Daily Ajit - Punjab Di Awaaz

(ñóÆ Ü¯óé ñÂÆ ÇêÛñÅ Á³Õ ç¶Ö¯)

ÁÇÜÔÆÁ» êzÃÇæåÆÁ» ÇòÚ Ã¹Ú¶å ÇÃ¼Ö ÁÅêä¶ èðî çÆ Çâ×çÆ ÃÅõ ù ìÚÅÀ°ä ñÂÆ ÜÅÇ×zå Ô¯Â¶Í À°é·» é¶ Ôð Ã³íò ïåé ÕÆå¶ ÇÕ ÇÃ¼Ö ê³æ î¹ó À°Ã çôÅ ÇòÚ ÁÅò¶, ÇÜÃ òÅÃå¶ ×°ðÈ ÃÅÇÔìÅé ò¼ñ¯º Çéð³åð êzÚÅð ÕÆåÅ Ü»çÅ ÃÆÍ ÇÃ¼Ö ðÅÜ ç¶ Ãî¶º òÆ Õ°Þ Ã¹Ú¶å ÇÚ³åå-Üé ÚÅÔ°³ç¶ Ãé ÇÕ Ôð ÔÆñ¶ èðî ç¶ êåé ù ð¯ÇÕÁÅ ÜÅò¶ Áå¶ î¹ó ×°ðÇÃ¼ÖÆ ÜÆòé Ã¹ðÜÆå Õðé ç¶ ÃÅî×ð À°êðÅñ¶ ÕÆå¶ ÜÅäÍ ÁÅé§çê¹ð ÇòÚ ìÅìÅ éËäÅ ÇÃ³Ø ÇéÔ³× ÇÜé·» ç¶ Áé°ÃÅðÆ ìÅìÅ ëÈñÅ ÇÃ³Ø ÇéÔ³× Ô¯Â¶ Áå¶ îÅÞ¶ ÇòÚ â¶ðÅ ìÅìÅ ì³çÅ ÇÃ³Ø (ÇðÁÅÃå Ü³îÈ) ç¶ îÔ³å ìÅìÅ Ü°ÞÅð ÇÃ³Ø ì¶çÆ çÅ ÇÃ¼Ö ÃðçÅð» Áå¶ ìÅÁç ÇòÚ îÔÅðÅÜÅ ðäÜÆå ÇÃ³Ø À°µêð ìóÅ ÁÃð Ô¯ÇÂÁÅÍ îÅñò¶ ÇòÚ Çéðîñ¶ Ã³å Ãé, ñÇÔ³ç¶ ÇòÚ ÁâäôÅÔÆ Ã³å» çÅ êzÚÅð ÷¯ð ëó ÇðÔÅ ÃÆÍ
Üæ¶ì³çÆ ç¶ å½ð Óå¶ ÇÃ¼Ö ê¹éð-ÜÅÇ×zåÆ ñÂÆ î¹ãñ¶ ïåé» ÇòÚ¯º Çéð³ÕÅðÆ ñÇÔð Ü¯ ìÅìÅ ÇçÁÅñ é¶ ô°ðÈ ÕÆåÆ ÃÆ, çÅ é»Á òÆ ÇñÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔËÍ ÇÂÃ ñÇÔð ç¶ î¹ÖÆ ÁÅ×ÈÁ» ìÅìÅ çðìÅðÅ ÇÃ³Ø, ìÅìÅ ðåé Ú³ç, ìÅìÅ ×°ðÇç¼å ÇÃ³Ø Áå¶ ÔðÅ ÇÃ³Ø é¶ ×°ðìÅäÆ êzÚÅð ç¶ é°Õå¶ å¯º ñ¯Õ» Á³çð ð¼ìÆ êzÕÅô çÆ Ü¯Çå Ü×ÅÀ°ä ù ÁÅêäÅ ÇéôÅéÅ ÇîÇæÁÅ Áå¶ ÇÂé·» ÁÅ×ÈÁ» çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ ÇÂÃ ñÇÔð é¶ ÇÃ¼Ö» ÇòÚ ÁÅ Ú¼¹ÕÆ Ç×ðÅòà ù çÈð Õðé ñÂÆ ñ¯óÆºç¶ Õçî Ú¼¹Õ¶Í ÇÃ¼Ö» ÇòÚ ÁÅé§ç ÇòÁÅÔ çÆ ðÃî ù î¹ó Çéð³åð ÕÅÇÂî ð¼Ö Õ¶ Á¼×¶ å¯º Çêðå êÅÀ°äÆ ÇÂÃ ñÇÔð çÆ ò¼âÆ êzÅêåÆ ÃÆ êð ÇÂÔ ñÇÔð ìÔ°åÆ ç¶ð å¼Õ ñ¯ÕÇêzÁÅ éÔÆº ðÇÔ ÃÕÆ, ÇÕÀ°ºÇÕ ÇÂÃ ñÇÔð ÇòÚ ç¶ÔèÅðÆ ×°ðÈ çÆ êzæÅ ô°ðÈ Ô¯ ×ÂÆ ÃÆ, Ü¯ ÇÃ¼Ö ÇÃè»å» Áé°ÃÅð Ã¹Ú¶å ÇÃ¼Ö» ù êzòÅé éÔÆº ÃÆÍ ÇÂÃ ñÇÔð å¯º ìÅÁç éÅîèÅðÆ ñÇÔð òÆ ÇÃ¼Ö» çÆ èÅðÇîÕ Áå¶ Ã¹èÅðÕ ñÇÔð òÜ¯º Á×òÅÂÆ ñÂÆ êËçÅ Ô¯ÂÆ, ÇÜÃ ç¶ î¯ãÆ ìÅìÅ ìÅñÕ ÇÃ³Ø ÜÆ ÃéÍ ìÅÁç ÇòÚ ìÅìÅ ðÅî ÇÃ³Ø é¶ ÇÂÃ ñÇÔð çÆ Á×òÅÂÆ Ã³íÅñÆ Áå¶ ÇÃ¼Ö» ÇòÚ ÁÅÂÆÁ» Õ°ðÆåÆÁ» ù çÈð Õðé çÅ ïåé ÕÆåÅ êð ÇÂÔ ñÇÔð òÆ ÇÃ¼Ö» ÇòÚ ñ¯ÕÇêzÁÅ éÅ Ô¯ ÃÕÆÍ ÇÂÕ å» Á³×ð¶÷ ÃðÕÅð é¶ À°é·» ù ìÔ°å çìÅ Çç¼åÅ ÃÆ, ÇÂæ¯º å¼Õ ÇÕ ÃðÕÅð ç¶ âð ÕÅðé ÇÂÔ ÁÕÅñÆ ñÇÔð çÆ î¹ÖÅñÇëå ÕðéÅ ÁÅêä¶ ñÂÆ ô°¼í ÃîÞä ñ¼×¶Í çÈÃðÅ ÇÂÔ òÆ ×°ðÈâ³î Áå¶ Ô¯ð ÕðîÕÅâ» ÇòÚ öñåÅé Ô¯ä ñ¼× êÂ¶ ÃéÍ
ÇÂé·» êzÃÇæåÆÁ» Áå¶ ÁÅêäÆÁ» Á³çðÈéÆ Õî÷¯ðÆÁ» ÕÅðé ÇÂÔ ñÇÔð» ÃÅð¶ ÇÃ¼Ö Ü×å ù ÁÅêä¶ Ø¶ð¶ ÇòÚ éÅ ñË ÃÕÆÁ» Áå¶ Õ¶òñ Ã³êzçÅò» ìä Õ¶ ðÇÔ ×ÂÆÁ»Í ÇéðîÇñÁ» Áå¶ ÇéÔ³×» ÇòÚ ÇÂÔ êÇðêÅàÆ ÃÆ ÇÕ ÇÜÃ êÅÃ¯º ÇÂÔ ÁÇîzå ÛÕ Õ¶ ê³æ ÇòÚ ôÅÇîñ Ô°³ç¶, À°Ã ù ÔÆ ÇÂÔ ×°ðÈ î³éç¶ Ãé Áå¶ ÇÂÔ¯ ÔÅñ À°çÅÃÆÁ» çÅ ÃÆÍ ÇÂÃ¶ ñÂÆ ÇÂé·» ñÇÔð» ç¶ Áé°ïÅÂÆÁ» çÅ ÁÅêä¶ À°êç¶ô Õðé òÅÇñÁ» ù ×°ðÈ î³éäÅ ÁÅî Ô¯ Ç×ÁÅ ÃÆ êð Ú½Ô» åõå» Áå¶ ÁðçÅÃ ÇòÚ çÃ ×°ðÈ ÃÅÇÔìÅé Áå¶ ×°ðÈ ×z³æ ÃÅÇÔì ÜÆ å¯º Çìé» ÇÕÃ¶ Ô¯ð çÅ é»Á ñËäÅ òðÇÜå ÃÆÍ ÇÂÃ ÁðçÅÃ é¶ ×°ðÈåÅ çÆ êÇò¼åðåÅ Áå¶ À°ÇÚÁÅÂÆ ÇÃ¼Ö-îé» ÇòÚ ìÔÅñ ð¼ÖÆ Áå¶ Ã³êzçÅò» çÆÁ» ×°ðÈ-×¼çÆÁ» ÜÅ×ðÈÕ Áå¶ èðî-Çéôá ÇÃ¼Ö» ÇòÚ ÇÂåðÅ÷ï¯× Ç×äÆÁ» ×ÂÆÁ» Áå¶ ÇÃ¼Ö Ã³×å» é¶ ÇÂé·» ù ÕìÈñ éÅ ÕÆåÅÍ
ÇÃ³Ø ÃíÅ ñÇÔð ÇÂé·» ÃÅðÆÁ» ÖÅîÆÁ» ù êÈðÅ Õðé òÅÃå¶ ô°ðÈ Ô¯ÂÆ ÃÆÍ ÔÇðî³çð ÃÅÇÔì ç¶ ê¹ÜÅðÆ ÔðîÅ ÇÃ³Ø é¶ ê¹ÜÅðÆ ÇÃ³Ø» çÅ ÇÂÕ¼á Ã¼ÇçÁÅ, ÇÜÃ çÆ ÇÂÕ¼åðåÅ îÜÆáÆÁ» ç¶ ì¹³×¶ ÇòÚ Ô¯ÂÆÍ ÇÂÃ ÇòÚ ê¹ÜÅðÆ ÇÃ³Ø» ç¶ éÅñ ôÇÔð ç¶ êåò³å¶ òÆ ôÅÇîñ Ô¯Â¶ Áå¶ Õ½î çÆ Çé¼Øð ðÔÆ çôÅ À°µêð ÇòÚÅð ÕðÕ¶ ÃzÆ ÁÇîzåÃð ÇòÚ ÃzÆ ×°ðÈ ÇÃ³Ø ÃíÅ ÕÅÇÂî Õðé çÅ øËÃñÅ ÕÆåÅÍ ÇÂÔ ØàéÅ AHGB ÂÆ: çÆ ÔËÍ ÇÂÃ å¯º ìÅÁç ÇÃ³Ø ÃíÅ ñÅÔ½ð AHGI ÇòÚ ÕÅÇÂî Ô¯ÂÆÍ ÇÂé·» ÃíÅò» çÅ îÕÃç Ô¶á ÇñÇÖÁÅ ÃÆ-
A. ê³ÜÅìÆ ì¯ñÆ ÇòÚ Õ½îÆ ÃÅÇÔå êËçÅ ÕðéÅÍ òðåîÅé Ç×ÁÅé çÅ ê³ÜÅìÆ îÅÇèÁî ðÅÔÆº êzÚÅð ÕðéÅÍ
B. Õ°ðÅÔ¶ êËä òÅÇñÁ» çÅ Ã¹èÅð ÕðéÅ Áå¶ ÇÃ¼Ö» ù Áéîå» ÇòÚ ÜÅä¯º ð¯ÕäÅÍ
C. Á³×ð¶÷Æ ÔÕÈîå ç¶ éÅñ Ü°ó Õ¶ Ú¼ñäÅ Áå¶ Áêä¶ î³åò» çÆ êÈðåÆ ñÂÆ À°é·» çÅ ÃÇÔï¯× êzÅêå ÕðéÅÍ
D. ÇÃ¼Ö îå ù ÁÅêäÆ ê¹ðÅåé êÇò¼åðåÅ ç¶ çðÜ¶ å¼Õ êÔ°³ÚÅÀ°äÅÍ
E. ÇÃ¼Ö» ù èÅðÇîÕ Áå¶ ÇòòÔÅÇðÕ Çò¼ÇçÁÅ ç¶ä ç¶ ïåé ÕðéÅÍ
(ìÅÕÆ Á×ñ¶ Á³Õ ÓÚ)

