÆ
Õî¶àÆ, ùðÜÆå ÇÃ³Ø Ú¶ÁðîËé îÅðÕÆà Õî¶àÆ Ç×¾çóìÅÔÅ, ÚðéÜÆå ÇÃ³Ø Áå¶
ÃzÆ Ü×åÅð ÇÃ³Ø ç¯é¯º ú. ÁËÃ. âÆ. à± Çò¾å î³åðÆ ê³ÜÅì òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÁÇèÁÅêÕŠ寺 Ã¯é¶ ç¶ ×ÇÔä¶ å¶ Ô¯ð ÃÅîÅé Ö¯Ôä òÅñ¶ «à¶ð¶ ÕÅì±
î¹ÕåÃð, B éò§ìð (ðäÜÆå ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯º)-Õ¹Þ Ççé êÇÔñ» Ççé ÇçÔÅó¶ ÃæÅéÕ
Õ¯àÕê±ðÅ ð¯â Á³×ç é×ð ÇòÖ¶ ÇÂÕ Á½ðå Õ¯ñ¯º Çå³é é½ÜòÅé» ò¾ñ¯º Ççé
ÇçÔÅó¶ êðà ÇòÚ ÃòÅ ñ¾Ö ç¶ ×ÇÔä¶ Ö¯Ôä çÅ îÅîñÅ î¹ÕåÃð ê¹ÇñÃ é¶ Á¾Ü
ùñÞÅ ÇñÁÅ þÍ Õ¹Þ é½ÜòÅé» ò¾ñ¯º ÃÕ±ñ çÆ ÁÇèÁÅêÕÅ ôÃÆ ìÅñÅ êåéÆ
Ç´ôé Õ¹îÅð ç¹¾×ñ ܯ ÇÕ ìËºÕ ç¶ ñÅÕð ÇòÚ¯º ïéÅ å¶ éÕçÆ ÕãÅ Õ¶ ÁÅêä¶
Øð òÅêà ÜÅ ðÔÆ ÃÆ, ù Ü篺 À¹Ô ×¹ð± Á³×ç ç¶ò é×ð ×ñÆ é§ìð H ÇòÚ
êÔ§¹ÚÆ å» ÁÚÅéÕ À¹Ã ç¶ Çê¼Û¶ Çå³é î¯àð ÃÅÂÆÕñ ÃòÅð ÁÅ Õ¶ ð¹Õ¶ Áå¶
À¹Ã ù ×¾ñ» ÇòÚ ñ×Å ÇñÁÅ Áå¶ À¹é·» ÇòÚ¯º ÇÂÕ ñóÕ¶ é¶ Ô¾æ ÇòÚ¯º êðÃ
Ö¯Ôä çÆ Õ¯ÇÃô ÕÆåÆÍ À¹Ã ç¶ Çòð¯è Õðé ç¶ ìÅòܱç À¹Ã ç¶ Ô¾æ ÇòÚ¯º
êðÃ Ö¯Ô Õ¶ ëðÅð Ô¯ä ÇòÚ Ãøñ Ô¯ ×Â¶Í ÇÂà ç½ðÅé Á½ðå é¶ ñóÇÕÁ» ç¶
î¯àð ÃÅÂÆÕñ çÅ é§ìð é¯à Õð ÇñÁÅ Áå¶ ê¹Çñà ù ñÚéÅ ç¶ Çç¾åÆÍ Õ¾ñ Ü篺
î¹ÕåÃð ê¹ÇñÃ é¶ ìÇá³âÅ ð¯â Óå¶ ×¶à Õ¯ñ éÅÕÅ ñÅÇÂÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ å»
À¹é·» ù À¹Õå î¯àð ÃÅÂÆÕñ Óå¶ Çå³é é½ÜòÅé ÃòÅð ÇçÖÅÂÆ Çç¾å¶Í ÇÜé·»
ù ð¯Õ Õ¶ åñÅôÆ ñËä Óå¶ À¹é·» Õ¯ñ¯º À¹êð¯Õå ØàéÅ éÅñ Ãì§Çèå ÃîÅé
ÇÜà ÇòÚ ÇÂà ÁÇèÁÅêÕŠ寺 Ö¯Ô¶ ÕðÆì ÃÅ㶠H å¯ñ¶ Ã¯é¶ ç¶ Ü¶òð ÇÜé·»
çÆ ÕÆîå ñ×ê× ÃòÅ ñ¾Ö ð¹ê¶ þ Áå¶ ÇÂÕ é¯ÕÆÁÅ î¯ìÅÂÆñ ìðÅîç Ô¯ÇÂÁÅÍ
æÅäÅ ÇÃàÆ î¹ÕåÃð çÆ ê¹Çñà ò¾ñ¯º Ç×zëåÅð ÕÆå¶ Çå³é ç¯ôÆÁ» çÆ êÇÔÚÅä
ì¶Á§å ÇÃ³Ø ê¹¼åð å¶÷Å ÇÃ³Ø òÅÃÆ Ú¾Õ ìÅÜÅ îðÅó, ðîéçÆê ÇÃ³Ø À¹ðø
Çê³çÅ ê¹¼åð ìñç¶ò ÇÃ³Ø Áå¶ ×¹ðñÅñ ÇÃ³Ø ê¼°åð ÜÃòÆð ÇÃ³Ø òÅÃÆ
ìðÆòÅñÅ òܯº Ô¯ÂÆ þÍ ê¹ÇñÃ é¶ ç¯ôÆÁ» ÇÖñÅø êðÚÅ çð÷ ÕðÕ¶ Á×ñÆ
ÕÅðòÅÂÆ ô¹ð± Õð Çç¾åÆ þÍ
ÁÃæÆÁ» Üñ êÌòÅÔ Õ¶ºçð ù Ü»çÆ éòƺ ÃóÕ çÅ À°çØÅàé
øðÆçÕ¯à, B éò³ìð (î¼Øð ÇóØ)-ÔñÕÅ øðÆçÕ¯à ç¶ ÃÅìÕÅ ÇòèÅÇÂÕ Õ°ôñçÆê
ÇÃ³Ø Çã¼ñ¯º é¶ ÁÃæÆÁ» Üñ êÌòÅÔ Õ¶ºçð ù Ü»çÆ éòƺ ìäÆ ê¼ÕÆ ÃóÕ çÅ À°çØÅàé
ÕÆåÅÍ À°é·» ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ î³âÆ ì¯ðâ ç¶ ø³â ÇòÚ¯ ñ×ê× A ÇÕñ¯ îÆàð ç¶
Õ¼Ú¶ ðÃå¶ ÇÜà Óå¶ AF ñ¼Ö ð°ê¶ çÆ ñÅ×å éÅñ ê¼ÕÆ ÃóÕ ìéÅÀ°ä çÅ Õ³î
ê±ðÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÁÃæÆÁ» Üñ êÌòÅÔ Õ¶ºçð ù Ü»çÅ Õ¼ÚÅ ðÃåÅ
Ô¯ä ÕðÕ¶ ñ¯Õ» çÆ ê°ð÷¯ð î³× Óå¶ ê¼ÕÆ ÃóÕ ìäÅÂÆ ×ÂÆ ÔËÍ ÇÂà î½Õ¶ ×°ðç°ÁÅðÅ
êÌì³èÕ Õî¶àÆ ç¶ Ãî±Ô î˺ìð» ò¼ñ¯ îÅðÕÆà Õî¶àÆ ç¶ Ú¶ÁðîËé ܶôéêÌÆå
ÇÃ³Ø Çã¼ñ¯º ç¶ éòƺ ÃóÕ ìéÅÀ°ä Óå¶ è³éòÅç ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ êÌì³èÕ Õî¶àÆ
ò¼ñ¯ Õ°ôñçÆê ÇÃ³Ø Çã¼ñ¯º çÅ ÇÃð¯êÅ í¶à ÕðÕ¶ ÃéîÅé ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ Çòô¶ô å½ð Óå¶ é×ð Õ½ºôñ ç¶ êÌèÅé ÁîðçÆê ÇÃ³Ø ìÅÃÆ, Üæ¶çÅð
î¼Öä ÇÃ³Ø é³×ñ ÃÅìÕÅ Ç÷ñ·Å êÌèÅé, ìÆìÆ ìñÇò³çð Õ½ð ö֯º ÁËî. ÃÆ,
Ü×ÜÆå ÇÃ³Ø ìðÅó ÃÅìÕÅ ×°. ê̳. Õî¶àÆ î˺ìð, îÇÔ³çð ÇÃ³Ø Ã¯ãÆ,
ìñÇò³çð ÇÃ³Ø êÌèÅé ×°. ê̳. Õî¶àÆ ×ðÆé ÁËòÆÇéÀ, Ü×êÅñ ÇÃ³Ø ìðÅó,
ñÖÇò³çð ÇÃ³Ø ñ¼ÖÅ, ÇêÌåêÅñ ÇÃ³Ø Ã³è± ÁËÃ. âÆ. ú, çÇò³çð ÇÃ³Ø Ü¶.
ÂÆ, Çì¼Õð ÇóØ, ðÇð³çð Çó³Ø óè±, ܯÇ׳çð ÇÃ³Ø Ã¶Ö¯º, îÅÃàð
ìñìÆð ÇóØ, ÇÂÕìÅñ ÇÃ³Ø ìðÅó, ìÅ÷ ÇÃ³Ø Çðà. ÁËÃ.âÆ. ú, íÜé ÇóØ
ÖÅñÃÅ, çðôé ÇÃ³Ø ã°¼âÆ, ÁÜËì ÇÃ³Ø Ã¯ãÆ, ðÅÇܳçð ÇÃ³Ø ð°êÅäÅ, Çð³êÆ
ìðÅó, ×°ðîÆå ÇÃ³Ø ìðÅó, ×°ðìÚé ÇÃ³Ø Ã³è± ÁÅÇç ôÅîñ ԯ¶Í
ê³ÜÅì ÃðÕÅð Þ¯é¶ Óå¶ ì¯éà ç¶ä çÅ å¹ð§å ÁËñÅé Õð¶
î³âÆ ìðÆòÅñÅ, B éò§ìð (Çéðí¯ñ ÇóØ)-ÇêÛñ¶ Ã ÇòÚ ÇÕÃÅé» ù Õ¹çðåÆ
Õð¯êÆ Ã¯Õ¶ ÕÅðé ÇÕÃÅé» ù Þ¯éÅ êÅñä Óå¶ ÕÅøÆ ÖðÚÅ ÁÅÇÂÁÅ þ Áå¶
ÇÕÃÅé» ù ìÅÇðô éÅ Ô¯ä ÕÅðé ïն òð×Æ ÃÇæåÆ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ ÇêÁÅ Áå¶
ç±Ü¶ êÅö ÇìÜñÆ ç¶ ¦î¶ վ໠ÕÅðé ÇÕÃÅé» ù îÇԳ׶ íÅÁ çÅ âÆ÷ñ ë±Õ
Õ¶ ÁÅðÇæÕ ê¼Ö¯º ÕÅøÆ é¹ÕÃÅé ÕðéÅ ÇêÁÅ Áå¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð Þ¯é¶ Óå¶
ì¯éà ç¶ä çÅ ÁËñÅé Õð¶Í ÇÂé·» ÇòÚÅð» çÅ êz×àÅòÅ ×¹ðçðôé ÇÃ³Ø ìðÅó
ܧâ¯Õ¶ Üéðñ ÃÕ¾åð Õ»×ðà ÇÕÃÅé üËñ é¶ Á¾Ü ê¼åðÕÅð» ù Çòô¶ô ÜÅäÕÅðÆ
ç½ðÅé ÕÆåÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Ü¯ ×ð¶â ¶ çÅ ð¶à IH@ ð¹êË êzåÆ Õ¹Ç³àñ
ÔË êð ÇÂà Óå¶ ÖðÚÅ ÇÜÁÅçÅ Ô¯ÇÂÁÅ þ Áå¶ ÇÕÃÅé ù ÁÅîçé ؾà Ô¯ÂÆ þÍ
À¹°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ íÅò¶º Õ¶ºçð ÃðÕÅð ÇêÛñ¶ ÃÅñ éÅñ¯º A@@ ð¹êË ò¾è Áå¶
E@ ð¹êË ì¯éà êzåÆ Õ¹Ç³àñ ç¶ ðÔÆ þ êð ê³ÜÅì ÃðÕÅð ù òÆ ÚÅÔÆçÅ þ ÇÕ
À¹Ô ÁÅêä¶ ò¾ñ¯ Þ¯é¶ Óå¶ A@@ ð¹êË êzåÆ Õ¹Ç³àñ ì¯éà ç¶ä çÅ ÁËñÅé
å¹ð§å Õð¶Í
øðÆç Õñ¼ì Ç÷ñ·¶ çÆ ô±Çà³× ìÅñ Ú˺êÆÁé ìäÆ
øðÆçÕ¯à, B éò³ìð (×°ðîÆå ÇóØ)-ê³ÜÅì ô±Çà³× ìÅñ ÁËïÃƶôé ò¼ñ¯º
øðÆçÕ¯à Ç÷ñ·¶ çÆ ô±Çà³× ìÅñ Ú˺êÆÁéÇôê ÇêÛñ¶ Ççéƺ ÕðòÅÂÆ ×ÂÆÍ
ÁËïÃƶôé ç¶ Ã±ìÅÂÆ ÃÕ¼åð Õ½ð ÇÃ³Ø Ã³è± Áé°ÃÅð ÃÆéÆÁð î°ÕÅìÇñÁ»
ÇòÚ ÁÅõðÆ î°ÕÅìñÅ øðÆçÕ¯à Áå¶ Õ¯àÕê±ð¶ çðÇîÁÅé Ô¯ÇÂÁÅ ÇÜà ÇòÚ ìÅìÅ
