|
|
|
 |
|
|
|
|
ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ êÌÕÅô ê¹ðì ôðèÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅ
éïÅ é§×ñ ç¶ ÃËÕàð ç¯ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇòÖ¶ êÌÕÅô ê¹ðì ç¶ î½Õ¶ Óå¶
ÿ×å» ¦×ð ÛÕçÆÁÅ Ô¯ÂÆÁ»Í åÃòÆð: ê̯: ÁòåÅð ÇÿØ
ðÈêé×ð, B éò¿ìð (ÃàÅë
Çðê¯ðàð)-Ç÷ñ·Å ðÈêé×ð çÆÁ» ÿ×å» ò¼ñ¯º ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ êÌÕÅô
ê¹ðì ôðèÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ò¼Ö-ò¼Ö ×¹ðèÅî» ÇòÚ ÕÆðåé çðìÅð Áå¶ é×ð
ÕÆðåé ÃÜŶ ×Â¶Í ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ ìÆå¶ Ôøå¶ å¯º ò¼Ö-ò¼Ö ÕÃÇìÁ», Çê³â» Áå¶
ôÇÔð» ÇòÚ êÌíÅå ë¶ðÆÁ» ÜÅðÆ ðÔÆÁ»Í ìÔ¹å ÃÅð¶ ñ¯Õ» é¶ ÁÅ×îé ê¹ðì çÆ
Ö¹ôÆ ÇòÚ ÁÅê¯-ÁÅêä¶ Øð» Óå¶ òÆ ð¯ôéÆÁ» ÕÆåÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» ÃéÍ
ðÈêé×ð 寺 ÁòåÅð ÇÃ¿Ø Õ¿ì¯Ü Áé°ÃÅð: ðÈêé×ð Áå¶ ÁÅÃ-êÅÃ ç¶ ÇÂñÅÕ¶ ç¶
ò¼Ö-ò¼Ö ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ êÌÕÅô ê¹ðì ôðèÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ×¹: ÃÌÆ
×¹ðÈ ÇÃ¿Ø ÃíÅ ðÈêé×ð ÇòÖ¶ ÃÌÆ ÁÖ³â êÅá ÃÅÇÔì ç¶ í¯×» À°êð¿å íÅÂÆ ìÚé
ÇÃ¿Ø Ô÷ÈðÆ ðÅ×Æ, íÅÂÆ ÃåéÅî ÇÃ¿Ø ÕæÅ òÅÚÕ, ìÆìÆ Õ°ñÇò¿çð Õ½ð, ìÆìÆ
îéÜÆå Õ½ð, íÅÂÆ Ã¹ÖÜÆå ÇÃ¿Ø Ü×ÅèðÆ Áå¶ íÅÂÆ ×¹ðìÖô ÇÃ¿Ø ê³ÚÕ±ñÅ òÅÇñÁ»
ç¶ ÜÇæÁ» é¶ Ã¿×å» é±¿ ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ×¹ðîÇå ÇîôéðÆ ÕÅñÜ, ×¹ðÈ ×Ì¿æ
ÃÅÇÔì öòŠùÃÅÇÂàÆ, íÅÂÆ î³Þ öòÅ çñ, ÇÂÃåðÆ ÃÇåÃ¿× Ã¶òŠùÃÅÇÂàÆ,
×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ï±æ ëËâð¶ôé, ×¹ðÈ ×¯Çì¿ç ÇÃ¿Ø Ãà¼âÆ ÃðÕñ 寺 ÇÂñÅòÅ
ÇÂñÅÕ¶ çÆ ÃÅè ÿ×å ôÅÇîñ Ô¯ÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ Ã¿å ÁÜÆå ÇÿØ,
é×ð ùèÅð àð¼Ãà ç¶ Ú¶ÁðîËé âÅ: ÁÅð. ÁËÃ. êðîÅð, é×ð Õ½ºÃñ êÌèÅé Áå¶
×¹: ÇÃ¿Ø ÃíÅ Õî¶àÆ êÌèÅé ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø ÃÇåÁÅñ 寺 ÇÂñÅòÅ åÆðæ ÇÃ¿Ø ÖÅñÃÅ,
Úðé ÇÃ¿Ø íÅàÆÁÅ, ÔðÜÆå ÇÃ¿Ø ãƺ×ðÅ, ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø éÅð¿×, ÔðÜÆå ÇÃ¿Ø â»×Æ,
Ö¶î ÇÃ¿Ø ì¶çÆ, êðîÜÆå ÇÃ¿Ø îÅÕó, êÌçÈîä ÇÿØ, Õ°ñÜÆå ÇÿØ, ðÅî ñÅñ
îéÚ¿çÅ, ×¹ðéÅî ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ôÅÇîñ ԯ¶Í
×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÌÆ ÇÃ¿Ø ÃíÅ Ôò¶ñÆ Õñ» ÇòÖ¶ òÆ ÃÌÆ ÁÖ³â êÅá ÃÅÇÔì ç¶ í¯× Á¼Ü
êŶ ׶ À°êð¿å ÕÆðåé çðìÅð ÃÜÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà ÕÆðåé çðìÅð ÇòÚ íÅÂÆ Õ°ñÇò¿çð
ÇÿØ, íÅÂÆ ÜÃêÌÆå ÇÃ¿Ø Öðó, íÅÂÆ Ü×çÆô ÇÃ¿Ø ç¶ ÜÇæÁ» é¶ ÕÆðåé éÅñ ÿ×å»
鱿 ÇéÔÅñ ÕÆåÅ, Ü篺 ÇÕ ìñò¿å ÇÃ¿Ø Ú»çê¹ðÆ é¶ ÇòÚÅð-òà»çðÅ ÕÆåÅÍ
êÌì¿èÕ» Áå¶ Ã¿×å» ò¼ñ¯º êÌèÅé Ãòðé ÇÿØ, Üéðñ ÃÕ¼åð Ü×çÆô ÇÿØ, ÇÂÕìÅñ
ÇÿØ, ÔÇð¿çð ÇÿØ, îéÜÆå ÇÿØ, ÔðíÜé ÇÿØ, ÜÃÇò¿çð ÇÿØ, ÇÃîðéÜÆå ÇÿØ
ÁÅÇç ôÅÇîñ ԯ¶Í
×¹: ÃÌÆ Õñ×Æèð Õ¿ÇéÁÅ êÅáôÅñÅ ÇòÖ¶ ÕÆðåé çðìÅð ÃÜÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶
ÿ×å» ÇòÚ ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ Ã¿å ÁÜÆå ÇÿØ, ×¹: Õî¶àÆ êÌèÅé íÅÂÆ îÇé§çðêÅñ
ÇÃ¿Ø ÃÅÔéÆ, ܶ. Õ¶. ܼ×Æ, Ü×åÅð ÇÿØ, ×¹Çð¿çð ÇÃ¿Ø êzÆå, ôîô¶ð ÇÿØ
ðŶ, Áô¯Õ òÅÔÆ, Ç¿çðêÅñ ÇÃ¿Ø Ú¼ãÅ, ×¹ðî¹¼Ö ÇÃ¿Ø ÃËäÆ, ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø Ã¶áÆ,
êÌçÈîä ÇóØ, ÔðÜÆå ÇÃ¿Ø â»×Æ, êðîÜÆå ÇÃ¿Ø îÅÕó, îÇÔ¿çð ÇÃ¿Ø À°ìðŶ,
Ç¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø ÇÕåÅì» òÅñ¶, çÇò¿çðêÅñ ÇÃ¿Ø Ü¼×Æ, ìÆìÆ îéÜÆå Õ½ð, ìÆìÆ
Ãåò¿å Õ½ð ÿèÈ, ìÆìÆ êÌÆåî Õ½ð ÇíÀ°ðÅ, ìÆìÆ ÜÃîÆå Õ½ð, ìÆìÆ Ãåò¿å Õ½ð
ÁÅÇç ôÅÇîñ ԯ¶Í
×¹: ÇÃ¿Ø ÃíÅ Õ¯àñÅ à¼êðÆÁ» ÇòÖ¶ òÆ èÅðÇîÕ ÃîÅ×î Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÜà î½Õ¶ Áîð
ÇÿØ, ôîô¶ð ÇÿØ, ÁîðÆÕ ÇÿØ, êðÇò¿çð ÇÃ¿Ø Áå¶ ÇêÁÅðÅ ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ôÅÇîñ
Ô¯Â¶Í ÇéôÅé ÃÅÇÔì çÆ Ã¶òÅ òÆ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ Ô¯ð ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì
Ô˵â çðìÅð ÃÅÇÔì, ×¹: ÇÃ¿Ø ÃíÅ ôÅîê¹ðÅ, ×¹: ÇÃ¿Ø ÃíÅ êæð¶óÆ Ü¼à», ×¹:
ÇÃ¿Ø ÃíÅ Ú¿çê¹ð-ìñÅòñê¹ð ÁÅÇç ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔìÅé» ÇòÖ¶ ×¹ðê¹ðì î½Õ¶
ÿ×å» é¶ î¼æÅ à¶ÇÕÁÅ Áå¶ ×¹ðÈ Øð çÆÁ» Ö¹ôÆÁ» êÌÅêå ÕÆåÆÁ»Í
êÌÕÅô ê¹ðì Óå¶ é×ð ÕÆðåé ÃÜÅÇÂÁÅ
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì 寺 Ü×î¯Ôä ÇÃ¿Ø éÅð¿× Áé¹ÃÅð: ×¹ðê¹ðì öòŠùÃÅÇÂàÆ ÚîÕ½ð
ÃÅÇÔì ò¼ñ¯º ùÖîéÆ ÃÅÇÔì öòŠùÃÅÇÂàÆ, ÇÂÃåðÆ ÃÇåÃ¿× ÃíÅ Áå¶ ÇÂñÅÕ¶
çÆÁ» ÿ×å» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ Á¼Ü Á³ÇîÌå ò¶ñ¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÌÆ Õåñ×ó· ÃÅÇÔì 寺
é×ð ÕÆðåé ÃÜÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ, ܯ ×¹: ÃÌÆ ×ó·Æ ÃÅÇÔì, ôÔÆçÆ ì¹ðÜ ìÅìÅ ÜÆòé
ÇÿØ, ×¹: ÃÌÆ çîçîÅ ÃÅÇÔì, ÃÌÆ ðäÜÆå×ó· ÃÅÇÔì, ÃÌÆ ì¹¿×Å ÃÅÇÔì å¶ ÃÌÆ
åÅóÆ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ éåîÃåÕ Ô¹¿çÅ Ô¯ÇÂÁÅ ×¹: ÃÌÆ Õåñ×ó· ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ÿêÈðé
Ô¯ÇÂÁÅÍ é×ð ÕÆðåé ç¶ Á¼×¶ ì˺â êÅðàÆÁ» Áå¶ Çê¼Û¶ ôìç ×ÅÇÂé Õð ðÔ¶
ùÃÅÇÂàÆ ç¶ ÕÆðåéÆ Üæ¶ ìÔ¹å ÔÆ îéî¯ÔÕ é÷ÅðÅ ê¶ô Õð ðÔ¶ ÃéÍ êÌì¿èÕ»
ò¼ñ¯º ÿ¹çð ð¿×-ìð¿×Æ ÁÅÇåôìÅ÷Æ éÅñ ÇÂÕ ò¼ÖðÅ ÔÆ Ççzô ê¶ô ÕÆåÅ Ô¯ÇÂÁÅ
ÃÆÍ é×ð ÕÆðåé ç¶ ÃòÅ×å ñÂÆ ÇÜæ¶ ÃîÈÔ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ç¶ êÌì¿èÕ» é¶ Çòô¶ô
êÌì¿è ÕÆå¶ Ô¯Â¶ Ãé À°æ¶ ÿ×å» ò¼ñ¯º òÆ ÕÂÆ æÅò» Óå¶ ¦×ð ñŶ ԯ¶ ÃéÍ
ÇÂà î½Õ¶ ×¹ðê¹ðì öòŠùÃÅÇÂàÆ ç¶ êÌèÅé îé¯Ôð ÇÃ¿Ø î¼Õó, Ç×ÁÅéÆ
×¹ðî¹¼Ö ÇÃ¿Ø ìËºÕ òÅñ¶, ì¶Á³å ÇÿØ, Ç×ÁÅéÆ ÔðíÜé ÇÃ¿Ø îËé¶Üð, ìÆìÆ
×¹ðÚðé Õ½ð ìÅòÅ, ÕËêàé ìñìÆð ÇÿØ, ÜÇå¿çð ÇÿØ, ÁËÃ. ÁËÚ. ú. ÃåéÅî
ÇÿØ, ÃåêÅñ ×ÅìÅ, Ãåò¿å ÇÃ¿Ø íÅàÆÁÅ, ÔéÆ êÅìñÅ, ìñìÆð ÇÿØ, ÁòåÅð ÇÿØ
ع¿îä, í×òÅé ÇÿØ, êðîÜÆå Õ½ð î¼Õó, Ç×ÁÅéÆ îéî¯Ôä ÇÿØ, Ü×ÜÆå ÇÿØ
í¿×È, öòÅ ÇÃ¿Ø íÈðó¶ Ãî¶å ò¼âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ Ã¿×å» ôÅÇîñ ÃéÍ
ÇçÔÅåÆ ÇòÇçÁÕ Ã¿ÃæÅ ÓÚ ÃîÅ×î
é÷çÆÕÆ Õ¿× ïÅç×ÅðÆ ÇçÔÅåÆ ÇòÇçÁÕ Ã¿ÃæÅ ÇòÖ¶ Çòô¶ô ÁÃ˺ìñÆ ÕðÕ¶ ÃÌÆ
×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ ÁÅ×îé ê¹ðì îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ Ã¿ÃæÅ ç¶
Çê³ÌÃÆêñ ×¹ðçÆô ÇÃ¿Ø Áå¶ ñËÕÚðÅð ÇçñìÅ× ÇÃ¿Ø é¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» 鱿 ÃÌÆ
×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÆÁ» åðÕ ÁÅèÅÇðå ÇüÇÖÁÅò» 寺 ê̶Çðå Ô¯ä ñÂÆ ÇÕÔÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ÇÜæ¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ Ã¿ì¿èÆ ñ¶Ö Áå¶
ÕÇòåÅò» êó·ÆÁ»Í ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ êÌì¿èÕÆ Õî¶àÆ î˺ìð ÃÌÆ î¶Üð ÇÃ¿Ø î»×à
ò¼ñ¯º ÿÃæÅ ç¶ ÃàÅë Áå¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» 鱿 ÕóÅÔ-êÌôÅç òðåÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
ÔÅÇë÷ÅìÅç çÆ Ã¿×å ò¼ñ¯º é×ð ÕÆðåé
Çê³â ÔÅÇë÷ÅìÅç ç¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì 寺 é×ð ÕÆðåé ÃÜÅÇÂÁÅ Ç×ÁŠܯ
ÔÅÇë÷ÅìÅç 寺 Ú¼ñ Õ¶ Çê¿â ëÇåÔê¹ð ì¶à, ÇÂÇåÔÅÃÕ ×¹: ÃÌÆ Ü¿â ÃÅÇÔì, ×¹:
ÃÌÆ Ü¯óÅ ÃÅÇÔì, Çê³â ÖÅéê¹ð Ô¹¿çÅ Ô¯ÇÂÁÅ î¹ó ÔÅÇë÷ÅìÅç ÇòÖ¶ ÃîÅêå
Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÕÂÆ æÅò» Óå¶ ÚÅÔ, êÕ½ó¶, ñ¼â± Áå°¼à òðåŶ ÜÅ ðÔ¶ ÃéÍ
ÇÂà é×ð ÕÆðåé éÅñ Ãðê³Ú ×¹ðî¹¼Ö ÇÃ¿Ø Ü¯×Å, Ç×ÁÅéÆ ×¹ðî¹¼Ö ÇÿØ, Ç×ÁÅéÆ
ÁòåÅð ÇÿØ, ×¹ðî¶ñ ÇÿØ, êðîÜÆå ÇÿØ, ×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø é§ìðçÅð, êÌèÅé Ü×Æð
ÇÿØ, ÔËêÆ, ðÅÜÈ òÆ é×ð ÕÆðåé ÇòÚ ÔÅ÷ð ÃéÍ
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì 寺 Ü¿× ÇÃ¿Ø Áå¶ Ü¶. ÁËÃ. Çé¼Õ±òÅñ Áé°ÃÅð: ÇÃ¼Ö èðî ç¶
Áé°ÁÅÂÆ ×¹ðÈ ÃÅÇÔìÅé 鱿 å» î³éç¶ Ôé ñ¶ÇÕé À°é·» çÆÁ» ÇüÇÖÁÅò» 寺
çÈð Ô¹¿ç¶ ÜÅ ðÔ¶ Ôé ÇÜà ÕÅðé ÃîÅÜ ÇòÚ ì¹ÇðÁÅÂÆÁ» çÅ òÅèÅ Ô¯ ÇðÔÅ ÔËÍ
ÇÂÔ êÌ×àÅòÅ åõå ÃÌÆ Õ¶Ã×ó· ÃÅÇÔì ç¶ Üæ¶: Ç×ÁÅéÆ åðñ¯Úé ÇÿØ, ÕÅð öòÅ
ÇÕñÅ Áé§ç×ó· ÃÅÇÔì ç¶ î¹¼Ö êÌì¿èÕ Ã¿å ìÅìÅ ñÅí ÇÿØ, ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ Ã¿å
ÁÜÆå ÇÿØ, ô¯ÌîäÆ Õî¶àÆ ç¶ î˺ìð ×¹Çð¿çð ÇÃ¿Ø ×¯×Æ å¶ Ã¿å ܯÇ׿çð ÇÿØ
â°î¶ñÆ òÅÇñÁ» é¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ÃÅÇÔì ç¶ ÁÅ×îé ê¹ðì î½Õ¶ ÁÅêä¶ íÅò êÌ×à
Õðç¶ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃÌÆ ÁÖ³â êÅá ç¶ í¯× êŶ ׶ ç¹êÇÔð ìÅÁç ÃæÅéÕ
ÖÅñÃÅ ÃÕ±ñ 寺 ÖÅñÃÅÂÆ ôÅé¯-ô½Õå éÅñ é×ð ÕÆðåé ÃÜÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÜà ÇòÚ
åõå ÃÌÆ Õ¶Ã×ó· ÃÅÇÔì çÅ ÃàÅë, Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ç¶ ÃÅð¶ ÇòÇçÁÕ ÁçÅÇðÁ» ç¶
ÇêÌ¿ÃÆêñ, ÃàÅë î˺ìð å¶ ì¼Ú¶ ì˺â òÅÇÜÁ» éÅñ é×ð ÕÆðåé ÇòÚ ôÅÇîñ ԯ¶Í
ò¼Ö-ò¼Ö ×¼åÕÅ Çÿػ çÆÁ» êÅðàÆÁ» é¶ ÁÅêä¶ Ü¿×ÜÈ Ü¯Ôð ÇçÖÅÂ¶Í Áé§çê¹ð
