|
New Page 1
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
ìÇá§âÅ-îÅéÃÅ ÓÚ ê¿ÜÅì ì§ç ù íðò» Ô¹§×ÅðÅ-ÃóÕÆ
ÁÅòÅÜÅÂÆ ì¹ðÆ åð·»
êzíÅÇòå* ð¶ñ» Ú¾ñÆÁ»-çøåð
Ö¹¾ñ·¶-êzÅÂÆò¶à
ÃÕ±ñ ì§ç ðÔ¶ * ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶ ÁÅ×±Á» é¶ òêÅð î§âñ
å¶ ÇÔ§ç± èÅðÇîÕ Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶ ÁÅ×±Á» ù ÇÃð¯êÅú Çç¾å¶
ì§ç ç½ðÅé ìÇá§âÅ ÇòÚ ð¯Ã îÅðÚ Õðç¶ Ô¯Â¶ ò¾Ö-ò¾Ö ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ»
ç¶ ÁÅ×± å¶ òðÕðÍ
ÕÃìÅ Þ¹éÆð (îÅéÃÅ) ÓÚ ì§ç êÂÆÁ» ç¹ÕÅé» Áå¶ ×ôå Õðç¶ ê¹ÇñÃ
ÕðîÚÅðÆÍ åÃòÆð» : ðîéçÆê ÇÃ§Ø Ã§è±
ìÇá§âÅ, C éò§ìð
(Ô¹Õî Ú§ç ôðîÅ, Õ§òñÜÆå ÇÃ§Ø Çþè±, ×¹ðå¶Ü ÇÃ§Ø Çþè±)- ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ»
òñ¯º AIHD ç¶ ÇÃ¾Ö Õåñ¶ÁÅî ÇòÚ ôÔÆçÆÁ» êzÅêå Õð ׶ Ô÷Åð» ì¶×¹éÅÔ
Çþֻ çÆ ôÔÅçå ç¶ BEò¶º òð·¶ î½Õ¶ Á¾Ü ê¿ÜÅì ì§ç ç¶ Çç¾å¶ Ã¾ç¶ ù
ìÇá§âÅ ÇòÚ ê±ðé Ô¹§×ÅðÅ ÇîÇñÁÅÍ ì§ç ç¶ Ã¾ç¶ ÕÅðé ÇÂ毺 ç¶ ÃÅð¶
ìÅÜÅð, ç¹ÕÅé», êËàð¯ñ ê¿ê, ×Ëà ¶ܧÃÆÁ», ãÅì¶, êzÅÂÆò¶à ÃÕ±ñ ì§ç
ðÔ¶ êð ôÇÔð ÇòÚ ÇìÜñÆ, êÅäÆ çÆ ÃêñÅÂÆ ÁÅî ò»× ðÔÆ, Ü篺ÇÕ ð¶ñ
ÁÅòÅÜÅÂÆ ÜÅðÆ ðÔÆ, êð ÃóÕÆ ÁÅòÅÜÅÂÆ ì¹ðÆ åð·» êzíÅÇòå ðÔÆ, ì§ç
ç½ðÅé ô»åÆ ìäÆ ðÔÆÍ ÃÅðÅ Ççé éÅ÷¹Õ æÅò» Óå¶ ê¹Çñà çÆ ×ôå ðÔÆÍ
AIHD ç¶ ç§Ç×Á» ÇòÚ îÅð¶ ׶ Çéðç¯ô Çþֻ çÆ ÁÅåÇîÕ ô»åÆ ñÂÆ Á¾Ü
Ãò¶ð¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇÕñÅ î¹ìÅðÕ ÃÅÇÔì ìÇá§âÅ ÇòÖ¶ ì§ç çŠþçÅ ç¶ä
òÅñÆÁ» ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶ ÁÅ×±Á» é¶ ÁðçÅà ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ»
ç¶ ÁÅ×±Á» é¶ ÇÂà ÇÃ¾Ö Õåñ¶ÁÅî ù ç¶ô ç¶ ÇÂÇåÔÅà ÓÚ ÇÂÕ ÕÅñÅ ê¿éÅ
ÕðÅð Çç¾åÅÍ ÇÂà çì§è ÇòÚ ìÆåÆ ôÅî òêÅð î§âñ ç¶ ÁÅ×±Á» éÅñ ÇþÖ
êzåÆÇéè» é¶ ÇÂÕ îÆÇà§× ÕÆåÆ ÃÆ ÇÜà ÇòÚ òêÅð î§âñ é¶ òÆ ÇÂà ì§ç
ÇòÚ ê±ðé ÃÇÔï¯× ç¶ä çÆ ÔÅîÆ íðÆ ÃÆÍ Á¾Ü ì§ç ÇÂé·» êzíÅòôÅñÆ ÃÆ
ÇÕ ÇÕö òÆ ç¹ÕÅéçÅð, ð¶ÔóÆ ëóÆ òÅñ¶ å¾Õ é¶ òÆ ÁÅêäÆ ç¹ÕÅé éÔƺ
Ö¯ñ·ÆÍ êzÅÂÆò¶à àð»Ãê¯ðà çÆ ì§ç ðÔÆ êð Õ¹Þ ÃðÕÅðÆ ì¾Ã» Ú¾ñÆÁ»,
ÇÜé·» ÇòÚ ÃòÅðÆÁ» éÅîÅåð ÃéÍ Çê¿â» 寺 ôÇÔð» ÇòÚ Õ§îÕÅð ÁÅÀ¹ä
òÅñ¶ î¹ñÅ÷î ÁÅêä¶ êzì§è» ðÅÔƺ ÇÂæ¶ Õ§î» Óå¶ ê¹¾Ü¶, çøåð» ÇòÚ
ÔÅ÷ðÆ Ø¾à ðÔÆÍ ÃðÕÅðÆ ÁçÅð¶ ÇÂà î½Õ¶ Ö¹¾ñ·¶, Ç÷ñ·Å ÕÚÇÔðÆÁ» Áå¶
ÃðÕÅðÆ çøåð Ö¹¾ñ·¶ ðÔ¶Í òÕÆñ òÆ ÁçÅñå» ÇòÚ ÔÅ÷ð ԯ¶, ÇÜæ¶ ÃÅðÅ
Ççé ñ¯Õ» çÅ ÇÂÕ¾á ðÇÔ§çÅ þ, ÓÚ Ã¹§éÃÅé ÃÆÍ ì˺ջ ÁÅî ò»×
Ö¹¾ñ·ÆÁ» ðÔÆÁ» êð êËÇÃÁ» çÅ ñËä-ç¶ä ÁÅî Ççé» éÅñ¯º ؾà ÇçÖÅÂÆ
Çç¾åÅÍ îËâÆÕñ öòÅò», ÁËì±ñ˺û, ÕËÇîÃà» Áå¶ ÔÃêåÅñ» 寺 ÇÂñÅòÅ
Ãí Õ¹Þ ì§ç ÇðÔÅÍ ÃóÕ» Óå¶ ÁÅòÅÜÅÂÆ ìÔ¹å î¾èî ðÔÆÍ ÇÂà ì§ç ç¶
î¾ç¶é÷ð Ç÷ñ·Å ê¹Çñà òñ¯º ùð¾ÇÖÁÅ ç¶ Çòô¶ô êzì§è ÕÆå¶ ×¶ ÃéÍ
ôÇÔð ÇòÚ ò¾âÆ Ã§ÇÖÁÅ ÇòÚ ê¹Çñà î¹ñÅ÷î» çÆ åÅÇÂéÅåÆ å¯º ÇÂñÅòÅ
ôÇÔð ç¶ î¹¾Ö æÅò», ì÷Åð» Áå¶ Ô¯ð îÔ¾åòê±ðé æÅò» Óå¶ ê¹Çñà éÅñ
ìñËÕ ÕËà Õî»â¯ ç¶ çÃå¶ òÆ åÅÇÂéÅå ÕÆå¶ ×¶ ÃéÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ
ÕÂÆ Õ¶ºçðÆ æÅò» Óå¶ ê¹Çñà òñ¯º ç§×Å ð¯Õ± òÅÔé Öó·Å Õ¶ Ú½åðøÅ é÷ð
ð¾ÖÆ ÜÅ ðÔÆ ÃÆÍ ê¹Çñà ÕðîÚÅðÆÁ» Áå¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» ç¶ çÃå¶ òñ¯º ×ôå
ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ ÃÆÍ ð¶ñò¶ Ãà¶ôé å¶ êñ¶àëÅðî ù§é¶ ê¶ Ãé Áå¶ ìÅÁç
ç¹êÇÔð å¾Õ ÃÅð¶ êÅö î¹Õ§îñ ì§ç ÃÆÍ ì§ç ç½ðÅé ÇÕö êzÕÅð çÆ Õ¯ÂÆ
òÆ ÁäùÖÅòƺ ØàéÅ çÅ ÃîÅÚÅð éÔƺ þÍ ì§ç ÕÅðé êËàð¯ñ ê¿ê òÆ ì§ç
Ô¯ä ÕÅðé Ö¹ôÆ-×îÆ Óå¶ ×¶ ñ¯Õ» ù ÕÅøÆ Ãî¾ÇÃÁÅ çÅ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ
ÇêÁÅÍ ÁéÅÜ î§âÆ ÇòÚ ÇÃðø AH@ չǧàñ éðîÅ ÇòÕä ñÂÆ ÁÅÇÂÁÅÍ î§âÆ
ÇòÚ êÇÔñ» ê¶ Þ¯é¶ çÆ ì¯ñÆ ñ¾×ÆÍ
ÇÂà ç½ðÅé ÔÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇÕñÅ î¹ìÅðÕ ÇòÖ¶ ÖÅñÃÅ ÁËÕôé Õî¶àÆ é¶ ì§ç
ç¶ Ã¾ç¶ ù ÇÔîÅÇÂå ç¶ä ìçñ¶ òêÅð î§âñ ç¶ êzèÅé ðÅÇܧçð Õ¹îÅð ðÅܱ,
òêÅð î§âñ ç¶ ÁÅ×± ç¹ð×Å çÅÃ, Çòôò ÇÔ§ç± êzÆôç ç¶ Üéðñ ÃÕ¾åð
ùÖêÅñ Ãð», ÁÇÖñ íÅðåÆ ÇòÇçÁÅðæÆ êzÆôç ÁÅô±å¯ô ÇåòÅóÆ, ìÜð§× çñ
ç¶ Áܶ Çî¾åñ Áå¶ ÕËñÅô ôðîÅ ù ÖÅñÃÅ ÁËÕôé Õî¶àÆ ç¶ ÁÅ×± íÅÂÆ
×¹ðçÆê ÇÃ§Ø Áå¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇÃ§Ø ÃíÅ ç¶ êzèÅé Ã: ðÇܧçð ÇÃ§Ø òñ¯º
ÇÃð¯ê¶ í¶ºà ÕÆå¶ ×¶Í
ôÇÔð ÇòÚ ì§ç ÕðÅÀ¹ä ñÂÆ ÇÃ¾Ö ç§×Å êÆóå ÁËïÃƶôé ç¶ ÁÅ×± îÇÔ§çð
ÇÃ§Ø Ã¯Ôñ, ÕðîÚÅðÆ ëËâð¶ôé ç¶ ÁÅ×± ìñÜÆå ÇçØ, ï±æ Õñ¾ì÷ ÁËïÃƶôé
ç¶ êzèÅé Ã: ÜÃòÆð ÇÃ§Ø ×ð¶òÅñ, ùÖç¶ò ÇÃ§Ø êñàÅ, òÇð§çð ÇçØ
ì¾ñÅ ôÇÔðÆ êzèÅé ê¿Ú êzèÅéÆ, ôÔÆç ìÅìÅ çÆê ÇÃ§Ø ×åÕÅ ÁÖÅóÅ ç¶
êzèÅé ðîéçÆê ÇçØ, ìÅìŠùÖç¶ò ÇÃ§Ø Ü¯×Å ê±ðÆ åð·» Ãð×ðî é÷ð ÁŶÍ
ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶ ÁÅ×± íÅÂÆ ×¹ðçÆê ÇÃ§Ø ìÇá§âÅ Áå¶ Ã: ðÇܧçð
ÇÃ§Ø ÇÃ¾è± êzèÅé ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇÃ§Ø ÃíÅ ìÇá§âÅ é¶ ì§ç ç¶ Ã¾ç¶ ù Ãøñ
ìäÅÀ¹ä å¶ ìÇá§âÅ ÇéòÅÃÆÁ» çÅ è§éòÅç ÕÆåÅÍ
îÅéÃÅ, (×¹ðÚ¶å ÇÃ§Ø ë¾å¶òÅñÆÁÅ)-ò¾Ö-ò¾Ö ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» ò¾ñ¯º
Çç¾å¶ ì§ç ç¶ Ã¾ç¶ ù îÅéÃÅ Ç÷ñ·¶ Çò¾Ú ê±ðé Ô§¹×ÅðÅ ÇîÇñÁÅÍ Ç÷ñ·¶
Çò¾Ú ì§ç A@@ êzåÆôå ô»åÆ ê±ðòÕ Ãëñ ÇðÔÅÍ îËâÆÕñ ç¹ÕÅé» ù Û¾â
ìÅÕÆ ÃÅðÆÁ» ç¹ÕÅé» ì§ç ðÔÆÁ» Áå¶ ÃðÕÅðÆ å¶ Çé¾ÜÆ ì¾Ã» òÆ
à»òÆÁ»-à»òÆÁ» Ú¾ñÆÁ»Í êzÅÂÆò¶à ÃÕ±ñ ì§ç ðÔ¶ íÅò¶º ÃðÕÅðÆ çøåð å¶
ÃðÕÅðÆ ÃÕ±ñ Ö¹¾ñ·¶ ðÔ¶ êð À¹é·» Çò¾Ú ÔÅ÷ðÆ ìÔ¹å ؾà ÃÆ ÇÂö ñÂÆ
ñ¯Õ» ÓÚ Á¾Ü Û¹¾àÆ ç¶ Ççé òð×Å ÁÇÔÃÅà ÇðÔÅÍ î§âÆÁ» Çò¾Ú òÆ Á¾Ü ì¶ð½äÕÆ
ÛÅÂÆ ðÔÆÍ êÇÔñ» 寺 î§âÆÁ» Çò¾Ú Þ¯éÅ å¶ éðîÅ (ÕêÅÔ) ñË Õ¶ ìËá¶
ÇÕÃÅé» çÆ ÇÜäà çÆ ì¯ñÆ ñ¾×Æ êð Á¾Ü ǾÕÅ-ç¹¾ÕÅ ã¶ðÆÁ» ÔÆ éðî¶,
ÕêÅÔ å¶ Þ¯é¶ çÆÁ» ÁÅÂÆÁ»Í ê¹Çñà ò¾ñ¯º ì§ç ç¶ î¾ç¶é÷ð ùð¾ÇÖÁÅ ç¶
Ãõå êzì§è ÕÆå¶ Ô¯Â¶ ÃéÍ ÁËÃ. ÁËÃ. êÆ. îÅéÃÅ Ã. ÔðÇçÁÅñ ÇÃ§Ø îÅé
é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ì§ç ô»åÆ ê±ðòÕ ÇðÔÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÕö é¶ òÆ
ÜìðçÃåÆ ì§ç éÔƺ ÕðòÅÇÂÁÅÍ ñ¯Õ» é¶ ÁÅêäÆÁ» ç¹ÕÅé» å¶ òêÅðÕ ÁçÅð¶
ì§ç ð¾Ö¶Í ÇÂö ç½ðÅé ô¯zîäÆ ÁÕÅñÆ çñ (Á) ç¶ Üéðñ ÃÕ¾åð íÅÂÆ
×¹ðöòÕ ÇÃ§Ø ÜòÅÔðÕ¶ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ AIHD ç§Ç×Á» ç¶ Õåñ¶ÁÅî ç¶ ç¯ôÆÁ»
ù BE òÇð·Á» å¾Õ òÆ Ã÷Å éÅ ÇîñäÅ íÅðå ÃðÕÅð ç¶ î¾æ¶ Óå¶ Õ¦Õ þÍ
À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂéÃÅë ñËä ñÂÆ ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» ù ê¿ÜÅì ì§ç çÅ ÃÔÅðÅ
ñËäÅ êË ÇðÔÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ þðÅéÆ çÆ ×¾ñ þ ÇÕ Õåñ¶ÁÅî ç¶ î¹¾Ö
ç¯ôÆ Ü×çÆô àÅÇÂàñð Ãì§èÆ ÃðÕÅð å¶ ÁçÅñå» Áܶ å¾Õ ÇÂÔ ëËÃñÅ éÔƺ
Õð ÃÕÆÁ» ÇÕ À¹Ã ÇÖñÅø նà ÚñÅÀ¹äÅ òÆ þ Ü» éÔƺÍ
ÊÃðç±ñ×ó· 寺 ÜÆ. ÁËî. Áð¯óÅ Áé¹ÃÅð-HD ç¶ ç§Ç×Á» ç¶ ç¯ôÆÁ» ù
ê±ð¶ BE ÃÅñ ìÆå ÜÅä Óå¶ òÆ ìÅÁç òÆ ÇÂéÃÅë éÅ Çîñä ç¶ ð¯Ã òܯº
ÇÃ¾Ö ê¿æÕ Üæ¶ì§çÆÁ» ò¾ñ¯º Çç¾å¶ ì§ç ç¶ Ã¾ç¶ ù Ãðç±ñ×ó· ôÇÔð Áå¶
ÁÅÃ-êÅÃ ç¶ ÇÂñÅÕ¶ ÓÚ ê±ðé Ô§¹×ÅðÅ ÇîÇñÁÅ Áå¶ ÃæÅéÕ ôÇÔð ê±ðÆ åð·»
ì§ç ÇðÔÅÍ ÃÅðÆÁ» ç¹ÕÅé» êzÅÂÆò¶à òêÅðÕ ÁçÅð¶ Áå¶ êzÅÂÆò¶à
ÇþÇÖÁŠçÃæÅò» ê±ðÆ åð·» ì§ç ÃéÍ ê±ðÆ åð·» ôÇÔð» ÓÚ Áîé-ÁîÅé ÃÆ
Áå¶ ÃæÅéÕ ê¹Çñà òÆ ê±ðÆ î¹ÃåËçÆ éÅñ ×ôå Õð ðÔÆ ÃÆÍ ÇÃðø âÅÕàðÆ
ÇÕ¾å¶ éÅñ Ãì§Çèå ÔÃêåÅñ Áå¶ ç¹ÕÅé» ñ¯Õ» çÆ î¹ãñÆ ÃÔÅÇÂåÅ ñÂÆ
Ö¹ñ·¶ ðÔ¶Í ÇÂö ç½ðÅé ¶Õé±ð ÖÅñÃÅ ë½Ü ç¶ Ã±ìÅ êzèÅé íÅÂÆ
ìñÇܧçð ÇÃ§Ø Ãðç±ñ×ó· é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÃ¾Ö ÇÔåËôÆ ÕÔÅÀ¹ä òÅñÆ ÃðÕÅð
é¶ Á¾Ü ÁÅêäÆÁ» Á¾Ö» ê±ðÆ åð·» ì§ç ÕðÕ¶ ÇÃ¾Ö Çòð¯èÆ Ô¯ä çÅ Ãì±å
Çç¾åÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ê¿æÕ Üæ¶ì§çÆÁ» ò¾ñ¯º Çç¾å¶ ì§ç ç¶ Ã¾ç¶ ù
ÁÅî ñ¯Õ» é¶ òÆ ê±ðé Ô¹§×ÅðÅ Çç¾åÅ þ êð ÇÃ¾Ö Õ½î çÆ é¹îÅǧç×Æ
Õðé òÅñÆ ô¯zîäÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êzì§èÕ Õî¶àÆ ç¶ çøåð Ö¹ñ·¶ Ô¯ä¶ ìÔ¹å