øðÆç Õñ¼ì, øðÆçÕ¯à Ü¶å± ðÔÆÍ Ü±éÆÁð î°ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ ÁÅõðÆ î°ÕÅìñÅ
ܳâ òÅÿÅ å¶ øðÆçÕ¯à çÆÁ» àÆî» çðÇîÁÅé Ô¯ÇÂÁÅ ÇÜà ÇòÚ Ü³â òÅÿ¶ çÆ
àÆî Á¼òñ Áå¶ øðÆçÕ¯à çÆ ç±Ü¶ çðܶ Óå¶ ðÔÆÍ |
ÓHD ç¶ ç§×Å êÆóå» ñÂÆ ÔÅÁ çÅ éÅÁðÅ ìÃêÅ òÆ îÅð¶×Æ- ïÔñ
ìÇá§âÅ, B éò§ìð (Çþè±)- ÓHD ç§Ç×Á» ç½ðÅé Ô÷Åð» ÇÃ¾Ö êÇðòÅð» çÆ
BEòƺ ôÔÅçå î½Õ¶ ×¹ð±çÁÅðÅ ôzÆ ÇÕñ·Å î¹ìÅðÕ ÇòÖ¶ C éò§ìð ù Ãò¶ð¶
ÃÅ㶠Á¾á òܶ ÁðçÅà ñÂÆ Ü¯ ÇÂÕ¾åðåÅ Ô¯ò¶×Æ, À¹Ã ÇòÚ ìÔ¹Üé ÃîÅÜ
êÅðàÆ ò¾è Úó· Õ¶ íÅ× ñò¶×ÆÍ ÇÂÔ ÇìÁÅé Á¾Ü ÇÂæ¶ êÅðàÆ ç¶ ÔñÕÅ Üðéñ
ÃÕ¾åð Ã: îÇÔ§çð ÇÃ§Ø Ã¯Ôñ é¶ ÜÅðÆ Õðç¶ Ô¯Â¶ Ãî¹¾Ú¶ ðÅÜ òÅÃÆÁ» ù
ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ ÇÂà Ççé ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» ò¾ñ¯º ܯ ê¿ÜÅì ì§ç çŠþçÅ
Çç¾åÅ þ À¹Ã ù î§éÇçÁ» ê±ðé ì§ç ð¾ÇÖÁÅ ÜÅò¶ Áå¶ ÇÂà ÇÃ¾Ö Õåñ¶ÁÅî ç¶
ôÔÆç» ù ôðè»ÜñÆ Çç¾åÆ ÜÅò¶Í À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ À¹Ô Ö¹ç òÆ ÇÂà ì§ç ç¶
Ã¾ç¶ çÅ ê±ðé Ãîðæé Õðç¶ ÔéÍ ÓHD ç¶ ÇÃ¾Ö ç§Ç×Á» çÅ ÇôÕÅð ԯ¶ ôzÆ
ïÔñ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ íÅðå ç¶ ÇÂÇåÔÅà ÇòÚ ÇÂÔ ìÔ¹å ÔÆ î§çíÅ×Æ ×¾ñ þ ÇÕ
ǧ鷻 ç§Ç×Á» ç¶ BE ÃÅñ» ìÅÁç òÆ Çþֻ ù ÇÂéÃÅø éÔÆ Çîñ ÃÇÕÁÅÍ
ǧ鷻 ÇÃ¾Ö Çòð¯èÆ ç§Ç×Á» çÅ ÇôÕÅð ìÔ¹å¶ å» ç¹¾Ö, ×¹ðìå Áå¶ ÇÂéÃÅø
çÆ ÁÅà ÇòÚ ÇÂà ÜÔÅ鯺 Õ±Ú Õð ׶ å¶ Ü¯ Áܶ å¾Õ ÇÜÀ¹ºç¶ Ôé À¹Ô
Ç÷§ç×Æ ç¶ ÁÅÖðÆ êóÅò» Óå¶ Ôé å¶ ìÔ¹å åðÃï¯× ÔÅñÅå» ÇòÚ ×¹Üð ìÃð Õð
ðÔ¶ Ôé ÇÜé·» ù ÇÂéÃÅø ÇçòÅÀ¹ä ñÂÆ ìÃêÅ ÔÅÁ çÅ éÅÁðÅ òÆ îÅð¶×ÆÍ
}ÁîðÆÕÅ ÇòÚ ê¾ÕÅ Ô¯ä ñÂÆ ñóÕÆ çÆ Ç÷§ç×Æ éÅñ ÇÖñòÅó Õðé òÅñ¶ ÇõñÅø
îÅîñÅ çðÜ
ìÇá§âÅ, B éò§ìð (×¹ðå¶Ü ÇÃ§Ø Çþè±)- ÁÅêä¶ ÃòÅðæ ñÂÆ ÇÂéÃÅé ÇÕà åð·»
ÇÂéÃÅéÆ Çܧç×ÆÁ» éÅñ ÇÖñòÅó Õðç¶ Ôé, ÇÂà çÆ ÇîÃÅñ åñò§âÆ ÃÅì¯ ç¶
ÇÂÕ é½ÜòÅé ôðéçÆê ÇÃ§Ø å¯º ÇîñçÆ þ, ÇÜÃ é¶ ÁîðÆÕÅ ÇòÚ ê¾ÕÅ òÃéÆÕ
ìäé ñÂÆ ÁîðÆÕÅ òÅÃÆ ñóÕÆ Ã¹êéÆå Õ½ð éÅñ ÇòÁÅÔ ÕÆåÅ Áå¶ ìÅÁç ÇòÚ
Õ¹¾àîÅð ÕðÕ¶ Ø𯺠վã Çç¾åÅÍ ñóÕÆ ç¶ ÇêåÅ ×¹ðçÆê ÇÃ§Ø ê¹¾åð éÛ¾åð
ÇÃ§Ø òÅÃÆ Ã§×å é¶ ÁËÃ. ÁËÃ. êÆ. ìÇá§âÅ ÃzÆ ÁôÆô Ú½èðÆ ù Çç¾åÆ
ÇôÕÅÇÂå ÇòÚ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ô ÁîðÆÕÅ çÅ ê¾ÕÅ òÃéÆÕ þÍ À¹Ã é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
ôðéçÆê ÇÃ§Ø ê¹¾åð Õ½ð ÇÃ§Ø òÅÃÆ é¶ó¶ ×¹ð± ÕÅôÆ ÕÅñÜ åñò§âÆ ÃÅì¯
êó·ÅÂÆ Õðé ñÂÆ ÁîðÆÕÅ Ç×ÁÅ ÃÆÍ ÇÂÕ¯ Ç÷ñ·¶ Áå¶ é¶óñ¶ Çê¿â» ç¶ Ô¯ä
ÕÅðé ôðéçÆê ÇÃ§Ø çÅ À¹é·» ç¶ Øð ÁÅÀ¹äÅ ÜÅäÅ Ô¯ Ç×ÁÅÍ ôðéçÆê ÇçØ
é¶ ÁîðÆÕÅ ÇòÚ ê¾ÕÅ Ô¯ä ñÂÆ À¹é·» çÆ ñóÕÆ Ã¹êéÆå Õ½ð éÅñ ÃÅñ B@@D
ÇòÚ ôÅçÆ Õð ñÂÆÍ ÇÂö ç½ðÅé ôðéçÆê ÇÃ§Ø é¶ ÁîðÆÕÅ ÇòÚ ê¾ÕÅ Ô¯ä ñÂÆ
×ðÆé ÕÅðâ ñËä ÁðÜÆ ç¶ Çç¾åÆÍ À¹é·» ÇôÕÅÇÂå ÇòÚ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÕðÆì ÚÅð
ÃÅñ ôðéçÆê ÇÃ§Ø À¹é·» ç¶ ÁîðÆÕÅ ÇòÚñ¶ Øð ÇòÚ ÇðÔÅ Áå¶ À¹Ã çÅ ÃÅðÅ
ÖðÚ òÆ À¹Ô Õðç¶ ðÔ¶Í Ô¹ä Ü篺 ôðéçÆê ÇÃ§Ø ù ×ðÆé ÕÅðâ Çîñä òÅñÅ ÃÆ
å» À¹Ã é¶ ñóÕÆ ù ê¶Õ¶ êÇðòÅð 寺 êËö ÇñÁÅÀ¹ä ñÂÆ å§× êz¶ôÅé ÕðéÅ
ô¹ð± Õð Çç¾åÅÍ À¹Ã é¶ ÇôÕÅÇÂå ÇòÚ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ åñò§âÆ ÃÅì¯ ÇòÖ¶ ðÇÔ§ç¶
ôðéçÆê ÇÃ§Ø ç¶ ÇêåÅ Õ½ð ÇÃ§Ø ê¹¾åð ÜðéËñ ÇÃ§Ø Ü¯ öòÅî¹Õå ñËÕÚðÅð
Ôé Áå¶ îÅåŠùÇð§çðêÅñ Õ½ð ÁÇèÁÅêÕ òÆ àËñÆë¯é Óå¶ ñóÕÆ ù ì¹ðÅ íñÅ
ÕÇÔä ç¶ éÅñ À¹Ã ù Ø𯺠վãä ñÂÆ À¹ÕÃÅÀ¹ºç¶ ðÇÔ§ç¶ ÃéÍ À¹Ã é¶
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Õ¹Þ Ãî» êÇÔñ» ÃÔ¹ð¶ êÇðòÅð é¶ Õ¹¾àîÅð ÕðÕ¶ Ø𯺠վã
Çç¾åÅÍ ÁËÃ. ÁËÃ. êÆ. ìÇá§âÅ ÃzÆ ÁôÆô Ú½èðÆ é¶ ÇÂà çÆ Ü»Ú çÅ Õ§î ÂÆ.
ú. âìÇñÀ± Çò§× ç¶ Ç§ÚÅðÜ Ç§ÃêËÕàð ìðÇܧçð Õ¹îÅð ù ýºÇêÁÅ ÃÆ ÇÜé·»
ÁÅêäÆ Çðê¯ðà ÇòÚ î¹Õ¾çîÅ çðÜ Õðé ñÂÆ ÇÕÔÅÍ Õ¯åòÅñÆ ê¹ÇñÃ é¶ ×¹ðçÆê
ÇÃ§Ø çÆ ÇôÕÅÇÂå ç¶ ÁÅèÅð Óå¶ ñóÕÆ ç¶ êåÆ ôðéçÆê ÇÃ§Ø òÅÃÆ ÁîðÆÕÅ,
þà ùÇð§çðêÅñ Õ½ð Áå¶ Ô¹ðÅ Õ½ð ÇÃ§Ø òÅÃÆ åñò§âÆ ÃÅì¯ ÇÖñÅø îÅîñÅ
çðÜ Õð ÇñÁÅ þÍ ×¹ðçÆê ÇÃ§Ø ç¶ ÁîðÆÕÅ ÜÅä ÕÅðé Ô¹ä ÇÂà նà çÆ
êËðòÅÂÆ À¹Ã ç¶ é¶óñÅ Çðôå¶çÅð ùÖç¶ò ÇÃ§Ø Ãðê¿Ú ÇçÁÅñê¹ðÅ íÅÂÆÕÅ
Õð ÇðÔÅ þÍ À¹Ã é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ×¹ðçÆê ÇÃ§Ø é¶ ÇÂÔ Õ¶Ã ñóé ñÂÆ À¹Ã ù
î¹ÖÇåÁÅðéÅîÅ Çç¾åÅ þÍ
çÅÜ ìçñ¶ å§× êz¶ôÅé Õðé òÅñ¶ êåÆ ÇÖñÅø îÅîñÅ çðÜ-ÇòÁÅÔ¹åÅ Á½ðå ù
çÅÜ ìçñ¶ å§× êz¶ôÅé Õðé òÅñ¶ êåÆ ÇÖñÅø ë±ñ ê¹ÇñÃ é¶ îÅîñÅ çðÜ ÕÆåÅ
þÍ ÁËÃ. ÁËÃ. êÆ. ìÇá§âÅ ÃzÆ ÁôÆô Ú½èðÆ ù Çç¾åÆ ÇôÕÅÇÂå ÇòÚ Õ»åÅ
ðÅäÆ ê¹¾åðÆ ÜË ×¯êÅñ òÅÃÆ Ã¶ñòð·Å é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ã çÅ ÇòÁÅÔ BD
ëðòðÆ, B@@G ù èÅðÇîÕ ðÆåÆ ÇðòÅÜ» Áé¹ÃÅð ðÅÜ Õ¹îÅð ê¹¾åð ì¯ØÆ ðÅî
òÅÃÆ Ö¯Öð éÅñ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆÍ ÇòÁÅÔ î½Õ¶ À¹Ã ç¶ êÇðòÅð é¶ þÃÆÁå î¹åÅÇìÕ
çÅÜ ç閭 òÆ Çç¾åÅ ÃÆ êð ÇÂÃ ç¶ ìÅòܱç À¹Ã çÅ êåÆ ðÅÜ Õ¹îÅð Ô¯ð çÅÜ
ç閭 ÇñÁÅÀ¹ä ñÂÆ À¹Ã çÆ Õ¹¾àîÅð ÕðçÅ ÁÅ ÇðÔÅ ÃÆÍ Ô¹ä Õ¹Þ Ççé êÇÔñ»
À¹Ã ç¶ êåÆ ðÅÜ Õ¹îÅð é¶ Õ¹¾àîÅð ÕðÕ¶ À¹Ã ù Ø𯺠վã Çç¾åÅÍ ÁËÃ.