ÃÅÇÔì çÆÁ» ÃÅðÆÁ» èÅðÇîÕ, ÃîÅÇÜÕ, òêÅÇðÕ, ÇÂÃåðÆ å¶ î¹ñÅ÷î Üæ¶ì¿çÆÁ»
ç¶ ÁÅ×ÈÁ» é¶ ôîÈñÆÁå ÕðÕ¶ ×¹ðÈ ÃÅÇÔì 鱿 ÁÅêä¶ ÁÕÆçå ç¶ ë¹¼ñ í¶à ÕÆå¶Í
ÃÅðÅ ôÇÔð ÃòÅ×åÆ ×¶à» éÅñ Çô¿×ÅÇðÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆÍ ÇÂÔ é×ð ÕÆðåé ÖÅñÃÅ ÃÕ±ñ
寺 ô¹ðÈ Ô¯ Õ¶ ÇÕñ·Å ëåÇÔ×ó·, Ú¯ÂÆ ìÅ÷Åð, ÁàÅðÆ ìÅ÷Åð, ×¹ðÈ ìÅ÷Åð, í×å
ðÇòçÅà ڽÕ, Õñ×Æèð îÅðÕÆà 寺 Ô¹¿çÅ Ô¯ÇÂÁÅ åõå ÃÌÆ Õ¶Ã×ó· ÃÅÇÔì ÇòÖ¶
ê¹¼ÜÅ ÃÅð¶ ðÃå¶ ÇòÚ Ã¿×å» é¶ îÇáÁÅÂÆ, ëñ», ÚÅÔ êÕ½ÇóÁ» ç¶ ¦×ð ñ×Ŷ
ԯ¶ ÃéÍ
î¯Çð¿âÅ, (Õ¿×, ÇêÌåêÅñ)-î¯Çð¿âÅ ÇòÚ ÁÅÃ-êÅÃ ç¶ ÇÂñÅÇÕÁ» ç¶ ÃîÈÔ
×¹ðç¹ÁÅÇðÁ» ÇòÚ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ êÌÕÅô ê¹ðì ôðèÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ôÔÆç ×¿Ü î¯Çð¿âÅ, ×¹: ðåé×ó·, ìâòÅñÆ, çåÅðê¹ð
ÁÅÇç ÃîÈÔ ×¹ðç¹ÁÅÇðÁ» ÇòÚ ÃÌÆ ÁÖ³â êÅá ÃÅÇÔì ç¶ í¯× êŶ ׶Í
ÃÌÆ çÃî¶ô ÁÕËâîÆ ÇòÖ¶ ÃîÅ×î
ÃæÅéÕ ÃÌÆ ×¹ðÈ çÃî¶ô ÁÕËâîÆ ÇòÖ¶ êÌÕÅô ÇçÔÅóÅ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃÅÇðÁ» 寺
êÇÔñ» ðÅòÆ ÔÅÀ±Ã ç¶ ÕÅîé ðÈî ÇòÖ¶ ÃÌÆ ÁÖ³â êÅá ÃÅÇÔì ç¶ í¯× êŶ ׶Í
À°êð¿å ÇêÌ¿: Áð¹ä ôðîÅ å¶ ÃòÆêÅñ ÇÃ¿Ø é¶ ÇüÇÖÁÅò» Óå¶ ÚÅéäÅ êÅÇÂÁÅÍ
Ü篺 ÇÕ ÃÕ±ñÆ ÇòÇçÁÅðæÆ ñòêÌÆå ÇÃ¿Ø é¶ ÕÇòåÅ Áå¶ ð¹Çê³çð Õ½ð ïãÆ é¶
ÇÂÕ ñ¶Ö ðÅÔƺ ×¹ðÈ éÅéÕ ÜÆòé Óå¶ ÚÅéäÅ êÅÇÂÁÅÍ ÇÂà 寺 ìÅÁç ÕÂÆ ðÅ×Æ,
ãÅâÆ ÜÇæÁ» é¶ îé¯Ôð ÕÆðåé ðÅÔƺ ÿ×å» é±¿ ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÚðéÜÆå
ïãÆ, ܯåÆ ìÅñÅ, Õîñ¶ô ðŶ, ìñìÆð Õ½ð, ùðî¹¼Ö Ç×¼ñ, Õîñ¶ô ðÅäÆ,
ðÇÜ¿çð ôðîÅ, ÜÃò¿å Õ½ð, ÜÃÇò¿çð Õ½ð, éÆå± ìÅñÅ, éÆðÜ Õ°îÅð, ðî¶ô Ú¿ç,
ðäòÆð ÃËäÆ, îé¯Ü Õ°îÅð, ìñðÅÜ ÇÿØ, ÕðîÜÆå ×ð¶òÅñ, ÿÜÆò Õ°îÅð, Ú¿çð
Õ»åÅ íÅàÆÁÅ, Ü×åÅð ÇÿØ, îé¯Ôð ÇÿØ, ðÛÇò¿çð ÇÿØ, çðôéÅ ôðîÅ, ðäÜÆå
ÇÃ¿Ø À°¦êÆÁé, öòÅ ÇÿØ, ÇòÜË ôðîÅ Ãî¶å ò¼âÆ Ç×äåÆ ÓÚ éÅîòð ÃÖôÆÁå»
ÔÅ÷ð ÃéÍ
é±ðê¹ð ì¶çÆ å¯º ê¼åð ê̶ðÕ» ðÅÔÆ: ×¹ðç¹ÁÅðÅ A@òƺ êÅÇåôÅÔÆ ìÜðÈó ÇòÖ¶
êÌÕÅô ê¹ðì ôðèÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÜà ÇòÚ Çê³â ìÜðÈó çÆ Ã¿×å ò¼ñ¯º ÃÌÆ
×¹ðÈ ×¿Ìæ ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ ÃÌÆ ÁÖ³â êÅá ÃÅÇÔì ç¶ í¯× êŶ ×Â¶Í Ç×ÁÅéÆ íÜé
ÇÃ¿Ø ò¼ñ¯º ÕÆðåé ÕÆåÅÍ ðÅ×Æ, ãÅâÆ ÁòåÅð ÇÃ¿Ø Þ¼ñÅ ò¼ñ¯º ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò
ÜÆ ç¶ ìÅð¶ ÇòÚ òÅð» éÅñ ÇéÔÅñ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà ÇòÚ êÌèÅé êÅÖð ÇÿØ,
í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø ìÜðÈó, ÜÃÇî³çð ÇÃ¿Ø Ü¼ÃÆ ìËÔäÆòÅñ, Ã: Õ°ñçÆê ÇÿØ, Ô½ñçÅð
éÇð¿çð ÇÿØ, ܶ. ÂÆ. Ü×ÜÆå ÇÿØ, î¹ÖÇåÁÅð ÇÃ¿Ø ÁàòÅñ, ×ä¶Ã» ÇÿØ
Ç×ÁÅéÆ, ùÇð¿çð ÇÃ¿Ø íâ¶ð, ×¹ðî¶ñ ÇÃ¿Ø íâ¶ð, êðà ðÅî èÅîÆ, Õðî ÇÿØ,
ìÆìÆ îÇÔ¿çð Õ½ð, ðÅî ñÅñ ÇÿØ, îÈñÅ ÇÿØ, Ô½ñçÅð ìÖôÆô ÇÿØ, Ü×å ÇÿØ
Ãî¶å ÃîÈÔ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ î½ÜÈç ÃÆÍ
íðå×ó· 寺 ÜÃìÆð ÇÃ¿Ø ìÅòÅ Áé°ÃÅð-íðå×ó· å¶ ÁÅñ¶-ç¹ÁÅñ¶ ç¶ Çê³â» ÇòÚ
ÃîÈÔ Ã¿×å» ò¼ñ¯º êÌÕÅô ê¹ðì ôðèÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ
ÃæÅé ×¹: î³ÜÆ ÃÅÇÔì êÅåôÅÔÆ é½òÆ ÇòÖ¶ ܹׯ-ܹ¼× Áà¼ñ ÃÅÇÔì ÃÌÆ ×¹ðÈ ×¿Ìæ
ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ ÁÖ³â êÅá ÃÅÇÔì ç¶ í¯× êŶ ׶ À°êð¿å èÅðÇîÕ çÆòÅé ÃÜŶ ׶Í
é÷çÆÕÆ Çê³â ìóÅ Çê³â ÇòÖ¶ ×¹: ÇÃ¿Ø ÃíÅ å¶ ×¹: éÅéÕ çðìÅð ìóÅ Çê³â ÇòÖ¶
òÆ êÌ×à Ççòà îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ×¹: î³ÜÆ ÃÅÇÔì íðå×ó· ç¶ À°ê
êÌì¿èÕ ìÅìÅ ×¹ðÜ¿à ÇÿØ, ï¯×¶ô ê¹ðÆ Ãðê³Ú, ìÅìÅ ×¹ðçÆê ÇÿØ, ê³îÆ
Ç×¼ñ, ìÅìÅ åðñ¯Úé ÇÿØ, ÔðêÅñ ÇÃ¿Ø Ç×¼ñ, çðôé ÇÃ¿Ø íðå×ó·, îéÜÆå ÇÿØ,
Õ°ñò¿å ÇÃ¿Ø ê³îÆ, ÜðéËñ ÇÃ¿Ø ÃÔ¯åÅ, ìÖôÆô ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú ìóÅ Çê³â, íÜé
ÇÃ¿Ø ê³îÅ, ÃÈì¶çÅð ×¹ðçðôé ÇÃ¿Ø å¶ Ô¯ð ÔÅ÷ð ÃéÍ
Øé½ñÆ å¯º ÔðîéêÌÆå ÇÃ¿Ø ÃËäÆ Áé°ÃÅð-Øé½ñÆ Ö¶åð ç¶ ò¼Ö-ò¼Ö ×¹ðç¹ÁÅðÅ
ÃÅÇÔì ÓÚ êÌÕÅô ê¹ðì ôðèÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ×¹: ×¹ðÈ å¶× ìÔÅçð ÃÅÇÔì
êÅåôÅÔÆ é½òƺ Øé½ñÆ ÇòÖ¶ ÇòÖ¶ Á¼Ü Ãò¶ð¶ êÇÔñÅ ÁÖ³â êÅá ÃÅÇÔì ç¶ í¯×
êŶ ׶ å¶ À°êð¿å íÅÂÆ êðîÜÆå ÇÃ¿Ø Õ°ðÅñÆ ç¶ ãÅâÆ Üæ¶ ò¼ñ¯º å¶ íÅÂÆ
êðÇî³çð ÇÃ¿Ø ðÈêé×ð Áå¶ íÅÂÆ Çéðîñ ÇÃ¿Ø êÌèÅé ×¹: êÌ: Õî¶àÆ Øé½ñÆ ç¶
ÕÆðåéÆ ÜÇæÁ» é¶ Ã¿×å» ù ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ
é§×ñ 寺 ê̯: ÁòåÅð ÇÃ¿Ø Áå¶ ×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø ×ð¶òÅñ Áé¹ÃÅð-ÃæÅéÕ ÃËÕàð ç¯
ç¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÃÌÆ ×¹ðÈ ÇÃ¿Ø ÃíÅ ÇòÖ¶ êÌÕÅô ê¹ðì ôðèÅ å¶ À°åôÅÔ
éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ Ãò¶ð¶ ÃÌÆ ÁÖ³â êÅá ÃÅÇÔì ç¶ í¯× À°êð¿å åÖå ÃÌÆ Õ¶Ã×ó·
ÃÅÇÔì ç¶ ÔÜÈðÆ ðÅ×Æ íÅÂÆ ðÅî ÇÃ¿Ø é¶ ×¹ðìÅäÆ ç¶ îé¯Ôð ÕÆðåé ç¹ÁÅðÅ
ÿ×å» ù ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ êÌÇüè ÕæÅ òÅÚÕ íÅÂÆ ðÅÜÇò¿çð ÇÃ¿Ø é¶ ×¹ðÈ ÃÅÇÔì
ç¶ ÜÆòé Áå¶ À°êç¶ô ìÅð¶ ÿ×å» ù ÜÅä± ÕðòÅÇÂÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ×¹ðÈ ×¯Çì¿ç
ÇÃ¿Ø Ãà¼âÆ ÃðÕñ ò¼ñ¯º èÅðÇîÕ ê¹ÃåÕ êÌçðôéÆ ñ×ÅÂÆ ×ÂÆÍ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇÿØ
ÃíÅ ç¶ êÌèÅé Ã: ÕðéËñ ÇÃ¿Ø å¶ Üéðñ ÃÕ¼åð Ü×î¯Ôé ÇÃ¿Ø é¶ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶
ÿ×å» ù ×¹ðÈ ÃÅÇÔì ç¶ ÜÆòé ìÅð¶ ÿֶê ÇòÚ ÚÅéäÅ êÅÇÂÁÅ å¶ éÅñ ÔÆ Ô¯ð
èÅðÇîÕ ×åÆÇòèÆÁ» ìÅð¶ ç¼ÇÃÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ×¹ðêÅñ ÇÃ¿Ø ÃÆéÆÁð À°ê êÌèÅé,
ÔðÜÆå ÇÃ¿Ø À°ê êÌèÅé, ÇçÁÅ ÇÃ¿Ø ÁÅâÆàð, Ôðî¯Ôé ÇÃ¿Ø Ü¹ÁÅÇ¿à ÃÕ¼åð, êÆ.
¶. ÃÆ. ÁËñ. ç¶ Üéðñ îËé¶Üð ÁËî. ÁËÃ. ÃËäÆ, ÁËé. ÁËë. ÁËñ. ç¶ ÚÆë îËé¶Üð
Ã: Çéðñ¶ê ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÃõôÆÁå» å¯º ÇÂñÅòÅ ÇÂñÅÕ¶ çÆÁ» ÿ×å» ÔÅ÷ð ÃéÍ ÇÂÃ
寺 ÇÂñÅòÅ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÌÆ ×¹ðÈ ÇÃ¿Ø ÃíÅ î¹¼Ö îÅðÕÆà, ×¹: ØÅà ÃÅÇÔì å¶
é§×ñ ç¶ ÁÅÃ-êÅà Çê³â» ÇòÚ ÃÇæå ×¹ðç¹ÁÅÇðÁ» ÇòÚ êÌÕÅô ê¹ðì îéÅÀ°ä çÆÁ»
Öìð» ÇîñÆÁ» ÔéÍ
ê¹ðÖÅñÆ å¯º Á³ÇîÌåêÅñ ì¿àÆ Áé°ÃÅð-Çê³â ÿå¯Ö×ó· à¼êðÆÁ» ÇòÖ¶ ×¹ðÈ
ÃÅÇÔì çÅ êÌÕÅô ÇçÔÅóÅ ìóÆ ôðèÅ íÅòéÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅÍ ×¹: ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ÃÌÆ
ÁÖ³â êÅá ÃÅÇÔì ç¶ í¯× êŶ ׶ À°êð¿å ìÅìÅ çÆçÅð ÇÃ¿Ø ìóÆ ç¶ Üæ¶ é¶
ÿ×å» ù ×¹ðÈ ôìç ðÅÔƺ ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ ÃîÅ×î ç½ðÅé Çå¿é ÃÅñ çÆ ì¼ÚÆ
ÁËôêÌÆå Õ½ð ê¯åðÆ ×¹ðîÆå ÇÃ¿Ø òÅÃÆ á½äÅ ò¼ñ¯º ÿ×å» ù êÇÔñÆ êÅÀ°óÆ çÅ
êÅá, ÚÅð ÃÅÇÔìÜÅÇçÁ» å¶ ê³Ü ÇêÁÅÇðÁ» ç¶ é»Á ܹìÅéÆ ì¯ñ Õ¶ ùäÅÂ¶Í ÇÂö
î½Õ¶ ×¹: ÃÅÇÔì ç¶ êÌèÅé Ã: ðäÜÆå ÇÿØ, Ãðê³Ú ×¹ðîÆå Õ½ð, çñìÅ× ÇÿØ,
çðôé ÇÿØ, ð¹Çê³çð ÇÿØ, çÇò¿çð ÇÿØ, Ô¹Õî ÇÿØ, ùðî¹¼Ö ÇÿØ, îéòÆð
ÇÿØ, ÁòåÅð ÇÿØ, Õ°ñÇò¿çð ÇÿØ, ×¹ðÁîéêÌÆå ÇÃ¿Ø ñòñÆ, ÁËé. ÁÅð. ÁÅÂÆ.
î¶òÅ ÇÿØ, é§: ÃðçÅðÅ ÇÃ¿Ø îÆÁ»ê¹ð, ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ×¹ð¯º å¶ é¶åð ÇÿØ
î×ð¯ó ÁÅÇçA ôÖôÆÁå» òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ ÇÂö åð·» ×¹: ìÅìÅ çÆê ÇÃ¿Ø ÜÆ ôÔÆç
Çê³â ïñÖÆÁ», ×¹: ìÅìÅ ÁîðéÅæ ÜÆ Çì¿çðÖ, ×¹: ÃÅÇÔì ÖÅéê¹ð, ÕÕ½à,
ê¹ðÖÅñÆ, ÇÔðçÅê¹ð, Ö¶óÆ, ÔðÆê¹ð, ðÅîê¹ð, í¼çñ, ìóÆ, Ã˺ëñê¹ð, ðÅî×ó·
à¼êðÆÁ», î×ð¯ó, ÁÕìðê¹ð, îÅÜðÆ Ü¼à», ×ð¶òÅñ, îÆÁ»ê¹ð, îÅçê¹ð, êóÆ,
á½äÅ, îÅäÕîÅÜðÅ, ñ¼ÖîÆê¹ð, Çÿìñ Þ¼ñÆÁ», ð¿×Æñê¹ð, ìóÆ ×¿è¯º, Û¯àÆ
׿诺, ðÅܶîÅÜðÅ, ì¹ðÜòÅñÅ, â¶ÕòÅñÅ, îçòÅóÅ, ê³Ü¯ñÆ, ê³Ü¯ñÅ å¶ ììÅéÆÁ»
ÁÅÇç Çê³â» ÇòÚ ×¹ðÈ ÃÅÇÔì çÅ êÌÕÅô ÇçÔÅóÅ ìóÆ èÈîèÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅÍ
î¯Çð¿âÅ, (Õ¿×)-Çê³â ð¯â îÅÜðÅ ÇòÖ¶ ìÅìÅ ×ÅÜÆ çÅÃ ç¶ ÁÃæÅé Óå¶ ÇÂñÅÕ¶
çÆÁ» ÃîÈÔ Ã¿×å» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ êÌÕÅô ê¹ðì îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÁÖ³â êÅá çÆ ñóÆ
ç¶ êÅá ç¶ í¯× êÅÂ¶Í íÅÂÆ ÜÃòÆð ÇÃ¿Ø Ü¼ÃÅ é¶ ×¹ðìÅäÆ çÅ ÕÆðåé ÕÆåÅÍ
Çê³â Ú¼Õñ» çÆ Ã¿×å é¶ òÆ ò¼âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ÔÅ÷ðÆÁ» ñòÅÂÆÁ»Í
* é§×ñ é×ð Õ½ºÃñ Ú¯ä» *
À°îÆçòÅð» é¶ Øð-Øð ÜÅ Õ¶ ò¯à» î³×ÆÁ» å¶ Ú¯ä çøåð Ö¯ñ·¶
é§×ñ Õ½ºÃñ Ú¯ä» ÓÚ À¹îÆçòÅð» ò¼ñ¯º Ú¯ä êÌÚÅð ñÂÆ ñ×Ŷ ëñËÕà ì¯ðâÍ
åÃòÆð: ê̯: ÁòåÅð ÇÿØ
é§×ñ, B éò¿ìð (ê̯:
ÁòåÅð ÇÿØ, ×ð¶òÅñ)-é§×ñ é×ð Õ½ºÃñ Ú¯ä» ç¶ Ã¿ì¿è ÇòÚ ò¼Ö-ò¼Ö òÅðâ» ÓÚ
Ú¯ä ñó ðÔ¶ À°îÆçòÅð» é¶ ÁÅêä¶-ÁÅêä¶ Ú¯ä çøåð Ö¯ñ· Õ¶ Ú¯ä êÌÚÅð ô¹ðÈ Õð
Çç¼åÅ ÔËÍ òÅðâ é§ìð AE ÓÚ Õ»×ðà êÅðàÆ ç¶ À¹îÆçòÅð ÃÌÆ ÁËÃ. âÆ. ÃËäÆ é¶
Á¼Ü ÁÅêä¶ Ú¯ä êÌÚÅð çëåð ç¶ À°çØÅàé Ã ò¯àð» 鱿 ÇîñÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ
òÅðâ ÓÚ î¹¼Ö å½ð Óå¶ ÃëÅÂÆ å¶ êÅðÕ ÇòÚ Ú¿×ÆÁ» ÃÔÈñå» î¹Ô¼ÂÆÁÅ ÕðòÅÀ°äÅ
î¶ðÅ êÇÔñÅ Õ¿î Ô¯ò¶×ÅÍ ÇÂö òÅðâ ÓÚ Õ»×ðà êÅðàÆ ç¶ çÅÁò¶çÅð ðÔ¶ À°îÆçòÅð
ÃÌÆ ÁÅð. ìÆ. ì¼àÈ Ü¯ ÇÕ Ô°ä ÁÅ÷Åç òܯº Ú¯ä ñó ðÔ¶ Ôé, é¶ òÆ ÁÅêä¶
ÃîðæÕ» 鱿 éÅñ ñË Õ¶ Á¼Ü Øð-Øð ÜÅ Õ¶ ÁÅêä¶ ñÂÆ ò¯à» î³×ÆÁ»Í íÅÜêÅ ç¶ À°îÆçòÅð
ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø Ô¿Ã é¶ ÇÂÕ¼ÇñÁ» ÔÆ Øð-Øð ÜÅ Õ¶ ñ¯Õ» éÅñ ðÅìåÅ ìäÅÇÂÁÅÍ
ÁÅ÷Åç À°îÆçòÅð ÃÌÆ ÜË ðÅî é¶ òÆ ÁÅêä¶ Øð ç¶ Á¼×¶ ÁÅêä¶ Ú¯ä çëåð î¹¼Ö
ÃóÕ Óå¶ Ö¯ÇñÁÅÍ AE é§ìð ÇòÚñ¶ éåÆܶ ìó¶ ÔËðÅéÆÜéÕ Ô¯ä׶ ÇÕÀ°ºÇÕ ÃÌÆ
ÁËÃ. âÆ. ÃËäÆ å¶ ÃÌÆ ÁÅð. êÆ. ì¼àÈ ç¯ò¶º Õ»×ðÃÆ Ôé ÇÂÕ Õ»×ðà êÅðàÆ
ò¼ñ¯º å¶ çÈÃðÅ ÁÅ÷Åç ñó ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂö åð·» íÅÜêÅ ç¶ À°îÆçòÅð ÃÌÆ
ðÇÜ¿çð Ô¿Ã Ôé êÌ¿å± çÈÃð¶ êÅö ÁÅ÷Åç Ú¯ä ñó ðÔ¶ ÃÌÆ ÜË ðÅî ç¶ éÅñ òÆ
íÅÜêÅ ò¯àð ܹÇóÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔË ÇÕÀ°ºÇÕ ÜË ðÅî çÆ êåéÆ êÇÔñ» Õ½ºÃñð ðÇÔ
Ú¹¼ÕÆ ÔË Ü¯ ÇÕ îçé î¯Ôé Çî¼åñ ×ð¹¼ê éÅñ ÿì¿è ð¼ÖçÆ ÃÆÍ |
âÈî¶òÅñ ÓÚ ÔÃêåÅñ çÅ éƺÔ-ê¼æð ð¼ÇÖÁÅ
é±ðê¹ð ì¶çÆ, B éò¿ìð (ôîô¶ð ÇÃ¿Ø â±î¶òÅñ, ãƺâÃÅ, Ú½èðÆ)-ÃÌÆ ×¹ðÈ ÔÇð
ðŶ ÜÆ çÆ êÇò¼åð ïÅç ù ÃîðÇêå ìÅìŠܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø â¹î¶ñÆ òÅÇñÁ» çÆ ðÇÔé°îÅÂÆ
Ô¶á Çê³â â±î¶òÅñ ÓÚ ÃæÅÇêå Ô¯ ðÔ¶ ÁÅè¹ÇéÕ ÃÔÈñå» Áå¶ ÁËîðÜ˺ÃÆ Ã¶òÅò»
òÅñ¶ ìÔ¹-Õð¯óÆ ÚËðÆà¶ìñ ÔÃêåÅñ çÅ éƺÔ-ê¼æð åõå ÃÌÆ Õ¶Ã×ó· ÃÅÇÔì çÆ
Á×òÅÂÆ Ô¶á ÃÇåÕÅðå ê³Ü ÇêÁÅÇðÁ» é¶ ð¼ÇÖÁÅÍ éƺÔ-ê¼æð ÃîÅ×î î½Õ¶ ܹó¶
êÌíÅòôÅñÆ ÇÂÕ¼á 鱿 ÿì¯èé ÕðÇçÁ» ô¯ÌîäÆ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ Üéðñ ÃÕ¼åð å¶
ÃÅìÕŠûÃç ê̯: ê̶î ÇÃ¿Ø Ú¿çÈîÅÜðÅ é¶ ÇÜæ¶ Ã¿×åŠ鱿 ÇÂà ê̯ÜËÕà çÆ
òèÅÂÆ Çç¼åÆ À°æ¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð ò¼ñ¯º À°Õå ê̯ÜËÕà 鱿 Ôð ÿíò ÃÔÅÇÂåÅ
ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ Ã¿å ÁÜÆå ÇÃ¿Ø ç¶ ÃÇÔï¯× ÷ðƶ ç¶ä çÅ ÁËñÅé ÕÆåÅÍ ÔñÕÅ
î¯Çð¿âÅ ç¶ ÇòèÅÇÂÕ Üæ¶: À°ÜÅ×ð ÇÃ¿Ø ìâÅñÆ é¶ ÚËðÆà¶ìñ ÔÃêåÅñ éÈ¿ ÇÂÕ
ñ¼Ö çÆ Çò¼åÆ ÃÔÅÇÂåÅ ÁÖÇåÁÅðÆ Õ¯à¶ ÓÚ¯º ç¶ä çÅ òÆ ÁËñÅé ÕÆåÅÍ åõå ÃÌÆ
Õ¶Ã×ó· ÃÅÇÔì ç¶ Üæ¶çÅð Ç×: åðñ¯Úé ÇÃ¿Ø é¶ ç¶ô-Çòç¶ô å¶ ÇÂñÅÕ¶ çÆÁ»
ÿ×å» é±¿ ÇÂà îÔÅé ï× ÓÚ Ççñ Ö¯ñ· Õ¶ ÇÔ¼ÃÅ êÅÀ°ä çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆ, ÇÜÃ
ç½ðÅé îÔ¿å î¯Ôä Ç×ðÆ ò¼ñ¯º Áå¶ âÅ: ÁÅð. ÁËÃ. êðîÅð ò¼ñ¯º AA-AA Ô÷Åð Áå¶
ÁËÃ. âÆ. ÁËî. ÁðÇò¿çêÅñ ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ ò¼ñ¯º EA@@ ð¹ê¶ çÆ Çò¼åÆ ÃÔÅÇÂåÅ òÆ
êÌçÅé ÕÆåÆÍ Ã¿å ìÅìŠܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø â°î¶ñÆ òÅÇñÁ» é¶ çÈð-ç¹ðÅÇâúº ÁÅÂÆÁ»
ÿ×å» çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅÍ ÇÂà ÃîÅ×î ÓÚ Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ ÇÕñÅ Áé§ç×ó· ÃÅÇÔì
ç¶ î¹¼Ö êÌì¿èÕ ìÅìÅ ñÅí ÇÿØ, ×¹: Çà¼ìÆ ÃÅÇÔì ç¶ ìÅìÅ ÁòåÅð ÇÿØ, Üæ¶:
À°ÜÅ×ð ÇÃ¿Ø ìâÅñÆ, Üæ¶: Ôðì¿Ã ÇÃ¿Ø î³Þê¹ð, Üæ¶: ÜðéËñ ÇÃ¿Ø Á½ñÖ, âÅ:
ÁÅð. ÁËÃ. êðîÅð, ìÅìÅ çðôé ÇÿØ, ìÅìÅ åÆðæ ÇÿØ, ìÅìÅ åÅðÅ ÇÿØ, âÅ:
ðî¶ô ç¼å ôðîÅ, ÇÂÕìÅñ ÇÃ¿Ø ÁËÃ. ÁËÃ. êÆ. Á³ÇîÌåÃð, ÇêÌ¿: ùÇð¿çð ÇÿØ
ÇîôéðÆ, Çà¼ÕÅ Çôò Ú¿ç íñÅä, îÔ¿å î¯Ôä Ç×ðÆ, ìÅìÅ Ãòðé ÇÿØ, ìÅìÅ åÅðÅ
ÇÿØ, ÁËÃ. âÆ. ÁËî. ÁðÇò¿çêÅñ ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ, ÿå ÇÃ¿Ø èÅñÆòÅñ âÆ. ÁËÃ. êÆ.
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, Üæ¶: ÿå¯Ö ÇÿØ, Ú½: ç½ñå ÇÃ¿Ø ÁËâò¯Õ¶à, Ôðç¶ò ÇÃ¿Ø ç¶ìÆ,
Ü×Æð ÇÃ¿Ø îËé¶Üð Õ¶Ã×ó· ÃÅÇÔì, îéÜÆå ÇÃ¿Ø î¹¿è¯º, ÜðéËñ ÇÃ¿Ø ìËÇÔäÆòÅñ,
ÇçñìÅ× ÇÃ¿Ø ìÅñÅ, îñÕÆå ÇÃ¿Ø Û¼ÜÅ, ×¹ðî¹¼Ö ÇÃ¿Ø ì˺Ã, î¯Ôä ÇÃ¿Ø â±î¶òÅñ,
ê³: ìÌÔîÅ é§ç, ïÔä ÇÃ¿Ø á¯âÅ, ðÅî ÇÿØ, íÜé ÇÿØ, éÇð¿çð ÃËäÆ, ÔðÕÆðå
ÇÃ¿Ø ÇîéÔÅÃ, ÇêÌ¿: ×¹ðçÆê ÇÃ¿Ø îÇÔåÅ Ú½Õ, îÅ: êçî éÅí ê¹ðÆ, ìÆìÆ
×¹ðÚðé Õ½ð, ÇåñÕ ðÅÜ ²ôðîÅ, ÁÅåîÅ ÇÃ¿Ø Ø¼àÆòÅñ, îÅ: ÜÃÇò¿çð ÇÿØ,
ÇçñìÅ× ÇÃ¿Ø îÅäÕ± îÅÜðÅ, âÅ: ÚðéÜÆå ÇÿØ, âÅ: ÁÅåîÅ ÇÃ¿Ø ðÅäÅ, í×å
ÇÃ¿Ø Úé½ñÆ, ìñòÆð ÇÃ¿Ø ÚÅéÅ Ãä¶ Áé¶Õ» ÃÖôÆÁå» å¶ ò¼âÆ Ç×äåÆ ÓÚ Ã¿×å»
ÔÅ÷ð ÃéÍ
ì¿ç çÆ Á×òÅÂÆ Ã¿å ÃîÅÜ å¶ çîçîÆ àÕÃÅñ ò¼ñ¯º Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì 寺 ÕÆåÆ ÜÅò¶×Æ
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, B éò¿ìð (Çé¼ÕÈòÅñ)-C éò¿ìð 鱿 Õ½î éÅñ Ô¯ÂÆ éÃñÕ°ôÆ ç¶
Ç÷¿î¶òÅð ñ¯Õ» 鱿 Ã÷Å ÇçòÅÀ¹ä Áå¶ ôÔÆç» é±¿ ôðè»ÜñÆ ç¶ä ñÂÆ ÕÆå¶ ÜÅä
òÅñ¶ ì¿ç ç¶ ç½ðÅé ñ¯Õ» 鱿 ô»åÆ ìäŶ ð¼ÖäÆ ÚÅÔÆçÆ ÔË Áå¶ ì¿ç 鱿
ô»åÆêÈðòÕ ã¿× éÅñ íðò» Ô¹¿×ÅðÅ Çç¼åÅ ÜÅò¶ Ü篺 ÇÕ ÇÂà ì¿ç çÆ Á×òÅÂÆ
çîçîÆ àÕÃÅñ Áå¶ Ã¿å ÃîÅÜ ò¼ñ¯º ÖÅñö çÆ Üéî-íÈîÆ Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì 寺
ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ ÇÂé·» ôìç» çÅ ê̲×àÅòÅ çîçîÆ àÕÃÅñ ç¶ î¹ÖÆ Áå¶ ×¹ðîÇå
êÌÚÅðÕ ÇüÖÆ ÇÃè»å ÿå ÃîÅÜ ç¶ êÌèÅé ìÅìÅ ÔðéÅî ÇÃ¿Ø ÖÅñÃÅ é¶ ÕÆåÅÍ À°èð
ÃæÅéÕ òêÅð î³âñ çÆ Ô¿×ÅîÆ îÆÇà¿× ×¹: í×å ðÇòçÅà ÇòÖ¶ êÌèÅé Ç¿çðÜÆå
ÇÃ¿Ø Áð¯óÅ çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆÍ ÇÜà ÇòÚ ÔÅ÷ð î˺ìðÅé é¶ ì¿ç 鱿 íðêÈð
Ãîðæé çÅ ÁËñÅé ÕÆåÅÍ ÇÂà 寺 Çìé» ÇÃ¼Ö ÃàÈâ˺àà ëËâð¶ôé (îÇÔåÅ) ç¶
Ç÷ñ·Å êÌèÅé ðäìÆð ÇÃ¿Ø ãÅÔ¶ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃÈì¶ ÇòÚ ì¿ç é§È íðò» ÃÇÔï¯×
Çç¼åÅ ÜÅò¶×ÅÍ
Çì¼àÈ æÆî êÅðÕ çÆ ç¹ðçôÅ ò¶Ö Õ¶ íÅò¹Õ ԯ¶
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, B éò¿ìð (Ü×î¯Ôä ÇÃ¿Ø éÅð¿×)-ê³ÜÅì ï±æ Õ»×ðÃ ç¶ êÌèÅé Áå¶
ûÃç Ã: ðòéÆå ÇÃ¿Ø Çì¼àÈ é¶ Ã¿é B@@F ÇòÚ À°ç¯º çÆ ÕËêàé ÁîÇð¿çð ÇÿØ
çÆ Õ»×ðà ÃðÕÅð ò¼ñ¯º ô¹ðÈ ÕÆå¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ ÃÅÕÅ æÆî êÅðÕ çÅ ç½ðÅ ÕÆåÅÍ
ÇÜà çÆ î½ÜÈçÅ Ö³âð ÔÅñå 鱿 ò¶Ö Õ¶ íÅò¹Õ ԯ¶ ÃÌÆ Çì¼àÈ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ
ê³æÕ ÃðÕÅð» ÁÖòÅÀ°ä òÅñÆ ìÅçñ ÃðÕÅð ç¶ ðÅÜ ÇòÚ ÔôÅ ÇÂÇåÔÅÃÕ ÃîÅðÕ»
çÆ ç¹ð×åÆ ÔÆ Ô¯ÂÆ ÔËÍ À°é·» ÇÂà î½Õ¶ ÇÂà ê̯ÜËÕà ñÂÆ Õ¶ºçð ÃðÕÅð 寺
ë¿â ÇñÁÅ Õ¶ ÇÂà 鱿 êÈðÅ ÕðòÅÀ°ä çÅ íð¯ÃÅ òÆ ÇçòÅÇÂÁÅÍ ÇÂà 寺 êÇÔñ»
ÃæÅéÕ ÃÌÆ ×¹ðÈ ×¯Çì¿ç ÇÃ¿Ø êìÇñÕ ÃÕ±ñ ÇòÚ êÌ˵à ÕÅéëð¿Ã ç½ðÅé ÃÌÆ
Çì¼àÈ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ AIHD ÇòÚ Çüֻ çÅ Ô¯ÇÂÁÅ ò¼âÅ Õåñ¶ÁÅî ÇÂÕ ìóÅ î³çíÅ×Å
ÃÅÕÅ ÃÆ, ÇÜà ñÂÆ ÃÌÆ ðÅÔ¹ñ ×»èÆ Üéðñ ÃÕ¼åð ÁÅñ Ç¿âÆÁÅ Õ»×ðà Õî¶àÆ ÃÌÆ
çðìÅð ÃÅÇÔì ÜÅ Õ¶ Ö¶ç òÆ êÌ×à Õð Ú¹¼Õ¶ Ôé Çëð ê¹ðÅä¶ çì¶ î¹ðç¶ ÇÕÀ°º À°ÖÅó¶
ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ À°é·» ê³ÜÅì çÆ î½ÜÈçÅ ÃðÕÅð Óå¶ òð·ÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Á¼Ü ê³ÜÅì
ÃðÕÅð Õ¶ºçð ÃðÕÅð 寺 H Ô÷Åð Õð¯ó ð¹ê¶ çÅ Õð÷Å ñË Õ¶ ÁÅêäÅ Õ¿îÕÅð ÚñÅ
ðÔÆ ÔËÍ À°é·» ê¼åðÕÅð» éÅñ ×¼ñìÅå ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÃÈì¶ çÆ G@ Ô÷Åð ÔËÕà¶Áð
÷îÆé Óå¶ çëÅ D ÔàÅÀ°ä çÆ ÕÅðòÅÂÆ À°é·» êÈðÆ ÕðòÅÂÆ êð ê³ÜÅì ÃðÕÅð ÇÂÃ
鱿 ñÅ×È éÔƺ Õð ðÔÆÍ ÇÂà î½Õ¶ À°é·» 鱿 ÕÂÆ Üæ¶ì¿çÆÁ» ò¼ñ¯º î¿× ê¼åð
òÆ Çç¼å¶Í À°é·» éÅñ ÇÂà î½Õ¶ Ç÷ñ·Å ï±æ êÌèÅé ÔðÇò¿çð Õ½ð ÿèÈ, ÃÅìÕÅ
ÇòèÅÇÂÕ íÅ× ÇÿØ, ê³ÜÅì êÌç¶ô Õ»×ðà Õî¶àÆ ç¶ ÃÕ¼åð Õ¿òñÜÆå ÇÃ¿Ø ÚÅòñÅ,
ÁîÇé§çð êÌÆå ÇÃ¿Ø ìÅòÅ, Ç÷ñ·Å ï±æ Õ»×ðÃ ç¶ Üéðñ ÃÕ¼åð ðÅäÅ ÔÇð¿çð ÇÿØ
ïãÆ, çðôé ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ, ìñÅÕ î¯Çð¿âÅ ç¶ ï±æ êÌèÅé ðäܯè ÇÃ¿Ø Ü¯åÆ,
Õ½ºÃñð î¹Çéå Õ°îÅð î¯àÈ¿, Ú»ç Õ°îÅð ì¶ñÅ, ÜÃî¶ð ÇÃ¿Ø ÚËóÆÁ», ÔðÇÜ¿çð
ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú îÇÔå¯å, ùÖÇò¿çð ÇÃ¿Ø Ã¹¼ÖÅ, ×¹ðÚðé ÇÃ¿Ø îÅä¶îÅÜðÅ, ÁòåÅð
ÇÃ¿Ø îÅä¶îÅÜðÅ Ãî¶å ÕÂÆ ï±æ ÁÅ×È ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÁÕÅñÆ çñ ò¼ñ¯º ì¿ç ç¶ Ã¼ç¶ çÅ Çòð¯è éÔƺ-Ú¿çÈîÅÜðÅ
é±ðê¹ð ì¶çÆ, B éò¿ìð (ôîô¶ð ÇÃ¿Ø â±î¶òÅñ)-AIHD ç¶ ÇÃ¼Ö Çòð¯èÆ Õåñ¶ÁÅî
çÆ BEòƺ òð·¶×¿ã åÇÔå ÇÃ¼Ö Üæ¶ì¿çÆÁ» ò¼ñ¯º C éò¿ìð é§ Çç¼å¶ ê³ÜÅì ì¿ç
ç¶ Ã¼ç¶ ç¶ Ã¿çðí ÓÚ êÌåÆÕðî ÜÅÇÔð ÕðÇçÁ» ô¯ÌîäÆ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ Üéðñ ÃÕ¼åð
ê̯: ê̶î ÇÃ¿Ø Ú¿çÈîÅÜðÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ô¯ÌîäÆ ÁÕÅñÆ çñ ê³ÜÅì ì¿ç ç¶ Ã¼ç¶
çÅ ÇÕö òÆ ê¼Ö¯º Çòð¯è éÔƺ Õð ÇðÔÅ ÇÕÀ°ºÇÕ C éò¿ìð çÅ Ççé ååÕÅñÆ ñ¯Õ
ðÅÜ ç¶ î¼æ¶ Óå¶ ñ¼×¶ Õ¦Õ òܯº ÇÔ¿ç¹ÃåÅé ç¶ ÇÂÇåÔÅà ÓÚ ÜÅÇäÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ
Á¼Ü Çê³â â±î¶òÅñ ÇòÖ¶ ê¼åðÕÅð» éÅñ ×¼ñìÅå ÕðÇçÁ» ê̯: Ú¿çÈîÅÜðÅ é¶
ÇÕÔÅ ÇÕ C éò¿ìð ç¶ Ççé ô¯ÌîäÆ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ Ã»Ãç ðÅôàðÆ îé°¼ÖÆ ÁÇèÕÅð
ÕÇîôé 鱿 ð¯Ã íðêÈð î¿× ê¼åð ç¶ä×¶Í ÇÜà çÆÁ» ÕÅêÆÁ» ðÅôàðêåÆ, êÌèÅé
î³åðÆ å¶ ×ÌÇÔ î³åðÆ é±¿ òÆ í¶à ÕÆåÆÁ» ÜÅä×ÆÁ»Í ÇÂà î½Õ¶ Ô¯ðé» å¯º
ÇÂñÅòÅ ì¶çÆ Ç¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø ÖÅñÃÅ, ðÅî ÇÿØ, ÇçðìÅðÅ ÇÃ¿Ø ìÅñÅ, î¯Ôä
ÇÃ¿Ø â±î¶òÅñ, ïÔä ÇÃ¿Ø á¯âÅ Ãä¶ Áé¶Õ» ÁÅ×È î½ÜÈç ÃéÍ
ïÅç×ÅðÆ Ô¯ ÇéìÇóÁÅ Çì¿çðÖÆÁÅ ïÅç×ÅðÆ Ã¼ÇíÁÅÚÅðÕ î¶ñÅ
ðÈêé×ð, B éò¿ìð (í¿×È, ÜׯåÅ)-êÌÇüè ñ¯Õ ×ÅÇÂÕ Ãò: ùðÜÆå Çì¿çðÖÆÁ» çÆ
ïÅç ù ÃîðÇêå êÇÔñÅ Çì¿çðÖÆÁÅ ïÅç×ÅðÆ Ã¼ÇíÁÅÚÅðÕ î¶ñÅ ðÅîñÆñÅ ×ðÅÀ±ºâ
ðÈêé×ð ÇòÚ êÌòÅÃÆ ê³ÜÅìÆ ðÅäÅ ×¹ðÜÆå (ÇÂàñÆ) å¶ ê̯ÇâÀ±Ãð ÜÆ. ÃÆðÆ÷
Õ¿êéÆ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÜà ÇòÚ À°íð ðÔ¶ çðÜéÅ ×ÅÇÂÕ» é¶
