|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
ê³ÜÅì ì¿ç çŠüçÅ êÈðé å½ð Óå¶ Ãøñ ÇðÔÅ
î¯×Å ÇòÖ¶ ò¾Ö-ò¾Ö ÇÃ¾Ö Üæ¶ì¿çÆÁ» ç¶ ÁÅ×È î¯×Å ç¶ î¹¾Ö Ú½Õ ÇòÚ ð¯Ã
èðéÅ ç¶ Õ¶ Õ¶ºçð ÃðÕÅð ÇÖñÅë éÅÁð¶ìÅÜÆ Õðç¶ Ô¯Â¶Í åÃòÆð: ÜÃêÅñ ÇÿØ
ì¾ìÆ
î¯×Å, C éò¿ìð
(ùÇð¿çðêÅñ/ì¾ìÆ)-ò¾Ö ò¾Ö ÇÃ¾Ö Üæ¶ì¿çÆÁ» ò¾ñ¯º BE ÃÅñ êÇÔñ» Çç¾ñÆ
ÇòÖ¶ òÅêð¶ AIHD ç¶ ÇÃ¾Ö Õåñ¶ÁÅî Çòð¹¾è Á¾Ü ê³ÜÅì ì¿ç ç¶ Ã¾ç¶ åÇÔå
î¯×Å ôÇÔð Áå¶ ÁÅà êÅÃ ç¶ ÕÃì¶ î¹Õ¿îñ å½ð Óå¶ ì¿ç ðÔ¶ Áå¶ ÃðÕÅðÆ çëåð»
ÇòÚ òÆ ÔÅ÷ðÆ éÅîÅåð ÔÆ ðÔÆÍ ì¿ç ç½ðÅé ì¾Ã» å¶ Ô¯ð òÅÔé éÅ Ú¾ñä ÕÅðé
ÃóÕ» À¹µêð êÈðÆ å𷻠ù¿éÃÅé ÛÅÂÆ ðÔÆ Áå¶ Õ¯ÂÆ ÇòðñÅ àÅò» òÅÔé ÔÆ
ÃóÕ» À¹µêð é÷ðÄ ÁÅÇÂÁÅÍ î¯×Å ì¾Ã Á¾â¶ Óå¶ òÆ êÈðÆ åð·» ÃéÅàÅ ÛÅÇÂÁÅ
ÇðÔÅ Áå¶ ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ì¾Ã» ì¾Ã Á¾â¶ ç¶ Á¿çð ÔÆ Öó·ÆÁ» ðÔÆÁ»Í Ç÷ñ·Å
ê¹Çñà êÌôÅôé ò¾ñ¯º ÇÕö òÆ ÁäùÖÅòÂÆ ØàéÅ ù ð¯Õä ñÂÆ ÇòÁÅêÕ Ã¹ð¾ÇÖÁÅ
ç¶ êÌì¿è ÕÆå¶ ×¶ Ãé å¶ ôÇÔð ÇòÚ Áîé ÁîÅé ìðÕðÅð ð¾Öä ñÂÆ ê¹Çñà é¶
êÈðÆ î¹ôåËçÆ éÅñ é÷ð ð¾ÖÆÍ Ã¿å Õ¹ñçÆê ÇÃ¿Ø è¾ñ¶Õ¶, ÿå ð¶ôî ÇÿØ
Ö¹ÖðÅäÅ, ÔðêÌÆå ÇÃ¿Ø Çð¾ÚÆ ÚÅòñÅ Õ½îÆ Üéðñ ÃÕ¾åð ê³Ú êÌèÅéÆ, ÁòåÅð
ÇÃ¿Ø ðÅÜÅ Ç÷ñ·Å êÌèÅé ëËâð¶ôé îÇÔåÅ, ùÖÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÁÅ÷Åç, îéÜÆå ÇÿØ
î¾ñ·Å ÁÕÅñÆ çñ Á¿ÇîÌåÃð, ×¹ðêÌÆåî ÇÃ¿Ø ÚÆîÅ ê³Ú êÌèÅéÆ, ×¹ðî¹¾Ö ÇÿØ
¶ÕéÈð ÖÅñÃÅ, ܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø ôÇÔðÆ êÌèÅé, çÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÔðƶòÅñÅ, ÜÃÕðé