ÁËÃ. êÆ. ÃzÆ ÁÃÆô Ú½èðÆ é¶ ÇÂà îÅîñ¶ çÆ Ü»Ú âÆ. ÁËÃ. êÆ. 寺
ÕðòÅÀ¹ä ìÅÁç ðÅÜ Õ¹îÅð ÇÖñÅø îÅîñÅ çðÜ Õðé ç¶ ÁÅç¶ô Çç¾å¶Í ë±ñ
ê¹ÇñÃ é¶ ÇòÁÅÔ¹åÅ Á½ðå ç¶ êåÆ ðÅÜ Õ¹îÅð ÇÖñÅø îÅîñÅ çðÜ Õð ÇñÁÅ þÍ
éÇÔðÆ ì§çÆ Ô¯ä ÕðÕ¶ êÆä çÅ êÅäÆ ÇîñäÅ ì§ç
ì¯ÔÅ, B éò§ìð (å»×óÆ)-Ö¶åð ç¶ çðÜé» Çê¿â» éÅñ Ãì§èå ì¯ÔÅ ðÜìÅÔÅ Ãî¶å
Ç÷ñ·Å îÅéÃÅ çÆÁ» éÇÔð» ÇòÚ êÅäÆ çÆ ì§çÆ Ô¯ä ÕÅðé 궺âÈ Ö¶åð» ç¶
ÃÅð¶ Üñ-Øð ì§ç Ô¯ ׶ ÔéÍ Ö¶åð çÅ èðåÆ Ô¶áñÅ êÅäÆ ÖÅðÅ å¶ Õ½óÅ Ô¯ä
ÕðÕ¶ ÁÅî ñ¯Õ Üñ-Øð» ç¶ êÅäÆ Óå¶ Çéðíð ÔéÍ ÃÅð¶ 궺âÈ Üñ-Øð» ù
é÷çÆÕÆ Õ¾ÃÆÁ», ÃÈÇÂÁ» çÅ éÇÔðÆ êÅäÆ À¹êñì¾è ÕðòÅÇÂÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ þÍ ×ðîÆ
ç¶ Ççé» ÇòÚ å» ÁÅî ÕðÕ¶ êÆä ç¶ êÅäÆ çÆ Ãî¾ÇÃÁÅ ìäÆ ðÇÔ§çÆ þ êð Ô¹ä
ÃðçÆ ç¶ î½Ãî ÇòÚ òÆ ñ¯Õ» ù Üñ-Øð» çÅ êÅäÆ ñ×ÅåÅð éÔƺ ÇîñçÅÍ Üñ-Øð
ìäé 寺 ìÅÁç ÇÂé·» çÆ î¹ð§îå ñÂÆ ÁÅÇÂÁÅ êËÃÅ Üé ÇÃÔå ÇòíÅ× ç¶
ÁÇèÕÅðÆÁ» ò¾ñ¯º Õç¶ ÖðÚ éÔƺ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ, ÇÜÃ ç¶ Çþචòܯº Üñ-Øð»
ç¶ éÇÔðÆ êÅäÆ Ãà¯ð Õðé òÅñ¶ ÃÅð¶ àËºÕ æ»-æ» å¯º ๾චԯä ÕÅðé ñÆÕ
Õðç¶ Ôé Áå¶ Ü» Çëð êÅäÆ Ã¯Ö ñËºç¶ ÔéÍ Çê¿â ô¶ð Ö» òÅñÅ ç¶ ê¿Ú
ùÖç¶ò ÇçØ, ÔðêÅñ ÇÃ§Ø Áå¶ Ãðê¿Ú Õ¹ñÇò§çð Õ½ð é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ éÇÔðÆ
êÅäÆ çÆ ÕÂÆ Ççé» çÆ ì§çÆ ò¶ñ¶ å» ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ êÆä ç¶ êÅäÆ ñÂÆ ÔÅ-ÔÅ
ÕÅð î¾Ú Ü»çÆ þÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÕÂÆ Çê¿â» ç¶ ñ¯Õ êÆä ܯÕðÅ êÅäÆ å»
çÈð-ç¹ðÅⶠ寺 Çî¾á¶ Üñ ê¿ê» 寺 ñË Õ¶ ÁÅªç¶ Ôé êð Ø𶬠òð寺
Õ¾êó¶ è¯ä, éÔÅÀ¹ä Áå¶ êôÈÁ» ñÂÆ Üñ Øð» çÅ êÅäÆ ÔÆ òðÇåÁÅ Ü»çÅ þÍ
ÇÕÃÅé ÁÅ×È ×¹ðç¶ò ÇÃ§Ø Ü¯ÂÆÁ» é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Ô¹ä Ü篺 ÇÕÃÅé» é¶ Þ¯é¶
òÅñÅ ðÕìÅ ÖÅñÆ Õð ÇñÁÅ þ Áå¶ ð½äÆ Õðé î×𯺠ÕäÕ çÆ ëÃñ ìÆÜäÆ þ å»
ñ¯ó ç¶ Ã éÇÔðÆ ì§çÆ ÁÅ ×ÂÆ þÍ ÇÂà ç½ðÅé Ö¶åð ç¶ ÃÅð¶ Çê¿â» Á§çð
ÇÕö òÆ Çê¿â çÅ èðåÆ Ô¶áñÅ êÅäÆ áÆÕ éÔƺ þÍ Ö¶åð ç¶ ñ¯Õ» é¶ î§×
ÕÆåÆ þ ÇÕ ÇÂà ֶåð ÇòÚ å¹ð§å éÇÔðÆ êÅäÆ Û¾ÇâÁÅ ÜÅò¶Í
íÅÇÕï± Â¶ÕåÅ âÕ½ºçÅ ò¾ñ¯º Ö¶åð çÆÁ» ÁéÅÜ î§âÆÁ» çÅ ç½ðÅ
ÚÅÀ¹Õ¶, B éò§ìð (Çò. êÌ.)- íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé ¶ÕåÅ âÕ½ºçÅ ìñÅÕ
ðÅîê¹ðÅ ç¶ êzèÅé ìñÇò§çð ÇÃ§Ø ë½ÜÆ Ü¶á±Õ¶ Áå¶ Ç÷ñ·Å êzèÅé ìñç¶ò
ÇÃ§Ø íÅÂÆ ð±êÅ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ìñÅÕ îÆå êzèÅé ì¹¾è ÇÃ§Ø Çê¾æ¯, Áîð
ÇÃ§Ø ÖÅñÃÅ, ÕðéËñ ÇÃ§Ø Ç×ÁÅéÆ, Çðêä ÇÃ§Ø Ü¶á±Õ¶ ÁÅÇç ÇÕÃÅé ÁÅ×±Á»
é¶ Ö¶åð ç¶ ÖðÆç Õ¶ºçð» Çê¾æ¯, ÕðÅóòÅñÅ, Ú¯àÆÁ», ܶá±Õ¶ ÁÅÇç Çê¿â»
ç¶ ÖðÆç Õ¶ºçð» çÅ ç½ðÅ ÕÆåÅÍ ÇÕÃÅé ÁÅ×±Á» é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Õå Çê¿â»
ç¶ ÖðÆç Õ¶ºçð» ÓÚ¯º Çê¿â Çê¾æ¯, Çê¿â ÕðÅóòÅñÅ ÁÅÇç Çê¿â» ç¶ ÖðÆç
Õ¶ºçð Þ¯é¶ éÅñ é¾Õ¯ é¾Õ íð¶ ê¶ Ôé Í À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÖðÆç Õ¶ºçð
ÇòÚ Þ¯é¶ çÆ ÇñëÇà§× çÆ Ãî¾ÇÃÁÅ ÕÅðé î÷ì±ðé ÇÕÃÅéÅ ù Þ¯éÅ Õ¾Ú¶ æÅò»
å¶ Áå¶ ð±óÆÁ» ñÅ׶ ñÅÔ¹§äÅ êË ÇðÔÅ þÍ Çê¿â Çê¾æ¯ ç¶ ÇÕÃÅé ùðÜÆå
ÇÃ§Ø í¹¾ñð çÅ ÕÇÔäÅ þ ÇÕ À¹Ô î§âÆ ÇòÚ ÇêÛñ¶ ÕðÆì AA Ççé» å¯º ìËáÅ
þÍ ÇÕÃÅé ÁÅ×±Á» é¶ ÃðÕÅð Áå¶ ÖðÆç ¶ܧÃÆÁ» 寺 î§× ÕÆåÆ þ ÇÕ B@A
ÇÕÃî Þ¯é¶ çÆ ÖðÆç Ã ì¶ñ¯óÆÁ» ôðå» ù ì§ç ÕÆåÅ ÜÅò¶ Áå¶ ÖðÆç Õ¶ºçð»
ÇòÚ ÇñëÇà§× çÆ Ãî¾ÇÃÁÅ çÅ ë½ðÆ Ô¾ñ ÕÆåÅ ÜÅò¶Í
ÇÕÃÅé Üæ¶ì§çÆÁ» é¶ Çç¼åÅ ÔðÇÃîðå Õ½ð ù î§× ê¾åð
ÚÅÀ¹Õ¶, B éò§ìð (Çò. êÌ.)-íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé ¶ÕåÅ À¹×ðÅÔ» ç¶ Ã±ìÅ
îÆå êzèÅé ǧçÜÆå ÇÃ§Ø Þ¾ìð Áå¶ ê¿ÜÅì Ö¶å îÜç±ð ï±éÆÁé ç¶ ÁÅ×± âÆ.
ÃÆ. ÇÃ§Ø Õ¯àóÅ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á Ç÷ñ·Å ìÇá§âÅ ç¶ Ã˺Õó¶ ÇÕÃÅé», î÷ç±ð»
ò¾ñ¯º ñ¯Õ ÃíÅ ÔñÕÅ ìÇá§âŠ寺 î˺ìð êÅðñÆî˺à ìÆìÆ ÔðÇÃîðå Õ½ð
ìÅçñ ù ÇìÜñÆ ì¯ðâ ù Çé¾ÜÆÕðé 寺 ìÚÅÀ¹ä Áå¶ ÇòèÅé ÃíÅ ÇòÚ ÇÂÃ
Ãì§èÆ îåÅ êòÅÀ¹ä, ÇÕÃÅé» î÷ç±ð» ÇÃð êŶ ޱᶠî¹Õ¾çî¶ ÖÅðÜ Õðé Áå¶
Ç×zøåÅð ÇÕÃÅé î÷ç±ð» ù Çìé» ôðå ÇðÔÅÁ Õðé Áå¶ H Ãå§ìð ù Ú§âÆ×ó·
ðËñÆ ç½ðÅé ôÔÆç ԯ¶ Çå§é ÇÕÃÅé» ç¶ êÆóå êÇðòÅð» ù A@-A@ ñ¾Ö êzåÆ
êÇðòÅð î¹ÁÅò÷Å ç¶ä Áå¶ ÃÅð¶ ÕðÇÜÁ» çÅ ÖÅåîÅ Õðé Áå¶ Ô¯ð î§×» Ãì§èÆ
î§× ê¾åð Çê¿â ìÇçÁÅñÅ ÇòÖ¶ ýºÇêÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà Ã ùÖç¶ò ÇçØ
Üò§èÅ ìñÅÕ êzèÅé, í¯ñÅ ÇÃ§Ø ì¹¾×ð, çðôé ÇÃ§Ø îÅÂÆÃðÖÅéÅ, îéÜÆå
ÇÃ§Ø í¹¾Ú¯ Ö¹ðç, ÔðÇܧçð ÇÃ§Ø î½ó Úóå ÇçØ, í¯ñÅ ÇÃ§Ø íËäÆ ìÅØÅ,
ÜÃòÆð ÇÃ§Ø ì¹ðÜ Ã¶î», ì¶Á§å ÇÃ§Ø Ü¶á±Õ¶, ìÇÚ¾åð ÇÃ§Ø é§×ñÅ, î¯Ôä
ÇÃ§Ø Ú¾á¶òÅñÅ, ÕñÕ¾åÅ ÇÃ§Ø îÅäÕÖÅéÅ, ÜÃòÆð ÇÃ§Ø Õ¯áÅ×¹ð±, ÜðéËñ