ÔÆ ôðîéÅÕ ×¾ñ þÍ ÇÂà Ã Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ îÇÔ§çð ÇÃ§Ø ÜàÅäÅ,
×¹ðÜÆå ÇÃ§Ø ñÅÇÂñê¹ðÆ, ìÅìŠùÖÇò§çð ÇçØ, Õ¹ñò§å ÇÃ§Ø Áå¶ Ü×ò§å
ÇÃ§Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ì¹ãñÅâŠ寺 Õ¹ñçÆê ׯÇÂñ Áé¹ÃÅð-ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» ò¾ñ¯º Çç¾å¶ ê¿ÜÅì
ì§ç ç¶ Ã¾ç¶ ç½ðÅé ì¹ãñÅâÅ ôÇÔð ç¶ ìÅ÷Åð î¹Õ§îñ ì§ç ðÔ¶ Áå¶
ô¯zîäÆ ÁÕÅñÆ çñ (Á) ç¶ Ç÷ñ·Å êzèÅé Üæ¶çÅð ìñÇò§çð ÇÃ§Ø î§â¶ð çÆ
Á×òÅÂÆ Ô¶á ôÇÔð çÆÁ» ò¾Ö-ò¾Ö èÅðÇîÕ Ã§ÃæÅò» ç¶ ÇÃ¾Ö ÁÅ×±Á» é¶
ôÇÔð Á§çð ô»åÆ ê±ðòÕ ð¯Ã îÅðÚ ÕÆåÅÍ ì§ç ç½ðÅé ÃæÅéÕ ð¶ñò¶ Ãà¶ôé
寺 ð¶ñ ×¾âÆÁ» çÆ ÁÅòÅÜÅÂÆ ÁÅî ò»× ðÔÆ Áå¶ ð¯âò¶÷ çÆÁ» ì¾Ã» òÆ
ÁÅê¯ ÁÅêä¶ ð±à» Óå¶ Ú¾ñÆÁ» Üç ÇÕ êzÅÂÆò¶à ì¾Ã» ç¶ ì§ç ðÇÔä ÕÅðé
ÃòÅðÆÁ» çÆ ÁÅîç éÅ îÅåð ÔÆ ðÔÆÍ ÃæÅéÕ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇÂñÅÕ¶ ìÅð·Å
Çò¾Ú ÇÂÕ¾åð ç×å» ù çì¯èé ÕðÇçÁ» Üæ¶çÅð î§â¶ð é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ BE ÃÅñ
êÇÔñ» ÇéÔ¾æ¶ Çþֻ ù Çç¾ñÆ Çò¾Ú Õåñ Õðé òÅñ¶ ñ¯Õ Á¾Ü òÆ ÇÃÁÅÃÆ
êéÅÔ ÕðÕ¶ ôð¶ÁÅî ع§î ðÔ¶ ÔéÍ À¹é·» Õ¶ºçð ÃðÕÅð 寺 ì¶ç¯ô¶ Çþֻ
ç¶ ÕÅåñ» ù ÃÜÅò» ç¶ä çÆ î§× ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÇçòÅé ÇÃ§Ø ×¹ÇñÁÅéÆ,
êðîÜÆå ÇÃ§Ø Áé¶ÜÅ, ÇîÃåðÆ ÜðéËñ ÇçØ, ÁÇå§çðêÅñ ÇÃ§Ø Õ¯ÔñÆ,
ÔðíÜé ÇÃ§Ø ÇòðçÆ, ÇîÃåðÆ Çî¾á± ÇçØ, ÁòåÅð ÇçØ, îéÆ ×¹ÇñÁÅéÆ,
ÇîÃåðÆ Ü¾ÃÅ ÇçØ, à¯éÆ ×¹ÇñÁÅéÆ ÁÅÇç î½Ü±ç ÃéÍ
ܯ׊寺 ðÇð³çð ÁÕñÆÁÅ Áé¹ÃÅð-Á¼Ü ÇÂñÅÕ¶ Çò¼Ú ì§ç ù íðò»
Ô°³×ÅðÅ ÇîÇñÁÅ Áå¶ Çê³â» Çò¼Ú ç°ÕÅé» Áå¶ Ô¯ð ÁçÅð¶ ñ¼×í¼× ê±ðé
å½ð Óå¶ ì³ç ðÔ¶Í ÇÂñÅÕ¶ ç¶ Çê³â» ÁÕñÆÁÅ, ðó·, ܯ×Å, ð¼ñÅ, åÅîÕ¯à,
í°êÅñ, À°¼íÅ ÁÅÇç Çò¾Ú ì³ç ç¶ Ã¼ç¶ çÅ ê±ðÅ ÁÃð ÃÆ Áå¶
îÅéÃÅ-ìðéÅñÅ î°¼Ö ÃóÕ À°¼êð ǼÕÅ-ç°¼ÕÅ Çé¼ÜÆ òÅÔé» ù Û¼â Õ¶
ì¼Ã» ÁÅÇç çÆ ÁÅòÅÜÅÂÆ Õ°¼ñ ÇîñÅ Õ¶ á¼ê ðÔÆÍ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ Çê³â» ç¶
Çé¼ÜÆ ÃÕ±ñ» Áå¶ Ô¯ð ÁçÅÇðÁ» é¶ òÆ Û°¼àÆ ð¼ÖÆ Áå¶ ÃðÕÅðÆ ÃÕ±ñ»
Çò¼Ú òÆ ì¼ÇÚÁ» çÆ ÔÅ÷ðÆ é»Ô ç¶ ìðÅìð ðÔÆÍ Õ°¼ñ ÇîñÅ Õ¶ ÇÃ¼Ö Üæ¶ì³çÆÁ»
çÅ ì³ç çŠüçÅ ÇÂñÅÕ¶ Çò¼Ú ê±ðÆ åð·» ÕÅîïÅì ÇðÔÅÍ ñ¯Õ» é¶
ܯô-Öð¯ô éÅñ ì³ç ç¶ Ã¼ç¶ çÅ ÃÅæ Çç¼åÅÍ
ì¯ÔŠ寺 åðÕêÅñ å»×óÆ Áé¹ÃÅð-ê¿æÕ Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶ Ã¾ç¶ Óå¶ Á¾Ü
ê¿ÜÅì ì§ç ù ÇÂæ¶ ðÇñÁÅ ÇîÇñÁÅ Ô§¹×ÅðÅ ÇîÇñÁÅÍ ÕÃìÅ ì¯ÔÅ ÃÇæå I@
êzåÆôå ç¹ÕÅé» Ãò¶ð¶ ì§ç Ãé, êð AA Õ¹ òܶ Á¾èÆÁ» ç¹ÕÅé» Ö¹ñ· ×ÂÆÁ»
Áå¶ ì¯ÔÅ-ì¹ãñÅâÅ ðåÆÁÅ î¹¾Ö ÃóÕ Óå¶ ÃðÕÅðÆ ì¾Ã» ÃÅðÅ Ççé ÚñçÆÁ»
ðÔÆÁ»Í ÇÂö åð·» ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ÃÅð¶ ÃÕ±ñ, ÔÃêåÅñ, ì˺Õ, ÇìÜñÆ çøåð
Áå¶ Ô¯ð ÃðÕÅðÆ ÁçÅð¶ ê±ðÅ Ççé Ö¹¾ñ·¶ ðÔ¶Í Çê¿â» ÓÚ ÃÇæå ÖðÆç Õ¶ºçð
å¶ Ô¯ð ÃÅð¶ ÕÅð¯ìÅðÆ ÁçÅð¶ Ö¹ñ·¶ ðÔ¶Í Öìð ÇñÖ¶ ÜÅä å¾Õ Õ¶òñ
êzÅÂÆò¶à Çî§éÆ ì¾Ã» ù Û¾â Õ¶ ÃðÕÅðÆ ì¾Ã», àð¾Õ, Õ˺àð Áå¶ Ô¯ð Áé¶Õ»
òÅÔé ÃóÕ» Óå¶ Úñç¶ ðÔ¶Í
íÆÖÆ å¯º ìñç¶ò ÇÃ§Ø ÇÃ¾è± Áé¹ÃÅð-ÕÃì¶ ÓÚ ì§ç ç¶ Ã¾ç¶ ù ðñò»-Çîñò»
Ô¹§×ÅðÅ ÇîÇñÁÅÍ ìÅ÷Åð Çò¾Ú Õ¹Þ Õ¹ ç¹ÕÅé» ù Û¾â Õ¶ ìÅÕÆ ì§ç ÃÆÍ
ÇÜæ¶ êzÅÂÆò¶à ÇòÇçÁÕ Ã§ÃæÅò» ê±ðé å½ð Óå¶ ì§ç ðÔÆÁ» À¹æ¶ ÃðÕÅðÆ
ÃÕ±ñ» ÓÚ ÃàÅë ÔÅ÷ð ÃÆ êð ÇòÇçÁÅðæÆÁ» çÆ ÔÅ÷ðÆ Á¾èÆ ÃÆÍ ÃðÕÅðÆ
ì¾Ã» ê±ðÆ åð·» Ú¾ñÆÁ» Áå¶ êzÅÂÆò¶à ì¾Ã» çÆ Ç×äåÆ òÆ ìÔ¹å ؾà ÃÆ
À¹æ¶ ÃòÅðÆÁ» çÆ Ç×äåÆ òÆ Ø¾à ÔÆ ÃÆÍ Õ¹¾ñ ÇîñÅ Õ¶ îÅÔ½ñ ô»åÆê±ðòÕ
ÔÆ ÇðÔÅÍ
Þ¹éÆð 寺 ðîéçÆê ÇÃ§Ø Ã§è± Áé¹ÃÅð-ÕÃìÅ Þ¹éÆð ç¶ ÃÅð¶ ìÅ÷Åð
î¹Õ§îñ å½ð Óå¶ ì§ç ðÔ¶ Áå¶ êzÅÂÆò¶à ì¾Ã» òÆ Öó·ÆÁ» ÇçÖÅÂÆ
Çç¾åÆÁÅÍ ÃðÕÅðÆ ÃÕ±ñ, ì˺Õ, ìÆ. âÆ. êÆ. ú. çøåð Ö¹¾ñ·¶ é÷ð ÁŶÍ
æÅäÅ Þ¹éÆð ò¾ñ¯º ùð¾ÇÖÁÅ ç¶ Ãõå êzì§è ÕÆå¶ ×¶ ÃéÍ
ìð¶àŠ寺 ÜÆòé ôðîÅ Áé¹ÃÅð-ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶ Ã¾ç¶ Óå¶ Á¾Ü ÃæÅéÕ
ìÅ÷Åð ê±ðÆ åð·» ì§ç ÇðÔÅ êð ìÅ÷Åð ÇòÚñÆ ÃóÕÆ ÁÅòÅÜÅÂÆ ê±ðÆ åð·»
Ú¾ñçÆ ðÔÆ Áå¶ ìð¶àÅ Õ˺ÚÆÁ» å¶ Õ¹Þ ç¹ÕÅé» Ö¾¹ñ·ÆÁ»Í ÇÂà 寺
ÇÂñÅòÅ îËâÆÕñ ÔÅñ Áå¶ Ãì÷ÆÁ» çÆÁ» ç¹ÕÅé» Ö¹¾ñ·ÆÁ» ÃéÍ ÇÂà î½Õ¶
ÃðÕÅðÆ ì¾Ã» ù Û¾â Õ¶ Çé¾ÜÆ ì¾Ã» çÆ ÁÅòÅÜÅÂÆ ê±ðÆ åð·Å á¾ê ðÔÆ
ÇÜà ÕÅðé ÃòÅðÆÁ» ù ìÔ¹å î¹ôÇÕñ» çÅ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ ÇêÁÅÍ Õ¯ÂÆ
ÁäùÖÅòÆ ØàéÅ ù ð¯Õä ñÂÆ ôÇÔð çÆÁ» ÕÂÆ æÅò» Óå¶ ê¹Çñà î½Ü±ç ÃÆÍ
í¹¼Ú¯ î³âÆ (ìñÇò¿çð ÇÃ¿Ø Ã¶áÆ, ÜÃêÅñ ÇÃ§Ø Çþè±)- ÇÃ¾Ö Ü¾æ¶ì§çÆÁ»
òñ¯º ÓHD ç§Ç×Á» ç¶ ç¯ôÆÁ» ù ÃÜÅ ÇçòÅÀ¹ºä ñÂÆ Çç¾å¶ ׶ ê¿ÜÅì ì§ç
ç¶ Ã¾ç¶ ç½ðÅé Á¾Ü í¹¾Ú¯ î§âÆ Áå¶ ÇÂÃ ç¶ éÅñ ñóÕ¶ ÇÂñÅÇÕÁ» ÓÚ IE
ëÆÃçÆ å¯º ò¾è ì§ç ÇðÔÅÍ ÇÂà ì§ç ç½ðÅé Üð±ðÆ Ã¶òÅò» ù Û¾âÕ¶
åÕðÆìé ÃÅð¶ êzÅÂÆò¶à ÁçÅð¶ Áå¶ Ã§ÃæÅò» ì§ç ðÔÆÁ»Í Üð±ðÆ Ã¶òÅò»
ÓÚ îËâÆÕñ Ãà¯ð, ÔÃêåÅñ» 寺 ÇÂñÅòÅ Õ¹Þ ÔñòÅÂÆÁ» çÆÁ» ç¹ÕÅé»
Ö¹ñÆÁ» ç¶ÖÆÁ» ×ÂÆÁÅÍ ÇÂà ì§ç ç½ðÅé í»ò¶ î¹¾Ö ÜÆ. àÆ. ð¯â» Óå¶
ÁÅòÅÜÅÂÆ ÕÅëÆ Ø¾à ðÔÆ êð ÁéÅÜ î§âÆÁ» ÇòÚ¯º Þ¯é¶ çÆ üÕÅÂÆ ÕÅðé
àð¾Õ» Áå¶ ñ¶ìð ç¶Öä ù ÇîñÆÍ ÃðÕÅðÆ Ã§ÃæÅò» Áå¶ ìËºÕ ÁÅî çÆ åð·»
Ö¹¾ñ·¶ êð Õ§îÕÅÜ ÕÅøÆ Ø¾à ç¶Öä ù ÇîÇñÁÅÍ ÇÂà ì§ç ç½ðÅé Õ¹Þ
ç¹ÕÅéçÅð ×ð¹¾ê» ç¶ ð±ê ÇòÚ ÇÜæ¶ ÁÅêäÆÁ» ç¹ÕÅé» ç¶ ìÅÔð åÅô Ö¶âç¶
ç¶Ö¶ ׶, À¹æ¶ Ç×ÁÅéÆ îÅðÕÆà ç¶ ç¹ÕÅéçÅð Áå¶ é½ÜòÅé ñóÕ¶ Ç´Õà Ö¶âÕ¶
Ãî» êÅà Õðç¶ ç¶Ö¶ ׶Í
ç×å î§âÆ (ð¹Çê¿çðÜÆå, îÅé)- ê¿ÜÅì ì§ç ç¶ Ã¾ç¶ ç¶ Ã§×å î§âÆ ÇòÖ¶
òÆ íðò» ÁÃð ç¶Öä ù ÇîÇñÁÅÍ ìÜÅð Áå¶ ç¹ÕÅé» ê±ðÆ åð·» ì§ç ÃéÍ ì¾Ã
Áå¶ Ô¯ð ÃóÕÆ ÁÅòÅÜÅÂÆ òÆ ê±ðÆ åð·» á¾ê ÃÆÍ î§âÆ ÇòÚ ñ×ê× I@
ëÆÃçÆ ç¹ÕÅé» ì§ç ðÔÆÁ»Í òêÅðÕ ÁçÅÇðÁ» ÇòÚ òÆ Û¹¾àÆ òÅñÅ îÅÔ½ñ
ÃÆÍ êzôÅÃé òñ¯º ô»åÆ ìäÅÂÆ ð¾Öä ñÂÆ Ã¹ð¾ÇÖÁÅ ç¶ ê¹ÖåŠǧåÜÅî
ÕÆå¶ ×¶ ÃéÍ Õ¹¾ñ ÇîñÅ Õ¶ ÇÂÔ ì§ç ÇÂà ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ ê±ðé å½ð Óå¶
ô»åÆê±ðé Áå¶ Ãøñ ÃÆÍ
ì¾ñ±ÁÅäÅ (×¹ðéËì ÃÅÜé)- ×ðî ÇÖÁÅñÆ ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» òñ¯º ê¿ÜÅì ì§ç
ç¶ Ã¾ç¶ ù 궺Ⱡֶåð» ÇòÚ ðñò» Çîñò» Ô¹§×ÅðÅ ÇîÇñÁÅÍ ÃóÕ» À¹êð
Çé¾ÜÆ Õ§êéÆ çÆÁ» ì¾Ã» ×ÅÇÂì Ãé êð ê¿ÜÅì ð¯âò¶÷ çÆÁ» ì¾Ã» Ú¾ñ
ðÔÆÁ» ÃéÍ ÃÕðÅðÆ ÃÕ±ñ» ÇòÚ ì¾ÇÚÁ» çÆ Ç×äåÆ Ø¾à ðÔÆ Ü篺 ÇÕ
ÁÇèÁÅêÕ Ü¯ ÁÅêä¶ òÔÆÕñ» Óå¶ ÇâÀ±àÆ À¹êð ÁÅÀ¹ºç¶ Ôé, ÃÕ±ñ» ÇòÚ
ÔÅ÷ð ÃéÍ ÃðÕÅðÆ ìËºÕ Ö¹¾ñ·¶ ðÔ¶, Çê¿â» çÆÁ» ç¹ÕÅé» òÆ Ö¹¾ñ·ÆÁ»
ðÔÆÁ»Í àð¾Õ ÃóÕ» À¹êð ؾà ÔÆ ç¶Öä ù Çîñ¶ êð ÕÅð» Áå¶ Ô¯ð òÔÆÕñ
ÁÅî ò»× Ú¾ñ ðÔ¶ ÃéÍ ÃðÕÅðÆ î¹ñÅ÷î ÁÅêäÆÁ» ÇâÀ±àÆÁ» Óå¶ ì¾Ã» ؾà
Ú¾ñä ÕðÕ¶ ìÔ¹å Ö¾Üñ Ö¹ÁÅðÆ ìÅÁç êÔ¹§Ú¶Í 궺Ⱡֶåð» ÇòÚ ì§ç çÅ
ÁÃð Õ¯ÂÆ ìÔ¹åÅ éÔƺ ÇêÁÅ Áå¶ îÅÔ½ñ ô»åê±ðòÕ ÇðÔÅÍ
îÇÔîÅ ÃðÜÅ (ðÅîÜÆå ôðîÅ)- ÓHD ç¶ Õåñ¶ÁÅî ç½ðÅé ð¯Ã òܯº ÇÜæ¶
ôÇÔð» ÇòÚ î¹Õ§îñ ç¹ÕÅé» ì§ç ðÔÆÁ» À¹æ¶ Çê¿â» ÇòÚ òÆ Â¶Õé±ð ÖÅñÃÅ
ë½Ü òñ¯º ç¹ÕÅé» ì§ç ÕðòÅÂÆÁ» ×ÂÆÁ»Í Â¶Õ é±ð ÖÅñÃÅ ë½Ü ç¶ êzèÅé
ìñÜÆå ÇÃ§Ø ×§×Å é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ Çê§â» ÇòÚ Ü¯ ç¹ÕÅéçÅð
ÁÅêäÆÁ» ç¹ÕÅé» Ö¯ñÆ ìËᶠÃé, ù ì¶éåÆ ÕðÕ¶ ç¹ÕÅé» ì§ç ÕðòÅÂÆÁ» ×ÂÆÁ»Í
ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» éÅñ ñÅí ÇçØ, ÁÜÆå ÇçØ, ×¹ðÚðé ÇÃ§Ø ÖÅñÃÅ, òÆð
ÇÃ§Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
åñò§âÆ ÃÅì¯ (Ü. Ã. ðÅÔÆ)- ÇÂÇåÔÅÃÕ é×ð åñò§âÆ ÃÅì¯ Áå¶ ÇÂÃç¶ ÁÅö-êÅö
çÆÁ» î¿âÆÁ» Á§çð ì§ç ù Ô§¹×ÅðÅ ÇîÇñÁÅ þÍ ì¶ô¾Õ ÃðÕÅðÆ ÁçÅð¶
Ö¹¾ñ·¶ Áå¶ ð¯âò¶÷ çÆÁ» ì¾Ã» ÁÅÇç Úñ ðÔÆÁ» Ãé êð ì÷Åð» Á§çð¯º
ð½äÕ» À¹µÕÅ ÔÆ ×ÅÇÂì ÃéÍ ÃæÅéÕ ìÅÜÅð ÇÜé·» ÇòÚ ê¹ðÅäÅ ìÜÅð, çÃî¶ô
îÅðÕÆà, ÖÅñÃÅ ÃÕ±ñ îÅðÕÆà ÁÅÇç ê±ðé ð±ê ÇòÚ ì§ç ÃéÍ ì¶ô¾Õ Ãò¶ð¶
Ã Õ¹Þ Õ¹ ç¹ÕÅé» Ö¹¾ñ·ÆÁ» Üð±ð Ãé êð ç¶ÖÅç¶ÖÆ ÇÂÕ ç¯ ù Û¾â Õ¶
ÃÅð¶ ç¹ÕÅéçÅð» òñ¯º ç¹ÕÅé» åÕðÆìé ì§ç ÔÆ ð¾ÖÆÁ» ×ÂÆÁ»Í ç¹ÕÅéçÅð
ç¹ÕÅé» ì§ç ÕðÕ¶ å¶ à¯ñÆÁ» ìäÅ Õ¶ åÅô Ö¶âÕ¶ Ãî» ×¹÷Åðç¶ ò¶Ö¶ ׶Í
Öìð ÇñÖ¶ ÜÅä å¾Õ Õ¯ÂÆ òÆ ÁäùÖÅòƺ ØàéÅ Øàé çÆ Õ¯ÂÆ Ã±ÚéÅ éÔƺ
ÃÆÍ
ðÅîê°ðÅ ë±ñ (ñòñÆ ×¯ÇÂñ)- Á¼Ü ðÅîê°ðÅ ë±ñ H@ ëÆÃçÆ ô»åÆê°ðìÕ ì³ç
ÇðÔÅ êð ÃÕ±ñ Ö°¾ñ·¶ ðÔ¶Í ÁÅÅÜÅÂÆ ÇòÚ ÇÕö òÆ åð·» çÅ ÇòØé ò¶Öä ðäé
ù éÔƺ ÇîÇñÁÅ å¶ ÁÅòÅÜÅÂÆ ÁÅî ò»× ÚÅñ± ðÔÆÍ ÇÂà ç½ðÅé âÆ. ÁËÃ.