×°ðå¶Ü ÇÃ³Ø

ìðÃÆ Óå¶ Çòô¶ô
åê¼ÃòÆ Áå¶ êÌÚÅðÕ Ã¿å ìÅìÅ ÔÇðéÅî ÇÃ³Ø ÷Æð¶ òÅñ¶

îÔ»ê¹ðô» çÅ ÜÆòé À°Ô êÌÕÅô æ¿î· Ô¿¹çÅ ÔË Ü¯ çÈð-çÈð å¼Õ ð½ôéÆ ëËñÅÀ°ºçÅ ÔËÍ ÁÇÜÔ¶ ÔÆ éÅîðÃÆÂ¶, ê³æ ðåé, ÃÇåÕÅðï¯× ÒÁÅê ÜêÇÔ ÁòðÔ¹ éÅî¹ ÜêÅòÇÔÓ çÆ ÕÅð Õðé òÅñ¶ îÔ»ê¹ðÖ A@H Ã¿å ìÅìÅ ÔÇðéÅî ÇÃ³Ø çÅ Üéî À°ÕÅóÅ î³âÆ Ç÷ñ·Å Çî³à×¹îðÆ (êÅÇÕÃåÅé) ÇòÚ ÇêåÅ Ã: îÇÔåÅì ÇÃ³Ø ç¶ êÇò¼åð ×ÌÇÔ ÇòÖ¶ îÅåÅ îÅÇÂÁÅ Õ½ð çÆ Õ¼¹Ö¯º AD ÜéòðÆ, AIAG ù Ô¯ÇÂÁÅÍ ìÚêé å¯º ÔÆ ìÅìÅ ÜÆ èÅðÇîÕ Áå¶ ðÈÔÅéÆ ð¹ÚÆÁ» ç¶ îÅñÕ ÃéÍ ôÅÇÂç êÈðòñ¶ À°µåî Ã¿ÃÕÅð» çÅ ÁÃð ÃÆ Ü» Øð ç¶ èÅðÇîÕ îÅÔ½ñ çÅ êÌíÅò ÇÕ ìÅìÅ ÜÆ Û¯àÆ À°îð ÇòÚ ÔÆ í×åÆ ÇòÚ ñÆé Ô¯ä ñ¼× êÂ¶ Áå¶ êÌí çÅ éÅî Üêä çÆ ñ×é À°é·» ç¶ ÇÔðç¶ ÇòÚ ÃçÅ êÌìñ ðÔÆÍ êÌíÈ êÌÅêåÆ çÅ ã¿× Áå¶ îÅð× ÜÅéä ñÂÆ ÁÅê Ã¿å»-îÔ»ê¹ðÖ» çÆ Ã¶òÅ Áå¶ Ã¿×å Õðé ñ¼×¶Í ÇÂÔ ÃÅðÅ êÇðòÅð Ã¿å ìÅìÅ é§ç ÇÃ³Ø çÅ ÁÇéé Ã¶òÕ ÃÆÍ ÇÂÃ åð·» ÁÅê òÆ Ã¿å» çÆ Úðé-ôðé ÇòÚ êÔ¿¹Ú¶ Áå¶ À°é·» å¯º ÇÃ¼ÇÖÁÅ ñË Õ¶ Ã¶òÅ ÇÃîðé çÆ çÅå ò¿âä ç¶ êÇò¼åð ÕÅðÜ ÇòÚ îÃðÈë Ô¯ ×Â¶Í ÃÅðÆ À°îð ÔÆ À°Ô éÅî Üêç¶ ðÔ¶, ÜêÅÀ°ºç¶ ðÔ¶ Áå¶ éÅî ÇÃîðé çÆ çÅå ò¿âç¶ ðÔ¶Í ÁÅê é¶ Á³ÇîÌå êÌÚÅð ÕðÕ¶ ñ¼Ö» êÌÅäÆÁ» Áå¶ éÅî ÁÇíñÅÖÆÁ» ù Á³ÇîÌåêÅé ÕðòÅ Õ¶ ×¹ðÈ ç¶ ñó ñÅÇÂÁÅ, ×¹ðÈ òÅñ¶ ìäÅÇÂÁÅÍ èðî êÌÚÅð Áå¶ è¿é ×¹ðÈ ×Ì¿æ ÃÅÇÔì çÆ êÇò¼åð ìÅäÆ çÆ ÕæÅ ÕðÇçÁ» ÁÅê é¶ B@ îÂÆ AIHD ÓÚ ÷ÆðÅ ôÇÔð ÇòÖ¶ ÁÅÃä ñÅ ÇñÁÅ Áå¶ AD ÜéòðÆ AIHE ù â¶ðÅ Ã¿å ÔÇðéÅî ÇÃ³Ø çÅ éÄÔ-ê¼æð ð¼ÇÖÁÅ Ç×ÁÅÍ
ÁÅê À°Ã ÁÕÅñ ê¹ðÖ ç¶ êÇò¼åð íÅä¶ î¹åÅÇìÕ AC éò¿ìð AIHD Ã¯îòÅð ç¶ Ççé ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ êÇò¼åð êÌÕÅô ÇçÔÅó¶ Óå¶ A ò¼Ü Õ¶ CI Çî³à Óå¶ ÃçÅ-ÃçÅ ñÂÆ À°Ã ÇòÃîÅçÆ Áé°îÅçÆ ÁÕÅñ ê¹ðÖ çÆ Ü¯å ÇòÚ ÃîÅ ×Â¶Í
Ôð ÃÅñ î½ÜÈçÅ Ã¿å ìÅìÅ ÔðÆ ÇÃ³Ø, Ã¿å ìÅìÅ ÔÇðéÅî ÇÃ³Ø çÆ ìðÃÆ ìóÆ ôðèÅ Áå¶ í×åÆ íÅò éÅñ îéÅÀ°ºç¶ ÔéÍ ÁËåÕÄ òÆ ÁÖ³â êÅá» çÆ ñóÆ ÁÅð¿í ÔË Áå¶ ÇÂÃ ç¶ í¯× AC éò¿ìð ù êË ðÔ¶ ÔéÍ Ã¿å ÔðÆ ÇÃ³Ø çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á Ã¿å ÔÇðéÅî ÇÃ³Ø ÚËðÆà¶ìñ àð¼Ãà ò¼ñ¯º Ôð ÃÅñ ÃÅðÆÁ» ÇìîÅðÆÁ» çÅ î¹øå ÕËºê ñ×ÅÇÂÁÅ Ü»çÅ ÔËÍ Ã¿å ÔðÆ ÇÃ³Ø çÆ ç¶Ö-ð¶Ö Ô¶á ÇÂæ¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò êìÇñÕ ÃÕ±ñ Áå¶ ÇÂÕ êÌÇÃ¼è ÇòÇçÁÅÇñÁÅ òÆ Ú¼ñ ÇðÔÅ ÔËÍ ×¹ðç¹ÁÅðÅ â¶ðÅ ÔÇðéÅîÃð ÇòÖ¶ î¹øå Ô¯ÇîúêËæÆ ÇâÃêËºÃðÆ òÆ Ú¼ñ ðÔÆ ÔËÍ Ã¿å» çÆ B@òÄ ìðÃÆ Óå¶ AC éò¿ìð ù Çòô¶ô çÆòÅé ÃÜä×¶, ÇÜÃ ÇòÚ ê³æ êÌÇÃ¼è ÕÆðåéÆÂ¶ Áå¶ îÔ»ê¹ðô ÕæÅ ÕÆðåé ç¹ÁÅðÅ Ã¿×å» ù ÇéÔÅñ Õðé×¶Í

