|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ êÌÕÅô ÇçÔÅóÅ ôðèÅ å¶ À¹åôÅÔ éÅñ îéÅÇÂÁÅ
×¹ðç¹ÁÅðŠׯÇì¿ç×ó· ÇòÖ¶ ÕðòŶ ׶ ÃîÅ×î ç½ðÅé ðÅ×Æ ÃåéÅî ÇÃ¿Ø ù
ÃéîÅÇéå Õðç¶ Ô¯Â¶ þµâ ×Ì¿æÆ Ç×ÁÅéÆ î¯Ôä ÇÃ¿Ø å¶ Ü¾æ¶çÅð î¬Õ ÇÃ¿Ø ×¯Çì¿ç×ó·Í
åÃòÆð: ùÇð¿çðêÅñ ÇÿØ
î¯×Å, B éò¿ìð (Ã. ð.)-ÃÌÆ
×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ ÁòåÅð Ççòà ìóÆ ôðèÅ Áå¶ íÅòéÅ éÅñ ñÅñÅ ñÅÜêå ðŶ
îËî¯ðÆÁñ êÅñÆàËÕÇéÕ ÕÅñÜ ÁÜÆåòÅñ ÇòÖ¶ ÕÅñÜ çÆ îËé¶Üî˺à, ÇòÇçÁÅðæÆ Áå¶
ÃîÈÔ ÃàÅë ò¾ñ¯º îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃÌÆ Ã¹ÖîéÆ ÃÅÇÔì Áå¶ Áé¿ç ÃÅÇÔì ç¶ êÅá
ç¶ í¯× êŶ ×Â¶Í ÕÅñÜ ç¶ âÅÇÂðËÕàð Úîé ñÅñ ÃÚç¶òÅ é¶ ×¹ðÈ ÜÆ ç¶ Úðé
Õîñ» ÇòÚ ôðèÅ ç¶ ë¹¾ñ í¶à ÕðÇçÁ» ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ ç¾Ã¶ ԯ¶ îÅð×
å¶ å¹ðé çÆ ê̶ðéÅ Çç¾åÆÍ ê̯ëËÃð ôôÆ ïÅçò é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Ã¾Ú ×¹ä» å¯º
À¹µÚÅ þ êð ÁÅêäŠþÚŠù¾ÚÅ ÁÅÚÅð å¶ ÇòÔÅð À¹Ã 寺 À¹µÚÅ Ô¹¿çÅ þÍ
ùÖîéÆ ÃÅÇÔì êÅá» ç¶ í¯× êŶ
àËׯð ÕÅñÜ ÁÅë ÁËÜÈÕ¶ôé ëåÇÔ×ó· ÇòÚ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ êÌÕÅô
À¹åÃò îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃîÈÔ ÃàÅë Áå¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ ÃÌÆ Ã¹ÖîéÆ
ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ êÅá» ç¶ í¯× êŶ ×Â¶Í ÕÅñÜ ç¶ ÇêÌ¿ÃÆêñ âÅÕàð Õ¿òñÜÆå Õ½ð
é¶ ÇÃ¾Ö èðî ù ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÆ òâî¹¾ñÆ ç¶ä çÅ ÇÜÕð ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÃàÅë
ò¾ñ¯º òÆ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÆÁ» ÇÃÇÖÁÅò» ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ
Çç¾åÆ ×ÂÆÍ ÃÅð¶ ÃàÅë Áå¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ò¾ñ¯º ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÆÁ»
ÇÃÇÖÁÅò» Óå¶ Ú¾ñä çÅ êÌä ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ò¾ñ¯º ÇêÌ¿ÃÆêñ Õ¿òñÜÆå
Õ½ð ù ÃéîÅé ÇÚ¿é· òÆ í¶à ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ëåÇÔ×ó· ê³ÜåÈð, (ÔðçÆê ÇÿØ)-ÇÃ¾Ö èðî ç¶ ìÅéÆ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶
êÌÕÅô ê¹ðì ù ÃîðÇêå ÇÂÕ ÃîÅ×î ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇÃ¿Ø ÃíÅ ÇòÖ¶ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ å¶
ÿ×å» ò¾ñ¯º ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃÌÆ ×¹ðÈ ×Ì¿æ ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ ÁÖ¿â êÅá» ç¶ í¯×
À¹êð¿å íÅÂÆ ×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø ç¶ ðÅ×Æ Ü¾æ¶ é¶ ×¹ðìÅäÆ ç¶ ÕÆðåé éÅñ ÿ×å» ù
ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ ÇÂà Ã þµâ ×Ì¿æÆ Ç×ÁÅéÆ ìñòÆð ÇÃ¿Ø é¶ Ã¿×å» éÅñ ÇòÚÅð
û޶ ÕðÇçÁ» ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÆÁ» ÇÃÇÖÁÅò» Óå¶ ÚÅéäÅ êÅÇÂÁÅÍ
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, (Çÿ×ñÅ)-Çê³â ñ¿×¶ÁÅäÅ Ö¹ðç ç¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ê¾åÆ Õ¯ð ÇòÖ¶
ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ ×¹ðê¹ðì ìÔ¹å ÔÆ ôðèÅ Áå¶ À¹åôÅÔ éÅñ îéÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅÍ ÃÌÆ ×¹ðÈ ×Ì¿æ ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ ð¾Ö¶ ԯ¶ ÁÖ¿â êÅá» ç¶ í¯× À¹êð¿å
ÕÆðåéÆ Ü¾ÇæÁ» é¶ Ã¿×å» ù ×¹ðìÅäÆ ç¶ îé¯Ôð ÕÆðåé ðÅÔÄ ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ ÃÜŶ
׶ ÃÇåÃ¿× çðìÅð ÇòÚ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ç¶ î¹¾Ö Ã¶òÅçÅð Ç×ÁÅéÆ ÕðéËñ ÇÿØ
é¶ Ã¿×å» ù ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÆÁ» ÇÃÇÖÁÅò» Óå¶ Ú¾ñä çÆ ê̶ðéÅ
Çç¿ÇçÁ» ÃÌÆ ×¹ðÈ ×Ì¿æ ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ ñó ñ¾×ä çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ À¹é·» ×¹ðê¹ðì
Óå¶ ÕðòŶ ׶ ÃîÅ×î ñÂÆ Ã¿×å» ò¾ñ¯º Çç¾å¶ ÃÇÔï¯× ñÂÆ è¿éòÅç ÕÆåÅÍ
ÿ×å» ù ×¹ðÈ çÅ ñ¿×ð Áå¹¾à òðåÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
×¹ðç¹ÁÅðÅ ôÔÆç ìÅìÅ å¶×Å ÇÃ¿Ø ÇòÖ¶ ÃîÅ×î
×¹ðç¹ÁÅðÅ ôÔÆç ìÅìÅ å¶×Å ÇÃ¿Ø Ú¿ç ê¹ðÅäÅ ÇòÖ¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ç¶ î¹¾Ö
öòÅçÅð ìÅìÅ éÛ¾åð ÇÃ¿Ø çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ÃîÈÔ ôðèŬ ÿ×å» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ
êÌèÅé ×¹ðçÆê ÇÃ¿Ø Ú¿ç ê¹ðÅäÅ ç¶ êÌì¿è» Ô¶á êÇÔñÆ êÅåôÅÔÆ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ
ç¶ò ÜÆ çÅ ÁòåÅð ×¹ðê¹ðì ìÔ¹å ÔÆ ôðèÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÁÖ¿â êÅá» ç¶ í¯×
À¹êð¿å ðÅ×Æ íÅÂÆ Õ¹ñò¿å ÇÃ¿Ø ð½ºåÅ, ÔðîÆåÇ Ã¿Ø í¾àÆ é¶ Ã¿×å» ù ÕÆðåé
ðÅÔÄ Áå¶ íÅÂÆ Ü¹×ðÅÜ ÇÃ¿Ø î½ó îÅñòÅ, ÃÅèÈ ÇÃ¿Ø è¿îÈ, îÇÔ¿çð ÇÃ¿Ø ð¯â¶,
î¶Üð ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ ç¶ Ü¾ÇæÁ» é¶ Ã¿×å» ù ãÅâÆ òÅð» Áå¶ ÕòÆôðÆ ðÅÔÄ ÇéÔÅñ
ÕÆåÅÍ î¹¾Ö Ã¶òÅçÅð ìÅìÅ éÛ¾åð ÇÃ¿Ø é¶ Ã¿×å» ù ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶
ñó ñ¾× Õ¶ ìÅäÆ å¶ ìÅä¶ ÇòÚ êÌê¾Õ Ô¯ä çŠÿç¶ô Çç¾åÅÍ ÃîÅ×î ç¶ ÁÖÆð ÇòÚ
ìÅìÅ éÛ¾åð ÇÃ¿Ø å¶ ×¹ðçÆê ÇÃ¿Ø êÌèÅé é¶ ÕòÆôðÆ, ãÅâÆ, ÕÆðåéÆ Ü¾ÇæÁ» ù
ÃéÅéå ÕÆåÅÍ ÇÂà Ã êÌèÅé ܯðÅ ÇÿØ, ÔðÇî¿çð ÇÃ¿Ø ÕËé¶âÆÁé, Çéðîñ â¶ÁðÆòÅñÅ
Ãî¶å ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚÿ×å» ê¹¾ÜÆÁ»Í
ÇìñÅÃê¹ð, (×ÅÔñÅ)-ÃæÅéÕ ×¹ðç¹ÁÅðÅ îŬÃð å¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ê̶îÃð ÇòÖ¶ ÃÌÆ
×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ êÌÕÅô À¹åÃò ìóÆ ôðèÅ å¶ À¹åôÅÔ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
ÃÌÆ ÁÖ¿â êÅá ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ í¯× êŶ ׶ À¹êð¿å ÇÂà î½Õ¶ ðÅ×Æ Ü¾ÇæÁ»
ò¾ñ¯º ðÃÇí¿éÅ ÕÆðåé ÕðÇçÁ» Ãî¹¾ÚÆ îÅéòåÅ ç¶ ðÇÔìð ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ
çÆÁ» ÇþÇÖÁÅ î¹åÅìÕ Ú¾ñä çÆ Ã¿×å» ù ÁêÆñ ÕÆåÆÍ ×¹ðç¹ÁÅðÅ îŬÃð Õî¶àÆ
ò¾ñ¯º âÅÕàð ìñÇò¿çð ÇÃ¿Ø ì¾èéƺ òÅñ¶, ×Ì¿æÆ ì¿å ÇÃ¿Ø ðÅî¶òÅñÅ, ùðÜÆå
ÇÃ¿Ø Þ¯ðó», ùðÜÆå ÇÃ¿Ø ðÅÜÅ ÇÃ¾Ö ù ÇÃð¯êÅú éÅñ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅÍ ×¹ðÈ ÕÅ
ñ¿×ð Áå¹¾à òðÇåÁÅÍ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ×¹ðÚðéÕ¿òñ ÃÅÇÔì ×ÅÜÆÁÅäÅ, ×¹ðç¹ÁÅðÅ
éÅéÕÃð åÖåÈê¹ðÅ ÃÅÇÔì, ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÁÅçÈê½ó ÃÅÇÔì îÅÛÆÕ¶, ×¹ðç¹ÁÅðÅ êÅÕÅ
ÃÅÇÔì îè¶Õ¶, ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÷ëðéÅîÅ ÃÅÇÔì çÆéÅ, ×¹ðç¹ÁÅðŠöòÅÃð ÇéÔÅñ ÇÿØ
òÅñÅ ÁÅÇç ÇòÖ¶ òÆ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ êÌÕÅô ê¹ðì îéÅÀ¹ä çÅ ÃîÅÚÅð
ÇîÇñÁÅ þÍ
î¯×Å, (ùÇð¿çðêÅñ ÇÿØ)-ÇÃ¾Ö èðî ç¶ ìÅéÆ å¶ êÇÔñÆ êÅåôÅÔÆ ÃÅÇÔì ÃÌÆ
×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ êÌÕÅô À¹åÃò î¯×Å ôÇÔð Áå¶ ÁÅÃêÅÃ ç¶ ÇÂñÅÇÕÁ» ÇòÚ
ìóÆ ôðèÅ Áå¶ À¹åôÅÔ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃæÅéÕ ôÇÔð ç¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ìÆìÆ
ÕÅÔé Õ½ð, ×¹ðç¹ÁÅðÅ Õñ×Æèð ç¾å ð¯â, ×¹ðç¹ÁÅðÅ ìÃåÆ ×¯Çì¿ç×ó·,
×¹ðç¹ÁÅðÅ ×¹ðÈ å¶× ìÔÅçð ç¯Ã»Þ ð¯â, ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇÃ¿Ø ÃíÅ, ×¹ðç¹ÁÅðÅ éÅîç¶ò
íòé, ×¹ðç¹ÁÅðÅ à»ÕÕô¾åðÆ, ×¹ðç¹ÁÅðÅ ðÅÜêÈå», ×¹ðç¹ÁÅðÅ çÃî¶ô é×ð
Á¿ÇîÌåÃð ð¯â î¯×Å, ×¹ðç¹ÁÅðÅ Õñ×Æèð Á¿ÇîÌåÃð ð¯â, ×¹ðç¹ÁÅðÅ îÅÂÆ ÜÅéÕÆ,
×¹ðç¹ÁÅðÅ Û¶òÄ êÅåôÅÔÆ ì¹¾ÕäòÅñÅ ð¯â, ×¹ðç¹ÁÅðÅ ìÅìÅ ÂÆôð ÇÃ¿Ø ìñç¶ò
é×ð å¶ Ô¯ðé» ×¹ðç¹ÁÅÇðÁ» ÇòÚ ÃÌÆ ×¹ðÈ ×ð¿æ ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ ÁÖ¿â êÅá» ç¶ í¯×
êŶ ׶ À¹êð¿å ÇÜæ¶ ÕÆðåéÆ Ü¾ÇæÁ» é¶ ×¹ðìÅäÆ ç¶ îé¯Ôð ÕÆðåé ç¹ÁÅðÅ
ÿ×å» ù ×¹ðÈ Øð éÅñ ܯÇóÁÅ À¹æ¶ ÇÃ¾Ö ÇòçòÅé» å¶ ÕæÅòÅÚÕ» é¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ
éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ ëñÃë¶ Óå¶ ÚÅéäÅ êÅÇÂÁÅÍ
ÁÖ¿â êÅá» ç¶ í¯× êŶ
î¯×Å, (ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø ì¾ìÆ)-×¹ðç¹ÁÅðÅ ×¹ðÈÃð êÅåôÅÔÆ Û¶òÄ Ø¾ñ Õñ» ÇòÖ¶
×¹ðç¹ÁÅðÅ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ Áå¶ ÃîÈÔ Çê³â çÆÁ» ÿ×å» ò¾ñ¯º ×¹ðê¹ðì ôðèÅ
íÅòéÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÁÖ¿â êÅá» ç¶ í¯× êŶ ׶ À¹êð¿å ×Ì¿æÆ Çÿػ
íÅÂÆ ìÖôÆô ÇÃ¿Ø Áå¶ íÅÂÆ î¶Üð ÇÃ¿Ø ç¶ Ü¾æ¶ é¶ Ã¿×å» ù ×¹ðìÅäÆ ç¶
ðÃÇí¿é¶ ÕÆðåé éÅñ ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé î¹ÖÇåÁÅð
ÇÿØ, À¹ê êÌèÅé ×¹ðî¶ñ ÇÿØ, ÃËÕàðÆ êòéçÆê ÇÿØ, Ö÷ÅéÚÆ Ü¹×ðÅÜ ÇÿØ,
Çéðîñ ÇÿØ, ðÅÜêÅñ ÇÿØ, ×Ì¿æÆ ìÈàÅ ÇÿØ, ôÔÆç ìÅìÅ çÆê ÇÃ¿Ø ïÈæ òËñë¶Áð
Õñ¾ì ç¶ êÌèÅé Ü×ÃÆð ÇÿØ, êÌ˵à ÃÕ¾åð âÅÕàð ìñðÅÜ ÇÃ¿Ø Ü¾ÖÈ Ãî¶å ò¾âÆ
Ç×äåÆ ÇòÚ Ã¿×å» ÔÅ÷ð ÃéÍ ÁÖÆð ÇòÚ Ã¿×å» ñÂÆ êÕ½ÇóÁ» Áå¶ Üñ¶ìÆÁ» çÅ
í¿âÅðÅ ñÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
Çê³â Çéè»òÅñÅ ÇòÖ¶ é×ð ÕÆðåé
Çê³â Çéè»òÅñÅ ÇòÖ¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ ×Ì¿æ ÃÅÇÔì ÜÆ çÆ ÛåðÛÅÇÂÁÅ Ô¶á é×ð ÕÆðåé
ÃÜÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÇÜà çÆ Á×òÅÂÆ ê³Ü ÇêÁÅÇðÁ» é¶ ÕÆåÆÍ é×ð ÕÆðåé ÃÌÆ ×¹ðÈ ×Ì¿æ
ÃÅÇÔì Á¾×¶ ÁðçÅà ì¶éåÆ ÕðÕ¶ Çê³â ç¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì 寺 Áð¿í Ô¯ÇÂÁÅ å¶
ò¾Ö ò¾Ö êóÅÁ 寺 Ô¹¿çÅ Ô¯ÇÂÁÅ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ÃîÅêå Ô¯ÇÂÁÅÍ é×ð
ÕÆðåé ÇòÚ ìÅìÅ ÇÂÕìÅñ ÇÃ¿Ø ñ¿×¶ÁÅäÅ ç¶ ÕÆðåéÆ Ü¾æ¶ Ã¿×å» ù ×¹ðÈ
ÇÂÇåÔÅà ùäÅ Õ¶ ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ Ã¿×å» ò¾ñ¯º é×ð ÕÆðåé çÅ æ» æ» Çé¾ØÅ ÃòÅ×å
ÕÆåÅ Ç×ÁÅ Áå¶ ñ¿×ð ñ×Ŷ ×Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ ìñÇò¿çð ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú, î¯çé ÇÿØ,
éÛ¾åð ÇÿØ, ùðÜÆå ÇÿØ, Çì¾Õð ÇÿØ, êðîÜÆå ÇÿØ, ùÖç¶ò ÇÿØ, ÁÜî¶ð
ÇÿØ, Çô¿çð ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
êñ¿ìð ÃËéàðÆ ïÈéÆÁé é¶ ñ¿×ð ñÅÇÂÁÅ
Õ¯àÕêÈðÅ ð¯â é¶ó¶ Ç¿êðÈòî˺à àð¾Ãà Õñ¯éÆ ç¶ éÜçÆÕ êñ¿ìð ÃËéàðÆ òðÕð
ïÈéÆÁé ò¾ñ¯º ñ¿×ð ñ×ÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà ñ¿×ð çÅ À¹çØÅàé òÅðâ é¿ìð BF ç¶
Õ½ºÃñð âÅÕàð ÿçÆê é¶ ðÆìé Õ¾à Õ¶ ÕÆåÅÍ ìñÇò¿çð ÇÃ¿Ø Ã¶Ö¯º êÌèÅé, ìÈàÅ
ÇÃ¿Ø òÅÂÆà êÌèÅé, ùÖç¶ò ÇÿØ, êòé Õ¹îÅð, ùéÆñ ã¿â, ÿçÆê ã¿â, ׯðÅ,
ðÅÕ¶ô Õ¹îÅð ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
é¾æÈòÅñÅ ×ðìÆ, (ÃÅèÈ ðÅî)-ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ êÌÕÅô ÇçÔÅóÅ ÃæÅéÕ
ÕÃìÅ é¾æÈòÅñÅ ×ðìÆ Áå¶ ÁÅà êÅÃ ç¶ Çê³â» ÇòÚ ìÔ¹å ÔÆ ôðèÅ Áå¶ À¹åôÅÔ
éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ é¶óñ¶ Çê³â í¬ð, éÅæ¶òÅñÅ, ÔðƶòÅñÅ, îÅÔñÅ Õñ» å¶
Ö¹ðç, ò¾âÅ Øð, Û¯àÅ Øð, í¶ÖÅ, ç¾çÅÔÈð, ñ¿×¶ÁÅäÅ Õñ», â¶îðÈ ÁÅÇç ç¶
×¹ðç¹ÁÅÇðÁ» ÇòÚ ÃÌÆ ÁÖ¿â êÅá» ç¶ í¯× êŶ ׶ À¹êð¿å ðÅ×Æ, ãÅâÆ,
ÕòÆôðÆ Ü¾ÇæÁ» ò¾ñ¯º ÿ×å» ù ÕÆðåé Áå¶ ×¹ðÈ ÇÂÇåÔÅà ùäÅ Õ¶ ÇéÔÅñ ÕÆåÅ
Ç×ÁÅÍ ÕÂÆ Çê³â» ÇòÚ é×ð ÕÆðåé òÆ ÃÜŶ ׶Í
ñ¿×ð ñŶ
ì¾èéƺ Õñ», (Ç´ôé ׯêÅñ Õ¯Ûó)-ñ¯ê¯ ð¯â ì¾èéƺ Õñ» ç¶ ÃîÈ¿Ô ç¹ÕÅéçÅð»