êÆ. î°Õ³ç ÇÃ³Ø î¼ñ·Æ çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ ò¼Ö-ò¼Ö æÅÇäÁ» çÆ ê°Çñà é¶
ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ ê±ðÆ Ú½ÕÃÆ ð¼ÖÆÍ âÆ. ÁËÃ. êÆ. Ö°ç ðð¼ÇÖÁÅ êÌì³è» çÅ
ÜÅÇÂ÷Å ñËºç¶ ò¶Ö¶ ׶ Áå¶ ìÇá³âÅ ÜÆ. àÆ. ð¯â Óå¶ ÃÇæå ð¶ñò¶ ëÅàÕ
Óå¶ ñ×Ŷ éÅÕ¶ Óå¶ òÆ ñ³îÅ Ãî» ÔÅñÅå» çÅ ÜÅÇÂ÷Å ÇñÁÅÍ ÇÂà ç½ðÅé
æÅäÅ ðÅîê°ðÅ ë±ñ ç¶ Ç³ÚÅðÜ î¶Üð ÇÃ³Ø é¶ ôÇÔð ç¶ ò¼Ö-ò¼Ö ìÜÅð»,
ìÃåÆÁ» Áå¶ Ô¯ð ÇÂñÅÇÕÁ» ÇòÚ ×ôå ÕÆåÆÍ ì³ç çÅ ÁÃð Ãò¶ð Ã î°Õ³îñ
ò¶Öä ù ÇîÇñÁÅÍ ôÇÔð çÅ Ãí 寺 íÆó òÅñÅ å¶ î°¼Ö ìÜÅð ë±ñ ìÅÜÅð î°Õ³îñ
ì³ç ÇðÔÅÍ ÇÂà ìÜÅð ÇòÚ Ã¾éÅàÅ ÛÅÇÂÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ ÜçÇÕ ÃóÕ ç¶ ÁËé
ÇòÚÅñ¶ ì¼ÇÚÁÅ é¶ ÇÕÌÕà Ö¶âÆÍ êÇàÁÅñÅ î³âÆ ÇòÚ Ãò¶ð Ã à»òÆÁ»
ç°ÕÅé» Ö°ñ·ÆÁ» ÃéÍ ì³ç ç½ðÅé ÇÕö òÆ åð·» çÆ ÁäðÖÅòƺ Øàé» éÔƺ
òÅêðÆÍ
îÇÔðÅÜ (ðÖêÅñ ÇóØ)- Á¼Ü ì³ç ç½ðÅé Çê³â ÇòÚ ê±ðÆ ô»åÆ ìäÆ ðÔÆ å¶
î°Õ³îñ ì³ç ÇðÔÅÍ Çê³â ÇòÚ ÇÕö òÆ ÁäðÖÅòƺ ØàéÅ òÅêðé 寺 ð¯Õä
ñÂÆ ê°ÇñÃ é¶ Çê³â ÇòÚ ×ôå ñ×ÅÂÆÍ ç¹ÕÅé» ì§ç ÕðÅÀ¹ä òÅñ¶ Õ¹Þ
é½ÜòÅé» ù ê¹ÇñÃ é¶ Ã¹ð¾ÇÖÁÅ òܯº ÇÔðÅÃå ÓÚ ÇñÁÅÍ
ׯÇéÁÅäÅ, (ìðÅó ÁÅð. ÇçØ)- ÇÃ¾Ö Ü¾æ¶ì§çÆÁ» ç¶ Á¾Ü ê¿ÜÅì ì§ç ç¶
Ã¾ç¶ Óå¶ Ç¾ÕÅ ç¹¾ÕÅ ç¹ÕÅé» ù Û¾â Õ¶ ÃÅð¶ Ô¯ð ÕÅð¯ìÅðÆÁ» é¶ ÁÅê¯
ÁÅêäÆÁ» ç¹ÕÅé» ì§ç ð¾ÖÆÁ»Í ì÷Åð Á§çð ܯ òÆ Ç¾ÕÅ ç¹¾ÕÅ ç¹ÕÅé»
Ö¹¾ñÆÁ» Ãé, ù ì§ç ÕðòÅÀ¹ä ñÂÆ ÇÂ¾Õ Ü¾æ¶ì§çÆ Â¶Õé±ð ÖÅñÃÅ ø½Ü ç¶
ÁÅ×± íÅÂÆ ìñÜÆå ÇÃ§Ø çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á Õ¹¾Þ é½ÜòÅé Çܧ鷻 çÆ Ç×äåÆ
AD-AE ÃÆ é¶ Ü篺 Ö¹¾ñÆÁ» ǧ鷻 ç¹ÕÅé» ù ì§ç ÕðòÅÀ¹äÅ ÚÅÇÔÁÅ å»,
ÇÂÃçÅ Çòð¯è éÅ Ô¯ò¶ Áå¶ ÇÕö åð·» çÆ ×ó·ìó Ô¯ä 寺 ð¯Õä ñÂÆ
ê¹ÇñÃ é¶ ÇÂé·» é½ÜòÅé» ù ÇÔðÅÃå ÇòÚ ñË ÇñÁÅÍ ÇÂà ì§ç ç½ðÅé ÇÂÃ
ØàéÅ ù Û¾â Õ¶ Õ¹¾ñ ÇîñÅÕ¶ Ãí Õ¹¾Þ ôÅåÆ ê±ðòÕ ÇðÔÅÍ
í×åÅ íÅÂÆ (ùÖêÅñ ÇÃ§Ø Ã¯éÆ)- ÓHD ç¶ ÇÃ¾Ö Õåñ¶ÁÅî ç¶ êÆóå» ù
ÇÂéÃÅé ÇçòÅÀ¹ä çÆ î§× ù ñË Õ¶ Á¾Ü ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» òñ¯º Çç¾å¶
ê¿ÜÅì ì§ç ç¶ Ã¾ç¶ ù íðê±ð ÃÇÔï¯× ÇîÇñÁÅÍ ÃæÅéÕ ôÇÔð ÇòÖ¶ Á¾Ü Ãò¶ð¶
寺 ñË Õ¶ ôÅî å¾Õ ì÷Åð çÆ Õ¯ÂÆ òÆ ç¹ÕÅé éÔƺ Ö¹¾ñ·ÆÍ ç¹ÕÅéçÅð
Á¾Ü ç¹ÕÅé» Á§çð à¯ñÆÁ» ìäÅ Õ¶ åÅô Ö¶âç¶ ðÔ¶Í ÃæÅéÕ ê¹Çñà ڽÕÆ ç¶
ǧÚÅðÜ ÃzÆ îé¯Ü Õ¹îÅð çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ôÇÔð Á§çð ÕÂÆ æÅò» À¹êð
ê¹Çñà éÅÕ¶ òÆ ñ×Ŷ ×Â¶Í ôÇÔð Á§çð ì¾Ã» çÆ ÁÅòÅÜÅÂÆ òÆ î¹Õ§îñ
å½ð Óå¶ á¾ê ÔÆ ðÔÆÍ
ðÅî» î§âÆ (åðöî Çç×ñÅ, ×¹ðêzÆå Áð¯óÅ)- ê¿ÜÅì ì§ç ç¶ Ã¾ç¶ Óå¶
Á¾Ü ðÅî» î§âÆ ôÇÔð î¹Õ§îñ å½ð Óå¶ ì§ç ÇðÔÅÍ ôÇÔð ç¶ Ãî±Ô òêÅðÕ
ç×áé» é¶ ô»åÆ ìäÅÂÆ ð¾Öä ñÂÆ ÁÅêä¶ ÕÅð¯ìÅð ê±ðé å½ð Óå¶ ì§ç
ð¾Ö¶ Áå¶ ì§ç ÇòÚ ê±ðÅ ÃÇÔï¯× Çç¾åÅÍ ê¾åðÕÅð» òñ¯º ÕÆå¶ Ãðò¶
Áé¹ÃÅð î¶é ìÜÅð, ùêð îÅðÕÆà, ìËºÕ ìÜÅð, Ö±Ô òÅñÅ ìÜÅð, ×À±ôÅñÅ
ð¯â ìÜÅð, ÔÃêåÅñ ìÜÅð, ÕîÅñ± ð¯â ìÜÅð ÃÅðÅ Ççé î¹Õ§îñ å½ð Óå¶
ì§ç ðÔ¶ ê¿zå± ÃÅð¶ ÃðÕÅðÆ ÁçÅð¶ ÁÅî Ççé» çÆ åð·» Ö¹¾ñ·¶ ðÔ¶Í
|
Ç÷ñ·Å îËÇÜÃàð¶à ò¼ñ¯º
ÕÃÇìÁ» Áå¶ Çê¿â» ÇòÚ áÆÕðÆ êÇÔðÅ ç¶ä ç¶ ÁÅç¶ô
îÅéÃÅ, C éò§ìð (ÃàÅë Çðê¯ðàð)-Ç÷ñ·Å îËÇÜÃàð¶à îÅéÃÅ ÃzÆ Õ¹îÅð
ðÅÔ¹ñ é¶ îÅéÃÅ Ç÷ñ·¶ çÆ Ôç±ç Á§çð Ãî±Ô ç¹ÕÅé» ì§ç Õðé çÅ Ãî» ôÅî H
òܶ ÇéôÇÚå ÕÆåÅ þÍ ãÅì¶, ðËÃà¯ð˺à Áå¶ ÁÔÅå¶ ðÅå A@.C@ òܶ ì§ç
Ô¯ÇÂÁÅ Õðé×¶Í ÇÂÔ Ô¹Õî çòÅÂÆÁ» çÆÁ» ç¹ÕÅé» Óå¶ ñÅ×± éÔƺ Ô¯ä׶Í
À¹é·» ÁÅêä¶ ÇÂÕ Ô¯ð ÁÅç¶ô ðÅÔƺ îÅéÃÅ Ç÷ñ·¶ ÁèÆé ñ¯Õ» ù ÁÅêä¶ Üðé¶àð
ÃËà Øð» çÆ ÚÅð çÆòÅðÆ Á§çð ð¾Öä ç¶ Ô¹Õî ÜÅðÆ ÕÆå¶ Ôé Áå¶ Üðé¶àð çÅ
ÃÅÂÆñ˺Ãð G ë¹¾à À¹ÚÅ Ô¯äÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ Üðé¶àð ç¶ ÁÅòÅ÷ êzç±ôé Áå¶
觱¶º ç¶ ëñÃð±ê Çìðè», ÇìîÅð», ÇòÇçÁÅðæÆÁ» Áå¶ ÁÅî ÜéåÅ ù êzôÅéÆ
Ô§¹çÆ þ Áå¶ ÁÇÜÔ¶ ô¯ð éÅñ Áîé í§× Ô¯ä çÅ ÖåðÅ ìÇäÁÅ ðÇÔ§çÅ þÍ
À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Ô¹Õî» çÆ À¹¦ØäÅ Õðé òÅÇñÁ» ÇÖñÅø ÕÅðòÅÂÆ ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ
Ú¯ðÆ çÆÁ» òÅðçÅå» Óå¶ ÕÅì± êÅÀ¹ä ñÂÆ Áå¶ Áîé ÕÅùé ìðÕðÅð ð¾Öä ñÂÆ
Ç÷ñ·Å îËÇÜÃàð¶à ÃzÆ Õ¹îÅð ðÅÔ¹ñ é¶ îÅéÃÅ ÇÜñ·¶ ç¶ ÃÅð¶ ÕÃÇìÁ» Áå¶
Çê¿â» ÇòÚ éð¯ÂÆ ÇÃÔå òÅñ¶ ÇòÁÕåÆÁ» ù Ôð ð¯÷ ôÅî H òܶº 寺 Ãò¶ð¶ E
òܶ å¾Õ áÆÕðÆ êÇÔðÅ ç¶ä ç¶ ÁÅç¶ô Çç¾å¶ ÔéÍ Ç÷ñ·Å îËÇÜÃàð¶à îÅéÃÅ
é¶ ñ¯Õ» ù ÔçÅÇÂå ÕÆåÆ þ ÇÕ À¹Ô ÇÕðŶçÅð» ç¶ é»Á, ê±ð¶ ò¶ðò¶
Ãì§Çèå ê¹Çñà æÅä¶ Çò¾Ú çðÜ ÕðòÅÀ¹äÍ ÇÂÔ Ô¹Õî BH ççìð å¾Õ ñÅ×±
ðÇÔä׶Í
öòÅ î¹Õå î¹ñÅ÷î» ñÂÆ ê¹ÇñÃ ç¶ çðòÅ÷¶ Ôð Ã Ö¾¹ñ·¶-îÅé
îÅéÃÅ, C éò§ìð (Ã. Çðê¯.)-öòÅ î¹Õå î¹ñÅ÷î» ñÂÆ ê¹ÇñÃ ç¶ çðòÅ÷¶ Ôð
Ã Ö¾¹ñ·¶ Ôé Áå¶ À¹é·» ç¶ Ôð Õ§î ù êÇÔñ ç¶ ÁèÅð Óå¶ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ
À¹Õå êz×àÅòÅ Ã. ÔðÇçÁÅñ ÇÃ§Ø îÅé ÁËÃ. ÁËÃ. êÆ. îÅéÃÅ é¶ Á¾Ü ÇÂæ¶
çÆ îÅéÃÅ ÇðàÅÇÂðâ ǧêñÅÂÆ÷ òËñë¶Áð ÁËïÃƶôé Ç÷ñ·Å îÅéÃÅ çÆ
ÇÂÕ¾åðåÅ ù çì¯èé ÕðÇçÁ» ÕÆåÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Ã¶òÅ î¹Õå î¹ñÅ÷î» ù
ÁÅêä¶ å÷ðì¶ ñ¯Õ íñÅÂÆ ñÂÆ ÁðÇêå Õðé¶ ÚÅÔÆç¶ ÔéÍ À¹é·» ÇÕÔÅ Üæ¶ì§çÆ
ò¾ñ¯º éô¶, ÃîÅÜ ÓÚ¯º Ç×ðÅòà ç±ð Õðé òÅñ¶ ÇòÇôÁ» Óå¶ ÃËîÆéÅð
ÕðòÅÀ¹ä¶ ÚÅÔÆç¶ Ôé ÇÜà ñÂÆ ê¹Çñà À¹é·» ù ê±ðé ÃÇÔï¯× ç¶ä ñÂÆ ÇåÁÅð
þÍ Ã§ÃæÅ ç¶ êzèÅé ìñç¶ò ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ Áå¶ ÕÅùéÆ ÃñÅÔÕÅð ôÇò§çð ÇçØ
ÇÃ¾è± é¶ Ã¶òÅ î¹Õå ÕðîÚÅðÆÁ» çÆÁ» î§×» ÁËÃ. ÁËÃ. êÆ. ç¶ ÇèÁÅé ÓÚ
ÇñÁ»çÆÁ», ÇÜé·» ù ê±ðÅ Õðé çÅ À¹é·» íð¯ÃÅ ÇçòÅÇÂÁÅÍ ÇÂà Ã òÆ.
êÆ. ðÅäÅ Üéðñ ÃÕ¾åð, ÁÅð. Õ¶. Çç×ñÅ îÆå êzèÅé, ÇçÁÅñ Ú§ç ×¹êåÅ
Ö÷ÅéÚÆ, Ü×çÆô ðŶ Üæ¶ì§çÕ ÃÕ¾åð, ÁÅåîÅ ÇÃ§Ø ÁÅåîÅ, åÆðæ ÇçØ
Çî¾åñ, ÇéÔÅñ ÇÃ§Ø À¹íÅ Áå¶ ÕðÇî§çð Õ½ð î˺ìð ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ì¾ÇÚÁ» çÆ êzÇåíÅ ù À¹íÅðéÅ îÅÇêÁ» çÅ ëð÷-ï¯×ðÅÜ ÇçØ
ìÇá§âÅ, C éò§ìð (òñ·Åä)- Á¾Ü ÃæÅéÕ ÇÃñòð úÕà ÃÕ±ñ ç¶ Á¾áò¶º ÃñÅéÅ
Ö¶â ÇçòÃ ç¶ ÃîÅêåÆ ÃîÅð¯Ô î½Õ¶ î¹¾Ö îÇÔîÅé òܯº 깾ܶ ê§ÜÅìÆ Çëñî»
ç¶ ÔÆð¯ ï¯×ðÅÜ ÇÃ§Ø é¶ Ã§ì¯èé ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Áܯն Ã ì¾ÇÚÁ» ÇòÚ
êzÇåíÅ ìÔ¹å þ å¶ îÅÇêÁ» çÅ ëð÷ ìäçÅ þ ÇÕ À¹Ô ì¾Ú¶ çÆ ð¹ÚÆ î¹åÅìÕ
ì¾ÇÚÁ» çÆ êzÇåíÅ ù À¹íÅðéÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Ö¶â» ÃÅⶠÜÆòé çÅ ÁÇÔî Á§×
ÔéÍ ÇÂà ñÂÆ ÷ð±ðÆ þ ÇÕ ì¾ÇÚÁ» ù êó·ÅÂÆ ç¶ éÅñ-éÅñ ֶ⻠éÅñ òÆ
ܯÇóÁÅ ÜÅò¶Í ì¾ÇÚÁ» ù Á¾×¶ å¾Õ ÇñÜÅä ñÂÆ îÅÇêÁ» ù ÚÅÔÆçÅ þ ÇÕ À¹Ô
ÁÇèÁÅêÕ» ù ÃÇÔï¯× ç¶äÍ ÇÂà 寺 êÇÔñ» ÃñÅéÅ Ö¶â Ççòà çÅ ÁÅð§í î¾¹Ö
îÇÔîÅé é¶ Þ§âÅ ñÇÔðÅ Õ¶ ÕÆåÅ Áå¶ ÃÕ±ñ ç¶ ì¾ÇÚÁ» ç¶ îÅðÚ êÅÃà 寺
ÃñÅîÆ ñÂÆÍ ÇÂà ç½ðÅé ì¾ÇÚÁ» é¶ ÁÅêäÆ ÕñÅ ç¶ Ü½Ôð ÇòÖÅÂ¶Í ÃÕ±ñ ç¶
âÅÇÂðËÕàð îËâî ÃzÆîåÆ ÁðÇò§çð Õ½ð ìðÅó å¶ Çêz§ÃÆêñ Çîà éÆñî òðîÅ
é¶ ÁŶ ԯ¶ îÇÔîÅé» ù ÜÆ ÁÅÇÂÁ» ÇÕÔÅÍ Ü¶å± ÇÖâÅðÆÁ» ù î¹¾Ö îÇÔîÅé
ï¯×ðÅÜ ÇÃ§Ø é¶ ÇÂéÅî åÕÃÆî ÕÆå¶Í Á§å ÇòÚ ñ¯Õ éÅÚ í§×ó¶ Áå¶ ðÅôàðÆ
×Æå ç¶ ×ÅÇÂé éÅñ Ö¶â Ççòà ÁÇî¾à ïÅç» Û¾âçÅ ÃîÅêå Ô¯ Ç×ÁÅÍ
é½ÜòÅé ñóÕÆ Á¾× éÅñ Þ¹ñÃÆ
ìÇá§âÅ, C éò§ìð (Ã. Çð.)- ìÇá§âÅ-îÅéÃÅ ð¯â Óå¶ ÇÂ毺 AF ÇÕñ¯îÆàð
ç±ð Çê¿â Õ¯àë¾åÅ ÓÚ ÇÂÕ AG ÃÅñÅ ñóÕÆ ü¾ñ·Å ÜñÅÀ¹ºçÆ Ô¯ÂÆ Á¾× éÅñ
ì¹ðÆ åð·» Þ¹ñà ×ÂÆ, ÇÂÃçÆ Ã±ÚéÅ ÃÔÅðÅ Üé öòÅ ù Çîñä Óå¶ ÃÔÅðÅ
òðÕð î½Õ¶ Óå¶ ê¹¾Ü¶ Áå¶ ñóÕÆ ù ÇÂñÅÜ ñÂÆ å¹ð§å ìÇá§âÅ ÇÃòñ ÔÃêåÅñ
íðåÆ ÕðòÅÇÂÁÅ, ÇÜæ¶ ç¯ Ø¿à¶ Çܧç×Æ å¶ î½å éÅñ ܱÞÇçÁ» Á§å À¹ÃçÆ
î½å Ô¯ ×ÂÆÍ ñóÕÆ çÆ ôéÅÖå ÁîéçÆê Õ½ð ê¹¾åðÆ Ü×ðÅÜ ÇÃ§Ø òÅÃÆ
Õ¯àë¾åÅ òܯº Ô¯ÂÆÍ
àð¾Õ ï±éÆÁé» ÓÚ ðÔÆ î¹Õ§îñ ÔóåÅñ
ìÇá§âÅ, C éò§ìð (Çþè±)- ò¾Ö-ò¾Ö ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» òñ¯º Á¾Ü ê¿ÜÅì ì§ç
ç¶ Ã¾ç¶ å¶ ìÇá§âÅ Ç÷ñ·¶ çÆÁ» Ãî±Ô àð¾Õ ï±éÆÁé» ÇòÚ ÔóåÅñ ðÔÆÍ
ÃæÅéÕ àð¾Õ ï±éÆÁé ÇòÚ ï±éÆÁé ç¶ Ç÷ñ·Å êzèÅé ÁÅåîÅ ÇÃ§Ø ÚÇÔñ çÆ
Á×òÅÂÆ Ô¶á Çç¾ñÆ ç§Ç×Á» ÓÚ îðé òÅñ¶ ÇÃ¾Ö íÅÂÆÚÅð¶ ç¶ ñ¯Õ» ù
ôðè»ÜñÆ í¶ºà ÕÆåÆ ×ÂÆÍ À¹é·» ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ Çç¾ñÆ ç§Ç×Á» ç¶ ç¯ôÆÁ» ù
ÃÜÅò» ÇçòÅÀ¹ä ñÂÆ Á¾Ü Ç÷ñ·¶ Á§çð àð¾Õ» çÅ î¹Õ§îñ Ú¾ÕÅ ÜÅî ÕÆåÅ
Ç×ÁÅ þÍ ÇÂà î½Õ¶ àð¾Õ ï±éÆÁé ìÇá§âÅ ç¶ êzèÅé çÆêǧçð ÇÃ§Ø ÇÃòÆÁ»,
úî êzÕÅô ôðîÅ, àÇÔñ ÇÃ§Ø ì¹¾àð, ðÅÜÅ ÇÃ§Ø ÇÃòÆÁÅ Áå¶ ÇêzåêÅñ ôðîÅ
寺 ÇÂñÅòÅ ò¾âÆ Ç×äåÆ âðÅÂÆòð Áå¶ ÕñÆéð ÔÅÜð ÃéÍ
ÕäÕ ò¶Úä Ü»ç¶ ÕÅìÈ ÕÆå¶ Çâê± Ô¯ñâð ù ÇòíÅ× òñ¯º ìÚÅÀ¹ä çÆÁ» Õ¯Çôô»
ÜÅðÆ
ç×å î§âÆ, C éò§ìð (ôÅî ç¹çð ܯôÆ)- ìÆåÆ I ÁÕå±ìð ç¶ Ççé
ìÇá§âÅ-â¾ìòÅñÆ î¹¾Ö îÅð× Óå¶ Çê¿â ×¹ðæóÆ é¶ó¶ ÕäÕ çÆ íðÆ àzÅñÆ ò¶Úä
Ü»ç¶ Çê¿â îÛÅäÅ ç¶ Çâê± Ô¯ñâð ù Çê¿â ç¶ Õñ¾ì î˺ìð é½ÜòÅé» é¶ ð§×¶
Ô¾æƺ ÕÅì± ÕðÕ¶ ÕäÕ çÆ íðÆ àzÅñÆ ê¹Çñà ù ýºê Çç¾åÆ ÃÆ Áå¶ ë±â
ÃêñÅÂÆ ÇòíÅ× ù Çâê± Ô¯ñâð Çòð¹¾è ÕÅðòÅÂÆ Õðé ñÂÆ ÇÕÔÅ ÃÆ êz§å±
ÇêÛñ¶ BE Ççé» å¯º ÕäÕ çÆ íðÆ ÖóÆ àzÅñÆ àðËÕàð Ãî¶å æÅä¶ ÖóÆ Ô¯ä ç¶
ìÅòܱç Áܶ å¾Õ À¹Õå Çâê± Ô¯ñâð Çòð¹¾è Õ¯ÂÆ òÆ ÕÅðòÅÂÆ éÅ ÕÆå¶ ÜÅä
寺 Çê¿â òÅÃÆ Áå¶ Õñ¾ì î˺ìð» ÇòÚ ÃðÕÅð êzåÆ íÅðÆ ×¹¾ÃÅ êÅÇÂÁÅ ÜÅ
ÇðÔÅ þÍ Çê¿â îÛÅäÅ ç¶ ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú ñÖÇò§çð ÇÃ§Ø Áå¶ Õñ¾ì êzèÅé
êzÇî§çð ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹é·» ç¶ Çê¿â çÅ Çâê± Ô¯ñâð ò¶ç êzÕÅô
ÇêÛñ¶ ÕÅøÆ Áðö 寺 Çê¿â òÅÃÆÁ» çÅ ðÅôé Ôó¾ê Õð ÇðÔÅ ÃÆ Áå¶ ×ðÆì»
ù Çâê± å¯º ÃÃå¶ íÅÁ Çîñä òÅñÆÁ» çÅñ», ÕäÕ Áå¶ Çî¾àÆ çÅ å¶ñ ê±ðÆ
îÅåðÅ ÇòÚ éÅ ç¶ Õ¶ À¹Ãù ìÅÔð ìñËÕ ÇòÚ ò¶Ú Çç§çÅ ÃÆ Çê¿â òÅÃÆ À¹Ã 寺
ì¶Ô¾ç êz¶ôÅé ÃéÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ î½Õ¶ Óå¶ ë±â ÃêñÅÂÆ ÇòíÅ× ù ñÚéÅ
ç¶ä ç¶ ìÅòܱç Çã¾ñ î¾á òÅñÅ ðò¾ÂÆÁÅ ÔÆ ÁêäÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ Áå¶ Ãò¶ð Ã
ëóÆ ÕäÕ çÆ àzÅñÆ çÆ ôÅî å¾Õ Õ¯ÂÆ òÆ ÁÇèÕÅðÆ ÃÅð ñËä ñÂÆ À¹æ¶ éÔƺ
êÔ¹§ÇÚÁÅÍ ôÅî ù êÔ¹§Ú¶ ë±â ÃêñÅÂÆ ç¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» é¶ òÆ Õ¯ÂÆ ï¯×
åþñÆìÖô ÕÅðòÅÂÆ éÔƺ ÕÆåÆ Ãׯº Çâê± Ô¯ñâð ù ìÚÅÀ¹ä ñÂÆ ÔÆ À¹êðÅñ¶
ÕÆå¶Í ÇòíÅ× ç¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» é¶ À¹Õå Çâê± Ô¯ñâð ç¶ Ø𯺠ê¿ÚÅÇÂå çÆ
ÔÅÜðÆ ÇòÚ ç¯ Õ¹Ç§àñ çÅñ» Áå¶ E@ ñÆàð Çî¾àÆ çÅ å¶ñ òÆ î½Õ¶ Òå¶
ëÇóÁŠܯ Áܶ ñ¯Õ» ÇòÚ ò§ÇâÁÅ ÜÅäÅ ÃÆÍ À¹é·» ÇÂÔ òÆ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Õå
Çâê± Ô¯ñâð òñ¯º ÕÅùé çÆÁ» è¾ÜÆÁ» À¹âÅÀ¹ºç¶ ԯ¶ ëðÜÆ ðÅôé ÕÅðâ ìäÅ
Õ¶ ÁÅêä¶ Õ¯ñ ð¾Ö¶ ׶ Ôé ÇÜé·» çÅ ðÅôé À¹Ô Ôð îÔÆé¶ ÃðÕÅð 寺 ñË
Õ¶ Ôó¾ê Õð Ü»çÅ ÃÆÍ À¹é·» ÇÂÔ òÆ ç¯ô ñÅÀ¹ºÇçÁ» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇòíÅ× ç¶
ÁÇèÕÅðÆÁ» éÅñ ÇîñÆí¹×å ÕðÕ¶ ÔÆ ÇÂÔ ÃÅðŠׯðÖè§çÅ ÚñÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ
þÍ ÇÂà ìÅð¶ Ü篺 Ç÷ñ·Å ë±â ÃêñÅÂÆ Õ§àð¯ñð êzòÆé Çò¾Ü éÅñ ë¯é Óå¶
çêðÕ ÕðÕ¶ ÜÅéäÅ ÚÅÇÔÁÅ å» À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Õå Çâê± Ô¯ñâð Çòð¹¾è
ñ¾×¶ ç¯ô» çÆ Ü»Ú ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ þ ܶÕð Çâê± Ô¯ñâð ç¯ôÆ êÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ å»
À¹Ã Çòð¹¾è Ãõå ÕÅùéÆ ÕÅðòÅÂÆ ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ ÇêÛñ¶ BE Ççé» å¯º æÅä¶
Öó·Æ ÕäÕ çÆ íðÆ àzÅñÆ ìÅð¶ Ü篺 ç×å æÅä¶ ç¶ î¹¾Ö ÁøÃð ççÆê ÇçØ
íÅàÆ å¯º ê¹¾ÇÛÁÅ Ç×ÁÅ å» À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ë±â ÃêñÅÂÆ ÇòíÅ× çÆ Çé×ðÅéÆ
Ô¶á ÔÆ ÇÂÔ àzÅñÆ æÅä¶ ÇòÚ Öó·Æ þÍ À¹é·» ç¶ ÕÇÔä Óå¶ ÔÆ À¹Ô ÇÂÃ
ÿì¿èÆ Õ¯ÂÆ À¹ÇÚå ÕÅðòÅÂÆ Õðé׶Í
çÅäÅ î§âÆ ÇòÚ Ççé ðÅå Úñç¶ Ôó§ÇíÁ» ÕÅðé ñ¯Õ ÇìîÅðÆÁ» ç¶ ÇôÕÅð Ô¯ä
ñ¾×¶ - ñ¯Õ» ò¾ñ¯º Çòð¯è
ׯÇéÁÅäÅ, C éò§ìð (ìðÅó ÁÅð. ÇçØ)- Ü篺 寺 Þ¯éÅ î§âÆÁ» ÇòÚ
ÁÅÀ¹äÅ ô¹ð± Ô¯ÇÂÁÅ þ À¹ç¯º 寺 çÅäÅ î§âÆ ÇòÚ Ççé ðÅå ñ×ÅåÅð Ôó§ÇíÁ»
éÅñ ÞÅð çÆ ÃøÅÂÆ Õðé òÅñ¶ á¶Õ¶çÅð» ò¾ñ¯º ÃøÅÂÆ ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ êð
ÇÂÔ ÃøÅÂÆ Ôó§ÇíÁ» éÅñ Ô¯ä ÕðÕ¶ ÇÂé·» ç¹ÁÅðÅ øËñÅÂÆ Ü»çÆ è±ó ÕÅðé
À¹ºÞ å» ÃÅðÅ ôÇÔð ÔÆ êzíÅÇòå þ êð çÅäÅ î§âÆ ôÇÔð ç¶ ÇìñÕ¹¾ñ éÅñ
ñ¾×çÆ Ô¯ä ÕðÕ¶ ÇÂÃç¶ ÁÅñ¶-ç¹ÁÅñ¶ Áå¶ ÁËé Ô¶á êËºç¶ ñ¯Õ ǧé¶
êzíÅÇòå Ô¯ ðÔ¶ Ôé ÇÕ ÇÂé·» Ú¯º ìÔ¹å¶ ×ñ¶ Áå¶ ÃÅÔ çÆÁ» ÇìîÅðÆÁ» 寺
êÆó·å Ô¯ ðÔ¶ ÔéÍ ôÇÔð òÅÃÆÁ» Áå¶ êÆóå ñ¯Õ» ç¶ Çîñä ìÅÁç ÃÕ¾åð î§âÆ
ì¯ðâ Ã: Õ¹ñçÆê ÇÃ§Ø ìðÅó é¶ ÇÂé·» á¶Õ¶çÅð» ù Ôó§ÇíÁ» éÅñ ÞÅð çÆ
ÃøÅÂÆ éÅ Õðé çÅ Áç¶ô Çç¾åÅ ÃÆ Áå¶ ê¹Çñà êzôÅôé ù òÆ ÇÂà Ãì§è ÇòÚ
ÇôÕÅÇÂå ÕÆåÆ ×ÂÆ ÃÆ êð ÔÅñ¶ å¾Õ ÇÂà ù ð¯Õä ÇòÚ ÁÇèÕÅðÆ ÁÃîð¾æ é÷ð
ÁÅ ðÔ¶ ÔéÍ ñ¯Õ» çÅ ç¯ô þ ÇÕ Ç÷ñÅ êzôÅôé é¶ À¹é·» çÆ ÇÃÔå ñÂÆ õåðÅ
ìäÆ ×§íÆð Ãî¾ÇÃÁÅ ò¾ñ ÇÕö é¶ Õ¯ÂÆ ÇèÁÅé ÔÆ éÔƺ Çç¾åÅÍ êÆó·å ñ¯Õ»
çÅ ÕÇÔäÅ þ ÇÕ Ô¹ä ÇÕ¾èð Ç×ÁÅ êzç±ôé ì¯ðâ Áå¶ êzôÅôé ÇÜÃé¶ ÇÕ ÇÂé·»
á¶Õ¶çÅð» ù ôð¶ÁÅî êzç±ôé øËñÅÀ¹ä çÅ á¶ÕÅ Çç¾åÅ þÍ
é×ð Õ½ºÃñ êzèÅé òñ¯º ç¯ ÁÅð. ú. ÇÃÃàî» çÅ À¹çØÅàé
í¹¼Ú¯ î³âÆ, C éò§ìð (öáÆ, Çþè±)-ê¿ÜÅì ÃðÕÅð òñ¯º êÆä òÅñ¶ ÃÅø
êÅäÆ ç¶ ñÂÆ ñ×Ŷ ÜÅ ðÔ¶ ÁÅð. ú. ÇÃÃàî ç¶ åÇÔå Á¾Ü Îé×ð Õ½ºÃñ çÆ
êzèÅé ÃzÆîåÆ çðôéÅ ç¶òÆ ×ð× é¶ î§âÆ ÇòÚ BE ñ¾Ö ð¹ê¶ çÆ ñÅ×å éÅñ
ñ×Ŷ ׶ ç¯ ÁÅð. ú. ÇÃÃàî» çÅ À¹çØÅàé ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ é×ð Õ½ºÃñ ç¶
ÕÅðÜÃÅèÕ ÁøÃð Ã: ðÅÜêÅñ ÇÃ§Ø î¾Õó 寺 ÇÂñÅòÅ ò¾Ö-ò¾Ö òÅðâ» ç¶ é×ð
Õ½ºÃñð òÆ î½Ü±ç ÃéÍ ÇÂà Ãì§èÆ ×¾ñ ÕðÇçÁ» é×ð Õ½ºÃñ ç¶ ÕÅðÜ ÃÅèÕ
ÁøÃð Ã: ðÅÜêÅñ ÇÃ§Ø î¾Õó é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÜîÆé Ô¶áñÅ êÅäÆ êÆä ï¯× éÅ
Ô¯ä ÕÅðé ÃðÕÅð òñ¯º ôÇÔð», ÕÃÇìÁ» Áå¶ Çê¿â» ÇòÚ ÁÅð. ú. ÇÃÃàî ñ×Ŷ
ÜÅ ðÔ¶ Ôé å» Ü¯ ñ¯Õ» çÅ êÆä òÅñ¶ êÅäÆ éÅñ Ô¯ä òÅñÆÁ» ÇìîÅðÆÁ» 寺
ìÚÅÁ Ô¯ ÃÕ¶Í ÇÂ¼æ¶ ì¾Ã Ãà˺â ç¶ éÜçÆÕ ÇîÀ±ºÃêñ êÅðÕ ÇòÖ¶ Áå¶ ç±ÃðÅ
×¹ð± ÁðÜé ç¶ò é×ð ÇòÖ¶ ÃÇæå ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÇòÚ ñ×Ŷ ׶ ÁÅð. ú.