ÇÃ¿Ø ÕÅÔé ÇÃ¿Ø òÅñÅ é¶ ôÇÔð ç¶ ñÅÇÂà» òÅñÅ Ú½Õ ÇòÚ ÇÂÕ¾á ù ÿì¯èé
ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ BE ÃÅñ ìÆå ÜÅä ç¶ ìÅÁç òÆ AIHD ç¶ ÇÃ¾Ö Õåñ¶ÁÅî ç¶
ç¯ôÆÁ» ù ÃÜÅò» éÔÄ Çç¾åÆÁ» ÜçÇÕ Ø¾à Ç×äåÆ Ô¯ä ç¶ ìÅòÜÈç íÅðå çÆ
ÁÅ÷ÅçÆ ñÂÆ IE ëÆÃçÆ ê³ÜÅìÆÁ» ÖÅà ÕðÕ¶ Çþֻ é¶ ÁÅêäÆÁ» ÜÅé» òÅðÆÁ»Í
×¹ðç¹ÁÅðÅ ìÆìÆ ÕÅÔé Õ½ð ÇòÖ¶ î¯×Å ì¿ç ù Ãëñ ìéÅÀ¹ä ñÂÆ ÃîÈÔ ôÇÔð
òÅÃÆÁ», ÇòÇçÁÕ Ã¿ÃæÅò», èÅðÇîÕ å¶ ÃîÅÇÜÕ Üæ¶ì¿çÆÁ» å¶ òêÅðÕ ÁçÅÇðÁ»
çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ Ã¹ÖÜÆòé ÇÃ¿Ø Ã¹¾ÖÅ Ç÷ñ·Å ÃÆéÆÁð îÆå êÌèÅé ëËâð¶ôé
îÇÔåÅ, Çî¾Õð ÇÃ¿Ø Õ¿× ôÇÔðÆ êÌèÅé ëËâð¶ôé îÇÔåÅ, çñÜÆå ÇÃ¿Ø ×¯ñâÆ,
î¯ù ÚÅòñÅ, Õ¹ñò¿å ÇÃ¿Ø Çð¾ÚÆ, ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø íðÆ, éòçÆê ÇÃ¿Ø èÈóÕ¯à,
ÁîðÜÆå ÇÿØ, ðÛêÅñ ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
é¾æÈòÅñÅ ×ðìÆ, (ÃÅèÈ ðÅî)-êÌÅÂÆò¶à Çî¿éÆ ì¾Ã» òÅÇñÁ» é¶ ÁÅêäÆÁ» ì¾Ã»
ù ì¿ç ð¾ÇÖÁÅÍ Ãî¹¾Ú¶ ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ ÃðÕÅðÆ Áå¶ êÌÅÂÆò¶à ÃÕÈñ òÆ ì¿ç ðÔ¶
Áå¶ ÇÕ寺 òÆ Õ¯ÂÆ ÁäùÖÅòÄ ØàéÅ òÅðé çÆ Öìð éÔÄ ÇîñÆÍ
ëåÇÔ×ó· ê³ÜåÈð, (ÔðçÆê ÇÿØ)-ÃæÅéÕ ÕÃìÅ êÈðé å½ð Óå¶ î¹Õ¿îñ ì¿ç ÇðÔÅ
êÌ¿åÈ ÃðÕÅðÆ ÁçÅð¶ ì˺ջ, ÇÃÔå Õ¶ºçð Áå¶ Ô¯ð êÌÅÂÆò¶à âÅÕàðÆ Ã¶òÅò»
Ö¹¾ñÆÁ» ðÔÆÁ»Í ôÅÇÂç êÇÔñÆ òÅð ÔÆ ÕÃì¶ ÇòÚ ÇÂåéÅ ò¾âÅ Ô¹¿×ÅðÅ ÇîÇñÁÅ
þ ÇÕ ÕÃì¶ ç¶ Û¯à¶ ò¾â¶ ÕÅð¯ìÅðÆ òêÅðÕ ÁçÅð¶ Áå¶ ÇÂ毺 å¾Õ Õ¶ Ãì÷Æ