ò¾ñ¯º Çì¿çð îéÆñÅ òÅñ¶ çÆ Á×òÆ Ô¶á ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ ÁòåÅð ÇçÔÅó¶
å¶ Õ¹ñÚ¶ Û¯ÇñÁ» çÅ ñ¿×ð Ãà¶à ìËºÕ ÁÅø êÇàÁÅñÅ ç¶ é÷çÆÕ ñ×ÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
í¿âÅðÅ ô¹ðÈ Õðé 寺 êÇÔñ» ç¹ÕÅéçÅð» ò¾ñ¯º ÁðçÅà ÕÆåÆ ×ÂÆ å¶ ÁðçÅÃ
À¹êð¿å öòÅçÅð» é¶ ÁÅÀ¹ºç¶ Ü»ç¶ ðÅÔ×Æð» ù ñ¿×ð ÛÕÅÇÂÁÅÍ ÇÂà Ã ׯñâÆ,
Ü¿àÅ, Õîñ, êðîÜÆå ÇÿØ, Çð¿ÕÈ, Çì¿çð îéÆñÅ, îñÕÆÁå ÇÿØ, ××éçÆê ÇÿØ,
ÿéÆ ÁÅÇç 寺 ÇÂñÅòÅ ç¹ÕÅéçÅð» é¶ Çòô¶ô å½ð Óå¶ ÁÅêäÅ ï¯×çÅé êÅÀ¹ºç¶
ԯ¶ öòÅ ÕÆåÆÍ
ìÅì¶ Õ¶ ÕÅñÜ ç½èð ÇòÖ¶ ×¹ðê¹ðì îéÅÇÂÁÅ
ìÅì¶ Õ¶ ÕÅñÜ ÁÅø ÁË÷ÈÕ¶ôé ç½èð ÇòÖ¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ ÁÅ×îé ê¹ðì
ù ìóÆ ôðèÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅÍ ÕÅñÜ ç¶ ÇêÌ¿ÃÆêñ âÅÕàð é¿ç ÇÕô¯ð Ú½èðÆ é¶
ÃîÈ¿Ô ÇòÇçÁÅðæÆÁ» Áå¶ ÃàÅø î˺ìð» ù ×¹ðÈ ÜÆ ç¶ ÁÅ×îé ê¹ðì çÆÁ» î¹ìÅðÕ»
Çç¾åÆÁ» Áå¶ À¹é·» çÆÁ» ÇþÇÖÁÅò» À¹µêð Ú¾ñä çÆ ê̶ðäÅ Çç¾åÆÍ
Çå¿é ð¯÷Å ×¹ðîÇå ÃîÅ×î å¶ âÅÕàðÆ Õ˺ê
î¯×Å, (Ã. ð.)-Ç÷ñ·¶ ç¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ é×ð âð¯ñÆ íÅÂÆ ÇòÖ¶ ÃÅÇÔì ÃÌÆ ×¹ðÈ
éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ Áå¶ ìÅìÅ ×¹ðÇç¾åÅ ÜÆ ç¶ ÁòåÅð ê¹ðì ù ÃîðÇêå Çå¿é ð¯÷Å
×¹ðîÇå ÃîÅ×î A éò¿ìð 寺 ô¹ðÈ Ô¯ ׶ , ܯ ÇÕ Á¾Ü ÇîåÆ C éò¿ìð å¾Õ ÜÅðÆ
ðÇÔä×¶Í ÃîÅ×î ç¶ î¹¾Ö êÌì¿èÕ âÅ: ÿå ìÅìÅ ×¹ðéÅî ÇÃ¿Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
ìÅìÅ ×¹ðÇç¾åÅ ÜÆ ç¶ Üéî ÁÃæÅé ×¹ðç¹ÁÅðÅ ×¹ðÈ Õ¶ îÇÔñ êÅåôÅÔÆ Û¶òƺ ÇòÖ¶
Ô¯ä òÅñ¶ ÇÂé·» ÃîÅ×î» ÇòÚ î¹¾Ö îËâÆÕñ Õ˺ê òÆ ñŶ ÜÅ ðÔ¶ Ôé ÇÜà ÇòÚ
îÅÇÔð âÅÕàð» çÆ àÆî ò¾ñ¯º îðÆ÷» çÆ ÇéðÆÖä ÕðÕ¶ À¹é·» ù î¹øå çòÅÂÆÁ» ç¶
öòÅ ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ ôÅî òܶ 寺 ðÅå H òܶ å¾Õ ×¹ðîÇå ÃîÅ×î Ô¯ä׶ ÇÜà ÇòÚ
íÅÂÆ ìñÇò¿çð ÇÿØ, íÅÂÆ ÃÇåéÅî ÇÿØ, íÅÂÆ Ã¾åêÅñ ÇÿØ, íÅÂÆ ÜÃîÆå ÇÿØ
Áå¶ ÕæÅòÅÚÕ ÃðçÈñ ÇÿØ, Ç×ÁÅéÆ Õ¶òñ ÇÃ¿Ø Ã¿×å» ù ÕæÅ ÕÆðåé Áå¶ ×¹ðÈ
ÇÂÇåÔÅà Ãðòä ÕðòÅ Õ¶ ÿ×å» ù ÇéÔÅñ Õðé×¶Í Ã¿å ìÅìÅ ×¹ðéÅî ÇÃ¿Ø ÜÆ é¶
ÿ×å» ù èÅðÇîÕ ÃîÅ×î ÇòÚ ê¹¾Ü Õ¶ ñÅÔÅ ñËä çÆ ì¶éåÆ ÕÆåÆÍ
î¯×Å, (ðÅܶô Õ¯Ûó)-×¹ðç¹ÁÅðÅ à»Õô¾åðÆ ÜîÆÁå ÇÃ¿Ø ð¯â î¯×Å ÇòÖ¶ ÃÌÆ
×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ êÌÕÅô ÇçÔÅóÅ ìÔ¹å ÔÆ ôðèÅ Áå¶ À¹åôÅÔ éÅñ îéÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅÍ Á¿ÇîÌå ò¶ñ¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ ×Ì¿æ ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ ÁÖ¿â êÅá» ç¶ í¯× êŶ ׶Í
À¹êð¿å ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ç¶ ÔÜÈðÆ ðÅ×Æ íÅÂÆ ×¹ðî¶Ü ÇÿØ, íÅÂÆ ×¹ðÇò¿çð
ÇÃ¿Ø ç¶ Ü¾æ¶ é¶ Ã¿×å» ù ×¹ðìÅäÆ ç¶ îé¯Ôð ÕÆðåé ðÅÔÄ ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ
ÇêÌ¿ÃÆêñ ܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø ñ¯ÔÅî ÃÕ¾åð é¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ Õî¶àÆ ò¾ñ¯º ×¹ðÈ ÜÆ ç¶
êÌÕÅô ÇçÔÅó¶ çÆ Ã¿×å» ù òèÅÂÆ Çç¾åÆ Áå¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ×¹ðÈ ÜÆ ò¾ñ¯º ç¾Ã¶ îÅð×
ÇÕðå Õð¯, éÅî Üê¯ Áå¶ ò¿â ÛÕ¯ ç¶ ÇÃè»å ù ÁêéÅ Õ¶ ÁÃÄ ÃîÅÜ ù Ãòð× ìäÅ
ÃÕç¶ Ô»Í âÅÕàð éòðÅÜ ÇÃ¿Ø é¶ ×¹ðÈ ÜÆ çÆ ÜÆòéÆ ìÅð¶ ÇòÃæÅð éÅñ ç¾ÇÃÁÅÍ
âÅÕàð éòðÅÜ ÇÿØ, Ãòðé ÇÃ¿Ø âÆ.ÁËÃ.êÆ., îéÜÆå ÇÃ¿Ø êÌÅêðàÆ òÅñ¶, ìñðÅÜ
ÇÃ¿Ø åÖÅîò¾è òÅñ¶ ù ÃéîÅéå ÕÆåÅÍ ìñÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø èÅîÆ êÌèÅé, çÇò¿çð ÇÿØ
Çëð¯÷ê¹ðÆ ÃÅìÕÅ ÁËî.ÃÆ., ÕËêàé ðÅÇÜ¿çð ÇÿØ,×¹ðÚðé ÇÃ¿Ø ëÈñ¶òÅñÆÁÅ
êÌèÅé 寺 ÇÂñÅòÅ ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ÇÂñÅÕÅ ÇéòÅÃÆ Ã¿×å» ÔÅ÷ð ÃéÍ Á¿å ÇòÚ
êÌèÅé ×¹ðÚðé ÇÃ¿Ø ëÈñ¶òÅñÆÁÅ é¶ Ã¿×å» çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅÍ
ÃÕÈñ ÇòÚ ÁòåÅð ê¹ðì îéÅÇÂÁÅ
ô̯îäÆ í×å ìÅìÅ éÅîç¶ò ÁËÜÈÕ¶ôé ùÃÅÇÂàÆ ÁÕÅñÃð ð¯â î¯×Å ç¶ Ú¶ÁðîËé
×¹ðìÚé ÇÃ¿Ø î¾ñ·Å çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ Ã¿å éÅîç¶ò êìÇñÕ ÃÕÈñ ÁÕÅñÃð ð¯â î¯×Å
ÇòÖ¶ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ ÁòåÅð ê¹ðì îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ Ãò¶ð Ã êÌÅæéŠ寺
ìÅÁç ÇêÌ¿ÃÆêñ ܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø ñ¯ÔÅî é¶ ì¾ÇÚÁ» 寺 ×¹ðÈ ÜÆ çÆ ÜÆòéÆ Ãì¿èÆ
êÌôé ê¹¾Û¶ Áå¶ áÆÕ À¹åð ç¶ä òÅñ¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ðÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÇþèÈ, ÁܶÕðé
ÇÃ¿Ø Ã¾×È, ×¹ðêÌÆå Õ½ð, éòéÆå Õ½ð, ×¹ðÇÃîðé Õ½ð, îéêÌÆå Õ½ð ÁÅÇç ù
ÇÂéÅî Çç¾å¶ ×Â¶Í ÃàÅë î˺ìð ÃåÇò¿çð Õ½ð ì¶çÆ, ìñÜÆå Õ½ð Ö¯ÃÅ, Õ¹ñÇò¿çð
Õ½ð ì¶çÆ, ÃÆåÅ ðÅäÆ Ã¾×È, òÆéÅ ðÅäÆ, ÃðìÜÆå Õ½ð, ÇêÌ¿ÃÆêñ ܯÇ׿çð ÇÿØ
ñ¯ÔÅî, ÇéîðåÅ ôðî» ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
á¾áÆ íÅÂÆ, (îáÅóÈ)-ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ìÅì¶ éÅéÕ çÅ ÁòåÅð ÇçÔÅóÅ Çê³â
Çê³â ìó¶ ÔÆ ÚÅò» å¶ ôðèÅ êÈðòÕ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÁÖ¿â êÅá» ç¶ í¯× Áå¶ ðÅ×Æ
ܾÇæÁ» é¶ ÒùÇå×¹ðÈ éÅéÕ êÌ×ÇàÁÅ, ÇîàÆ è¹¿ç Ü¾× ÚÅéä Ô¯ÁÅÓ ç¶ ôìç çÆ ×È¿Ü
ùäé ù ÇîñÆÍ ôðèŬ ÿ×å» ò¾ñ¯º ñ¿×ð ñÅ Õ¶ ìÅìÅ ÜÆ çÆ ÁÃñ çÃò¿è êÌæÅ ù
Á¾×¶ å¯ÇðÁÅÍ é½ÜòÅé» é¶ êàÅÕ¶, ÁÅÇåôìÅ÷Æ ÕðÕ¶ ìÅìÅ ÜÆ ç¶ ÁÅ×îé ê¹ðì çÆ
Ö¹ôÆ îéÅÂÆÍ ñ¯Õ» é¶ Á¾Ü Ãò¶ð¶ ÔÆ ÁÅêä¶ Øð» Á¾×¶ çÆò¶ Ü×Å Õ¶ ìÅì¶ ç¶
Üéî çÆ Ö¹ôÆ ÓÚ çÆêîÅñÅ ÕÆåÆÍ
î¯×Å, (ùÇð¿çðêÅñ ÇÿØ)-ÃæÅéÕ ÚÇó¾Õ Ú½ºÕ ð¯â Óå¶ ìÅÂÆêÅà é÷çÆÕ ÃÇæå
×¹ðç¹ÁÅðŠׯÇì¿ç×ó· ÇòÖ¶ ÃÅÇÔì ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ îÔÅðÅÜ çÅ êÌÕÅô
ê¹ðì ìóÆ ôðèÅ å¶ ÃÇåÕÅð ÃÇÔå îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃÅÇÔì ÃÌÆ ×¹ðÈ ×Ì¿æ ÃÅÇÔì
ÜÆ ç¶ êÅá» ç¶ í¯× êŶ ׶ À¹êð¿å íÅÂÆ ÔðêÌÆå ÇÿØ, íÅÂÆ ÃåéÅî ÇÿØ
âð¯ñÆ íÅÂÆ, íÅÂÆ ÔðîéêÌÆå ÇÃ¿Ø å¶ íÅÂÆ ðÇò¿çð ÇÃ¿Ø î¯×Å ç¶ Ü¾ÇæÁ» é¶
×¹ðôìç ÕÆðåé, ×¹ðÇÂÇåÔÅÃ å¶ ×¹ðîÇå ÇòÚÅð» Ãðòä ÕðòÅ Õ¶ ÿ×å» ù ÇéÔÅñ
ÕÆåÅÍ ×¹ðç¹ÁÅðŠׯÇì¿ç×ó· ÃÅÇÔì ç¶ þµâ ×Ì¿æÆ Ç×ÁÅéÆ î¯Ôé ÇÃ¿Ø å¶ Ü¾æ¶çÅð
î¬Õ ÇÃ¿Ø ò¾ñ¯º À¹ê̯Õå ܾÇæÁ» ù ×¹ðÈØð çÆ ìÖÇôô ÇÃð¯êÅú ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå
ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ íÅÂÆ Áîð ÇÃ¿Ø î¯×Å, ð¶ôî ÇÿØ, ܯÇ׿çð ÇÿØ, ùðÜÆå ÇÿØ,
Ãðìé ÇÿØ, á¶Õ¶çÅð ×¹ðìÖôÆô ÇÃ¿Ø î¯×Å, íÅÂÆ ×¹ðîÆå ÇÃ¿Ø î¾ñòÅñ, ÔðîÆå
ÇÃ¿Ø ØÅñÆ, ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø î¯×Å Ãî¶å ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ Ã¿×å» ÔÅ÷ð ÃéÍ ÃîÅ×î
ç½ðÅé ×¹ðÈ ÕÅ ñ¿×ð Áå¹¾à òðÇåÁÅÍ
î¯×Å, (ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø ì¾ìÆ)-î¯×Å ÕÅð Õñ¾ì é¶ ñ¿×ð çÆ êÌæÅ ô¹ðÈ Õðé òÅñ¶
Çþֻ ç¶ êÇÔñ¶ ×¹ðÈ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ ÁòåÅð ê¹ðì ìóÆ ôðèÅ íÅòéÅ
éÅñ ñ¿×ð ñ×Å Õ¶ îéÅÇÂÁÅÍ ÃæÅéÕ î¯×Å «ÇèÁÅäÅ ð¯â å¶ ÃÇæ¾å êÌí ÕÅð ìÅ÷Åð
ç¶ ìÅÔð ÃÅðÅ Ççé ×¹ðÈ ÕÅ Áå¹¾à ñ¿×ð òðåÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÇÜà ÇòÚ ò¾âÆ Ç×äåÆ
ÇòÚ ðÅÔ×Æð ñ¯Õ» é¶ ñ¿×ð ÛÇÕÁÅ Áå¶ ÕÆðåé çÅ Áé¿ç îÅÇäÁ»Í î¯×Å ÕÅð Õñ¾ì
ç¶ î¹¾Ö êÌì¿èÕ ÃåÇò¿çð ÇÃ¿Ø ìðÅó é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃÅâÅ î¹¾Ö ÇéôÅé ×ðÆì Áå¶
ì¶ÃÔÅðÅ ñ¯Õ» çÆ Ã¶òÅ ÕðéÅ þÍ ÇÂà Ã ôÇÔð çÆÁ» éÅîòð ÔÃåÆÁ» àð¾Õ
ïÈéÆÁé î¯×Å ç¶ êÌèÅé çÇò¿çð ÇÃ¿Ø ðäÆÁ», êÌÅÂÆò¶à ì¾Ã À¹êð¶àð ïÈéÆÁé
î¯×Å ç¶ êÌèÅé éð¯åî ê¹ðÆ, ÃîÅÜ Ã¶òŠùÃÅÇÂàÆ ç¶ êÌèÅé ×¹ðöòÕ ÇÿØ
ÿÇéÁÅÃÆ, ê³ÜÅì ð¯âò¶÷ 寺 ÁòåÅð ÇÃ¿Ø åÅðÆ, ê³ÜÅì ÕÅð ìÅ÷Åð 寺 ×¹ðç¶ò
ÇÿØ, «ÇèÁÅäÅ ÕÅð ìÅ÷Åð 寺 îÇé¿çð ÇÃ¿Ø ì¶çÆ, ÃðìÜÆå ÇÃ¿Ø ÇþèÈ,
Ç¿âÆÁé î¯àð÷ 寺 Ôðî¿çð ÇÿØ, Õ½ºÃñð Õ¹ñçÆê ÇÃ¿Ø ÁÅÔ¬òÅñÆÁÅ, ×¹ðîÆå
ÇÃ¿Ø ×ÆåÅ ÇÃîðé ÕÅð ìÅ÷Åð ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, (Çÿ×ñÅ)-êÇÔñÆ êÅåôÅÔÆ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ ÁòåÅð
×¹ðê¹ðì ù ñË Õ¶ ÿ×å» Á¿çð ìÔ¹å ÔÆ À¹åôÅÔ Áå¶ ôðèÅ ç¶Öä ÇòÚ ÁÅÂÆÍ Ã¿×å»
é¶ ×¹ðç¹ÁÅÇðÁ» ÇòÚ ÜÅ Õ¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ ×Ì¿æ ÃÅÇÔì Á¾×¶ éåîÃåÕ Ô¯ Õ¶ ôðèÅ çÅ
êÌ×àÅòÅ ÕÆåÅ Áå¶ ÕÆðåé Ãðòä ÕðÕ¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÆ îÇÔîÅ çÅ
×¹ä×Åé ÕÆåÅÍ ÇÂñÅÕ¶ íð ç¶ ×¹ðç¹ÁÅÇðÁ» ÇòÚ èÅðÇîÕ ÃîÅ×î Áï¯Üå ÕÆå¶ ×¶
Áå¶ ÃæÅéÕ ôÇÔð ç¶ ìÅ÷Åð» ÇòÚ Ã¿×å» çÆ ÕÅëÆ ÚÇÔñ êÇÔñ ÃÆÍ |
òè ðÔ¶ ô¯ð êÌçÈôä é¶ ñ¯Õ» ù ê̶ôÅé ÕÆåÅ
î¯×Å, B éò¿ìð (ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø ì¾ìÆ)-ñ×ÅåÅð òè ÇðÔÅ ô¯ð êÌçÈôä ÇÜæ¶ ñ¯Õ»
ñÂÆ Ççé êÌåÆ Ççé ê̶ôÅé çÅ ÕÅðé ìä ÇðÔÅ þ À¹æ¶ ÿì¿Çèå ÇòíÅ× çÆ
Áä×ÇÔñÆ çÆ òÆ ×òÅÔÆ íðçÅ þÍ î¯àð ÃÅÂÆÕñ», ÃÕÈàð», ÕÅð», ÜÆê»,
àðËÕàð», ì¾Ã» ÁÅÇç òÅÔé» Óå¶ ñ¾×¶ åð·» åð·» çÆÁ» âðÅÀ¹äÆÁ», ÔÈàð»,
êàÅÇÕÁ» å¶ Ô¯ð ÁÅòÅ÷» òÅñ¶ ÔÅðé» é¶ å» ñ¯Õ» çÅ åzÅÔ Õ¾ÇãÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ
þÍ Ü篺 ÇÕå¶ ÃóÕ Ü» ðÅÔ ÖÇÔó¶ ÁÅêä¶ ÃÇÔÜ Ã¹íÅÁ ÜÅ ðÔ¶ ÇòÁÕåÆ ç¶
Õ¯ñ ÁÅ Õ¶ Õ¹¾Þ îéÚñ¶ é½ÜòÅé ÁÇÜÔÅ ÔÅðé òÜÅÀ¹ºç¶ Ôé å» À¹Ã ÇòÁÕåÆ
Óå¶ À¹Ã òÕå ÕÆ ìÆåçÆ þ ÇÂÔ À¹ÔÆ ÜÅäçÅ þ Áå¶ ÕÂÆ òÅð å» ÁÇÜÔ¶ ÔÅðé
ÔÅçÇÃÁ» çÅ ÕÅðé òÆ ìäç¶ ÔéÍ Ãò¶ð¶ ôÅî èÅðÇîÕ ÁÃæÅé» ÇòÚ òܶ ñÅÀÈâ
ÃêÆÕð» é¶ òÆ ñ¯Õ» çÆÁ» ê̶ôÅéÆÁ» ÇòÚ òÅèÅ ÕÆåÅ Ô¯ÇÂÁÅ þÍ
ÃðàÆÇëÕ¶à ò¿â¶
î¯×Å, B éò¿ìð (ê. ê.)-Çê³â ؾñ Õñ» (î¯×Å) ÇòÖ¶ ÃîÅÜ íñÅÂÆ Ã¿ÃæÅ
ò¾ñ¯º ñóÕÆÁ» çÆ Û¶ îÔÆÇéÁ» çÆ ÇÃñÅÂÆ, ÕãÅÂÆ, 궺Çà¿×, ÇìÀÈàÆ êÅðñð
çÆ àz¶Çé¿× êÈðÆ Ô¯ä å¶ ÃðàÆÇëÕ¶à ò¿â¶ ×Â¶Í ÃðàÆÇëÕ¶à ò¿â ÃîÅ×î ÇòÚ
î¹¾Ö îÇÔîÅé òܯº Ú¶ÁðîËé åðöî ÇÃ¿Ø ð¾åÆÁ» ê¹¾Ü¶Í î¹¾Ö îÇÔîÅé Ú¶ÁðîËé
åðöî ÇÃ¿Ø ð¾åÆÁ», êÌèÅé ÜÃò¿å ÇÿØ, ÇêÌ¿ÃÆêñ êðîÜÆå Õ½ð å¶
ùÖÇò¿çð ÇÃ¿Ø å¶ Çê³â ؾñ Õñ» ç¶ Ãðê³Ú Õ½ð ÇÃ¿Ø é¶ ñóÕÆÁ» ù
ÃðàÆÇëÕ¶à ò¿â¶Í ÃðàÆÇëÕ¶à ò¿âä À¹êð¿å Ã˺àð çÆ ÃîÅêåÆ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ
ÇÖ¾Ú¯åÅä ÕÅðé Ú¶ÁðîËé» çÅ îÅîñÅ ÖàÅÂÆ ÓÚ êËä ç¶ ÁÅÃÅð
ëåÇÔ×ó· ê³ÜåÈð, B éò¿ìð (ÔðçÆê ÇÿØ)-èðîÕ¯à ÔñÕ¶ ç¶ ÃÆéÆÁð ÁÕÅñÆ
é¶åÅò» çÆ ñ¿ì¶ Ã 寺 Ú¾ñÆ ÁÅ ðÔÆ ÁÅêäÆ ÇÖÚ¯åÅä ç¶ Ú¾ñÇçÁ» ÇÂÀ¹º
êÌåÆÕ Ô¯ ÇðÔÅ þ ÇÜò¶º ìÆå¶ çÆ åð·» ÇÂà òÅð òÆ ÁÕÅñÆ ÃðÕÅð ç¶
ðÅÜÕÅñ ç½ðÅé ÔñÕ¶ çÆÁ» ç¯Ô¶º îÅðÕÆà Õî¶àÆÁ» èðîÕ¯à Áå¶ Õ¯à ÂÆö Ö»
ç¶ ñ×Ŷ ÜÅä¶ (ܾæ¶çÅð) Ú¶ÁðîËé» çÅ îÅîñÅ ÖàÅÂÆ ÇòÚ ÔÆ êË ÜÅò¶×ÅÍ
ÇÂà Ãì¿èÆ ÇÂÕ¾åð ÜÅäÕÅðÆ î¹åÅìÕ ÔñÕ¶ ç¶ ÁÕÅñÆ Ö¶î¶ Á¿çð ÇêÛñ¶ ÕÂÆ
ÃÅñ» 寺 ÁÅêÃÆ èó¶ì¿çÆ Ú¾ñçÆ ÁÅ ðÔÆ þ Áå¶ À¹ê̯Õå èó¶ì¿çÆ é¶ ò¾Ö
ò¾Ö î½ÇÕÁ» Óå¶ ÕÂÆ òÅð ׿íÆð ð¹¾Ö ÁÖÇåÁÅð òÆ ÕÆåÅ þÍ À¹ê̯Õå èó¶ì¿çÆ
ç¶ ÕÅðä ÔÆ ÇêÛñÆ ÁÕÅñÆ íÅÜêÅ ×áܯó ÃðÕÅð ò¶ñ¶ òÆ ÔñÕ¶ çÆÁ» ç¯Ô»
îÅðÕÆà Õî¶àÆÁ» ç¶ ×áé çÅ îÅîñÅ èó¶ì¿çÆ ÕÅðä á¿â¶ ìÃå¶ ÇòÚ êË Ç×ÁÅ
ÃÆÍ ÇÂà òÅð òÆ ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ Áå¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð ÇòÚ Ã¿ÃçÆ ÃÕ¾åð ÃÆåñ
ÇÃ¿Ø ÔñÕ¶ çÆÁ» ç¯Ô» îÅðÕÆà Õî¶àÆÁ» Óå¶ ÁÅêäÅ Ô¾Õ ÇÜåÅ Õ¶ ÁÅêä¶
ÖÅÃî ÖÅû ù Ú¶ÁðîËéÆÁ» ç¶ åÅ÷ êÇÔéÅÀ¹äÅ ÚÅÔ¹¿ç¶ ÔéÍ Ü篺 ÇÕ çÈÃð¶
êÅö ÃÅìÕÅ ô̯îäÆ Õî¶àÆ î˺ìð Áå¶ ÔñÕ¶ ç¶ ÃÆéÆÁð ÁÕÅñÆ ÁÅ×È Õ¹ñçÆê
ÇÃ¿Ø ã¯Ã Ú¶ÁðîËéÆÁ» Óå¶ ÁÅêäÅ ×¹äÅ êòÅÀ¹äÅ ÚÅÔ¹¿ç¶ ÔéÍ
ê³ÜÅì ì¿ç çÆ ÔîÅÇÂå
á¾áÆ íÅÂÆ, B ÁÕå±ìð (îáÅóÈ)-èðîÆ ï¯è¶ ÁËÕôé Õî¶àÆ ç¶ Üéðñ ÃÕ¾åð