ÇÃÃàî» Óå¶ ÕðÆì BE ñ¾Ö ð¹ê¶ çÅ ÖðÚ ÁÅÇÂÁÅ þÍ ÇÂÔ ÇÃÃàî àÅàÅ Õ§êéÆ
éÅñ Ãì§èå þ Áå¶ éÅçÆ Üñ ùð¾ÇÖÁÅ Õ¶ºçð òܯº ÃæÅêå ÕÆåÅ Ç×ÁÅ þÍ ÇÂÃ
ÁÅð. ú. ÇÃÃàî ðÅÔÆ ñ¯Õ» ù A@ êËö êzåÆ ñÆàð ç¶ ÇÔÃÅì éÅñ ÃÅø ùèðÅ
êÆä òÅñÅ êÅäÆ Çç¾åÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà î½Õ¶ å¶ î½Ü±ç é×ð Õ½ºÃñð» ÓÚ Çòé¯ç
Çì§àÅ, éð¶ô ê¾êÆ, éÅÔð ÇçØ, ÇÛ§çð ÇÃ§Ø Áå¶ ñ¾ÕÆ å¯º ÇÂñÅòÅ éðçÆê
Õ¹îÅð ×ð×, Çôòé§çðé ñÅñ Áå¶ ÁÅð.ú. ÇÃÃàî ç¶ ÁÇèÕÅðÆ î½Ü±ç ÃéÍ
ÁÅòÅðÅ Õ¹¾ÇåÁ» 寺 ñ¯Õ êzôÅé
Þ¹éÆð, C éò§ìð (Çé. ê. ê.)-Ö¶åð ç¶ ñ¯Õ ÁÅòÅðÅ Õ¹¾ÇåÁ» 寺 ìÔ¹å êz¶ôÅé
ÔéÍ ë¾åÅ îÅñ¯ÕÅ å¶ ÜàÅäÅ Õ˺ÚÆÁ» é÷çÆÕ ìäÆÁ» ãÅäÆÁ» ç¶ ÕðÆì çðÜé»
Ö§±-ÖÅð Õ¹¾ÇåÁ» ç¶ Þ§¹â ò¶Öä ù ÁÅî ÔÆ Çîñç¶ Ôé Áå¶ ðÅå ù ¦Øä Ã
ñ¯Õ âðç¶ ÔéÍ ðäÜÆå ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÜàÅäÅ Õ˺ÚÆÁ» é÷çÆÕ îÆðê¹ð
ãÅäÆÁ» Õ¯ñ Õ¹¾å¶ î¯àðÃÅÇÂÕñ ÃòÅð» Óå¶ ÁÚÅéÕ ÔîñÅ Õð Çç§ç¶ Ôé ÇÜÃ
éÅñ ÕÂÆ ÔÅçö òÆ Ô¯ ü¾Õ¶ ÔéÍ ñ¯Õ» é¶ êzôÅÃé 寺 î§× ÕÆåÆ þ ÇÕ ÇÂé·»
Õ¹¾ÇåÁ» çÅ Õ¯ÂÆ Ô¾ñ Õ¾ÇãÁÅ ÜÅò¶Í
ÃÕ±ñ ÓÚ¯º B ×Ëà Çæâð Ú¯ðÆ
îÅéÃÅ, C éò§ìð (Ã. ð.)-ÃðÕÅðÆ êzÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ ׶Ôñ¶ Çò¾Ú Çîâ ⶠîÆñ
ç¶ ÖÅä¶ ñÂÆ Çîñ¶ B ×Ëà Çæâð Ú¯ðÆ Ô¯ ׶ ÔéÍ ÇÂà Ãì§èÆ ÃÕ±ñ ç¶
î¹¾Ö ÁÇèÁÅêÕ ìñòÆð ÇÃ§Ø é¶ ê¹Çñà ù ÇñÖÅÂÆ Çðê¯ðà Çò¾Ú ç¾ÇÃÁÅ þ ÇÕ
Ú¯ð» é¶ ðÅå Ã À¹Õå Çæâð Ú¯ðÆ Õð ñ¶, À¹é·» ù Ãò¶ð ò¶ñ¶ ÃÕ±ñ
ÁÅÀ¹ä Óå¶ ÇÂà çÅ êåÅ ñ¾×ÅÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃÕ±ñ Çò¾Ú êÇÔñ» òÆ ÕÂÆ
Ú¯ðÆÁ» Ô¯ ü¾ÕÆÁ» Ôé êz§å± ê¹Çñà ò¾ñ¯º Õ¯ÂÆ ã¹Õòƺ ÕÅðòÅÂÆ éÔƺ
Ô¯ÂÆÍ î¹¾Ö ÁÇèÁÅêÕ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃÕ±ñ Çò¾Ú ðÖòÅñÆ ñÂÆ Ú½ºÕÆçÅð Çéï¹Õå
ÕÆåÅ ÜÅò¶Í
ÂÆ. ÜÆ. ÁËÃ. òñ³àÆÁð» çÆ ÕÅÀº±ÃÇñ³× Á¼Ü
øðÆçÕ¯à, C éò³ìð (ÔðÇî³çð Çî³çÅ)-ÂÆ. ÜÆ. ÁËÃ. òñ³àÆÁð» ù ÂÆ. àÆ.
àÆ. Õ¯ðà ÇòÚ çÅÖñ¶ ñÂÆ åÆÜÆ ÕÅÀ±ºÃÇñ³× D éò³ìð @I ù Ãò¶ð¶ A@ òܶ
âÅÇÂà øðÆçÕ¯à ÇòÖ¶ ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ ÇÂÔ ÜÅäÕÅðÆ Çç³ÇçÁ» âÅÇÂà ç¶
Çê̳ÃÆêñ Çðê±çîé Õ½ð é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ Ü¯ ÂÆ. ÜÆ. ÁËÃ. òñ¿àÆÁð êÇÔñ»
ÇÕö ÕÅðé ÕðÕ¶ Áð÷Æ éÔƺ ç¶ ÃÕ¶ À°Ô ÁÅêä¶ ÃÅð¶ ÁÃñÆ çÃåÅò¶Ü ñË Õ¶
D éò³ìð ù âÅÇÂà ÇòÖ¶ ÕÅÀ±ºÃÇñ³× ñÂÆ ÁÅ ÃÕç¶ ÔéÍ
ð¶ñ ×¾âÆ Ô¶á ÁÅ Õ¶ î½å
îñ¯à, C éò§ìð (×¹ðîÆå ÇÃ³Ø î¼Õó)-ìÆåÆ ðÅå ÃæÅéÕ ð¶ñò¶ Ãà¶ôé Õ¯ñ
ÇÂÕ ÇòÁÕåÆ çÆ ð¶ñ ×¾âÆ Ô¶á» ÁÅ ÜÅä ÕðÕ¶ î½Õ¶ Óå¶ î½å Ô¯ ×ÂÆÍ ð¶ñò¶
ê¹ÇñÃ é¶ ÇîzåÕ ç¶ òÅðû ç¶ ÇìÁÅé» Óå¶ AGD çÆ ÕÅðòÅÂÆ ÕÆåÆ þÍ êzÅêå
ÕÆåÆ ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð î¹Ô¾ñÅ ðòÆçÅà é×ð çÅ ðÇÔä òÅñÅ ÇåñÕ ðÅÜ ê¹¼åð
ñÛîÆ éðÅÇÂä ìÆåÆ ðÅå ð¯÷ÅéÅ ò»× ð¶ñò¶ ñÅÂÆé» Õ¯ñ ÔÅÜå ñÂÆ ÜÅ ÇðÔÅ
ÃÆ ÇÂö ç½ðÅé çÈܶ êÅö ð¶ñ ×¾âÆ ÁÅÀ¹ä ÕðÕ¶ À¹Ô ØìðÅ Ç×ÁÅ Áå¶
ñÅÂÆé» Óå¶ Çâ¾× ÇêÁÅÍ ð¶ñ ×¾âÆ Ô¶á» ÁÅÀ¹ä éÅñ ÇÜà çÆ î½Õ¶ Óå¶ ÔÆ
î½å Ô¯ ×ÂÆÍ
ÃðàÆÇëÕ¶à ò§â¶
îÅéÃÅ, C éò§ìð (Ã. Çðê¯.)-ê¿ÜÅì ÁÅÂÆ. ÃÆ. àÆ. êz¯ÜËÕà ò¾ñ¯º ê¿ÜÅì
ÇÂéëÅðî¶ôé Áå¶ ÕÇîÀ±éÆÕ¶ôé àËÕéÅñ½ÜÆ (ÕÅñ ÃÆ) ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ ÃÕ±ñ
Ã 寺 ìÅÁç +B êÅà ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ñÂÆ âÅàÅ Á˺àðÆ ÁÅêð¶àð çÅ Õ¯ðÃ
ܯ ÇÕ Çå§é îÔÆé¶ ê±ðÅ Ô¯ä À¹êð§å êÅà ԯä òÅñ¶ ÃðÕÅðÆ ×ðñ÷ ÃËÕ§âðÆ
ÃÕ±ñ îÅéÃÅ Ã˺àð ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù Ç÷ñ·Å ÁÅÂÆ. ÃÆ. àÆ. Õ¯ÁÅðâÆé¶àð
Ã. ÜÃêzÆå ÇÃ§Ø Áå¶ êzçÆê Çî¾åñ é¶ ÃðàÆÇëÕ¶à ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ÃzÆ ÁÇîzå êÅñ ×ð×, ÁÜË Çî¾åñ Õ§ÇêÀ±àð ÁÅêð¶àð, ÔðÜÆå
ÇÃ§Ø Õ¯ÁÅðâÆé¶àð ÁËܱÃËà ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ Ç÷ñ·Å Õ¯ÁðâÆé¶àð é¶ Ãî±Ô
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù ÇÕÔÅ ÇÕ À¹Ô ÇÂà ÃðàÆÇëÕ¶à Õ¯ðà Çò¾Ú ÕÆå¶ Õ§î çÆ
êzËÕÇàà ÜÅðÆ ð¾ÖäÍ
×¹ðê¹ðì ôðèÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅ
î³âÆ ìðÆòÅñÅ, C éò§ìð (Çéðí¯ñ ÇóØ)-Ǿ毺 ÕðÆì D ÇÕñ¯îÆàð ç±ð
Çê³â ò¾à± ÇòÚ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ç¹¾Ö ÇéòÅðé ÃÅÇÔì ÇòÚ ×¹ðê¹ðì çÅ ÇçÔÅóÅ è±îèÅî
éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ç¶ î¹¼Ö êzì§èÕ ìÅìÅ ðÅÜ ÇóØ
ò¾à± é¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Ãî±Ô Çê³â òÅÃÆÁ» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ
×¹ðê¹ðì çÅ ÇçÔÅóÅ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ Áå¶ ×¹ð± ÕÅ ¦×ð òÆ Áå¹¾à òðåÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅÍ
î¹ÕåÃð ÇòÚ¯º ECI éÕñÆ ÃÆâÆÁ» øóÆÁ»
î¹ÕåÃð, C éò§ìð (çðçÆ, ùÖêÅñ ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯º)-æÅäÅ ÇÃàÆ î¹ÕåÃð çÆ
ê¹ÇñÃ é¶ Á¾Ü î¹ÕåÃð ÇòÖ¶ éËôéñ îÅðÕÆà ÇòÚ ÇÂÕ ç¹ÕÅé Óå¶ ÛÅêÅ îÅð
Õ¶ ECI ÜÅñÆ ÃÆâÆÁÅ øóÆÁ» Ôé å¶ ÇÂÕ ÇòÁÕåÆ À¹êð êðÚÅ òÆ çð÷ ÕÆåÅ
Ç×ÁÅ þÍ ÇîñÆ ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð dzéòËÃàÆ׶àð dzâÆÁé ÇîÀ±Ç÷Õ Ç³âÃàðÆ
Çç¾ñÆ ç¶ ÕðîÚÅðÆ ÔðÇܳçð êÅñ ÇÃ³Ø ù êåÅ ñ¾×Å ÃÆ ÇÕ ÇÂà ìÅ÷Åð ÇòÚ
éÕñÆ ÃÆâÆÁ» ò¶ÚÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ» Ôé À¹Ã é¶ ê¹Çñà ù éÅñ ñË Õ¶ ÃåÆô Õ¹îÅð
ê°¼åð ñÛîä çÅà çÆ ç¹ÕÅé Óå¶ ÛÅêÅ îðòÅÇÂÁÅ å¶ À¹Ã ù À¹¼æ¯º éÕñÆ
ÃÆâÆÁ» ÇîñÆÁ»Í ç¯ôÆ ÇÖñÅø èÅðÅ EA- EB ¶, FC- FD ¶ ÁèÆé նà çðÜ
ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ñÅñ Þ§âŠǾà í¾áÅ î÷ç±ð ï±éÆÁé çÆ Ö¶åðÆ ÕÅéëð§Ã
î¹ÕåÃð, C éò¿ìð (ðäÜÆå ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯º)-ñÅñ Þ¿âŠǼà í¾áÅ î÷çÈð
ïÈéÆÁé (Ç÷ñ·Å î¹ÕåÃð-Çøð¯÷ê¹ð-øðÆçÕ¯à) çÆ Ö¶åðÆ ÕÅéëð¿Ã ÃÅæÆ
×¹ðî¶ñ ÇÃ³Ø ÃÆðòÅñÆ, îÅé ÇÃ³Ø Ã¿×ðÈð, ÜÃêÅñ ÇÃ³Ø ðä ÇÃ³Ø òÅñÅ Óå¶
ÁèÅðå êÌèÅé×Æ î³âñ çÆ Çé×ðÅéÆ Ô¶á ׯÇéÁÅéÅ ð¯â ÃÇæå çøåð ÇòÖ¶
Ô¯ÂÆÍ ÕÅéëð¿Ã çÅ À¹çØÅàé ÇçÔÅåÆ î÷çÈð î¯ðÚÅ ê³ÜÅì ç¶ ÕéòÆéð ÃÅæÆ
ô¶ð ÇÃ³Ø ëðòÅÔÆ é¶ ÕÆåÅÍ îÆÇà³× ÇòÚ ÃÅæÆ Ç¿çðÜÆå é¶ ÇêÛñÆ ÃÅñ ñó¶
׶ ÿØðô Áå¶ Á×ñ¶ Ççé» ÇòÚ ê³ÜÅì çÆ í¾áÅ î÷çÈð» çÆ Õî¶àÆ ò¾ñ¯º
ìäŶ ׶ ê̯×ðÅî» ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆÍ ÃÌÆ Ç³çðÜÆå é¶ Çå³é»
Ç÷Çñ·Á» çÆ Ã»ÞÆ ÷¯éñ Õî¶àÆ çÆ BE î˺ìðÆ Õî¶àÆ çÅ é»Á ê¶ô ÕÆåÅÍ éÅñ
ÔÆ ÁÔ¹ç¶çÅð» çÆ Ú¯ä ÕÆåÆÍ ÇÂà ÇòÚ ×¹ðî¶ñ ÇÃ³Ø ÃÆðòÅñÆ êÌèÅé, ÜÃêÅñ
ÇÃ³Ø ðä ÇÃ³Ø òÅñÅ ù ÃÆéÆÁð îÆå êÌèÅé, ìÅìÈ ðÅî Áì¯Ôð Áå¶ Çé¿çÅ ðÅî
î¹ÕåÃð ù îÆå êÌèÅé, ÇÚîé ñÅñ Áå¶ ìñòÆð ÇÃ¿Ø Üéðñ ÃÕ¾åð, ÖÜÅéÚÆ
Ç¿çðÜÆå, ðÅÜÅ ÇÃ¿Ø ÃÔÅÇÂÕ ÖÜÅéÚÆ, Ü×ÃÆð ÇÃ¿Ø êÌËà ÃÕ¾åð, ×¹ðîÆå
ÇÃ¿Ø Üæ¶ì¿çÕ ÃÕ¾åð üä¶ ×Â¶Í îÆÇà³× ù Üéðñ ÃÕ¾åð ÃÅæÆ îÅé ÇóØ,
Ü¿×ñÅå òðÕð ïÈéÆÁé ê³ÜÅì ç¶ Üéðñ ÃÕ¾åð ÃÅæÆ ìñòÆð ÇÃ³Ø ÃÆòÆÁÅ,
êÆ.ÁÅð.àÆ.ÃÆ òðÕð ïÈéÆÁé ç¶ Ç÷ñ·Å Üéðñ ÃÕ¾åð ð¹Çê³çð ÇÿØ, òÆðêÅñ
Õ½ð ìð×ÅóÆ, ×¹ðîÆå ÇÿØ, ÃÅæÆ ×¹ðî¶ñ ÇÃ¿Ø ÃÆðòÅñÆ ÁÅÇç é¶ òÆ
ÿì¯èé ÕÆåÅÍ
éð¶×Å ÃÕÆî ÁèÆé ÃðÕÅð ù Ôð¶Õ ×ðÆì ù ð¹÷×Åð ç¶äÅ êò¶×Å-ÕÅîð¶â Ü×ð±ê
î¹ÕåÃð, C éò§ìð (ùÖêÅñ ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯º)-Á¾Ü ÇÂ¾æ¶ éð¶×Å ð¹÷×Åð êzÅêå
î÷ç±ð ï±éÆÁé Ç÷ñ·Å î¹ÕåÃð ç¶ Ã¾ç¶ Óå¶ éð¶×Å òðÕð» é¶ ìÆ. âÆ. êÆ.