çÆÁ» ç¹ÕÅé» Áå¶ ð¶ÔóÆÁ» ÁÅÇç î¹Õ¿îñ ì¿ç ðÔÆÁ»Í ì¿ç ù ñË Õ¶ ÃîÈ¿Ô
ç¹ÕÅéçÅð òð× ÇÂÕ ÇîÕ ÃÆÍ ÃðÕÅðÆ ÇÃÔå Õ¶ºçð, Ö¶åÆìÅóÆ ÇÕÃÅé ÇòÕÅÃ
ì˺Õ, ê³ÜÅì éËôéñ ì˺Õ, âÅÕ Øð ÁÅÇç ÁÅî çÆ åð·» Ö¹¾ñ¶ ðÔ¶ êÌ¿åÈ
À¹ê̯Õå æÅò» Óå¶ ÚÇÔñ êÇÔñ êÇÔñ» éÅñ¯º ÕÅëÆ Ø¾à ÃÆÍ ÇÃ¾Ö ÃàÈâ˺àÃ
ëËâð¶ôé êÆð î¹Ô¿îç ç¶ Õ½îÆ îÆå êÌèÅé íÅÂÆ ×¹ðî¹Ö ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ î¾¬ìÅäÆÁ»
é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ éò¿ìð AIHD ÇòÚ Çç¾ñÆ Ãî¶å ç¶ô ç¶ Ô¯ðé» ÃÈÇìÁ» ÇòÚ Çéðç¯ô¶
ÇéÔ¾æ¶ ì¶ÕÃÈð Çþֻ çÅ ÃîÈÇÔÕ å½ð Óå¶ Ü¯ Õåñ¶ÁÅî ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÃÆ À¹Ô
íÅðå òð׶ ñ¯Õå¿åð ÁÖòÅÀ¹ä òÅñ¶ ç¶ô Óå¶ ìçé¹îÅ è¾ìÅ þ Áå¶ ò¾âÆ åðÅÃçÆ
þÍ Ü¾æ¶ì¿çÆ Õåñ¶ÁÅî ç¶ ç¯ôÆÁ» ù Ãõå ÃÜÅò» ÇçòÅÀ¹ä å¾Õ Ü¾ç¯ ÜÇÔç ÕðçÆ
ðÔ¶×ÆÍ
ÇéÔÅñ ÇÃ¿Ø òÅñÅ/ ÇìñÅÃê¹ð/ ÃîÅè íÅÂÆ, («ÔÅðÅ, ×ÅÔñÅ, ÇàòÅäÅ)-çîçîÆ
àÕÃÅñ, ÁÕÅñÆ çñ ê³Ú êÌèÅéÆ, ÁÕÅñÆ çñ (Á), ÃÅðÆÁ» ÇÃ¾Ö ÃàÈâ˺àà ëËâð¶ôé»
å¶ ÃÇÔï¯×Æ Ü¾æ¶ì¿çÆÁ» ò¾ñ¯º BE ÃÅñ êÇÔñ» òÅêð¶ Çç¾ñÆ ÇòÚ ÇÃ¾Ö Õåñ¶ÁÅî
Çòð¹¾è ê³ÜÅì ì¿ç ç¶ Ã¾ç¶ ç½ðÅé Á¾Ü ÇéÔÅñ ÇÃ¿Ø òÅñÅ, ÇìñÅÃê¹ð, ÃîÅè
íÅÂÆ ÁÅÇç ÕÃì¶ î¹Õ¿îñ å½ð Óå¶ ì¿ç ðÔ¶Í ì¿ç ç¶ Ã¾ç¶ ç½ðÅé ÇÂñÅÕ¶ ç¶
êÌÅÂÆò¶à ÇòÇçÁÕ ÁçÅð¶ ÇìñÕ¹ñ ì¿ç ðÔ¶ À¹æ¶ ÃðÕÅðÆ ÃÕÈñ» ÇòÚ ì¶ô¾Õ
ÁÇèÁÅêÕ å» êÔ¹¿Ú¶ êð ì¾ÇÚÁ» çÆ Ç×äåÆ éÅîÅåð ÔÆ ÃÆÍ ÃðÕÅðÆ ì¾Ã» Áå¶
êÌÅÂÆò¶à ì¾Ã» òÆ ÃóÕ» å¶ éÅ ÁÅÂÆÁ» ÇÜà ÕÅðé ì¾Ã ÁÇâ¾Á» Óå¶ Ã¹¿éÃÅé