×¹ðçÆê ÇÃ¿Ø Ã¶ÖÅ é¶ êÌËà ÇìÁÅé ðÅÔƺ ÖÅñÊܾæ¶ì¿çÆÁ» ò¾ñ¯º HD ç¶
ç¿×Å ç¯ôÆÁ» ù ÃÜÅ ÇçòÅÀ¹ä ñÂÆ C éò¿ìð ù ê³ÜÅì ì¿ç ç¶ Ã¾ç¶ çÆ êÈðé
ÔîÅÇÂå çÅ ÁËñÅé ÕÆåÅ þÍ
âÅÕàð çÆ é×çÆ å¶ î¯ìÅÂÆñ Ö¯ÇÔÁÅ
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, B éò¿ìð (ìñðÅÜ Çÿ×ñÅ)-Á¾Ü ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ é¶óñ¶ Çê³â
ÚÇó¾Õ ç¶ ÇÂÕ ÃÅÇÂÕñ ÃòÅð ÇòÁÕåÆ Õ¯ñ¯º ÕÅð ÃòÅð» ò¾ñ¯º î¯ìÅÇÂñ Áå¶
é×çÆ Ö¯Ôä çÅ ÃîÅÚÅð þÍ ê¹Çñà æÅäÅ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ Ô¶áñ¶ Çê³â ÚÇó¾Õ ç¶
ÕðîÜÆå ÇÃ¿Ø ê¹¾åð Çéðîñ ÇÃ¿Ø Ü¯ ÇÕ ÃîÅñÃð ÕÃì¶ Á¿çð âÅÕàðÆ çÆ
ç¹ÕÅé ÕðçÅ ÔË, Á¾Ü Çê³â ÚÇó¾Õ 寺 ÃÅÇÂÕñ À¹µêð Ãò¶ð¶ Ø𯺠ÇéÕÇñÁÅ
ÇÂà ù Çê³â Ç×¾ñ Áå¶ î¿âÆð» òÅñÆ çÆ áÅá ÇòÚÕÅðñ¶ ðÃå¶ À¹µêð ÇÂÕ òÅð
ÇòÚñ¶ Çå¿é ÇòÁÕåÆÁ» é¶ ÁÅêä¶ Õ¯ñ ÇêÃå½ñ Ô¯ä çÅ âðÅòÅ ç¶ Õ¶ ضð Õ¶
À¹Ã çÅ î¯ìÅÇÂñ Áå¶ é×çÆ Ö¯Ô Õ¶ ëðÅð Ô¯ ×Â¶Í ÕðîÜÆå ÇÃ¿Ø Áé¹ÃÅð Ö¯Ô
Õðé òÅñ¶ âðÅÂÆòð Ãî¶å ÚÅð ÇòÁÕåÆ ÃéÍ ÇÂé·» Õ¯ñ ÀÈ鯺 ÕÅð ÃÆÍ ê¹ÇñÃ
æÅäÅ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ù ÃÈÇÚå Õð Çç¾åÅ þÍ
ì¿ç çÆ êÅðàÆ ò¾ñ¯º êÈðé ÔîÅÇÂå
ÇéÔÅñ ÇÃ¿Ø òÅñÅ, B éò¿ìð (Ü×ÃÆð ÇÃ¿Ø ñ¹ÔÅðÅ)-ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ (Á¿ÇîÌåÃð)
çÆ íðòƺ îÆÇà¿× Ç÷ñ·Å êÌèÅé ÔðêÅñ ÇÃ¿Ø Õ¹¾ÃÅ ç¶ ×ÌÇÔ ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆÍ
íðòƺ ÇÂÕ¾åðåÅ ù ÿì¯èé ÕðÇçÁ» Ç÷ñ·Å êÌèÅé é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Á¾Ü çÆ ê³ÜÅì
ì¿ç çÆ êÅðàÆ êÈðé ÔîÅÇÂå ÇÜåÅÀ¹ºçÆ þ ÇÕÀ¹ºÇÕ ÜÈé AIIH ù Çç¾ñÆ ÓÚ
ÃÅÇÜô ÁèÆé BE Ô÷Åð Çþֻ çÅ Õåñ Õð Çç¾åÅ Ç×ÁÅ ÃÆ Ü篺 ÇÕ Çç¾ñÆ ÓÚ
Ãí 寺 åÅÕåòð ùêðÆî Õ¯ðà Áå¶ ÔÅÂÆÕ¯ðà 寺 ÇÂñÅòÅ ë½ÜÆ Áå¶ ê¹ÇñÃ
êÌôÅôé Á¾Ö» îÆà Õ¶ Ãí Õ¹¾Þ Çþֻ çÆ ôÔÅçå çÅ åîÅôÅ ç¶ÖçÅ ÇðÔÅÍ ìñå¶Ü
ÇÃ¿Ø ê¾å¯, ÜÃò¿å ÇÃ¿Ø ÜòÅÔð ÇÃ¿Ø òÅñÅ, ìñ½ð ÇÿØ, Çéðîñ ÇÃ¿Ø îÆéÆÁ»,
çñÜÆå ÇÃ¿Ø ç½èð, Çéðîñ ÇÃ¿Ø ç½èð, ÜðéËñ ÇÿØ, ×¹ðÚðé ÇÃ¿Ø îÆéÆÁ»,
à¶Õ ÇÃ¿Ø ë½ÜÆ ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÇÕÃÅé» Óå¶ êðÚ¶ çðÜ Õðé çÆ Ãõå Çé¿çÅ
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, B éò¿ìð (Çÿ×ñÅ)-ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø Ãê¯ðàà Õñ¾ì ðÇ÷:
ÁÅñîòÅñÅ Õñ» çÆ ÷ðÈðÆ îÆÇà¿× Õñ¾ì ç¶ êÌèÅé Ü×ç¶ò ÇÃ¿Ø çÆ êÌèÅé×Æ
Ô¶á Ô¯ÂÆ ÇÜà ÇòÚ Üéðñ ÃÕ¾åð îéÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ÃÆêÅ, ÃÆéÆÁð îÆå êÌèÅé
ÚîÕ½ð ÇÿØ, ÃÕ¾åð ÜÃòÆð ÇÿØ, ÔÇð¿çð ÇÃ¿Ø ÇÜ¿çÈ, ÜÃÇò¿çð ÇÿØ,
×¹ðÇò¿çð ÇÿØ, éòéÆå ÇÃ¿Ø ñ¾ÕÆ, åÆðæ ÇÿØ, ðäÜÆå ÇÿØ, îéÇÜ¿çð
ÇÿØ, ñÖòÆð ÇÃ¿Ø Õ¯îñ 寺 ÇÂñÅòÅ ÃîÈ¿Ô î˺ìð» é¶ íÅ× ÇñÁÅÍ îÆÇà¿×
ÇòÚ ê³ÜÅì ç¶ ÇÕÃÅé» ç¶ î¿âÆÁ» ÇòÚ ð¹ñ ðÔ¶ Þ¯é¶ Áå¶ êðÅñÆ ù Á¾×
ñÅÀ¹ä ç¶ ç¯ô ÇòÚ ÇÕÃÅé» Óå¶ çðÜ ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ êðÇÚÁ» çŠ׿íÆð é¯ÇàÃ
ÇñÁÅÍ êðîÜÆå ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ê³ÜÅì ÃðÕÅð òÆ ÇÕÃÅé» ù ì¯éà ç¶ò¶-ìÈàÅ ÇÃ¿Ø ðäÃÄÔ
é¾æÈòÅñÅ ×ðìÆ, B éò¿ìð (ÃÅèÈ ðÅî)-ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ AIB@ ù î÷ìÈå Õðé
ç¶ Ãì¿è ÇòÚ ÃðÕñ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ç¶ Çê³â í¶ÖÅ ÇòÖ¶ Üæ¶çÅð î¶Üð ÇÃ¿Ø ç¶
×ÌÇÔ ÇòÖ¶ êÅðàÆ ç¶ Üéðñ ÃÕ¾åð Üæ¶çÅð ìÈàÅ ÇÃ¿Ø ðäÃÄÔ, Ç÷ñ·Å êÌèÅé
Üæ¶çÅð ÁÅåîÅ ÇÃ¿Ø ò¾âÅ Øð é¶ îÆÇà¿× ÕÆåÆ Áå¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð 寺 î¿×
ÕÆåÆ ÇÕ ÇÂà òÅð ÇÕÃÅé» ù Þ¯é» êÅñä ÇòÚ ìÔ¹å åð¾çç ÕðéÅ ÇêÁÅ þ Áå¶
ÖðÚÅ òÆ ò¾è Ô¯ÇÂÁÅ ÇÂà ñÂÆ Õ¶ºçð ÃðÕÅð ÇÜÃ é¶ E@ ð¹ê¶ ì¯éà Çç¾åÅ
þ ܯ ؾà êð Çç¾åÅ å» þ ÇÂà ñÂÆ ê³ÜÅì ÃðÕÅð òÆ å¹ð¿å ÇÕÃÅé» ù æ¯ó·Å
ìÔ¹åÅ ì½éà ÷ðÈð ç¶ò¶Í ÃðÕñ êÌèÅé Üæ¶çÅð ÜÆå ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú Õ¯ð¶òÅñÅ,
Üæ¶çÅð îéÜÆå ÇÃ¿Ø ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, âÅÕàð éÛ¾åð ÇÿØ, Üæ¶çÅð î¹Õ¿ç ÇÿØ,
×ó×¾Ü ÇÿØ, Çì¾àÈ ò¾âÅ Øð ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
¶. âÆ. ÜÆ. êÆ. å¶ ÁËÃ. ÁËÃ. êÆ. î¯×Š寺 ܹÁÅì î¿Ç×ÁÅ
î¯×Å, B éò¿ìð (Ã.ð.)-ê³ÜÅì Ãà¶à ÇÔÀÈîé ðÅÂÆàà ÕÇîôé Ú¿âÆ×ó· é¶
ê¾åð ÜÅðÆ ÕðÕ¶ ¶.âÆ.ÜÆ.êÆ. ÁÅÂÆ.òÆ.ÃÆ. Õî ÇÔÀÈîé ðÅÂÆàà ê³ÜÅì
Ú¿âÆ×ó· Áå¶ ÁËÃ.ÁËÃ.êÆ. î¯×Š寺 ÃæÅéÕ ÁËâò¯Õ¶à Õ¶.ÁËñ. Áð¯óÅ Áå¶
À¹Ã ç¶ ÁËâò¯Õ¶à ê¹¾åð òÇð¿çð Õ¹îÅð ç¶ ÇÖñÅë À¹é·» ç¶ ×¹Á»ãÆ
×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø ÇþèÈ ò¾ñ¯º Çç¾åÆÁ» çÅðÖÅÃå» ÞÈáÆÁ» êŶ ÜÅä å¶ À¹Ã
ÇÖñÅë ÃæÅéÕ ê¹Çñà êÌôÅôé é¶ Ô¹ä å¾Õ ÕÆ ÕÅùéÆ ÕÅðòÅÂÆ ÕÆåÆ þ ÇÂÃ
Ãì¿èÆ ÕÇîôé é¶ À¹Õå ç¯é¯º ÁÇèÕÅðÆÁ» 寺 C éò¿ìð å¾Õ ܹÁÅì åñìÆ
ÕÆåÆ þÍ ê¹Çñà êÌôÅôé ò¾ñ¯º ÇÂéÃÅë éÅ Çîñä å¶ òÕÆñ ÇêÀ¹ ê¹¾å é¶ À¹Ã
çÆÁ» Ç÷ÁÅçåÆÁ» 寺 ç¹ÖÆ Ô¯ Õ¶ ê³ÜÅì Ãà¶à ÇÔÀÈîé ðÅÂÆàà ÕÇîôé Õ¯ñ
ÇÂéÃÅë ñÂÆ çðÖÅÃå Çç¾åÆ ÃÆ ÇÜà ÇòÚ À¹é·» ÇÕÔÅ ÃÆ ÇÕ À¹êð¯Õå ÇòÁÕåÆ
é¶ êÌôÅôé ç¶ ÁÃð ðÃÈÖ éÅñ ÃÅⶠÇÖñÅë ÞÈáÆÁ» ÇôÕÅÇÂå» çðÜ ÕðòÅ Õ¶
ÃÅù ê̶ôÅé ÕÆåÅ ÃÆ Ü篺 ÇÕ À¹êð¯Õå ÃÅðÆÁ» ÇôÕÅÇÂå» ÞÈáÆÁ» ÃÅìå
êÅÂÆÁ» ×ÂÆÁ» ÃéÍ ÇÂà Ãì¿èÆ Ü篺 ×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø ÇþèÈ çÅ ê¾Ö ÜÅéä
ÚÅÇÔÁÅ å» À¹Ã éÅñ ÿêðÕ éÔÄ Ô¯ ÃÇÕÁÅÍ
ê³ÜÅì ÃðÕÅð òÆ ÇÕÃÅé» ù ì¯éà ç¶ò¶-ÇòèÅÇÂÕ ÜËé
î¯×Å, B éò¿ìð (ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø ì¾ìÆ)-Õ¶ºçð ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ê³ÜÅì ç¶ ÇÕÃÅé»
ù Þ¯é¶ çÆ ëÃñ Óå¶ êÇÔñ» ÃÔÅÇÂÕ ÕÆîå ÓÚ A@@ ð¹ê¶ çÅ òÅèÅ Áå¶ Ô¹ä
E@ ð¹ê¶ ì¯éà ç¶ä å¶ êÌèÅé î¿åðÆ âÅ: îéî¯Ôé ÇÿØ, ïÈ.êÆ.¶. Ú¶ÁðêðÃé
ÃÌÆîåÆ Ã¯éÆÁÅ ×»èÆ Áå¶ Õ¶ºçðÆ Ö¶åÆìÅóÆ î¿åðÆ ôðç êòÅð çÅ è¿éòÅç
Õðç¶ Ô¯Â¶ î¯×Å ÔñÕ¶ ç¶ ÇòèÅÇÂÕ Ü¯Ç׿çðêÅñ ÜËé é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Õ»×ðÃ
ÃðÕÅð» é¶ ÔÆ Ôî¶ô» ÇÕÃÅé ÇÔåËôÆ Ô¯ä çÅ ÃìÈå Çç¾åÅ þÍ ÇòèÅÇÂÕ é¶
ÇÕÔÅ ÇÕ ê³ÜÅì ÃðÕÅð ܶ ÁÅêä¶ ÁÅê ù ÇÕÃÅé ÇÔåËôÆ ÃîÞçÆ þ å» À¹Ô òÆ
ÇÕÃÅé» ù ؾ௠ؾà A@@ ð¹ê¶ ì¯éà ç¶ò¶Í
î¿âÆÁ» ÇòÚ ì¯ðÆÁ» é¶ êÅÇÂÁÅ Øóî¾Ã
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, B éò¿ìð (ìñðÅÜ Çÿ×ñÅ)-Þ¯é¶ çÆ ÇÂÕ çî ÁÅîç Áå¶ B@A
ÇÕÃî ç¶ Þ¯é¶ ç¶ ðÅî ð½ñ¶ ÃçÕÅ ÁéÅÜ î¿âÆÁ» ÇòÚ Á¾Ü òÆ ÃðÕÅð ò¾ñ¯º
ÖðÆç ÕÆå¶ Þ¯é¶ çÆÁ» ì¯ðÆÁ» ç¶ Á¿ìÅð ñ¾×¶ ԯ¶ é÷ðÆ êËºç¶ ÔéÍ î¿âÆÁ»
ÇòÚ êÂÆÁ» ì¯ðÆÁ» ç¶ üÕÅÂÆ Ã¹Ãå Ô¯ä ÕðÕ¶ î¿âÆ î÷çÈð» ù Þ¯é¶ ã¶ðÆ
Õðé òÅÃå¶ æ» ÖÅñÆ Õðé ñÂÆ Ö¹ç ÔÆ Çìé·» î÷çÈðÆ ÇñÁ» ì¯ðÆÁ» ç¶ î¿âÆÁ»
ÇòÚ ÔÆ ÃàËÕ ñ×Å ðÔ¶ ÔéÍ ì¶ô¾Õ ÃðÕÅð Õ¯ñ¯º Þ¯é¶ çÆÁ» ì¯ðÆÁ» çÆ
üÕÅÂÆ ÕðÅÀ¹ä ñÂÆ î¿âÆ î÷çÈð Áå¶ ÁÅó·åƶ î¿× Õð ðÔ¶ Ôé Áå¶ êÌôÅôé
ò¾ñ¯º òÆ êÈðÅ ÷¯ð ñ×Å Õ¶ üÕÅÂÆ ÕðÅÀ¹ä ñÂÆ ïåé ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ Ôé êð
Çëð òÆ ÇÂà Ãî¾ÇÃÁÅ À¹µêð Áܶ å¾Õ ÕÅìÈ éÔƺ êË ÃÇÕÁÅÍ
íÅðåÆ ÇÕÃÅé ïÈéÆÁé ñ¾Ö¯òÅñ çÆ îÆÇà¿×
èðîÕ¯à, B éò¿ìð (êðîÜÆå ÇÿØ)-íÅðåÆ ÇÕÃÅé ïÈéÆÁé ñ¾Ö¯òÅñ çÆ
îÔÆéÅòÅð îÆÇà¿× ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇÃ¿Ø ÃíÅ ÇòÖ¶ ìñÅÕ êÌèÅé î¯Ôä ÇÿØ
ÜƺçóÅ çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆÍ îÆÇà¿× çÆ ÕÅðòÅÂÆ ìñÅÕ Üéðñ ÃÕ¾åð
ÔðçÆê ÇÃ¿Ø ê³â¯ðÆ ò¾ñ¯º ÚñÅÂÆ ×ÂÆ ÇÂà îÆÇà¿× ÇòÚ ÁÅ×ÈÁ» é¶ î¿×
ÕÆåÆ ÇÕ ÃðÕÅð ò¾ñ¯º Þ¯é¶ çÆ AABA ÇÕÃî çÅ ð¶à åÇÔ éÅ Õðé ÕÅðé ÇÕÃÅé»
ù î¿âÆÁ» ÇòÚ íÅðÆ î¹ôÕñ» çÅ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ êË ÇðÔÅ þÍ íÅðåÆ ÇÕÃÅé
ïÈéÆÁé ò¾ñ¯º ÇÂà çÅ ÃÔÆ î¹¾ñ ñËä òÅÃå¶ ô¹ðÈ ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ Ç÷ñ·¶ òÅð
èðÇéÁ» çÆ ñóÆ åÇÔå E éò¿ìð ù âÆ.ÃÆ. î¯×Å ç¶ çëåð ÃÅÔîä¶ èðéÅ Çç¾åÅ
ÜÅ ÇðÔÅ þ ÇÜà ÇòÚ ò¾è 寺 ò¾è ÇÕÃÅé» ù êÔ¹¿Úä çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ
Ç÷ñ·Å îÆå êÌèÅé îñÕÆå ÇÃ¿Ø ÁîƺòÅñÅ, ìÅ÷ ÇÃ¿Ø Ã¿×ñÅ, íÅ× ÇÿØ,
ìÖôÆô ÇÃ¿Ø Ã¿×ñÅ, ÁîðÆÕ ÇÃ¿Ø ê³â¯ðÆ, ÕÅìñ ÇÃ¿Ø ë½ÜÆ, îÇÔ¿çð ÇÿØ
Ãðê³Ú ô¶ð¶òÅñÅ, ÃåÇò¿çð ÇÿØ, çðôé ÇÃ¿Ø é¿ìðçÅð, ÕðåÅð ÇÃ¿Ø í¯ð¶
ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ê³ÜÅì éòÆÁ» ì¹ñ¿çÆÁ» ÛÈÔ ÇðÔÅ-ÃÆåñ ÇÿØ
î¯×Å, B éò¿ìð (ðÅܶô Õ¯Ûó)- î¹¾Ö î¿åðÆ êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ Áå¶ À¹ê
î¹¾Ö î¿åðÆ Ã¹ÖìÆð ÇÃ¿Ø ìÅçñ çÆ Á×òÅÂÆ òÅñÆ ÃðÕÅð çÆÁ» ñ¯Õ ÇÔ¾åÈ Áå¶
ÇòÕÅà ê¾ÖÆ éÆåÆÁ» éÅñ ê³ÜÅì Çç鯺 Ççé ÇòÕÅà çÆÁ» éòÆÁ» ì¹ñ¿çÆÁ» ù
Ãð Õð ÇðÔÅ þ Áå¶ ê³ÜÅì ç¶ ñ¯Õ» ù î¹¾ãñÆÁ» ÃÔÈñå» ñÂÆ êÇÔñ ç¶ ÁÅèÅð
Óå¶ ÃÕÆî» ìäÅ Õ¶ ñÅ×È ÕÆåÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ» Ôé å» Ü¯ ñ¯Õ» ù ÇÕö ÇÕÃî çÆ
Õ¯ÂÆ Ãî¾ÇÃÁÅ ê¶ô éÅ ÁÅò¶Í ÇÂ¿é» ÇòÚÅð» çÅ êÌ×àÅòÅ ÔñÕÅ èðîÕ¯à ç¶
ÇòèÅÇÂÕ Áå¶ î¹¾Ö Ã¿ÃçÆ ÃÕ¾åð âÅÕàðÆ ÇþÇÖÁÅ Áå¶ Ö¯÷ ÃÆåñ ÇÃ¿Ø é¶
ÇÂà êÌåÆÇéè éÅñ Çòô¶ô î¹ñÅÕÅå ç½ðÅé ÕÆåÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇêÛñÆ
Õ»×ðà ÃðÕÅð é¶ ê³ÜÅì ù ÁÅêäÆÁ» ×ñå éÆåÆÁ» ÕÅðé ÇòÕÅà ê¾Ö¯º ìÔ¹å
Çê¾Û¶ è¾Õ Çç¾åÅ ÃÆ êð ÁÕÅñÆ íÅÜêÅ ÃðÕÅð é¶ ìÔ¹å ÔÆ òèÆÁÅ ã¿× éÅñ
ÕÅð×¹ÜÅðÆ ÇòÖÅÀ¹ºÇçÁ» ÃÈì¶ ù Çëð 寺 ÇòÕÅà çÆÁ» ñÆÔ» Óå¶ å¯ÇðÁÅ ÔÆ
éÔÄ ìñÇÕ ÃÈì¶ ÇòÚ ÇòÕÅà çÆÁ» ñÇÔð» ìÇÔð» ÛÅÂÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» Ôé Áå¶ Ôð
òð× ÃðÕÅð çÆ ÕÅð×¹ÜÅðÆ å¯º ÿå¹ôà Áå¶ Ö¹ô þÍ
Á¿×ÔÆä êÇðòÅð» ù Ø𶬠ðÅôé ò¿ÇâÁÅ
î¯×Å, B éò¿ìð (ê. ê.)-Çôò Ç´êŠöòÅ î¿âñ î¯×Å ò¾ñ¯º Á¾å çÆ
îÇÔ¿×ÅÂÆ ç¶ ÷îÅé¶ ÇòÚ Á¿×ÔÆä ÇòÁÕåÆÁ» ç¶ êÇðòÅð ç¶ ê¶à êÅñä ñÂÆ
î¹øå ðÅôé ò¿ÇâÁÅÍ î¿âñ êÌèÅé Çì¾àÈ ÕÅñóÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Á¿×ÔÆä
êÇðòÅð ç¶ Ôð¶Õ ÜÆÁ ç¶ ÇÔÃÅì ñÂÆ Ø𶬠ÖÅä êÆä çÅ ÃîÅé Ôð îÔÆé¶ çÆ E
åÅðÆÖ ù î¿âñ çëåð ÇòÚ ñ¯óò¿ç êÇðòÅð» çÆ ôéÅÖå ÕðÕ¶ ðÔÅÇÂô ÇàÕÅä¶
Óå¶ îÔÆéÅòÅð êÌåÆ ÜÆÁ ç¯ Ã½ ð¹ê¶ ç¶ ÇÔÃÅì çÅ ðÅôé êÔ¹¿ÚÅÇÂÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ
êÌÆå é×ð òÅÃÆ Çô¿×Åð Õ½ð ù Øð ÚñÅÀ¹ä ÇÔ¾å ÇÂÕ îÔÆéÅ ðÅôé ò¿â Õ¶
ô¹ðÈÁÅå ÕÆåÆÍ Á¾Ö» 寺 î¹éÅÖÅ, òâ¶ðÆ À¹îð òÅñ¶ ì÷¹ð×, Õ¹çðå çÆ îÅð
Ô¶á ÁŶ êÇðòÅð» ù ÃÔÅÇÂåÅ Çç¾åÆ ÜÅÇÂÁÅ Õð¶×ÆÍ ñ¯óò¿ç êÇðòÅð Çôò
Ç´êÅ î¿âñ öòÅ î¿âñ çëåð ÃÅÔîä¶ ç¶ò Ô¯àñ î¯×Å ÁÅ Õ¶ é»Á ÇñÖòÅ ÃÕç¶
ÔéÍ î¹øå ðÅôé ò¿â ÃîÅ×î î½Õ¶ Áô¯Õ ÃÚç¶òÅ, ê̶î ×ð¯òð, î¿×å ðÅî,
Çòܶ ÜËÃòÅñ, òÇð¿çð ÕÅñóÅ, ùÇð¿çð ׯðÅ, ÃÅÇÔñ ÛÅìóÅ, Çð¿ÕÈ ÁÅÇç
é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ñ¯óò¿ç êÇðòÅð» ç¶ ì¾ÇÚÁ» çÆ êó·ÅÂÆ ñÂÆ ï¯× ÃÔÈñå» ç¶ä
ñÂÆ Õî¶àÆÁ» ìäÅÂÆÁ» ÜÅä×ÆÁ» å¶ Ôð ÃÅñ ÃÌÆ ÁîðéÅæ çÆ ïÅåðÅ å¶ î¯×Å
寺 ì¾Ã í¶ÜÆ ÜÅò¶×ÆÍ
ìÆ. êÆ. ú. ùÇð¿çð ðÅî ù ÇòçÅÇÂ×Æ êÅðàÆ
ÇéÔÅñ ÇÃ¿Ø òÅñÅ, B éò¿ìð («ÔÅðÅ)-ÃðÕÅðÆ êÌÅÇÂîðÆ ÃÕÈñ ÇéÔÅñ ÇÿØ
òÅñÅ ÇòÖ¶ ÇÂÕ ÃÅçÅ å¶ êÌíÅòôÅñÆ ÃîÅ×î (ìÆ.êÆ.ú.) ìñÅÕ êÌÅÇÂîðÆ
ÇþÇÖÁÅ ÁëÃð çÆ ÇòçÅÇÂ×Æ êÅðàÆ ç¶ Ãì¿è ÇòÚ ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÜà ÇòÚ
î¿Ú 寺 ÇêÌ¿ÃÆêñ å¶ ñ¶ÖÕ òÅÇÔ×¹ðÈêÅñ ÇÿØ, Çô¿×ÅðÅ ÇÿØ, ùÇð¿çð
ÇÃ¿Ø î¯×Å, Ç´ôé ÇçÁÅñ ôðî» é¶ Ã¹Çð¿çð ðÅî çÆ CE ÃÅñÅ ì¶çÅ× Áå¶
ÿØðô îÂÆ Ã¶òÅ Óå¶ ÚÅéäÅ êÅÀ¹ºÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Ã¹Çð¿çð ðÅî âËî¯Õð¶Çàò
ç¶ Ç÷ñ·Å ÃÕ¾åð Ô¯ä ç¶ éÅå¶ ÁÇèÁÅêÕ òð× ç¶ í¾Öç¶ îÃÇñÁ» ñÂÆ Ôî¶ô»
Ãî¹¾Ú¶ ÁÇèÁÅêÕ òð× ù ñÅîì¿ç ÕðÕ¶ ñóç¶ ðÔ¶Í ì¶ô¹îÅð å¯ÔÇëÁ» ç¶ éÅñ
Ã¯é¶ çÆ Çð¿× êÅ Õ¶ ÁÅêä¶ ÁëÃð ù ÇòçÅÇÂ×Æ êÅðàÆ Çç¾åÆÍ ÃÆ.ÁËÚ.àÆ.