ÁÅêäÆ ÕñÅ çÅ î¹÷ÅÔðÅ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ×ÆåÕÅð ð³îÆ ê¹ðÖÅñÆ Áå¶ ÃîÅÜ Ã¶òÆ
Õ¿òñÜÆå ÇÃ¿Ø ìÅìÅ çÅ ÃéîÅé ÕÆåÅ Ç×ÁÅ Áå¶ Ôð ÕñÅÕÅð Áå¶ ÃõôÆÁå» ù
ùðÜÆå Çì¿çðÖÆÁ» çÆÁ» åÃòÆð» í¶ºà ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ»Í ÇÂà î½Õ¶ êÆ. ÁËÃ. êð¶òÅñ,
é×ð Õ½ºÃñ êÌèÅé ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø ÃÇåÁÅñ Áå¶ ú. ìƲ ÃÆ. ê³ÜÅì Õ»×ðÃ ç¶ Ú¶ÁðîËé
×¹Çð¿çðêÅñ ÇÃ¿Ø Çòô¶ô îÇÔîÅé» òܯº ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ üÇíÁÅÚÅðÕ î¶ñ¶
çÅ Áð¿í ×ÅÇÂÕ î¶Üð î¼àÈ é¶ èÅðÇîÕ ×Æå ×Å Õ¶ ÕÆåÅÍ À°êð¿å ×ÅÇÂÕ ÔðêÅñ
êÅñÆ Øé¯ñÆ, ÔðÇî³çð é±ðê¹ðÆ, ÜÃî¶ð îÆÁ»ê¹ð, Ú¿éÅ ÇÕôéê¹ðÆÁÅ, ×¹ðôðé
Çì¿çðÖÆÁÅ, Õ°ñìÆð ì˺Ã, ×¹ðêÌÆå ì˺Ã, ×ÅÇÂÕ Ü¯ó Õ°ñçÆê ÃêéÅ Áå¶ êÈÜÅ
Çã¼ñ¯º é¶ çðôÕ» çÅ íðêÈð îé¯ð¿Üé ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ×ÅÇÂÕ ðÇò¿çð Çì¼ñÅ é¶
×Æå ×Å Õ¶ Çì¿çðÖÆÁ» ù ôðè»ÜñÆ í¶ºà ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ê³ÜÅì ç¶ îôÔÈð ×ÅÇÂÕ
×¹ðìÖô ô½ºÕÆ é¶ ÁÅêä¶ îÕìÈñ ×Æå éÅñ î¶ñÅ «¼à ÇñÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Õî¶âÆ ç¶
êÌÇüè àÆ. òÆ. ÕñÅÕÅð î³â ÇÔðçÅê¹ðÆ é¶ ê¶ôÕÅðÆ éÅñ çðôÕ» ç¶ ÖÈà Çà¼ãÆ
êÆó» êÅÂÆÁ»Í ÇÂà î½Õ¶ êÌî¯àð ÁîðÜÆå ÇÿØ, âÅ: ×¹ðöòÕ ÇÿØ, Áô¯Õ Õ°îÅð
ô½ÕÆ, ×¹ðÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÕîÅñê¹ð Ãî¶å ò¼Ö-ò¼Ö ôÖôÆÁå» ÔÅ÷ð ÃéÍ ÇÂà î½Õ¶ î¶ñ¶
ç¶ î¹¼Ö êÌì¿èÕ, ÃÇíÁÅÚÅðÕ êÌî¯àð ÁËé. ÁÅð. ÁÅÂÆ. ðÅäÅ ×¹ðÜÆå é¶ ÁËñÅé
ÕÆåÅ ÇÕ Ã¹ðÜÆå Çì¿çðÖÆÁ» çÆ ïÅç ÇòÚ Ã¼ÇíÁÅÚÅðÕ î¶ñÅ Ôð òð·¶ ÕðòÅÇÂÁÅ
ÜÅò¶×ÅÍ
êËéôéð» çÆ îÆÇà¿×
ðÈêé×ð, B éò¿ìð (Õ¿ì¯Ü)-ê³ÜÅì
êËéôéð÷ ÁËïÃƶôé ðÈêé×ð Áå¶ ÇìÜñÆ ì¯ðâ êËéôéð÷ òËñë¶Áð ÁËïÃƶôé
ðÈêé×ð ò¼ñ¯º îÔÅðÅÜÅ ðäÜÆå ÇÃ¿Ø ìÅ× ÇòÚ Ã»ÞÆ îÆÇà¿× éÇð¿çð ÇÿØ,
×¹ðÇ¿çð ÇÃ¿Ø êÌÆå å¶ êÌçîä ÇÃ³Ø çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ êËéôéð»
é¶ ÇÂà ׼ñ çÅ ç¹¼Ö êÌ×àÅÇÂÁÅ ÔË ÇÕ ÃðÕÅð ìäç¶ òÅè¶ ìÅð¶ Ã ÇÃð
é¯àÆÇëÕ¶ôé ÜÅðÆ éÔƺ ÕðçÆ å¶ ìÔ¹å¶ ìËºÕ ÇÂé·» òÅÇèÁ» 鱿 êËéôé ÇòÚ
ܯóé ñÂÆ àÅñ-îà¯ñ Õðç¶ ðÇÔ¿ç¶ ÔéÍ ê¶-ÕÇîôé çÆ Çðê¯ðà Áé°ÃÅð ìäç¶ DC
îÔÆÇéÁ» ç¶ ìÕŶ Óå¶ Áëïà êÌ×à ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ À°é·» ìÕÅÇÂÁÅ å°ð¿å ç¶ä çÆ
î³× ÕÆåÆÍ ÇÂÕ¼á é¶ ëËÃñÅ ÕÆåÅ ÔË ÇÕ ÇìÜñÆ ì¯ðâ ç¶ ê³ÜÅì íð ç¶ êËéôéð»
ò¼ñ¯º ÁÅêäÆÁ» î³×» ç¶ Ô¼Õ ÇòÚ êÇàÁÅñ¶ ÇòÖ¶ AA éò¿ìð 鱿 Çç¼å¶ ÜÅ ðÔ¶
ÇòôÅñ èðé¶ ÇòÚ ðÈêé×ð 寺 òÆ ò¼âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ êËéôéð ÇÔ¼ÃÅ ñËä×¶Í Á×ñÆ
îÆÇà¿× BH éò¿ìð ù ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ
ÃÅÂÆÕñ Ú¶åéÅ îÅðÚ òÅêÃÆ ñÂÆ ðòÅéÅ
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, B éò¿ìð (Ü¿× ÇÿØ)-ðÅå íð ÇòôðÅî Õðé À°êð¿å ìÆåÆ ðÅå
ô¯ÌîäÆ ×¹ðîÇå êÌÚÅð ÃíÅ ÃîðÅñÅ Áå¶ Ô¯ð ÃîÅÇÜÕ Ã¿ÃæÅò» çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ
ÁÅÇÂÁÅ ÒÃÅÂÆÕñ Ú¶åéÅ îÅðÚÓ ÃæÅéÕ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÌÆ Õ¶Ã×ó· ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ÁðçÅÃ
Õðé À°êð¿å òÅêÃÆ ñÂÆ ðòÅéÅ ÕÆåÅÍ ðòÅé×Æ Ã ÇÃ¿Ø ÃÅÇÔì Üæ¶çÅð Ç×ÁÅéÆ
åðñ¯Úé ÇÃ¿Ø é¶ êÌì¿èÕ» Áå¶ é½ÜòÅé» ç¶ À°çî çÆ ôñÅØÅ ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÃÅâ¶
ÃîÅÜ ù ÜÅ×ðÈÕåÅ çÆ ì¶Ô¼ç ñ¯ó ÔËÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ À°é·» êÌì¿èÕ» ò¼ñ¯º
ÇÂéÅîÆ êðÚÆÁ» Ú¹¼ÕÆÁ», ÇÜé·» ç¶ ÁÅèÅð Óå¶ êÌì¿èÕ» é¶ Ã¯ù Õ°îÅð Áå¶
êòéçÆê ÇÃ¿Ø Iòƺ (ÃðÕÅðÆ ÃÆ: ÃË: ÃÕ±ñ ñóÕ¶ ÃîðÅñÅ) ç¯ ÃÅÂÆÕñ ÇÂéÅî òܯº
í¶à ÕÆå¶Í ÇÂéÅî Õ¼ãä Ã ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ç¶ îËé¶Üð íÅÂÆ Ü×Æð ÇÿØ,
îÆå îËé¶Üð ðäìÆð ÇÿØ, Üæ¶: ðÅî ÇÃ¿Ø Õ½ºÃñð, Ãðê³Ú ÿçÆê ÇÿØ, ï±æ
ÁÕÅñÆ Ôðç¶ò ÇÃ¿Ø ç¶ìÆ, ÃÈÚéÅ ÁëÃð ùðÜÆå ÇÿØ, ÃðÈê ÇÿØ, êÌì¿èÕ» ÇòÚ¯º
ñÖìÆð ÇÃ¿Ø ìñÅñÅ, ê̯: ÔîçðçòÆð é½ôÇÔðòÆ, Üæ¶: Ü×Æð ÇÃ¿Ø ìÇÔñ¯ñê¹ð,
ñËÕ: Ü×ðÈê ÇÃ¿Ø ôÅÔÆ, ðÅÜÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÃîðÅñÅ ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
Çîñ¯ ÁÅêä¶ À°îÆçòÅð» ù
Ç¿çÈ ìÅñÅ
é§×ñ, B éò¿ìð (ê. ê., Çé. ê. ê.)-íÅÖóÅ ÇìÁÅà êÌì¿è ì¯ðâ ç¶ ÃÔÅÇÂÕ ñ¯Õ
ÿêðÕ ÁëÃð Ã: ÃåéÅî ÇÃ¿Ø çÆ êåéÆ Ç¿çÈ ìÅñÅ Õ»×ðà êÅðàÆ çÆ ÇàÕà Óå¶
òÅðâ é§: AA 寺 Ú¯ä îËçÅé ÇòÚ ÔéÍ ÃÌÆîåÆ Ç¿çÈ ìÅñÅ çÅ ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ Ú¿×Å
êÌíÅò ÔË ÇÕªÇÕ Ç¿àÕ éÅñ Ãì¿Çèå ÃÅð¶ à¶Ìâ ï±éÆÁé é¶åÅ À°é·» ç¶ éÅñ ÔéÍ
Ç¿çÈ ìÅñÅ ÇòÕÅà 状ܿâÅ ñË Õ¶ ñ¯Õ» ÇòÚ ÜÅ ðÔÆ ÔËÍ
Ú¿Úñ ôðîÅ
é§×ñ-ÃîÅÜ Ã¶ÇòÕÅ îËâî Ú¿Úñ ôðîÅ òÅðâ é§: D 寺 íÅÜêÅ ç¶ À°îÆçòÅð ÔéÍ
ÇÃðÕ¼ã íÅÜêÅ ÁÅ×È Ãòð×Æ Çìôé çÅà çÆ ùÔ Áå¶ á¶Õ¶çÅð Çòé¯ç ôðîÅ çÆ êåéÆ
Ú¿Úñ çÅ ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ Ú¿×Å ÁÅèÅð ÔËÍ À°Ô ÇòÕÅà 状ܿâÅ ñË Õ¶ ñ¯Õ» 寺
ò¯à î³× ðÔ¶ ÔéÍ Á³åð ðÅôàðÆ êÌÇüèÆ êÌÅêå ÇÚ¼åðÕÅð ç¶ô ð¿Üé ôðîÅ ç¶
êÇðòÅð éÅñ Ãì¿Çèå Ô¯ä ÕÅðé ì¹¼èÆÜÆòÆ òð× òÆ îËâî Ú¿Úñ çÆ îçç Õð ÇðÔÅ
ÔËÍ
ðÅÜêÅñ
é§×ñ-íÅÜêÅ ÁÅ×È ÃÌÆ ðÅÜêÅñ òÅðâ é§: C 寺 íÅÜêÅ À°îÆçòÅð ÔéÍ ðÅÜêÅñ çÅ
òÅðâ ÇòÚ Ú¿×Å ÁÅèÅð ÔË Áå¶ À°Ô ñ¯Õ» ç¶ îÃÇñÁ» ìÅð¶ Ôð ê¼èð Óå¶ ñóÅÂÆ
ñóç¶ ðÔ¶ ÔéÍ íÅÜêÅ ç¶ ÃÕ¼åð ÃÌÆ ðÅÜêÅñ ÇòÕÅà 状ܿâÅ ñË Õ¶ ñ¯Õ» ÇòÚ
ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ
ð¶ÖÅ ç¶òÆ
é§×ñ-òÅðâ é§: D ç¶ ÃîÅÜ Ã¶òÕ ÃÌÆ ×¹ñôé çÆ êåéÆ ð¶ÖÅ ç¶òÆ Á÷Åç À°îÆçòÅð
òܯº Ú¯ä ñó ðÔÆ ÔËÍ îËâî ð¶ÖÅ ç¶òÆ çÅ ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ Ú¿×Å ÁÅèÅð ÔË ÇÕªÇÕ À°Ô
ÇÂÃåðÆÁ» çÆÁ» Ãî¼ÇÃÁÅò» ç¶ Ô¼ñ ñÂÆ Ôî¶ôÅ ÔÆ å¼åê¹ð ðÇÔ¿ç¶ ÔéÍ îËâî ð¶ÖÅ
Ú¯ä Çܼå Õ¶ ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ ÇîÁÅðÆ ÇòÕÅà ÕÅðÜ ÕðòÅÀ°ä çÅ ÇÂðÅçÅ ð¼Öç¶ ÔéÍ
î¼Øð ÇÃ³Ø í¼àÆ
é§×ñ-ìÔ¹å ÔÆ ÃîðÇêå èÅðÇîÕ ÃõôÆÁå Ã: î¼Øð ÇÃ¿Ø í¼àÆ òÅðâ é§: B 寺
ÁÅ÷Åç À°îÆçòÅð òܯº Ú¯ä ñó ðÔ¶ ÔéÍ ã¯ñÕ Ú¯ä ÇéôÅé òÅñ¶ Ã: î¼Øð ÇÿØ
í¼àÆ é¶ ñ¯Õ» éÅñ òÅÁçÅ ÕÆåÅ ÇÕ À°Ô Ú¯ä Çܼåä 寺 ìÅÁç ÇÂà òÅðâ ù éîÈé¶
çÅ òÅðâ ìäÅÀ°ä×¶Í í¼àÆ êÇðòÅð çÅ òÅðâ ÇòÚ Ú¿×Å êÌíÅò ÔËÍ
îÔ¶ô ÕÅñÆÁÅ
é§×ñ-òðâ é§ìð B 寺 é½ÜòÅé ÃîÅÜ Ã¶òÕ îÔ¶ô ÕÅñÆÁÅ Á÷Åç À°îÆçòÅð òܯº
Ú¯ä ñó ðÔ¶ ÔéÍ îÔ¶ô ÕÅñÆÁÅ Áå¶ À°é·» ç¶ êÇðòÅð çÅ ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ Ú¿×Å
ÁÅèÅð ÔË Áå¶ ÕÅñÆÁÅ êÇðòÅð ÇòÕÅà 状ܿâÅ ñË Õ¶ ñ¯Õ» ÇòÚ ÜÅ ÇðÔÅ ÔËÍ
îÔ¶ô ù é½ÜòÅé òð× çÅ íðêÈð ÃÇÔï¯× Çîñ ÇðÔÅ ÔËÍ
ÇÂÕ Ô¯ð ÇòÁÅÔ¹åÅ çÅÜ çÆ ìñÆ Úó·Æ
ðÈêé×ð, B éò¿ìð (í¿×È, ÜׯåÅ)-Ç÷ñ·Å ê¹ÇñÃ é¶ Õ°ñòÆð Õ½ð çÔ¶Ü Õ»â ÇòÚ
îÅðÆ ×ÂÆ ñóÕÆ ç¶ êåÆ Áå¶ ÃÔ¹ð¶ ù Ç×ÌëåÅð Õð ÇñÁÅ ÔË Ü篺 ÇÕ À°Ã çÆ Ã¼Ã
Áå¶ Ü¶áÅäÆ Áܶ ëðÅð ç¼Ã¶ Ü»ç¶ ÔéÍ Çê³â çÔÆðê¹ð ç¶ Ãðê³Ú ç½ñå ÇÿØ,
é§ìðçÅð ìñç¶ò ÇÿØ, ÕðéËñ ÇÿØ, Ö¹ôÆ ðÅî, ìñÇò¿çð ÇÿØ, ìñÜÆå ÇÿØ,
×¹ðÚðé ÇÃ¿Ø ÁÅÇç é¶ ÁËÃ. ÁËÃ. êÆ. ðÈêé×ð ù ÇÂÕ ÇôÕÅÇÂå ÇñÖ Õ¶ î³× ÕÆåÆ
ÃÆ ÇÕ À°Õå çÔ¶Ü Õ»â ÇòÚ ôÅÇîñ ç¯ôÆÁ» ù å°ð¿å Ç×ÌëåÅð ÕÆåÅ ÜÅò¶ Áå¶
êÇðòÅð ù ÇÂéÃÅë ç¹ÁÅÇÂÁÅ ÜÅò¶Í
é±ðê¹ð ì¶çÆ å¯º Ú½èðÆ, âÈî¶òÅñ, ãƺâÃÅ Áé°ÃÅð-Çê³â Çà¼ìÅ é§×ñ ÇòÖ¶
ÇòÁÅÔÆ ÇÂÕ Ô¯ð ÇòÁÅÔ¹åÅ ÃÔ¹ð¶ êÇðòÅð ç¶ ÕÇæå ÷¹ñî» çÅ ÇôÕÅð Ô¯ Õ¶ ÃçÅ
ñÂÆ î½å çÆ éƺç ï ×ÂÆÍ ÇîÌåÕÅ Õ°ñòÆð Õ½ð ç¶ íðÅ ìñÜÆå ÇÃ¿Ø òÅÃÆ
çÔÆðê¹ð é¶ ê¹Çñà ù ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ À°Ã çÆ íËä ÕðÆì D ÃÅñ êÇÔñ» ð¯ôé ñÅñ
ê¹¼åð Õ»ÃÆ ðÅî òÅÃÆ Çà¼ìÅ é§×ñ éÅñ ÇòÁÅÔÆ Ô¯ÂÆ ÃÆ Áå¶ À°é·» é¶ ÁÅêä¶
ÔËÃÆÁå 寺 ò¼è Õ¶ ç閭 Çç¼åÅ ÃÆ êð ÃÔ¹ð¶ êÇðòÅð ò¼ñ¯º Ô¯ð ç閭 ÇñÁÅÀ°ä
ñÂÆ À°Ã çÆ Õ°¼àîÅð ÕÆåÆ Ü»çÆ ÃÆÍ Ãðê³Ú Áå¶ Ô¯ð êåò¿å¶ üÜä» é¶ ÇÂÕ òÅð
ðÅÜÆéÅîÅ òÆ ÕðòÅÇÂÁÅ ÃÆ êð À°Ã ç¶ ìÅòÜÈç òÆ ÃÔ¹ð¶ êÇðòÅð ò¼ñ¯º ñóÕÆ å¯º
î¯àð ÃÅÂÆÕñ Áå¶ ð¹ê¶ çÆ î³× ÕÆåÆ Ü»çÆ ðÔÆ Áå¶ Á³å ÇòÚ ñóÕÆ çÆ Õ°¼àîÅð
ÕÅðé î½å Ô¯ ×ÂÆ Áå¶ ÇÂà Ãì¿è ÇòÚ ê¹ÇñÃ é¶ ç¯ôÆ êåÆ ð¯ôé ñÅñ, ÃÔ¹ðÅ
Õ»ÃÆ ðÅî, üà ÜÆå¯ ç¶òÆ Áå¶ ÜáÅäÆ Ã¹îé ç¶òÆ Çòð¹¼è èÅðÅ C@D (ìÆ) ÁèÆé
îÅîñÅ çðÜ ÕðÕ¶ Ü»Ú ô¹ðÈ Õð Çç¼åÆ ÃÆÍ
ê³ÜÅì Á˺â Ú¿âÆ×ó· ÕÅñÜ àÆÚð ï±éÆÁé ò¼ñ¯º E 寺 ÿØðô çÅ ÁËñÅé
é§×ñ, B éò¿ìð (ê̯: ÁòåÅð ÇÿØ, ×¹ðêzÆå ÇÃ¿Ø ×ð¶òÅñ)-ê³ÜÅì Á˺â Ú¿âÆ×ó·
ÕÅñÜ àÆÚð ï±éÆÁé ò¼ñ¯º ÁÅêäÆÁ» ÇÚð» 寺 ñàÕçÆÁ» ÁÅ ðÔÆÁ» î³×» ÇÜé·»
ÇòÚ âÆ. êÆ. ÂÆ., ñÅÇÂìð¶ðÆÁé ç¶ ÃÕ¶ñ, ðËëðËôð Õ¯ðà çÆ Û¯à ÇîÁÅç ÇòÚ
òÅèÅ å¶ ÃðÇòà ÃÇÕÀÈÇðàÆ ÁËÕà ù ñÅ×È ÕðéÅ ÁÅÇç ôÅÇîñ Ôé, ù ñË Õ¶ ï±éÆÁé
çÆ ÃÈìÅ ÕÅðÜÕÅðéÆ ò¼ñ¯º E éò¿ìð ù âÆ. êÆ. ÁÅÂÆ. (ÕÅñÇÜÜ) ê³ÜÅì ç¶ çëåð
Á¼×¶ ð¯Ã èðéÅ Çç¼åÅ ÜÅò¶×ÅÍ ê³ÜÅì Á˺â Ú¿âÆ×ó· ÕÅñÜ àÆÚð ï±éÆÁé ç¶
ÃÈìÅ êÌèÅé ÇÂÕìÅñ ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ, Üéðñ ÃÕ¼åð ê̯: ÁËÚ .ÁËÃ. òÅñÆÁÅ é¶ ÇÂÔ
òÆ ÁËñÅé ÕÆåÅ ÔË ÇÕ ÇÜé·» ÕÅñÜ» çÆÁ» êÌì¿èÕ Õî¶àÆÁ» é¶ ÁÇèÁÅêÕ» ù éò¶º
Ã¯è¶ Ô¯Â¶ ÃÕ¶ñ ñÅ×È éÔƺ ÕÆå¶ À°é·» Çòð¹¼è F Áå¶ G éò¿ìð ù ÕÅñ¶ Çì¼ñ¶
ñ×Ŷ ÜÅä×¶Í I Áå¶ A@ éò¿ìð ù ÖÅñÆ êÆðÆÁðâ» ÇòÚ èðéÅ Çç¼åÅ ÜÅò¶×Å å¶