ú. î¹ÕåÃð ç¶ çøåð ÃÅÔîä¶ èðéÅ Çç¾åÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ì¯ñÇçÁ» ÃÆ. êÆ. ÁÅÂÆ
ç¶ ÃÅìÕŠñìÅ ÃÕ¾åð ÕÅîð¶â Ü×ð±ê ÇÃ³Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Áé¶ÕÅ Çê³â ÁÇÜÔ¶
Ôé ÇÜ¾æ¶ î÷ç±ð» ù éð¶×Å ÃÕÆî ÁèÆé ð¹÷×Åð éÔƺ Çç¾åÅ ÜÅ ÇðÔÅ Üç ÇÕ
ÇÂÔ Ôð¶Õ î÷ç±ð çÅ Ô¾Õ ìäçÅ þ å¶ A@@ Ççé çÅ Õ§î Ôð¶Õ î÷ç±ð ù ç¶äÅ
êò¶×ÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà ò¶ñ¶ éð¶×Å ÃÕÆî çÆÁ» è¾ÜÆÁ» À¹âÅÂÆÁ» ÜÅ
ðÔÆÁ» ÔéÍ ÇÜé·» î÷ç±ð» é¶ Õ§î ÕÆåÅ þ À°é·» ù À¹é·» ç¶ êËö éÔƺ
Çç¾å¶ ÜÅ ðÔ¶Í À¹é·» À¹çÔÅðä Çç¾åÆ ÇÕ Çê³â çױè½ä ÇòÖ¶ ÇêÛñ¶ ç¯
îÔÆé¶ å¯º Õ§î ç¶ êËö éÔƺ Çç¾å¶ ÜÅ ðÔ¶Í À¹ñàÅ Ãðê³Ú î÷ç±ð» ù Ô¯ð
ì¯ñÆ ì¯ñ ÇðÔÅ þÍ ÇÂà î½Õ¶ ï±éÆÁé ç¶ Ç÷ñ·Å êzèÅé íÆîÅ ÇÃ³Ø Áå¶
Ç÷ñ·Å ÃÕ¾åð ÕÅîð¶â ×¹ñÜÅð ÇÃ³Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ éð¶×Å ÃÕÆî ÁèÆé î÷ç±ð» ù
À¹Þ òÆ A@ ð¹ê¶ êzåÆÇçé ؾà Çç¾å¶ ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ À¹é·» ÇÂÔ òÆ î³× ÕÆåÆ
ÇÕ ìÕŶ êËö Çç¾å¶ ÜÅäÍ ì¹ñÅÇðÁ» é¶ ÇÂÔ òÆ ÇÕÔÅ ÇÕ Çê³â æ»ç¶òÅñÅ
ÇòÖ¶ ÕÂÆ î÷ç±ð» ù Õ§î éÔƺ Çç¾åÅ ÜÅ ÇðÔŠܯ îÅóÆ ×¾ñ þÍ èðé¶ ù
çì¯èé ÕðÇçÁ» ÕÅîð¶â ì¯Ôó ÇÃ³Ø Áå¶ ìÆìÆ îéêÆzå Õ½ð çױè½é é¶ Ö¶å
î÷ç±ð» ù ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ AG éò§ìð ù î¯×Å ÇòÖ¶ êÔ¹§Úä ÇÜ¾æ¶ Ã±ìÅ ê¼èðÆ
ðËñÆ ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ ÇÂà î½Õ¶ å¶ ìÆ. âÆ. êÆ. ú î¹ÕåÃð ÃÌÆîåÆ êðîÜÆå
Õ½ð ù òøç é¶ ÇÂÕ î³× ê¼åð òÆ Çç¾åÅÍ ìÆ. âÆ. êÆ. ú é¶ òøç ù ÇòôòÅÃ
ÇçòÅÇÂÁÅ ÇÕ Ü¯ òÆ Ãðê³Ú ÕÅùé çÆ À¹¦ØäÅ Õð¶×ÅÍ À¹Ã ç¶ ÇÖñÅø Ãõå
ÕÅðòÅÂÆ ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ éð¶×Å ÃÕÆî ÁèÆé ÇÕö ù î÷ç±ð ù ÇèÕ¾å ÁÅÀ¹ºçÆ
þ å» À¹Ô À¹é·» éÅñ ÇþèŠçêðÕ Õð ÃÕçÅ þÍ
íÅðÆ îÅåðÅ ÓÚ éôÆñÆÁ» çòÅÂÆÁ» Ãî¶å Çå§é ÕÅì
ÈìÇá§âÅ, C éò§ìð (×¹ðå¶Ü ÇÃ§Ø Çþè±)- ê¹ÇñÃ é¶ Çå§é ÇòÁÕåÆÁ» ù
íÅðÆ îÅåðÅ ÓÚ éôÆñÆÁ» çòÅÂÆÁ» Ãî¶å ÕÅìÈ ÕÆåÅ þÍ êzÅêå ÜÅäÕÅðÆ
Áé¹ÃÅð æÅäÅ Õ¯åòÅñÆ ê¹ÇñÃ ç¶ Ãì ǧÃêËÕàð ìñòÆð Ú§ç é¶ ×ôå ç½ðÅé
ç¯ ô¾ÕÆ é½ÜòÅé» ù ð¯Õ Õ¶ Ü篺 À¹é·» çÆ åñÅôÆ ñÂÆ å» À¹é·» Õ¯ñ¯º HG
ôÆôÆÁ» éô¶ çÆ çòÅÂÆ çÆÁ» ìðÅîç ÕÆåÆÁ»Í ÕÇæ¾å ç¯ôÆÁ» çÆ ôéÅÖå ק×Å
ðÅî ê¹¾åð Õ¹ñòÆð ÇÃ§Ø òÅÃÆ ÖÅñÃÅ ×ðÅÀ±ºâ ìÇá§âÅ Áå¶ îçé ñÅñ ê¹¾åð
ç¶òÅ ðÅî òÅÃÆ ×¹ð± éÅéÕê¹ðÅ ìÇá§âÅ òܯº Ô¯ÂÆÍ ê¹ÇñÃ é¶ ç¯ò» ÇÖñÅø
îÅîñÅ çðÜ Õð ÇñÁÅ þÍ ê¹Çñà ñåð» Áé¹ÃÅð ç¯ò¶º å¹ð Çëð Õ¶ é½ÜòÅé» ù
éôÅ ò¶Úä çÅ Õ§î Õðç¶ ÃéÍ ÇÂà åð·» æÅäÅ ðÅî» î§âÆ çÆ ê¹ÇñÃ é¶ ÇÂÕ
ÇòÁÕåÆ ù E ÇÕñ¯ Ú±ðÅ ê¯Ãå Ãî¶å ÕÅìÈ ÕÆåÅ þÍ êzÅêå ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð
Ãì ǧÃêËÕàð î¯Ôé ÇÃ§Ø é¶ Çê¿â åðÖÅäòÅñÅ ÇòÖ¶ éÅÕÅ ñ×ÅÇÂÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ
ÃÆ ÇÕ Ü篺 ÇÂÕ ÇòÁÕåÆ ù ð¯Õ Õ¶ åñÅôÆ ñÂÆ å» À¹Ã Õ¯ñ¯º ê¿Ü ÇÕñ¯ Ú±ðÅ
ê¯Ãå ÇîÇñÁÅÍ ç¯ôÆ çÆ ôéÅÖå ÕðîÜÆå ÇÃ§Ø ê¹¾åð ìéòÅðÆ ñÅñ òÅÃÆ Ø¯ÇóÁ»
òÅñÆ æÅäÅ ðÅäÆÁÅ ÇÃðÃÅ òܯº Ô¯ÂÆÍ
Ú¯ðÆ ç¶ ç¯ô Ô¶á ç¯ Óå¶ îÅîñÅ çðÜ : ê¹ÇñÃ é¶ ÔñòÅÂÆ çÆ ç¹ÕÅé ÇòÚ¯º
å¶åÆ Ô÷Åð ð¹ê¶ Áå¶ ÇÂÕ ÇÕÃÅé ç¶ Ö¶å ÇòÚ¯º éðîÅ Ú¯ðÆ Õðé ç¶ ç¯ô Ô¶á
ç¯ ÇòÁÕåÆÁ» ÇÖñÅø îÅîñÅ çðÜ ÕÆåÅ þÍ Õ¯åòÅñÆ ê¹Çñà ù Çç¾åÆ ÇôÕÅÇÂå
ÇòÚ ÃåêÅñ ׯÇÂñ ê¹¾åð åðöî ñÅñ ׯÇÂñ òÅÃÆ êðÃðÅî é×ð ìÇá§âÅ é¶
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ô ìÇá§âÅ ÇòÖ¶ ÔñòÅÂÆ çÆ ç¹ÕÅé ÕðçÅ þÍ À¹Ãé¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
ìÅì± Ô¹ÃËé ê¹¾åð ÁÖåð Ô¹ÃËé òÅÃÆ êðÃðÅî é×ð é¶ ÁÅêä¶ Ô¯ðé» ÃÅæÆÁ»
éÅñ ÇîñÕ¶ À¹Ãç¶ ×¾ñ·¶ ÇòÚ¯º å¶åÆ Ô÷Åð ð¹ê¶ Ú¯ðÆ Õð ñÂ¶Í ÇÂö åð·»
æÅäÅ åñò§âÆ ÃÅì¯ ê¹Çñà ù Çç¾åÆ ÇôÕÅÇÂå ÇòÚ Ãòðé ÇÃ§Ø ê¹¾åð ÔÅÕî
ÇÃ§Ø òÅÃÆ ìÇÔîä ܾÃÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÕÅñÅ ÇÃ§Ø ê¹¾åð ìñç¶ò ÇÃ§Ø òÅÃÆ
ìÇÔîä ܾÃÅ ÇÃ§Ø é¶ À¹Ãç¶ Ö¶å ÇòÚ¯º DE ÇÕñ¯ éðîÅ Ú¯ðÆ Õð ÇñÁÅÍ
ê¹ÇñÃ é¶ Ú¯ðÆ ç¶ ç¯ò» îÅîÇñÁ» À¹Õå ÇòÁÕåÆÁ» å¶ î¹Õ¾çîÅ çðÜ Õð ÇñÁÅ
þÍ
ÔÅÕÈòÅñÅ ê³ÜÅì çÅ êÇÔñÅ îÅâñ ÇÃÔå Çê³â ìÇäÁÅ
ç¯çÅ, C éò§ìð (ÜÃòÆð ÇÃ³Ø í¹¾ñð)-î¹¼Ö î³åðÆ Ã: êzÕÅô ÇÃ³Ø ìÅçñ Áå¶
ÇÃÔå î³åðÆ ê³ÜÅì êz¯øËÃð ñÕôîÆ Õ»åÅ ÚÅòñÅ çŠùêéÅ ÃÅÇðÁ» ñÂÆ ÇÃÔå
ù å§çð¹Ãå Õðé ñÂÆ éòÆ ê¹ñ»Ø ê¹¼àÇçÁ» ÃzÆ ÃåÆô Ú§çðÅ ÁÅÂÆ. ¶. ÁËÃ
êzî¾¹Ö ÃÕ¾åð å¶ êÇðòÅð íñÅÂÆ ÇòíÅ× ê³ÜÅì Áå¶ âÅ. ÁËÃ. êÆ. ÁËà ïÔñ
âÅÇÂðËÕàð ÇÃÔå ÇòíÅ× ê³ÜÅì çÆ ÇîÔéå å¶ ñ×é ÃçÕÅ Ç÷ñ·Å î¹ÕåÃð ç¶
Çê³â ÔÅÕÈòÅñÅ ù Ç÷ñ·¶ çÅ êÛÇóÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ê³ÜÅì çÅ êÇÔñÅ îÅâñ ÇÃÔå
Çê³â ìä Ç×ÁÅ þÍ ÇÂà Ãì§èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç³ÇçÁ» ÇÃòñ ÃðÜé î¹ÕåÃð âÅ.
åÆðæ ðÅî ׯÇÂñ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Çê³â ÔÅÕÈòÅñÅ ÇòÖ¶ îËâÆÕñ Õ˺ê ñÅ Õ¶
Áå¶ Øð-Øð ÜÅ Õ¶ ÃÅð¶ Çê³â òÅÃÆÁ» çÅ ê¼ÕÅ ÇðÕÅðâ ìäÅ ÇñÁÅ þÍ À¹é·»
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Á¾Ü ç¶ âÅÕàðÆ Ü»Ú Õ˺ê ç½ðÅé ÃÅð¶ ì¾ÇÚÁ» Áå¶ ×ðíòåÆ
Á½ðå» çÆ Ç³îÈéÅÂÆ÷¶ôé Õð Çç¾åÆ ×ÂÆ þÍ ÇÂà î½Õ¶ BFC îðÆ÷» ç¶Ö¶ ׶Í
ì¶ð°÷×Åð ìÆ.Á˵â. øð³à ê³ÜÅì çÆ øðÆçÕ¯à ÇÂÕÅÂÆ çÆ îÆÇà³×
øðÆçÕ¯à, C éò³ìð (×°ðîÆå ÇóØ)-ì¶ð°÷×Åð ìÆ. ÁËâ. ëð³à ê³ÜÅì Ç÷ñ·Å
ê¼èðÆ îÆÇà³× ÇòÚ ê³ÜÅì ÃðÕÅð ò¼ñ¯º CF@@ ê¯Ãà» Ãì¿èÆ ÁÅð÷Æ îËÇðà ñÚÆÁ»
ç¶ ÜÅðÆ ÕÆå¶ ÜÅä Óå¶ ÇòÚÅð òà»çðÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÇÕÀ°ºÇÕ ÇÂÔé» ê¯Ãà» çÆ
Ç×äåÆ Ø¼à ÕðÕ¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð é¶ ì¶ð°÷×Åð ìÆ.Á˼â ÁÇèÁÅêÕ ëð³à éÅñ
òÅÁçÅ å¯ó éÆåÆ ÁêäÅÂÆ ÔË À°Ã çÅ îËÇðà ÇñÃà» ç¶ ÜÅðÆ Ô¯ä 寺 ìÅÁç
Ãî°¼ÚÅ òð× î±³Ô å¯óò» ÜòÅì ç¶ò¶×ÅÍ ìÔ¹å¶ ì¶ð°÷×Åð ìÆ.Á˼â ÁÇèÁÅêÕ
ÇÂé·» ñÚÆÁ» ÇòÚ éÔƺ ÁÅ ÃÕä׶ å¶ À°Ô ì¶ð°÷×Åð ìÆ.ÁËâ. ÁÇèÁÅêÕ
ëð³à ê³ÜÅì ò¼ñ¯º Çç¼å¶ ׶ ÁËÕôé» ù Áîñ ÇòÚ ÇñÁÅÀ°ä 寺 ×°ð¶÷ éÔƺ
Õðé×¶Í ÇÂà Ãì³è ÇòÚ Ç÷ñ·Å êÌèÅé ìñÜÆå ÇÃ³Ø ìÆó Çüֻ òÅñÅ é¶
ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ ÃÅðÅ òð× ê³ÜÅì ÃðÕÅð çÆÁ» Õ¯¯ÞÆÁ» å¶ ÇüÇÖÁÅ îÅð± éÆåÆÁ»
ç¶ Þ»Ã¶ ÇòÚ éÔƺ ÁÅò¶×Å Ãׯº G éò³ìð ù Ô¯ ðÔÆ Ã±ìÅ ê¼èðÆ îÆÇà³×
ÇòÚ ÁÅÃÅîÆÁ» çÆ Ç×äåÆ òèÅÀ°ä å¶ ÁÅêäÆÁ» î³×» îéÅÀ°ä ñÂÆ ÁËÕôé
Çî¼æ¶×ÅÍ ÇÂà À°êð³å îÆå êÌèÅé ðÇð³çðêÅñ ì¼ìñ, Çò¼ÕÆ ìñÅÕ êÌèÅé
Õ¯àÕê±ðÅ é¶ òÆ Ç÷ñ·¶ ç¶ ÁÇèÁÅêÕ òð×» ù ÇÂÕ Ü°¼à Ô¯ Õ¶ ÃðÕÅð çÆ
AH@@@ ê¯Ãà» çÆ òÅÁç¶ å¯ó éÆåÆ çÅ î±³Ô å¯ó ÜòÅì ç¶ä ñÂÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ
ÇÂà îÆÇà³× ÇòÚ ×°ðçÆê ÇóØ, Çðô± üÚç¶òÅ, Õ°ñÇò³çð ÇóØ, ×°ðñÅñ
ÇÃ³Ø ÜËå¯, òÆðêÅñ Õ½ð, îéÜÆå Õ½ð, ðîéçÆê Õ½ð, ð°Çê³çð Õ½ð, êðîÜÆå
Õ½ð, ÜÃêÅñ Õ½ð òÆ À°Ú¶Ú¶ å½ð Óå¶ ôÅîñ ÃÆÍ
ñú Ô¹ä Á»×äòÅóÆ òðÕð» ÁîñÆÁ» çÆ Ç×äåÆ Õðé×ÆÁ»
î¹ÕåÃð, C éò§ìð (ùÖêÅñ ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯º)-ê³ÜÅì íð ÇòÚ Á»×äòÅóÆ òðÕð»
çÆ ÇâÀ±àÆ Ô¹ä ÃðÕÅð é¶ Çê³â» Áå¶ ôÇÔð» ÇòÚ ÁîñÆÁ» çÆ Ç×äåÆ Õðé Óå¶
ñÅ Çç¾åÆ þÍ ÇîñÆ ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð ê³ÜÅì ðÅÜ êzì§è ùèÅð ÕÇîôé Ú§âÆ×ó·
é¶ ÃÆ. âÆ. êÆ. ú çøåð» ù ÇÚ¾áÆÁ» í¶Ü Õ¶ ÇÂÔ ÜÅäÕÅðÆ î³×Æ þ ÇÕ
ê³ÜÅì íð ÇòÚ ÇÕ³é¶ ÁîñÆ Ôé å¶ À¹Ô ÇÕà åð·» çÅ éôÅ Õðç¶ ÔéÍ ÇÂà Ãðò¶
Õðé çÆ ÇâÀ±àÆ Á»×äòÅóÆ òðÕð» ù ýºêÆ ×ÂÆ þÍ À¹é·» ù ÚÅð êzøÅðî¶
Çç¾å¶ ׶ Ôé å¶ ÇÂÕ-ÇÂÕ êzøÅðî¶ ÇòÚ Á¾á-Á¾á ÕÅñî íðé¶ ÔéÍ ÇÂÕ
Á»×äòÅóÆ òðÕð é¶ A@@ Øð» çÅ Ãðò¶ ÕðéÅ þ å¶ ç¾ÃäÅ þ ÇÕ ÇÂé·» A@@ Øð»
ÇòÚ ÇÕ³é¶ ñ¯Õ éôÅ Õðç¶ Ôé å¶ Ççé ÇòÚ ÇÕ³é¶ òÅðÆ éô¶ ù òðåç¶ ÔéÍ
À¹é·» Õ¯ñ éô¶ Õðé ñÂÆ êËö ÇÕ毺 ÁÅÀ¹ºç¶ Ôé, À¹Ô Ú¯ðÆ Õðç¶ Ôé Ü»
Øð çÅ Õ¯ÂÆ ÃîÅé ò¶Ú Õ¶ éôÅ ÇñÁÅÀ¹ºç¶ ÔéÍ ÇÂà Ãðò¶ ÇòÚ ÇÂÔ òÆ êåÅ
ñÅÇÂÁÅ ÜÅäÅ þ ÇÕ ÇÕ³é¶ ñ¯Õ» é¶ Á³åð ÜÅåÆ ÇòÁÅÔ ÕðòŶ ÔéÍ À¹é·»
ÇòÚ¯º ÇÕ³é¶ ÇòÁÅÔ ÇÃð¶ Úó·¶ ÔéÍ òðäéï¯× þ ÇÕ ÃðÕÅð é¶ Á»×äòÅóÆ
òðÕð» ù ÃðÕÅð é¶ Ãðò¶ Õðé ñÂÆ êzëÅðî¶ å» ç¶ Çç¾å¶ Ôé À¹Ô òÆ Á¾×¯º
ë¯à¯ Ãà¶à ÕðòÅÀ¹ä ñÂÆ ÇÕÔÅ Ç×ÁÅ þ êð Ô¯ð Õ¯ÂÆ Ãàz¶ôéðÆ éÔƺ Çç¾åÆ
×ÂÆÍ ÇÂÕ Á»×äòÅóÆ òðÕð ù ؾà¯-ؾà ÇÂÔ Ãðò¶ Õðé ñÂÆ E@@ ð¹ê¶ ç¶
ÕÅ×Ü ê¼åð ÁÅêä¶ êÇñú ñËä¶ êËä×¶Í ÇÜà ÕðÕ¶ Á»×äòÅóÆ òðÕð» ÇòÚ ÃðÕÅð
êzåÆ ð¯Ã êÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ Á»×äòÅóÆ Ç³êñÅÂÆÜ ëËâð¶ôé ÁÅë ǧâÆÁ»
çÆ Õ½îÆ êzèÅé ÃzÆîåÆ ÔðׯÇì§ç Õ½ð é¶ ÃðÕÅð 寺 î³× ÕÆåÆ þ ÇÕ Ü¶Õð
ÃðÕÅð é¶ òðÕð» 寺 òÅè± Õ§î ÕðòÅÀ¹äÅ þ å» À¹é·» ù ÇÂà ìçñ¶ ò¾Öð¶
í¾å¶ Çç¾å¶ ÜÅä Áå¶ Ãà¶ôéðÆ çÅ ÃîÅé î¹Ô¾ÂÆÁÅ ÕðòÅÇÂÁÅ ÜÅò¶Í
êÅäÆ çÆ ì¾Úå Ãì§èÆ î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ
ì¯ÔÅ, C éò§ìð (å»×óÆ)-Üñ ÃêñÅÂÆ Áå¶ ÃËéÆà¶ôé ÇòíÅ× ò¾ñ¯º Çê¿â»
Çò¾Ú Üñ Øð» ç¶ ô¹¾è êÅäÆ, êÅäÆ çÆ ì¾Úå Áå¶ ç±Çôå êÅäÆ ù ô¹¾è Õðé
ÁÅÇç Ãì§èÆ ÃÕ±ñÆ ì¾ÇÚÁ» ç¶ î¹ÕÅìÇñÁ» çÆ ÕóÆ Çò¾Ú ÃðÕÅðÆ Çîâñ ÃÕ±ñ
ô¶ð Ö» òÅñÅ ÇòÖ¶ íÅôé ÕÇòåÅ, ×Æå, Õ¹ÇÂÜ, ê¶Çà§×÷ ÁÅÇç ç¶ î¹ÕÅìñ¶
ÕðòÅÂ¶Í ÁòåÅð ÇÃ§Ø ÕñÃÆ ÁËÕÃÆÁé Üñ ÇòíÅ×, ÁËÃ. âÆ. ú. íÅðå í±ôé Áå¶
çÃÅð ìËºÕ ç¶ ÔðçÆê ÇÃ§Ø Ã§ÚÅð ÃêËÃÇñôà (ÂÆ. ÃÆ.) Áå¶ ðÅÜÆò ×ð×
ÁËÚ. ÁÅð. âÆ. ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í ÃîÅ×î çÆ êzèÅé×Æ Ç÷ñ·Å Õ¹ÁÅðâÆé¶àð
ÃÅÇÂ§Ã å¶ åÕéÆÕ îÅéÃÅ Áå¶ î¹¾Ö ÁÇèÁÅêÕ ðî¶ô å»×óÆ é¶ ÕÆåÆÍ êz¯×ðÅî
ç¶ î¹¾ã Çò¾Ú ÔðçÆê ÇÃ§Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Ô¹ä Ü篺 çÃÅð ìËºÕ çÆ ÃÔÅÇÂåÅ
éÅñ Ç÷ñ·Å îÅéÃÅ ç¶ ÕÂÆ Çê¿â» Á§çð Õð¯ó» ð¹ê¶ éÅñ éò¶º Üñ Øð
À¹ÃÅð¶ ÜÅ ðÔ¶ Ôé å» Üñ Øð Ú¾ñä 寺 êÇÔñ» ÃÕ±ñÆ ì¾ÇÚÁ» å¶ ñ¯Õ» ù
ô¹¾è êÅäÆ ìÅð¶ Ú¶å§é ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ þ ÇÕªÇÕ GE êzåÆôå 궺Ⱡñ¯Õ
ê¹ðÅä¶ Üñ Øð» ç¶ Áô¹¾è êÅäÆ ÕÅðé À¹Ô éò¶º Üñ Øð» çÅ êÅäÆ êÆä ñÂÆ
ÇåÁÅð éÔƺ ÔéÍ ÇÂà î½Õ¶ ô¹¾è êÅäÆ çÆ îÔ¾ååÅ, êÅäÆ çÆ ì¾Úå, êÅäÆ ç±Çôå
Ô¯ä ç¶ ÕÅðé ÁÅÇç ÕÂÆ ÇòÇôÁ» Óå¶ íÅôä ÕÇòåÅ, ×Æå, Õ¹ÇÂ÷ å¶ ê¶ºÇà§×
ìÅð¶ ì¾ÇÚÁ» ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ ×Â¶Í êz¯×ðÅî ç¶ ÁÖÆð Çò¾Ú ÁËÕÃÆÁé
ÕñÃÆ, ÁËÃ. âÆ. ú. å¶ ÃÕ±ñ î¹ÖÆ ò¾ñ¯º Ü¶å± ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù ÇÂéÅî ò§â¶
×Â¶Í î¹¾Ö îÇÔîÅé ÁòåÅð ÇÃ§Ø ÕñÃÆ é¶ ì¾ÎÇÚÁ» ù þçÅ Çç¾åÅ ÇÕ À¹Ô
ÁÅêä¶ Øð» å¶ Çê¿â Çò¾Ú ñ¯Õ» ù ô¹¾è êÅäÆ çÆ îÔ¾ååÅ ìÅð¶ ÜÅ䧱
ÕðòÅÀ¹äÍ |
×Ëð-ï¯ÜéÅì¼è ã³× éÅñ
ÕÛ±ÁÅ ÚÅñ êË ÇðÔÅ ÃÆòð¶Ü ÇÃÃàî ÇòòÅç» ÓÚ
ðÅîê°ðÅ ë±ñ, C éò³ìð (ñòñÆ ×¯ÇÂñ)- ×Ëð ï¯ÜéÅì¼è ã³× éÅñ ÕÛ±ÁÅ ÚÅñ
êË ÇðÔÅ ÃÆòð¶Ü ÇÃÃàî î°¼ãñ¶ ç½ð ÇòÚ ÔÆ ÇòòÅç» ÇòÚ ÇØðéÅ ô°ð± Ô¯
Ç×ÁÅ ÔËÍ ÇÂÔ î°¼çÅ Ç÷ñ·Å ï¯ÜéÅ Õî¶àÆ çÆ îÆÇà³× ÇòÚ À°áŶ ÜÅä À°êð³å
ÁËÃ. âÆ. ÁËî. À±îÅ ô³Õð ×°êåÅ é¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» éÅñ Ô³×ÅîÆ îÆÇà³× Õðé À°êð³å
êÌíÅÇòå Ö¶åð» çÅ ç½ðÅ ÕðÕ¶ Õ³î çÅ ÜÅÇÂ÷Å ÇñÁÅÍ ÇÂÕ¼åð ÜÅäÕÅðÆ Áé°ÃÅð
ÕðÆì BD Õð¯ó ð°ê¶ çÆ ñÅ×å éÅñ ðÅîê°ðÅ ë±ñ ÓÚ ÃÆòð¶Ü Áå¶ êÆä òÅñ¶
êÅäÆ çÆ ÃêñÅÂÆ Ôð Øð êÔ°³ÚÅÀ°ä çÅ Õ³î Ú¼ñ ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂà Ãì³èÆ ÇÂÕ
Õ³êéÆ ù á¶ÕÅ Çç¼åÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ ç¼ÇÃÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔË ÇÕ ÔÅñ¶ å¼Õ ÇÃðë
B@ ëÆÃçÆ Õ³î ÔÆ î°Õ³îñ ÕÆåÅ ÜÅ ÃÇÕÁÅ ÔË êð ÇòòÅç ÖóÅ Ô¯äÅ ô°ð± Ô¯
Ç×ÁÅ ÔËÍ ÇÂÔ îÅîñÅ Ç÷ñ·Å ï¯ÜéÅ Õî¶àÆ ç¶ î˺ìð Áå¶ Õ½ºÃñð î¼Öä
Çܳçñ ÃÆéÆÁð íÅÜêÅ ÁÅ×± é¶ îÔÆéÅòÅð îÆÇà³× ÇòÚ À°áÅÇÂÁÅ ÇÜà ù Ú¶ÁðîËé
ÇÃÕ³çð ÇÃ³Ø îñ±ÕÅ Áå¶ âÆ. ÃÆ. ìÇá³âÅ ðÅÔ°ñ ÇåòÅóÆ é¶ ×³íÆðåÅ éÅñ
ÇñÁÅÍ ÇÂà Óå¶ ÁËÃ. âÆ. ÁËî. À±îÅ ô³Õð ×°êåÅ é¶ ÇÂ毺 çÆ é×ð Õ½ºÃñ
ÇòÖ¶ Ô³×ÅîÆ îÆÇà³× üçÆ ÇÜà ÇòÚ ÕÅðÜ ÃÅèÕ ÁøÃð ðÅÜ êÅñ î¼Õó, ÃÆòð¶Ü
ì¯ðâ ç¶ ÁËÃ. âÆ. ú. ðäÕÆå Õ°îÅð, ܶ. ÂÆ. î³×ñ Ú³ç, ê³ÚÅÇÂåÆ ðÅÜ ç¶
ÁËÃ. âÆ. ú. ÃåÆô ׯÇÂñ ܶ. ÂÆ. Áô¯Õ Õ°îÅð Õ½ºÃñð î¼Öä Çܳçñ,
Õ½ºÃñð Ãòðé ÇÃ³Ø Õ°¼Õ±, Õ½ºÃñð Õîñ¶ô Õ°îÅð, éÃÆì Ú³ç Áå¶ ÃÆòð¶Ü
êÅÀ°ä çÅ á¶ÕÅ ñËä òÅñÆ Õ³êéÆ çÅ Üðéñ îËé¶Üð ôÅîñ Ô¯Â¶Í ÇÂà î½Õ¶
ÁËÃ. âÆ. ÁËî. é¶ ôÇÔð ç¶ ò¼Ö-ò¼Ö Ö¶åð» ÇòÚ êË ðÔ¶ ÇÃòð¶Ü ÇÃÃàî ìÅð¶
Õ½ºÃñð» Áå¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» 寺 ÜÅäÕÅðÆ ÔÅÃñ ÕÆåÆÍ À°é·» ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ñ¯Õ»
çÆÁ» ÇôÕÅÇÂå» ÁÅ ðÔÆÁ» Ôé ÇÕ ÃÆòð¶Ü ×Ëð-ï¯ÜéÅì¼è ã³× éÅñ êÅÇÂÁÅ ÜÅ
ÇðÔÅ ÔËÍ ÇéÀ± í×å ÇÃ³Ø Õñ¯éÆ ÇòÚ êÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÃÆòð¶Ü ÇêÛñ¶ Çå³é
îÔÆÇéÁ» 寺 ÒìËÕÓ îÅð ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂö åð·» ÇÜÔó¶ Ö¶åð» ÇòÚ ê°ðÅäÅ
ÃÆòð¶Ü ÇÃÃàî ÖðÅì Ô¯ Ú°¼ÕÅ ÔË À°æ¶ éò» éÔƺ êÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅÍ íÅÜêÅ
ç¶ î³âñ êÌèÅé ðíÅô ׯÇÂñ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ÕÃìÅ ë±ñ ÇòÖ¶ ÇÜÔóÆÁ» ×ñÆÁ»
ÇòÚ ÃÆòð¶Ü êÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÔË À°æ¶ êÆä òÅñ¶ êÅäÆ çÆÁ» êźÆê» å¯ó
Çç¼åÆÁ» ×ÂÆÁ» ÔéÍ ÇÂà ç½ðÅé ÃÅðÆ ÜÅäÕÅðÆ ÔÅÃñ Õðé À°êð³å ÁËÃ. âÆ.