-êÌåÅê ÇÃ³Ø Ü×ðÅÀ°º

èÆÁ»-ÇèÁÅäÆÁ» çÅ Õ°¼Ö ÇòÚ Õåñ ÇÕª?

ê³ÜÅì ÇòÚ èÆÁ»-ÇèÁÅäÆÁ» ç¶ Üéî Á³Õó¶ Ççé-ìÇçé Øàç¶ ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ îÅçÅ íðÈä Ô¼ÇåÁÅ çÅ çËºå ÕÅìÈ ÇòÚ éÔÆº ÁÅ ÇðÔÅÍ ÇÂÃ êÅê çÅ Õ¯ÂÆ Ô¯ð Ç÷¿î¶òÅð ÇòÁÕåÆ éÔÆº ÔË, Ã×¯º Õ°Õðî» íð¶ ÜÆòé ã³× ñÂÆ ÁÃÆº Ö¹ç ÔÆ Ç÷³î¶òÅð Ô»Í
ôðî çÆ ×¼ñ ÔË ÇÕ AA-AB ÃÅñ» çÆÁ» ÁäÇòÁÅÔÆÁ» ì¼ÚÆÁ» ×ðíêÅå ÕðòÅ ðÔÆÁ» ÔéÍ ÇÂÔ Áéðæ ÔËÍ íðÈä-Ô¼ÇåÁÅ ÕðòÅÀ°ä òÅñÆÁ» ÇòÁÅÔ°åÅ îÅò» çÆ êÆóÅ ù ôÅÇÂç ìÔ°å¶ ñ¯Õ» é¶ ÃîÞä çÆ Õ¯Çôô éÔÆº ÕÆåÆÍ
Çê¼Û¶ ÇÜÔ¶ Çê³â ØðÅÚ¯º Ç÷ñ·Å Ã³×ðÈð Ãì³èÆ ÁõìÅð» ÇòÚ Ûê¶ Õ°óÆÁ» ç¶ Üéî Á³Õó¶ êó· Õ¶ îé ç¹ÖÆ Ô¯ÇÂÁÅÍ ê³Ü çÇðÁÅò» Áå¶ ÃÇåÕÅðå ×°ðÈÁ» çÆ Úðé-Û°Ô êzÅêå êÇò¼åð èðåÆ çÆ ÇÔ¼Õ Óå¶ ÇØäÅÀ°ä¶ êÅê! ÕÅÁì¶ ÇòÚ ÔÆ Õ°ëð! ÷ðÅ Ã¯ÚÆÂ¶ ÇÕ Ö¹ç ù ×°ðÈÁ» ç¶ Áé°ÁÅÂÆ Áå¶ Õ½î» çÆ êÇÔð¶çÅðÆ çÅ Ô¯ÕÅ ç¶ Õ¶ ÁÃÆº ÇÕÔóÅ éÇÔô Õðî Õð ðÔ¶ Ô»Í Ã³é B@@G ÇòÚ ØðÅÚ¯º é×ð ÇòÖ¶ A@G Üéî¶ ì¼ÇÚÁ» Çê¼Û¶ Õ°óÆÁ» çÆ Ç×äåÆ CF ç¼ÃÆ ×ÂÆ ÔËÍ Ã³é B@@H ÇòÚ À°Ã¶ ÔÆ Çê³â ÇòÚ A@G ì¼ÇÚÁ» çÅ Üéî Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ, ÇÜé·» ÇòÚ¯º ÇÃðë CB Õ°óÆÁ» Ü³îÆÁ» ÃéÍ ÇÂÃ¶ ÔÆ åð·» ÇÂÃ ÃÅñ ç¶ Ãå³ìð B@@I å¼Õ GA Üéî¶ ì¼ÇÚÁ» Çê¼Û¶ BF Õ°óÆÁ» é¶ Üéî ÇñÁÅ ÔËÍ èÆÁ» çÅ Ø¼à Ü³îäÅ Õ¯ÂÆ ð¼ìÆ ÇÕzôîÅ éÔÆº ÔË, Ã×¯º ÃÅâÅ ÁÅêäÅ ÔÆ ÃÔ¶ÇóÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÷°ñî ÔËÍ Ã¯Úä òÅñÆ ×¼ñ ÔË ÇÕ Ú³ç ÇÛ¼ñó» çÆ ÖÅåð ÁñàzÅÃÅÀ±ºâ îôÆé» çÆ Øð-Øð Ã¶òÅ êÌçÅé Õðé òÅñ¶ î¹Ö½ÇàÁ», ì¶åðÃ âÅÕàð» Áå¶ ÇéðçÂÆ éðÃ» é¶ îé°¼ÖåÅ çÆ Á³ô ù Öåî Õðé ñÂÆ ÇÕÔóÅ ÇÕ¼åÅ ÁõÇåÁÅð Õð ÇñÁÅ ÔË? îÅçÅ íðÈä-Ô¼ÇåÁÅ Õðé Çòð¹¼è ÕÅùé ìä¶ Ô¯Â¶ ÔéÍ ñ¼Ö» ÔÆ Õ°óÆÁ» Ôð ÃÅñ ×ðí ÇòÚ îÅðÆÁ» Ü»çÆÁ» Ôé êð ÁêðÅèÆÁ» Çòð¹¼è À°º×ñ» À°µêð Ç×ä¶ ÜÅä òÅñ¶ ÁêðÅè» ç¶ Õ¶Ã ÔÆ çðÜ Ô¯ ÃÕ¶ ÔéÍ Ü¶Õð ÇÂÔ ð¹ÞÅé ÚÅñÈ ÇðÔÅ å» ê³ÜÅì ÇòÚ ÇÂÕ Ççé Õ°óÆÁ» çÅ ÕÅñ êË ÜÅò¶×ÅÍ
ÇÂÕ Ãðò¶Öä Áé°ÃÅð íÅðå ÇòÚ Ôð ÃÅñ åÕðÆìé A.AB Õð¯ó ×ðíêÅå Ô°³ç¶ Ôé, ÇÜé·» ÇòÚ ñ¼Ö» ÔÆ Õ¶Ã îÅçÅ íðÈä-Ô¼ÇåÁÅ ç¶ Ô°³ç¶ ÔéÍ Ü¶Õð ìÔ°åÆ Ç×äåÆ-ÇîäåÆ ÇòÚ éÅ òÆ êÂÆÂ¶ å» Ã³é B@@A çÆ îðçîô°îÅðÆ Áé°ÃÅð ê³ÜÅì ç¶ Ç÷ñ·Å ëåÇÔ×ó· ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ A@@@ î¹³ÇâÁ» Çê¼Û¶ GED Õ°óÆÁ» ù Üéî ñËä çÅ Ô¼Õ êzÅêå Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆÍ À°Ã ò¶ñ¶ Ãî¹¼Ú¶ ê³ÜÅì ÇòÚ ÇÂÕ Ô÷Åð î¹³ÇâÁ» Çê¼Û¶ Õ°óÆÁ» çÆ Ç×äåÆ GIE êÅÂÆ ×ÂÆ ÃÆÍ ÇÃ¼à¶ òÜ¯º ê³ÜÅì ç¶ ñ¼Ö» ÔÆ Ã¯é¶ ç¶ ê¹¼åð Ü» å» Ûó¶ ðÇÔä×¶ Ü» Çëð ÃËÕÃ çÆ êÈðåÆ ñÂÆ Õ¯ÂÆ Ô¯ð ðÃåÅ ÁõÇåÁÅð Õðé×¶, ÇÜÃ éÅñ ÁêðÅèÕ Á³ÕÇóÁ» ÇòÚ òÅèÅ Ô¯ ÜÅò¶×ÅÍ
Ãî¹¼ÚÆ îé°¼ÖåÅ ç¶ íñ¶ ñÂÆ Õ°¼Ö çÆ Ã³íÅñ ÕðéÅ Áå¶ ì¼ÇÚÁ» ù Ú³×Æ Ã¶è ç¶äÅ ìÔ°å ÷ðÈðÆ ÔËÍ Çê¼Û¶ ÇÜÔ¶ ÁõìÅð» çÆÁ» Ã¹ðÖÆÁ» ÇòÚ êÇó·ÁÅ ÃÆ ÇÕ ê³ÜÅì å¯º òð×ñÅÂÆÁ» Õ°óÆÁ» çÆ ðÅÜÃæÅé ÇòÚ Çò¼ÕðÆ ñ×ÅÂÆ Ü»çÆ ÔË Áå¶ ÇÂÃ¶ ÔÆ åð·» ìÅÔðñ¶ ÃÈÇìÁ» çÆÁ» ñóÕÆÁ» ù ê³ÜÅì ÇòÚ ÇñÁÅ Õ¶ ò¶ÇÚÁÅ Ü»çÅ ÔËÍ ÃîÞä òÅñÆ ×¼ñ ÔË ÇÕ Á½ðå Õ¯ÂÆ î³âÆÁ» ÇòÚ ÇòÕä òÅñÆ ôËÁ éÔÆº ÔËÍ ÃÅâÆÁ» èÆÁ»-íËä» ù ëËôéêzÃåÆ Áå¶ ÃðÆðÕ êzçðôéÆ çÆ ìÜÅÂ¶ À°ÃÅðÈ ÜÆòé çÆÁ» Õçð»-ÕÆîå» ñÂÆ ÜÈÞäÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ ÃîÅÜ ù òÆ ÇòÁÅÔ» Óå¶ çÅÜ, ÚîÕ-çîÕ Áå¶ Ô¯ð Çé×Èä¶ ÖðÚ¶ ØàÅÀ°ä¶ ÚÅÔÆç¶ Ôé å» ÇÕ ÁËÃ¶ ÇðòÅÜ ×ðÆì» ñÂÆ íðÈä-Ô¼ÇåÁÅ Õðé ñÂÆ îÜìÈðÆ çÅ ÕÅðé éÅ ìä ÃÕäÍ
Çòôò-ÜäéÆ çÅ îÅä-ÃéîÅé ÕðéÅ ÃÅâÅ éËÇåÕ ëð÷ ÔËÍ ÇÃ¼Ö ðÇÔå-îðïÅçÅ Áé°ÃÅð Õ°óÆîÅð å¶ éóÆîÅð ñ¯Õ» éÅñ Ãì³è ð¼Öä¶ ÇòòðÜå ÔéÍ ÇÃ¼Ö Ü×å çÆ ÃðìÀ°µÚ ÁæÅðàÆ ÃzÆ ÁÕÅñ åõå ÃÅÇÔì ò¼ñ¯º ÇÃ¼Ö Ü×å ÇòÚ íðÈä-Ô¼ÇåÁÅ Çòð¹¼è Ãî¶º-Ãî¶º ÇÃð ã°Õò¶º Ã³ç¶ô å¶ ÁÅç¶ô Çç¼å¶ Ü»ç¶ ðÔ¶ ÔéÍ Á½ðå òð× çÆ ÇÂÃ êÆóÅ ù á¼ñ· êÅÀ°ä ñÂÆ ÇÃ¼ÇÖÁÕ ñ¯Õ», îÅð×-çðôÕ», çÅðôÇéÕ ÁÅ×ÈÁ», ÃîÅÇÜÕ Ã¹èÅðÈÁ», èðî ç¶ êÇÔð¶çÅð» Áå¶ ÃðÕÅðÆ ÁçÅÇðÁ» ù åé¯º-îé¯º êÇÔñÕçîÆ Õðé çÆ ñ¯ó ÔË, ÇÜÃ ñÂÆ êÇðòÅðÕ ã»Ú¶, Çò¼ÇçÁÕ ÁçÅÇðÁ», ÃËîÆéÅð», òðÕôÅê», ÃÅÇÔåÕ ðÚéÅò» Áå¶ îÆâÆÂ¶ çÆ òðå¯º ÕÆåÆ ÜÅ ÃÕçÆ ÔËÍ ÔòÅÂÆ ÇìÁÅé» çÆ æ» ÃÅðÇæÕ å¶ Ã³ÜÆçÅ Õ³î ÕðÕ¶ ÔÆ îé°¼ÖåÅ çÅ íñÅ ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔËÍ
Ã¯, ÁÅú ÁÅê» ðñ-Çîñ Õ¶ ÁÅêäÆ éËÇåÕ Áå¶ ÃîÅÇÜÕ Ç÷³î¶òÅðÆ ù ÇéíÅÀ°ºÇçÁ» îÅçÅ íðÈä-Ô¼ÇåÁÅ ç¶ Õ°Õðî ù ð¯Õä ÇòÚ ÁÅêäÅ ï¯×çÅé êÅÂÆÂ¶ Áå¶ ÇÂÃ îÅðÈ çËºå ù é¼æ êÅÀ°ä ñÂÆ Ôð Õ¯Çôô ÕðÆÂ¶ å» Ü¯ ÇÂé·» èÆÁ» ù òÆ ÇÂÃ Ã³ÃÅð ù ÁÅêäÆÁ» Á¼Ö» éÅñ ç¶Öä çÅ î½ÕÅ éÃÆì Ô¯ ÃÕ¶Í