AA 寺 AD éò¿ìð å¼Õ ð¯÷ÅéÅ ç¯ êÆðÆÁðâ» ÇòÚ î¹Õ¿îñ Õ¿î ÕÅÜ á¼ê ÕðÕ¶
ÁÅêä¶-ÁÅêä¶ ÕÅñÜ» ÇòÚ ð¯Ã èðé¶ å¶ ðËñÆÁ» ÕÆåÆÁ» ÜÅä×ÆÁ»Í ï±éÆÁé é¶åÅò»
é¶ À°é·» îËé¶ÜîËºà» å¶ ÖÅà ÕðÕ¶ ô¯ÌîäÆ Õî¶àÆ çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅ ÔË ÇÜé·»
éò¶º Ã¯è¶ Ô¯Â¶ ÃÕ¶ñ ç¶ Çç¼å¶ Ôé Ü» ç¶ä çÅ ÁËñÅé ÕÆåÅ ÔËÍ
Áî¯éÆÁÅ ×Ëà ñÆÕ Ô¯ÂÆ
î¯Çð¿âÅ, B éò¿ìð (Õ¿×)-ÇîñÕ êñ»à î¯Çð¿âÅ ç¶ ÇÚÇ¦× Ã˺àð ç¶ êñ»à çÆ
Áî¯éÆÁÅ ×Ëà ñÆÕ Ô¯ ÜÅä ÕÅðé ÇÂÕ-ÇÂÕ ÇÕñ¯îÆàð å¼Õ ÇÂÔ ×Ëà ëËñ ×ÂÆÍ ×ËÃ
Ü篺 ñÆÕ Ô¯ÂÆ å» À°ç¯º À°æ¶ ìÔ¹å¶ òðÕð Á³çð éÔƺ ÃéÍ ÜÅäÕÅðÆ î¹åÅÇìÕ ×ËÃ
ëËñä çÅ ÕÅðé ÇÂÕ ôÆôŠ๼àäÅ ç¼ÇÃÁÅ Ü»çÅ ÔËÍ ÇÂà Ãì¿è ÇòÚ ÇîñÕ êñ»à
î¯ÔÅñÆ ç¶ Ú¶ÁðîËé Ã: êðÇî³çð ÇÃ¿Ø ÚñÅÕÆ é¶ ×Ëà ñÆÕ Ô¯ä ç¶ ÕÅðé» Ãì¿èÆ
Ü»Ú ç¶ Ô¹Õî ÜÅðÆ Õð Çç¼å¶ ÔéÍ ÜÅäÕÅð» î¹åÅÇìÕ Ç÷ÁÅçÅ Áî¯éÆÁÅ ×Ëà ÕÂÆ
òÅðÆ ÜÅéñ¶òÅ òÆ ìä Ü»çÆ ÔËÍ
ÇÃîðéÜÆå Õ½ð é¶ ï±éÆòðÇÃàÆ ÓÚ¯º åÆÃðÅ ÃæÅé êÌÅêå ÕÆåÅ
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, B éò¿ìð (Ü¿× ÇÿØ)-åÖå ÃÌÆ Õ¶Ã×ó· ÃÅÇÔì ç¶ Ô÷ÈðÆ ðÅ×Æ
íÅÂÆ ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø Þ»ÃÆ çÆ Ãê¹¼åðÆ ìÆìÆ ÇÃîðéÜÆå Õ½ð ܯ ÇÕ ô¯ÌîäÆ Õî¶àÆ
ò¼ñ¯º ÚñŶ ÜÅ ðÔ¶ íÅÂÆ é§ç ñÅñ êìÇñÕ ÃÕ±ñ Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì çÆ ÇòÇçÁÅðæä
ÔËÍ ê³ÜÅìÆ ï±éÆòðÇÃàÆ êÇàÁÅñÅ ò¼ñ¯º ÕðŶ ×¹ðîÇå ÿ×Æå î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ôìç
×ÅÇÂä ÇòÚ åÆÃðÅ ÃæÅé êÌÅêå ÕðÕ¶ ÃÕ±ñ å¶ îÅÇêÁ» çÅ é» ð¯ôé ÕÆåÅ ÔËÍ ÃÕ±ñ
çÆ ÇêÌ¿ÃÆêñ ÔðÜÆå Õ½ð ÇüèÈ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ÇòÇçÁÅðæä çÆ Çé×ÅÁ ؼà Ô¯ä ç¶
ìÅòÜÈç ÃÅð¶ üÇíÁÅÚÅðÕ, èÅðÇîÕ, ÿ×Æå î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ Ôî¶ôÅ î¯ÔðÆ ðÇÔ¿çÆ
ÔËÍ ÇÂà ÇòÇçÁÅðæä ù ÇåÁÅðÆ ÕðòÅÀ°ä ÇòÚ îËâî çÇò¿çð Õ½ð çÅ òÆ ôñÅØÅï¯×
ð¯ñ ÔËÍ
Çôò ÃËéÅ ÁÅ×È Ã¹íÅô åñòÅó éÔƺ ðÔ¶
é§×ñ, B éò¿ìð (ê̯: ÁòåÅð ÇÿØ, ×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø ×ð¶òÅñ)-Çôò ÃËéÅ ê³ÜÅì ç¶
À°ê êÌèÅé ÃÌÆ Ã¹íÅô åñòÅó çÆ Ççñ çÅ ç½ðÅ êËä ÕÅðé î½å Ô¯ ×ÂÆ ÔËÍ ÃÌÆ
ùíÅô åñòÅó çÅ é§×ñ çÆ ðÅÜéÆåÆ ÓÚ ìÔ¹å êÌíÅò ÃÆ Áå¶ À°Ô ÕÂÆ èÅðÇîÕ
ÿÃæÅò» éÅñ ܹó¶ ԯ¶ ÃéÍ ÇòèÅÇÂÕ ðÅäÅ Õ¶. êÆ. ÇÿØ, ðÈêé×ð é×ð ùèÅð
àð¼Ãà ç¶ ÃÅìÕÅ Ú¶ÁðîËé Áô¯Õ Õ°îÅð, Õ¶Ôð ÇÿØ, ÔÇð¿çð ÇÃ¿Ø êÌèÅé ð¯àðÆ
Õñ¼ì, íÅÜêÅ ÁÅ×È ìñÜÆå ÇÿØ, ðÅäÅ ðä ìÔÅçð, ðÅÕ¶ô éÂÆÁð, ÇçñìÅ× ÇÿØ,
ë¹ñò¿å ÇÃ¿Ø îé¯ÚÅ, à¯éÆ ÃÇÔ×ñ, ÇòÜË ê¹ðÆ, ÕÅ: ùðÜÆå ã¶ð, êðîÜÆå ÇÿØ
ê³îÅ, ÁòåÅð ÇÃ¿Ø åÅðÆ, ê¹ðô¯åî ÇÿØ, ÔðêÅñ íÃÆé, Çòò¶Õ ÇÃ¿Ø Õ¯ÔñÆ ÁÅÇç
é¶ ÃÌÆ åñòÅó çÆ î½å Óå¶ âȿض ç¹¼Ö çÅ ÇÂ÷ÔÅð ÕÆåÅ ÔËÍ
ÁðçÅà Ççòà î½Õ¶ Ãò¶ð¶ H òܶ ÁðçÅà Õðé çÆ ÁêÆñ
ðÈêé×ð, B éò¿ìð (í¿×È, ÜׯåÅ)-ÇÃ¼Ö ÃàÈâ˺àà ëËâð¶ôé ×ð¶òÅñ é¶ Ã¿×å» ùÈ
ÁêÆñ ÕÆåÆ ÔË ÇÕ C éò¿ìð ù ÁðçÅà Ççòà òܯº é÷çÆÕÆ ×¹ðç¹ÁÅÇðÁ» ÇòÖ¶ AIHD
ç¶ ÃîÈÇÔÕ Õåñ¶ÁÅî ÇòÚ Õåñ Çüֻ çÆ ïÅç ù ôðè»ÜñÆ í¶ºà ÕðéÍ ëËâð¶ôé ç¶
Õ½îÆ êÌèÅé í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø ìÜðÈó é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Ççòà îéÅÀ°ä Ãì¿èÆ Ãí èÅðÇîÕ,
ðÅÜÃÆ Üæ¶ì¿çÆÁ», òêÅð î³âñ» ò¼ñ¯º íðêÈð ÃÇÔï¯× Çîñ ÇðÔÅ ÔËÍ À°é·» ÇÕÔÅ
ÇÕ ÇÂà Ãì¿è ÇòÚ ëËâð¶ôé ç¶ Ç÷ñ·Å ÇÂÕÅÂÆ ò¼ñ¯º ÇÔ¿îå ÇÃ¿Ø ðÅÜÅ çÆ
Á×òÅÂÆ ÇòÚ ×¹: ÇÃ¿Ø ÃíÅ ðÈêé×ð ÇòÖ¶ Ãò¶ð¶ H òܶ ÁðçÅà ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ
ÇìÜñÆ ÇòòÅç» ç¶ Ô¾ñ ñÂÆ ÖêåÕÅð ÁçÅñå»
Ú³âÆ×ó·, B éò³ìð (ÁÜÆå ÇìÀ±ð¯)-À°µåð ÔÇðÁÅäÅ ÇìÜñÆ ò³â Çé×î é¶ ñ¯Õ
ÁçÅñå» ç¶ ðÅÔƺ ò¼Ö-ò¼Ö ÁçÅñå» ÇòÚ ê˺Çâ³× ÃÅð¶ åð·» ç¶ î¹ÕçÇîÁ» ç¶
ÇéêàÅð¶ ç¶ ñÂÆ ÇÂÕ Áé¯ÖÆ ï¯ÜéÅ ô°ðÈ ÕÆåÆ ÔËÍ ÇÂÔ ï¯ÜéÅ êÇÔñÆ éò¿ìð 寺
CA çóìð åÕ ÚÅñÈ ðÔ¶×ÆÍ ÇìÜñÆ ÇòíÅ× ç¶ ÇÂÕ ì¹ñÅð¶ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂÔ
ï¯ÜéÅ ÃðÕÅðÆ Õ°éËÕôé Áå¶ ÃÅð¶ åð·» ç¶ ÇòòÅçå îÅîÇñÁ» Ãî¶å ÃÅð¶ ôz¶äÆÁ»
ç¶ ÖêåÕÅð» ç¶ ñÂÆ Ô¯ò¶×ÆÍ ÇÂà ï¯ÜéÅ ç¶ åÇÔå C@ Ãå³ìð, B@@I åÕ ÁçÅñå»,
Ç÷ñ·Å ÖêåÕÅð ÇòòÅç ÇéòÅðä î³Ú, ðÅÜ ÁÅï¯× ÇòÚ ê˺Çâ³× Áå¶ ê³Ú ëËÃñ¶ ç¶
ëËÃñ¶, ÇÜé·» ÇòÚ Çé×î ò¾ñ¯º Ü°ðîÅéÅ ñ×ÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÔË, çÅ ÇéêàÅðÅ ÕÆåÅ
ÜÅò¶×Å, ìôðå¶ ÖêåÕÅð / ÇìéËÕÅð é¶ Çìé» ÇÕö ÃðÚÅðÜ ç¶ î¹ãñ¶ å½ð Óå¶
Áé¹îÅÇéå ðÕî çÅ E@ êzåÆôå ؼà ÕÆåÆ ×ÂÆ ðÕî çÆ ÁçÅÇÂ×Æ ÕÆåÆ Ô¯ò¶Í ÇÂÔ
ñ¯Õ ÁçÅñå» Çé×î ç¶ ÁÇèÕÅð Ö¶åð ÇòÚ ê³ÚÕÈñÅ, Á³ìÅñÅ, ïî¹éÅé×ð, Õ°ðÈÕô¶åð,
ÕËæñ, ÕðéÅñ, êÅäÆêå, ð¯ÔåÕ, Þ¼Üð, ïéÆêå Áå¶ Üƺç ÇòÚ ðË×Èñð ñ×ÅÂÆÁ»
ÜÅä×ÆÁ» Í
Ç÷ÁÅçÅ êÅäÆ ÃÆÇî§à çÆ åÅÕå ù ؾà ÕðçÅ ÔË-ÚÆîÅ
Õ¹ðÅñÆ, B éò§ìð (ïãÆ)-ÇÚäÅÂÆ Ã ÃÆÇî§à çÅ îÃÅñÅ ÇåÁÅð ÕðÇçÁÅ Ç÷ÁÅçÅ
êÅÇÂÁÅ êÅäÆ ÃÆÇî§à çÆ åÅÕå ù ؾà ÕðçÅ þÍ ÇÂÔ ÇòÚÅð ÁËî. ÁËÃ. ÚÆîÅ
ÇâêàÆ îËé¶Üð îÅðÕÆÇà§× ܶ. Õ¶. ÃÆÇî§à é¶ ÃæÅéÕ ôÇÔð ç¶ Ú§âÆ×ó· ð¯â Óå¶
ìÆåÆ ðÅå ÇîÃåðÆ Áå¶ Õ§êéÆ ÁÇèÕÅðÆÁ» çÆ ÇÂ¾Õ îÆÇà§× ç½ðÅé êz×à ÕÆå¶Í
ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» ÇîÃåðÆÁ» Áå¶ á¶Õ¶çÅð» ù ÃÆÇî§à çÆ ×¹äòåÅ Áå¶ ÇîÃåðÆÁ» ù
Ãðñ Áå¶ ÃÇÔÜ é¹ÕÇåÁ» ðÅÔƺ ÃÆÇî§à êzåÆ ÜÅ×ð±Õ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÁŶ
Õ§êéÆ ÁÇèÕÅðÆÁ» é¶ Õ¹ÁÅÇñàÆ Õ§àð¯ñ Áå¶ êñ»à ìÅð¶ òÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ Ççé¶ô ôðîÅ àËÕéÆÕñ îËé¶Üð, ô¹íÅô îÇÔðŠ¶ðÆÁÅ
ǧÚÅðÜ, ÕÇêñ ç¶ò, Áô¯Õ Õ¹îÅð Áå¶ Áé±ê Õ¹îÅð é¶ òÆ Ã§ì¯èé ÕÆåÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ Õ§êéÆ ò¾ñ¯º Ú§×Æ ÕÅð×¹÷ÅðÆ ÇòÖÅÀ¹ä òÅñ¶ ÇîÃåðÆÁ» çÅ ÃéîÅé òÆ ÕÆåÅ
Ç×ÁÅÍ
ìÅìÅ ×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø ò¼ñ¯º Á¼Ö» å¶ ç¿ç» ç¶ ÔÃêåÅñ çÅ À°çØÅàé
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, B éò¿ìð (Ü¿× ÇÿØ)-Á¼Ö» ç¶ îÅÇÔð ÃðÜé âÅ: ðÇÜ¿çð ÇÿØ
ÇÜé·» é¶ ì¶ì¶ éÅéÕÆ ÚËðÆà¶ìñ ÔÃêåÅñ ÇòÖ¶ ôÅéçÅð öòÅ ÕðÕ¶ ÇÂñÅÕ¶ çÆ
íðêÈð öòÅ ÕÆåÆ ÔË, é¶ Ô¹ä ë¯ðÇàà ÔÃêåÅñ ÁÜÆå é×ð ÇòÖ¶ ìå½ð Õ¿Ãñà˺à öòÅ
ÇéíÅÀ°ä ç¶ éÅñ-éÅñ ÃÌÆ Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ê³Ü ÇêÁÅðÅ êÅðÕ ç¶ ÇìñÕ°ñ
ÃÅÔîä¶ Òå¶Üò¿å Á¼Ö» å¶ ç¿ç» çÅ ÔÃêåÅñÓ é±¿ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶
ÁÅ×îé ê¹ðì î½Õ¶ Ö¯ñ· Õ¶ ÇÂÕ ìÔ¹å ÔÆ ôñÅØÅï¯× À°êðÅñÅ ÕÆåÅ ÔËÍ ÇÂÔ
êÌ×àÅòÅ ôÔÆçÆ ìÅ× ç¶ î¹¼Ö êÌì¿èÕ, (åðéÅ çñ ÇéÔ¿× ÇÃ¿Ø Üæ¶ì¿çÆ) ìÅìÅ
×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø é¶ ÔÃêåÅñ Ö¯ñ·¶ ÜÅä çÆ ÁðçÅà Õðé À°êð¿å ÇÂà ê¼åðÕÅð éÅñ
×¼ñìÅå Õðç¶ ÕÆåÅÍ ÇÂà Ã âÅ: ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø å¯º ÇÂñÅòÅ é§ìðçÅð Õðî ÇÿØ,
ôîô¶ð ÇÿØ, Õ°ñçÆê ÇÿØ, ðÇÜ¿çð ÇÿØ, ìÅìÅ ÃðÈê ÇÿØ, Ãðê³Ú ÿçÆê ÇÿØ
Õñ¯åÅ, Üæ¶: ÕðåÅð ÇÃ¿Ø ×¹ðÈ ÕÅ ìÅ×, ùÜÅé ÇÿØ, ÜÃò¿å ÇÃ¿Ø Ø¼àÆòÅñ,
ìñÇÜ¿çð ÇÿØ, ðîéçÆê ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÕÂÆ êåò¿å¶ üÜä ÔÅ÷ð ÃéÍ
é½ÜòÅé ÃÅÇÔå ÃíÅ çÆ ÇÂÕ¼åðåÅ
î¯Çð¿âÅ, B éò¿ìð (Õ¿×)-é½ÜòÅé ÃÅÇÔå ÃíÅ (ðÇÜ:) î¯Çð¿âÅ çÆ Çòô¶ô
ÇÂÕ¼åðåÅ ×¹ðÈ éÅéÕ êìÇñÕ ÃÕ±ñ î¯Çð¿âÅ ÇòÚ ×¹ðéÅî ÇÃ¿Ø ÇìÜñÆ çÆ êÌèÅé×Æ
Ô¶á Ô¯ÂÆÍ î³Ú ÿÚÅñé ÕðÇçÁ» ÃíÅ ç¶ Üéðñ ÃÕ¼åð ðÅÇì¿çð ÇÃ¿Ø ð¼ìÆ é¶
êÌÇüè ×ÆåÕÅð Ç¿çðÜÆå ÔÃéê¹ðÆ å¶ ÜÇå¿çðêÅñ ÇÃ¿Ø Ü½ñÆ ç¶ ÁÕÅñ ÚñÅä¶ Óå¶
ô¯Õ îåÅ êÅÇÂÁÅ À°êð¿å ê³ÜÅìÆ ñ¯Õ ×ÅÇÂÕÆ ÃÌÆ î³×å ðŶ ÕÅéê¹ðÆ é¶ ÃíÅ ù
ÁÅêäÆ ÃÆ. âÆ. ÒÀ°âÆÕ» ÇòÚÓ í¶ºà ÕÆåÆÍ Ã¹ðÜÆå î³â é¶ ×÷ñ, ÁÜÆå ÇÿØ
ã¿×ðÅñÆ, ÿå¯Ö ÇÃ¿Ø Ã¯Ö é¶ ×Æå, ùÇð¿çð ô½ºÕÆ, ÁÇîå ô¹ÕñÅ é¶ ðÚéÅò»
ê¶ô ÕÆåÆÁ»Í ×¹ðéÅî ÇÃ¿Ø ÇìÜñÆ é¶ ×÷ñ ê¶ô ÕÆåÆ Áå¶ êÌèÅé×Æ íÅôä òÆ
Çç¼åÅÍ ÇÂÕ¼åðåÅ ÇòÚ Ã¹Çð¿çð ÇÃ¿Ø ðÃÈñê¹ð, ÃåÇò¿çð îó½ñòÆ, ×¹ñÅì Ú¿ç å¶
ïÔé Õ°îÅð ô¹ÕñÅ é¶ òÆ ÇôðÕå ÕÆåÆÍ |
êó·¯ ê³ÜÅì ê̯ÜËÕà åÇÔå î¹ÕÅìñ¶
ê¹ðÖÅñÆ, B éò¿ìð (ì¿àÆ)-ÇüÇÖÁÅ ÇòÚ ×¹äÅåîÕ Ã¹èÅð» ñÂÆ êÌÅÇÂîðÆ ê¼èð
Óå¶ Ú¼ñ ðÔ¶ êó·¯ ê³ÜÅì ðÆÇâ¿× Ã˵ñ ê̯ÜËÕàð ðÅÔƺ ÃÕ±ñ» ÇòÚ ÇüÇÖÁÅ çÅ
ÇòÕÅà ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂà ê̯ÜËÕà åÇÔå Ã˺àð ÃÕ±ñ í¼çñ ÇòÖ¶ íÅôÅ, ×Çäå
å¶ Á³×ð¶÷Æ ÇòÇôÁÅ éÅñ Ãì¿Çèå ÇÕÇðÁÅò» ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ ×Â¶Í ÇÂé·»
î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ Ã˺àð ç¶ ÕðÆì I ÃÕ±ñ» é¶ íÅ× ÇñÁÅÍ ìñÅÕ îÅÃàð àð¶éð
ìñÇò¿çð ÇÃ¿Ø îÆÁ»ê¹ð çÆ Çé×ðÅéÆ Ô¶á ԯ¶ ÇÂé·» î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ Ã¹ÖÇò¿çð
ÇÃ¿Ø ÃÆ. ÁËî. àÆ., ÁîðêÅñ Õ½ð, îËâî ÁîéçÆê Õ½ð, ÃåÇò¿çð ÇÃ¿Ø å¶ ÜÃò¿å
ÇÃ¿Ø é¶ òÆ ÁÅêäÆ ÇâÀ±àÆ ÇéíÅÂÆÍ ÇÂéàz¯âÕôé êÅðà ÇòÚ ÃÇÕñ Õ°îÅð î×ð¯ó,
ÇòÕðîÜÆå ÇÃ¿Ø î×ð¯ó é¶ ÔðêÌÆå Õ½ð í¿×ÅñÅ é¶ ´îòÅð êÇÔñÅ, çÈÃðÅ å¶
åÆÃðÅ ÃæÅé êÌÅêå ÕÆåÅÍ ôìç Á³åÅÕôðÆ Ö¶â ÇòÚ ðÅÜòÆð ÇÃ¿Ø Ã˺ëñê¹ð,
éÅÜÆÁÅ ì¶×î êóÆ å¶ ÇçñôÅç ÁÖåð êóÆ é¶ ´îòÅð êÇÔñÅ, çÈÃðÅ å¶ åÆÃðÅ ÃæÅé,
î¹ÔÅðäÆ À°ÚÅðä ÇòÚ ÇçñôÅç ÖÅé êóÆ, ÜÃêÌÆå Õ½ð ÁÕìðê¹ð å¶ éÇð¿çð Õ½ð é¶
´îòÅð êÇÔñÅ, çÈÃðÅ å¶ åÆÃðÅ ÃæÅé, íÅôÅ çÆÁ» ֶ⻠ÇòÚ éÅÜÆÁÅ ì¶×î êóÆ,
××éçÆê Õ½ð í¼çñ å¶ ÁîéçÆê Õ½ð ÕŬòÅñ é¶ ´îòÅð êÇÔñÅ, çÈÃðÅ å¶ åÆÃðÅ