ÇðÔÅÍ ÁäùÖÅòƺ ØàéÅ éÅñ Çéܾáä Áå¶ Áîé ô»åÆ ìäÅÂÆ ð¾Öä ñÂÆ æÅäÅ
î¹ÖÆ Ã¯Ôä ÇÿØ, Ú½ºÕÆ Ç¿ÚÅðÜ ÇìñÅÃê¹ð ÜÃò¿å ÇÃ¿Ø Ãð» Áå¶ æÅäÅ ìÅØÅ
ê¹ðÅäÅ ç¶ î¹¾Ö ÁëÃð êÌåÅê ÇÃ¿Ø ÁÅê¯ ÁÅêä¶ ÇÂñÅÇÕÁ» ÇòÚ ê¹Çñà êÅðàÆÁ»
éÅñ ×ôå Õðç¶ ðÔ¶Í ç¹ÕÅé» ì¿ç Õðé çÆ ÁêÆñ Õðé Ã Â¶Õ éÈð ÖÅñÃÅ ë½Ü
ç¶ Õ½îÆ Ã¶òÅçÅð ÜÃÇò¿çð ÇÃ¿Ø Ø¯ñÆÁÅ, ìÅìÅ ì¹¾ãÅ ÜÆ ×Ì¿æÆ ÃíÅ ç¶
êÌèÅé, çñÜÆå Õ½ð, íÅÂÆ ð¹Çê³çð ÇÃ¿Ø çÆéÅ, çîçîÆ àÕÃÅñ é¶ íÅÂÆ ÁòåÅð
ÇÃ¿Ø é¾æ¯Õ¶, ÔðêÌÆå ÇÃ¿Ø ÖÅñÃÅ ÃîÅè íÅÂÆ ÁÅÇç ܾæ¶ì¿çÆÁ» ç¶ ÁÅ×ÈÁ»
é¶ ôÇÔð» ç¶ ç¹ÕÅéçÅð» Áå¶ ÁÅî ñ¯Õ» çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅÍ
ÁÜÆåòÅñ, (×ÅÇñì)-ì¿ç ð¾Öä ç¶ ÁËñÅé å¶ ÁÜÆåòÅñ Áå¶ ÁÅà êÅà Çê³â» ÇòÚ
ì¿ç çÅ I@ êÌåÆôå 寺 ò¾è ÁÃð ÇðÔÅÍ ê³ÜÅì ð¯âò¶÷ î¯×Å çÆÁ» Ãò¶ð¶ I òܶ
å¾Õ BI ì¾Ã» ê³ÜÅì Áå¶ ìÅÔðñ¶ ÃÈÇìÁ» ù ×ÂÆÁ» Áå¶ A@ òܶ å¾Õ êÌÅÂÆò¶à
ì¾Ã» òÆ à»òÆÁ» à»òÆÁ» Ú¾ñÆÁ»Í ÃÅð¶ ðÈà» Óå¶ Çî¿éÆ ì¾Ã» A@@ êÌåÆôå
ì¿ç ðÔÆÁ»Í Çëð î¹Õ¿îñ ô»åÆ êÈðòÕ ì¿ç ÇðÔÅÍ Ç÷ñ·Å î¹ÖÆ çÆÁ» ÔçÅÇÂå»
Óå¶ òÅèÈ éëðÆ ÇòÚ ÇâêàÆ ×¹ðîÆå ÇÃ¿Ø çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ îÇÔäÅ, ì¾èéƺ,
î¯×Å ôÇÔðÆ, î¯×Å ÇçÔÅåÆ ÁèÆé B@ êàð¯Çñ¿× à¹ÕóÆÁ» Áå¶ C@ éÅÕ¶ òÅèÈ
ñŶ ׶ ÃéÍ ÇâêàÆ Áé¹ÃÅð ÇÂÔ ÇÃðø ñÅÁ Á˺â ÁÅðâð ìðÕðÅð ð¾Öä ñÂÆ
ê¹ÖåÅ êÌì¿è ÕÆå¶ ×¶ ÃéÍ ê¹Çñà Áé¹ÃÅð Ç÷ñ·¶ íð ÇòÚ ô»åÆ êÈðòÕ ì¿ç
ÇðÔÅÍ
æÅäÅ î¹ÖÆ êÌåÅê ÇÃ¿Ø ì¿ç ç½ðÅé ê¹Çñà êÅðàÆ Ãî¶å ëñÅÇÂ¿× îÅðÚ Õðç¶
Ô¯Â¶Í åÃòÆð: Çÿ×ñÅ
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, (ìñðÅÜ