ÇÃ§Ø ÚéÅðæñ, Ü×ÜÆå ÇÃ§Ø í±§çó, ùðÜÆå ÇÃ§Ø Ç×¾ñ Õñ» ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÇÖâÅðÆÁ» ù ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ
Þ¹éÆð, B éò§ìð
(Çé. ê. ê.)-ÁËë. ÁËÃ. âÆ. ÃÕÈñ ܽóÕÆÁ» ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ îÅéÃÅ ÇòÖ¶
Ô¯ÂÆ Ç÷ñ·Å ê¾èðÆ ÁËæñËÇàÕ îÆà ÇòÚ òèÆÁÅ ê¹ÜÆôé» ÔÅÃñ ÕÆåÆÁ»Í éÇÔðÈ
îËî¯ðÆÁñ ÃðÕÅðÆ ÕÅñÜ îÅéÃÅ ÇòÖ¶ ÕðòÅÂÆ ×ÂÆ ÁæñËÇàÕà îÆà ÇòÚ ÃÕÈñ
çÆ ÇòÇçÁÅðæä ðÅÜêzÆå Õ½ð Õ¹ÃñÅ ù ìËÃà ÁæñÆà üÇäÁÅ Ç×ÁÅÍ Ô¯ð òÆ
ìÔ¹å ÃÅð¶ ÇÖâÅðÆÁ» é¶ Ú§×Æ ÕÅð×¹÷ÅðÆ ÇçÖÅÂÆ, ç¶ î¾ç¶é÷ð Ú¶ÁðîËé
ðÇܧçð ÇÃ§Ø ÇþèÈ å¶ Çêz§ÃÆêñ ë½ÜÅ ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ é¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» å¶
âÆ. êÆ. ÂÆ. ÁîðÜÆå ÇÃ§Ø ð¯óÆ, îËâî ÚðéÜÆå Õ½ð ù Çòô¶ô å½ð Óå
ÃéîÅÇéå ÕÆåÅÍ
î§âÆ ÓÚ¯º Þ¯éÅ éÅ ü¾Õ¶ ÜÅä ÕÅðé ÇÕÃÅé êz¶ôÅé
Þ¹éÆð, B éò§ìð (ê. ê.)-Ü篺 íÅðåÆ ÇÕÃÅé ïÈéÆÁé ç¶ ÃÈìÅÂÆ ÁÅ×È Üæ¶çÅð
î¹ÖÇåÁÅð ÇÃ§Ø ×»èÅ, ìñÅÕ êzèÅé ìÅìÈ ÇÃ§Ø Áå¶ ÃÕ¾åð ×¹ðçÅà ÇçØ
îÅÖÅ Áå¶ Þ¹éÆð ÇÂÕÅÂÆ ç¶ êzèÅé ܾ×ð ÇÃ§Ø é¶ ÕÃìÅ Þ¹éÆð çÆ î§âÆ çÅ
Ãðò¶Öä ÕÆåÅ å» î§âÆ ÇòÚ ÕÂÆ-ÕÂÆ Ççé» å¯º ìËᶠÇÕÃÅé» é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
ÇòÕ¶ Þ¯é¶ çÆ Ú¹ÕÅÂÆ éÅ Ô¯ä ÕÅðé À¹Ô ìÔ¹å ÔÆ êz¶ôÅé ÔéÍ çÈÃð¶ êÅö
ôËñð» ç¶ ì¹ñÅð¶ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ î÷ç±ð» çÆ ØÅà ÕÅðé À¹é·» ù ÖzÆÇçÁÅ
Þ¯éÅ ü¾Õä ÇòÚ Õ¹Þ î¹ôÕñ ê¶ô ÁÅ ðÔÆ þ êz§åÈ Çëð òÆ À¹Ô ÖðÆÇçÁÅ Þ¯éÅ
éÅñ¯-éÅñ ü¾Õä ñÂÆ ïåéôÆñ ðÇÔ§ç¶ ÔéÍ Þ¹éÆð Ö¶åð ç¶ Çê¿â» ç¶ ÖðÆç
Õ¶ºçð ÇòÚ ÇÕÃÅé» ù Õ¹Þ î¹ôÇÕñ» Áܶ òÆ ê¶ô ÁÅ ðÔÆÁ» ÔéÍ
ÜîÔ±ðÆ ñÇÔð ù î÷ì±å Õðé ç¶ Ø¯ñ ÇòÚ ôÅÇîñ Ô¯ä ñÂÆ Ã¾çÅ
Ãðç±ñ×ó·, B éò§ìð (÷ËñçÅð)-ê¿ÜÅì ǧàðéËôéÇñÃà âËî¯z¶ÇàÕ êÅðàÆ
ò¾ñ¯º ê¿ÜÅì Á§çð ÜîÔ±ðÆ ñÇÔð ù î÷ì±å Õðé ñÂÆ ê±ð¶ ê¿ÜÅì ÓÚ ìñÅÕ
ê¾èð çÆÁ» ÕÅéëð§Ã» çÅ ÇÃñÇÃñÅ ô¹ð± ÕÆåÅ Ô¯ÇÂÁÅ þÍ ÇÂÃç¶ Ãì§è ÓÚ
êÅðàÆ ç¶ çøåð ÃÕ¾åð ×¹ðçðôé ÇÃ§Ø ÜàÅäÅ Áå¶ Ãð×ðî î˺ìð Çì¾ÕðÜÆå
ÇÃ§Ø ÃÅè±òÅñÅ é¶ Ö¹ñÅÃÅ ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÃÅâÆ êÅðàÆ çÅ î¹¾Ö îé¯ðæ
é½ÜòÅé» ñÂÆ ð¹÷×Åð çÅ êzì§è ÕðÀ¹äÅ, Ôð ×ðÆì ÇòÁÕåÆ ç¶ ì¾ÇÚÁ» å¾Õ
ÇþÇÖÁÅ êÔ§¹ÚÅÀ¹ä ñÂÆ ÇÃÃàî Çò¾Ú ùèÅð çÆ î§×, Õ˺Ãð òð×Æ ÇíÁÅéÕ
ÇìîÅðÆ çÅ î¹øå ÇÂñÅÜ, ÃðÕÅð ç¶ Ú¯ä îé¯ðæ ê¾åð î¹åÅÇìÕ ÁÅàÅ çÅñ
ÃÕÆî çÆ Õà½åÆ òÅêà ÕðÅÀ¹äÅ ÁÅÇç î¹¾ÇçÁ» ù ܧ×Æ ê¾èð Óå¶ À¹íÅðé ç¶
ñÂÆ ê¿ÜÅì ñìÅ Õî¶àÆ ò¾ñ¯º AI ççìð ù ÇÂ¾Õ ÇòôÅñ ÕÅéëð§Ã ç×ð±ð
ÇòÖ¶ ð¾ÖÆ ×ÂÆ þÍ ÇÂà 寺 êÇÔñ» ÃÅð¶ ê¿ÜÅì Çò¾Ú ÔÆ åîÅî ðÅÜéÆÇåÕ çñ»,
àð¶â ï±éÆÁé» Áå¶ ÁÅî ñ¯Õ» ù ÇÂÕ¯º î§Ú Óå¶ Ã¾çÅ ç¶ Õ¶ ÇÂ¾Õ Ã»ÞÅ
ëð§à ÕÅÇÂî ÕðÕ¶ À¹Õå î§×» ê±ðÆÁ» ÕðòÅÀ¹ä ñÂÆ ìñÅÕ ê¾èð Óå¶ ÕÅéëð§Ã»
çÅ ÇÃñÇÃñÅ ÜÅðÆ þ Áå¶ Ôð òð× ç¶ ñ¯Õ» ù ÇÂà دñ Çò¾Ú ôÅÇîñ Ô¯ä çÅ
þçÅ þÍ
âÆ. ºÆ. ú. ÇÖñÅø ñ×ÅåÅð çØðô çÅ ÁËñÅé
ì¯ÔÅ, B éò§ìð (ê¾åð êz¶ðÕ)-×½ðÇî§à àÆÚð÷ ïÈéÆÁé ê¿ÜÅì ç¶ ÃÈìÅÂÆ
ÁÅ×È Ã¹Öç¶ò ðÅî ôðîÅ é¶ âÆ. ÂÆ. ú. (Ã) îÅéÃÅ Ôðì§Ã ÇÃ§Ø Ã§èÈ çÆ
ìçñÆ Óå¶ ïÈéÆÁé çÆ Çܾå ÕðÅð Çç§ÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Ü篺 å¾Õ ÇÂà âÆ. ÂÆ.
ú. çÆ ìçñÆ çÈð-ç¹ðÅⶠå¾Õ éÔƺ ÕÆåÆ Ü»çÆ À¹ç¯º å¾Õ ïÈéÆÁé ò¾ñ¯º
çØðô ÜÅðÆ ðÔ¶×ÅÍ ÇìÁÅé ÇòÚ ×¹ðìÖô ÇÃ§Ø êzèÅé ìð¶àÅ, ìñòÆð ÇçØ
êzèÅé ìñÅÕ ì¹ãñÅâÅ-A, çðôé ÇÃ§Ø Õ¯àñ¾¬, îéçÆê ׯñâÆ, ìñÇò§çð ÇçØ
À¹¾ñÕ, ÕôîÆðÅ ÇçØ, éÇð§çð ÇÃ§Ø îÅÖÅ ÁÅÇç ìñÅÕ» ç¶ êzèÅé» é¶ ÇÕÔÅ
þ ÇÕ À¹Õå âÆ. ÂÆ. ú. ÇÖñÅø ùÇð§çð ÇÃ§Ø Ö¶åÆìÅóÆ îÅÃàð Áå¶ Ô¯ð ÕÂÆ
ÁÇèÁÅêÕ» ò¾ñ¯º ÔñøÆÁÅ ÇìÁÅé ïÈéÆÁé Õ¯ñ Çç¾å¶ ׶ ÔéÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ
ÇÂà âÆ. ÂÆ. ú. ò¾ñ¯º ôð·¶ÁÅî ÕÅùé» çÆÁ» è¾ÜÆÁ» À¹âÅÂÆÁ» ×ÂÆÁ» Ôé,
ÇÜà ÕÅðé ÁÅî ÁÇèÁÅêÕ» éÅñ Áé¶Õ» è¾Õ¶ôÅÔÆÁ» ÃÅÔîä¶ ÁÅÂÆÁ» ÔéÍ ÃÅæÆ
ôðîÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ À¹Ô ïÈéÆÁé ò¾ñ¯º éòƺ âÆ. ÂÆ. ú. (Çþ. ÃË.) îÅéÃÅ
ù Çîñ Õ¶ Ç÷ñ·¶ ÇòÚ ÁÇèÁÅêÕ» çÆ èó¶ì§çÆ éÅ ìäé ç¶ä Áå¶ Ãðò ÇþÇÖÁÅ
ÁÇíÁÅé ê¿ÜÅì ç¶ êzÅÜËÕà» ç¶ é»Á Ô¶á ÃÕÈñ» ÇòÚ¯º âËêÈà¶ôé ÕðòÅ Õ¶
ÇòÔñ¶ ðÇÔä òÅñ ÁÇèÁÅêÕ» çÅ êðçÅëÅô Õðé×¶Í ÁÇèÁÅêÕ ÁÅ×ÈÁ» é¶ ÇÕÔÅ
ÇÕ À¹Ô ÁÇèÁÅêÕ» ç¶ ×ñå âËêÈà¶ôé Áå¶ Çìé» ÕÃÈð 寺 çÈð-ç¹ðÅⶠìçñ¶
ÁÇèÁÅêÕ» ç¶ åìÅçñ¶ ð¾ç ÕðòÅ Õ¶ çî ñËä×¶Í ÃzÆ ôðîÅ é¶ î§× ÕÆåÆ ÇÕ
Ãðò ÇþÇÖÁÅ ÁÇíÁÅé ç¶ êzÅÜËÕà» ñÂÆ ÁËÃ. ÁËÃ. ¶. ÁèÆé íðåÆ ÕÆå¶
ÁÇèÁÅêÕ» ù ìÆ. êÆ. ÃÆ., âÆ. êÆ. ÃÆ. Áå¶ êó·¯ ê¿ÜÅì çÆ ë½Ü ñÂÆ íðåÆ
ÕÆåÅ ÜÅò¶ Áå¶ ÃÕÈñ» ÇòÚ ¦ì¶ Ã 寺 ðË×Èñð Õ§î Õðç¶ ÁÇèÁÅêÕ» ù
À¹é·» ç¶ ÃÕÈñ» ÇòÚ å¹ð§å òÅêà í¶ÇÜÁÅ ÜÅò¶Í
ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ù ÁÇèÁÅêÕ ìçñÆÁ» ñÂÆ å¹ð§å çõñ ç¶ä çÆ î¿×
ì¯ÔÅ, B éò§ìð (ê¾åð êz¶ðÕ)-ê¿ÚÅÇÂåÆ ðÅÜ ç¶ ÃÕ±ñ» Çò¾Ú Õ§î Õðç¶ ÂÆ.