ÁËî. é¶ ÃÆòð¶Ü ì¯ðâ ç¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» ù Ãõå åÅóéÅ ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÁÅêäÅ
ê¼ñÅ ÞÅóä òÅñÆÁ» ×¼ñ» Û¼â Õ¶ åéç¶ÔÆ éÅñ Õ³î Õð¯Í ÇÂà ç½ðÅé ÇÂÔ
ÇÕÔÅ Ç×ÁÅ ÇÕ ÃÆòð¶Ü ç¶ ð¼Ö-ðÖÅò ìÅð¶ é×ð Õ½ºÃñ ÇòÚ îåÅ êÅà ÕðÕ¶
Çܳî¶òÅðÆ ÃÆòð¶Ü ì¯ðâ Óå¶ êÅÂÆ ÜÅò¶Í ÇÂö ç½ðÅé ôÇÔð ÇòÚ ÃêñÅÂÆ
ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ êÆä òÅñ¶ êÅäÆ ÇòÚ ÃÆòð¶Ü Áå¶ éÅñÆÁ» çŠ׳çÅ êÅäÆ ðñä
çÆÁ» ÁÅ ðÔÆÁ» ÇôÕÅÇÂå» çÅ ÇéêàÅðÅ Õðé ñÂÆ ÁÅç¶ô Çç¼å¶ ׶ ÇÕ
êÌíÅÇòå Ö¶åð» çÅ Ãðò¶Öä ÕðòÅÕ¶ îÃñ¶ çÅ Ô¼ñ ÕÆåÅ ÜÅò¶Í ÇÂà À°ê³ðå
îÆÇà³× ÇòÚ êÔ°³Ú¶ Ãî°¼Ú¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» é¶ Õ½ºÃñð» ù éÅñ ñË Õ¶ ôÇÔð çÅ
ç½ðÅ ÕÆåÅ Áå¶ êË ðÔ¶ ÃÆòð¶Ü ìÅð¶ ñ¯Õ» 寺 ÜÅäÕÅðÆ ÔÅÃñ ÕÆåÆÍ ÇÂö
ç½ðÅé ÁËÃ. âÆ. ÁËî. À±îÅ ô³Õð ×°êåÅ é¶ Ãõå Ãà˺â ñ˺ÇçÁ» ÁËñÅé
ÕÆåÅ ÇÕ ÇÜ¿é» ÃÆòð¶Ü êÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔË À°Ã çÅ åç å¼Õ í°×åÅé éÔƺ
ÕÆåÅ ÜÅò¶×Å Üç å¼Õ ÕÆå¶ ×¶ Õ³î çÆ åüñÆ éÔƺ Ô¯ Ü»çÆÍ ñ¯Õ» é¶ î³×
ÕÆåÆ ÔË ÇÕ ÃÆòð¶Ü êÅÀ°ä çÆ ðëåÅð å¶÷ ÕÆåÆ ÜÅò¶ Áå¶ êÆä òÅñ¶ êÅäÆ
ÇòÚ ðñä òÅñŠ׳çÅ êÅäÆ å°ð³å ì³ç ÕðòÅÇÂÁÅ ÜÅò¶Í
ò¾Ö¯-ò¾Ö ØàéÅò» ÓÚ ê¿Ü ÷õîÆ
ìÇá§âÅ, C éò§ìð (Ã. Çðê¯.)- ÃæÅéÕ ÇÃðÕÆ ìÜÅð ÇòÚ êËçñ ÜÅ ðÔ¶ ç¯
ì¾Ú¶ À¹Ã Ã ÷ÖîÆ Ô¯ ׶ Ü篺 å¶÷ ðøåÅð àËºê± ÇÂé·» éÅñ àÕðÅ
Ç×ÁÅÍ ÇÂé·» çÆ ôéÅÖå ××éçÆê ÇÃ§Ø å¶ ðîéçÆê ÇÃ§Ø (AF) òܯº Ô¯ÂÆÍ
ÇÂÔ ÁÅêä¶ Ø𯺠׹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ò¾ñ ÜÅ ðÔ¶ ÃéÍ ÇÂÕ Ô¯ð Çðê¯ðà
î¹åÅìÕ ÃæÅéÕ è¯ìÆ ìÅÜÅð ÇòÚ ìÆåÆ ðÅå ÇÂÕ êËçñ é½ÜòÅé ù ÕÅð é¶ à¾Õð
îÅðÆ ÇÜà éÅñ À¹Ô ÷ÖîÆ Ô¯ Ç×ÁÅÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ ÞÆñ é§: C Õ¯ñ ìÆåÆ
ðÅå ÇÂÕ î¯àðÃÅÂÆÕñ ÃòÅð ù àð¾Õ é¶ à¾Õð îÅð Õ¶ ÷õîÆ Õð Çç¾åÅ ÇÜÃçÆ
ôéÅÖå î§×± 깧åð åÅðÅ Ú§ç (CE) òÅÃÆ áÅÕ¹ð Õñ¯éÆ òܯº Ô¯ÂÆÍ ÇÂà 寺
ÇÂñÅòÅ ÃæÅéÕ ÔܱðÅ Õê±ðÅ Õñ¯éÆ ÇòÚ ÇÂÕ ÇòÁÕåÆ ÁÅêä¶ Øð ÓÚ çð¼Öå 寺
ñ¾Õó å¯ó ÇðÔÅ ÃÆ ÇÕ ÁÚÅéÕ Çâ¾× Õ¶ ÷õîÆ Ô¯ Ç×ÁÅ ÇÜÃçÆ ôéÅÖå ×¹ðîÆå
ÇÃ§Ø ê¹¾åð ÜÆå ÇÃ§Ø òܯº Ô¯ÂÆÍ À¹Õå ÷õîÆÁ» ù ÃÔÅðÅ Üé öòÅ ç¶ òðÕð»
é¶ ÔÃêåÅñ êÔ¹§ÚÅ Õ¶ ÇÂñÅÜ ÕðòÅÇÂÁÅÍ
Á¾Ü ô¹ð± ԯ¶ ç§ç» çÆ ÇÃÔå çíÅñ ê¿çðòÅó¶ ç½ðÅé Çå§é ÔÃêåÅñ» ÓÚ
Çòô¶ô ÇÂñÅÜ ÃÔ±ñå»
ìÇá§âÅ, C éò§ìð (Ô¹Õî Ú§ç ôðîÅ)- ÇÃÔå î§åðÆ ê¯z: ñÕôîÆ Õ»åÅ ÚÅòñÅ
ç¶ ÇçôÅ Çéðç¶ô» Ô¶á Áå¶ âÅ: éÆñî ìÜÅÜ ÇÃòñ ÃðÜé ìÇá§âÅ çÆ
ðÇÔé¹îÅÂÆ Ô¶á ÃæÅéÕ ÇÃòñ ÔÃêåÅñ ÇòÖ¶ Á¾Ü 寺 â˺àñ ÇÃÔå ê¿çðòÅó¶
çÅ ðÃîÆ å½ð å¶ À¹çØÅàé ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà çÅ î¹¾Ö î§åò ç§ç» çÆÁ»
ÇìîÅðÆÁ» ìÅð¶ ñ¯Õ» ù ÜÅ×ð±Õ ÕðéÅ þÍ ÇÂÔ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ» Ç÷ñ·Å
â˺àñ ÇÃÔå ÁøÃð âÅ: ܶ.ÁËñ. Çç×ñÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà ê¿çðòÅó¶ ç½ðÅé
î±§Ô Áå¶ ç§ç» çÆÁ» ÇìîÅðÆÁ» çÅ î¹øå ÇÂñÅÜ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂÔ
ê¿çðòÅóÅ ÇÃòñ ÔÃêåÅñ ìÇá§âÅ, ðÅîê¹ðÅ Áå¶ ×¯ÇéÁÅäÅ ÇòÖ¶ îéÅÇÂÁÅ ÜÅ
ÇðÔÅ þÍ ÇÂà ç½ðÅé ×ðÆì Áå¶ ñ¯óò§ç îðÆ÷» ç¶ éÕñÆ ç§ç» ç¶ A@@ Ã˵à
î¹øå ñ×Ŷ ÜÅä×¶Í AD éò§ìð ù ÃÕ±ñÆ ì¾ÇÚÁ» çÅ ÚËÕÁ¾ê ÕðÕ¶ ç§ç» çÆ
çíÅñ ìÅð¶ ÜÅ×ð±Õ Õðé ñÂÆ â˺àñ þñæ Ççòà òܯº îéÅÇÂÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ
éðî¶ çÅ ò¾è íÅÁ ç¶ä ÓÚ òêÅðÆ ÃÆ. ÃÆ. ÁÅÂÆ. éÅñ¯º Á¾×¶
îÅéÃÅ, C éò§ìð (ë¾å¶òÅñÆÁÅ)-Ç÷ñ·¶ ÓÚ î§âÆÁ» Çò¾Ú éðî¶ çÅ ò¾è íÅÁ
ç¶ä ÓÚ òêÅðÆ Õ¶ºçðÆ ÖzÆç ¶ܧÃÆ ÃÆ. ÃÆ. ÁÅÂÆ. 寺 Á¾×¶ ÇéÕñ ׶
ÔéÍ òêÅðÆÁ» ò¾ñ¯º éðî¶ çÅ î¹¾ñ C@D@ ð¹ê¶ êzåÆ Õ¹Ç§àñ å¾Õ Çç¾åÅ
ÜÅ ÇðÔÅ þ Ü篺 ÇÕ ÃÆ. ÃÆ. ÁÅÂÆ. BH@@ ð¹ê¶ չǧàñ 寺 Á¾×¶ éÔƺ
òè ðÔÆÍ òêÅðÆÁ» ò¾ñ¯º Á¾Ü ؾà 寺 ؾà î¹¾ñ òÆ BHD@ ð¹ê¶ Çç¾åÅ
Ç×ÁÅÍ ÇÕÃÅé» çÅ Ô¹ä ÃÆ. ÃÆ. ÁÅÂÆ. 寺 î¯Ô í§× Ô¯ Ç×ÁÅ þ Áå¶ ÃÆ. ÃÆ.
ÁÅÂÆ. ç¶ ÁÇèÕÅðÆ ÕðîÚÅðÆ òÆ î§âÆÁ» ç¶ ÔòÅÂÆ ×¶ó¶ ñ×Å Õ¶ ìð§× êðåç¶
ò¶Ö¶ ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ Á¾Ü íÆÖÆ çÆ î§âÆ ÓÚ éðî¶ çÅ íÅÁ C@D@ ð¹ê¶ êzåÆ
չǧàñ ñ¾Ç×ÁÅ þ ÜçÇÕ ìð¶àÅ å¶ îÅéÃÅ ÓÚ BII@ ð¹ê¶ î¹¾ñ ÇîÇñÁÅ,
ì§ç ÕÅðé ì¹ãñÅâÅ å¶ Ãðç±ñ×ó· ÓÚ ëÃñ éÔƺ ÁÅÂÆÍ ÇêÛñ¶ ÃÅñ Ç÷ñ·¶ çÆÁ»
î§âÆÁ» ÓÚ D ñ¾Ö D Ô÷Åð CFF չǧàñ ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÇÂà ÃÅñ Ô¹ä å¾Õ D
ñ¾Ö AF Ô÷Åð BFC չǧàñ éðî¶ çÆ ÁÅîç Ô¯ÂÆ þÍ Ãí 寺 ò¾è éðîÅ îÅéÃÅ
çÆ î§âÆ Çò¾Ú ÁÅÇÂÁÅ þ ܯ ÇÕ B ñ¾Ö BB Ô÷Åð DEE չǧàñ þÍ ÇêÛñ¶ ÃÅñ
ç¶ AAI չǧàñ ÕêÅÔ ç¶ î¹ÕÅìñ¶ Ô¹ä å¾Õ î§âÆÁ» Çò¾Ú EF չǧàñ ÕêÅÔ
ÁÅÂÆ þ ÇÜà Çò¾Ú îÅéÃÅ ÓÚ BF չǧàñ ÕêÅÔ, íÆÖÆ ÓÚ AF Áå¶ ì¹ãñÅâÅ
ÓÚ AD չǧàñ ÕêÅÔ ÁÅÂÆ þÍ Ç÷ñ·Å î§âÆ ÁøÃð ÃzÆ ðÅî ׯêÅñ Çç×ñÅ é¶
ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÕÃÅé» ù À¹é·» çÆÁ» ÇÜäû çÅ ê±ðÅ-ê±ðÅ î¹¾ñ ÇçòÅÀ¹ä ñÂÆ
î§âÆ ì¯ðâ ò¾ñ¯º À¹êðÅñ¶ ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ éðî¶ çÆ
ò¾è ÁÅîç ÕÅðé ÇÂà òÅð îÅðÇÕà Õî¶àÆÁ» ù ëÆà òÆ ò¾è Çîñ¶×ÆÍ îÅðÇÕà
ÕàÆ îÅéÃÅ ç¶ ÃÕ¾åð ÜðéËñ ÇÃ§Ø ÇÃ¾è± é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇêÛñ¶ ÃÅñ ç¶
D, BB, AB, EEE ç¶ î¹ÕÅìñ¶ îÅðÇÕà Õî¶àÆ îÅéÃÅ ù D, HF,BG,EDE ð¹ê¶
çÆ îÅðÇÕà ëÆà êzÅêå Ô¯ÂÆ þÍ
ì¶ÃÔÅðÅ ì÷¹ð× çÆ ñÅô ÇîñÆ
ìÇá§âÅ, C éò§ìð (Ã. Çð.)- ÇÂ毺 DE ÇÕñ¯îÆàð ç±ð ìÇá§âÅ-â¾ìòÅñÆ ÃóÕ
Óå¶ ëðÆçÕ¯à Õ¯àñÆ Çê¿â ÓÚ ÇÂÕ I@ ÃÅñÅ ì÷¹ð× çÆ ñÅô ÃóÕ Óå¶ êÂÆ Ô¯ä
çÆ Ã±ÚéÅ Çîñä Òå¶ ìÇá§âÅ ÃÔÅðÅ Üé öòÅ ç¶ òðÕð î½Õ¶ Óå¶ ê¹¾Ü¶ Áå¶
ç×å æÅäÅ ê¹Çñà ù ñÇÚå ÕÆåÅÍ ÁËÃ.ÁËÚ.ú. Ãì ǧÃêËÕàð ççÆê ÇçØ
î½Õ¶ Óå¶ êÔ¹§Ú¶Í ÜÅêçÅ ÃÆ ðÅå ù ì÷¹ð× çÆ Ö¹ñ·¶ îËçÅé ÇòÚ ê¶ ðÇÔä
ÕÅðé á§â éÅñ î½å Ô¯ ×ÂÆÍ ÃÔÅðÅ ç¶ ì¹ñÅð¶ ôÅî Çî¾åñ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
ÇîzåÕ ì÷¹ð× ç¶ ÃëËç Õ¹ðåÅ, ÃëËç ÕÛÇÔðÅ å¶ â¾ìÆçÅð ÚÅçðÅ ñÅÇÂÁÅ
Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ, çÆ ñÅô ù ÃÔÅðÅ òðÕð ê¯ÃàîÅðàî ñÂÆ ìÇá§âÅ ÔÃêåÅñ ÇñÁŶÍ
ê¹ÇñÃ é¶ èÅðÅ AGD ÁèÆé ñÅô çÅ ê¯ÃàîÅðàî ÕðòÅ Õ¶ ÃÃÕÅð ñÂÆ ÃÔÅðÅ Üé
öòÅ ù ýºê Çç¾åÆÍ
ùÖìÆð ÇÃ§Ø ìÅçñ íñÕ¶ åñò§âÆ ÃÅì¯ ÇòÖ¶
åñò§âÆ ÃÅì¯, C éò§ìð (ðÅÔÆ)- ùÖìÆð ÇÃ§Ø ìÅçñ À¹ê î¹¾Ö î§åðÆ ê¿ÜÅì
E éò§ìð ù åñò§âÆ ÃÅì¯ êèÅð ðÔ¶ ÔéÍ ÇÂà çì§èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ» ÔñÕÅ
ǧÚÅðÜ ÁîðÜÆå ÇÃ§Ø ÖÅéÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Ã: ìÅçñ îÅåÅ ÃÅÇÔì Õ½ð ×ðñ÷
ÕÅñÜ Á˺â ÕÅñÜƶà ÃÕ±ñ ÇòÖ¶ Ô¯ ðÔÆÁ» FòÆÁ» ÖÅñÃÅÂÆ Ö¶â» çÅ
À¹çØÅàé Õðé×¶Í À¹é·» éÅñ ô¯zîäÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êzì§èÕ Õî¶àÆ ç¶ êzèÅé Ã:
ÁòåÅð ÇÃ§Ø î¾Õó òÆ î½Ü±ç Ô¯ä×¶Í ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ E éò§ìð ù ÁÕÅñÆ çñ
ÔñÕÅ åñò§âÆ ÃÅì¯ çÆ îÆÇà§× Ô¯ò¶×Æ ÇÜà ÇòÚ çðìÅð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ñ×Ŷ
ÜÅ ðÔ¶ ¦×ð ìÅð¶ ÇòÚÅð» ÕÆåÆÁ» ÜÅä×ÆÁ»Í
Ú¯ðÆ Õðé ÁŶ ÁÅêä¶ Ã§ç Û¾â Õ¶ ëðÅð
Ãðç±ñ×ó·, C éò§ìð (Áð¯óÅ)-ìÆåÆ ðÅå ÃæÅéÕ ÔÃêåÅñ ð¯â Óå¶ ðÅå Ã
Ú¯ðÆ Õðé ÁŶ Ú¯ð êåÅ ñ¾× ÜÅä Óå¶ ÁÅêä¶ Ã§ç Û¾â Õ¶ ëðÅð Ô¯ ׶Í
ÇÂà Ãì§èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ» ÕÅÕÅ À¾¹êñ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ðÅå B òܶ ÇÂÔ
Ú¯ð ÁÅêä¶ Ã§ç» éÅñ êzô¯åî àËñÆÕÅî çÅ åÅñÅ å¯ó ðÔ¶ Ãé ÇÜà çÅ
Ú½ÕÆçÅð ù êåÅ ñ¾× ÜÅä Óå¶ À¹Ã é¶ îÅðÕÆà êzèÅé ù ë¯é Õð Çç¾åÅÍ
ÇÜÀ¹º ÔÆ ÕÅÕÅ À¹¾êñ å¶ Õ¹Þ Ô¯ð ç¹ÕÅéçÅð ÁŶ å» Ú¯ð ÁÅêäÅ ÃÅîÅé
Û¾âÕ¶ ëðÅð Ô¯ ×Â¶Í À¹é·» ê¹Çñà êzôÅÃé 寺 î§× ÕÆåÆ þ ÇÕ À¹Ô Ú¯ð»
ÇÖñÅø î¹ÇÔ§î ÚñÅÀ¹ä ñÂÆ ðÅå Ã ×ôå òèŶ å» Ü¯ Õ¯ÂÆ òÆ ØàéÅ éÅ
òÅêð ÃÕ¶Í
ê³ÜÅìÆ Ã¼ÇíÁÅÚÅð çÅ Áà°¼à Á³× ìä ðÔ¶ é¶ ï±æ Õñ¼ì-í°Çê³çð ÇóØ
ðÅîê°ðÅ ë±ñ, C éò³ìð (ׯÇÂñ)- ìÇá³âÅ ð±ðñ ï±æ Õñ¼ì÷ ÁËïÃƶôé
ìñÅÕ ë±ñ çÆ ÁÇÔî ÇÂÕåðåÅ ÇÂ¼æ¶ ×°ðç°ÁÅðÅ ÁÕÅñ ×ó ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆÍ
ÇÜà ÇòÚ ìñÅÕ ë±ñ ç¶ ò¼Ö-ò¼Ö Õñ¼ì» ç¶ î˺ìð» é¶ ò¼âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ôî±ñÆÁå
ÕÆåÆÍ îÆÇà³× ÇòÚ ìñÅÕ ë±ñ ç¶ ÁÔ°ç¶çÅð» çÆ Ú¯ä ÕðòÅÀ°ä ñÂÆ Ç÷ñ·Å
êÌèÅé í°Çê³çð ÇÃ³Ø î½ó, Ç÷ñ·Å âËñÆ׶à ÜÇå³çð ÇÃ³Ø í¼ñÅ Áå¶ Ç÷ñ·Å
ÃÕ¼åð ðÖÇò³çð ÇÃ³Ø îÅÂÆÃðÖÅéÅ Çòô¶ô å½ð Óå¶ ê°¼Ü¶Í ÇÂÕåðåÅ ù
óì¯èé ÕðÇçÁ» Ç÷ñ·Å ÁÅ×±Á» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ï±æ Õñ¼ì» Á¼Ü ÃÅⶠê³ÜÅìÆ
üÇíÁÅÚÅð çÅ Áà°¼à Á³× ìä Ú°¼ÕÆÁ» ÔéÍ Çê³â» ôÇÔð» Áå¶ ÕÃÇìÁ» ÇòÚ
ò¼Ö-ò¼Ö ÃîÅÇÜÕ, èÅðîÇÕ, üÇíÁÅÚÅð, åðÕôÆñ, ÇÃÔå Áå¶ ÇüÇÖÁÅ Ãì³èÆ
Ãð×ðîÆÁ» ï±æ Õñ¼ì» ò¼ñ¯º ÔÆ ÕðòÅÂÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ» ÔéÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Ôð
Çê³â ê¼èð Óå¶ Üð±ðÆ ÔË ÇÕ ÇÂÕ Ú³×Å Õñ¼ì ìä¶ Áå¶ Çê³â ç¶ Ãðìê¼ÖÆ
ÇòÕÅà ÇòÚ ÁÅêäÅ ï¯×çÅé êÅò¶Í ÇÂà î½Õ¶ ÃðìóîåÆ éÅñ ÕÆåÆ ×ÂÆ Ú¯ä
ÇòÚ Ú¶ÁðîËé ðîéêÌÆå ÇÃ³Ø ë±ñ, êÌèÅé êðÇò³çð ÇÃ³Ø Ã³è± Ö°ðç, Üðéñ
ÃÕ¼åð ìñÇò³çð ÇÃ³Ø ÚÇÔñ ë±ñ, ÖÜÅéÚÆ Õ°ñÇò³çð ÇÃ³Ø ë±ñ¶òÅñÅ, ÃÕ¼åð
×°ð»åÅð ÇÃ³Ø îÇÔðÅÜ, Ç÷ñ·Å âËñÆ׶໠ÇòÚ ÜÃÇò³çð ÇÃ³Ø Çãñ¯º, Õ°ñçÆê
×ð× ðÅÂÆÁÅ Ú°ä¶ ×Â¶Í Ú¯ä À°ê³ðå éò¶º 򡊦 ׶ êÌèÅé êðÇò³çð ÇóØ