âÅ: ðØìÆð ÇÃ³Ø ìËºÃ

ìÆìÆ Õ°ñÇò¿çðÜÆå Õ½ð ÖÅñÃÅ ìÅá» òÅÇñÁ» çÅ ãÅâÆ ÜæÅ

ÃðÔ¼çÆ Ç÷ñ·Å ×¹ðçÅÃê¹ð ç¶ Çê³â ôÅÔê¹ð ÇòÖ¶ ÇêåÅ Ã: åðñ¯Õ ÇÃ³Ø Áå¶ îÅåÅ ÃÌÆîåÆ çñìÆð Õ½ð ç¶ ÇòÔó¶ ÇòÚ ÇÖóÆ ÇÂÕ îÅÃÈî ÕñÆ ìÆìÆ Õ°ñÇò¿çðÜÆå Õ½ð ÖÅñÃÅ ìÅá» òÅÇñÁ» çÅ ãÅâÆ ÜæÅ Á¼Ü ì¹¦çÆÁ» ù Û±Ô ÇðÔÅ ÔËÍ
À°é·» çÆ ôÅçÆ ìÅäÆ Áå¶ ìÅä¶ éÅñ Ü¹ó¶ ìÅìÅ ÕðéêÌÆå ÇÃ³Ø Çê³â ÇòÛ¯ÁÅ éÅñ Ô¯ÂÆÍ èÅðÇîÕ ÇòÚÅð» òÅñ¶ àÕÃÅñÆ êÇðòÅð ÇòÚ ÁÅ Õ¶ À°é·» çîçîÆ àÕÃÅñ ç¶ î¹ÖÆ Ã¿å ìÅìÅ áÅÕ°ð ÇÃ³Ø êÅÃ¯º ÁôÆðòÅç êÌÅêå ÕðÕ¶ çîçîÆ àÕÃÅñ òÅñ¶ Ç×ÁÅéÆ çñÜÆå ÇÃ³Ø ï±. ÁËÃ. Â¶., Ç×ÁÅéÆ ÃðìÜÆå ÇÃ³Ø ÕËé¶âÅ òÅÇñÁ» çÆ êÌ¶ðéÅ Áå¶ ÃÇÔï¯× ÃçÕÅ ôÅé-Â¶-ÖÅñÃÅ ×¹ðîÇå ÇòÇçÁÅñÅ ìÅá» å¯º Ç×ÁÅéÆ Ãðòé ÇÃ³Ø ÇéêÅñ êÅÃ¯º ÕòÆôðÆ êÌÚÅðé çÆ ÇÃ¼ÇÖÁÅ ñË Õ¶ B@@A ÇòÚ ìÆìÆ ÃÇå¿çð Õ½ð Áå¶ ìÆìÆ ××éçÆê Õ½ð ù éÅñ ñË Õ¶ ÕòÆôðÆ ÜæÅ ÇåÁÅð ÕÆåÅ Áå¶ ÒÁé¯ÖÅ ôÔÆç ìÅìÅ çÆê ÇÃ³ØÓ Áå¶ Òç¿íÆÁ» êÅÖ³âÆÁ» å¯º ðÔ¯ ìÚ Õ¶Ó éÅîÆ ç¯ èÅðÇîÕ ÕËÃ¶à» òÆ ÇÃ¼Ö Ã¿×å» ç¶ Ãéî¹Ö ÕÆåÆÁ»Í ôÌ¯îäÆ Õî¶àÆ îËºìð Üæ¶çÅð ÁîðÆÕ ÇÃ³Ø ç¶ Çé¼Ø¶ ÃÇÔï¯× ÃçÕÅ ÇÔ³ç¹ÃåÅé ç¶ Õ¯é¶-Õ¯é¶ ÇòÚ ÜÅ Õ¶ ÇÃ¼Ö Ã¿×å» ù ÇÃ¼Ö ÇÂÇåÔÅÃ éÅñ Ü¯óé ñÂÆ ÃÖå ØÅñäÅ ØÅñÆ Áå¶ Áé¶Õ» îÅä-ÃéîÅé ÁÅêäÆ Þ¯ñÆ êòÅÂ¶Í
Ãî¶º é¶ Õðòà ìçñÆÍ ÇÃ¼Ö Ã¿×å» çÆ íÅðÆ î³× Óå¶ ìÆìÆ Õ°ñÇò¿çðÜÆå Õ½ð ÖÅñÃÅ é¶ B@@H ÇòÚ À°µØ¶ ãÅâÆ À°ÃåÅç íÅÂÆ ñÖÇò¿çð ÇÃ³Ø Ã¯Ôñ êÅÃ¯º Ç×ÁÅé êÌÅêå ÕðÕ¶ ãÅâÆ Üæ¶ çÆ ÃæÅêéÅ ÕÆåÆÍ À°é·» ç¶ Üæ¶ ÇòÚ Ô¹ä ìÆìÆ ðÜò¿å Õ½ð ÖÅñÃÅ, ìÆìÆ Õ¿òñÜÆå Õ½ð ÖÅñÃÅ ØäÆÂ¶ Õ¶ ì»×ð ç¯ò¶º ÃÕÆÁ» íËä» Áå¶ ÃÅð¿×Æ îÅÃàð íÅÂÆ Ã¿çÆê ÇÃ³Ø Ã¿èÈ Ã¶òÅ ÇéíÅÁ ðÔ¶ ÔéÍ À°é·» çÅ ãÅâÆ ÜæÅ ò¼Ö-ò¼Ö ÕÂÆ àÆ. òÆ. ÚËéñ» Óå¶ ÁÅêäÆ Ô¯ºç çðÃÅ Ú¼¹ÕÅ ÔËÍ ìÆìÆ Õ°ñÇò¿çðÜÆå Õ½ð ÇÜæ¶ Ü¯ôÆñ¶ ãÅâÆ êÌÚÅðÕ òÜ¯º ÁÅêäÆ ÇÂÕ Çòñ¼Öä êÛÅä ìäÅ Ú¼¹Õ¶ Ôé, À°æ¶ À°é·» ÇòÚ ÇÂÔ òÆ ÖÅÃÆÁå ÔË ÇÕ ìÔ¹å ÃÅðÆ ìÅäÆ À°é·» ù ÷ìÅéÆ Õ¿á ÔË Ü¯ ìÔ¹å Ø¼à Ô¿¹çÅ ÔËÍ ìÆìÆ Õ°ñÇò¿çðÜÆå Õ½ð ÁÅêä¶ êåÆ ìÅìÅ ÕðéêÌÆå ÇÃ³Ø ÇòÛ¯ÁÅ Áå¶ ç¯ ì¶ÇàÁ» ×¹ðêÌÆå ÇÃ³Ø, Ã¹ÖêÌÆå ÇÃ³Ø éÅñ Çê³â ÇòÛ¯ÁÅ, åÇÔ: ÁÜéÅñÅ, Ç÷ñ·Å Á³ÇîÌåÃð ÇòÖ¶ êÇðòÅðÕ Ç÷¿î¶òÅðÆÁ» òÆ ìÅÖÈìÆ ÇéíÅÁ ðÔÆ ÔË Áå¶ ãÅâÆ Üæ¶ ç¹ÁÅðÅ ÇÃ¼Ö Õ½î çÆ Ã¶òÅ òÆ Õð ðÔÆ ÔËÍ