àÆ. àÆ. ÁÇèÁÅêÕ» çÆÁ» ç¯ ÃÅñ» 寺 ìçñÆÁ» éÅ Ô¯ä ÕÅðé ÇÂÔ ÁÇèÁÅêÕ
íÅðÆ îÅéÇÃÕ åäÅÁ Çò¾Ú¯º ×¹Üð ðÔ¶ ÔéÍ ÇÂé·» ÁÇèÁÅêÕ» ç¶ Ã±ìÅÂÆ ÁÅ×±
Çéðîñ ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂ¾Õ ÁÇèÁÅêÕ ò¾ñ¯º êàÆôé êÅÂÆ Ô¯ÂÆ þ ܯ
ÇêÛñ¶ ç¯ ÃÅñ» 寺 ëËÃñ¶ Óå¶ ð¹ÕÆ Ô¯ÂÆ þÍ ÇÂà åð·» ¦ì¶ Ã 寺
îÔÆé¶-â¶ã îÔÆé¶ ìÅÁç éòƺ åðÆÕ Çç¾åÆ Ü»çÆ þ Áå¶ ëËÃñÅ éÔƺ Ô¯
ÇðÔÅÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ëËÃñÅ éÅ Ô¯ä çÆ Ã±ðå Çò¾Ú ò¾âÆ Ç×äåÆ îÇÔñÅ
ÁÇèÁÅêÕ ÁÅêä¶ ÇòÁÅÔ å¯º ìÅÁç òÆ ÁÅêä¶ ÃÔ¹ð¶ êÇðòÅð ç¶ Ç÷Çñ·Á» Çò¾Ú
ÜÅä 寺 ÁÃîðæ ÔéÍ ÁÇèÁÅêÕ ÁÅ×± î¹ÖÇåÁÅð ÇÃ§Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê¿ÚÅÇÂåÆ
ÇòíÅ× å» ÇÂé·» ÁÇèÁÅêÕ» ìÅð¶ ê±ðÆ åð·» ÖÅî¯ô þ Áå¶ ÇþÇÖÁÅ ÇòíÅ×
ÇÂé·» ÁÇèÁÅêÕ» ù ÁÅêä¶ ÇòíÅ× Çò¾Ú Ô¯ä 寺 ÇÂéÕÅðÆ þÍ ê§ÜÅì ÃðÕÅð
êÆ. ÁÅð. ÁÅÂÆ. ÁÇèÁÅêÕ» çÅ çðç éÔƺ ÃîÞ ðÔÆÍ Çþචòܯº ÇÂÔ
ÁÇèÁÅêÕ îÅéÇÃÕ êz¶ôÅéÆ çÆ òÜ·Å ÕðÕ¶ ì¾ÇÚÁ» ù êó·ÅÀ¹ä 寺 ì¶ò¾Ã
Ô§¹ç¶ ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ À¹Õå ÁÅ×±Á» é¶ î§× ÕÆåÆ ÇÕ Ã. êzÕÅô ÇÃ§Ø ìÅçñ
î¹¾Ö î§åðÆ ê¿ÜÅì ÇÂà îÃñ¶ Çò¾Ú Çé¾ÜÆ ÇèÁÅé ç¶ä Áå¶ ÃðÕÅð ò¾ñ¯º
ÁçÅñå ù ÁêÆñ ÕÆåÆ ÜÅò¶ å» Ü¯ ÇÂé·» àÆÚð» çÆÁ» Ç÷Çñ·Á» 寺 ìÅÔð
ìçñÆÁ» Ô¯ ÃÕäÍ
Çìé» ð¶Çñ³× òÅñŠñ¶ çÅ ê°ñ ç¶ ÇðÔË ÔÅçÇÃÁ» ù üçÅ
ìÅÇñÁ»òÅñÆ, B éò³ìð (ñ¼ÕÆ)- Çê³â î³âÆ Õñ» 寺 Ö¯Öð ÁÅÇç Çê³â» ù
Ü»çÆ ÃóÕ ÇòÚÕÅð ÁÅÀ°ºç¶ Çìé» ð¶Çñ³× òÅñ¶ ñ¶ ç¶ ê°ñ çÆ òÜ·Å ÕÅðé
ÇÕö òÆ ò¶ñ¶ Õ¯ÂÆ ÔÅçÃÅ òÅêð ÃÕçÅ ÔËÍ ðÅîê°ðŠ寺 òÅÇÂÁÅ î³âÆ Õñ»
Ô¯ Õ¶ Ö¯Öð, ÚÅÀ°Õ¶, ðó å¶ ÁÕñÆÁÅ ÁÅÇç Çê³â» ù Ü»çÆ ÇÂà ÃóÕ Ó寺
óØäÆ ÁÅòÅÜÅÂÆ ÔË å¶ Ãò¶ð 寺 ôÅî å¼Õ ò¼Ö-ò¼Ö Çê³â» ù ÜÅä òÅñÆÁ»
ì¼Ã» ÇÂö ê°ñ ðÅÔƺ ÕðÆì B@ ׶ó¶ ñ×ÅÀ°ºçÆÁ» ÔéÍ íÅò¶º ê°ñ ç¶ éò»
ìäé 寺 Õ°Þ Ãî» ìÅç ÔÆ ÇÂà çÆ ð¶Çñ³× À°¼ÖóéÆ ô°ð± Ô¯ ×ÂÆ ÃÆ êð Ô°ä
ñ×í× ÇÂÕ ÃÅñ 寺 ÇÂà ê°ñ Óå¶ ð¶Çñ³× çÅ Õ¯ÂÆ éÅî¯-ÇéôÅé òÆ ÇçÖÅÂÆ
éÔƺ Çç³çÅ ÇÜà ÕÅðé ðÅå ìðÅå¶ ÁÅÀ°ä òÅñ¶ ÃÕ±àð-î¯àðÃÅÂÆÕñ ÃòÅð ÇÕö
òÆ ò¶ñ¶ ñ¶ ÇòÚ Çâ¼× ÃÕç¶ ÔéÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ ò¼Ö-ò¼Ö Çê³â» ÇòÚ¯º
ðÅîê°ðÅ ç¶ êÌÅÂÆò¶à ÃÕ±ñ» ÇòÚ êó·ç¶ Û¯à¶-ۯචì¼ÇÚÁ» ù ñË Õ¶ ÜÅä
òÅñÆÁ» ÕðÆì çðÜé ÃÕ±ñ òËé» òÆ ð¯÷ÅéÅ ÇÂà ÇìéÅ ð¶Çñ³× òÅñ¶ ê°ñ Ó寺
çÆ Ô¯ Õ¶ ×°ÜðçÆÁ» ÔéÍ ÇÂñÅÕÅ òÅÃÆÁ» é¶ ÃðÕÅð Õ¯ñ¯º î³× ÕÆåÆ ÇÕ å°ð³å
ÇÂà ê°ñ Óå¶ ð¶Çñ³× ìäòÅÂÆ ÜÅò¶Í
¦×ð öòÅ Ãì§èÆ îÆÇà§× Á¼Ü
ÚÅÀ¹Õ¶, B éò§ìð (Çò. êÌ.)-ê¿ÜÅì ç¶ î¹¾Ö î§åðÆ Ã: êzÕÅà ÇÃ§Ø ìÅçñ
çÆ èðî êåéÆ ìÆìÆ Ã¹Çð§çð Õ½ð ìÅçñ ò¾ñ¯º ÃzÆ Á§ÇîzåÃð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶
ô¹ð± ÕÆåÆ ×ÂÆ ÔñÕÅ ê¾èðÆ ¦×ð öòÅ çÆ ñóÆ åÇÔå ÔñÕÅ î½ó î§âÆ ò¾ñ¯º
çÆ Ã§×å ò¾ñ¯º ñ×ÅÂÆ ÜÅ ðÔÆ ¦×ð öòÅ Ãì§èÆ ôz¯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ ÃðÕñ
ðÅîê¹ðÅ ç¶ ÁÕÅñÆ òðÕð» çÆ ÇÂÕ ÁÇÔî îÆÇà§× ê¿ÜÅì ç¶ ÚÆø êÅðñÆîÅéÆ
ÃÕ¾åð Áå¶ ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ Ã: Ü×çÆê ÇÃ§Ø éÕÂÆ çÆ êzèÅé×Æ Ô¶á C éò§ìð ù
Ãò¶ð¶ A@ òܶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ åê ÁÃæÅé çå ìÅìÅ ëåÇÔ ÇÃ§Ø Çê¿â ìÇçÁÅñÅ
ÇòÖ¶ Ô¯ ðÔÆ þÍ Ã: éÕÂÆ ç¶ êzÅÂÆò¶à ÃÕ¾åð Ü×çÆê ÇÃ§Ø Ü¾×Æ é¶ ç¾ÇÃÁÅ
ÇÕ ÇÂà îÆÇà§× ÇòÚ ¦×ð öòÅ Ãì§èÆ ÇòÚÅð òà»çðÅ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ À¹é·»
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃðÕñ î½ó î§âÆ ç¶ ÁÕÅñÆ òðÕð» çÆ îÆÇà§× òÆ C éò§ìð ù ÔÆ
AB òܶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì î¯ó î§âÆ ÇòÖ¶ ð¾ÖÆ ×ÂÆ þÍ
ÇòÇçÁÕ àÈð ñ×ÅÇÂÁÅ
îÅéÃÅ, B éò§ìð (Çþ. êz.)-ÃðÕÅðÆ ÃËÕ§âðÆ ÃÕÈñ çñ¶ñ ÇÃ§Ø òÅñÅ ò¾ñ¯º
Çêz§ÃÆêñ ðÅÜ Õ¹îÅð Áå¶ Ã¹Çð§çð Çî¾åñ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ç¯ ð¯÷Å ÇòÇçÁÕ
àÈð ñ×ÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ àȹð ç½ðÅé ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ ÃzÆ Á§ÇîzåÃð ÃÅÇÔì,
òÅÔØÅ ìÅðâð, ùñåÅéê¹ð ñ¯èÆ, ׯǧçòÅñ ÃÅÇÔì Áå¶ ÖâÈð ÃÅÇÔì ç¶
çðôé ÕÆå¶Í àÈð ù Ãëñ ìäÅÀ¹ä ñÂÆ ÜÃÇê¿çð ÇçØ, î¹Õ¶ô Õ¹îÅð, çÆçÅð
ÇçØ, ÕôîÆð ÇçØ, ÃzÆîåÆ Ã¯îÅ ç¶òÆ, êðîÜÆå Õ½ð, îæðÅ ç¶òÆ å¶
êðîÜÆå Õ½ð çÅ ÁÇÔî ï¯×çÅé ÇðÔÅÍ
ÇÃÔå ÕðîÚÅðÆÁ» ù Çç¼åÆ Çé¼ØÆ ÇòçÅÇÂ×Æ êÅðàÆ
ìÅÇñÁ»òÅñÆ, B éò³ìð (ñ¼ÕÆ)- î°ãñÅ ÇÃÔå Õ¶ºçð ìÅÇñÁ»òÅñÆ ÇòÖ¶ ç¯
ò¼Öð¶-ò¼Öð¶ ÃîÅ×î» ðÅÔƺ ÇòíÅ× ÇòÚ¯º öòÅ î°Õå ԯ¶ ç¯ ÕðîÚÅðÆÁ» ù
Çé¼ØÆ ÇòçÅÇÂ×Æ êÅðàÆ Çç¼åÆ ×ÂÆ ÇÜà ÇòÚ Ãî±Ô ÇÃÔå ÕðîÚÅðÆÁ» é¶ ôî±ñÆÁå
ÕÆåÆÍ ÇÂé·» ÕðîÚÅðÆÁ» ÇòÚ ñÆñÅ ÇÃ³Ø ðÅÇ ìå½ð ÃÔÅÇÂÕ ï±Çéà ÁëÃð Áå¶
ÃÌÆ ÇìÌÜ ñÅñ ìå½ð çðÜÅ ÚÅð ç¶ ÁÔ°ç¶ å¯º öòÅ î°Õå ԯ¶ ÔéÍ ÃÆéÆÁð
îËâÆÕñ ÁëÃð âÅ. ÁîðÆÕ ÇÃ³Ø Ã³è± çÆ ç¶Ö-ð¶Ö Ô¶á ÕðòŶ ׶ ÇÂé·»
ÇòçÅÇÂ×Æ ÃîÅ×î» ù óì¯èé ÕðÇçÁ» ÁêæÅñÇîÕ ÁëÃð ðÖî³çð ÇÃ³Ø ìÅá,
ÃÅÇÔåÕÅð å¶ ÃÆéÆÁð ÃÔÅÇÂÕ Ã°Çð³çð èÆð, çðÜÅ ÚÅð ÕðîÚÅðÆ ï±éÆÁé ç¶
ÁÅ×± ìÔÅçð ÇóØ, ÇÕÌôé Õ°îÅð, êËðÅ îËâÆÕñ ï±éÆÁé ìñÅÕ ìÅÇñÁ»òÅñÆ
ç¶ êÌèÅé ÕðîÜÆå ÇÃ³Ø í°¼ñð, îÇÔ³çð Õ½ð å¶ ÇÃÔå ðêðòÅÂÆ÷ð ÃÆåÅ ç¶òÆ
ÁÅÇç é¶ À°Õå ÕðîÚÅðÆÁ» ò¼ñ¯º Áêä¶ ÕÅðÜÕÅñ ç½ðÅé îÇÔÕî¶ å¶ ÃîÅÜ
êÌåÆ Çç¼åÆÁ» öòÅò» çÆ ôñÅØÅ ÕÆåÆÍ ÃîÅ×î» ç½ðÅé Ãà¶Ü ÃÕ¼åð çÆ
Çܳî¶òÅðÆ ìñÅÕ ÁËܱնàð Õ°ñò³å ÇÃ³Ø å¶ ëÅðîÅÇÃÃà ܳàÅ ÇÃ³Ø é¶
óíÅñÆÍ ÁÖÆð Ãî±Ô ÇÃÔå ÕðîÚÅðÆÁ» ò¼ñ¯º öòÅ î°Õå Ô¯ ðÔ¶ ÕðîÚÅðÆÁ»
ù ÃéîÅé ÇÚ³é ç¶ Õ¶ ÃéîÅéå ÕÆåÅÍ
Ãì Ãà¶ôé ÃàÅø íñÅÂÆ Õî¶àÆ çÆ îÆÇà§×
ìÇá§âÅ, B éò§ìð (Çò. êÌåÆ.)- Ãì Ãà¶ôé íñÅÂÆ Õî¶àÆ çÆ îÆÇà§× Ǽæ¶
ð¯÷ ×Åðâé ÇòÖ¶ ÃzÆ Ã§å¯ô ÇðôÆ Ü¶. ÂÆ. Ã/à çÆ êzèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆ ÇÜÃ
ÇòÚ Ãì Ãà¶ôé ÃàÅø é¶ ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ÇÔ¾ÃÅ ÇñÁÅÍ ÇêÛñ¶ Ã ÇòÚ
ÇìÜñÆ ì¯ðâ çÆ îËé¶Üî˺à òñ¯º ܯ Çâêñ¯îÅ Ô¯ñâð ñÅÂÆéîËé 寺 Õ¶âð
ìçñÆ ÕðÕ¶ ܶ. ÂÆ. Ã/à ìäŶ ׶ Ôé çì§èÆ Ãì Ãà¶ôé ÃàÅø ÇòÚ íÅðÆ
ð¯Ã êÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ ÇÂà éÅñ ì¯ðâ ÇòÚ AF-AG ÃÅñ» 寺 Õ§î Õðç¶ ÁËÃ.