é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ìÅÕÆ ÁÔ°ç¶çÅð» çÅ ÁËñÅé Üñç ÔÆ Á×ñÆ îÆÇà³× ÇòÚ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ ÃðìóîåÆ éÅñ ëËÃñÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÇÕ ìñÅÕ ÁËïÃƶôé çÆ ðÇÔé°îÅÂÆ
Ô¶á ÃÔÅðÅ ÜéöòÅ Õñ¼ì Ã³è± Ö°ðç ò¼ñ¯º H éò³ìð ù ÇÂÕ îËâÆÕñ ÚËÕ Á¼ê
Õ˺ê ñ×ÅÇÂÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ î³Ú óÚÅñé îÅÃàð ðîéêÌÆå é¶ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶
Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ ìñÅÕ êÌèÅé í×åÅ ×°ðîÆå ÇóØ, ñÅí ÇÃ³Ø Ã³è±, ׯðÅ
ÖÅé Ã³è± Ö°ðç, ÁòåÅð ÇÃ³Ø Ø³âÅìé·Å, Ç×ÁÅéÆ í×òÅé ÇóØ, âÅ. îñÕÆå
ÇóØ, âÅ. ê»èÆ ÇóØ, ÁòåÅð ÇÃ³Ø ë±ñ ÁÅÇç é½ÜòÅé ÔÅ÷ð ÃéÍ
×°ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ ÁòåÅð ê°ðì ù ÃîðÇêå é×ð ÕÆðåé ÃÜÅÇÂÁÅ
îÇÔðÅÜ, C éò³ìð (ðÖêÅñ îÇÔðÅÜ)- ÇÃ¼Ö èðî ç¶ ìÅéÆ ôÌÆ ×°ð± éÅéÕ
ç¶ò ÜÆ ç¶ ÁòåÅð ê°ðì ù ÃîðÇêå Á¼Ü ÇÂæ¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ î½óÆ ×¼â ×°ðç°ÁÅðÅ
ìÅìÅ ðÅîÃð ÃÅÇÔì 寺 ÇòôÅñ é×ð ÕÆðåé ÃÜÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà ç½ðÅé ò¼âÆ
Ç×äåÆ ÇòÚ ÇÃ¼Ö Ã³×åÅ é¶ íÅ× ÇñÁÅÍ ÇÂÔ é×ð ÕÆðåé E ÇêÁÅÇðÁ» çÆ
Á×òÅÂÆ Ô¶á ô°ð± Ô¯ÇÂÁÅ Áå¶ Çê³â çÆÁ» D ò¼Ö-ò¼Ö ê¼åÆÁ» ÕðîÚ³ç,
óçñÆ, ýñ Áå¶ ÕÅñÅ ÁÅÇç ÓÚ é×ð ë¶ðÆ ÕðçÅ Ô¯ÇÂÁÅ ×°ð± Øð ÇòÖ¶ ê¹¼Ü
Õ¶ ÿêÈðé Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÂà é×ð ÕÆðåé ç¶ ÃòÅ×å ñÂÆ æ»-æ» Óå¶ ÃòÅ×åÆ ×¶à
ñ×Ŷ ԯ¶ Ãé Áå¶ ×ñÆ î°Ô¼ÇñÁ» ù ð³×¯ñÆ éÅñ ÃÜÅÇÂÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆÍ
×¼åÕÅ êÅðàÆ Áå¶ ì˺â êÅðàÆ ÁÅÕðôä çÅ î°¼Ö Õ¶ºçð ìä¶ Ô¯Â¶ ÃéÍ ÇÂÃ
ç½ðÅé ãÅâÆ Çóػ é¶ ×¹ð ÇÂÇåÔÅà ðäÅ Õ¶ ÿ×å» ù ×°ð±Á» ç¶ ç¼Ã¶ îÅð×
Óå¶ Ú¼ñä ñÂÆ ê̶Çðå ÕÆåÅÍ
Ö¹çÕ¹ôÆ Õð ׶ ÇÕÃÅé éÇî¾å Á§Çåî ÁðçÅà ÃÅçÅ ã§× éÅñ Ô¯ÂÆ
åñò§âÆ ÃÅì¯, C éò§ìð (ðÅÔÆ)- ñÅ×ñ¶ Çê¿â ìÇÔîä Õ½ð ÇÃ§Ø ç¶ ç¯ ÇÕÃÅé
íðÅ ÇÜé·» ÇÂÕ îÔÆé¶ ç¶ ç½ðÅé Á¾×ó-Çê¾Ûó Ö¹çÕ¹ôÆ Õð ñÂÆ ÃÆ, ÇòÚ¯º
Ü×åÅð ÇÃ§Ø éÇîå Á§Çåî ÁðçÅà ԯÂÆÍ Á¾Ü í¯× î½Õ¶ ì¶ô¾Õ ÇîzåÕ ç¶ Çðôå¶çÅð,
Ôîçðç Áå¶ Ô¯ð ÇîñäÃÅð ÇòÁÕåÆ î½Ü±ç Ãé êð Á§Çåî ÁðçÅà Áå¶ í¯× çÆÁ»
ðÃî» ìÔ¹å ÔÆ ÃÅçÅ Áå¶ îÇðÁÅçÅ Áé¹ÃÅð Ô¯ÂÆÁ»Í Ç÷Õðï¯× þ ÇÕ ÇÜà ìÆ.Õ¶.ï±.
òñ¯º ÇîzåÕ íðÅò» çÆ î½å À¹êð§å A@-A@ ñ¾Ö ð¹ê¶ î¹ÁÅòܶ Áå¶ Øð
êÇðòÅð ç¶ ÇÂÕ î˺ìð ù é½ÕðÆ Çç¾å¶ ÜÅä çÆ î§× ÕÆåÆ ×ÂÆ ÃÆÍ À¹é·» ÁÅ×±Á»
ÇòÚ¯º Õ¯ÂÆ òÆ ÁÅ×± î½Ü±ç éÔƺ ÃÆ å¶ ÇÃòŶ Á§Çåî ÁðçÅÃ ç¶ Õ¯ÂÆ
ôðè»ÜñÆ ÃîÅ×î éÔƺ Ô¯ÇÂÁÅ Áå¶ éÅ ÔÆ ÇÕö é¶ ÇÂà î½Õ¶ Õð÷¶ Ü»
î¹ÁÅò÷¶ çÅ Ç÷Õð ÕÆåÅÍ
Ôøå¶ å¯º ì§ç ê¶ ¶. àÆ. ÁËî. ÕÅðé ñ¯Õ Ô¯ ðÔ¶ é¶ Ö¾Üñ õ¹ÁÅð
ׯÇéÁÅäÅ, C éò§ìð (ìðÅó)-ܶÕð ÁÃƺ ¶. àÆ. ÁËî. çÆ ÃÔ±ñå ñÂÆ þ å»
ÇÂÃçÅ îåñì ÇÕ ÁÃƺ ìËºÕ ç¶ Ã 寺 ìÅÁç Áå¶ õÅà ÕðÕ¶ Û¹¾àÆ òÅñ¶
Ççé òÆ ÷ð±ðå êËä Óå¶ êËÃÅ ñË ÃÕƶ, êð ÃæÅéÕ Ãà¶à ìËºÕ ÁÅø êÇàÁÅñÅ
çÆ Â¶. àÆ. ÁËî. ôÅõŠ寺 ÁÃƺ ÇÂÔ ÁÅà éÔƺ ð¾Ö ÃÕç¶ ÇÕÀ¹ºÇÕ Õç¶
ÇÂà Óå¶ êÔ¹§Ú¶ ×ÅÔÕ» ù éÕçÆ çÆ ØÅà ÕðÕ¶ Áå¶ Õç¶ ÇÕö åÕéÆÕÆ õðÅìÆ
ÕðÕ¶ ÇÂÃ寺 ÁÕÃð ÔÆ ÖÅñÆ Ô¾æ êðåäÅ ê˺çÅ þ ÇÂÔé» ôìç» çÅ êz×àÅòÅ
ÇÂà ôÅõÅ Óå¶ ñ¾×Æ íÆó ÓÚ Öó¶ ñ¯Õ» é¶ ÕÆåÅÍ ÇÂà ¶. àÆ. ÁËî. Óå¶
ñ×ÅåÅð F-G Ççé» å¯º ÁÅ ðÔ¶ ÁÇèÁÅêÕ î¾Öä ñÅñ, ðÅÜ ÇÃ§Ø îÇÔîÅ, ìñç¶ò
ÇçØ, ××éçÆê ׯÇÂñ Áå¶ Ô¯ð ÕÂÆ ÜÅä¶ ÁäÜÅä¶ ñ¯Õ» é¶ ê¾åðÕÅð» ç¶
ÇèÁÅé ÓÚ ÇñÁÅçÅ ÇÕ ÇÂà ¶.àÆ.ÁËî. ôÅõÅ Óå¶ Õç¶ òÆ Õ¯ÂÆ ÃÔÅÇÂÕ Ü»
ùð¾ÇÖÁÅ ÕðîÚÅðÆ î½÷±ç éÔƺ Ô¹§çÅ ÇÜà ÕðÕ¶ ÇÂ¾æ¶ ÁÅÀ¹ä òÅñ¶ ñ¯Õ
ÁÅêä¶ ÁÅê ù îÇÔø±÷ éÔƺ ÃîÞç¶Í Ü篺 ÇÂà Ãì§èÆ ìËºÕ ç¶ ÕÅð÷ÕÅðÆ îËé¶Üð
Ã: ÁòåÅð ÇÃ§Ø å¯º ÜÅäÕÅðÆ ÔÅÇÃñ ÕðéÆ ÚÅÔÆ å» À¹é·»ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÕö
åÕéÆÕÆ õðÅìÆ ÕðÕ¶ ÇÂà ¶. àÆ. ÁËî. Ú¯º êËö ÇéÕñä çÆ Ãî¾ÇÃÁÅ ÁÅ
ðÔÆ þ Áå¶ ÇÜà îÕËÇéÕ é¶ ÇÂà ù áÆÕ ÕðéÅ þ À¹Ô ÇÂà ò¶ñ¶
ÁËÚ.âÆ.ÁËø.ÃÆ ìËºÕ çÆ ÇÕö ôÅõÅ çÆ î¹ð§îå Õð ÇðÔÅ þ Áå¶ ÇÂÃ寺
ìÅÁç ÔÆ ÇÂÔ áÆÕ Ô¯ ÃÕ¶×ÆÍ
BE Ççé» å¯º î§âÆ ÇòÚ ð¹ñ ðÔ¶ é¶ ÇÕÃÅé
ì¾ñ±ÁÅäÅ, C éò§ìð (ÃÅÜé)-é¶óñ¶ Çê¿â ü¾Ø¶ Ö¹ðç çÆ ÁéÅÜ î§âÆ ÇòÚ¯º
Þ¯é¶ çÆ ÇêÛñ¶ BD Ççé» å¯º ÖðÆç éÅ Ô¯ä ÕðÕ¶ ÇÕÃÅé» é¶ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð
Çòð¹¾è éÅÁð¶ìÅÜÆ ÕðÕ¶ Üñç 寺 Üñç ÁÅêäÆ ëÃñ çÆ ÖðÆç Õðé çÆ î§×
ÕÆåÆ þÍ êzÅêå ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð ùÖî§çð ÇÃ§Ø ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú ùÖî§çð ÇçØ
ÇêÛñ¶ ê§çð» Ççé êÇÔñ» î§âÆ ÇòÚ Ãí áÆÕ ÃÆ, ÖðÆç òÆ Ô¹§çÆ ÃÆ Áå¶
ÇñëÇà§× òÆÍ î¶ð¶ òÆ Çå§é àð¾Õ» çÆ òèÆÁÅ ÇñëÇà§× Ô¯ÂÆ êð Ú½æ¶ àð¾Õ
ò¶ñ¶ ÃËñð òÅÇñÁ» é¶ ÁÅó·åÆÁ» 寺 A@ ×¾ÇàÁ» çÆ î§× Õð Çç¾åÆÍ BE Ççé
寺 î§âÆ ÇòÚ ìËᶠðÅÜÇò§çð ÇÃ§Ø ê¹¾åð Çéð§Üä ÇÃ§Ø é¶ òÆ ëÃñ çÆ
üÕÅÂÆ éÅ Ô¯ä çÅ Ç×ñÅ ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Ö¶åÆ ç¶ Ô¯ð òÆ ð¹Þ¶ò¶º ÔéÍ
Ü×ÜÆå ÇÃ§Ø ê¹¾åð é§ç ÇÃ§Ø é¶ òÆ îÅðÕë˵â Óå¶ òðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ BF Ççé
寺 ÃÅâÆ Õ¯ÂÆ Ã¹äòÅÂÆ éÔƺ Ô¯ ðÔÆ, À¹ê𯺠ôËñð» òÅñ¶ ÃÅ毺 ×¾ÇàÁ»
çÆ î§× Õðç¶ ÔéÍ ð¯îä àð¶Çâ§× Õ§êéÆ ç¶ î§×Å ôðîÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ CA ÁÕå±ìð
ù E@@ ×¾àÅ Çîñ ðÅÂÆà Çî¾ñ ×¹ð±Ãð ÃËä¶òÅñÅ í¶ÇÜÁÅ ÃÆ êð À¹æ¶ A@
×¾ÇàÁ» çÆ î§× ÕÆåÆ ×ÂÆ, ç±Ü¶ Ççé àð¾Õ òÅêà ÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ
×¹ðÚ¶å ÇçØ, Ü×ÃÆð ÇÃ§Ø é¶ òÆ î§âÆ Ç§ÃêËÕàð Óå¶ Ö¾Üñ Ö¹ÁÅð Õðé ç¶
ç¯ô ñÅÂ¶Í ÇÂà çì§èÆ ÇâêàÆ ÕÇîôéð ÃzÆ ðÅÔ¹ñ ÇåòÅóÆ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Üñç
ÔÆ ÇÂà êÅö Õ¯ÂÆ ÃðÕÅðÆ ÁÇèÕÅðÆ í¶Ü Õ¶ ÇÕÃÅé» çÆ øÃñ üÕòÅÂÆ ÜÅò¶×ÆÍ
î§âÆ Ç§ÃêËÕàð ùðÜÆå ÇÃ§Ø çÅ ÕÇÔäÅ ÃÆ ÇÕ À¹é·» ÃðÕÅð çÆÁ» ÔçÅÇÂå»
î¹åÅìÕ ì¯ñÆ ñ×Å Çç¾åÆ þ Áå¶ ÜñçÆ ÔÆ ê¾ÖÅ ñ×Å Õ¶ ëÃñ ü¾ÕÅ ÇçåÆ ÜÅò¶×ÆÍ
À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ôËñð» òÅÇñÁ» çÅ Õ¯àÅ ê±ðÅ Ô¯ä ÕðÕ¶ À¹Ô ëÃñ ñËä 寺
ÇÂéÕÅð Õð ðÔ¶ ÔéÍ
êðÅñÆ ù ñ×ÅÂÆ Á¾× ÕÅðé Ôé¶ðÅ ÛÅÇÂÁÅ
íÆÖÆ, C éò§ìð (ê¾åð êz¶ðÕ)-ÃæÅéÕ ÕÃì¶ Áå¶ ÁÅÃ-êÅÃ ç¶ Çê¿â» Çò¾Ú Ö¶å»
Çò¾Ú êðÅñÆ ù ñ×ÅÂÆ ÜÅ ðÔÆ Á¾× ÕÅðé Çå§é òܶ 寺 ìÅÁç ÔÆ Ôé¶ðÅ ÛÅ
Ü»çÅ þÍ ÇÂà Ãì§èÆ êzôÅÃé ò¾ñ¯º ÁêÆñ Õðé ç¶ òÅòÜÈç Ôð ÃÅñ êðÅñÆ ë±ÕÆ
Ü»çÆ þÍ ÇÜà ÕÅðé èðåÆ Ô¶áñ¶ å¾å éôà Ô¯ Ü»ç¶ ÔéÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ ÇÂÃ
寺 Ô§¹ç¶ 豧¶ ÕÅðé ÃóÕ» À¹êð ÔÅçö òÆ òÅêðç¶ Ôé ÇÜà ÕÅðé ÕÂÆ
ÕÆîåÆ ÜÅé» òÆ ×ÂÆÁ» ÔéÍ êðÅñÆ å¯º êËçŠԯ¶ 豧¶ ÕÅðé ÇÂà Ã
ñ¯Õ» ù ܹÕÅî, ×ñ¶ Áå¶ Á¾Ö» çÆÁ» ÇìîÅðÆÁ» 寺 ÇÂñÅòÅ ÃÅÔ çîÅ Áå¶
Õ˺Ãð òð×ÆÁ» ÇíÁÅéÕ ÇìîÅðÆÁ» òÆ ñ¾× ðÔÆÁ» ÔéÍ è±§Â¶ ÕÅðé Á¾Ü Õ¾ñ·
ÃóÕ» Óå¶ ïÅåðÅ Õðé òÅñ¶ ÇòÁÕåÆÁ» ç¶ é¾Õ Áå¶ î±§Ô Óå¶ ð¹îÅñ ì§é·¶
ò¶Ö¶ ÜÅ ÃÕç¶ ÔéÍ ñ¯Õ» çÆ êzôÅÃé 寺 î§× þ ÇÕ êðÅñÆ ë±Õä òÅñ¶ ñ¯Õ»
Çòð¹¾è ÃõåÆ éÅñ ê¶ô ÁÅÇÂÁÅ ÜÅò¶Í
ðÇð³çð ×°êåÅ ù î˺ìð éÅî÷ç Õðé Óå¶ òèÅ弮 Çç¼åÆ
ðÅîê°ðÅ ë±ñ, C éò³ìð (Çé. ê. ê.)- ÃÆéÆÁð ÁÕÅñÆ ÁÅ×± ðÇð³çð ×°êåÅ
ù é×ð ðèÅð àð¼Ãà çÅ î˺ìð éÅî÷ç ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ ÇÂà éÅî÷ç×Æ Óå¶
îÅðÕÆà Õî¶àÆ ç¶ Ú¶ÁðîËé êðòÆé Õ»Ãñ, òêÅð î³âñ ç¶ êÌèÅé ÖðËåÆ ñÅñ,
ÃÆéÆÁð òêÅðÆ ÁÅ×± ðÇð³çð ܽóÅ, éð¶ô Õ°îÅð, ôôÆ Çó×ñ, ×°ðå¶Ü ôðîÅ,
Ãðê³Ú ×°ðå¶Ü ÇÃ³Ø ÜòÅÔð é×ð, ÃÅìÕÅ Ãðê³Ú ×°ðî¶ñ ÇóØ, îÇÔ³çð ÇóØ
îÅé, ÔðÇçÁÅñ ÇÃ³Ø ÚÅÀ±Õ¶, ìñ½ð ÇÃ³Ø ÚÅÀ±Õ¶, ×îç±ð ÇÃ³Ø ÚÅÀ±Õ¶ é¶
òèÅÂÆ Çç³ÇçÁ» î°¼Ö î³åðÆ Ã. êÌÕÅô ÇÃ³Ø ìÅçñ, ÇâêàÆ î°¼Ö î³åðÆ Ã. ðÖìÆð
ÇÃ³Ø ìÅçñ, Ç÷ñ·Å êÌèÅé ÇÃÕ³çð ÇÃ³Ø îñ±ÕÅ Áå¶ Ãð±ê Ú³ç Çó×ñÅ çÅ
è³éòÅç ÕÆåÅ ÔËÍ
é½ÜòÅé é¶ î±§Ô ÓÚ¯º ¦ØŶ å¼Õñ¶ éÅñ ç¯ ÇÕñ¯îÆàð å¾Õ ÕÅð ÇÖ¾ÚÆ
í¹¼Ú¯ î³âÆ, C éò§ìð (öáÆ)- Á¾Ü ôÇÔð çÆÁ» ÃóÕ» Óå¶ ÇÂÕ é½ÜòÅé é¶
ÁÅêäÆ ð¯÷Æ ñÂÆ ÁÅêäÆ ÕñÅ çÅ êzçðôé ÕðÇçÁ» ÁÅêä¶ î±§Ô ÇòÚ¯º çÆ åÕñÅ
Õ¾ãÕ¶ À¹Ã éÅñ ÕðÆì B ÇÕñ¯º îÆàð îÅð±åÆ ÕÅð ÇÖ¾ÚÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÕÅð çÆ
Û¾å Óå¶ îÅåÅ ç¶ ð±ê ÇòÚ ÇÂÕ ì¾ÚÆ ù ÇìáÅÇÂÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆÍ êzÅêå
ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð ò¾Ö-ò¾Ö æÅò» Óå¶ ÁÅêäÆ ÕñÅ çÅ êzçðôé ÕðÕ¶ ÁÅêä»
×¹÷ÅðÅ Õðé òÅñ¶ òÆð± Áå¶ Ã¹¾ÖÅ Çê¿â ìó»Ú é¶ ÃæÅéÕ ìÃåÆ ðÅî ÇìñÅÃ
ÇòÖ¶ ÇêÛñ¶ ç¯ ÔëÇåÁ» ç½ðÅé ÁÅêäÆ ÕñÅ ç¶ Áé¶Õ» êzçðôé ÕÆå¶ ÇÜé·» ÓÚ
A@ Ççé ñ×ÅåÅð ÃÅÂÆÕñ ÚñÅÀ¹äÆ Áå¶ ÃÅÂÆÕñ Óå¶ Õðåò ÇçÖÅÀ¹äÅ ôÅÇîñ
ÔéÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ Á¾Ü ÇÂé·» é½ÜòÅé» é¶ ÁÅêäÆ ÕñÅ ç¶ êzçðôé ðÅÔƺ
À¹Ã Ã ñ¯Õ» ù î±§Ô ÇòÚ À¹×ñÆÁ» êÅÀ¹ä ñÂÆ îÜì±ð Õð Çç¾åÅ Üç ù¾ÖÅ
Çê¿â ìó»Ú é¶ ÁÅêä¶ î±§Ô ÇòÚ¯º çÆ å¼ÕñÅ ¦ØÅÕ¶ À¹Ã éÅñ ÕðÆì B
ÇÕñ¯îÆàð å¾Õ îÅð±åÆ ÕÅð ÇÖÚÆÍ ÇÂà î½Õ¶ å¶ î§âÆ ç¶ Áé¶Õ» ñ¯Õ» é¶
À¹Ã é½ÜòÅé çÆ Õñ» å¶ Ö¹ô Ô¯ Õ¶ À¹Ã çÆ ÃÔÅÇÂåÅ ñÂÆ êËö Ççå¶Í
×ðî ÇÖÁÅñÆ ÇÃ¾Ö Áå¶ ÇÔ§ç± Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶ ÁÅ×± ÇÂÕ î§Ú Óå¶ é÷ð ÁŶ
ìÇá§âÅ, C éò§ìð (×¹ðå¶Ü ÇÃ§Ø Çþè±)- ê±ð¶ ÃåÅÂÆ ÃÅñ ìÅÁç ÁÅêà ÇòÚ
Õ¾àó Çòð¯èÆ ðÔÆÁ» ×ðî ÇÖÁÅñÆ ÇÃ¾Ö Áå¶ ÇÔ§ç± Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶ ÁÅ×± Á¾Ü
ÇÂ¼æ¶ ÇÂÕ î§Ú Óå¶ ÇÂվᶠé÷ð ÁÅÂ¶Í ×ðî ÇÖÁÅñÆ ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» çîçîÆ