-èðÇò¿çð ÇÃ³Ø Á½ñÖ,
ê¼åð êÌ¶ðÕ, ðÅî åÆðæ (Á³ÇîÌåÃð)Í IHAEB-HBBHC

ÕÅôÆ Ü» ôÆô¶ ç¶ ð¯×é çÅ ÕñÅåÇîÕ Õ¿î

éÕ¯çð ÃÇæå ôÇ×ðç ç¶ îÕìð¶ À°å¶ Ô¯ÇÂÁÅ ÕñÅåÇîÕ Õ¿î

î¹ÃñîÅé» ç¶ íÅðå ÇòÚ ÁÅÀ°ä éÅñ ÂÆðÅé å¯º ÇÂÕ éòÄ êÌÕÅð çÆ Õ¿è-ÇÚ¼åð åÕéÆÕ ÇÜÃ ù ÒÕÅôÆÓ Ü» ÒôÆô¶ ç¶ ð¯×é çÅ Õ¿îÓ ÁÅÖç¶ Ãé, ê³ÜÅì ÇòÚ êÌÚÇñå Ô¯ ×ÂÆÍ Õ¿è-ÇÚ¼åð» çÆ ÇÂÃ åÕéÆÕ ðÅÔÄ Çô³×ÅðÆÁ» ìÔ¹å ÃÅðÆÁ» î¹ÃÇñî ïÅç×ÅðÆ ÇÂîÅðå» ÇÂÃ ÇòèÆ çÆ, Ü¯ ÇÕÃ¶ Ãî¶º Ú¯ÖÆ êÌÚÇñå ÃÆ, Á¼Ü òÆ òÇâÁÅÂÆ Õð ðÔÆÁ» ÔéÍ
ÇòôòÅÃ ÕÆåÅ Ü»çÅ ÔË ÇÕ ÕÅôÆ Ü» ôÆô¶ ç¶ ð¯×é çÆ ÇÂÃ ÕñÅ çÅ ÁÅð¿í ÚÆé ÇòÚ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ Áå¶ Çëð ÇÂÔ åìð¶÷, ÃîðÕ¿ç Áå¶ ÂÆðÅé çÆÁ» î¹ÃÇñî ÇÂîÅðå» ðÅÔÄ íÅðå ÇòÚ êÔ¿¹ÚÆÍ ÇÂÔ ÇÂÕ êÌÕÅð çÆ êñÃåðé°îÅ ÃÖå àÅÂÆñ À°å¶ ôÆô¶ çÆ ð¿×Æé êðå Ô¿¹çÆ ÔË Ü¯ ÚÆéÆ ç¶ í»â¶ ò»× ÇñôÕçÆ ÔËÍ êñÃåðé°îÅ ÇÂÔ ÃÖå àÅÂÆñ ÚÈé¶ Áå¶ ð¶å çÆ ÇîñÅòà éÅñ ÇåÁÅð ÕÆåÆ Ü»çÆ ÃÆ Ü¯ ÇÂÃ À°å¶ ôÆô¶ çÆ ð¿×Æé êðå ù Á¼× ç¶ ìÔ¹å å¶÷ Ã¶Õ ÇòÚ ×ÌÇÔä Õð ñËºçÆ ÃÆÍ Çâ÷ÅÂÆé ÁÅÇç çÆ ñ¯ó Áé°ÃÅð ÇÂé·» ù ìäÅÀ°ä Ãî¶º ÔÆ ÕÂÆ êÌÕÅð ç¶ ÁÅÕÅð» ÇòÚ ãÅñ ÇñÁÅ Ü»çÅ ÃÆ-Ú½ðÃ, ÁÅÇÂåÕÅð, ×¯ñ, ÇåÕ¯ä, Û¶-Õ¯ä, Á¼á-Õ¯ä Áå¶ ÁÇÜÔ¶ ÔÆ Ô¯ð Áé¶Õ» ÁÅÕÅð» ÇòÚÍ ÇÂé·» ù ×ñ¶÷â àÅÂÆñ òÆ ÁÅÇÖÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔËÍ ÇÂé·» ù Õ¿è» À°å¶ À°ÃÅðÆ Ãî¶º Üó Çç¼åÅ Ü»çÅ ÃÆÍ ÇÂÃ çÆ Ãí å¯º ò¼âÆ Çòô¶ôåÅ ÇÂÃ ç¶ ð¿×» ç¶ ÇÚð-ÃæÅÂÆ ðÇÔä ÇòÚ ÔË Ü¯ ×ðîÆÁ» çÆ å¶÷ è¼¹ê ÇòÚ òÆ Çë¼Õ¶ éÔÄ êËºç¶Í
ê³ÜÅì ÇòÚ ÇÂÃ Õ¿î çÆ êÇÔñÆ À°çÅÔðé ÇêôÅòð é¶ó¶ ÕÇéôÕ ç¶ Ãå±ê å¯º êÌÅêå Ô¯ÂÆ ÔË, ÇÜæ¶ Öð¯ôàÆ ÇñêÆ éÅñ À°ÕðÆÁ» ÇÂ¼à» ç¶ ÇÔ¼Ã¶ ×ñ¶÷ ÕÆå¶ Çîñ¶ ÔéÍ ÕÂÆ ÃçÆÁ» ìÅÁç ÇÂÔ Õ¿î Ô¯ð êÌê¼Õ ðÈê ÇòÚ ACòÄ ÃçÆ ÂÆ: ç½ðÅé î¹ñåÅé ÇòÚ À°Ãð¶ ìÔÅòñ Ô¼Õ Áå¶ ð¹Õé-ÇÂ-ÁÅñî ç¶ îÕìÇðÁ» çÆÁ» Õ¿è» À°å¶ ÃÜÅòàÆ ðÈê ÇòÚ êÌ×à Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆÍ ÁÜ¯Õ¶ íÅðåÆ ê³ÜÅì ÇòÚ ÁÇÜÔ¶ Õ¿î çÆ Ãí å¯º Ã¿¹çð À°çÅÔðé éÕ¯çð ÃÇæå À°ÃåÅç Áå¶ ôÇ×ðç ç¶ îÕìÇðÁ» ÇòÚ ç¶ÖÆ ÜÅ ÃÕçÆ ÔË Ü¯ ´îòÅð ÜÔ»×Æð Áå¶ ôÅÔ ÜÔÅé ç¶ ðÅÜ ÕÅñ Ãî¶º ìä¶ ÃéÍ Çòô¶ôÕð ôÇ×ðç ç¶ îÕìð¶ çÆÁ» Õ¿è» À°å¶ Ü¯ ×ñ¶÷â àÅÂÆñ» çÅ ð¿×Æé Õ¿î Ô¯ÇÂÁÅ ÔË, À°Ô ÕñÅ êÅðÖÈÁ» Áé°ÃÅð ìÔ¹å À°µÚÆ ÕÅðÆ×ðÆ çÅ ÔË, ÇÜÃ çÆ ÚîÕ ÃËºÕó¶ òÇð·Á» çÆ å¶÷ è¼¹ê, îÄÔ, Ôé¶ðÆ ÁÅÇç ÞñÇçÁ» Á¼Ü òÆ À°Ã¶ åð·» ÕÅÇÂî ÔË ÇÜò¶º ÇÕ À°Ô ÁÅêä¶ éò¶º Áå¶ Ã¼Üð¶ ðÈê ÇòÚ Ô¯ò¶×ÆÍ
ÇÂÃ Õ¿î ç¶ ÕñÅåÇîÕ Ã¹Ô¼êä ù ÇÂæ¶ êÌÕÅÇôå ÕÆå¶ ôÇ×ðç ç¶ îÕìð¶ ç¶ ç¯ ÁÅÇÂåÕÅð Ú½ÖÇàÁ» ÇòÚ ç¶ÇÖÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔËÍ ò¼â¶ Áå¶ Û¯à¶ ÁÅÕÅð ç¶ ç¯ò» Ú½ÖÇàÁ» ç¶ Çâ÷ÅÂÆé ç¶ Õ¶ºçð ÇòÚ ÇÂÕ-ÇÂÕ îðåìÅé ìÇäÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔË, ÇÜé·» ÇòÚ ×¹ñçÃåÅ ÇçÖÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÔË Áå¶ ìÅÕÆ çÆ æ» ò¶ñ-ìÈÇàÁ» éÅñ Á¦Ç´å ÔËÍ ÇÂé·» ÇòÚ êÆñ¶, Ôð¶, ×Èó·¶, éÆñ¶, ìçÅîÆ, ÃëËç Áå¶ ÜÅîäÆ ð¿× çÅ ò¼è êÌï¯× Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ ÇÂÔ Çâ÷ÅÂÆé Õ°Þ Çí¿éåÅ éÅñ îÕìð¶ çÆÁ» Õ¿è» ç¶ ìÅÔðñ¶ êÅÃ¶ ÃÅðÆ æÅÂÆº ìÇäÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ ÇÂé·» çÅ Ã¿ï¯Üé ÇÂÕÃ¹ðåÅ Áå¶ Ã¹î¶ñåÅ ÕñÅåÇîÕ Çéïî» çÆ ÃÔÆ åðÜîÅéÆ ÕðçÅ ÔËÍ

âÅ:Õ¿òðÜÆå ÇÃ³Ø Õ¿×
B@AA, ë¶Ã-A@, î¹ÔÅñÆ-AF@@FB. î¯ìÅ: IHGBH-CCF@D
kanwar_kang@yahoo.co.in

ÇÃ¼Ö Ü×å ç¶ êÌÇÃ¼è ðÅ×Æ ÜÇæÁ» ÇòÚ¯º ÚîÕç¶ ÇÃåÅð¶
íÅÂÆ ìÇÚ¼åð ÇÃ³Ø å¶ íÅÂÆ ÁÅåîÜÆå ÇÃ³Ø òâÅñÅ Ü½Ôñ