ÃÌÆîåÆ Ã¹ðÜÆå Õ½ð, ìñç¶ò ÇÃ¿Ø ì¶çÆ, ìñòÆð ÇÿØ, ÔÆðÅ ÇÿØ, ÁÜËì
ÇÿØ, ðäçÆê ðÅäÅ, êÌÆåî ÇÃ¿Ø ÃÈì¶çÅð, êÃòÕ Õî¶àÆ Ú¶ÁðîËé éÛ¾åð
ÇÿØ, ÃîÈ¿Ô ÁÇèÁÅêÕ òð× ÔÅ÷ð ÃéÍ Ãà¶Ü ÃÕ¾åð çÆ íÈÇîÕÅ îÅÃàð Ü×ç¶ò
ÇÃ¿Ø é¶ ìÅÖÈìÆ ÇéíÅÂÆÍ Á¿å ÇòÚ îÅÃàð ÿåÅ ÇÃ¿Ø é¶ Ãí çÅ è¿éòÅç
ÕÆåÅÍ
éËÇåÕ Õçð» ÕÆîå» ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆ
î¯×Å, B éò¿ìð (Ã. ð.)-Çòôò ×¹ðîÇå êÌÚÅð ÃíÅ ç¶ Üéðñ ÃÕ¾åð ÇêÌ¿ÃÆêñ
×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø èÅñÆòÅñ ܯ ÇÕ ç¶ô Çòç¶ô ÇòÚ ÇþÖÆ ç¶ êÌÚÅð å¶ êÌÃÅð Õð
ðÔ¶ Ôé é¶ ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕÈñ ç¹¾é¶Õ¶, ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕÈñ è¾ñ¶Õ¶ (î¯×Å)
ÇòÖ¶ Ãò¶ð çÆ ÃíÅ ò¶ñ¶ ì¾ÇÚÁ» ù éËÇåÕ Õçð» ÕÆîå» å¶ ÇÃ¾Ö ÇÂÇåÔÅÃ
ìÅð¶ íðêÈð ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆÍ À¹é·» ì¾ÇÚÁ» ù éÇôÁ», íðÈä Ô¾ÇåÁÅ, çÅÜ
òð×ÆÁ» ÃîÅÇÜÕ ì¹ðÅÂÆÁ» 寺 ìÚä ñÂÆ ê̶Çðå ÕðÇçÁ» ì¾ÇÚÁ» ù ÁÇèÁÅêÕ»
çÅ îÅä ÃéîÅé Õðé å¶ Áé¹ôÅôé ÇòÚ ðÇÔ Õ¶ êó·ÅÂÆ Õðé ñÂÆ ÁÅÇÖÁÅÍ Á¾òñ
ðÇÔä òÅñ¶ ì¾ÇÚÁ» ù îËâñ» éÅñ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅÍ ç¹¾é¶Õ¶ ÃÕÈñ ç¶ î¹ÖÆ
éÆå ôðî» Áå¶ è¾ñ¶Õ¶ ÃÕÈñ ç¶ î¹ÖÆ îéÜÆå Õ½ð é¶ ÃéîÅé ÇÚ¿é· ç¶ Õ¶
ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅ Áå¶ Ãî¹¾Ú¶ ÃàÅø ù èÅðÇîÕ ÇÕåÅì» éÅñ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ
Ç×ÁÅÍ
ÃÇåÃ¿× çðìÅð ÃÜÅÇÂÁÅ
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, B éò¿ìð (Çÿ×ñÅ)- ùéÆñ Õ¹îÅð ׯÇÂñ é¶ ÁÅêäÆ ì¶àÆ
éËäÃÆ ç¶ ACò¶º Üéî Ççé Óå¶ ÃæÅéÕ éÇÔðÈ î¿âÆ ÇòÚ ÇòôÅñ ÕÆðåé Áå¶
ÃÇåÃ¿× çðìÅð ÕÆåÅ ÇÜà ÇòÚ ÃÌÆ ï¯× ò¶ç»å öòŠÿîåÆ î¯×Å çÆ íÜé
î¿âñÆ é¶ ÕÆðåé Áå¶ ÃÇåÃ¿× ÕÆåÅÍ î¿âñÆ ç¶ êÌèÅé îé¯Ü ÜËÃòÅñ, Çòܶ
ïîéÅæ, ÿå ðÅî ×¹êåÅ, Çòܶ î¯Ôä, Õ¹ñò¿å ÇÃ¿Ø Áå¶ åðöî ×¹êåÅ é¶
ÁÇîÌåîÂÆ ÕÆðåé Áå¶ îé¯Ôð í¶àÅ å¶ ÕæÅ ðÅÔƺ ÿ×å» ù èÅðÇîÕ ð¿× ÇòÚ
ð¿Ç×ÁÅ Áå¶ èÅðÇîÕ ÇòèÆ î¹åÅìÕ ç¶ÃÆ ÇØÀ¹ ç¶ çÆò¶ Ü×·Å Õ¶ Üéî Ççé
îéÅÇÂÁÅÍ AB çÆò¶ ۯචêÇðòÅð ç¶ î˺ìð» Áå¶ ÇÂÕ ò¾âÅ çÆòÅ êÇðòÅð çÆ
î¹ÖÆ é¶ Ü×ÅÇÂÁÅÍ ÁðçÅà À¹êð¿å ÚÅÔ, êÕ½ó¶ Áå¶ îÇáÁÅÂÆ çÅ ñ¿×ð òÆ
ÚñÅÇÂÁÅÍ ñÖîÆ Ú¿ç ׯÇÂñ, ðØÈíÈôé ׯÇÂñ, Áô¯Õ ÇÜ¿çñ, êÅñ Ú¿ç ì»Ãñ
Ãî¶å ò¾Ö ò¾Ö ôÖÃÆÁå» é¶ ÔÅ÷ðÆ íðÆÍ
íÅòÅèà çÆ îÆÇà¿×
ì¾èéƺ Õñ», B éò¿ìð (Õ¯Ûó)-íÅðåÆ ìÅñîÆÕ èðî ÃîÅÜ íÅòÅèà íÅðå çÆ
ÇÂÕ ÁÇÔî îÆÇà¿× «ÇèÁÅäŠ寺 î¹¾Ö å½ð Óå¶ êÔ¹¿Ú¶ î¯Ôé ñÅñ çÆ
êÌèÅé×Æ Ô¶á î¾ñ¶ÁÅäÅ ð¯â ì¾èéƺ Õñ» ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆ ÇÜà ÇòÚ ÁÅ×ÈÁ» çÆ
ç¶Ö ð¶Ö Ô¶á ÃðìÿîåÆ éÅñ ìÅñÕ ðÅî êÌèÅé, ìÅñ Ç´ôé îÆå êÌèÅé, ð¾åÆ
ðÅî Ö÷ÅéÚÆ, êÌËà ÃÕ¾åð ê³îÅ çÆé¶ òÅñÅ, îÆå ÃÕ¾åð Çòܶ Õ¹îÅð, Üéðñ
ÃÕ¾åð Çòܶ Õ¹îÅð å¶ Ç´ôé ñÅñ, ìÈàÅ ÇÿØ, ìàé ÇÃ¿Ø î˺ìð üä¶ ×¶Í
êÌèÅé îçé ñÅñ å¶ úî êÌÕÅô é¶ üä¶ Ô¯Â¶ êÌèÅé å¶ ÁÔ¹ç¶çÅð» ù òèÅÂÆ
Çç¿ÇçÁ» åéç¶ÔÆ éÅñ ÇÜ¿î¶òÅðÆ ÇéíÅÀ¹ä çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ
Ú¶ÁðîËé é¶ çÅäÅ î¿âÆÁ» çÅ ç½ðÅ ÕÆåÅ
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, B ÁÕåÈìð (Çÿ×ñÅ)-ÃÅÀ¹äÆ ð¹¾å çÆ î¹¾Ö ëÃñ Þ¯é¶ çÆ
ÖðÆç ç¶ êÌì¿è» çÅ ÜÅÇÂÜÅ ñËä ñÂÆ îÅðÕÆà Õî¶àÆ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ç¶ Ú¶ÁðîËé
ùÖÚðé ÇÃ¿Ø ÇÛ¿çÅ á¾áÆ íÅÂÆ å¶ À¹ê Ú¶ÁðîËé ÜÇå¿çð ÇÃ¿Ø Çì¾àÈ Ãî¶å
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ çÆÁ» ò¾Ö ò¾Ö çÅäÅ î¿âÆÁ» çÅ ç½ðÅ ÕðÕ¶ ÇÕÃÅé» Áå¶
ÁÅó·åÆÁ» çÆÁ» î¹ôÇÕñ» ùäÆÁ»Í î¿âÆÁ» ç¶ ç½ð¶ À¹êð¿å ÃæÅéÕ î¹¾Ö
çÅäÅ î¿âÆ ÇòÚ Ú¶ÁðîËé é¶ ÃÅðÆ î¿âÆ çÅ ìÅðÆÕÆ éÅñ ç½ðÅ ÕðÕ¶ ÔÅñÅå
ç¶Ö¶ å¶ ÇÕÃÅé» ç¶ ÇòÕ¶ ԯ¶ Þ¯é¶ çÆÁ» ì¯ðÆÁ» çÅ å¯ñ òÆ ÚËµÕ ÕÆåÅÍ
ê³ÚÅÇÂå ÃÕ¾åð ÁòåÅð ÇÃ¿Ø ù ÃçîÅ-þà çÅ ÇçÔ»å
î¯×Å, B éò¿ìð (Ã. ð.)-×¹ðîÇå êÌÚÅð öòŠùÃÅÇÂàÆ ç¶ ÃÆ.îÆå. êÌèÅé
ÁòåÅð ÇÃ¿Ø ê³ÚÅÇÂå ÃÕ¾åð ù À¹Ã ò¶ñ¶ ×ÇÔðÅ ÃçîÅ ñ¾×Å Ü篺 À¹é·» ç¶
þà ÃðçÅðéÆ Ã¹Çð¿çð Õ½ð êåéÆ ÃåéÅî ÇÃ¿Ø Õ¹¾Þ ÇÚð 寺 ÇìîÅð ðÇÔä
Çê¾Û¯º Á¾Ü ìÅÁç ÃçÆòÆ ÇòÛ¯óÅ ç¶ ×Â¶Í îÅåŠùÇð¿çð Õ½ð çÅ Á¿Çåî
ÿÃÕÅð C éò¿ìð î¿×ñòÅð ù Ãò¶ð¶ I òܶ Çôò òÅóÆ ôîôÅéØÅà Ü×ðÅÀ¹º ÇòÖ¶
ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂÃ ç¹¾Ö çÆ ØóÆ ÇòÚ ÁòåÅð ÇÃ¿Ø ê³ÚÅÇÂå ÃÕ¾åð éÅñ ò¾Ö
ò¾Ö ôÖÃÆÁå» é¶ ç¹¾Ö çÅ êÌ×àÅòÅ ÕÆåÅÍ
ÇÚ¿åê¹ðéÆ çðìÅð ÇòÖ¶ ñ¿×ð ñÅÇÂÁÅ
î¯×Å, B éò¿ìð (Ã. ð.)-ÇéÀÈ ô»åÆ Á˺â ïÈæ Á˺â òËñë¶Áð Õñ¾ì î¯×Å
ò¾ñ¯º îÅåÅ ÇÚ¿åê¹ðéÆ ç¶ çðìÅð ÇòÖ¶ ñ¿×ð ñ×ÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÇÜà ÇòÚ Õñ¾ì
ç¶ ÁÔ¹ç¶çÅð» å¶ î˺ìð» é¶ Ã¿×å» çÆ ñ¿×ð éÅñ Ô¾æƺ öòÅ ÕÆåÆÍ Õñ¾ì
ç¶ î˺ìð îÃåÅé ÇÿØ, ÁËé.âÆ. îñÔ¯åðÅ, êÌ×à ÇÿØ, ÕÃåÈðÆ ñÅñ, Ü×çÆô
ñÅñ, Õ¹ñò¿å êñåÅ, Çð¿ÕÈ êñåÅ, Ç¿çð Õ¹îÅð, ÇêÌ¿Ã, Çò¾×, Ç׿éÆ ÁÅÇç
î˺ìð ÔÅ÷ð ÃéÍ
ìâÈ¿×ð êÛóÆÁ» ô̶äÆÁ» çÆÁ» ñàÕçÆÁ» î¿×» ÜñçÆ êÈðÆÁ» Õðé
î¯×Å, B éò¿ìð (ùÇð¿çðêÅñ ÇÿØ)-ìËÕòðâ ÕñÅÃ÷ òËñë¶Áð ùÃÅÇÂàÆ
Ç÷ñ·Å î¯×Å çÆ ÇÂÕ îÆÇà¿× þµâ ÁÅÇëà ÇòôòÕðîÅ íòé î¯×Å ÇòÖ¶ Õ¹ñçÆê
ÇÃ¿Ø ×ðÆé çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆÍ ÇÜà ÇòÚ À¹Ø¶ ÇÃ¾Ö ÇòçòÅé ê̯ëËÃð
Ç´êÅñ ÇÃ¿Ø ìâÈ¿×ð ù Áé¹ÃÈÇÚå å¶ êÛóÆÁ» ô̶äÆÁ» ÕÇîôé çÅ Ú¶ÁðîËé
ìäé Óå¶ òèÅÂÆ Çç¾åÆ ×ÂÆÍ Õ¹ñçÆê ÇÃ¿Ø ×ðÆé é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Ã¹ÃÅÇÂàÆ
ò¾ñ¯º ÁÅêäÆÁ» î¿×» ÇÜà ÇòÚ ê³ÜÅì ÇòÚ î¿âñ ÕÇîôé çÆÁ» ÇôëÅðû
Áé¹ÃÅð êÛóÆ ô̶äÆ çÅ ðÅÖò»Õðé Çìé» ÁÅîçé ôðå å¶ BG ëÆÃçÆ Õðé,
ê³ÜÅì ÇòÚ ìËÕòðâ ÕÇîôé ÃæÅêå ÕðÕ¶ ÁËÃ.ÃÆ. ÕÇîôé ò»× ÃÅðÆÁ» åÅÕå»
ç¶ä å¶ Ú¶ÁðîËé å¶ î˺ìð òÆ ìÆ.ÃÆ. ÇòÚ¯º Çéï¹Õå Õðé ÁÅÇç ôÅîñ Ôé,
ê³ÜÅì ç¶ î¹¾Ö î¿åðÆ êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ Õ¯ñ AH ÁÕåÈìð ù î¯×Å ÇòÖ¶
ð¾ÖÆÁ» Ãé ÇÜ¿é» ÇÂÔ î¿×» êÛóÆ ÜÅåÆ ÕÇîôé ðÅÔÄ ÜñçÆ êÈðÆÁ» Õðé çÅ
íð¯ÃÅ çòÅÇÂÁÅ ÃÆÍ Ã¹ÃÅÇÂàÆ é¶ î¿× ÕÆåÆ ÇÕ ê̯ëËÃð ìâÈ¿×ð À¹êð¯Õå î¿×»
À¹µêð ÔîçðçÆ å¶ ×¿íÆðåÅ éÅñ ÇòÚÅð ÕðÕ¶ ÇÂ¿é» ù ÁîñÆ ðÈê ç¶äÍ
î¹ÖÇåÁÅð ÇÃ¿Ø êå¿×Å, Ôðì¿Ã ÇÃ¿Ø ê¹ðìÅ, ÕŬ ðÅî, ìñòÆð ÇÿØ, ÃÅèÈ
ÇÿØ, ùÖç¶ò ÇÿØ, ÚîÕ½ð ÇÃ¿Ø Þ¿â¶ÁÅäÅ å¶ îéÜÆå ÇÃ¿Ø è¿îÈ ÁÅÇç
ÔÅ÷ð ÃéÍ
Õ¶ºçð ÃðÕÅð é¶ E@ ð¹ê¶ ì¯éÃ ç¶ Õ¶ Õ¯ÞÅ î÷ÅÕ ÕÆåÅ-ìðÅó
ÃîÅè íÅÂÆ, B éò¿ìð (êñÇò¿çð ÇàòÅäÅ)-é×ð Õ½ºÃñ î¯×Å ç¶ êÌèÅé Áå¶
ïÈæ ÁÕÅñÆ çñ (ì) ç¶ ÃÆéÆÁð îÆå êÌèÅé ìðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ìðÅó (î¾Öä) Çê³â
ê¾å¯ ÔÆðÅ ÇÃ¿Ø ÇòÖ¶ êÔ¹¿Ú¶Í ÇÂÇåÔÅÃÕ é×ð ê¾å¯ ÔÆðÅ ÇÃ¿Ø êÔ¹¿Úä å¶
ìðÅó çÅ âÅÇÂðËÕàð Öäî¹¾Ö íÅðåÆ ê¾å¯, Ú¶ÁðîËé ×¹ðÜ¿à ÇÃ¿Ø ð½ºåÅ,
Ãðê³Ú Ü×çÆô ÇÃ¿Ø çÆôÅ ÁÅÇç çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ ÁÕÅñÆ òðÕð» é¶ ôÅéçÅð
ùÁÅ×å ÕÆåÅÍ ìðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ìðÅó é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Õ¶ºçð çÆ ïÈ.êÆ.¶. ÃðÕÅð
é¶ ÃÈì¶ ç¶ ÇÕÃÅé» ù Þ¯é¶ å¶ E@ ð¹ê¶ ì¯éÃ ç¶ Õ¶ Õ¯ÞÅ î÷ÅÕ ÕÆåÅ þÍ
ô̯îäÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ç¶ ÃÆéÆÁð îÆå êÌèÅé Õ¶òñ ÇÃ¿Ø ìÅçñ,
âÅÇÂðËÕàð Öäî¹¾Ö íÅðåÆ ê¾å¯, Ú¶ÁðîËé ×¹ðÜ¿à ÇÃ¿Ø ð½ºåÅ, êÆ.¶.