ÃæÅé, êÔÅó¶ À°ÚÅðä ÇòÚ ÃÇÕñ Õ°îÅð, ÇòÕðîÜÆå ÇÃ¿Ø î×ð¯ó å¶ éÇð¿çð Õ½ð
í¼çñ é¶ ´îòÅð êÇÔñÅ, çÈÃðÅ å¶ åÆÃðÅ ÃæÅé êÌÅêå ÕÆåÅÍ
ÚÅð îÅð×Æ ÃóÕ ç¶ ÇéðîÅä ÓÚ ç¶ðÆ ÕÅðé ðÅÔ×Æð ê̶ôÅé
ðÈêé×ð, B éò¿ìð (ÃåÆô ÜׯåÅ)-Õ°ðÅñÆ-ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì ÃóÕ çÅ ÚÅð îÅð×Æ
ÇéðîÅä Õ¿êéÆ ò¼ñ¯º Õ¿î ìÔ¹å ÔÆ èÆîÆ ×åÆ éÅñ ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÜà ÕÅðé
ðÅÔ×Æð» Áå¶ ÁÅî ÜéåÅ ù íÅðÆ ê̶ôÅéÆ çÅ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ êË ÇðÔÅ ÔËÍ Õ¿êéÆ
ò¼ñ¯º Õ¯ÂÆ ìçñò¶º ðÈà éÔƺ ìäŶ ×Â¶Í ÇÜà ÕÅðé ÇéðîÅä ÕÅðÜ» ç¶ ÇòÚ ÔÆ
àËÌÇëÕ ù ¦ØäÅ ê˺çÅ ÔËÍ ÇÂà êÅö ò¼ñ Õ¿êéÆ Áå¶ Ç÷ñ·Å êÌôÅÃé çÅ Õ¯ÂÆ
ÇèÁÅé éÔƺ ÔËÍ ÃæÅéÕ é§×ñ Ú½Õ ÇòÖ¶ Õ¿êéÆ ò¼ñ¯º ð¶ñò¶ ñÅÂÆé Óå¶ ÔÅÂÆ
ñËòñ ê¹ñ À°ÃÅÇðÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔË Ü¯ ÇÕ ÕÅëÆ Ã 寺 èÆîÆ ×åÆ ÕÅðé êÈðÅ
éÔƺ Ô¯ ÇðÔÅÍ ÇÂÃ Ú½Õ ðÅÔƺ ÇÔîÅÚñ Áå¶ Ô¯ð ðÅÜ» ù Ççé ðÅå àËÌÇëÕ Ü»çÅ
ÔËÍ êÌôÅÃé ò¼ñ¯º Áܶ å¼Õ ÇÂÔ Ãê¼ôà éÔƺ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÇÕ ê¹ñ ìäé î×𯺠ÇÂÃ
ð¶ñ ëÅàÕ ù ÜÅðÆ ð¼ÇÖÁÅ ÜÅò¶×Å Ü» ì¿ç ÕÆåÅ ÜÅò¶×Å ÇÜà ÕÅðé ñ¯Õ» ÇòÚ
íÅðÆ í¿ìñíÈÃÅ Ú¼ñ ÇðÔÅ ÔËÍ
ïÅçÇò¿çð ÇÃ¿Ø ñÅñÆ çÆ ì¶òÕåÆ î½å Óå¶ ç¹¼Ö êÌ×àÅÇÂÁÅ
ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì, B éò¿ìð (Çã¼ñ¯º)-éÅÇÂì åÇÔÃÆñçÅð ÔðíÜé ÇÃ¿Ø ç¶ íÅäܶ Áå¶
îÇÔñÅ Õ»×ðà çÆ âËñÆ׶à ìÆìÆ ÇÃîðéÜÆå Õ½ð ç¶ êåÆ ïÅçÇò¿çð ÇÃ¿Ø ñÅñÆ
(CE) çÆ ì¶òÕåÆ î½å Óå¶ ò¼Ö-ò¼Ö êÅðàÆÁ» ç¶ é¹îÅÇ¿ÇçÁ» é¶ â±¿Ø¶ ç¹¼Ö çÅ
ÇÂ÷ÔÅð ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÃÌÆ ñÅñÆ çÆ ì¶òÕåÆ î½å éÅñ êÇðòÅð 鱿 Áå¶ ÃîÅÜ
鱿 Õ纶 éÅ êÈðÅ Ô¯ä òÅñÅ ØÅàÅ ÇêÁÅ ÔËÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃÅìÕÅ î³åðÆ âÅ: ðî¶ô
ç¼å ôðîÅ, ÃÌÆ ç¶Ã ðÅÜ ÃËäÆ, êÌ˵à Õñ¼ì åÇÔÃÆñ Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ç¶ êÌèÅé Ã:
Ü¿× ÇÿØ, ÃñÅÔÕÅð ÇòÜËêÅñ ÇÃ¿Ø Çã¼ñ¯º, Ö÷ÅéÚÆ ÕðéËñ ÇÃ¿Ø ÃËäÆ, ùðÜÆå
ÇÃ¿Ø ÕÅÔñ¯º, çðôé ÇÃ¿Ø ÕÅÔñ¯º, ÇçñìÅ× ÇÃ¿Ø ìÅñÅ, ÃÌÆ ðÅî ÇÃ¿Ø Õñî»,
ÇÂÕìÅñ ÇÃ¿Ø òÅñÆÁÅ Ãðê³Ú Õñî», ×¹ðçÆê ÇÃ¿Ø ×¹¼â±, Õ°ñçÆê ÇÃ¿Ø é§×ñ,
ÃÌÆ Ôðî¶ô ÇÿØ, ìñðÅÜ ÇÃ¿Ø ÕÅ鱿ׯ, ðäÜÆå ÇÃ¿Ø ãƺâÃÅ, ùÇð¿çð ÇÿØ
êàòÅðÆ, ÜÃÕðé ÇÃ¿Ø Ü¼ÃÆ, Ü×ÜÆå ÇÃ¿Ø Ü¼×Æ ç¹ìÂÆ, ðÅî ÇÿØ, Õîñ Ú½èðÆ
ÁÅÇç ôÅÇîñ ÃéÍ
ÇÔîÅÇñÁÅ êìÇñÕ ÃÕ±ñ î¹ÜÅëå ÓÚ ÃÅñÅéÅ ÇÂéÅî ò¿â ÃîÅ×î
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, B éò¿ìð (ÿÜÆò ì¼ìÆ)-ÇÔîÅÇñÁÅ ÃÆéÆÁð ÃËÕ¿âðÆ êìÇñÕ ÃÕ±ñ
î¹ÜÅëå çÅ ÃÅñÅéÅ ÇÂéÅî ò¿â ÃîÅ×î ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà ÃîÅ×î ç¶ î¹¼Ö
îÇÔîÅé îéÇî³çð ÇÃ¿Ø âÆ. ÁËÃ. êÆ. ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì ÃéÍ ÃÕ±ñ çÆÁ» ÇòÇçÁÅðæä»
ò¼ñ¯º ÃòÅ×åÆ ×Æå ðÅÔƺ ÁŶ ԯ¶ îÇÔîÅé» ù ÜÆ ÁÅÇÂÁ» ÁÅÇÖÁÅÍ î¹¼Ö
îÇîÔÅé îéÇî³çð ÇÃ¿Ø é¶ ÁÅêä¶ íÅôä ÇòÚ ì¼ÇÚÁ» ù ÁÅêä¶ ÁÇèÁÅêÕ» Áå¶
îÅÇêÁ» çÅ ÃÇåÕÅð Õðé ç¶ éÅñ-éÅñ êó·ÅÂÆ å¶ Ö¶â» ò¼ñ òÆ À°åôÅÔ Õðé Óå¶
÷¯ð Çç¼åÅÍ À°é·» ì¼ÇÚÁ» ù éÇôÁ» 寺 Ôî¶ôÅ ñÂÆ çÈð ðÇÔä ñÂÆ òÆ ÇÕÔÅÍ ÃÕ±ñ
çÆ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé Ôðì¿Ã ÇÃ¿Ø é¶ ÁŶ îÇÔîÅé» çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅÍ
Á³å ÇòÚ ì¼ÇÚÁ» ù ÇÂéÅî òÆ ò¿â¶Í ÇÂà î½Õ¶ íÅÜêÅ ê³ÜÅì ÇÕÃÅé î¯ðÚ¶ ç¶
ÃÕ¼åð âÅ: ÁôòéÆ ðÅäÅ, Ç÷ñ·¶ ç¶ îÆå êÌèÅé êÌò¶ô ׯÇÂñ, âÅ: ùð¶ô ì¶ñòÆ,
Ôðé¶Õ ÇÃ¿Ø íÈðÅ, ÔðÇçÁÅñ ÇÃ¿Ø ï±æ ç¶ ÃÕ¼åð, ÁËÃ. ÁËÚ. ú. ÃåéÅî ÇÿØ,
ܯè ÇÃ¿Ø Ú½ÕÆ Ç¿ÚÅðÜ ì¶ñÅ, èðî êÅñ òÕÆñ, ÇêÌ¿: ÚðéÜÆå ÇÃ¿Ø Áå¶ ÇêÌ¿:
ùðÜÆå ÇÃ¿Ø ÔË⯺ òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ê¼åðÕÅð» ù ð¶ñ ×¼âÆÁ» ÓÚ î¹øå Ãëð çÆ ÃÔÈñå Çç¼åÆ ÜÅò¶×Æ-Çì¼àÈ
î¯Çð¿âÅ, B éò¿ìð (Õ¿×)-ê¼åðÕÅð» ù ð¶ñ ×¼âÆÁ» ÇòÚ î¹øå Ãëð Õðé çÆ ÃÔÈñå
Çç¼åÆ ÜÅò¶×Æ, Öðó 寺 Ú¿âÆ×ó· ù ÜÅä òÅñÆ î¹¼Ö ÃóÕ ÁÅÀ°ä òÅñ¶ Û¶ îÔÆÇéÁ»
ÇòÚ Ú½óÆ ìäÅ Çç¼åÆ ÜÅò¶×ÆÍ ê³ÜÅì ÇòÚ Ü¯ òÆ ÇòÕÅà ԯ ÇðÔÅ ÔË À°Ô ÃÅðÅ
êËÃÅ Õ¶ºçð 寺 ÔÆ ÁÅ ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂÔ ÇòÚÅð î¯Çð¿âÅ ÇòÚ ÁÚÅéÕ ê¹¼Ü¶ ÔñÕÅ
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì 寺 î˺ìð êÅðñÆî˺à Ã: ðòéÆå ÇÃ¿Ø Çì¼àÈ é¶ êÌ×à ÕÆå¶Í À°é·»
ÇÕÔÅ ÇÕ ê³ÜÅì ÃðÕÅð Õ¯ñ ÇòÕÅà Õðé ñÂÆ Õ¯ÂÆ êËÃÅ éÔƺ, ÃðÕÅð ÃðÕÅðÆ
ÜÅÇÂçÅç» ò¶Ú-ò¶Ú Õ¶ Õ¿î ÚñÅ ðÔÆ ÔËÍ ÃÌÆ Çì¼àÈ é¶ ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì Õð½Çÿ×
î¯Çð¿âŠ寺 ì¼Ã Á¼âÅ î¯Çð¿âÅ òÅñÆ ÃóÕ çÆ åðÃï¯× ÔÅñå ç¶ÖÆ Áå¶ ÇÂà çÆ À°ÃÅðÆ
çÅ êÌì¿è Û¶åÆ å¯º Û¶åÆ ÕðòÅÀ°ä çÅ íð¯ÃÅ ÇçòÅÇÂÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Á¼Ü î¯Çð¿âÅ
ÇòÚ À°é·» ç¶ éÅñ Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ Ç÷ñ·Å Üéðñ ÃÕ¼åð ÇÃÕ¿çð ÇÃ¿Ø ÇüèÈ,
í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø Çí¿çÅ, Üéðñ ÃÕ¼åð ÜËñçÅð ÃåÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÚËóÆÁ», î¹éÆå Õ¹îÅð
î³àÈ, ðäÜÆå ÇÃ¿Ø ðÅäÅ, ÔÇê³çð ÇÃ¿Ø ÔËêÆ ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
êó·¯ ê³ÜÅì ÃÕÆî åÇÔå êÌôé¯åðÆ î¹ÕÅìñ¶
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, B éò¿ìð (ÕðéËñ ÇÿØ, Çé¼Õ±òÅñ)-êó·¯ ê³ÜÅì ÃÕÆî åÇÔå
ìñÅÕ Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ÁèÆé ÁÅªç¶ ò¼Ö-ò¼Ö Ã˺àð» ç¶ ÃÕ±ñÆ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ç¶
êÌôé¯åðÆ î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ ×Â¶Í ÇÂÔ ÜÅäÕÅðÆ ÃÆ. ÁËî. àÆ. ÃðìÜÆå ÇÃ¿Ø é¶
Çç¼åÆÍ ìñÅÕ Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ÁèÆé êËºç¶ Ã˺àð ÇÜé·» ÇòÚ ÇÜ¿çìóÆ, ã¶ð,
ìÅïòÅñ, Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, îƺãò», îÇÔ¿çñÆ Ö¹ðç Áå¶ ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶
ԯ¶ î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ Ü¶å± ðÔ¶Í ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù Ã˺àð î¹ÖÆ ÁÇèÁÅêÕ» ò¼ñ¯º
ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ðÇò¿çð ÇÃ¿Ø ð¼ìÆ Ç÷ñ·Å Õ°ÁÅðâÆé¶àð ðÈêé×ð Ãðò
ÇüÇÖÁÅ î¹ÇÔ¿î çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ԯ¶ î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ ìñÅÕ ç¶ ÃîÈÔ ÃÆ. ÁËî.
àÆ. ÇÜé·» ÇòÚ êÌçÆê Õ°îÅð, ê̶î ÇÿØ, ìñÇò¿çð ÇÿØ, ×¹ðÚðé ÇÿØ, ðܶô
Õ°îÅð Áå¶ í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø ò¼ñ¯º Çòô¶ô íÈÇîÕÅ ÇéíÅÂÆÍ
×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çŠçç¶ô Ãî¹¾ÚÆ îÅéòåÅ ñÂÆ îÅð× çðôÕ-Çì¾à±
ÁÜÆå é×ð, B éò§ìð (ÃËäÆ)-î˺ìð êÅðñÆî˺à Ã: ðòéÆå ÇÃ§Ø Çì¾à± Áå¶ ÔñÕÅ
ÇòèÅÇÂÕ, Ç÷ñ·Å Õ»×ðà Õî¶àÆ êzèÅé ìñìÆð ÇÃ§Ø ÇÃ¾è± òñ¯º ÃzÆ ×¹ð± éÅéÕ
ç¶ò ÜÆ ç¶ êzÕÅô ê¹ðì ç¶ Ãì§è ÇòÚ Ã§å ìÅìÅ ÁÜÆå ÇÃ§Ø Ô§ÃÅñÆ ÃÅÇÔì òÅÇñÁ»
寺 ÁôÆðòÅç êzÅêå ÕÆåÅ À¹êð§å ×¾ñìÅå ÕðÇçÁ» ÃzÆ Çì¾à± Áå¶ ÇÃ¾è± é¶
Ãî¹¾ÚÆ Ã§×å 鱧 ÃzÆ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ êzÕÅô ÇçÔÅó¶ çÆÁ» òèÅÂÆÁ»
Çç§ÇçÁ» ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ ÃzÆ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çŠÿç¶ô Ãî¹¾ÚÆ îÅéòåÅ ñÂÆ îÅð×
çðôÕ þÍ À¹Õå ÁÅ×±Á» é¶ ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ ÃzÆ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÆÁ» ÇþÇÖÁÅò»
Óå¶ Áîñ ÕðÕ¶ ÇÂ¾Õ éð¯Â¶ ÃîÅÜ çÆ ÇÃðÜäÅ Õðé ñÂÆ ÃîðÇêå ÁÅܯն Ã çÆ
î¹¾Ö ñ¯ó þÍ ÇÂà î½Õ¶ Ç÷ñ·Å Õ»×ðà Õî¶àÆ ç¶ Üéðñ ÃÕ¾åð ÔðÕ¶ô Ú§ç ôðîÅ
î¾ÛñÆ Õñ» òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
êzÕÅô ê¹ðì î½Õ¶ ì¾ÇÚÁ» ù ÕÅêÆÁ» ÇÕåÅì» ò§âÆÁ»
ÁÜÆå é×ð , B éò§ìð (éÇð§çð ÇÃ§Ø Þ»îê¹ð)-Õ»×ðà öòÅ çñ ç¶ êzèÅé ðäèÆð
ÇÃ§Ø Þ»îê¹ð çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ÃzÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ êzÕÅô ê¹ðì î½Õ¶
ìðÅÔîä îÅÜðÅ ÓÚ ÃîÅ×î ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÜà Çò¾Ú E@@ ç¶ ÕðÆì ×ðÆì êÇðòÅð»
éÅñ Ãì§Çèå ì¾ÇÚÁ» ù ÕÅêÆÁ» ÇÕåÅì» ò¿âÆÁ» ×ÂÆÁ» Áå¶ Ç÷ñ·¶ çÆÁ» ç¯ çðÜé
ÃîÅÜ Ã¶òÆ Ã§ÃæÅò» ç¶ ÁÔ¹ç¶çÅð» çÅ ÃéîÅé ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÃÅìÕÅ î§åðÆ âÅ:
Ôðì§Ã ñÅñ é¶ ÇÂà î½Õ¶ î¹¾Ö îÇÔîÅé òܯº ÇôðÕå ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Õ»×ðà öòÅ
çñ ç¶ ÚÆø ðÇܧçð ðÅÃðÅéÆ é¶ êÅðàÆ Þ§âÅ ÛñÅÇÂÁÅ Áå¶ Õ»×ðà êÅðàÆ çÆÁ»
éÆåÆÁ» ù Øð-Øð êÔ¹§ÚÅÀ¹ä çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ ÃîÅ×î Çò¾Ú Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ
îÇÔñÅ Õ»×ðà çÆ Ç÷ñ·Å êzèÅé êz¶î ñåÅ, îÅðÕÆà Õî¶àÆ ÃðÇÔ§ç ç¶ ÃÅìÕÅ
ÚËÁðîËé ðäÜÆå ÇÃ§Ø åðÖÅäîÅÜðÅ, ÁËé. ÁËÃ. ïÈ. ÁÅÂÆ. ç¶ Ç÷ñ·Å êzèÅé
ÁËâò¯Õ¶à ÔðÕîñ ÇçØ, ؾà Ç×äåÆ Ã˵ñ ç¶ Ç÷ñ·Å ÚËÁðîËé éòÅì ÁñÆ, Ç÷ñ·Å
ïÈæ Õ»×ðÃ ç¶ êzèÅé ççÆê òðîÅ, ÃÅìÕÅ êzèÅé ÜËñçÅð ðÇò§çð ÇÃ§Ø Ã½ºãÅ,
ïÈæ Õ»×ðÃ ç¶ àð»Ãê¯ðà ÃËñ ç¶ Ç÷ñ·Å ÚËÁðîËé êðÇî§çð ÇÃ§Ø Ã¶Ö¯, ÁËÃ. ÃÆ.