ÇÃ¼Ö Ü×å ù îÅä ÔË ÇÕ Õ½î ÇòÚ Ãî¶º-Ãî¶º îÔÅé ðÅ×ÆÁ», ãÅâÆÁ», ÕæÅòÅÚÕ» ò¼ñ¯º ÇÃ¼Ö Ã¿×å» ù ×¹ðìÅäÆ éÅñ Ü¯óé ñÂÆ Çòô¶ô À°êðÅñ¶ ÕÆå¶ Ü»ç¶ ðÔ¶ ÔéÍ ÁÇÜÔ¶ ÔÆ êÌÇÃ¼è ÕÆðåéÆÁ» ÇòÚ¯º ÇÂÕ é»Á ÔË íÅÂÆ ìÇÚ¼åð ÇÃ³Ø Áå¶ íÅÂÆ ÁîðÜÆå ÇÃ³Ø ÇÜé·» çÅ Üéî Çê³â òâÅñÅ Ü½Ôñ ìñÅÕ Ü¿ÇâÁÅñÅ ×¹ðÈ Ç÷ñ·Å Á³ÇîÌåÃð ÇòÖ¶ Ô¯ÇÂÁÅÍ î¹ãñÆ ÇÃ¼ÇÖÁÅ Çê³â ÇòÖ¶ ÔÆ êÌÅêå Õðé À°êð¿å çîçîÆ àÕÃÅñ Ú½Õ îÇÔåÅ å¯º ÕÆðåé çÆ ÇÃ¼ÇÖÁÅ ÔÅÃñ ÕÆåÆÍ ÇÂÃ å¯º ìÅÁç ÇÂé·» ×¹ðç¹ÁÅðÅ ×¹ðÈ ÕÆ ì¶ð ÃÅÇÔì îÇÔåÅ ÇòÖ¶ ìå½ð Ô÷ÈðÆ ðÅ×Æ òÜ¯º Ã¶òÅ ô¹ðÈ ÕÆåÆ Ü¯ Á¼Ü òÆ Çéð¿åð ÜÅðÆ ÔËÍ íÅÂÆ ìÇÚ¼åð ÇÃ³Ø å¶ íÅÂÆ ÁÅåîÜÆå ÇÃ³Ø ÇÂ³×ñËºâ, ÇÃ³ØÅê¹ð, ç¹ìÂÆ ÁÅÇç ç¶ô» ÇòÚ ÕÆðåé çÆ Ã¶òÅ ÇéíÅÁ Ú¼¹Õ¶ ÔéÍ åìñ¶ çÆ Ã¶òÅ íÅÂÆ ÁîÅéåêÌÆå ÇÃ³Ø Õðç¶ ÔéÍ ÇÂé·» çÆ ÕËÃ¶à ÒÃí é×ðÆ î¶º Â¶Õ¯ ðÅÜÅÓ ÕÅëÆ êÌÚ¼Çñå Ô¯ÂÆ Áå¶ ÒÁÅÖ» ÜÆòÅ ÇòÃð¶ îð ÜÅÀ°Ó ç¶ ÇÃðñ¶Ö Ô¶á ÇÂÕ Ô¯ð ÕËÃ¶à ÜñçÆ ÇðñÆ÷ Ô¯ ðÔÆ ÔËÍ ÇÂÃ Üæ¶ ò¼ñ¯º ×¹ðç¹ÁÅðÅ ×¹ðÈ ÕÆ ì¶ð ÃÅÇÔì ç¶ î¼¹Ö Ã¶òÅçÅð Ã¿å ìÅìÅ Ã¼Üä ÇÃ³Ø çÆ êÈðé ðÇÔé°îÅÂÆ Ô¶á é½ÜòÅé» ù ×¹ðìÅäÆ éÅñ Ü¯óé ÇÔå ÇÃðå¯ó ïåé ÜÅðÆ ÔéÍ òÅÇÔ×¹ðÈ ÇÂé·» ù ÃëñåÅ ìÖôä å» Ü¯ ÇÂÔ ÜæÅ ÇÂÃ¶ åð·» ÔÆ ÇÃ¼Ö Õ½î çÆ Ã¶òÅ ÕðçÅ ðÔ¶Í

-Áî¯ñÕ ÇÃ³Ø Çã¼ñ¯º,
À°ê-çëåð, ì¿×ÅÍ IHGFH-IGHEA

í×å éÅîç¶ò ÜÆ

ç¼Öä íÅðå ÇòÚ íÅðåÆ ñÇÔð é¶ Áé¶Õ» Ã¿å»-îÔÅåîÅò» ù Üéî Çç¼åÅÍ ÇÂé·» å¯º ÔÆ êÌíÅÇòå ìÔ¹å ÃÅð¶ ñ¯Õ Ô¯Â¶Í ÇÂé·» ÇòÚ¯º ÔÆ ÇÂÕ êÌî¼¹Ö Áå¶ ´»åÆÕÅðÆ ÇòÚÅðèÅðÅ ð¼Öä òÅñ¶ í×å Ô¯Â¶ í×å éÅîç¶ò ÜÆÍ í×å éÅîç¶ò çÅ Üéî ABG@ ÂÆ: ù îÔÅðÅôàð ç¶ Ç÷ñ·Å ÇÃåÅðÅ ç¶ ÇÂÕ Çê³â éðÃÆ ìÅîéÆ ÇòÚ Ô¯ÇÂÁÅÍ ÁÅê ç¶ ÇêåÅ çÅ é»Á ÃÌÆ çÅîÅÃ¶á Áå¶ îÅåÅ çÅ é»Á ×¯éÅìÅÂÆ êÌòÅé ÕÆåÅ Ü»çÅ ÔËÍ ÁÅê ÜÅå ç¶ çðÜÆ Ãé Ü¯ ÇÕ À°Ã Ãî¶º ÇòÚ ÇÂÕ éÆòÄ ÜÅå ÃîÞÆ Ü»çÆ ÃÆÍ îÅåÅ-ÇêåÅ é¶ ÁÅê çÅ ÇòÁÅÔ ìóÆ Û¯àÆ À°îð ÇòÚ ÔÆ ê¹ðòÅ Çê³â ç¶ ×¯Çì³ç Ã¶á çÆ ì¶àÆ ðÅÜÅìÅÂÆ éÅñ Õð Çç¼åÅ Ü¯ ÇÕ ìÔ¹å Çî¼á¶ Ã¹íÅÁ çÆ ÃÆÍ ìÚêé å¯º ÔÆ í×å ÜÆ çÅ îé ç¹ÇéÁÅòÆ ÚÆ÷» ÇòÚ Áå¶ ÕÅð-ÇòÔÅð» ÇòÚ éÔÄ ÃÆ ñ×çÅÍ À°é·» çÅ ð¹ÞÅé èÅðÇîÕ Ö¶åð ò¼ñ Ç÷ÁÅçÅ ÃÆÍ
ÁÅê é¶ ÁÅêäÅ ÃÅðÅ ÜÆòé Ü¯ ÇÕ Õ¼¹ñ H@ ÃÅñ çÅ ìäçÅ ÔË, îÅéò ÇÔåÕÅðÆ ÕÅðÜ» Áå¶ êÌíÈ í×åÆ ÇòÚ ÇìåÅÇÂÁÅÍ ÁÅê é¶ ÁÅêä¶ ÜÆòéÕÅñ ÇòÚ Ü¯ ìÅäÆ ðÚÆ, À°Ô Çå¿é êÌî¼¹Ö Ãð¯å» å¯º ÇîñçÆ ÔË :