Õ¿òñÜÆå ÇÃ¿Ø î¯×Å, Ãðê³Ú Ü×çÆô ÇÃ¿Ø çÆôÅ, âÅ: ð¹Çê³çð ÇÃ¿Ø í¹¾ÚÅ
ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
êÌèÅé ìðÅó é¶ ÇòÕÅà ÕÅðÜ» çÅ ÜÅÇÂ÷Å ÇñÁÅ
î¯×Å, B éò¿ìð
(ê. ê.)-é×ð Õ½ºÃñ êÌèÅé ìðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ìðÅó ç¹ÁÅðÅ Ú¾ñ ðÔÆ ÇòÕÅÃ
êÌåÆ éÆåÆ ç¶ Áé¹ÃÅð À¹é·» ò¾ñ¯º î¯×Å ôÇÔð ç¶ òÅðâ é¿ìð BE ÇòÚ Ú¾ñ
ÇðÔÅ Çé×ÅÔÅ ð¯â Óå¶ Ú¾ñçÅ éòÆÁ» ÃóÕ» Áå¶ éòÆÁ» ìä ðÔÆÁ» éÅñÆÁ» çÅ
ÇéðÆÖä ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ À¹Ô î¯×Å ôÇÔð ç¶ ñ¯Õ» ç¶ éÅñ
òÚéì¾è Ôé ÇÕ À¹Ô î¯×Å ôÇÔð ù ÇÂÕ é¿ìð çÅ ôÇÔð ìäÅÀ¹ä×¶Í ÇÂÔ Çé×ÅÔÅ
ð¯â Óå¶ ñ×í× H.DE ñ¾Ö çÆ ñÅ×å éÅñ ÃóÕ» Áå¶ éÅñÆÁ» çÅ Õ¿î ÕðòÅ ðÔ¶
ÔéÍ òÅðâ é¿: BE 寺 ÕÅñÅ ÛÅìóÅ, ðÅÕ¶ô ÇÃåÅðÅ, í¹Çê³çð ÃÅÔ¯Õ¶,
ùðÇé¿çð ÕàÅðÆÁÅ, Çì¾àÈ, ÁôòéÆ ×¹êåÅ, ìÆìÆ ×¹ðÚðé Õ½ð ÁËî.ÃÆ.,
Ç¿Ü: ðÅÔ¹ñ èòé êÆ.¶. 寺 ÇÂñÅòÅ íÅðÆ îÅåðÅ ÇòÚ òÅðâ é¿ìð BE ç¶
òÃéÆÕ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ìÅìÅ ìÚé ÇÃ¿Ø çÆ ìðÃÆ Ãì¿èÆ îÆÇà¿×
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, B éò¿ìð (Çÿ×ñÅ)-ÇÂÕÅÂÆ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ÁÇÔî îÆÇà¿× ÕÅîð¶â
íÜé ÇÃ¿Ø é¾æÈòÅñÅ çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆÍ íÅðåÆ ÕÇîÀÈÇéÃà êÅðàÆ
ÇÂÕÅÂÆ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ é¶ ÇÂñÅÕ¶ íð ç¶ ñ¯Õ» ù ÃçÅ ÇçåÅ ÇÕ E éò¿ìð ù
Çê³â دñÆÁÅ Ö¹ðç ÇòÖ¶ êÔ¹¿Ú Õ¶ ×çðÆ ìÅÇìÁ» ù ôðè»ÜñÆ ç¶ÂÆÂ¶Í îÆÇà¿×
ÇòÚ ôÅîñ ÕÅîð¶â ðÅî ÇÃ¿Ø îÅäÈ¿Õ¶, ÕÅîð¶â öòÕ ÇÿØ, í×ò¿å ÇÿØ,
òÆð Ú¿ç îÅÔñÅ, ×¹ðçÆê ÇÿØ, ì¹¾×ð ÇÿØ, Ç×ÁÅé Ú¿ç ôðî», íÜé ÇÿØ
é¾æÈòÅñÅ, ìñÇò¿çð ÇÃ¿Ø Áå¶ Ô¯ð ÃÅæÆ ÃéÍ
Ãî¹¾ÚÅ ÃàÅø òèÅÂÆ çÅ êÅåð
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, B éò¿ìð (Çÿ×ñÅ)-Ç÷ñ·Å ÇþÇÖÁÅ ÁëÃð (Ã) ÃÌÆîåÆ
ÇêÌåêÅñ Õ½ð ç¶ ÇçôÅ Çéðç¶ô» Áé¹ÃÅð å¶ ÃÅÇ¿à ùêðòÅÂÆ÷ð èðÇî¿çð
ÇÃ¿Ø å¶ ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø ñ¯ÔÅî çÆ ï¯× Á×òÅÂÆ ÇòÚ åÇÔÃÆñ ê¾èðÆ ÇòÇ×ÁÅé
êÌçðôéÆ ÇòÚ ê¿.Õ¯.ÁË÷È.ÃÆ.Ã. ÃÕÈñ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ î¯ÔðÆ ÇðÔÅ å¶ ÇÂÃ
ÃÕÈñ é¶ ÃðòÀ¹µåî ÃÕÈñ çÅ úòðÁÅñ àðÅëÆ Óå¶ Õì÷Å ÇðÔÅÍ ÇÂà êÌçðôéÆ
ÓÚ ÇÂà ÃÕÈñ ç¶ CG ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ îÅâñ, Õ¹ÇÂ÷ å¶ ÚÅðà î¶ÇÕ¿×
î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ íÅ× ÇñÁÅÍ ÃÆéÆÁð ÃËÕ¿âðÆ ÃÕÈñ êÇÔñ¶ æÆî ÇòÚ ×¹ðîå
ÇÃ¿Ø å¶ çÈܶ æÆî ÇòÚ Ã¿çÆê Õ½ð é¶ çÈÜÅ ê¹ÜÆôé êÌÅêå ÕÆåÆÍ åÆÃð¶
æÆî ÇòÚ îÇé¿çðÜÆå Õ½ð êÇÔñÆ å¶ ðÅÜçÆê Õ½ð é¶ åÆÃðÅ ê¹ÜÆôé êÌÅêå
ÕÆåÆÍ æÆî é¿ìð E ÇòÚ ÇÕðéêÅñ ÇÃ¿Ø é¶ çÈÜÆ, ñÖòÆð Õ½ð é¶ åÆÃðÆ
ê¹ÜÆôé êÌÅêå ÕÆåÆÍ æÆî é¿ìð F ÇòÚ ××éçÆê é¶ ëÃà ê¹ÜÆôé êÌÅêå ÕÆåÆÍ
ÃËÕ¿âðÆ ÇòíÅ× ÇòÚ ÚÅðà î¶ÇÕ¿× ÇòÚ Ã¹îéçÆê Õ½ð ëÃà å¶ îÇÔÕêÌÆå ÇÿØ
é¶ æðâ ê¹ÜÆôé êÌÅêå ÕÆåÆÍ æÆî é¿ìð E ÇòÚ ÁîðÆÕ ÇÃ¿Ø é¶ çÈÜÆ å¶ æÆî
é¿ìð F ÇòÚ ×¹ðôðé ÇÃ¿Ø é¶ ëÃà ê¹ÜÆôé êÌÅêå ÕÆåÆÍ Çîâñ ÇòíÅ× ÇòÚ ô¶ðÖÅé
é¶ çÈÜÆ ê¹ÜÆôé êÌÅêå ÕÆåÆÍ ÇÂà åð·» Õ¹¾ñ Ú½ð» ê¹ÜÆôé» êÌÅêå
ÕÆåÆÁ»Í ÇÂà òèÆÁÅ ÕÅð×¹÷ÅðÆ çÅ ÇÃÔðÅ ÇêÌ¿. ×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø å¶
âÅÇÂðËÕàð ÿçÆê îÇÔåÅ ç¶ ÇÃð ì¾ÞçÅ þÍ
ïù ÃÈç î¹¾Ö ÁÅÕðôé Ô¯ä׶
î¯×Å, B ÁÕåÈìð (Ã. ð.)-ÁÅÂÆ.ÁËÃ.ÁËë. ÕÅñÜ ÁÅë ëÅðî¶ÃÆ ÇòÚ Ã¾å
éò¿ìð ù ô¹ðÈ Ô¯ä òÅñÆ ç¯ ð¯÷Å ëÅðî¶ÃÆ ×ðËÜȶà çÆ ðÅôàðÆ ÕÅéëð¿Ã
ÇòÚ êÇÔñ¶ Ççé ð¿×Åð¿× ê̯×ðÅî ÇòÚ î¯×Å ç¶ ðÅôàðÆ Áå¶ Á¿åððÅôàðÆ
ê¾èð å¶ Çå¿é ÇÃåÅð¶ ÃîÅð¯Ô çÅ î¹¾Ö ÁÅÕðôé Ô¯ä×¶Í ìÅñÆò¹¾â çÆÁ»
éÅîÆ ÔÃåÆÁ» ÇòÚ ÁÅêäÅ é»Á ÃæÅÇêå Õð ü¾Õ¶ Çëñî ÁÇíé¶åŠïù ÃÈç,
ÇéÜÆ ÚËéñ ç¶ èÅðÅòÇÔÕ ÖåÇðÁ» ç¶ ÇÖñÅóÆ ç¶ Ü¶åÈ ×¹ðîÆå ÇÃ¿Ø Áå¶
ê³ÜÅì ê¹ÇñÃ ç¶ âÆ.ÜÆ.êÆ. êðîçÆê ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ ÕÅéëð¿Ã ÇòÚ Çòô¶ô å½ð Óå¶
ÇôðÕå Õðé×¶Í ÕÅñÜ ç¶ Ú¶ÁðîËé êÌòÆé ×ð× é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÕÅñÜ ÇòÚ ëÅðî¶ÃÆ
×ðËÜȶà çÆ ðÅôàðÆ ê¾èð çÆ ÕÅéëð¿Ã ÇòÚ ç¶ô íð 寺 êÔ¹¿Úä òÅñ¶
ÇòÇ×ÁÅéÆÁ» ç¶ ÃéîÅé ÇòÚ ÕÅéëð¿Ã ç¶ êÇÔñ¶ Ççé ôÅî þå òܶ 寺
ÿÃÇ´å ÿÇèÁÅ çÅ Áï¯Üé ÕÆåÅ Ç×ÁÅ þÍ
Þ¯é¶ çÆ õðÆç ÓÚ Çã¾ñî¾á ÜÅðÆ
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, B éò¿ìð (Çÿ×ñÅ)-ÃÅÀ¹äÆ ð¹¾å çÆ î¹¾Ö ëÃñ Þ¯éŠܯ ìÆå¶
ÇÂÕ Ôëå¶ å¯º òÆ ò¾è Ã 寺 ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ çÆÁ» çÅäÅ î¿âÆÁ» ÇòÚ ÁÅ
ÇðÔÅ þ Áå¶ Á¾Ü Õ¾ñ· Þ¯é¶ çÆ î¿âÆÁ» ÇòÚ ÁÅîç ìÔ¹å ÔÆ å¶÷Æ éÅñ Ô¯
ðÔÆ þÍ Þ¯é¶ çÆ å¶÷Æ éÅñ ÁÅîç Ô¯ä ÕðÕ¶ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ çÆ î¹¾Ö çÅäÅ
î¿âÆ Áå¶ ÇÂñÅÕ¶ íð ç¶ ÇçÔÅåÆ ÖðÆç Õ¶ºçð» ÇòÚ Þ¯é¶ ç¶ ã¶ð» ç¶ Á¿ìÅð
ÔÆ Á¿ìÅð é÷ðÆ êËºç¶ Ôé ÇÜà ðëåÅð éÅñ Þ¯é¶ çÆ ÁÅîç Ô¯ ðÔÆ þ À¹Ã
ðëåÅð éÅñ Þ¯é¶ çÆ ÖðÆç éÔƺ Ô¯ ðÔÆ ÇÕÀ¹ºÇÕ Þ¯é¶ çÆ ÖðÆç ÇòÚ ÃðÕÅðÆ
ÖðÆç ¶ܿÃÆÁ» ò¾ñ¯º ì¶ô¾Õ Õ¯ÂÆ òÆ ÖÅà ÁÇó¾ÕÅ éÔƺ êð î¿âÆÁ» ÇòÚ
î÷çÈð» çÆ ÕîÆ ÕðÕ¶ Þ¯é¶ ç¶ ã¶ð» çÆ ÃëÅÂÆ, ì¯ðÆÁ» çÆ íðÅÂÆ ÇòÚ ÕÅøÆ
î¹ôÕñ ÁÅ ðÔÆ þÍ Þ¯é¶ ç¶ ê¶ Øóî¾Ã ÃçÕÅ ìÔ¹å¶ ÇÕÃÅé» é¶ çÆòÅñÆ ç¶
ÇåÀ¹ÔÅð å¶ òÆ çÅäÅ î¿âÆÁ» ÇòÚ Þ¯é¶ ç¶ ã¶ð» À¹µêð ìÇÔ Õ¶ Ççé ðÅå
ìåŶ Áå¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ ÁòåÅð ×¹ðê¹ðì ç¶ ìÅòÜÈç òÆ Þ¯é¶
ç¶ ã¶ð» À¹µêð î¿Ü¶ âÅÔ Õ¶ ÇÕÃÅé Þ¯éÅ ò¶Úä ñÂÆ Áå¶ å¹ñÅÂÆ ñÂÆ òÅðÆ
çÆ À¹âÆÕ ÇòÚ ìËᶠÔéÍ î¿âÆÁ» ÇòÚ î÷çÈð» çÆ ðÇÔ ðÇÔ Õ¶ ÁÅ ðÔÆ ÕîÆ
ÃçÕÅ òÆ î¿âÆÁ» ÇòÚ Þ¯é¶ ç¶ ã¶ð ÔÆ ã¶ð é÷ðƺ ÁÅÀ¹ºç¶ ÔéÍ
ÇéÀÈ çÆê ì¾Ã å¶ àÅàÅ ÃëÅðÆ çÆ ÇþèÆ à¾Õð
îÖÈ, B éò§ìð (Çæ§ç)- îÖÈ å¯º E ÇÕñ¯îÆàð çÆ çÈðÆ Óå¶ ÔðÆ Õ¶ ê¾åé
é÷çÆÕ Á§ÇîzåÃð 寺 ìÇá§âÅ ÜÅ ðÔÆ ÇéÀÈ çÆê ì¾Ã é§: êÆ.ìÆ. @C@ ÁÅð.
GHGH ç¶ âðÅÇÂòð é¶ ×ñå êÅö ÜÅ Õ¶ ÁÅêä¶ çÈÃð¶ êÅö 寺 ÁÅ ðÔ¶ àÅàÅ
ÃëÅðÆ ×¾âÆ é§: êÆ.ìÆ. B ¶.ܶ. FGGG ÇòÚ ÇþèÆ à¾Õð îÅðÆÍ ÇÂà ØàéÅ
ÇòÚ àÅàÅ ÃëÅðÆ ÇòÚ ìËáÆÁ» ÃòÅðÆÁ» ë¾àó Ô¯ ×ÂÆÁ»Í îÖÈ ê¹ÇñÃ é¶ î½Õ¶
Óå¶ êÔ§¹Ú Õ¶ ì¾Ã ù ÁÅêä¶ Õì÷¶ ÇòÚ ñË Õ¶ ñ¯óƺçÆ ÕÅùéÆ ÕÅðòÅÂÆ ô¹ðÈ
Õð Çç¾åÆ þÍ
ÃóÕ ÔÅçö ÓÚ î½å
Áì¯Ôð, B éò§ìð (ìðÅó)-Çê§â ÇÔ§îåê¹ðÅ ÇòÚ êËçñ ÜÅ ðÔ¶ ÇòÁÕåÆ ù
àðËÕàð ò¾ñ¯º à¾Õð îÅð¶ ÜÅä ÕÅðé À¹ÃçÆ î½å Ô¯ ×ÂÆÍ À¹Ã çÆ êÇÔÚÅä
ÇìÔÅðÆ ñÅñ ê¹¾åð ùðÜÆå ÇÃ§Ø òܯº Ô¯ÂÆ þÍ
è±î-èÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ñÇÔðÆ ìÅìÅ çÅ Üéî Ççé
ÜñÅñÅìÅç, B éò¿ìð (ðîé òÅàÃ)- Çòôò êzÇþè ìÅìÅ ñÇÔðÆ çÅ Üéî Ççé
ìÆå¶ Ççé·Ä ÃæÅéÕ Ç´ôéÅ î§çð ÇòÖ¶ ìó¶ ÔÆ è±î èÅî Áå¶ ôðèÅíÅò éÅñ
îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ þí 寺 êÇÔñ» ÃòÅîÆ ðÅî ôðé çÅà ÜÆ Áå¶ Ã§å
îé¯Ü Õ¹îÅð é¶ ÕÆðåé ÕÆåÅ Áå¶ íÜé ×Å Õ¶ ìÅìÅ ÜÆ çÆ îÇÔîÅ çÅ ×¹é×Åé
ÕÆåÅÍ À¹Ã寺 ìÅÁç ôðèÅñ±Á» é¶ é¾Ú ×Å Õ¶ ìÅìÅ ÜÆ ç¶ Üéî Ççé çÆ Ö¹ôÆ
ù êz×à ÕÆåÅÍ ðÇܧçð êð±æÆ, ùð¶ô êð±æÆ, ùðÜÆå ÛÅìóÅ, ÃåêÅñ ôðîÅ,
Ü×çÆô Õ¹¾Õó, ܧ×Æð Ú§ç, ô×é ñÅñ â¯âÅ, êz¶î Õ¹îÅð éÅ×êÅñ ÁÅÇç 寺
ÇÂñÅòÅ Áé¶Õ» ç×å» é¶ Çòô¶ô å½ð Óå¶ ÇôðÕå ÕÆåÆÍ
ÃÈìÅ ÃðÕÅð E@ ð¹ê¶ ì¯éà ç¶ò¶-í¯ñÅ ìðÅó
á¾áÆ íÅÂÆ, B éò¿ìð (îáÅóÈ)-ÃîÅÜ Ã¶òÆ í¯ñÅ ÇÃ¿Ø ìðÅó ÃîÅè íÅÂÆ ù
ÇéèóÕ ÁÅ×È çðôé ÇÃ¿Ø ìðÅó ÇòèÅÇÂÕ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ò¾ñ¯º ê³ÜÅì êÌç¶ô
Õ»×ðà Õî¶àÆ çÅ ÃÕ¾åð æÅê¶ ÜÅä 寺 ìÅÁç ìðÅó é¶ êÌËà éÅñ ×¾ñìÅå
ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ê³ÜÅì ÃðÕÅð ÁÅêä¶ ÁÅê ù ÇÕÃÅé» çÆ î¹çÂÆ Ô¯ä çÆ
ç¹ÔÅÂÆ êÅ êÅ Õ¶ ò¯à» ìà¯ðé» ÔÆ ÜÅäçÆ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Á¾Ü Õ»×ðà çÆ
Õ¶ºçð ÃðÕÅð ò¾ñ¯º êÌåÆ Õ¹Ç¿àñ å¶ ÇÕÃÅé» ù AE@ ð¹ê¶ òèÅ Õ¶ å¯ÔëÅ
Çç¾åÅ þÍ ÃÈì¶ çÆ ÁÕÅñÆ ÃðÕÅð ÇÂà ëËÃñ¶ çÆ ôñÅØÅ Õðé çÆ ìÜŶ
ÁÅñ¯ÚéÅ Õð ðÔÆ þÍ ìðÅó é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÕÃÅé ÇÔåËôÆ ÃðÕÅð Õ¶ºçð ÃðÕÅð
çÆ ÁÅñ¯ÚéÅ ÇåÁÅ× Õ¶ å¹ð¿å E@ ð¹ê¶ չǿàñ Þ¯é¶ Óå¶ ì¯éà ç¶ä çÅ
ÁËñÅé Õð¶Í |
ÃÈìÅ ÃðÕÅð E@ ð¹ê¶ ì¯éà ç¶ò¶-í¯ñÅ ìðÅó
á¾áÆ íÅÂÆ, B éò¿ìð (îáÅóÈ)-ÃîÅÜ Ã¶òÆ í¯ñÅ ÇÃ¿Ø ìðÅó ÃîÅè íÅÂÆ ù ÇéèóÕ
ÁÅ×È çðôé ÇÃ¿Ø ìðÅó ÇòèÅÇÂÕ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ò¾ñ¯º ê³ÜÅì êÌç¶ô Õ»×ðà Õî¶àÆ
çÅ ÃÕ¾åð æÅê¶ ÜÅä 寺 ìÅÁç ìðÅó é¶ êÌËà éÅñ ×¾ñìÅå ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ
ê³ÜÅì ÃðÕÅð ÁÅêä¶ ÁÅê ù ÇÕÃÅé» çÆ î¹çÂÆ Ô¯ä çÆ ç¹ÔÅÂÆ êÅ êÅ Õ¶ ò¯à»
ìà¯ðé» ÔÆ ÜÅäçÆ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Á¾Ü Õ»×ðà çÆ Õ¶ºçð ÃðÕÅð ò¾ñ¯º êÌåÆ
չǿàñ å¶ ÇÕÃÅé» ù AE@ ð¹ê¶ òèÅ Õ¶ å¯ÔëÅ Çç¾åÅ þÍ ÃÈì¶ çÆ ÁÕÅñÆ
ÃðÕÅð ÇÂà ëËÃñ¶ çÆ ôñÅØÅ Õðé çÆ ìÜŶ ÁÅñ¯ÚéÅ Õð ðÔÆ þÍ ìðÅó é¶ ÇÕÔÅ
ÇÕ ÇÕÃÅé ÇÔåËôÆ ÃðÕÅð Õ¶ºçð ÃðÕÅð çÆ ÁÅñ¯ÚéÅ ÇåÁÅ× Õ¶ å¹ð¿å E@ ð¹ê¶
չǿàñ Þ¯é¶ Óå¶ ì¯éà ç¶ä çÅ ÁËñÅé Õð¶Í
ÜñÅñÅìÅç, B éò§ìð (ÁôòéÆ
ÕÅáêÅñ)-á¾×Æ îÅðé ç¶ ç¯ô» Ô¶á ÇÃàÆ ê¹Çñà ò¾ñ¯º Û¶ ÇòÁÕåÆÁ» Çòð¹¾è
íÅðåÆ ç§âÅòñÆ çÆ èÅðÅ DAI, DB@, DFG, DFH, DGA åÇÔå îÅîñÅ çðÜ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ
þÍ ×¹ðìÚé ÇÃ§Ø ê¹¾åð íÅéÅ ÇÃ§Ø òÅÃÆ ñ¾ÖÅ ÔÅÜÆ æÅäÅ îîç¯à é¶ ê¹Çñà ù