Ã˵ñ ç¶ êzèÅé ÜÆå ÇÃ§Ø ÜñÖ¶óÆ, Çòî¹Õå ÜÅåÆ Ã˵ñ ç¶ êzèÅé ìÅôð ðÅî,
Ü×ÜÆå ÇÃ§Ø Õ¯ÕÆ, Ü×ÜÆå ÇçØ, îéêzÆå ÇÃ§Ø ì¾ìÈ ÖÅéê¹ðÆ, ×¹ðçÅà ÇÃ§Ø ,
ðÛêÅñ Õ½ð ÃðÇÔ§ç, ùÖòÆð ÇÃ§Ø Ççèó», êðîÜÆå ê¿îÅ, îñÕÆå ÇÃ§Ø éðËäÅ,
ðÃÇò§çð êåÅðÃÆ, ÃÈì¶çÅð ×¹ðÚðé ÇÃ§Ø ìðÅÃ, úî êzÕÅà å»×óÆ, ÇìñÅ
Úåðê¹ðÅ, ÔÜÅðÅ ÇçØ, ðÇò§çð îé¶ñÅ, éÃÆì îÇÔåÅì×ó, î¯Ôé ñÅñ Ãñ¶îê¹ð,
ÃåêÅñ ìâÅñÆ îÅÂÆ ÕÆ, ùÖÇò§çð ÇçØ, ÚðéÜÆå ÇÃ§Ø ÞÅîê¹ð, ñÅí ÇçØ, î¯Ôé
ÇÃ§Ø ÜîÆå×ó, ÁòåÅð ÇÃ§Ø éðËäÅ, ÃÅèÈ ÇÃ§Ø åñÅäÆÁ», ÁîðÆÕ ÇÃ§Ø ìÅÃÆÁÅ,
ì§å ÇÃ§Ø î§â¯ëñ, çðìÅðÅ ÇÃ§Ø ìÆìÆê¹ð, ×ðܧà ÇÃ§Ø íîÅðÃÆ, ðî¶ô ôðîÅ ìÃÆ,
êðîÜÆå ñÅñÆ, ìñÜÆå ÕÃȹóÆ, ×¹ñÃé ðŶ, ×¹ðôðé ÇÃ§Ø Çì¼àÈ ÁÅÇç é¶ ÇòÚÅð
ê¶ô ÕÆå¶Í
çÇò¿çð Õ½ð çÆ î½å Óå¶ ç¹¼Ö êÌ×àÅÇÂÁÅ
ÿå¯Ö×ó·, B éò¿ìð (îñÕÆÁå ÇÿØ)-ÇüÇÖÁÅ ÇòíÅ× é§×ñ ìñÅÕ ç¶ ìó¶ ÔÆ
ùÇÔðç ÁÇèÁÅêÕ ìñÅÕ Çðïðà êðÃé ÃÌÆ ÇòÜË Õ°îÅÜ ôðîÅ çÆ êåéÆ ÃÌÆîåÆ
çÇò¿çð Õ½ð (CH) çÆ ÁÚéÚ¶å î½å Ô¯ä Óå¶ ÃîÈÔ é§×ñ ìñÅÕ ç¶ ÁÇèÁÅêÕ»,
ÁÇèÁÅêÕ Üæ¶ì¿çÆÁ» é¶ ôðîÅ ÜÆ ç¶ éÅñ ÇÂÃ ç¹¼Ö çÆ ØóÆ ÇòÚ ôðÆÕ Ô¹¿ÇçÁ»
êÌîÅåîŠ寺 êÇðòÅð ñÂÆ ÇÂÔ íÅäÅ î³éä ñÂÆ ÁðçÅà ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃðÕÅðÆ
ÃÆ: ÃË: ÃÕ±ñ íñÅä ç¶ ÇêÌ¿: ×¹ñ÷ÅðÆ ðÅî, îÅ: îñÕÆÁå ÇÿØ, Ú§éä ÇÿØ
ÁËñ×ð», ðÇÜ¿çð Õ°îÅð ìÅñÆ ÕñöóÅ, ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø íñÅä, ôÆôêÅñ Ççò¶çÆ,
êÌÆåî ÇÃ¿Ø ð¼Õó, ÇêÌ¿: ù¼ÚÅ ÇÃ¿Ø êñÅÃƲ, îËâî ÜÃòÆð Õ½ð, ù¼ÚÅ ÇÿØ
Ö¼àóÅ, ÔðÆ Çî¼åð íñÅä, ùÖç¶ò ðÅî ñËÕÚðÅð, ëÕÆð Ú¿ç ì»Ãñ, ×¹ðéËì ÇÿØ,
ðÜÆò Õ°îÅð ÃÅÇ¿à îÅÃàð ÕÇñ¼åð» Áå¶ åðöî ÇÃ¿Ø ÁËñ×ð» ÔÅ÷ð ԯ¶Í
ÃðÕÅðÆ ì¾Ã» îËÚ ñÂÆ ñÅÂÆÁ» Ô¯ä ÕðÕ¶ ñ¯Õ ԯ¶ ê̶ôÅé
ÁÜÆå é×ð, B éò§ìð (Þ»îê¹ð)-î¹ÔÅñÆ Ç´Õà Ãà¶âÆÁî Çò¾Ú íÅðå ÁÅÃà̶ñÆÁÅ ç¶
îËÚ ù ò¶Öä ñÂÆ ò¾âÆ Ç×äåÆ Çò¾Ú ÇÜ¾æ¶ ñ¯Õ 꾹ܶ, À¹æ¶ ÃðÕÅð òñ¯º ÃðÕÅðÆ
ÃÕ±ñ» ç¶ ì¾ÇÚÁ» ù ÇÂÔ îËÚ ÇçÖÅÀ¹ä ñÂÆ Çòô¶ô ÃðÕÅðÆ ì¾Ã» ñ×ÅÂÆÁ» ×ÂÆÁÅÍ
ÇÜæ¶ ò¾âÆ Ç×äåÆ Çò¾Ú ì¾ÇÚÁ» é¶ ÇÂà îËÚ çÅ ñÅí À¹áÅÇÂÁÅ À¹æ¶ ÃóÕ» Óå¶
ð¯âò¶÷ çÆÁ» ñÅðÆÁÅ éÅ ÇçÖä ÕðÕ¶ ð¯÷ÅéÅ çÆÁ» ÃòÅðÆÁ» ù íÅðÆ êzôÅéÆÁ» çÅ
ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ ÇêÁÅÍ î¹ÔÅñÆ ç¶ ò¾Ö-ò¾Ö Ú½Õ» å¶ Ö¾Üñ Ö¹ÁÅð Ô¹§ç¶ ñ¯Õ» é¶
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ô Ãò¶ð ç¶ Ç¾èð Öó¶ Ôé êð ÃðÕÅðÆ ì¾Ã çÅ ÃðÇÔ§ç ò¾ñ ù ÜÅä
Ü» ÁÅÀ¹ä çÅ Õ¯ÂÆ ð±à éÅ Ô¯ä ÕðÕ¶¶ À¹é» ù íÅðÆ êzôÅéÆ çÅ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ êË
ÇðÔÅ þÍ Ü¶Õð ÃðÕÅð ÇÂà åð·» ç¶ î½Õ¶ Óå¶ Õ¯ÂÆ ÃÔ±ñå ç¶äÆ ÚÅÔ¹§çÆ þ å»
À¹Ã Ççé ñ¯Õ» çÆ ÃÔ±ñå» ù ÇèÁÅé Çò¾Ú ð¾Öç¶ Ô¯Â¶ Õ¯ÂÆ Ô¯ð êÌì¿è ÕðéÅ
ÚÅÔÆçÅ ÃÆ å» Ü¯ ñ¯Õ» ù Ö¾Üñ Ö¹ÁÅð éÅ Ô¯äÅ êËçÅÍ
ÁäêÛÅå¶ ÇòÁÕåÆÁ» ò¼ñ¯º Õ¹¼àîÅð
Öðó, B éò§ìð (îÅé)-Çê¿â ç¶Ã±îÅÜðÅ ÇòÖ¶ ÇÃ×ðà ç¹ÕÅé Óå¶ éÅ êÆä ç¶ îÅîñ¶
鱧 ñË Õ¶ Õ¹Þ ÁäêÛÅå¶ ÇòÁÕåÆÁ» òñ¯º ÇÂ¾Õ ÇòÁÕåÆ çÆ Õ¹¾àîÅð ÕÆåÆÍ
ÃÔÅÇÂÕ æÅä¶çÅð ìðîÅ ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Áðܹé îÇÔå¯ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ô
Çê¿â ç¶Ã±îÅÜðÅ ÇòÖ¶ ÚÅÔ çÆ ç¹ÕÅé ÕðçÅ þ Áå¶ ÇÃ×ðà ìÆóÆ òÆ ò¶ÚçÅ þ ÇÕ
À¹Ô ÁÅêä¶ ñóÕ¶ 鱧 ç¹ÕÅé Óå¶ Û¾â Õ¶ Øð 鱧 ÜÅ ÇðÔÅ ÃÆ Áå¶ Ü篺 À¹Ô ñê
çÆ ç¹ÕÅé Óå¶ ê¹¾ÜÅ å» Õ¹Þ ñóÕ¶ À¹æ¶ ñê êÆ ðÔ¶ ÃéÍ ÇÜé·» é¶ À¹Ã 鱧
ضð ÇñÁÅ Áå¶ Õ¹¾àîÅð ÕÆåÆ Áå¶ èîÕÆÁ» Çç¾åÆÁ»Í ê¹ÇñÃ é¶ ÁäêÛÅå¶ ÇòÁÕåÆ
ç¶ ÇÖñÅø îÅîñÅ çðÜ Õð ÇñÁÅ þÍ
ÕÅð Ú¯ð ê¹Çñà Çðî»â Óå¶ : Öðó ê¹Çñà òñ¯º Ç×zëåÅð ÕÆå¶ ÕÅð Ú¯ð Ç×ð¯Ô ç¶
ç¯ ç¯ôÆÁ» ìÅì± å¶ êòé 鱧 Öðó çÆ ÁçÅñå ÇòÚ ê¶ô ÕÆåÅÍ ÇÜé·» 鱧 îÅéï¯×
ÁçÅñå é¶ Çå§é ñÂÆ ê¹Çñà ÇÔðÅÃå ÇòÚ í¶Ü Çç¾åÅÍ åëåÆôÆ ÁëÃð ìðîÅ ÇÃ§Ø é¶
ÁçÅñå 鱧 ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂé·» ÕÇæå ç¯ôÆÁ» çÅ ÇÂ¾Õ ÃÅæÆ ÇðÃÆ ëðÅð Ô¯ Ç×ÁÅ
þ, À¹Ã ç¶ Áå¶ êå¶ çÅ êåÅ ÕðéÅ þ Áå¶ Ú¯ðÆ ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ» Ô¯ð ×¾âÆÁ» ìÅð¶
Ü»Ú ÕðéÆ ÇÕ ÇÕ¾æ¶ ò¶ÚÆÁ» ÔéÍ
Õ¹¾àîÅð ÕÆåÆ : âÆ Öðó ÇéòÅÃÆ ÃðìÜÆå Õ½ð é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ã çÆ Õ¹¾àîÅð
êåÆ òñ¯º ÕÆåÆ ×ÂÆ ÃÆ Áå¶ ÇÃàÆ ê¹Çñà Öðó 鱧 òÆ Çðê¯ðà Çç¾åÆ ×ÂÆ ÃÆ, êð
ê¹Çñà òñ¯º Õ¯ÂÆ ÕÅðòÅÂÆ éÔƺ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ À¹é·» î§× ÕÆåÆ ÇÕ À¹Ã çÆ ÜÅé
鱧 ÖåðÅ þ, å¹ð§å ÕÅðòÅÂÆ ÕÆåÆ ÜÅò¶Í
î¯àð ÃÅÂÆÕñ Ú¯ðÆ
÷ÆðÕê¹ð, B éò³ìð (ê. ê.)-ÁäêÛÅå¶ Ú¯ð ìñàÅäÅ ÇòÖ¶ êzÅêðàÆ âÆñð çÆ ç¹ÕÅé
ç¶ ìÅÔð Öó·Å î¯àð ÃÅÂÆÕñ Ú¯ðÆ ÕðÕ¶ ñË ×Â¶Í ê¹ÇñÃ é¶ îÅîñÅ çðÜ Õð ÇñÁÅ
ÔËÍ ê¹Çñà ù Çç¼åÆ ÇôÕÅÇÂå ÇòÚ Áô¯Õ Õ°îÅð ê¹å¼ð ÇÃÀ±äÅ ÇÃ³Ø òÅÃÆ îÕÅé
é§ìð CA ìÅñÅ ÜÆ ÁËéÕñ¶ò ÷ÆðÕê¹ð é¶ çÇÃÁÅ ÇÕ À°Ã çÆ ìñàÅäÅ ÇòÖ¶ êzÅêðàÆ
ãÇñð çÆ ç¹ÕÅé ÔË À°Ã é¶ ç¯ô ñÅÇÂÁÅ ÇÕ Õ¯ÂÆ ÁäêÛÅå¶ Ú¯ð Ççé ÇçÔÅó¶ À°Ã
çÆ ç¹ÕÅé ç¶ ìÅÔð Öó·Å À°Ã çÅ ÔÆð¯ Ô¯ºâÅ î¯àð ÃÅÂÆÕñ é§ìð êÆ ìÆCA-âÆ-G@EH
Ú¯ðÆ ÕðÕ¶ ñË ×¶Í
Õ¹îÅðÆ ôËñÜÅ Áå¶ êòé Õ¹îÅð ì»Ãñ ò¾ñ¯º çð¯äÅÚÅðÆÁÅ åñÅì çÅ À¹çØÅàé
Ú§âÆ×ó·, B éò§ìð (×¹ðêzÆå ÇÃ§Ø Çé¾Þð)-Ú§âÆ×ó· ç¶ ìÅÔðòÅð ê˺ç¶
ìÃåÆé¹îŠ궺ⱠÇÂñÅÕ¶ â¾â±îÅÜðÅ ÇòÚ Õ¾Ú¶ Û¾êó ù ÇòÕÃå ÕðÕ¶ ìäŶ ê¾Õ¶
åñÅì çÅ À¹çØÅàé Õðé ñÂÆ Õ¶ºçðÆ ÃËð ÃêÅàÅ, îÕÅé À¹ÃÅðÆ å¶ ×ðÆìÆ ÔàÅú
î§åðÆ Õ¹îÅðÆ ôËñÜÅ ê¹¾Ü¶Í ÇÜé·» çÅ ÃòÅ×å Õðé ñÂÆ ÃæÅéÕ ÁËî. êÆ. Áå¶
Õ¶ºçðÆ Ã§ÃçÆ îÅîñ¶ å¶ Üñ çÃÅèé î§åðÆ ÃzÆ êòé Õ¹îÅð ì»Ãñ òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÇÂà åñÅì ù ñ¯Õ Áðêä ÕðÇçÁ» Õ¹îÅðÆ ôËñÜÅ é¶ ÔÅ÷ð ñ¯Õ» ç¶ ÇÂÕ¾á ù çì¯èé
ÕÆåÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÃðÕÅð ×ðÆì ñ¯Õ» ç¶ ÇÔ¾å ñÂÆ ÕÂÆ êz¯×ðÅî ÚñÅ ðÔÆ þ
Áå¶ Õ»×ðà êÅðàÆ ×ðÆì» ç¶ À¹èÅð ñÂÆ ×§íÆð þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Ú§âÆ×ó· ç¶
Çê¿â» ÇòÚ ÁÇÜÔ¶ ܶÕð Õ¯ÂÆ Ô¯ð òÆ Ãð¯òð Ôé, å» À¹é·» ç¶ éòÇéðîÅä ñÂÆ
ÃæÅéÕ î¶Áð ù Áð÷Æ Çç¾åÆ ÜÅò¶Í ÃðÕÅð ÇÂà ÇòÚ ë§â» çÆ Õ¯ÂÆ ÕîÆ éÔƺ
ÁÅÀ¹ä ç¶ò¶×ÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃzÆ ì»Ãñ é¶ òÆ ÇÕÔÅ ÇÕ Ú§âÆ×ó· ç¶ ×ðÆì ÇÂñÅÇÕÁ»
çÆ é¹ÔÅð ìçñÆ ÜÅò¶×ÆÍ ÇîÀ¹ºÃêñ ÕÅðê¯ð¶ôé ò¾ñ¯º ÇåÁÅð ÕÆå¶ ÇÂà Ãð¯òð
ÇÜà Óå¶ ÕÅðê¯ð¶ôé é¶ CE ñ¾Ö ð¹ê¶ ÖðÚ¶ Ôé, çÆ ÇÂÇåÔÅÃÕ îÔ¾ååÅ ìÅð¶
ÃæÅéÕ ñ¯Õ» é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ îÔ»íÅðå ÕÅñ ò¶ñ¶ ԯ¶ ×¹ð± çð¯äÅÚÅðÆÁÅ ç¶ Çôô
¶Õñòï ÇÂö Ü×·Å Óå¶ ðÇÔ§ç¶ ÃéÍ ÇÜà Ü×·Å Óå¶ Ô¹ä çð¯äÅÚÅðÆÁÅ Ãà¶âÆÁî
Óå¶ çð¯äÅÚÅðÆÁÁÅ Ãð¯òð ÃæÅêå þÍ Ãð¯òð ç¶ éò¶º ð±ê ù ç¶Ö ÃæÅéÕ ñ¯Õ» çÅ
ÚÅÁ ç¶Öç¶ ÔÆ ìäçÅ ÃÆ Áå¶ Ãð¯òð ÓÚ Ã¹ÖéÅ ÞÆñ òð×ÆÁ» Û¾âÆÁ» ÇÕôåÆÁ» å¶
Ú¾ñç¶ ë¹ÔÅð¶ ì¾ÇÚÁ» ñÂÆ ÇÖ¾Ú çÅ Çòô¶ô Õ¶ºçð ìä¶ Ô¯Â¶ ÔéÍ ÇÂà î½Õ¶
Ú§âÆ×ó· çÆ î¶Áð ÃzÆîåÆ Õîñ¶ô, îÅðÕÆà Õî¶àÆ Ú§âÆ×ó· ç¶ Ú¶ÁðîËé í¹Çê¿çð
ÇÃ§Ø Ô¾ñ¯îÅÜðÅ, Õ½ºÃñð ÔðÇò§çð ÇÃ§Ø ñ¾ÕÆ, ï±.àÆ. Õ»×ðÃ ç¶ êzèÅé ìÆ. ìÆ.