A. çÅçÈ ê³æÆ ÃÅÇÔå çÆ ê³áòÅäÆ (AC@ ôìç)
B. îðÅáÆ ÇòÚ Ã¿Õñé ÕÆå¶ Áå¶ Ã¿êÅÇçå B@@ Áí¿×
C. ÃÌÆ ×¹ðÈ ×Ì¿æ ÃÅÇÔì ÇòÚ FA ôìç, ÇÜé·» ÇòÚ¯º AE ôìç ÁËÃ¶ Ôé, Ü¯ Ô¯ð ÇÕÃ¶ Ãð¯å ÇòÚ À°êñìè éÔÄ ÔéÍ
í×å éÅîç¶ò ÜÆ ç¶ ÜÆòé çÆÁ» ÕÂÆ ØàéÅò» êÌÚÇñå Ôé, ÇÜé·» å¯º êåÅ ñ×çÅ ÔË Áå¶ ÇÃ¼è Ô¿¹çÅ ÔË ÇÕ êÌíÈ ÁÅêä¶ í×å çÆ ð¼ÇÖÁÅ Ôð ÔÆñ¶ ÕðçÅ ÔËÍ
ÁÅê îé¼¹Ö ù À°êç¶ô Çç³ç¶ Ôé ÇÕ ÁÅêäÅ ÁÅÚðé ÃçÅ À°µÚÅ ð¼ÖäÅ ÚÅÔÆçÅ ÔË Áå¶ ÃîÅÜ ÇòÚ éÅðÆ ù À°ÇÚå ÇÂ¼÷å ç¶äÆ ÚÅÔÆçÆ ÔË :
Øð ÕÆ éÅÇð ÇåÁÅ×Ë Á³èÅ¨ êð éÅðÆ ÇÕÀ° ØÅñË è¿èÅ¨
(Á³× 1164-65)
í×å éÅîç¶ò ÜÆ Áé°ÃÅð êÌîÅåîÅ éÅ å» ÇÕÃ¶ î³Ççð ÇòÚ òÃçÅ ÔË Áå¶ éÅ ÔÆ ÇÕÃ¶ îÃÆå ÇòÚ, êÌîÅåîÅ å» îé¼¹Ö ç¶ îé ÇòÚ òÃçÅ ÔË, Øà-Øà ÇòÚ òÃçÅ ÔË, ÇÂÃ ÇÃÌôàÆ ç¶ ÷ð¶-÷ð¶ ÇòÚ òÃçÅ ÔËÍ
ÇÔ³çÈ êÈÜË ç¶Ô¹ðÅ î¹ÃñîÅä° îÃÆÇå¨
éÅî¶ Ã¯ÂÆ Ã¶ÇòÁÅ ÜÔ ç¶Ô¹ðÅ é îÃÆå¨ (Á³× 875)
í×å ÜÆ é¶ ÁÅêäÅ ÃÅðÅ ÜÆòé êÌíÈ í×åÆ ÇòÚ ìåÆå ÕÆåÅ Áå¶ îé¼¹Ö» ù ÃÔÆ ðÅÔ ç¼ÃÇçÁ» Ã¼Ú¶ îÅð× Óå¶ Ú¼ñä çÆ êÌ¶ðéÅ Çç¼åÆÍ ÁÅêä¶ ÜÆòé çÅ ÇÂÕ î¼¹Ö íÅ× í×å ÜÆ é¶ ê³ÜÅì ç¶ ÇÂÕ Çê³â Ø¹îÅä (×¹ðçÅÃê¹ð) ÇòÖ¶ ×¹÷ÅÇðÁÅÍ ÇÂÃ ÁÃæÅé Óå¶ ÁÅê ¦ìÅ Ãî» ðÔ¶ Áå¶ êÌíÈ í×åÆ Õðç¶ Ô¯Â¶ Áé¶Õ» ÜÆò» ù êÌîÅåîÅ éÅñ Ü¯ÇóÁÅÍ Çê³â Ø¹îÅä ÇòÖ¶ Á¼Ü òÆ ÁÅê çÆ ïÅç ÇòÚ çðìÅð ÃÅÇÔì Áå¶ åÇêÁÅäÅ ÃÅÇÔì î½ÜÈç ÔËÍ ÇÂé·» ÁÃæÅé» Óå¶ í×å éÅîç¶ò ÜÆ ç¶ ÁÅ×îé ê¹ðì Áå¶ Ü¯åÆ Ü¯å ê¹ðì Óå¶ íÅðÆ î¶ñÅ ñ×çÅ ÔË Áå¶ ÃÅðÆ ç¹éÆÁÅ å¯º Ã¿×å» ÇÂÃ îÔÅé í×å çÆ Úðé Û±Ô êÌÅêå èðåÆ Óå¶ éåîÃåÕ Ô¯ä ÁÅÀ°ºçÆÁ» ÔéÍ ÇÂé·» ÃîÅ×î» Óå¶ îÔÅðÅôàð çÆ Ã¿×å ÖÅÃ å½ð Óå¶ ê¼¹ÜçÆ ÔËÍ Ãò: ìÅòÅ îÇÔ³çð ÇÃ³Ø çÅ êÇðòÅð Ü¯ ÇÕ í×å éÅîç¶ò ç¶ ÁÇéé Ã¶òÕ ìÅòÅ ì¯Ôó çÅÃ çÆ Á³ô-ò¿ô ÇòÚ¯º ÔË, Á¼Ü òÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì çÆ Ã¶òÅ çðìÅð ÃÅÇÔì Õî¶àÆ çÆ îçç éÅñ Õð ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ ñóÕÆÁ» ç¶ ÕÅñÜ ù ç¶Öç¶ Ô¯Â¶ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ÃÈÞòÅé ÇòçòÅé Çê³Ì: éÇð³çð ÇÃ³Ø ì¶çÆ é¶ í×å éÅîç¶ò çÆ ìÅäÆ å¯º êÌ¶ðéÅ ñË Õ¶ ÒìÅìÅ éÅîç¶ò ÕÅñÜ ëÅð òÈîËéÓ çÆ ÃæÅêéÅ ÕÆåÆ ÔË, ÇÜÃ éÅñ ÇÂñÅÕ¶ çÆ Çò¼ÇçÁÅ çÅ ÇîÁÅð À°µÚÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ