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÷îÆé ÖðÆçä ñÂÆ À¹Ã é¶ Úîé ÇçØ, ÜéÕ ÇÃ§Ø å¶ ìñìÆð ÇÃ§Ø éÅñ
çêðÕ ÕÆåÅ å» À¹é·» ò¾ñ¯º Ú¾Õ ÖÆòÅ çÆ ÷îÆé ÇçÖÅÂÆ ×ÂÆÍ BD ÕéÅñ ÷îÆé çÆ
Üî»ì§çÆ ô¶ð ÇÃ§Ø ê¹¾åð çÅéÅ ÇÃ§Ø å¶ BB ÕéÅñ G îðñ¶ ÷îÆé çÆ Üî·»ì§çÆ
åÅðÅ ÇÃ§Ø ê¹¾åð çÅéÅ ÇÃ§Ø ç¶ é»Á Óå¶ ÇòÖÅÀ¹ä Óå¶ E îÂÆ ù ÷îÆé çŠýçÅ
Ô¯ Ç×ÁÅ å¶ ç¯ ÇìÁÅé¶ ÇñÖŶ ×Â¶Í ô¶ð ÇÃ§Ø ù â¶ã ñ¾Ö ð¹ê¶ Áå¶ åÅðÅ
ÇÃ§Ø ù E@ Ô÷Åð ð¹ê¶ ÇìÁÅé¶ å¶ å½ð Óå¶ Çç¾å¶ ×Â¶Í ×¹ðìÚé ÇÃ§Ø é¶
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ðÇÜÃàðÆ ç¶ åËÁ Ã ÇÂÕ ççìð B@@H ù À¹Ô åÇÔÃÆñ Õ§êñËÕÃ
ÜñÅñÅìÅç ÇòÖ¶ êÔ¹§Ú ׶, êz§å± ô¶ð ÇÃ§Ø å¶ åÅðÅ ÇÃ§Ø ò×ËðÅ ðÇÜÃàðÆ Õðé
ñÂÆ éÅ ÁÅÂ¶Í åÇÔÃÆñ ÇòÖ¶ ÔÅ÷ðÆ «ÁÅÀ¹ä ÇêÛ¯º êóåÅñ ÕÆåÆ ×ÂÆ å» êåÅ
ÚÇñÁÅ ÇÕ ÜéÕ ÇÃ§Ø Ô¹ð» é¶ á¾×Æ îÅðé çÆ éÆïå éÅñ ÷îÆé ç¶ ÁÃñ îÅñÕ» çÆ
Ü×·Å Ô¯ð ì§ç¶ Öó¶ ÕðÕ¶ À¹é·» éÅñ á¾×Æ îÅðÆ þÍ ÁËÃ.ÁËÃ.êÆ. Çøð¯÷ê¹ð çÆÁ»
ÔçÅÇÂå» Óå¶ ÇÃàÆ ê¹ÇñÃ é¶ ÔðíÜé ÇÃ§Ø ê¹¾åð ìÔÅçð ÇÃ§Ø òÅÃÆ éò» ÔÃåÅ
æÅäÅ Ãçð øÅÇ÷ñÕÅ, ÃåéÅî ÇÃ§Ø ê¹¾åð åÅðÅ ÇÃ§Ø òÅÃÆ Ú¾Õ ÖÆòÅ, îÇÔ§çð
ÇÃ§Ø ê¹¾åð î¾Öä ÇÃ§Ø òÅÃÆ Ø¹ìÅÇÂÁÅ, ÜéÕ ðÅÜ ê¹¾åð ÕôîÆð ÇÃ§Ø òÅÃÆ ñ¾è±òÅñÅ
ÇÔáÅó, Ü×åÅð ÇÃ§Ø ê¹¾åð ç¯éÅ ÇÃ§Ø òÅÃÆ Ø¹ìÅÇÂÁÅ Áå¶ ìñìÆð ÇÃ§Ø ê¹¾åð
×¹ðÇçÁÅñ ÇÃ§Ø òÅÃÆ ò¾ñ¶ ôÅÔ ÇÔáÅó, Çòð¹¾è îÅîñÅ çðÜ Õð ÇñÁÅ ÃÆ å¶ Á×ñÆ
ÕÅðòÅÂÆ ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ ÃÆÍ
HDç¶ Çç¾ñÆ ç§Ç×Á» ç¶ ç¯ôÆÁ» ù ÃÖå ÃÜÅò» Çç¾åÆÁ» ÜÅä
÷ÆðÅ, B éò§ìð (Ü×åÅð ÇÃ§Ø îé¶Ã)-ÇÃ¾Ö Ãà±â˺àà ëËâð¶ôé îÇÔåÅ ç¶ Ç÷ñ·Å
Çøð¯÷ê¹ð ç¶ îÆå êzèÅé íÅÂÆ ðÅÜÇò§çð ÇÃ§Ø ×¯ñâÆ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Çþֻ å¶
À¹é·» ç¶ ì¾ÇÚÁ», ì÷¹ð×» çÅ Õåñ Õðé Áå¶ ÇÃ¾Ö ìÆìÆÁ» ù ì¶êå Õðé òÅÇñÁ» ù
Õ¯ÂÆ ÃÜÅò» éÅ Çîñä ÕÅðé Çþֻ çÅ ÇéÁ» êÅÇñÕŠ寺 ÇòÃòÅô À¹á ÇðÔÅ þ Áå¶
î÷ì±ð Ô¯ Õ¶ çØðô ç¶ ðÅÔ å¹ðéÅ êË ÇðÔÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ»
ò¾ñ¯º C éò§ìð ù ê¿ÜÅì ì§ç ð¾Öä ç¶ ëËÃñ¶ çÅ ëËâð¶ôé îÇÔåÅ ê±ðé å½ð Óå¶
Ãîðæé ÕðçÆ þÍ
Çå§é ÃÕ¶ íðÅò» é¶ ÕÆåÅ ÃîÈÇÔÕ Üìð-ÜéÅÔ
ÜñÅñÅìÅç, B éò§ìð (ÁôòéÆ ÕÅáêÅñ)- ׯÇì§ç é×ðÆ çÆ ÇÂÕ ôÅçÆô¹çÅ Á½ðå
ò¾ñ¯º ׯÇì§ç é×ðÆ ç¶ ÔÆ Çå§é ÃÕ¶ íðÅò» Óå¶ ÃîÈÇÔÕ Üìð-ÇÜéÅÔ Õðé çÅ ç¯ô
ñ×ÅÇÂÁÅ þÍ êÆóå» çÆ ÇôÕÅÇÂå Óå¶ ÇÃàÆ ê¹ÇñÃ é¶ Ã¯Ôé ÇçØ, ê¶zî ÇÃ§Ø å¶
Ç´ôé ÇÃ§Ø ê¾¹åðÅé êÅñÅ ÇÃ§Ø Çòð¾¹è íÅðåÆ ç§âÅòÅñÆ çÆ èÅðÅ CGF åÇÔå
îÅîñÅ çðÜ Õð ÇñÁÅ ÃÆÍ Ã¹ðÜÆå Õ½ð êåéÆ Õ¹ñçÆê ÇÃ§Ø (ÁÃñÆ é»Á éÔƺ) é¶
ê¹Çñà ù ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ã çÅ AE òð·¶ êÇÔñ» ÇòÁÅÔ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ å¶ À¹Ã ç¶ ç¯
ñóÕ¶ ÔéÍ ¦ØÆ BF ÁÕåÈìð çÆ ðÅå ù À¹Ô ÃîÅé ñËä ÜÅ ðÔÆ ÃÆ, Ü篺 À¹Ô Øð Óå¶
ñ×í× C@@ îÆàð Óå¶ ê¾¹ÜÆ å» Çê¾Û¯º ÁÅÂÆ Çھචð§× çÆ ÕÅð é§ìð ACAC ÓÚ¯º
ÇéÕñ¶ ïÔä ÇçØ, ê¶zî ÇÃ§Ø å¶ ÇÕzôé ÇÃ§Ø À¹Ã ç¶ î¹§Ô å¶ Ô¾æ ð¾Ö Õ¶ À¹Ã
ù è¾Õ¶ éÅñ Ö¾ÇâÁ» ò¾ñ ñË ×¶ Áå¶ Çå§é¶ íðÅò» é¶ À¹Ã éÅñ ÃîÈÇÔÕ ìñÅåÕÅð
ÕÆåÅÍ À¹Ã ù ñ¾íä ÁŶ À¹Ã ç¶ ñóÕ¶ é¶ À¹Ã çÆ ÔÅñå ò¶Ö Õ¶ ÁÅêä¶ Çêú ù ÜÅ
Õ¶ ÃÅðÆ ×¾ñ ç¾ÃÆ Áå¶ ÇÂ毺 ç¶ ÃðÕÅðÆ ÔÃêåÅñ ÓÚ Á½ðå ð¯×» çÆ îÅÇÔð
âÅÕàð éÅ Ô¯ä ÕðÕ¶ Çøð¯÷ê¹ð ç¶ ÃðÕÅðÆ ÔÃêåÅñ ÇòÖ¶ çÅÖñ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
à¶ñð ÕÅðÆ×ð ïÈéÆÁé é¶ ÕÆåÆ ÔóåÅñ, Õ¿îÕÅÜ á¾ê
ÜñÅñÅìÅç, B éò¿ìð (ìÆ.ÁËÃ.ðÅäÈ¿)- ÜñÅñÅìÅç à¶ñð ÕÅðÆ×ð ïÈéÆÁé Áå¶ à¶ñð
òð× Çò¾Ú À¹Ã Ã ç¹ðÆÁÅ ê˺çÅ Ô¯ ×ÂÆÁÅ Üç ôÇÔð ç¶ ÃîÈÔ à¶ñð ÕÅðÆ×ð»
é¶ ÁÅêäÅ Õ¿î ÕÅÜ ì¿ç Õð ÔóåÅñ Õð Çç¾åÆÍ Ôð ê¾Ö¯ ò¾èÆ îÇÔ¿×ÅÂÆ çÅ ÔòÅñÅ
Çç¿ÇçÁÅ àËñð ÕÅðÆ×ð» çÆ ñ¿ì¶ Ã 寺 ÇÃñÅÂÆ îÜçÈðÆ òèÅÀ¹ä çÆ î¿× Ú¾ñÆ
ÁÅ ðÔÆ ÃÆ ÇÜà ù ñË Õ¶ ÁÖÆð ÇÂà òð× é¶ Ã¿Øðô çÅ ðÃåÅ ëó ÇñÁÅÍ ÜñÅñÅìÅç
çÆ ôÔÆç ÀÈèî ÇÃ¿Ø êÅðÕ Çò¾Ú ÁÅêäÅ Õ¿î ÕÅÜ ì¿ç Õð ÇÂվᶠԯ¶ à¶ñð
ÕÅðÆ×ð» çÆ ò¾âÆ Ç×äåÆ Çò¾Ú ÇÂé·» ç¶ êÌèÅé ëÇðÁÅç ñÅñ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
î½ÜÈçÅ Ã Øðˬ òÃå» ç¶ éÅñ éÅñ Ôð êÅÇÃú îÇÔ¿×ÅÂÆ ò¾èÆ þ êð¿åÈ ÇÃñÅÂÆ
çÅ Õ¿î Õðé òÅñ¶ ñ¯Õ» çÅ ÕîÆôé éÔÄ òèÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ñ¿ì¶ Ã
寺 ÇÃñÅÂÆ ÕÅðÆ×ð» ù êÌåÆ ê˺à-ÕîÆÜ ÇÃñÅÂÆ òܯº ÇÃðë A@@ ð¹êÇÂÁÅ Çç¾åÅ
Ü»çÅ þ ܯ ÇÕ ÕÅëÆ Ø¾à þÍ ÇÂà ÕîÆôé ù A@@ 寺 òèÅ Õ¶ AB@ ð¹ê¶ Õðé çÆ î¿×
ÕðÇçÁÅ àËñð îÅñÕ» å¾Õ êÔ¹¿Ú ÕÆåÆ ×ÂÆ ñ¶ÇÕé À¹é·» òñ¯º Õ¯ÂÆ òÆ î¿× éÅ
î¿é¶ ÜÅä çÆ ÃÈðå Çò¾Ú ÁÖÆð ÃÅù ÁÅêäÅ Õ¿î ÕÅÜ ì¿ç Õð î¿×» ñÂÆ ÔóåÅñ
ÕðéÆ êÂÆÍ
ÃóÕ ÔÅçö ÓÚ î½å
Áì¯Ôð, B éò§ìð (ìðÅó)-Çê§â ÇÔ§îåê¹ðÅ ÇòÚ êËçñ ÜÅ ðÔ¶ ÇòÁÕåÆ ù àðËÕàð
ò¾ñ¯º à¾Õð îÅð¶ ÜÅä ÕÅðé À¹ÃçÆ î½å Ô¯ ×ÂÆÍ À¹Ã çÆ êÇÔÚÅä ÇìÔÅðÆ ñÅñ
ê¹¾åð ùðÜÆå ÇÃ§Ø òܯº Ô¯ÂÆ þÍ
ìÅÃîåÆ çÆ õðÆç ùÚÅð± Õðé ñÂÆ Ú¾ÕÅ ÜÅî
ëÅÇÜñÕÅ B, éò§ìð (çÇò§çð êÅñ ÇçØ, ÔðÃðé ÇÃ§Ø ì¶çÆ, çÜÆò Þ»ì)-ê¿ÜÅì
çÆÁ» ò¾Ö ò¾Ö ÇÕÃÅé ܾæ¶ì§çÆÁÅ ò¾ñ¯º ìÅÃîåÆ AABA çÆ ÖðÆç ÃÔÆ ã§× éÅñ éÅ
Ô¯ä Áå¶ À¹ÃçÅ ÖðÆç î¹¾ñ éÅ Çî¾æ¶ ÜÅä Çòð¹è ëÅÇ÷ñÕÅ çÆ îÅðÕÆà Õî¶àÆ
Á§çð Á¾Ü ê¿ÜÅì ÇÕÃÅé ÃíÅ ò¾ñ¯º ð¯Ã èðéÅ Çç¾åÅ Ç×ÁÅÍ èðé¶ çÆ Á×¹òÅÂÆ
ê¿ÜÅì ê¾ñ¶çÅð ï±éÆÁé ç¶ Ã±ìÅ êzèÅé ìÖåÅòð ÇÃ§Ø Øó¹îÆ é¶ ÕÆåÆ Ü篺 ÇÕ
ÇÂà ð¯Ã èðé¶ ù ê¿ÜÅì ÇÕÃÅé ÃíÅ ç¶ ÕÅîð¶â ôÕåÆ, ÕÅîð¶â çÆòÅé ÇçØ, ÕÅîð¶â
Õ¹ñò§å ÇçØ, ìñò§å ÇÃ§Ø ÁÅÇç é¶ Ã§ì¯èé ÕÆåÅÍ ÕÅîð¶â ìÖåÅòð ÇÃ§Ø Áå¶
ÕÅîð¶â çÆòÅé ÇÃ§Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê¿ÜÅì çÆ ÇÕÃÅéÆ Áå¶ î÷ç±ðÆ Ôî¶ôÅ ÔÆ ÃðÕÅð
ç¶ ðÇÔî¯ Õðî Óå¶ êñçÆ ÁÅÂÆ þÍ À¹Ôé» ÇÕÔÅ ÇÕ ÚÅÔ¶ ê¿ÜÅì Á§çð Õ»×ðà çÆ
ÃðÕÅð Ô¯ò¶ ÜÅ Çëð ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ çÆ Ôð Ã ÔÆ ÇÕÃÅé» Áå¶ î÷ç±ð» éÅñ ì¶ÇÂéÃÅëÆ
Ô¯ÂÆ þÍ ò¾Ö-ò¾Ö ì¹ñÅÇðÁ» íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé ç¶ é¶åÅ ñ¾Ö¯òÅñ ç¶ ÇÖñÅø
íóÅà վãÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ê¿ÜÅì çÆ ÇÕÃÅéÆ ç¶ é»Á Óå¶ ñÅñ ì¾åÆÁ» ÇòÚ Þ¹à¶
ñËä òÅñÅ ñ¾Ö¯òÅñ ÁÅêä¶ ÁÅê ç¶ é»Á éÅñ¯ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé çÅ ìËéð À¹åÅð ç¶ò¶
Áå¶ ñÅñ ì¾åÆ çŠù¾Ö îÅä¶Í ÇÂà î½Õ¶ Þ§âÅ ÇçØ, éÅéÕ ÇçØ, ùÇð§çð ÇçØ,
ìÖå¯ð ÇÃ§Ø ÁÅÇç é¶ òÆ Ü§î Õ¶ éÅÁð¶ìÅ÷Æ ÕÆåÆÍ ÇÂà 寺 ìÅÁç ÇÕÃÅé» é¶
ÃæÅéÕ îñ¯à Ú½Õ Óå¶ ÜÅ Õ¶ ÁÅòÅÜÅÂÆ òÆ á¾ê ÕÆåÆÍ
ÇìÜñÆ ç¶ ÃðÕà éÅñ ëËÕàðÆ ù Á¾× ñ¾×Æ
×¹ðÈÔðÃÔŶ, B éò§ìð (ÁîðÜÆå ìÇÔñ)- ìÆåÆ ðÅå ÇÂÕ î¹§×ëñÆ ëËÕàðÆ ÇòÚ
ôÅðà ÃðÕà Ô¯ä éÅñ ñ¾×Æ Á¾× ç½ðÅé ñ¾Ö» ð¹ê¶ çÆ î¹§×ëñÆ å¶ ëËÕàðÆ Ãó Õ¶
ùÁÅÔ Ô¯ ×ÂÆÍ î¹ÕåÃð ð¯â ìðÅó ê¿ê ç¶ é¶ó¶ ìäÆ î¹§×ëñÆ ëËÕàðÆ ç¶ îÅñÕ
èòé Õ¹îÅð é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ô ðÅåÆ H òܶ ÁÅêäÆ ëËÕàðÆ ì§ç ÕðÕ¶ Ç×ÁÅ å»
ìÅÁç ÇòÚ ÃÅðà ÃðÕà ÕÅðé Á¾× ñ¾× ×ÂÆÍ À¹Ã ù ðÅå ò¶ñ¶ ëËÕàðÆ é¶ó¶ ðÇÔ§ç¶
×¹Á»ãÆ ñ¯Õ» é¶ ë¯é Òå¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ëËÕàðÆ Á§çð ÕÅëÆ è§ÈÁ» ÇéÕñ ÇðÔÅ þ å¶
Á¾× çÆÁ» ñêà» ÇéÕñ ðÔÆÁ» Ôé å» À¹Ô ÜñçÆ éÅñ ëËÕàðÆ ÇòÖ¶ ÁÅÇÂÁÅ å¶ ò¶ÇÖÁÅ
ÇÕ Á¾× ìÔ¹å ëËñ Ú¾¹ÕÆ ÃÆ å¶ Á¾× çÆÁ» ñêà» é¶ ëËÕàðÆ ÇòÚ êÂÆÁ» ×ëñÆ
çÆÁ» ì¯ðÆÁ» ù ÁÅêäÆ ñê¶à ÇòÚ ñË ÇñÁÅ ÃÆÍ À¹Ãé¶ ÇÂà Ãì§èÆ ÃæÅéÕ ê¹Çñà ù
ÃÈÇÚå ÕÆåÅ å¶ ê¹ÇñÃ é¶ ëÅÇÂð Çìz׶â ù ÁÅÀ¹ä çŠþçÅ Çç¾åÅÍ âÅÇÂð Çìz׶â
Ãò¶ð¶ Ççé Úó¶ ÇÂæ¶ êÔ§¹ÚÆ, À¹é¶ ÇÚð ù Á¾× éÅñ ëËÕàðÆ å¶ À¹Ã Á§çð êÂÆ
A@ ñ¾Ö ð¹ê¶ çÆ î¹§×ëñÆ Ãó Õ¶ ùÁÅÔ Ô¯ Ú¾¹ÕÆ ÃÆÍ ñ¯Õ» çÆ î§× ç¶ ìÅòÜÈç
òÆ êzôÅÃé é¶ ÇÂæ¶ ëÅÇÂð Çìz׶â çÆ Ã¹ÇòèÅ éÔƺ Çç¾åÆÍ
ÁÅ÷ÅçÆ î×𯺠òÆ AB سචçÅ ×¹ñÅî Çê³â î¹ÔÅð Üîô¶ð
ëÅÇ÷ñÕÅ, B éò¿ìð (çÇò§çð êÅñ ÇçØ)-íÅðå-êÅÇÕÃåÅé ÃðÔ¾ç Óå¶ E@ ×¾Ü çÆ
ç±ðÆ Óå¶ òÇÃÁÅ Çê§â î¹ÔÅð Üîô¶ð À¹ðø ÇçñÅòð íËäÆ ÁÅ÷ÅçÆ ç¶ FB ÃÅñ ìÅÁç
Á¾Ü òÆ AB اචçÆ ×¹ñÅîÆ ÃÇÔä ñÂÆ îÜì±ð þÍ íÅðå-êÅÇÕ ÃðÔ¾ç Óå¶ òÇÃÁÅ
Çê§â î¹ÔÅð Üîô¶ð çÆ ÁìÅçÆ E@@ 寺 Ç÷ÁÅçÅ þ Áå¶ Ç¾毺 ç¶ ñ¯Õ ÇîÔéå îÜç±ðÆ
ÕðÕ¶ ÁÅêäÅ ÜÆòé ×¹Üð ìÃð Õðç¶ ÔéÍ Çê§â î¹ÔÅð Üîô¶ð Çå§é êÅÇÃú êÅÇÕÃåÅé
Áå¶ ÇÂÕ êÅÇÃú Ãå«Ü çÇðÁÅ éÅñ ÇØÇðÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ þÍ Çê§â ç¶ Ãðê§Ú ×¹ðçÆê
ÇçØ, Õ¹ñò§å ÇÃ§Ø ê§Ú, Õ¶Áð ÇÃ§Ø ÃÅìÕÅ ê§Ú, î¾Öä ÇÃ§Ø ê§Ú, êz¶î ÇçØ
ÃÅìÕÅ ê§Ú, ×¹ðçÆê ÇçØ, ë¹îä ÇÃ§Ø é§ìðçÅð, ܾ×Å ÇÃ§Ø ÃÅìÕÅ Ãðê§Ú,
ñÖîÆð ÇçØ, îÔ§å ÇçØ, ÕðéËñ ÇçØ, ×¹ðçÅà ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÜà ò¶ñ¶
ÃÅðÅ ç¶ô AE Á×Ãå òÅñ¶ Ççé ÁÅ÷ÅçÆ Ççòà îéÅ ÇðÔÅ Ô¹§çÅ þ Áå¶ ÁÃƺ À¹Ã
ðÅå òÆ ×¹ñÅîÆ çÆÁ» ÷§ÜÆð» ÇòÚ ÜÕó¶ ԯ¶ Ô¹§ç¶ Ô»Í ÃÅù ÇÃðë AB اචçÆ
ÁÅ÷ÅçÆ þÍ Ãò¶ð¶ G òܶ 寺 ôÅî G òܶ å¾Õ ÁÃƺ íÅðå ÇòÚ ÁÅ Õ¶ îÜç±ðÆ Õðç¶
Ô» Áå¶ ôÅî G òܶ 寺 ìÅÁç ìÆ.ÁËÃ.ÁËë. ç¶ ÜòÅé» ò¾ñ¯º ׶à ì§ç Õð Çç¾åÅ
Ü»çÅ þ Áå¶ Õ¯ÂÆ ðÅå Ã ìÆîÅð òÆ Ô¯ ÜÅò¶ å» À¹Ô ð¾ì ñ¶Ö¶ þÍ Çê§â
òÅÃÆÁ» é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃÅⶠñóÕ¶, ñóÕÆÁ» Ü篺 ÜòÅé Ô¯ Ü»ç¶ Ôé å» Õ¯ÂÆ ÃÅâ¶
éÅñ ÇðôåÅ Õðé 寺 òÆ ñ¯Õ ÕåðÅÀ¹ºç¶ ÔéÍ Çê§â Á§çð ÇþÇÖÁÅ ç¶ é»Á å¶ ÇÂÕ
êÅzÇÂîðÆ ÃÕ±ñ þ Áå¶ À¹Ã 寺 ìÅÁç êóÅÂÆ Õðé ñÂÆ Çê§â ç¶ ì¾ÇÚÁ» ù î½÷î
ç¶ Çîâñ ÃÕ±ñ ÇòÚ ÁÅÀ¹äÅ ê˺çÅ þÍ ÃÅⶠÇê§â ù íÅðå çÆ ÃðÔ¾ç éÅñ ܯóçÅ