ìÇÔñ Áå¶ Çò¾å ÃÕ¾åð ÃzÆ Ã§Ü¶ Õî¹Åð å¶ ÇîÀ¹ºÃêñ ÕÇîôéð ÃzÆ êÆ.Õ¶. ôðîÅ
òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÃðÕÅð ôÇÔð ç¶ ÇòÕÅà ñÂÆ òèÆÕ î¹¾Ö êzôÅÃÕ çÆ Çéï¹ÕåÆ Õð¶×Æ-ôðîÅ
ÁÜÆå é×ð, B éò§ìð (ÃËäÆ/ô¶ðÇ×¾ñ)-ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ñ¯Õ» çÆÁ» èÅðÇîÕ íÅòéÅò»
çÆ ê±ðåÆ ÇÔ¾å èÅðÇîÕ ÃæÅé» ç¶ ÇéðîÅä ñÂÆ ÜîÆé» ÁñÅà Õðé ñÂÆ ÇÂ¾Õ ÁÇÔî
éÆåÆ Óå¶ ÇòÚÅð Õð ðÔÆ þ å» Ü¯ Ãí èðî» çÅ ìðÅìð ÃÇåÕÅð ÕÅÇÂî ð¾ÇÖÁÅ ÜÅ
ÃÕ¶Í ÇÂÔ êz×àÅòÅ Ç÷ñ·Å ï¯ÜéÅ ì¯ðâ î¹ÔÅñÆ ç¶ Ú¶ÁðîËé éÇð§çð ôðîÅ é¶
ÃËÕàð-G@ ÇòÖ¶ ÕðòŶ ÇÂ¾Õ èÅðÇîÕ ÃîÅ×î ç½ðÅé ÕÆåÅÍ À¹é·» Á¾×¶ ÇÕÔÅ ÇÕ
î¹ÔÅñÆ ç¶ Ãðìê¾ÖÆ ÇòÕÅà 鱧 ïÕÆéÆ ìäÅÀ¹ä ñÂÆ ×îÅâŠ鱧 ÜòÅìç¶ò Áå¶
Ç÷§î¶òÅð ìäÅÀ¹ä ñÂÆ ÇÂ¾Õ òèÆÕ î¹¾Ö êzÃÅôÕ ÇòÕÅà çÆ Çéï¹ÕåÆ ÃðÕÅð òñ¯º
ÕÆåÆ ÜÅò¶×Æ, ÇÜé·» çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ Á×ñ¶ B@ ÃÅñ» ç¶ ÇòÕÅà çÆ ÇòÀ¹ºåì§çÆ
ìäÅÂÆ ÜÅò¶×ÆÍ
ÁËñ. ÁÅÂÆ. ÜÆ. ÃËÕàð-G@ ç¶ òÃéÆÕ» òñ¯º ÃzÆ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ êzÕÅô
ê¹ðì 鱧 ÃîðÇêå ÕðòŶ ÃîÅ×î ÇòÚ Ãî±Ô òËñë¶Áð ÁËïÃƶôé» ç¶
é¹îÅǧÇçÁ» 寺 ÇÂñÅòÅ Ã˺Õó¶ òÃéÆÕ ÔÅ÷ð ÃéÍ ÇÂà î½Õ¶ ÇÂñÅÕÅ ÇéòÅÃÆÁ»
é¶ ÃËÕàð-G@ çÆÁ» Ãî¾ÇÃÁÅò» Ãì§èÆ ÇÂ¾Õ î§× ê¾åð ÃzÆ ôðîŠ鱧 ÇçåÅ Ç×ÁÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ çÇñå Ú¶åéÅ î§Ú ê¿ÜÅì ç¶ Ã±ìÅ êzèÅé ôîöð ÇÃ§Ø ê¹ðÖÅñòÆ,
Õ½ºÃñð ìñÜÆå Õ½ð ê¹ðÖÅñòÆ, ùôÆñ Õ¹îÅð Ö¶óÅ, îÅÃàð ìñÇò§çð ÇçØ, ÁÅåîÅ
ÇçØ, À¹Üñ ÇçØ, ùç¶ô Õ¹îÅð, ùÖÇò§çð ÇÃ§Ø Ã¾¹ÖÆ, Ü×çÆê ÇÃ§Ø îáÅó±,
Ôðì§Ã ÇÃ§Ø ðÅÇÂñ, ÇòÜË Õ¹îÅð, ÃåÆô ÇçØ, ðÅÜ Õ¯Ûó òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ê¿ÜÅì ÃðÕÅð Õ¶ºçð çÆÁ» ÃÕÆî» ÃÔÅð¶ Ççé Õ¼à ðÔÆ ÔË-Õ¿×
îÅÜðÆ, B éò§ìð (èÆîÅé)-ê¿ÜÅì Õ»×ðÃ ç¶ ÇÃðÕ¾ã ÁÅ×± å¶ ÃÅìÕÅ ÕËìÇéà
î§åðÆ Ü×î¯Ôé ÇÃ§Ø Õ§× é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ÃðÕÅð çÅ ÁÅðÇæÕ å½ð Óå¶
ê±ðÆ åð·» çÆòÅñÅ ÇéÕÇñÁÅ ÇêÁÅ þÍ ÃðÕÅð ÇÂà Ã ê±ðÆ åð·» Õ¶ºçð ÃðÕÅð
çÆÁ» ÃÕÆî» ç¶ ÃÔÅð¶ Ççé Õ¾à ðÔÆ þÍ Çê¿â îÅÜðÆ ÇòÖ¶ êÅðàÆ òðÕð» çÆ ÇÂÕ
íðòƺ îÆÇà§× ÇòÚ ÃzÆ Õ§× é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ç¶ô åð¾ÕÆ Õð ÇðÔÅ þ, ê¿zå± ê¿ÜÅì
Ôð êñ¶àëÅðî Óå¶ Ççé êzåÆ Ççé êÛó ÇðÔÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇòÕÅÃ ç¶ Ãî¹¾Ú¶
Õ§î ÇÜÔó¶ ÇêÛñÆ Õ»×ðà ÃðÕÅð Ã ô¹ð± ԯ¶ Ãé, ë§â» çÆ ØÅà ÕðÕ¶ ÇòÚÕÅð
ÔÆ ð¹Õ¶ ê¶ ÔéÍ î§âÆÁ» ÓÚ ÇÕÃÅé» çÅ Þ¯éÅ ð¹ñ ÇðÔÅ þ, ÃÔÆ Ã ÖðÆç éÅ
Ô¯ä ÕðÕ¶ ÇÕÃÅé êz¶ôÅé Ô¯ ðÔ¶ Ôé å¶ ÖðÆÇçÁÅ Þ¯éÅ Ú¹ÕÅÂÆ çÅ êzì§è ÃÔÆ éÅ
Ô¯ä ÕðÕ¶ ÃðÕÅð çÅ é¹ÕÃÅé Ô¯ ÇðÔÅ þÍ Õ»×ðà éÅñ Ãì§èå ê¿ÚÅÇÂå» ù ÇòÕÅÃ
ñÂÆ ×z»à ç¶ä ÓÚ ê¾ÖêÅå ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ ÃÅìÕÅ î§åðÆ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÁÃƺ
ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ÃðÕÅð çÆÁ» è¾Õ¶ôÅÔÆÁ» çÅ â¾à Õ¶ î¹ÕÅìñÅ Õð»×¶Í îÆÇà§× ÇòÚ
Õ»×ðà êÅðàÆ çÆ Ú¾ñ ðÔÆ î˺ìðÇôê íðåÆ çÆÁ» Ãì§èÆ êÅðàÆ òðÕð» çÆÁ» ÇâÀ±àÆÁ»
òÆ ñ×ÅÂÆÁ» ×ÂÆÁ»Í îÆÇà§× ù Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ ê¿ÜÅì Õ»×ðÃ ç¶ ÃÕ¾åð
ÔðÇܧçð ÇÃ§Ø í§×±Ö¶óÅ, ìñÅÕ Õ»×ðÃ ç¶ êzèÅé ÔðÇܧçð ÇÃ§Ø ê˺åê¹ð, Ç÷ñ·Å
êzÆôç î˺ìð ðÅäÅ î¶Ôð ÇÃ§Ø Ø¿â½ñÆ, îÅÃàð Ç´êÅñ ÇÃ§Ø ÃÔ½ó», îÇÔ§çð ÇçØ
ÃËÕàðÆ, çîåÆ î˺ìð ðÇò§çð ÇÃ§Ø îÅÜðÆ, ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú ðäèÆð ÇÃ§Ø ëÇåÔê¹ð,
ìñç¶ò ÇÃ§Ø ÇÖÜðÅìÅç Áå¶ ×¹ðî¶ñ ÇÃ§Ø ãÕ½ð» é¶ òÆ Ã§ì¯èé ÕÆåÅÍ
ìñÜÆå Õ½ð êÌèÅé Çéï¹Õå
ñÅñó±, B éò§ìð (ðÅÜìÆð ÇçØ)-Çê¿â ܯñÆ ÇéòÅÃÆ ìñÜÆå Õ½ð ù îÇÔñÅ Õ»×ðÃ
ÃðÕñ ñÅñó± çÆ êzèÅé Çéï¹Õå ÕÆåÅ Ç×ÁÅ þÍ Çê¿â ܯñÆ ÇòÖ¶ ÇÂÕ ÃîÅð¯Ô
ç½ðÅé ìñÜÆå Õ½ð ù ÃÆéÆÁð Õ»×ðÃÆ ÁÅ×± Áå¶ ê¿ÜÅì ðÅÜ ÃéÁåÆ ÇòÕÅà Çé×î ç¶
ÃÅìÕÅ À¹ê Ú¶ÁðîËé çÆêǧçð ÇÃ§Ø Çã¾ñ¯º é¶ Çéï¹ÕåÆ ê¾åð ýºêÇçÁ» ÁÅÃ
êz×à ÕÆåÆ ÇÕ ìñÜÆå Õ½ð ÁÅêäÆ ÇâÀ±àÆ åéç¶ÔÆ éÅñ ÇéíÅÀ¹ä×¶Í ÇÜà éÅñ
Õ»×ðà êÅðàÆ Ô¯ð î÷ì±å ԯ¶×ÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ îÇÔñÅ Õ»×ðà çÆ
ÁÅ×± ìñÇò§çð Õ½ð ÂÆÃÅê¹ð, ð¹Çê¿çð Õ½ð Çã¾ñ¯º, ÃzÆîåÆ ê±ÜÅ, úîòÆð ðÅäÅ,
êz¶î ÇÃ§Ø â¶ðÅìÃÆ, í¹Çê¿çð ÇÃ§Ø ðÅäÆîÅÜðÅ, Õ¹ñèÆð ÇÃ§Ø Ü¯ñÆ, ì§è± êÅñ
ÇçØ, ÕðéËñ ÇÃ§Ø Ôî»ï±ê¹ð, Ü×å ÇÃ§Ø Ü¯è×ó·, ܾ×Å ÇÃ§Ø ÃîׯñÆ, ùÇð§çð
ÇÃ§Ø Áå¶ ðäçÆê ÇÃ§Ø òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
éËôéñ ÁËÕðÆâ¶ôé սκÃñ ÁÅë ǧâÆÁÅ ò¾ñ¯º òðÕôÅê
ÁÜÆå é×ð, B éò§ìð (ÃËäÆ)-éËôéñ ÁËÕðÆâ¶ôé ìÅâÆ ÕòÅñàÆ Õ½ºÃñ ÁÅë ǧâÆÁÅ
é¶ î¹ÔÅñÆ ÇòÚ ÃÕ±ñ» çÆ ×¹äò¾åÅ êzîÅä ç¶ ñÂÆ ÇÂ¾Õ òðÕôÅê ñ×ÅÂÆÍ ÇÂÔ
òðÕôÅê éËôéñ ÁËÕðÆâ¶ôé ì¯ðâ ëÅð ÁËܱնôé Áå¶ àz¶Çé§× ç¶ åÇÔå ÁÅðÆÁé ÃÕ±ñ
ÁÅë ÃÇÕÀ±ÇðàÆ Áå¶ Ç§àËñÆÜËà îËé¶Üî˺à ë¶÷-H À¹çï¯Ç×Õ Ö¶åð ÇòÚ ñ×ÅÂÆ ×ÂÆÍ
ÇÂà òðÕôÅê çÅ î¹¾Ö îÕÃç ÁËÕðÆâ¶ôé ÇòÇçÁÅðæÆÁ» çÆ ÷ð±ðå 鱧 ÃîÞÅÀ¹äÅ ÃÆ
Áå¶ ÁËÕðÆâ¶ôé êzÅêå Õðé ñÂÆ ÷ð±ðå» é±§ ê±ðÅ Õðé ñÂÆ ÃÆÍ ÇÂà òðÕôÅê ÇòÚ
ÁÇèÁÅêÕ», ÃÕ±ñ ÇòÇçÁÅðæÆ Áå¶ Çêz§ÃÆêñ» é¶ íÅ× ÇñÁÅÍ
çÇò¿çð Õ½ð ù öÜñ Á¼Ö» éÅñ ÇòçÅ ÕÆåÅ
é§×ñ, B éò¿ìð (ê. ê. ,Çé. ê. ê.)-ÇÂñÅÕ¶ ç¶ À°µØ¶ ÇÚ¿åÕ Áå¶ ÇüÇÖÁÅ
ÇòíÅ× ç¶ ìñÅÕ Çðïðà êðÃé ÇòÜË ôðîÅ çÆ êåéÆ îËâî çÇò¿çð çÅ ÃÃÕÅð ÕÆåÅ
Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ Ç÷ñ·Å ï¯ÜéÅ ì¯ðâ ç¶ Ú¶ÁðîËé ÃÌÆ îçé î¯Ôé Çî¼åñ,
Õ»×ðÃÆ é¶åÅ íÈê¶ô ôðîÅ, é§×ñ é×ð ùèÅð àð¼Ãà ç¶ Ú¶ÁðîËé Ú¿çð Õ°îÅð, âÅ:
ÿÜÆò ×½åî, ÁÇèÁÅêÕ çñ ç¶ ÁÅ×È ÔðÇçÁÅñ ÇÃ¿Ø å¶ ÔðçÆê òóËÚ, íÅðå ÇòÕÅÃ
êÌÆôç êÌèÅé ê̶î Õ°îÅð ÕêÈð, ðÅÜÆò Õ°îÅð, ÕîñÜÆå í¼ñóÆ, êðîÜÆå ê³îÅ,
ÔðêÅñ íÃÆé, ÃÅÇÔåÕÅð ÇòÜË Õ°îÅð, ÿçÆê ôðîÅ, âÅ: úîÅ ç¼å êÅáÕ, ê̯:
ðÇÜ¿çð, âÅ: üÇåÁÅðæÆ, íÅÜêÅ ÁÅ×È ìñÜÆå ÇÿØ, ìÌÅÔîä ÃíÅ ç¶ êÌèÅé îçé
ׯêÅñ, Á¼ÛðçÆê ÇüèÈ, ùÇð¿çð ðÅòñ, ÜðéËñ ÇÿØ, ñÇñå î¯Ôé, ðÅÕ¶ô ÃËäÆ,
ÃÌÆ Õîñ ç¶ò í¯ñÆ ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ùíÅô åñòÅó çÅ Á³Çåî ÿÃÕÅð
é§×ñ, B éò¿ìð (ê̯: ÁòåÅð ÇÿØ, ×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø ×ð¶òÅñ)-Çôò ÃËéÅ ê³ÜÅì ç¶
ÃÈìÅ À°ê êÌèÅé ÃÌÆ Ã¹íÅô åñòÅó çÅ Á¼Ü ÇÂæ¶ Á³Çåî ÿÃÕÅð Õð Çç¼åÅ Ç×ÁÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ò¼âÆ Ç×äåÆ ÓÚ ñ¯Õ ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ À°é·» ç¶
êÇðòÅðÕ î˺ìð» 寺 ÇÂñÅòÅ ÇòèÅÇÂÕ ðÅäÅ Õ¶. êÆ. ÇÿØ, Ç÷ñ·Å ðÈêé×ð
ï¯ÜéÅ ì¯ðâ ç¶ Ú¶ÁðîËé îçé î¯Ôé Çî¼åñ, ÃéÅåé èðî ÃíÅ êÌèÅé ðî¶ô ×¹ñÅàÆ,
Üæ¶: Ü×ç¶ò ÇÿØ, âÅ: ÿÜÆò ×½åî, âÅ: ìÆ. Õ¶. ôðîÅ, âÅ: éð¶ô, âÅ: Áð¹é
ôðîÅ, Üæ¶: Õ°ñçÆê ÇÿØ, çÆòÅé ÇÃ¿Ø îçÅé, ë¹ñò¿å ÇÿØ, ÔðÇò¿çð ÇÃ¿Ø éÅð¿×,
îéî¯Ôé ÇÃ¿Ø î¯ÔäÆ, ðÅܶô Ú½èðÆ, ê̶î ÕêÈð, ùçðôé Ú½èðÆ, ðÅäÅ ×òðèé,
ðÅäÅ êçî, Çòêé ôðîÅ, êÌíÅå í¼àÆ, ùíÅô ôðîÅ, çÆÕÇôå Õ°îÅð, ðÅÕ¶ô ÃËäÆ,
Áô¯Õ ÃËäÆ ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ì¶ç¯ô¶ Çþֻ 鱧 ôðè»ÜñÆ ç¶ä ñÂÆ ì§ç ç¶ Ã¾ç¶ ÓÚ Ãî±Ô éÅ×ÇðÕ ÃÇÔï¯×
ç¶ä-ÇÕôéê¹ðÅ
ÁÜÆå é×ð, B éò§ìð (ÁîðçÆê ÇÃ§Ø ÃËäÆ)-ôz¯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ ê¿Ú êzèÅéÆ ç¶
Õ½îÆ Üéðñ ÃÕ¾åð íÅÂÆ Ã¹Çð§çð ÇÃ§Ø ÇÕôéê¹ðÅ é¶ ÁÅêä¶ ÇÂ¾Õ ÇìÁÅé ÇòÚ C
éò§ìð ù ê¿ÜÅì ì§ç ç¶ Ã¾ç¶ é±§ ÕÅîïÅì Õðé çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ À¹é·» ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ
Õ¶ºçð ÃðÕÅð òñ¯º Çç¾ñÆ ÇÃ¾Ö Õåñ¶ÁÅî» ç¶ ç¯ôÆÁ» 鱧 Ã÷Åò» éÅ ç¶ Õ¶
Çþֻ ç¶ ÇÔðÇçÁ» 鱧 òñ±èÇðÁÅ þ, Á¾Ü òÆ HD Õåñ¶ÁÅî» ç½ðÅé Çþֻ ç¶ ÷õî
Á¼ñ¶ ÔéÍ À¹é·» ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ Çç¾ñÆ ç§Ç×Á» ç½ðÅé Çþֻ 鱧 üä-üä Õ¶
ç§×ÅÕÅðÆÁ» òñ¯º îÅÇðÁÅ Ç×ÁÅ ÃÆÍ ÇÂà Ãì§èÆ ÇÂéÃÅë ñËä ñÂÆ ç§×Å êÆóå
ÇêÛñ¶ BE ÃÅñ» 寺 çØðô Õðç¶ ÁÅ ðÔ¶ Ôé êð À¹é·» 鱧 ÇÂéÃÅë éÔƺ
ÇîÇñÁÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ éò§ìð AIHD ç¶ ÃÅÕ¶ ç½ðÅé ÇëðÕÅêzÃåÆ çÆ þòÅé×Æ ç¶
ÇôÕÅð ԯ¶ ì¶ç¯ô¶ ÇÃÖ» 鱧 ôðè»÷ñÆ ç¶ä Áå¶ ÇÂéÃÅë ñËä ñÂÆ C éò§ìð 鱧
ܯ ò¾Ö-ò¾Ö ÇÃÁÅÃÆ êÅðàÆÁ» Áå¶ Ô¯ð Üæ¶ìçÆÁ» é¶ ê¿ÜÅì ì§ç çŠþçÅ Çç¾åÅ
þ ÇÂà 鱧 Ãëñ ìäÅÀ¹ä ñÂÆ ê¿ÜÅì ÇéòÅÃÆ ÁÅêäÅ ÃÇÔï¯× ç¶äÍ ÇÂà î½Õ¶ ÁÕÅñÆ
çñ ê¿Ú êzèÅéÆ ï±æ Çò§× ç¶ Ã±ìÅ Üéðñ ÃÕ¾åð íÅÂÆ Ã§çÆê ÇÃ§Ø ÕËé¶âÆÁé òÆ
ÔÅ÷ð ÃéÍ |
|
|