-ÇÃîðéÜÆå ÇÃ³Ø ì¶çÆ,
A@A, ÇéÀ± ×ÌÆé êÅðÕ ÕÅñ¯éÆ, ÇÞ¼ñ ð¯â, êÇàÁÅñÅ-ADG@@D. î¯ìÅ: IDFCA-@G@FH

×¹ðç¹ÁÅðÅ ìÅìÅ ×¹ðÇç¼åÅ ÚÚðÅóÆ ÇòÖ¶ ÇòôÅñ ÕÆðåé çðìÅð Ô¯ÇÂÁÅ

×¹ðç¹ÁÅðÅ Çà¼ìÆ ÃÅÇÔì ÚÚðÅóÆ ÇòÖ¶ ÕÆðåé çðìÅð ç½ðÅé ××éÜ¯å Õ½ð î¯×¶ òÅÇñÁ» çÅ ÜæÅ ÕÆðåé ÕðçÅ Ô¯ÇÂÁÅ, Ã¿å ìÅìÅ ìñìÆð ÇÃ¿Ø òÆ ìËá¶ ÔéÍ Ô¶áñÆ åÃòÆð ÇòÚ Ã¿×å çÅ ÇçzôÍ

×¹ðç¹ÁÅðÅ ìÅìÅ ×¹ðÇç¼åÅ ÜÆ Çà¼ìÆ ÃÅÇÔì ÚÚðÅóÆ ÇòÖ¶ ÃÅñÅéÅ ÃîÅ×î Ô¯Â¶Í ÇÂÃ î½Õ¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ ×Ì¿æ ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ D@ ÁÖ³â êÅá ÃÅÇÔì ô¹ðÈ ÕÆå¶ ×Â¶Í í¯× À°êð¿å Ç²òôÅñ ÕÆðåé çðìÅð Ô¯ÇÂÁÅ, ÇÜÃ ÇòÚ íÅÂÆ çÇò¿çð ÇÃ¿Ø Ã¯ãÆ «ÇèÁÅäÅ, íÅÂÆ îñÕÆå ÇÃ¿Ø , ìÅìÅ ìñìÆð ÇÃ¿Ø ðÅóÅ ÃÅÇÔì «ÇèÁÅäÅ, ìÆìÆ ××éÜ¯å Õ½ð î¯×¶ òÅñ¶ Áå¶ åñÇò¿çð Õ½ð ÖÅñÃÅ é¶ ÁÅêä¶ ÕÆðåé éÅñ Ã¿×å ù ×¹ðìÅäÆ éÅñ Ü¯ÇóÁÅÍ Ã¿å ìÅìÅ ìñòÆð ÇÃ¿Ø é¶ ÇÂÃ î½Õ¶ Ã¿×å ù ×¹ðìÅäÆ éÅñ Ü¹óé çÆ ÁêÆñ Õðç¶ Ô¯Â¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Ã¼Ú Óå¶ Ú¼ñ Õ¶ ÔÆ ×¹ðÈ Øð çÆÁ» Ö¹ôÆÁ» êÅÂÆÁ» ÜÅ ÃÕçÆÁ» ÔéÍ ôÅî C òÜ¶ å¼Õ ×¹ðìÅäÆ çÅ ò¼âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ Ã¿×å é¶ Áé§ç îÅÇäÁÅÍ çÈÃð¶ Ççé Á¼Ö» çÅ ÇòôÅñ ÕËºê ñ×ÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ, ÇÜÃ ç½ðÅé ÚÅð Ô÷Åð îðÆ÷» çÆÁ» Á¼Ö» çÅ î¹ÁÅÇÂéÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÕËºê çÅ À°çØÅàé ÁÜÆå ÇÃ¿Ø ê³ù ÇâêàÆ ÕÇîôéð é¶ ÕÆåÅÍ Ã¿å ìÅìÅ ìñìÆð ÇÃ¿Ø ç¶ À°µçî éÅñ Ô¯ ðÔ¶ ÇÂÃ ÕËºê ç½ðÅé îðÆ÷» ç¶ ÁêÌ¶ôé ÕÆå¶ ×Â¶ å¶ î¹øå ñËµé÷ òÆ êÅÂ¶ ×Â¶Í ìÅìÅ ìñìÆð ÇÃ¿Ø é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ Ôð¶Õ ÃÅñ ÁÃÆº ×¹ðîÇå êÌÚÅð ñÂÆ ÇÜæ¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ ×Ì¿æ ÃÅÇÔì ÜÆ çÅ úà ÁÅÃðÅ ñË Õ¶ ÕÆðåé çðìÅð ÕðòÅÀ°ºç¶ Ô», À°æ¶ ÔÆ ñ¯óò¿ç» çÆ îçç ñÂÆ Á¼Ö» çÅ ÕËºê ñ×Å Õ¶ Ã¶òÅ çÅ ïåé Õðç¶ Ô»Í

-ìñÇò¿çð ÇÃ¿Ø ×¹ðÅÇÂÁÅ