Çÿ×ñÅ)-ÇÃ¾Ö Ü¾æ¶ì¿çÆÁ» ò¾ñ¯º ê³ÜÅì ì¿ç ð¾Öä çÆ ÕÆåÆ ÁêÆñ åÇÔå ìÅØÅ
ê¹ðÅäÅ ôÇÔð êÈðé å½ð Óå¶ ì¿ç ÇðÔÅÍ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ñÅ×ñ¶ Çê³â» Áå¶ ÕÃÇìÁ»
ÇòÚ òÆ ñ¯Õ» é¶ ÕÅð¯ìÅð ì¿ç ð¾Ö¶Í ì¿ç ÕÅðé ÃæÅéÕ ì¾Ã Á¾âÅ ÕÚÇÔðÆÁ» Áå¶
ì÷Åð» ÇòÚ òËðÅé×Æ ÛÅÂÆ ðÔÆÍ ÇÕö òÆ ð¶ÔóÆ ëó·Æ òÅñ¶ é¶ òÆ ÁÅêäÅ
ÕÅð¯ìÅð éÔƺ ÕÆåÅÍ ñ¯Õ» ù ÔóåÅñ ÕÅðé ñ¯óƺçÆÁ» òÃå» êÌÅêå Õðé ñÂÆ
ÕÅøÆ î¹ôÕñ» çÅ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ ÇêÁÅÍ ì¾Ã ÃðÇòà òÆ ÇÃðø ÃðÕÅðÆ ÔÆ æ¯óÆ
ìÔ¹åÆ Ú¾ñçÆ ç¶ÖÆÍ
èðîÕ¯à, (êðîÜÆå ÇÿØ)-èðîÕ¯à Áå¶ ÁÅà êÅÃ ç¶ Çê¿â» Á¿çð ê³ÜÅì ì¿ç ù
íðò» Ô¹¿×ÅðÅ ÇîÇñÁÅÍ ç¹ÕÅéçÅð» ò¾ñ¯º Çìé·» ÇÕö ܾæ¶ì¿çÆ ç¶ ÕÇÔä å¶
ÔÆ ÁÅêä¶ òêÅðÕ ÁçÅð¶ ì¿ç ð¾Ö¶ ׶ Áå¶ ì÷Åð» ÇòÚ Ã¹¿éÃÅé ç¶Öä ù ÇîñÆÍ
ÇÂà ì¿ç ç¶ Ã¾ç¶ çÅ ÁÃð ÃðÕÅðÆ ÁçÅÇðÁ» å¶ òÆ ç¶Öä ù ÇîÇñÁÅÍ Çܾæ¶
ǾÕÅ ç¹¾ÕÅ ÃðÕÅðÆ ÁçÅÇðÁ» ù Û¾â Õ¶ î¹ñÅ÷î» ÇòÚ íÅðÆ ÕîÆ ç¶Öä ù ÇîñÆ
À¹æ¶ ÁÅòÅÜÅÂÆ òÆ é»Ô ç¶ ìðÅìð ÔÆ ÃÆÍ ÃðÕÅðÆ ÃÕÈñ» ÇòÚ òÆ ì¾ÇÚÁ» çÆ
Ç×äåÆ Áå¶ ÁÇèÁÅêÕ» çÆ Ç×äåÆ ÕÅøÆ Ø¾à ÃÆÍ ôÇÔð Á¿çð ÇÃðø âÅÕàðÆ ê¶ô¶
éÅñ Ãì¿èå ç¹ÕÅé» ÔÆ Ö¹¾ñÆÁ» ÃéÍ ÔñÕÅ èðîÕ¯à Á¿çð êÈðÆ åð·» ÃÇæåÆ Áîé
ô»åÆ òÅñÆ ÃÆ Áå¶ ÇÕö ÁäùÖÅòƺ ØàéÅ òÅêðä ù ñË Õ¶ êÈð¶ ùð¾ÇÖÁÅ
êÌì¿è ÕÆå¶ Ô¯Â¶ ÃéÍ
ì¾èéƺ Õñ»,(ÇéðîñÜÆå ÇÿØ)-AIHD ÇòÚ Çç¾ñÆ å¶ Ô¯ð ôÇÔð» ÇòÚ Õ»×ðÃÆ
ÔÕÈîå î½Õ¶ Çþֻ ç¶ ÕÆå¶ ×¶ ï¯ÜéÅì¾è Õåñ¶ÁÅî ç¶ ç¯ôÆÁ» êÌåÆ Õ¯ÂÆ
ÖÅà 㹾Õòƺ ÕÅðòÅÂÆ éÅ ÕðÕ¶ êÆóå êÇðòÅð» ù BE ÃÅñ ìÆå ÜÅä å¶ Ç¿éÃÅø