ÁËÃ. ¶. çÆÁ» åð¾ÕÆÁ» éÔƺ Ô¯ä×ÆÁ»Í Ãì-Ãà¶ôé íñÅÂÆ Õî¶àÆ é¶ ÇÂà çÆ
ÇéÖ¶èÆ ÕðÇçÁ» îËé¶Üî˺à 寺 î§× ÕÆåÆ ÇÕ î¹ñÅ÷î» éÅñ Ô¯ ðÔ¶ è¾Õ¶ ù
ð¯ÇÕÁÅ ÜÅò¶Í ÁÅ×±Á» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Á×ð Û¶åÆ À¹é·» çÆÁ» î§×» Óå¶ ×½ð éÅ
ÕÆåÅ Ç×ÁÅ å» F éò§ìð ù Á§ÇîzåÃð ðËñÆ ÇòÚ Ãõå ëËÃñ¶ ñ¶ ÜÅä׶Í
îÅéòåÅ çÆ Ã¶òÅ ÕðéÅ ÔÆ Ãí 寺 ò¾âŠ깧é-îñ±ÕÅ
í×åÅ íÅÂÆ, B éò§ìð (ïéÆ)- ô¯zîäÆ ÁÕÅñÆ çñ ÔñÕÅ ðÅîê¹ðÅ ë±ñ òñ¯º
ÃzÆ ÔðÇî§çð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ñ×Ŷ ÜÅ ðÔ¶ I éò§ìð ù ¦×ð çì§èÆ ÔñÕÅ
ê¾èðÆ îÆÇà§× ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃzÆ åÅð±ÁÅäÅ ÃÅÇÔì îñ±ÕÅ ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆÍ îÆÇà§×
çÆ Á×òÅÂÆ ÔñÕŠǧÚÅðÜ å¶ ÃÅìÕÅ À±ðÜÅ î§åðÆ âÅ: ÇÃÕ§çð ÇÃ§Ø îñ±ÕÅ
é¶ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» ìÆìÆ Ã¹Çð§çð Õ½ð ìÅçñ òñ¯º ¦×ð çÆ ô¹ð±
ÕÆåÆ î¹ÇÔ§î çÆ ôñÅØÅ ÕðÇçÁ» Ãî±Ô ÇÂñÅÕÅ ÇéòÅÃÆÁ» ù ÇÂà ¦×ð ÓÚ ò¾è
寺 ò¾è ï¯×çÅé êÅÀ¹ä çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ îÆÇà§× ç½ðÅé âÅ: ìñòÆð ÇçØ
Ççúñ î˺ìð ô̯îäÆ Õî¶àÆ, é¶ÕòÆð ÇÃ§Ø ÔÅÕî ÇÃ§Ø òÅñÅ Ú¶ÁðîËé ìñÅÕ
çîåÆ, Õ¹ñò§å ÇÃ§Ø ÕÅñ¯Õ¶ êzèÅé ÃðÕñ ë±ñ, ÃåéÅî ÇÃ§Ø íÅÂÆð±êÅ
êzèÅé ÃðÕñ ÇçÁÅñê¹ðÅ, ùÖç¶ò ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ êzèÅé ôËñð ÁËïÃƶôé
ìñÅÕ í×åÅ íÅÂÆ, îéÜÆå ÇÃ§Ø è¹§éÅ êzèÅé ï±æ Çò§× ÃðÕñ ÇçÁÅñê¹ðÅ,
êzòÆé Õ¹îÅð Õ»Ãñ Ú¶ÁðîËé îÅðÕÆà Õî¶àÆ ðÅîê¹ðÅ, êòéçÆê ÇÃ§Ø Õ¹¾ÕÆ
îÆâÆÁŠǧÚÅðÜ, Üæ¶çÅð 빧îä ÇÃ§Ø ÃÇÔ×ñ ÃÅìÕÅ Ú¶ÁðîËé, Üæ¶çÅð Ôðò¶ñ
ÇÃ§Ø í×åÅ ÃÅìÕÅ êzèÅé ñ¯Õñ ×¹ðç¹ÁÅðÅ Õî¶àÆ, ÃÆéÆÁð ÁÕÅñÆ ÁÅ×±
ùðÜÆå ÇÃ§Ø Õ¯áÅ×¹ð±, Úå¹¾ð ÇÃ§Ø ÇçÁÅñê¹ðÅ íÅÂÆ, ñÖòÆð ÇÃ§Ø ÔÅÕî
ÇÃ§Ø òÅñÅ Ãðê¿Ú, ×¹ðå¶Ü ÇÃ§Ø Ãðê¿Ú Õ¶ÃðòÅñÅ, ìñ½ð ÇÃ§Ø ìÅá Ãðê¿Ú,
ùÖî§çð ÇÃ§Ø íÅÂÆ ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú, Ü×ÃÆð ÇÃ§Ø Õ¶Ãð ÇÃ§Ø òÅñÅ, ðÅî ÇçØ
í¯âÆê¹ðÅ, ÔðÜÆå ÇÃ§Ø Ãðê¿Ú îñ±ÕÅ, ìñ½ð ÇÃ§Ø Õ»×ó êzèÅé ÁËÃ. ÃÆ.
ÁËÃ. àÆ. Ã˵ñ, êzÕÅô ÇÃ§Ø Çã¾ñ¯º, ×¹ðÜÆå Õ½ð Ãðê¿Ú, ðÅÕ¶ô Õ¹îÅð
í×åÅ, ðÅîêÅñ ×ð×, ùñ¾Öä ÇÃ§Ø òÇó§×, ÇìÕðî ÇÃ§Ø é§ìðçÅð, ùÖç¶ò
ÇÃ§Ø Õ¹¾Õ±, Üæ¶çÅð ñÛîä ÇÃ§Ø ì¹ðÜ æð¯ó, ÜÃò§å ÇÃ§Ø íÅÂÆ ð±êÅ,
Ôðì§Ã ÇÃ§Ø Ã¯êñ, éÅÇÂì ÇÃ§Ø ÔîÆð×ó· Ãðê¿Ú, Á§×ð¶÷ ÇÃ§Ø ÇÃðƶòÅñÅ,
Çì§çð ÇÃ§Ø ÇÃðƶòÅñ ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
Ç×ÁÅéÆ å¶ êÌíÅÕð ÁÇèÁÅêÕ» ç¶ Ô¼Õ ÇòÚ ÁçÅñå» ò¼ñ¯º ÕÆå¶ ëËÃñ¶ ù å°ð³å ñÅ×±
Õðé çÆ î¿×
ìÅÇñÁ»òÅñÆ, B éò³ìð (ñ¼ÕÆ)- ܶÕð ê³ÜÅì ÃðÕÅð üڶ Ççñ¯º ê³ÜÅìÆ
íÅôÅ çÅ ÃÇåÕÅð ÕðçÆ ÔË å» À°Ô Ç×ÁÅéÆ å¶ êÌíÅÕð ÁÇèÁÅêÕ» ç¶ Ô¼Õ ÇòÚ
ÁçÅñå» ò¼ñ¯º ÕÆå¶ ëËÃñ¶ ù å°ð³å ñÅ×± Õð¶ éÔƺ å» ê³ÜÅìÆ íÅôÅ ù ñÅ×±
Õðé ç¶ ë¯Õ¶ çî×ܶ îÅðé¶ ì³ç Õð¶Í À°Õå êÌ×àÅòÅ â¶î¯Õð¶ÇàÕ àÆÚðÜ
ëð³à ê³ÜÅì ç¶ Ã±ìÅ Õî¶àÆ î˺ìð» ÇÕÌôé î³éä, ìñðÅÜ Ü¯ôÆ êÇàÁÅñÅ, î¶Üð
ÇÃ³Ø åðéåÅðé, ÔðÆ Ú³ç ëðÆçÕ¯à, Çéðîñ ÇÃ³Ø ñ°ÇèÁÅäÅ, ìñòÆð Ú³ç
ó×ð±ð, ÇÜñ·Å î¯×Å ç¶ êÌèÅé ðÇð³çð ÇóØ, ëðÆçÕ¯à ç¶ Õ°ñÇò³çð ÇóØ
î½ó, î°ÕåÃð ç¶ îÇÔ³çð ÇÃ³Ø ìðÆòÅñÅ, Çëð¯Üê°ð ç¶ ô°ôÆñ Õ°îÅð èòé,
ìÇá³âÅ ç¶ êðîÜÆå ÇÃ³Ø ÜÆçÅ, îÅéÃÅ ç¶ Ü×ðÅÜ ÇóØ, ìðéÅñÅ ç¶ ×°ðî¶ñ
ÇÃ³Ø á°¼ñ·ÆòÅñ, ó×ð±ð ç¶ åðöî ñÅñ è±ðÆ, ñ°ÇèÁÅäÅ ç¶ îÇÔ³çð ÇóØ
å¶ ÇÜñ·Å êÇàÁÅñÅ ç¶ êÌèÅé ÜðéËñ ÇÃ³Ø ÁÅÇç é¶ ÇÂÕ Ã»Þ¶ êÌ˼à ÇìÁÅé
ðÅÔƺ ÕÆåÅÍ À°é·» ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ êÇÔñ» AIID ÇòÚ ÔÅÂÆÕ¯ðà å¶ Çëð C@
ÁêÌËñ B@@C ù ç¶ô çÆ ÃðìÀ°¼Ú ÁçÅñå ðêðÆî Õ¯ðà é¶ ÃðÕÅðÆ ÃÕ±ñ» ÇòÚ
AI ëðòðÆ AIGI 寺 êÇÔñ» Õ³î Õðç¶ å¶ ÁêäÆ ï¯×åÅ òèÅ Ú°¼Õ¶ ܶ. ìÆ.
àÆ. Ç×ÁÅéÆ/êÌíÅÕð ÁÇèÁÅêÕ» ù îÅÃàð Õ¶âð ç¶ ìðÅìð ×̶â ç¶ä ç¶ ëËÃñ¶
ðäŶ ׶ êð ê³ÜÅì ÃðÕÅð é¶ AIHF 寺 ìÅç å¶ÂÆ ÃÅñ» ç¶ ñ³î¶ òÕë¶
ç¶ ìÆå ÜÅä À°êð³å òÆ ÇÂéÃÅë çÆ î³× Õðç¶ ÁÇèÁÅêÕ» ç¶ Ô¼Õ ÇòÚ À°Õå
ÁçÅñå» ò¼ñ¯º ÕÆå¶ ëËÃñ¶ ñÅ×± éÔƺ ÕÆå¶ ×¶ ÇÜà ÕðÕ¶ ÃðÕÅð çÆ ì¶ð°ÖÆ
ç¶ ÇôÕÅð ÁÇèÁÅêÕ ú篺 寺 ñË Õ¶ Ô°ä å¼Õ ÁçÅñå» ç¶ Ú¼Õð Õ¼àä ñÂÆ
îÜì±ð ÔéÍ À°é·» î³× ÕÆåÆ ÇÕ Ü¶Õð ê³ÜÅì ÃðÕÅð å¶ ÇüÇÖÁÅ î³åðÆ
ê³ÜÅì üڶ Ççñ¯º ê³ÜÅìÆ ù ñÅ×± ÕðéÅ ÚÅÔ°³ç¶ Ôé å» îÅå íÅôÅ ê³ÜÅìÆ
ç¶ Ü¶. ìÆ. àÆ. Ç×ÁÅéÆ å¶ ðÅôàðÆ íÅôÅ ç¶ êÌíÅÕð ÁÇèÁÅêÕ» ù AIHF 寺
ÁçÅñå» ç¶ Ô¯Â¶ ëËÃÇñÁ» î°åÅÇìÕ À°Ú¶ðÆ ï¯×åÅ çÅ ×̶â Çç¼åÅ ÜÅò¶Í
Þ¯é¶ çÆ ëÃñ ñ¶à Ô¯ä ÕÅðé ÁÅñ±Á» çÆ ÇìÜÅÂÆ êÌíÅÇòå
ìÅÇñÁ»òÅñÆ, B éò³ìð (ñ¼ÕÆ)- ÇÂà òÅð Þ¯é¶ çÆ ëÃñ çÆ ÕàÅÂÆ ñ¶à Ô¯ä
ÕÅðé ÁÅñ±Á» çÆ ëÃñ çÆ ÇìÜÅÂÆ êÌíÅÇòå Ô¯ä ñ¼×Æ ÔËÍ ÁÅñ± çÆ ÇìÜÅÂÆ
çÅ òèÆÁÅ Ãî» AE ÁÕå±ìð 寺 ô°ð± Ô¯ Ü»çÅ ÔË êð ÇÂà òÅð Þ¯é¶ çÆ
ÇìÜÅÂÆ ÇòÚ ÃðÕÅð ò¼ñ¯º ÃÖåÆ éÅñ A@ ܱé çÆ ôðå ñÅ×± Ô¯ä ÕÅðé ëÃñ çÆ
ÕàÅÂÆ òÆ ÁÕå±ìð ç¶ ÁÖÆðñ¶ Ôëå¶ ÇòÚ ÔÆ ô°ð± Ô¯ÂÆ ÔËÍ ÇÂÕ êÅö ÇÂÕ
çî ÇÜÁÅçÅ ëÃñ î³âÆÁ» ÇòÚ ÁÅÀ°ä ÕÅðé å¶ ÖðÆç ç¶ðÆ éÅñ Ô¯ä ÕðÕ¶
ÇÕÃÅé î³âÆÁ» ÇòÚ À°ñÞ ×¶ Ôé Áå¶ ç±Ãð¶ êÅö ÇÕÃÅé» ù ÁÅñ±Á» çÆ