àÕÃÅñ, ÖÅñÃÅ ÁËÕôé Õî¶àÆ çñ ÖÅñÃÅ Áå¶ Ô¯ð Üæ¶ì§çÆÁ» Áå¶ ×ðî ÇÖÁÅñÆ
ÇÔ§ç± Üæ¶ì§çÆ Çòôò ÇÔ§ç± êzÆôç Áå¶ ìÜð§× çñ ÇÂÕ ç±Ü¶ ç¶ Õ¾àó
Çòð¯èÆ ðÔ¶ Ôé êð Á¾Ü À¹Õå ÇÔ§ç± Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶ ÁÅ×±Á» ×ðî ÇÖÁÅñÆ
ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶ Ã¾ç¶ Óå¶ ê¿ÜÅì ì§ç ù Ãøñ ìäÅÀ¹ä ñÂÆ Á¾×¶ Ô¯ Õ¶
Õ§î ÕÆåÅÍ ÇÜà ìçñ¶ ×ðî ÇÖÁÅñÆ ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶ ÁÅ×±Á» é¶ À¹é·» ù
ÃéîÅÇéå ÕÆåÅÍ ÁÅî ñ¯Õ ç¯ò» Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶ ÇÂà Õçî ù ê¿ÜÅì çÆ Áîé
ô»åÆ ñÂÆ Ú§×Å ç¾Ã ðÔ¶ ÔéÍ ê¿ÜÅì ÇòÚ Úñ¶ ÕÅñ¶ ç½ð 寺 ìÅÁç ÇÂÔ
êÇÔñÆ òÅð þ ÇÕ ÁÅêÃÆ Õ¾àó Çòð¯èÆ ÇÔ§ç± Áå¶ ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶ ÁÅ×±
ÇÂÕ î§Ú Óå¶ ÇÂվᶠԯ¶ ÔéÍ ÇÂà î½Õ¶ ÇÔ§ç± Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶ ÁÅ×±Á» é¶
Çç¾ñÆ ç§Ç×Á» ù Õ»×ðà ìéÅî ÇÃ¾Ö ç§×¶ ç¾ÇÃÁÅÍ À¹é·» çÅ ÕÇÔäÅ ÃÆ ÇÕ
Çç¾ñÆ ÇòÚ AIHD ÇòÚ òÅêðÆ ÇÂÔ ØàéÅ ìóÆ ÔÆ î§çíÅ×Æ ÃÆ êð Õ»×ðà êÅðàÆ
ÇÂé·» ç§Ç×Á» ù ÇÔ§ç±-ÇÃ¾Ö ç§×¶ ÕÇÔ Õ¶ ÇÔ§ç±-Çþֻ ÇòÚ êÅóÅ êÅ ðÔÆ
þ Ü篺ÇÕ Çþֻ ù Õ»×ðÃ ç¶ ÁÅ×±Á» é¶ Õ¯Ô-Õ¯Ô Õ¶ îÅÇðÁÅ þÍ ×ðî
ÇÖÁÅñÆ ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶ ÁÅ×±Á» é¶ òÆ íÅðå ÇòÚ Çþֻ ù ÇÂéÃÅø éÅ
Çîñä ç¶ ç¯ô ñÅÂ¶Í À¹é·» çÅ ÕÇÔäÅ ÃÆ ÇÕ ç¶ô Á§çð Çþֻ éÅñ Ôð ×¾ñ
Óå¶ ÇòåÕðÅ ÕÆåÅ Ü»çÅ þÍ À¹é·» çÅ ÕÇÔäÅ ÃÆ ÇÕ Çþֻ ù ޱᶠնû ÇòÚ
À¹ñÞÅ Õ¶ ܶñ·» ÇòÚ Ã¹¾ÇàÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þ, Ü篺ÇÕ Çç¾ñÆ ÇòÚ Ô÷Åð»
Çéðç¯ô Çþֻ çÅ Õåñ Õðé òÅñ¶ Ö¹¾ñ·¶ÁÅî ع§î ðÔ¶ ÔéÍ
×°ðê°ðì î½Õ¶ ×°ð± Øð çÆ Ã¶òÅ Õðé òÅñ¶ ÃéîÅÇéå
ìð×ÅóÆ, C éò³ìð (ðÇî³çð êÅñ ÇóØ)-êÇÔñÆ êÅåôÅÔÆ ÃÌÆ ×°ð± éÅéÕ ç¶ò
ÜÆ çÅ êÌÕÅô À°åÃò ìð×ÅóÆ Áå¶ ÁÅà êÅÃ ç¶ Çê³â» ÓÚ ôðèÅ ÓÚ À°åôÅÔ
éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÕÂÆ Çê³â» ÓÚ é×ð ÕÆðåé ÃÜŶ ׶ å¶ ×°ðç°ÁÅðÅ
ÃÅÇÔì ÓÚ ð¼Ö¶ ׶ ÁÖ³â êÅá» ç¶ í¯× êŶ ×Â¶Í Çê³â ÃðÅò» ç¶ ×°ðç°ÁÅðÅ
ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ÁÖ³â êÅá ç¶ í¯× 寺 À°êð³å À°é·» ôðèÅñ±Á» ù ÃéîÅÇéå
ÕÆåÅ Ç×ÁÅ, ÇÜé·» é¶ êÌÕÅô À°°åôò ù ÃîðÇêå Õ¼ãÆÁ» ×ÂÆÁ» êÌíÅå ø¶ðÆÁ»
ÓÚ åé, îé Áå¶ èé éÅñ öòÅ ÕÆåÆ ÃÆÍ ÇÂé·» ù ÃéîÅÇéå Õðé çÆ ðÃî ñ¯Õñ
×°ðç°ÁÅðÅ êÌì³èÕ Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé ì±àÅ ÇÃ³Ø ìðÅó, îÅÃàð ÔðÜÆå ÇóØ,
Ãðê³Ú ìñÇܳçð ÇóØ, կᶠÃðÅò» ç¶ Ãðê³Ú î°Õ³ç ÇÃ³Ø é¶ ÇéíÅÂÆÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ Õ¯ÁÅêð¶Çàò ðÃÅÇÂàÆ ç¶ êÌèÅé ÁîðÜÆå ÇóØ, îÅÃàð çñìÆð ÇóØ, ðÖîéÆ
ÃÅÇÔì öòŠðÃÅÇÂàÆ ç¶ êÌèÅé ðÖç¶ò ÇÃ³Ø ø½ÜÆ, ÔÅÕî ÇóØ, ÇÂÕìÅñ
ÇóØ, Ô˼â ×̳æÆ Ã°ÖÚËé ÇóØ, Õ¶òñ ÇÃ³Ø ÃËÕàðÆ, ÕðéËñ ÇÃ³Ø ÁÅÇç
ÔÅ÷ð ÃéÍ ÇÂà Ã ×ðÆì å¶ ñ¯óò³ç êÇðòÅð» ù Õ³ìñ òÆ ò³â¶ ׶Í
çÇñå ñóÕÆ éÅñ Üìð ÜéÅÔ Õðé òÅñÅ ç¯ôÆ Ç×zøåÅð
î¹ÕåÃð, C éò³ìð (çðçÆ, í¿î, Çã¼ñ¯º)-ìÆå¶ ÇçéÆ Çê³â ÁàÅðÆ ÇòÚ ÇÂÕ
çÇñå ñóÕÆ Ü¯ ÇÕ ê³Üòƺ ÜîÅå çÆ ÇòÇçÁÅðæä þ, ç¶ éÅñ Çê³â ç¶ Ü×çÆô
ðŶ é»Á ç¶ ÇòÁÕåÆ òñ¯º Üìð ÇÜéÅÔ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÃÆÍ ÇÂà Üìð ÇÜéÅÔ Õðé
òÅñ¶ Çòð¾¹è ò¾Ö ò¾Ö î÷ç±ð Üæ¶ì³çÆÁ» òñ¯º ÇÂéÃÅø ñÂÆ ÚñŶ ÜÅ ðÔ¶
çØðô ÃçÕÅ Á¾Ü î¹ÕåÃð ê¹ÇñÃ é¶ ç¯ôÆ Ü×çÆô ðŶ ù CGF èÅðÅ ÁèÆé
Ç×zëåÅð Õð ÇñÁÅÍ ç¯ôÆ çÆ Ô¯ÂÆ Ç×zëåÅðÆ Ãì¿èÆ Ã§Øðô ÚñÅÀ¹ä òÅñÆÁ»
î÷ç±ð Üæ¶ì§çÆÁ» òñ¯º ÃæÅéÕ ×¹ð± ׯÇì³ç ÇÃ³Ø êÅðÕ ÇòÚ ÇÂռᶠԯ Õ¶
ÇÂÕ Çܾå ðËñÆ Õ¾ãÆ ×ÂÆÍ ÇÂà ðËñÆ ÇòÚ Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅò» Ü×ÜÆå ÇóØ,
êðÇî³çð ÇÃ³Ø êÅôÅ, ìÆìÆ ÇÛ³çð êÅñ Õ½ð Áå¶ Ô¯ð ÕÂÆ ò¾Ö ò¾Ö Üæ¶ì³çÆÁ»
éÅñ çì§èå ÁÅ×± å¶ òðÕð» é¶ íÅ× ÇñÁÅÍ ÇÂà ðËñÆ ç½ðÅé ÁÅ×±Á» é¶ ñ¯Õ»
ç¶ Ç¾Õá ù çì¯èé ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ î÷ç±ð Üæ¶ì³çÆÁ» Á¾×¶ 寺 òÆ ÇÂö
åð·» ×ðÆì ñ¯Õ» çÆ î¾çç ÕðçÆÁ» ðÇÔä×ÆÁ»Í
óå ðÅî Ãð±ê ÕÅñÆ Õ³ìñÆ òÅÇñÁ» çÆ ïÅç ÓÚ ÃÅñÅéÅ à±ðéÅî˺à ÃîÅêå
øðÆçÕ¯à, ׯñ¶òÅñÅ, C éò³ìð (ÜÃò³å ÇÃ³Ø ê°ðìÅ, ÁîðÜÆå ìðÅó)-ABò»
óå ðÅî Ãð±ê ÕÅñÆ Õ³ìñÆ òÅÇñÁ» çÆ ïÅç ÇòÚ ÃÅñÅéÅ Ö¶â î¶ñÅ Çê³â
ÇêêñÆ ÇòÖ¶ ÃøñåÅ ê±ðòÕ ÃîÅêå Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÂà ֶâ î¶ñ¶ çÅ À°çØÅàé ìÅìÅ
Çì¼à± çÅÃ é¶ ÕÆåÅ Ü篺 ÇÕ ò¼Ö-ò¼Ö ÃîÅ×î» ÇòÚ î°¼Ö îÇÔîÅé Õ»×ðÃÆ
ÇòèÅÇÂÕ ÁòåÅð ÇÃ³Ø ìðÅó Áå¶ ÜËôéêÌÆå ÇÃ³Ø Çã¼ñ¯º Ú¶ÁðîËé îÅðÕÆà Õî¶àÆ
øðÆçÕ¯à ðÔ¶Í Ü¶å± àÆî» ù ÇÂéÅî øðÆçÕ¯à 寺 ûÃç êðîÜÆå Õ½ð ×°ñôé
é¶ åÕÃÆî ÕÆå¶ Ü篺 ÇÕ ÇÂà ÃîÅ×î çÆ êÌèÅé×Æ ÃÅìÕÅ ÁÕÅñÆ ÇòèÅÇÂÕ Õ°ôñçÆê
ÇÃ³Ø Çã¼ñ¯º é¶ ÕÆåÆÍ ÇÂà ֶâ î¶ñ¶ ÇòÚ Ç³×ñ˺â çÆ ÃÅìÕÅ î¶Áð Ü×Æð
ö֯º Áå¶ À°é·» ç¶ êåÆ îÔ³å ÇÃ³Ø Ã¶Ö¯º Çòô¶ô å½ð Óå¶ ôÅîñ ԯ¶Í
ÇÜÔó¶ ÇÕ êÇÔñ» òÆ Çê³â ç¶ ÇòÕÅà ÇòÚ ÁÅêäÆ â±³ØÆ ÇçñÚÃêÆ ñË ðÔ¶ ÔéÍ
î¶ñ¶ ç¶ Çå³é» Ççé» ç¶ ñ³×ð çÅ êÌì³è á¶Õ¶çÅð ìñç¶ò ÇÃ³Ø ê¼ÖÆ Õñ» é¶
ÕÆåÅÍ ÇÂé·» ÃîÅ×î» ÇòÚ é×ð Õ½ºÃñð ç¶ êÌèÅé ÁîðçÆê ÇÃ³Ø ìÅÃÆ, ê³ÜÅì
ÔÅÀ±Ãë˼â ç¶ òÅÂÆà ڶÁðîËé ÔðÕÆðå ÇÃ³Ø Ç×¼ñ, âÆ. Á˼Ã. êÆ. Ü×ðÅÀ°º
î°ÖÇåÁÅð ÇÃ³Ø Áå¶ ÃÅìÕÅ Ú¶ÁðîËé Ç÷ñ·Å êÌÆôç ïéÆÁÅ Õ½ð Ã³è± é¶ Çòô¶ô
å½ð Óå¶ ÔÅ÷ðÆ ñòÅÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Õñ¼ì ç¶ êÌèÅé Ü×çÆô ÇÃ³Ø Çüè±,
ÁòåÅð ÇÃ³Ø ìðÅó Üéðñ ÃÕ¼åð, íÅ× ÇÃ³Ø ìðÅó, ðÖêÅñ ÇóØ, Õ¶òñ ÇóØ
Ç×¼ñ ê¼ÖÆ Õñ» ÔÅ÷ð ÃéÍ ÇÂà ֶâ î¶ñ¶ ÇòÚ òÅñÆìÅñ ô±Çà³× ÇòÚ Çøð¯÷ê°ð
Áå¶ òÅñÆìÅñ ÃîËÇô³× ÇòÚ Çê³â ׳×Å çÆÁ» àÆî» Ü¶å± ðÔÆÁ»Í Õì¼âÆ EB
ÇÕñ¯×ÌÅî ÇòÚ Çê³â î½ó, FE ÇÕñ¯×ÌÅî ÇòÚ íËäÆ ìÅÔÆÁÅ Áå¶ úêé ÇòÚ
Õ¯àÕê±ðÅ çÆÁ» Õì¼âÆ àÆî» Ü¶å± ðÔÆÁ»Í
Ç÷ñ·Å ê¼èðÆ ÃÅdzà î°ÕÅìñ¶ ÓÚ ãËêÂÆ ÃÕ±ñ ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» çÆ ôÅéçÅð êÌçðôéÆ
Õ¯àÕê±ðÅ, C éò³ìð (î¶ØðÅÜ)-Ç÷ñ·Å ê¼èðÆ ÃÅdzà êÌçðôéÆ ìÆå¶ Ççéƺ
îÔÅåîÅ ×»èÆ ÃËÕ³âðÆ ÃÕ±ñ øðÆçÕ¯à ÇòÖ¶ ñÅÂÆ ×ÂÆ ÇÜà ÇòÚ ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ
ÃÕ±ñ ãËêÂÆ çÆ ÇòÇçÁÅðæä ñòçÆê Õ½ð Áå¶ êÌíܯå Õ½ð é¶ ÃËÕ³âðÆ ê¼èð
ç¶ î°ÕÅìñ¶ ÇòÚ ç±ÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ ÃÕ±ñ ç¶ ÃÅdzà îÅÃàð íñÇò³çð
ÇÃ³Ø îáÅó± é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ æÆî é³: A ÇòÚ ×°ðêÌÆå ÇÃ³Ø Áå¶ Á³×ð¶Ü
ÇóØ, æÆî é³-B ÇòÚ ñòçÆê Õ½ð Áå¶ êÌíܯå Õ½ð Áå¶ æÆî-C ÇòÚ ÃðìÜÆå
Õ½ð å¶ îéÇܳçð Õ½ð é¶ ÃËÕ³âðÆ ê¼èð ç¶ ò¼Ö ò¼Ö îÅâñ ÇåÁÅð ÕÆå¶Í ÃÕ±ñ
êÔ°³Úä Óå¶ î°¼Ö ÁÇèÁÅêÕ ç¶Çò³çð ÇÃ³Ø îÅé é¶ îÅÃàð íñÇò³çð ÇÃ³Ø å¶
Ü¶å± ÇòÇçÁÅðæä» ù òèÅÂÆ Çç¼åÆÍ
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ç¶ ð³×¯ñÆ ìäÅÀ°ä ç¶ î°ÕÅìñ¶ ÕðŶ
øðÆçÕ¯à, C éò³ìð (ÔðÇî³çð Çî³çÅ)-Ç÷ñ·Å ÇüÇÖÁÅ Áå¶ ÇÃÖñÅÂÆ Ã³ÃæÅ
ÇòÖ¶ ÂÆ. àÆ. àÆ. Õð ðÔ¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ç¶ Ãðìê¼ÖÆ ÇòÕÅà ñÂÆ âÅÇÂà ÇòÖ¶
ÔÅÀ±Ã ÃÆ ò¼ñ¯º ð³×¯ñÆ ìéÅÀ°ä ç¶ î°ÕÅìñ¶ ÕðòŶ ×Â¶Í ÚÅð» ÔÅÀ±Ã»
ò¼ñ¯º ò¼Ö-ò¼Ö åð·» çÆÁ» ð³×¯ñÆÁ» ÇåÁÅð ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ» ÇÜà ÇòÚ ÃÅð¶
ÔÅÀ±Ã» ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ íÅ× ÇñÁÅ Áå¶ ð³×¯ñÆ ìéÅÀ°äÆ ÇüÖÆ ÇÜà çÆ
ÜÜî˺à âÅ: î°Õ¶ô í³âÅðÆ, ÇîÃÜ îéÜÆå Õ½ð ñËÕÚðÅð, ÃÌÆ ÇòÕÅà Áð¯óÅ,
ÃËîÆé¶ðÆÁé Áå¶ âðÅÇÂ³× ÁÇèÁÅêÕ é¶ ÕÆåÆÍ ÔÅÀ±Ã ¶ Áå¶ ÔÅÀ±Ã âÆ ç¶
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ êÇÔñÅ ÃæÅé êÌÅêå ÕÆåÅ Áå¶ ÔÅÀ±Ã ÃÆ ç¶ Ç³ÚÅðÜ
ÃÌÆîåÆ ïÃòÆð, ÃÌÆîåÆ òÆðêÅñ Õ½ð, Ã: ìñÇò³çð ÇÃ³Ø ñËÕÚðÅð Áå¶ ÃÌÆ Ã°ÖÇܳçð
ÇÃ³Ø ÁÇèÁÅêÕ ò¼ñ¯º íðê±ð ï¯×çÅé Çç¼åÅ Ç×ÁÅÍ ÃÌÆîåÆ Çðê±çîé Õ½ð
Çê̳ÃÆêñ âÅÇÂà ò¼ñ¯º ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù ÃðàÆÇëÕ¶à ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ
Ç×ÁÅ ò¼Ö-ò¼Ö ÔÅÀ±Ã» ò¼ñ¯º ÇîÃÜ êÌíܯå Õ½ð, ÇîÃÜ ðÜò³å Õ½ð, âÅ: ðÖìÆð
Çüè±, ÇîÃÜ Ã°ðÜÆå ×°êåÅ, ÇîÃÜ ÇÕðéÜÆå Õ½ð, Ã: ÜðéËñ ÇóØ, Ã: ðÖòÆð
dzçð ÇóØ, Ã: ÜÆéêÅñ ÇóØ, Ã: ÔðçÆê ÇóØ, âÅ: óÜÆò ÕàÅðÆÁÅ ÃÅð¶
ñËÕÚðÅð ò¼ñ¯º ÕðòÅÂÆ ×ÂÆÍ
ÃóÕ ìäÅÀ°ä ñÂÆ ØàÆÁÅ ÃÅîÅé òðåä çÅ ç¯ô
ÃÅÇçÕ, C éò³ìð (ÁÅð. ÁËÃ. è³°éÅ)-Çê³â ÃÅÇçÕ ç¶ Ãðê³Ú ìñÇܳçð ÇóØ
èÅñÆòÅñ, ê³Ú ìñÇܳçð ÇÃ³Ø Çã¼ñ¯º Áå¶ Á³×ð¶÷ ÇÃ³Ø ìðÅó é¶ Çê³â
ÃÅÇçÕ çÆ ÇëðéÆ Óå¶ ìä ðÔÆ ÃóÕ ÇòÚ îÇÔÕ ò¼ñ¯º ØàÆÁÅ ÃîÅé òðåä çÅ
ç¯ô ñÅÀ°ºÇçÁÅ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ Õ°¼Þ îÔÆé¶ êÇÔñ» îÇÔÕ ò¼ñ¯º ÇÂà ÇëðéÆ
Óå¶ î¯àÅ ê¼æð êÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÃÆ å¶ À°Ã 寺 ìÅÁç ê¶ îÆÔ» ÕÅðé ÇÂÃ
ê¼æð ÇòÚ êÂÆ Çî¼àÆ ÇéÕñ ×ÂÆ å¶ ÇÂà ÇòÚ à¯Â¶ ìä ׶ Ãé å¶ àðËÇëÕ òÆ
À°Ã¶ åð·» ÔÆ ÚñçÅ ÇðÔÅÍ Ãðê³Ú èÅñÆòÅñ é¶ ç¼ÇÃÁÅ Õ¶ îÇÔÕ ò¼ñ¯º
Ô°ä ÇÂà ÃóÕ ù Á³Çåî Û¯Ô» Çç¼åÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ» Ôé å¶ ÃóÕ ÇòÚ ê¶ à¯ÇÂÁ»
ù òÆ éÔƺ ê±ÇðÁÅ Ç×ÁÅ å¶ ì°ñâ¯÷ð òÆ éÔƺ ÚñÅÇÂÁÅ, ÇÂ毺 å¼Õ Õ¶ ÇÂÃ
À°Öó ÖÅìó ÃóÕ Óå¶ ê¶ î¯à¶ ê¼æð À°¼å¯º Çìé·» Çî¼àÆ êÅö ÕÆÇåÁ» Óå¶
ñ°Õ ÁÅÇç êŶ ì×Ëð ÔÆ ìðÆÕ ì¼ÜðÆ êÅ弮 ÜÅ ðÔÆ ÔËÍ À°é·» ÃóÕ å¯º
Ô¼æ» éÅñ ì¼ÜðÆ òÆ ÇÂÕ¼áÆ ÕðÕ¶ ÇòÖÅÂÆÍ À°é·» î³× ÕÆåÆ ÇÕ ÃóÕ ìéÅÀ°ä
ÇòÚ Ô¯ ðÔÆÁ» ì¶-ÇéïîÆÁ» ù ç±ð ÕðÕ¶ ÔÆ ÃóÕ ìäÅÂÆ ÜÅò¶Í |
|
|