ÇÂÕ¯-ÇÂÕ Ãå«Ü çÅ ê¹ñ òÆ Çê§â òÅÃÆÁ» ò¾ñ¯º ÁÅêä¶ ê¾èð Óå¶ ë¾ÇàÁ» çÅ
ìäÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ þ Áå¶ Ôó·» ç¶ Ççé» ÎÇòÚ òÆ ð¹ó· Ü»çÅ þÍ Çê§â Á§çð éŠ寺
Õ¯ÂÆ ÃðÕÅðÆ ÇâÃê˺ÃðÆ þ Áå¶ éÅ ÔÆ Çê§â çÅ Çâê± Ô¯ñâð Çê§â òÅÃÆÁ» ù±
ÃÔÆ Ã å¶ ðÅôé Çç§çÅ Ô¶Í Çê§â òÅÃÆÁ» Áé¹ÃÅð ç¾Ã ÃÅñ êÇÔñÅ ê¾ÕÆ
ÕðòÅÂÆ ÷îÆé ç¶ ÃðÕÅð ò¾ñ¯º é¯Çàà վ㶠ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ
ì¯éà ù íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé é¶ î±ñ¯º éÕÅÇðÁÅ
÷ÆðÅ B éò¿ìð (ðÅܶô ã§â)- Þ¯é¶ å¶ ÁËñÅÇéÁ» Ç×ÁÅ ì¯éà îÅî±ñÆ ÕðÅð
Çç§ÇçÁ» íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé é¶ ÇÂà ù î±ñ¯º éÕÅð Çç¾åÅ þÍ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé
ìñÅÕ ÷ÆðÅ ç¶ ÃðêzÃå ùðÜÆå Õ¹îÅð ã§â, ÇÕðéêÅñ ÇÃ§Ø Ã¯ãÆòÅñÅ, çðôé ÇçØ
ìñÅÕ êzèÅé î¾ñ»òÅñÅ, ×¹ñ÷Åð ÇÃ§Ø îÆÔ» ÇÃ§Ø òÅñÅ, ×¹ðå¶÷ ÇÃ§Ø Ã¹¾Ö¶òÅñÅ,
ìñÇò§çð ÇÃ§Ø ÕÅÕ± Þåð¶, ÜÃò§å ÇÃ§Ø ò¶ç, ìñÇò§çð ÇÃ§Ø ÇÜñÅ êzËà ÃÕ¾åð
ÁÅÇç é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂÕ êÅö å¯ ê¿÷Åì ù ïÕÅ êÆó·å ÁËñÅÇéÁ» ÜÅ ÇðÔÅ þ, êð
ç±Ü¶ êÅö îÇԧ׶ íÅÁ çÅ å¶ñ ë±Õ Õ¶ êÅñ¶ ׶ Þ¯é¶ çÅ ê±ðÅ î¹¾ñ å» ÕÆ ç¶äÅ
ÃÆ Ãׯ ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ÇÕÃÅé» çÆÁ» Á¾Ö» 걧Þä ñÂÆ îÅî±ñÆ ì¯éà ÁËñÅÇéÁÅ
Ç×ÁÅ þ ܯ ÇÕÃÅé» ù ÇìñÕ¹ñ îé÷±ð éÔÆ þÍ
ãƺâÃÅ òñ¯º Þ¯é¶ Óå¶ E@ ð¹ê¶ ì¯éà ç¶ä Óå¶ Õ¶ºçð çÅ è§éòÅç
Çøð¯÷ê¹ð, B éò¿ìð (åÇê¿çð ÇçØ)-ê¿ÜÅì êzç¶ô Õ»×ðÃ ç¶ Ã±ìÅÂÆ ÃÕ¾åð ÃzÆ
ÔÇð§çð ÇÃ§Ø ãƺâÃÅ é¶ ÇÕÃÅé» ù Þ¯é¶ Óå¶ E@ ð¹ê¶ êzåÆ Õ¹Ç§àñ ì¯éà ç¶ä
çÅ Õ¶ºçð ÃðÕÅð çÅ è§éòÅç ÕðÇçÁ» î§× ÕÆåÆ þ ÇÕ Ô¹ä ê¿ÜÅì ÃðÕÅð òÆ ÇÕÃÅé»
ù Þ¯é¶ Óå¶ ê¿ÜÅÔ ð¹ê¶ çÅ ì¯éà ç¶ò¶Í ÃzÆ ãƺâÃÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ìÆå¶ Ççéƺ
Õ»×ðÃÆ êÅðàÆ ç¶ é¶åÅò» é¶ Ø¾à ìÅðô» Áå¶ ÇìÜñÆ çÆ ØÅà ç¶ î¾ç¶é÷ð ÇÕÃÅé»
ù çðê¶ô î¹ôÇÕñ» ÕÅðä Õ¶ºçðÆ Ö¶åÆìÅóÆ î§åðÆ ÃzÆ ôðç êòÅð éÅñ î¹ñÅÕÅå
ÕðÕ¶ À¹é·» çÆ ê¿ÜÅì ë¶ðÆ î½Õ¶ Þ¯é¶ Óå¶ ìäçÅ ì¯éà ç¶ä ñÂÆ ê¹ð÷¯ð î§×
ÕÆåÆ ÃÆÍ ÃzÆ ãƺâÃÅ é¶ çÅÁòÅ ÕÆåÅ ÇÕ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ò¾ñ¯º Þ¯é¶ Óå¶ àËÕà 寺
AD@ ð¹ê¶ Áå¶ Þ¯é¶ çÆ ÇñëÇà§× 寺 BA@ ð¹ê¶ êzåÆ Õ¹Ç§àñ ÕîÅÂÆ ÕÆåÆ ÜÅ
ðÔÆ þ, êð ÇÕÃÅé» ù Õ¹Þ òÆ ç¶ä ñÂÆ ÇåÁÅð éÔÆºÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ðÅÜ ÃðÕÅð
Þ¯é¶ å¯º DF@@ Õð¯ó ð¹ê¶ ÕîÅ Õ¶ òÆ ÇÂÕ òÆ êËÃÅ ÇÕÃÅé ù ç¶ä ñÂÆ ÇåÁÅð
éÔƺ, êÅðàÆ ç¶ Ã±ìÅ ÁÅ×± ÃzÆ ãƺâÃÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Õ»×ðà ÇÂÕ¯-ÇÂÕ êÅðàÆ þ,
ܯ Ôî¶ôÅ ÇÕÃÅé» ç¶ ÇÔ¾å» ìÅð¶ ïÚçÆ þÍ
åÇÔÃÆñ ê¾èðÆ ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ
ÜñÅñÅìÅç, B éò¿ìð (ðîé òÅàÃ)- Ç÷ñÅ ÃÅǧà ùêðòÅÂÆ÷ð Ã. ×¹ðÇܧçð ÇçØ
ìðÅó ò¾ñ¯º Ç÷ñÅ ÇþÇÖÁÅ ÁÇèÕÅðÆ Ôðì§Ã ÇÃ§Ø ç¶ ÇçôÅ Çéðç¶ô» Óå¶ ÚñÅÂÆÁ»
×ÂÆÁ» ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆÁ» åÇÔåñ ÃæÅéÕ ÃðÕÅðÆ Õ§ÇéÁ» ÃÕ±ñ ÓÚ åÇÔÃÆñ ê¾èð
çÆ ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ ñÅÂÆ ×ÂÆ, ÇÜà ÇòÚ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ò¾Ö ò¾Ö ÃðÕÅðÆ Áå¶ ×Ëð
ÃðÕÅðÆ ÃÕ±ñ» ç¶ Ã˺Õó¶ ì¾ÇÚÁ» é¶ ÇÔ¾ÃÅ ÇñÁÅÍ ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ çÅ
À¹çØÅàé Ç÷ñÅ ÃÅǧà ùêðòÅÂÆ÷ð Ã. ×¹ðÇܧçð ÇÃ§Ø ìðÅó é¶ Çêz§ÃÆêñ Ú§çð
Õ»åÅ Ö¶óÅ, îÅÃàð êòé îéÚ§çÅ, îÅÃàð êòé ÕîðÅ ÁÅÇç é¶ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶
ì¾ÇÚÁ» ù F æÆî Ççå¶ ×¶, ÇÜé·» Óå¶ ì¾ÇÚÁ» é¶ ò¾Ö ò¾Ö îÅâñ ìäŶÍ
éËôéñ Ú˺êÆÁéÇôê ñÂÆ åÈå» çÆÁ» ÇòÇçÁÅðæä» çÆ Ô¯ÂÆ Ú¯ä
Çøð¯÷ê¹ð, B éò¿ìð (ÜÃÇî§çð ÇÃ§Ø Ã§èÈ)- ÇêÛñ¶ Ççéƺ ð¯êó (ðÈê é×ð) ÇòÖ¶
ê¿ÜÅì ðÅÜ ÃÕÈñ» ç¶ þºâ ìÅñ î¹ÕÅìñ¶ ԯ¶, ÇÜà ÇòÚ ÃðÕÅðÆ ÃËÕ§âðÆ ÃÕÈñ
åÈå çÆÁ» E ÇòÇçÁÅðæä» þºâìÅñ Á§âð-AG ÃÅñ àÈðéÅî˺à ÇòÚ ôÅéçÅð êzçðôé
ÕðÕ¶ ðÅôàðÆ þºâìÅñ Ú˺êÆÁéÇôê ñÂÆ üäÎÆÁ» ×ÂÆÁ»Í àÆî ç¶ Çê¿â åÈå êÔ§¹Úä
Óå¶ ×zÅî ê¿ÚÅÇÂå Áå¶ ÃîÈÔ ÁÇèÁÅêÕ» é¶ àÆî çÅ Çé¾ØÅ ÃòÅ×å ÕÆåÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ ð¯àðÆ Õñ¾ì ç¶ êzèÅé ×¹ðîÆå ÇçØ, ÇÔ§îå ÇÃ§Ø Ãê¯ðàà Õñ¾ì ç¶ êzèÅé
×¹ðå¶Ü ÇçØ, Á§åð ðÅôàðÆ Õì¾âÆ ÇÖâÅðÆ ×¹ðîÆå ÇÃ§Ø åÈå, Ã: ìñò§å ÇçØ
Ç÷ñ·Å Ö¶â ÁøÃð î¹ÕåÃð é¶ àÆî çÅ íðò» ÃòÅ×å ÕÆåÅÍ àÆî ç¶ Õ¯Ú Ã: ÜÃòÆð
ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Çøð¯÷ê¹ð ç¶ ÇÂÇåÔÅà ÇòÚ þºâìÅñ (ñóÕÆÁ») çÆ àÆî é¶
êÇÔñÆ òÅð ê¿ÜÅì ÓÚ¯º Ú½æÅ ÃæÅé êzÅêå ÕÆåÅ þÍ ÃÕÈñ ç¶ î¾¹Ö ÁÇèÁÅêÕ
ðÅÜò§å ÇÃ§Ø é¶ ñóÕÆÁ» çÆ ÕÅîïÅìÆ çÅ ÇÃÔðÅ ÃÅǧà îÅÃàð Ã: ÜÃòÆð ÇÃ§Ø å¶
ÃÕÈñ ç¶ êÆ.àÆ.ÁÅÂÆ. ðîé îÇÔðÅ ç¶ ÇÃð ì§éÇçÁ» àÆî ù î¹ìÅðÕìÅç Çç¾åÆÍ ×zÅî
ê¿ÚÅÇÂå ò¾ñ¯º ÃÅðÆ àÆî ù Çվ໠ò§âÆÁ» ×ÂÆÁ»Í
ÒòÅåÅòðä çÅ Çò×óçŠçå¹ñé Õ¹çðåÆ ÃÅèé» çÆ Á§é·¶òÅÔ òð寺 çÅ éåÆÜÅÓ
ëÅÇ÷ñÕÅ, B éò¿ìð (çÜÆò Þ»ì)-ÁÕå±ìð îÔÆéÅ ìÆåä ç¶ é¶ó¶ Ô¯ä ç¶ ìÅòܱç
ÔÅñ¶ å¾Õ ÃðçÆ çÅ ô¹ð± éÅ Ô¯äÅ òÅåÅòðä çÅ Çò×óçŠçå¹ñé Áå¶ Õ¹çðåÆ ÃÅèé»
çÆ Á§é·¶òÅÔ òð寺 çÅ éåÆÜÅ þÍ Ü¶Õð ÇÂÔ À¹æñ ê¹æñ ÇÂà å·ð» ÔÆ ÜÅðÆ ðÔÆ
Áå¶ ÇÂà êÅö קíÆðåÅ éÅñ ÇèÁÅé éÅ Çç¾åÅ Ç×ÁÅ å» îÔ» ÇòéÅô ù Õ¯ÂÆ éÔƺ
ð¯Õ ÃÕçÅÍ ÇÂé·» ÇòÚÅð» çÅ êz×àÅòŠïôñ òËñë¶Áð ùÃÅÇÂàÆ ç¶ êzèÅé Áå¶
ÃæÅéÕ ×Ëð ÃðÕÅðÆ Ã§ÃæÅò» ç¶ ÕéòÆéð ÇþÇÖÁÅ îÅÇÔð ðÅÜ ÇÕô¯ð ÕÅñóÅ é¶
ÕðÇçÁ» Ô¯ÇÂÁÅ ÇÕÔÅ ÇÕ ÁÅè¹ÇéÕ ÇòÕÅà çÆ ÇÂà Á§é·Æ ç½ó ÓÚ òÅåÅòðä ç¶
Çò×óç¶ Ã§å¹ñé çÆ ÇÜà å·ð» Áéç¶ÖÆ Ô¯ ðÔÆ þÍ À¹Ã éÅñ íÇò¾Ö ÓÚ ÃÅë êÅäÆ
Áå¶ ÔòÅ çÅ ÔÆ Ã§Õà êËçÅ éÔƺ Ô¯ò¶×Å ìñÇÕ Á§é· çÆ êËçÅòÅð å¶ òÆ À¹ñà
êzíÅò êò¶×ÅÍ ÇÂà çÆ íðêÅÂÆ Ã§íò éÔƺ Ô¯ò¶×ÆÍ ÒÁÅð×ÅÂÆé¶Üôé ëÅð
ÇÂÕé¯ÇîÕ ÕÅðê¯ð¶ôé ÁÅë ÇâòñËêî˺àÓ ç¶ ÔòÅñ¶ éÅñ ÜÅðÆ Çðê¯ðà å¶ ÃîÅÇÜÕ
òðÕð é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ îé¹¾ÖÆ ÃîÅÜ Ü¶Õð ÕÅðìé À¹åÃðÜé çÆ î½Ü±çÅ çð ù B@E@
å¾Õ Á¾èÅ Õðé ÓÚ Ãëñ éÔƺ Ô¹§çÅ å» ÇÂà éÅñ ÇíÁÅéÕ Õ¹çðåÆ Ã§Õà ÇÜò¶º Ôó·,
ùéÅîÆ ñÇÔð», å±ëÅé, í±ÚÅñ, îÔ»îÅðÆ, ïն ÁÅÇç 寺 ìÚ êÅÀ¹äÅ î¹ôÇÕñ
Ô¯ò¶×Å Áå¶ ê±ðÆ ç¹éÆÁÅ ÓÚ Á§é· çŠçÕà êËçÅ Ô¯ ÜÅò¶×ÅÍ
åñò§âÆ íÅÂÆ çÅ À¹ÜÅóÅ ð¯Õä ñÂÆ êzèÅé î§åðÆ å¾Õ êÔ¹§Ú Õð»×Å-Ü×îÆå ÇçØ
ìðÅó
åñò§âÆ íÅÂÆ, B éò§ìð (Õ¹ñÇܧçð ÇÃ§Ø Ç×¾ñ, ÜÃòÆð ×ÅìÅ)-åñò§âÆ íÅÂÆ ç¶
ÇîÔéåÕô ñ¯Õ» í¹¾ÖîðÆ Õ×Åð Óå¶ ê¹¾Ü ü¾Õ¶ íÅðå òÅÃÆÁ» çÅ Çã¾â íðé ñÂÆ Ö¶åÆìÅóÆ
ç¶ Á½÷Åð Ô½ºç ÇòÚ ÇñÁÅ Õ¶ ÇÔ§ç¹ÃåÅé ç¶ Á§é í§âÅð é¾Õ¯ é¾æ íðé ÓÚ Çé¾×ð
ï¯×çÅé êÅÇÂÁÅ þÍ ÇÂ毺 ç¶ ñ¯Õ» Óå¶ Ô¹ä ñàÕÅÂÆ À¹ÜÅó¶ çÆ åñòÅð ù ÔàÅÀ¹ä
ñÂÆ ÁÃƺ êzèÅé î§åðÆ âÅÕàð îéî¯Ôé ÇÃ§Ø å¾Õ êÔ¹§Ú Õð»×¶ Áå¶ åñò§âÆ íÅÂÆ
ç¶ ç¹ÕÅéçÅð» Áå¶ Ö¶åÆìÅóÆ Ã§ç ÃéÁå çÅ À¹ÜÅóÅ ÇÕö òÆ ÕÆîå Óå¶ éÔƺ Ô¯ä
Çç¾åÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂé·» ÇòÚÅð» çÅ êz×àÅòÅ Õ¹ñ ÇÔ§ç Õ»×ðà òðÇÕ§× Õî¶àÆ ç¶
î˺ìð Áå¶ ÁÅòÅ÷-¶-ê¿ÜÅì òܯº îÕì±ñâ ÃÅìÕÅ ÁËî.êÆ. Ã: Ü×îÆå ÇÃ§Ø ìðÅó
é¶ Á¾Ü ÇÂæ¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇòôòÕðîÅ ÜÆ íòé ÇòÖ¶ ñ¯Õ» ç¶ íÅðÆ ÇÂÕ¾á ù çì¯èé
ÕðÇçÁ» ÕÆåÅÍ À¹é·» ñ¯Õ» ù ÇòÃòÅô ÇçòÅÇÂÁÅ ÇÕ À¹ÜÅó¶ ç¶ ÇÖñÅë À¹Ô ÃðÕÅð
ç¶ î±Ôð¶ ÇÔ¾Õ åÅä Õ¶ Öóé×¶Í ÇÂà Ã ÇÂÕ¾åð ԯ¶ ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ñ¯Õ»
é¶ À¹é·» ÃÅÔîä¶ ç¹¾Ö åÕñÆë» ð¾ÖÆÁ»Í ÇÂà ÇÂÕ¾á ÇòÚ ÃÅæÆ ÇòÜË Õ¹îÅð, ÃzÆ
ç¶Ã ðÅÜ Áð¯óÅ, ÃzÆ ð±ê ñÅñ ò¾åÅ, Ã: íÜé ÇÃ§Ø ÇÃÁÅä, ÃzÆ ðÅÇܧçð ÛÅìóÅ,
ÃzÆ ÇêÁÅð¶ ñÅñ èƺ×óÅ, Ç×ÁÅéÆ ìñç¶ò ÇçØ, Ã: Ü×çÆô ÇÃ§Ø í§×ðÅ ÁÅÇç
çì¯èé ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ñ¯Õ» é¶ Ã: Ü×îÆå ÇÃ§Ø ìðÅó ù ÇÃð¯êÅ ç¶ Õ¶
ÃéîÅÇéå ÕÆåÅÍ ÇÂà Ã ÃzÆ Ã§å¯ô Õ¹îÅð î§×ñÅ ÃÅìÕÅ êzèÅé é×ð Õ½ºÃñ, Ã:
î¾Öä ÇÃ§Ø ÃÅìÕÅ À¹ê êzèÅé ÃzÆ ðÅÕ¶ô ÕÅÇÂå ÃÅìÕÅ À¹ê êzèÅé, çÇò§çð ÇçØ
ÕñÃÆ, çÆêÕ åÅÇÂñ çÆê±, îéÜÆå ÇÃ§Ø ÕòÅñàÆ ðËÃà¯ð˺à òÅñ¶, ìñç¶ò ÇçØ
ÕÅñƶòÅñÅ, ÔðçÆê ÇÃ§Ø þêÆ, í¹Çê¿çð ÇÃ§Ø Çí§çÅ é§ìðçÅð, ùÖÇò§çð ÇçØ
ÕñÃÆ, ÇêÁÅðÅ ÇÃ§Ø ØÇóÁÅñ, ì§å ÇÃ§Ø ÕñÃÆ, ð¹Çê¿çð ÇÃ§Ø Õ§× ê¿â¯ðÆ Ü¾à»,
èéÜÆå ÇÃ§Ø èéÆ êzèÅé ï±æ Õ»×ðà Ç÷ñ·Å øðÆçÕ¯à, êðîÜÆå ÇÃ§Ø ê¿îÅ ÕñÃÆ,
î¹ÖÇåÁÅð ÇÃ§Ø ÇéÀ± ê¿ÜÅì ǧÜÆéÆÁÇð§× òÅñ¶ ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÃÅÇÔå ÃíÅò» òÆ ê¿ÜÅìÆ îÔÆé¶ ù ÃîðÇêå ÕòÆ çðìÅð ÕðòÅÀ¹ä
Çøð¯÷ê¹ð, B éò¿ìð (åÇê¿çð ÇçØ)-ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ò¾ñ¯º Á¾Ü 寺 ô¹ð± Ô¯ ðÔ¶
ê¿ÜÅìÆ îÔÆé¶ ÇòÚ Ãî±Ô ê¿ÜÅìÆÁ» ù íÅ× ñËäÅ ÚÅÔÆçÅ þ å¶ ê¿ÜÅìÆ ç¶ À¹¾Üòñ
íÇò¾Ö ñÂÆ ÁÅêäÅ ìäçÅ ï¯×çÅé êÅÀ¹ºçÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ ÇÂé·» ÇòÚÅð» çÅ êz×àÅòÅ
ÕðÇçÁ» ǧÜÆéÆÁð ùÖÚËé ÇÃ§Ø ñÅÇÂñê¹ðÆ êzèÅé ê¿ÜÅì êzç¶ô ï¹òÅ ôÕåÆ é¶
ÇÂÕ î¹ñÅÕÅå ç½ðÅé ÕÆåÅÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà ÃîÅ×î åÇÔå ò¾Ö-ò¾Ö Ç÷Çñ·Á»
ÇòÚ ð¯÷ÅéÅ ê¿ÜÅìÆ íÅôÅ éÅñ Ãì§èå ÃîÅ×î Ô¯ä׶ ܯ ÁÅêä¶-ÁÅê ÇòÚ Çòñ¾Öä
Ô¯ä×¶Í ê¿ÜÅìÆ íÅôÅ çÆ ÜÅ×ð±ÕåÅ ñÂÆ Ôð Ç÷ñ·¶ ç¶ ÇÂÕ-ÇÂÕ ÃðÕÅðÆ å¶
êzÅÂÆò¶à ÃÕ±ñ ÇòÚ ÃîÅ×î Ô¯äÅ ÚÅÔÆçÅ þ, ÇÜà çÆ êzèÅé×Æ Ç÷ñ·¶ ç¶ Ãì§èå
âÆ.ú. ÁÅÇç ÁÇèÕÅðÆÁ» ù ÕðÕ¶ ÃÕ±ñ ÇòÚ êóç¶ ì¾ÇÚÁ» ù ÇîÁÅðÆ íÅôÅ çÆ