ÇìÜÅÂÆ ÇêÛ¶åÆ Ô¯ä çÅ âð ÃåÅ ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂà ֶåð ç¶ ÁÅñ± À°åêÅçÕ
ìñÇò³çð ÇÃ³Ø í°¼ñð çÅ ÕÇÔäÅ ÃÆ ÇÕ Þ¯é¶ çÆ ÕàÅÂÆ å¯º ìÅÁç ÁÅñ± çÆ
ëÃñ ñÂÆ ÜîÆé ÇåÁÅð Õðé ñÂÆ Ø¼à¯-ؼà çà Ççé çÅ Ãî» ñ¼× ÜÅçÅ ÔË, ÇÂÃ
òÅð Þ¯é¶ çÆ ëÃñ çÆ ÕàÅÂÆ çÅ Õ³î AE éò³ìð å¼Õ Çéìóé çÆ Ã³íÅòéÅ ÔË
ÇÜà ÕðÕ¶ Á׶åÆ ÁÅñ± çÆ ÇìÜÅÂÆ ÇÂà éÅñ Üð±ð êÌíÅÇòå Ô¯ò¶×ÆÍ ÇÕÃÅé
Ü×î¯Ôé ÇÃ³Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà òÅð Þ¯é¶ çÆ ÕàÅÂÆ å¶ ÁÅñ± çÆ ëÃñ çÆ
ÇìÜÅÂÆ çÅ Ãî» ÇÂÕ¯ Ô¯ä ÕÅðé ÁÅñ± À°åêÅçÕ ÇÕÃÅé» ù ç±ÔðÆ ê̶ôÅéÆ
Þ¼ñäÆ êË ðÔÆ ÔË ÇÕÀ°ºÇÕ ÇÜ¼æ¶ ÇÕÃÅé» ù î³âÆÁ» ÇòÚ Þ¯éÅ À°åÅðé ñÂÆ
Ü×·Å éÔƺ Çîñ ðÔÆ À°¼æ¶ éÅñ ÔÆ ÇÂÕçî ô°ð± Ô¯ ðÔÆ ÁÅñ±Á» çÆ ëÃñ çÆ
ÇìÜÅÂÆ ÕÅðé Ãà¯ð» ÇòÚ¯º ìÆÜ êÌÅêå Õðé ñÂÆ ÇÕÃÅé» ù سÇàÁ» ì¼èÆ
ñÅÂÆé» ÇòÚ Öó·éÅ êË ÇðÔÅ ÔËÍ
ìÅçñ ç¶ ðÅÜ ÇòÚ ÇÕÃÅé î§âÆÁ» ÓÚ ð¹ñ¶-ܯÃé
î§âÆ ÁðéÆòÅñÅ, B éò§ìð (çè±)-ê§ÜÅì ç¶ ÃÅìÕÅ î§åðÆ Áå¶ ÜñÅñÅìÅç 寺
ÃÅìÕÅ Õ»×ðÃÆ ÇòèÅÇÂÕ ÃzÆ Ô§Ã ðÅÜ Ü¯Ãé Áå¶ ÃÅìÕÅ ÇòèÅÇÂÕ Ã: êzÕÅô
ÇÃ§Ø í¾àÆ é¶ Á¾Ü â¾ìòÅñÅ Õñ» ë¯Õñ ê¹ÁÅǧà ÓÚ Þ¯éÅ ñË Õ¶ ìËá¶
ÇÕÃÅé» çÆÁ» î½Õ¶ À¹¾êð ÜÅ Õ¶ î¹ôÇÕñ» ùäÆÁ»Í î§âÆ ç¶ ç½ð¶ À¹êð§å
À¹é·» ÇÕÃÅé» çÆ î¹ôÇÕñ» ùäÆÁ» Áå¶ ìÅÁç ÇòÚ ê¾åðÕÅð» éÅñ ×¾ñìÅå
ÕðÇçÁ» ÃzÆ Ô§Ã ðÅÜ Ü¯Ãé é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê§ÜÅì ÇòÚ Üç òÆ ÁÕÅñÆ çñ çÆ Ã:
êzÕÅô ÇÃ§Ø ìÅçñ çÆ Á×òÅÂÆ òÅñÆ ÃðÕÅð ìäÆ þ ÇÕÃÅé» ù î§âÆÁ» ÇòÚ
ð¹ñäÅ ÇêÁÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÜ¾æ¶ ÇÕÃÅé» çÅ î§âÆÁ» ÇòÚ Þ¯éÅ Õ¯âÆÁ»
ç¶ íÅÁ ÖðÆÇçÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þ À¹¾æ¶ ÕÂÆ ÇÕÃÅé» é¶ ÇÂà òÅð BE-BE Ççé
î§âÆÁ» ÇòÚ ð¹ñ Õ¶ ÁÅêäÆ Þ¯é¶ çÆ øÃñ ò¶ÚÆ þÍ ÃzÆ Ü¯Ãé é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ
ÇêÛñÆ Õ»×ðà ÃðÕÅð é¶ ê§ÜÅì Á§çð Þ¯é¶ çÆ éòƺ ÇÕÃî êÆ.ÁÅð. AABA
ÇñÁ»çÆ ÃÆ Ü¯ ؾà Ãî» Áå¶ Ø¾à êÅäÆ ñË Õ¶ ò¾è ÞÅó Çç§çÆ ÃÆÍ ÇÂà òÅð
ÁÕÅñÆ ÃðÕÅð çÆ Áä×ÇÔñÆ ÕÅðé ÇÕÃÅé» çÆ ÔÅñå ÇÚ§åÅÜéÕ þÍ ÇÂà î½Õ¶
À¹é·» éÅñ 깾ܶ ì¾ñ±ÁÅäÅ ç¶ ÃÅìÕÅ Õ»×ðÃÆ ÇòèÅÇÂÕ Ã: êzÕÅô ÇçØ
í¾àÆ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ìÅçñ ÃðÕÅð Ôð ëð§à Óå¶ ë¶ñ Ô¯ÂÆ þ ÇÜ¾æ¶ ÇÕÃÅé
î§âÆÁ» ÓÚ ð¹ñ ðÔ¶ Ôé À¹¾æ¶ ÕÂÆ Çê§â» ç¶ éð¶×Å î÷ç±ð» ù Õ§î éÅ ç¶äÅ
òÆ êzôÅÃé Áå¶ ÃðÕÅð çÆ éñÅÇÂÕÆ þÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃÅÇÔì ÇÃ§Ø Ç×¾ñ ìñÅÕ
çîåÆ î˺ìð Õ§èòÅñÅ, âÅ: ìÆ âÆ ÕÅñóÅ ÁðéÆòÅñÅ, ÔðÜÆå ÇÃ§Ø ð¯ÜÆ
ìåðÅ, Ã§è± Õ§èòÅñÅ, ÜÃò§å ÇÃ§Ø ò»çð àÅÔñÆòÅñŠܾàÅ ÇÂà Ã ÔÅ÷ð
ÃéÍ
ÕÅñÜ ÁÅø ÁËܱնôé ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» çÅ ÇòÇçÁÕ à±ð
åñò§âÆ ÃÅì¯, B éò§ìð (ê. ê.)-ÃæÅéÕ ×¹ð± ׯÇì§ç ÇÃ§Ø ÕÅñÜ ÁÅø ÁËܱնôé
ç¶ Ãî±Ô ÇòÇçÁÅðæÆÁ» å¶ ÃàÅø çÅ ç¯ ð¯÷Å ÇòÇçÁÕ à±ð ÇñÜÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
ÕÅñÜ îËé¶Üî˺à ç¶ î˺ìð Ã: ùÖðÅÜ ÇÃ§Ø Áå¶ âÅÇÂðËÕàð éÇð§çð ÇçØ
òñ¯º à±ð Óå¶ ÜÅä òÅÇñÁ» ù ÁôÆðòÅç ç¶ Õ¶ ðòÅéÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ à±ð çÆ
Á×òÅÂÆ ÕÅñÜ ç¶ Çêz§ÃÆêñ âÅ: ¶.Õ¶. Õ»Ãñ é¶ ÕÆåÆÍ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶
ê¹ôêÅ ×¹ÜðÅñ ÃÅǧà ÇÃàÆ Õê±ðæñŠ寺 ìÅÁç ÃzÆ ÔÇðî§çð ÃÅÇÔì
Á§ÇîzåÃð , ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃzÆ åðéåÅðé ÃÅÇÔì, ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃzÆ îÇÔ§ç¶ÁÅäÅ
ÃÅÇÔì Áå¶ ÁÖÆð ÇòÚ åõå ÃzÆ çîçîÅ ÃÅÇÔì êÔ§¹Ú Õ¶ ïÅåðÅ çÅ ÁÅé§ç
îÅÇäÁÅÍ à±ð î½Õ¶ ÁÇèÁÅêÕ ð¶ô± ÜËé, âÅ: îéÇî§çð Õ½ð, Ü×Çò§çð ÇçØ,
î¾Öä ÇÃ§Ø Ãð», îéêzÆå Õ½ð, ÜÃêzÆå Õ½ð, Õ¹ñçÆê Õ½ð Áå¶ Çì¾ÕðÜÆå
ÇÃ§Ø î½Ü±ç ÃéÍ
Õ»×ðà ò¾ñ¯º ò¯à» ìäÅÀ¹ä çÅ Õ§î ÷¯ð» Óå¶
îñ¯à, B éò§ìð (ÁÜî¶ð ÇÃ³Ø ìðÅó)-Õ»×ðà Õî¶àÆ ò¾ñ¯º ê³ÜÅì ç¶ êzèÅé
çÆ Ú¯ä ò¯à» ðÅÔƺ ÕðòŶ ÜÅä çÆ åÜòÆ÷ ù î¹¾Ö ð¾ÖÇçÁ» ê³ÜÅì íð ç¶
Õ»×ðÃÆ ÁÅ×±Á» ò¾ñ¯º ò¯à» ìéÅÀ¹ä çÅ Õ§î ÜÅðÆ þÍ îñ¯à ÔñÕ¶ ÇòÚ
Õ»×ðÃÆ ÁÅ×È å¶ ÔñÕ¶ ç¶ ÃÅìÕÅ ÇòèÅÇÂÕ ÃzÆ é¾æ± ðÅî é¶ ÔñÕ¶ ÇòÚ ò¯à»
ìéÅÀ¹ä çÅ Õ§î ÷¯ð»-ô¯ð» éÅñ ô¹ð± ÕÆåÅ þÍ ÃÅìÕÅ ÇòèÅÇÂÕ ÃzÆ é¾æ±
ðÅî å¶ À¹Ã ç¶ ÃÅæÆÁ» ÁËàñ¶ ìðÅó ô¶õ±, ÃzÆ é¾æ± ðÅî ×»èÆ, êzô¯åî
ñÅñ ÁÅð¶ òÅñ¶, é½ÜòÅé ÁÅ×± ÜÃÇò³çð ÇÃ³Ø ÂÆéÅ Ö¶óŠ寺 ÇÂñÅòÅ ìñÅÕ
Õ»×ðà ÇçÔÅåÆ îñ¯à ç¶ êzèÅé Ã: Ôܱð ÇÃ³Ø Õ³× å¶ À¹é·» ç¶ ÃÅæÆÁ» é¶
Çê³â» ÇòÚ ò¯à» ìéÅÀ¹ä çÆ î¹ÇÔ³î Çò¼ãÆ Ô¯ÂÆ þÍ
âÅ: ÁËî. ÁËÃ. ÃòÅîÆéÅæé ÁËòÅðâ À¹µØ¶ ÃÅǧÃçÅé âÅ: ùìðÅîéÆÁî
éÅ×ðÜé ù
ìÇá§âÅ, B éò§ìð (Á. ì.)-À¹µØ¶ ÃÅǧÃçÅé âÅ: ùìðÅîéÆÁî éÅ×ðÜé ù Ö¶åÆ
ÃÅǧÃçÅé ÁËòÅðâ Çç¾åÅ ÜŶ×ÅÍ ÇÂÔ ÁËòÅðâ À¹é·» ù íÅðåÆ Ö¶åÆ Áå¶
Çòç¶ôÆ Ö¶åÆ ÇòÚ Çç¾å¶ ׶ Çòô¶ô ï¯×çÅé ñÂÆ Çç¾åÅ ÜÅò¶×ÅÍ âÅ:
éÅ×ðÜé Á§åððÅôàðÆ ê¾èð ç¶ éÅîòð ÕäÕ ð¯× ÇòÇ×ÁÅéÆ Áå¶ íÅðåÆ Ö¶åÆ
Ö¯Ü Ã§ÃæÅ ç¶ ÃÅìÕÅ î¹ÖÆ Áå¶ Ú¦å Ú¶ÁðêðÃé Òêz¯àËÕôé ÁÅë êñ»à
òËðÅÇÂàÆ÷ Á˺â ëÅðîð÷Ó ðÅÂÆàà ÁæÅðàÆ ÔéÍ ÇÂÔ ÁËòÅðâ ÇðàÅÇÂðâ ÁÅÂÆ.