ÜÅäÕÅðÆ ç¶äÆ ÚÅÔÆçÆ þ å¶ À¹é·» çÆ Ô½ÃñÅ ÁøÜÅÂÆ ÕðéÆ ÚÅÔÆçÆ þÍ À¹é·»
ÃÅð¶ ê¿ÜÅì òÅÃÆÁ» ù ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ Çê¿â»-ôÇÔð» ÇòÚ ìäÆÁ» ï±æ Õñ¾ì» ÁÅêä¶
×ñÆ-î¹Ô¾ÇñÁ» ÇòÚ, ÕÅñÜ»-ï±éÆòðÇÃàÆÁ» ÇòÚ òÆ ÇÂÕ ð¯÷Å ê¿ÜÅìÆ ÇçòÃ
îéÅÀ¹äÅ Ã çÆ ÷ð±ðå þÍ À¹é·» ÃÅÇÔå éÅñ Ãì§èå ÃÅÇÔåÕ ÃíÅò» ù òÆ ÁêÆñ
ÕÆåÆ ÇÕ À¹Ô òÆ ÁÅêäÅ ìäçÅ ï¯×çÅé êÅÀ¹ä ñÂÆ ÕòÆ çðìÅð Áå¶ ÃËîÆéÅð
ñ×ÅÀ¹äÍ
×Çäå Ôøå¶ åÇÔå î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ
Áì¯Ôð, B éò¿ìð (í¹Çê§çð ÇÃ§Ø ìðÅó)-êó·¯ ê§ÜÅì åÇÔå îéŶ ׶ ×Çäå Ôøå¶
åÇÔå ÃðÕÅðÆ êzÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ» ÇòÚ ì¾ÇÚÁ» ù éòÆÁ» åÕéÆÕ» ðÅÔÆ ×Çäå Çòô¶
ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆ ×ÂÆÍ ÇÂà åÇÔå Õ¾ñðÖ¶óÅ ÕÃñàð ç¶ ì¾ÇÚÁ» ç¶ ×Çäå Çòô¶
ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ ×Â¶Í íÅ× îÇÔñ ÓÚ Ã§çÆê Õ½ð å±åòÅñÅ êÇÔñ¶, ܯó ØàÅú
îÇÔñ ÇòÚ À¹ÃîÅéÖ¶óÅ çÅ ×¹ðéÅÇÂì ÇÃ§Ø êÇÔñ¶ ÃæÅé Óå¶ ÇðÔÅÍ Á§Õ îÇÔñ ÇòÚ
ԧà ðÅÜ í§×ðÖ¶óÅ êÇÔñ¶ ÃæÅé Óå¶ ÇðÔÅÍ Ã˺àð þâ àÆÚð îËâî ÇÂÕìÅñ Õ½ð
ò¾ñ¯º Ü¶å± ì¾ÇÚÁ» ù ÇÂéÅî ò§â¶ ×Â¶Í ×¯Çì§ç ðÅî ÃÆ.ÁËî. àÆ. é¶ î§Ú çÅ
çÚÅñé ÕÆåÅÍ ðî¶ô Õ¹îÅð, ìÅØ ÇçØ, ôôÆìÅñÅ, çå¯ô Õ¹îÅðÆ, îÇÔ§çð ðÅî,
îéÜÆå ÇçØ, ×¹Çð§çð Õ¹îÅð ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
éò» ÃóÕ ê¹ñ Çîæ¶ Ã ÓÚ î¹Õ§îñ Ô¯ò¶×Å- Çî§éÅ
îÖÈ, B éò¿ìð(Çæ§ç)- îÅñò¶ ù ç¹ÁÅì¶ éÅñ ܯóä òÅñÅ éò» ÃóÕ ê¹ñ ܯ Ãå«Ü
çÇðÁÅ å¶ Ç×¾çó Çê¿âÆ ð¶ñò¶ ê¹ñ ܯ Ãå«Ü çÇðÁÅ å¶ Ç×¾åó Çê¿â ð¶ñò¶ ê¹ñ
ç¶ éÅñ ò¾ÖðÅ ìéÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÃÆ ç¶ ì§ç ê¶ ÇéðîÅä ù åÕéÆÕÆ ÁóÚé» çÈð
ÕðÕ¶ ê¹ñ ìäÅÀ¹ä çÅ Õ§î ÜñçÆ ô¹ðÈ Ô¯ò¶×ÅÍ ÇÂÔ ÜÅäÕÅðÆ Ã: ÁòåÅð ÇçØ
Çî§éÅ Ú¶ÁðîËé ê¿ÜÅì Õ¯ÁÅêz¶Çàò ìËºÕ é¶ Çç¾åÆÍ À¹é·» ÇÂà ìÅð¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
ÕðÆì G@ Õð¯ó çÆ ñÅ×å éÅñ ìéä òÅñ¶ ÇÂà éò¶º ê¹ñ çÅ éÆºÔ ê¾æð Ã: êzÕÅô
ÇÃ§Ø ìÅçñ é¶ ð¾ÇÖÁÅ ÃÆÍ
çÆêÕ Çã¾ñ¯º é¶ î§åð î¹×è ÕÆåÅ
Çøð¯÷ê¹ð, B éò¿ìð (ÜÃÇò§çð ÇÃ§Ø Ã§è±)-ÇÂ毺 ñÅ×ñ¶ Çê¿â ô¶ðÖ» ÇòÖ¶ ìÆå¶
Ççéƺ â¶ðŠþÚÆÁ» îÅÂÆÁ» ÇòÖ¶ êzì§èÕ Õî¶àÆ ò¾ñ¯º î¶ñÅ ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ,
ÇÜà ÇòÚ ç±ð¯ é¶Çóú ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ñ¯Õ ê¹¾Ü¶Í ÇÂà î½Õ¶ ð§×»-ð§× ê¯z×ðÅî
òÆ ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ, ÇÜà ÇòÚ À¹¾ØÆ ×ÅÇÂÕ çÆêÕ Çã¾ñ¯º é¶ êÔ¹§Ú Õ¶ ÔÅ÷ðÆ
ñòÅÂÆ å¶ ÁÅêä¶ êzÇþè ×Æå» ðÅÔƺ ñ¯Õ» ù î¹×§è ÕÆåÅÍ êzì§èÕ Õî¶àÆ ç¶ ÁÅ×±
×¹ðéÅî ÇÃ§Ø Áå¶ ×¹ðÚðé ÇÃ§Ø ê¿ÚÅÇÂå î˺ìð ÁÅÇç êzì§èÕ Õî¶àÆ é¶ ÕñÅÕÅð»
Áå¶ î¶ñ¶ ù ÕÅîïÅì Õðé ñÂÆ ÃÅæ ç¶ä òÅÇñÁ» ù î¯îËºà¯ ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ
Ç×ÁÅÍ
ÂÆÃÅÂÆ èðî é¶ ÇÃÁÅÃå ÓÚ êËð ð¾Öä çÅ ÇñÁÅ øËÃñÅ
Çøð¯÷ê¹ð, B éò¿ìð (ÜÃÇò§çð ÇÃ§Ø Ã§èÈ)- ÂÆÃÅÂÆ íÅÂÆÚÅð¶ ò¾ñ¯º Ã-Ã
ÇÃð êËçÅ Ô§¹ÇçÁ» î¹ôÇÕñ» Áå¶ Ãî¾ÇÃÁÅò» ç¶ Ô¾ñ ñÂÆ ÇÂÕ¾åðåÅ ÕÆåÆ Áå¶
ÇÃÁÅÃÆ êÅðàÆ ù Ô¯ºç ÓÚ ÇñÁÅÀ¹ä ñÂÆ ÇòÚÅð» ÕÆåÆÁ»Í îÆÇà§× ÇòÚ êÅÃàð
ÁËïÃƶôé ê¿ÜÅì ç¶ êzèÅé úî êzÕÅô ÁÅñ ǧâÆÁé Ç´ôÚÆÁé òËñë¶Áð
ïÃÅÇÂàÆ ç¶ êzèÅé çðìÅðÅ îÃÆÔ, ïÈæ Ç´ôÚÆÁé ÁËï¯Ãƶôé ç¶ ê¿ÜÅì êzèÅé
ÇòñÃé ÁÅÇç Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶ é¹îÅÇÂ§ç¶ ôÅÇîñ ԯ¶, ÇÜé·» èðî Çòð¯èÆÁ» ò¾ñ¯º
ôðÅðåÆ ÇçîÅ× éÅñ ÂÆÃÅÂÆ èðî ù éÆò» ÇçÖÅÀ¹ä çÆÁ» Ú¾ñÆÁ» Ü»çÆÁ» ÚÅñ» çÅ
îÈ§Ô å¯ó ÜòÅì ç¶ä ñÂÆ ÇòÚÅð» ÕÆåÆÁ» Áå¶ ÇÃÁÅÃå ÓÚ êËð ð¾Öä çÅ øËÃñÅ
ÇñÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Ãí çÆ ÃÇÔîåÆ À¹êð§å Ç´ôÚÆÁé òËñë¶Áð ñ¯Õ çñ çÅ ×áé ÕÆåÅ
Ç×ÁÅ, ܯ ÇÃÁÅÃå ÓÚ íÅ× ñò¶×Å, ÇÜà çÅ Õ˺à ì¯ðâ Çøð¯÷ê¹ð ç¶ î˺ìð
ôìËÃàÆÁé ù ê¿ÜÅì êzèÅé Çéï¹Õå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ êÅÃàð Áìñà å¶ÜÆ,
êÅÃàð ðÅÜ Õ¹îÅð, ëÅçð ôíËÃàÆÁé, êÅÃàð ÁÜî¶ð, ïÈæ Ç´ôÚÆÁé ÁËïÃƶôé ç¶
ÁÅ×È ðÅÜÈ ñÅñ ìÃÆ ÃËîÃé, ïù Çòñ, ܯé îËׯ, é§é¯ ÕÇñÁÅä, ñÅÜð ñÅñÆ,
ñ¾ÕÆ, î¯éÈ ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ Ç´ôÚÆÁé òËñë¶Áð ñ¯Õ çñ ç¶ ê¿ÜÅì êzèÅé
ôìËÃàÆÁé é¶ Ãíé» çÅ è§éòÅç ÕðÇçÁ» ÇòôòÅà ç¹ÁÅÇÂÁÅ ÇÕ À¹Ô èðî çÆ ÚóçÆ
ÕñÅ Áå¶ ÃîÅÜ çÆ À¹éåÆ ñÂÆ ÇÃÁÅÃå ÓÚ êËð ð¾Ö¶×ÆÍ ê§ÜÅì êzèÅé é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ
ÂÆÃÅÂÆ èðî çÆ Ü¯ êÅðàÆ Õçð Õð¶×Æ À¹Ã çÆÁ» íÅòéÅò» ù î¾¹Ö ð¾Ö¶×Æ,
ÂÆÃÅÂÆ íÅÂÆÚÅðÅ À¹Ã éÅñ ÇÔ¾Õ æÅêó Õ¶ Öó¶×ÅÍ
àzËÇëÕ Çéïî» çÆ ÜÅäÕÅðÆ ç¶ä ñÂÆ ÃËîÆéÅð
Áì¯Ôð, B éò¿ìð (í¹Çê§çð ÇÃ§Ø ìðÅó)-àz¶ÇëÕ ê¹Çñà ò¾ñ¯º ì¾ÇÚÁ» ù àzËÇëÕ
Çéïî» çÆ ê±ðÆ ÜÅäÕÅðÆ ç¶ä ñÂÆ ÃðÕÅðÆ îÅâñ ÃÆéÆÁð ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ Áå¶
ÃðÕÅðÆ îÅâñ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ ÇòÚ ÃËîÆéÅð ñ×Ŷ ×Â¶Í Â¶.ÁËÃ.ÁÅÂÆ. Çì¾Õð ÇçØ
çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ ñ¾×¶ ÇÂà ÃËîÆéÅð» ÇòÚ ÁËÚ.ÃÆ. ðÅÇܧçð Õ¹îÅð Áå¶ ÁËÚ.ÃÆ.
ÜðéËñ ÇÃ§Ø é¶ ì¾ÇÚÁ» ù àzËÇëÕ Çéïî» çÆ êÅñäÅ Õðé ñÂÆ êz¶Çðå ÕðÇçÁ»
ÇÕÔÅ ÇÕ ÁÅêä¶ Ö¾ì¶ Ô¾æ Ú¾ñ¯Í ÃÅèé ÃÅòèÅéÆ éÅñ Ô½ñÆ-Ô½ñÆ ÚñÅúÍ òÔÆÕñ
ÚñÅÀ¹ºç¶ Ã î¯ìÅÇÂñ çÆ òð寺 éÅ Õð¯Í À¹é·» ì¾ÇÚÁ» ù àzËÇëÕ ìÅð¶ ê±ðÆ
ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆÍ Çêz§ÃÆêñ îè± îÇÔåÅ, Çåzñ¯Úé ÇçØ, ìñÜÆå ÇÃ§Ø Áå¶ ÃÕ±ñ»
ç¶ ì¾Ú¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÇþÇÖÁÅ ÇòíÅ× ñÂÆ üä½åÆ þ ÃîÅÜ ÇòÚ ÚñçÅ ÇàÀ±ôé ÕñÚð
÷ÆðÅ, B éò¿ìð (ðÅܶô ã§â)-íÅò¶º ÇÕ ÇþÇÖÁÅ ÇòíÅ× ò¾ñ¯º çî×÷¶ îÅð¶ ÜÅ
ðÔ¶ Ôé ÇÕ Ãðò ÇþÇÖÁÅ ÁÇíÁÅé åÇÔå ÃðÕÅðÆ ÃÕ±ñ» ÇòÚ Çç¾åÆ Ü»çÆ ÇþÇÖÁÅ
çÅ ÇîÁÅð À¹¾ÚÅ ü¾Õ Çç¾åÅ Ç×ÁÅ þ, êð ì¯ðâ çÆÁ» êzÆÇÖÁÅò» ç¶ ÁÅÀ¹ºç¶ îÅó¶
éåÆܶ Áå¶ ÃîÅÜ ÇòÚ ÚñçÅ ÇàÀ±ôé ÕñÚð ÇþÇÖÁÅ ÇòíÅ× ç¶ ÃÅð¶ çÅÁÇòÁ» çÆ
ë±Õ Õ¾ãçÅ ÜÅêçÅ þ ܯ ÇþÇÖÁÅ ÇòíÅ× ñÂÆ ÇÂÕ üä½åÆ òð×Å þÍ ÃðÕÅðÆ ÃÕ±ñ»
ç¶ ÁÇèÁÅêÕ òÆ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù ÇàÀ±ôé êóé ñÂÆ î÷ì±ð Õðç¶ Ôé Áå¶ ÇàÀ±ôé éÅ
ð¾Öä çÆ Ã±åð ÇòÚ ÕñÅà ÓÚ ì¾ÇÚÁ» éÅñ ê¾ÖêÅå ÕÆåÅ Ü»çÅ þ, ÇÜà ÕÅðé î÷ì±ðÆ
ò¾Ã ÇòÇçÁÅðæÆ éÅ ÚÅÔ¹§ç¶ ԯ¶ òÆ ÇàÀ±ôé» ð¾Öç¶ ÔéÍ Ã: òÆð ÇÃ§Ø ÚÅòñÅ
êzèÅé öòÅ íÅðåÆ ÷ÆðÅ, ÃÇå§çð ÃÚç¶òÅ êzèÅé íÅðå ÇòÕÅà êzÆôç, ìÅì± ðÅî
íóÅäÅ êzèÅé àð¾Õ ï±éÆÁé, íÜé ÇÃ§Ø îðÖÅÂÆ, ܹ×ñ ÇÕô¯ð êzèÅé ê¿ÜÅì ï±æ
Õñ¾ì÷ ÁÅð׶éÅÂÆܶôé é¶ ÃðÕÅð å¶ ÇþÇÖÁÅ ÇòíÅ× å¯º î§× ÕÆåÆ þ ÇÕ ÇàÀ±ôé
ÕñÚð Óå¶ ÕÅì± êÅÇÂÁÅ ÜŶÍ
éò¶º Õ¯ðû çÆ ì¾ÇÚÁ» ù ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆ
ׯñ±ÕÅ î¯ó B éò¿ìð (ÔðÚðé ÇÃ§Ø Ã§è±)- ÇÂñÅÕ¶ çÆ ÇÃðî½ð ÇÃÖñÅÂÆ Ã§ÃæÅ
ìÅìÅ ëðÆç ÁÅÂÆ.àÆ.ÁÅÂÆ Çò¾Ú Çòô¶ô îÆÇà§× ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÇÜà Çò¾Ú ò¾Ö-ò¾Ö ÃÕ±ñ»
ÕÅñÜ» Áå¶ ò¾Ö-ò¾Ö ëÆñâ ÇÕ¾ÇåÁÅ ç¶ é¹îÅǧÇçÁÅ é¶ ÇÔ¾ÃÅ ÇñÁÅÍ îÆÇà§×
Çò¾Ú ÁÅÂÆ.àÆ.ÁÅÂÆ ç¶ Çêz§ÃÆêñ ÕðéÜÆå ôðî» é¶ íÅðå ÃðÕÅð ç¶ ÇòíÅ×
âÅÇÂðËÕàð Üéðñ ǧîêñÅÇÂî˺à Áå¶ àz¶Çé§× ç¶ À¹êðÅñ¶ ÃçÕÅ ÇÂÕ æ¯ó¶ Ã
ç¶ ÁËÃ.âÆ.ÁÅÂÆ ÃÕÆî ÁèÆé CDI Õ¯ðû ìÅð¶ ç¾ÇÃÁÅÍ À¹é·» é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÁÃƺ
ÁÅêäÆ ÁÅÂÆ.àÆ.ÁÅÂÆ ÇòÚ AA Õ¯ðà ô¹ð± ÕÆå¶ ÔéÍ ÇÂÔ Õ¯ðà ÚñÅÀ¹ä Áå¶
ò¾Ö-ò¾Ö òð×» ç¶ ñ¯Õ» ù ÇÂÔ ñÅí êÔ¹§ÚÅÀ¹ä ñÂÆ ê¿ÜÅì ÇòíÅ× âÅÇÂðËÕàð
åÕéÆÕÆ ÇþÇÖÁÅ Áå¶ À¹çï¯Ç×Õ ÇÃÖñÅÂÆ ç¶ ÃÇÕñ ÇâòËñêîËà ÃËñ ò¾ñ¯º ÇÂÔ
ÃÕÆî ÚÅñ± Õðé çÅ ìÆóÅ Ú¹¾ÇÕÁÅ þÍ ÁËé.ÃÆ.òÆ.àÆ ò¾ñ¯º ÁËî.ÂÆ.ÁËà կðà ç¶
å½ð å¶ îéܱð ÕÆå¶ ×¶ ÔéÍ ÇÜé·» çÆ åÅîÆñ AE-AB-B@@I 寺 ô¹ð± Ô¯ ðÔÆ þÍ
×Çäå ÔøåÅ îéÅÇÂÁÅ
ׯñ±ÕÅ î¯ó B éò¿ìð (ÔðÚðé ÇÃ§Ø Ã§è±)- ÃæÅéÕ Çê¿â ާⱠòÅñÅ ç¶ ÃðÕÅðÆ
êzÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ ÇòÖ¶ Ã˺àð î¯á» òÅñÅ ç¶ ÃÅð¶ ÃÕ±ñ ç¹ÁÅðÅ Òêó·¯ ê¿ÜÅìÓ
åÇÔå ÃÅÞ¶º å½ð å¶ ×Çäå Ôøå¶ ç¶ Ã§ì§è ÇòÚ ò¾Ö-ò¾Ö ÇòÇç¾ÁÕ î¹ÕÅìñ¶ ÕðŶ
×Â¶Í ÚðéÜÆå ÇÃ§Ø ÕñËÃàð îÅÃàð àð¶éð é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ âÆ.ÜÆ.ÁËÃ.ÂÆ. ÃzÆ
Ç´ôé Õ¹îÅð ç¶ ÇçôÅ Çéðç¶ô» Áé¹ÃÅð ÁÃƺ ÁÃƺ ÁÅêä¶ Ã˺àð ÁèÆé êËºç¶ ÃÕ±ñ
ç¶ ì¾ÇÚÁ» ç¶ Ã§¹çð ÇñÖÅÂÆ, ×Çäå ÚÅðà î¶ÇÕ§× Áå¶ Õ¹ÇÂ÷ îz¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶÍ
ôzÆ Çòé¶ ôðî» ÃÔÅÇÂÕ ÇÜñ·Å Õ½ÁÅðâÆé¶àð, ôzÆ ×¹ðîÆå ÇÃ§Ø Áå¶ ôzÆ îçé
î¯Ôé ìÆ.ÁÅð.êÆ. ×¹ð±ÔðÃÔŶ-A ìå½ð Ü¾Ü êÔ¹§Ú¶Í ìñÅÕ îÅÃàð àð¶éð Çìì¶Õé§ç
é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Ã¹§çð ÇñÖÅÂÆ î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ òÆðêÅñ Õ½ð ÃðÕÅðÆ êzÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ
ñË꯺ êÇÔñ¶ ÃæÅé, òÆðêÅñ Õ½ð Þ§â±òÅñÅ ç±Ãð¶ Áå¶ ÔðÇò§çð ÇÃ§Ø ÞÅóÆ òÅñÅ
åÆÃð¶ ÃæÅé å¶ ðÔ¶Í ×Çäå ÚÅðà î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ðÅÜò§å ÇÃ§Ø ÞÅóÆòÅñÅ êÇÔñ¶,
î¹éÆôÅ ðÅäÆ Ú¾Õ ÜîÅñ×ó· ç±Ãð¶ å¶ êðÇò§çð ÇÃ§Ø åÆÃð¶ ÃæÅé å¶ ðÔ¶Í Õ¹ÇÂÜ
î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ÁîéçÆê Õ½ð Þ§â±òÅñÅ êÇÔñ¶ ÃæÅé, ÕÅÜñ ðÅäÆ ñË꯺ ç±Ãð¶ Áå¶
ñÖÇò§çð ÇÃ§Ø ëÇåÔ×ó· ×ÇÔðÆ åÆÃð¶ ÃæÅé å¶ ðÔ¶Í |
|
|