ÃÆ. ¶. ÁÅð. Á˺êñÅÂÆ÷ ÁËïÃƶôé Áå¶ ÁËî/ÁËà ÇéÀ±÷ÆòÆç± ÃÆâ÷
êzÅÂÆò¶à ÇñîÇàâ þçðÅìÅç ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ Çç¾åÅ Ü»çÅ þ, ÇÜà ÇòÚ A.G@
ñ¾Ö çÆ éÕç ðÅôÆ, Ã¯é¶ çÅ åî×Å å¶ ÇÂÕ ô¯íÅ ê¾åð ôÅÇîñ þÍ ÇÜÔóÅ
À¹é·» ò¾ñ¯º Ö¶åÆ ç¶ Ö¶åð ÇòÚ Çç¾åÆÁ» ×ÂÆÁ» À¹êñìèÆÁ» ñÂÆ Çç¾åÅ ÜÅò¶×ÅÍ
ÇÂÔ ÁËòÅðâ ÃîÅð¯Ô AD éò§ìð ù ÁËë. ¶. êÆ. ÃÆ. ÃÆ. ÁÅÂÆ. ÁÅâÆà¯ðÆÁî
þçðÅìÅç ÇòÖ¶ Ô¯ò¶×ÅÍ
îñ¯à ÓÚ ðÅÜ ÇîÃåðÆ ç¶ Õåñ çÆ ×¹¾æÆ Ã¹ñÞÆ
îñ¯à, B éò³ìð (ÁÜî¶ð ÇÃ³Ø ìðÅó, ðäÜÆå ÇÃ³Ø êÅÇàñ, ×¹ðîÆå ÇóØ
î¼Õó)-îñ¯à ÇòÚ ðÅÜ ÇîÃåðÆ éËì ÇÃ³Ø ç¶ Õåñ çÆ Á³éÆ ×¹¾æÆ êǹñà é¶
ùñÞÅ ñÂÆ þÍ îñ¯à ç¶ âÆ. ÁËÃ. êÆ î¹ÖÇò³çð ÇÃ³Ø í¹¾ñð é¶ êzËÃ
ÕÅéëð§Ã ÇòÚ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇîzåÕ éËì ÇÃ³Ø çÆ êåéÆ Ã¹ÖÇò³çð Õ½ð å¶ À¹Ã
ç¶ éÅñ éÅÜÅÇÂ÷ Ãì§è ð¾Öä òÅñ¶ çðôé ÇÃ³Ø ê¹¼åð dzçð ÇÃ³Ø Ãðê³Ú
Çê³â íÅÂÆð±êÅ Ç÷ñ·Å ìÇá³âÅ (ùÖÇò³çð Õ½ð çÆ ñóÕÆ òÆ çðôé ÇÃ³Ø ç¶
íåÆܶ ù ÇòÁÅÔÆ þ) é¶ ç¯ Ô¯ð ÇòÁÕåÆÁ» 寺 åÆÔ Ô÷Åð ð¹ê¶ ìçñ¶ éËì
ÇÃ³Ø ù îðòÅÇÂÁÅ þÍ âÆ. ÁËÃ. êÆ. Ã: í¹¾ñð é¶ ê¼åðÕÅð» ù ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
çðôé ÇÃ³Ø å¶ ÇîzåÕ çÆ êåéÆ Ã¹ÖÇò³çð Õ½ð ÇîzåÕ éËì ÇÃ³Ø ù ÁÅêä¶ ÇòÚ
ÁÇóÕÅ î³éç¶ ÃéÍ çðôé ÇÃ³Ø é¶ ç¯ ÇòÁÕåÆÁ» Õ¹ñò§å ÇÃ³Ø å¶ ÕîñÜÆå
ÇÃ³Ø éÅñ C@ Ô÷Åð ð¹ê¶ ÇòÚ ×¾ñ ê¼ÕÆ ÕðÕ¶ éËì ÇÃ¿Ø ù Õåñ ÕðòÅ
Çç¾åÅÍ âÆ. ÁËÃ. êÆ. Ã: í¾¹ñð é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂé·» ÇòÁÕåÆÁ» ù AE Ô÷Åð
ð¹ê¶ êÇÔñ» Çç¾å¶ Ãé å¶ ê³çð» Ô÷Åð ð¹ê¶ ìÅÁç ÇòÚ ç¶ä¶ ÃéÍ À¹é·»
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ çðôé ÇÃ³Ø Õ§î Õðç¶ éËì ÇÃ³Ø ù î¯àð ÃÅÂÆÕñ Óå¶ êÇÔñ» ÔÆ
Çéïå ÕÆåÆ æ» Óå¶ ñË Ç×ÁÅ å» À¹æ¶ éËì ÇÃ³Ø ù À¹Õå íÅó¶ ç¶ ÇòÁÕåÆÁ»
é¶ ì¹ðÆ åð·» Õ¹¾ÇàÁÅ å¶ Çëð Üç âÅÕàð» é¶ éËì ÇÃ³Ø ù ìÅÔð ìÇá³âÅ
ÔÃêåÅñ ñÂÆ ðËøð Õð Çç¾åÅ å» ï¯ÜéÅ Áé¹ÃÅð ÇÂé·» é¶ ðÃå¶ ÇòÚ ÔÆ ç¯
àÆÕ¶ ÷ÇÔð ç¶ ñÅ Çç¾å¶ ÇÕÀº¹ÇÕ éËì ÇÃ³Ø Áܶ å¾Õ ÃÇÔÕçÅ ÃÆÍ æÅäÅ Ãçð
ê¹ÇñÃ é¶ ÁËÃ. ÁËÚ. ú îéÇò³çðìÆð ÇÃ³Ø çÆ Çé×ðÅéÆ Ô¶á î¹ÕçîÅ é§ìð
AGG ÕÅùé çÆ èÅðÅ C@B ÁèÆé êðÚÅ çð÷ Õð Çç¾åÅ þÍ ÕÇæå ÕÅåñ» çðôé
ÇÃ³Ø ê¹¼åð dzçð ÇÃ³Ø å¶ ÇîzåÕ çÆ êåéÆ Ã¹ÖÇò³çð Õ½ð ù ê¹Çñà é¶
Ç×zøåÅð Õð ÇñÁÅ þ Üç ÇÕ ÕÇæå ÕÅåñ Õ¹ñò§å ÇÃ³Ø å¶ ÕîñÜÆå ÇÃ³Ø ù
Ç×zëåÅð ÕðéÅ ìÅÕÆ þÍ
çÃî¶ô êìÇñÕ ÃÕ±ñ é¶ À°µåðÆ íÅðå ÓÚ ç±ÃðÅ ÃæÅé êÌÅêå ÕÆåÅ
øðÆçÕ¯à, B éò³ìð (ê°ðìÅ)-çÃî¶ô êìÇñÕ ÃÕ±ñ øðÆçÕ¯à çÆ Çå³é ì¼ÇÚÁ»
çÆ àÆî é¶ âÆ. ¶. òÆ ÃÕ±ñ ñÅð³Ã ð¯â ÁÇîÌåÃð ÇòÖ¶ ԯ¶ ðÅôàð ê¼èðÆ
À¼°åðÆ ðÅÜ» çÆ êÌôé-À°¼åðÆ êÌÇåï¯×åÅ ÇòÚ ç±ÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕðÕ¶ ÃÕ±ñ
çÅ é»Á ð¯ôé ÕÆåÅÍ ÃÆ. ìÆ. ÁËÃ. ÂÆ. ç°ÁÅðÅ ÕðòÅÂÆ ×ÂÆ ÒÃÆ. ìÆ. ÁËÃ.
ÂÆ. ÔËðÆà¶Ü Õ°ÇÂ÷ B@@IÓ ç¶ À°¼åð Ö¶åð ç¶ î°ÕÅìÇñÁ» ÓÚ Ú³âÆ×ó· ç¶
éÅñ ÚÅð ðÅÜ» Ü³î± ÕôîÆð, ÇÔîÅÚñ êÌç¶ô, ê³ÜÅì Áå¶ ÔÇðÁÅäÅ çÆÁ» ÃÕ±ñ»
çÆÁ» Á¼á àÆî» é¶ íÅ× ÇñÁÅ ÇÜà ÇòÚ ÇÂà ÃÕ±ñ ç¶ Çå³é ÇòÇçÁÅðæÆ
ÔîðÅÜçÆê ÇóØ, ýðò Á×ðòÅñ Áå¶ ô°ìî îÇÔåÅ é¶ ÁÅêäÆ ÕÅìñÆÁå çÅ ñ¯ÔÅ
îéòÅÀ°ºç¶ ԯ¶ êÇÔñ¶ ÃæÅé Óå¶ ÁÅÀ°ä òÅñÆ î¶ÜìÅé àÆî 寺 Õ°Þ Õ° Á³Õ
ç¶ ëðÕ éÅñ ç±ÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅ Áå¶ ñ×ÅåÅð ç±ÜÅ ÃÅñ ÔË ÇÕ ÇÂà ÃÕ±ñ
ù ÇÂÔ îÅä êÌÅêå Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ ÃÕ±ñ ç¶ âÅÇÂðËÕàð Çê̳ÃÆêñ ×°ðÚðé ÇóØ
é¶ ì¼ÇÚÁ» ù ôÅìÅô Çç¼åÆÍ
é×ð Õ½ºÃñ î¹ñÅ÷î» Óå¶ ç°ÕÅéçÅð ù èîÕÅÀ¹ä çÅ ç¯ô
îñ¯à, B éò§ìð (×¹ðîÆå ÇÃ³Ø î¼Õó)-ÃæÅéÕ é×ð êÅÇñÕÅ ìÅ÷Åð ÇòÖ¶
ÇÜÀ¹ñð÷ çÆ ç¹ÕÅé Õðé òÅñ¶ ðÅÜ Õ¹îÅð ê¼°åð ò¶ç êzÕÅô òñ¯º î¼°Ö
î³åðÆ ê³ÜÅì Ãî¶å ò¾Ö-ò¾Ö À¹¼Ú ÁÇèÕÅðÆÁ» ù ÕÆåÆ ÁÅêäÆ ÇôÕÅÇÂå ÇòÚ
ÃæÅéÕ é×ð Õ½ºÃñ ç¶ î¹ñÅ÷î» Óå¶ À¹Ã ù èîÕÅÀ¹ä Áå¶ À¹Ã çÆ Õ¹¾àîÅð
ÕÆå¶ ÜÅä çÅ ç¯ô ñÅÇÂÁÅ þÍ ÁÅêäÆ ÇôÕÅÇÂå ÓÚ À°Õå ç°ÕÅéçÅð òñ¯º
ÃæÅéÕ é×ð Õ½ºÃñ çøåð ÇòÚ åÅÇÂéÅå ç¯ î¹ñÅ÷î» ò¼ñ¯º À¹Ãù ðÅå Ã
çøåð ÇòÖ¶ ì¹ñÅ Õ¶ öòÅ êÅäÆ éÅ ç¶ä ç¶ ìçñ¶ ×Åñ» Õ¾ãä, Õ¹¾àä Áå¶
è¾Õ¶ îÅð Õ¶ çøåð ÓÚ¯º ìÅÔð Õ¾ã Õ¶ éåÆܶ í¹¾×åä çÆ èîÕÆ ç¶ä ç¶ ç¯ô
ñŪÇçÁ» À¹¾Õå î¹ñÅ÷î» ÇõñÅø ÕÅðòÅÂÆ ÕðÇçÁ» À¹Ã ù ÇÂéÃÅø î¹Ô¾ÂÆÁÅ
ÕðÅÀ¹ä çÆ î³× ÕÆåÆ ×ÂÆ þÍ êÅÇñÕÅ ìÅ÷Åð ç¶ ç¹ÕÅéçÅð» ç¶ ÇÂÕ òøç òñ¯º
Á¾Ü îÅðÕÆà ç¶ êzèÅé Çà³ÕÈ ìÜÅÜ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á é×ð Õ½ºÃñ ç¶ î¹¼Ö
ÕÅðÜ ÃÅèÕ ÁøÃð Ü×ÃÆð ÇÃ³Ø èÅñÆòÅñ éÅñ ÇÂà çì³èÆ î¹ñÅÕÅå ÕÆåÆ ×ÂÆ,
ÇÜ¾æ¶ À°Õå ÁÇèÕÅðÆ òñ¯º ç¹ÕÅéçÅð òñ¯º ÇîñÆ ÇôÕÅÇÂå çÆ Ü»Ú ÕÆå¶ ÜÅä
À¹êð§å ç¯ôÆ êŶ ÜÅä òÅñ¶ î¹ñÅ÷î» ÇõñÅø À¹ÇÚ¾å ÕÅðòÅÂÆ Õðé çÅ
íð¯ÃÅ ç¹ÁÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
ÂÆ. ÜÆ. ÁËÃ. ÁÇèÁÅêÕ ï±éÆÁé ò¼ñ¯º ÃðÕÅð ù ÇÚåÅòéÆ
îñ¯à, B éò³ìð (×°ðîÆå ÇÃ³Ø î¼Õó)-ÂÆ. ÜÆ. ÁËÃ. ÁÇèÁÅêÕ ï±éÆÁé ò¼ñ¯º
ÇÂÕ ÖÅà îÆÇà³× ê³ÜÅì êÌèÅé òÆðêÅñ Õ½ð çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á îñ¯à èÅéÕ
èðîôÅñÅ ÇòÚ ð¼ÖÆ ×ÂÆÍ ÇÂà îÆÇà³× ÇòÚ Á³Õ êÌåÆôå çÆ ôðå õåî Õðé ìÅð¶
ÇòÚÅð òà»çðÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÃðÕÅð 寺 ç°ÖÆ Ô¯Â¶ ÁÇèÁÅêÕ» é¶ øËÃñÅ ÕÆåÅ
ÇÕ Ü¶ ÃðÕÅð Õ°Þ Ççé» å¼Õ ìÅÕÆ ðÇÔ³ç¶ ÁÇèÁÅêÕ» ù ÂÆ.àÆ. àÆ. ÇòÚ
çÅÖñÅ ç¶ Õ¶ Õ¯ðà ô°ð± éÔƺ ÕðçÆ å» ê³ÜÅì ê¼èð Óå¶ Ã³Øðô ô°ð± ÕÆåÅ
ÜÅò¶×Å Áå¶ ÇÜà çÆ ô°ð±ÁÅå Õê±ðæñ¶ èðéÅ ñÅ Õ¶ ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ ÂÆ. ÜÆ.
ÁËÃ. ÁÇèÁÅêÕ Ô°ä ÃðÕÅð 寺 ç°ÖÆ Ô¯ Õ¶ ÁÅêäÆÁ» ÜÅéÅ çÆ êðòÅÔ éÅ Õðç¶
ԯ¶ Õ¯ÂÆ òÆ ×ñå Õçî Ú°¼Õ ÃÕç¶ ÔéÍ ÇÜà çÆ ÃÅðÆ Çܳî¶òÅðÆ ÃðÕÅð çÆ
Ô¯ò¶×ÆÍ ÇÂà îÆÇà³× ÇòÚ ìñÅÕ êÌèÅé Çô³êñ Õôïê, Ãà³à î˺ìð ðÇò³çð Õ°îÅð,
Ç÷ñ·Å êÌèÅé ìñÇܳçð ÇÃ³Ø ÖÅñÃÅ, ðÅÜÇò³çð Õ½ð, ÇÕÌôéÅ, êòé Õ°îÅð
ÁÅÇç ÂÆ. ÜÆ. ÁËà ÁÇèÁÅêÕ ôÅîñ Ô¯Â¶Í |
|
|