éÅ Çîñä Çòð¹¾è ð¯Ã òܯº ê³æÕ Ü¾æ¶ì¿çÆÁ» ò¾ñ¯º Çç¾å¶ ׶ ê³ÜÅì ì¿ç ç¶
Ã¾ç¶ ç½ðÅé Á¾Ü ÕÃìÅ ì¾èéƺ Õñ» ÇòÖ¶ î¹Õ¿îñ ì¿ç ð¾ÇÖÁÅ Ç×ÁÅÍ ÕÃì¶ ç¶
ÃÅð¶ ì÷Åð» ÇòÚ îËâÆÕñ Ãà¯ð» 寺 Çìé·» ìÅÕÆ ÃÅð¶ ç¹ÕÅéçÅð» é¶ ì¿ç ù
êÈðé ÔîÅÇÂå Çç¾åÆÍ Ãò¶ð¶ AA òܶ 寺 ìÅÁç ì¾èéƺ Õñ» ÓÚ çÆ ñ¿Øä òÅñÆ
éËôéñ ÔÅÂÆò¶ À¹µêð ðÅÀÈÕ¶ Ú½ºÕ ÓÚ èðéÅ îÅÇðÁÅ Ç×ÁÅ å¶ ÇòðñÅ àÅò» Ú¾ñ
ÇðÔÅ àðËÇëÕ òÆ ÇÂà 寺 ìÅÁç ì¿ç Ô¯ Ç×ÁÅÍ ÁÕÅñÆ çñ (Á) ç¶ Ç÷ñ·Å î¯×Å
ç¶ êÌèÅé ÔðêÅñ ÇÃ¿Ø Õ¹¾ÃÅ, ïÈæ ÃðÕñ ç¶ êÌèÅé çñÜÆå ÇÃ¿Ø ç½èð, ¶ÕéÈð
ÖÅñÃÅ ë½Ü ç¶ ÁÅ×È íÅÂÆ ÜÃÇò¿çð ÇÃ¿Ø Ø¯ñÆÁÅ, ùÖÜÆòé ÇÃ¿Ø Õ¹¾ÃÅ,
Õ¹ñçÆê ÇÃ¿Ø ì¹¾àð, Çéðîñ ÇÃ¿Ø ç½èð, ×¹ðêÌÆå ÇÿØ, Ü×î¯Ôä ÇÿØ, Ü×ÃÆð
ÇÃ¿Ø ñ¾ÖÅ, ùðÜÆå ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð Ô¯Â¶Í ì¾èéƺ Õñ» 寺 ÇÂñÅòÅ ñÅ×ñ¶
Çê³â» ÇòÚ òÆ êÈðé ì¿ç ð¾ÇÖÁÅ Ç×ÁÅÍ
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, (Çÿ×ñÅ)-ê³ÜÅì ì¿ç ù ñË Õ¶ ê¹Çñà êÌôÅôé ò¾ñ¯º ùð¾ÇÖÁÅ
êÌì¿è ÕÆå¶ ×Â¶Í æÅäÅ î¹ÖÆ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ é¶ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ôÇÔð å¶ ÇÂñÅÕ¶
Á¿çð ê¹Çñà êÅðàÆ Ãî¶å ëñÅÇÂ¿× îÅðÚ ÕÆåÅÍ æÅäÅ î¹ÖÆ é¶ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ç¶
ì÷Åð» ÇòÚ òÆ ç½ðÅ ÕÆåÅ å¶ ê¾åðÕÅð» éÅñ ×¾ñìÅå ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Áîé
ô»åÆ Ôð ÕÆîå å¶ ìÔÅñ ð¾ÖÆ ÜÅò¶×ÆÍ ê¹Çñà êÅðàÆÁ» ÇÂñÅÕ¶ Á¿çð åÅÇÂéÅå
ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ»Í ê¹ÇñÃ ç¶ Ü¹ÁÅé î¹ôåËçÆ éÅñ é÷ð ð¾Ö ðÔ¶ ÔéÍ
ì¾èéƺ Õñ», (Ç´ôé ׯêÅñ Õ¯Ûó)-ÇÃ¾Ö Ü¾æ¶ì¿çÆÁ» ç¶ ê³ÜÅì ì¿ç ç¶ Ã¾ç¶
Óå¶ ÕÃìÅ ì¾èéƺ Õñ» ç¶ î¹¾Ö ì÷Åð êÈðé å½ð Óå¶ ì¿ç ðÔ¶Í Ãò¶ð¶ ç¹ÕÅé»
ǾÕÅ ç¹¾ÕÅ Ö¹ñÆÁ» êð ÇÜÀ¹º ÔÆ Ü¾æ¶ì¿çÆÁ» ç¶ ÃÆéÆÁð ÁÅ×È î¹¾Ö ì÷Åð
ÇòÚ êÔ¹¿Ú¶ å» ç¹ÕÅé» î¹Õ¿îñ å½ð Óå¶ ì¿ç ÕðòÅ Õ¶ àðËÇëÕ çÆ ÁÅòÅÜÅÂÆ
ìðéÅñÅ ì¾èéƺ î¹¾Ö îÅð× Óå¶ ð¯Õ Çç¾åÆÍ êÇÔñ» Õ¹¾Þ ì¾Ã» Áå¶ àðËÇëÕ çÆ
ÕÅðòÅÂÆ Ú¾ñ ðÔÆ ÃÆ êð ܾæ¶ì¿çÆÁ» ç¶ ÁÅ×ÈÁ» å¶ òðÕð» ò¾ñ¯º éÅÁð¶ìÅ÷Æ
òÆ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ Õ¯ÂÆ òÆ îÅóÆ ØàéÅ òÅêðé 寺 ÇâÀÈàÆ ÁëÃð Ç¿ÜÆéÆÁð éÅÇÂì
åÇÔÃÆñçÅð ì¶Á¿å ÇÃ¿Ø ÇþèÈ å¶ æÅäÅ î¹ÖÆ ÜÃÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÁÅêäÆ ê¹ÇñÃ
êÅðàÆ Ãî¶å ñ×ÅåÅð Çé×ðÅéÆ Õð ðÔ¶ ÃéÍ ÁÅòÅÜÅÂÆ ð¯Õä å¶ ç¹ÕÅé» ì¿ç
ÕðÅÀ¹ä Ã ÜÃÇò¿çð ÇÃ¿Ø Ø¯ñÆÁÅ ÃÈìÅ Üéðñ ÃÕ¾åð ¶ÕéÈð ÖÅñÃÅ ë½Ü,
íÅÂÆ ÁòåÅð ÇÃ¿Ø Ø¯ñÆÁŠܾæ¶çÅð ê³Ü ÇêÁÅð¶ çîçîÆ àÕÃÅñ, ÔðêÅñ ÇÿØ
Õ¹¾ÃÅ Ç÷ñ·Å êÌèÅé ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ (Á) ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
Õ¯à ÂÆö Ö» ç¶ ìÅ÷Åð êÈðé å½ð Óå¶ ì¿ç ðÔ¶
Õ¯à ÂÆö Ö», (ÛÅìóÅ, ×¹ñÅàÆ)- çîçîÆ àÕÃÅñ, çñ ÖÅñÃÅ, ÁÕÅñÆ çñ AIB@,
ÁÕÅñÆ çñ Ç¿àðéËôéñ, ÇÃ¾Ö ÃàÈâ˺àà ëËâð¶ôé ×ð¶òÅñ, ëËðâ¶ôé êÆð
î¹Ô¿îç, ¶ÕéÈð ÖÅñÃÅ ë½Ü, ëËâð¶ôé Çí¿âð» òÅñÅ, ÁÕÅñÆ çñ Á¿ÇîÌåÃð
ÁÕÅñÆ çñ ê³Ú êÌèÅéÆ, ÿå ÃîÅÜ Ãî¶å Ãî¹¾ÚÆÁ» ÇÃ¾Ö Ü¾æ¶ì¿çÆÁ» ò¾ñ¯º
Á¾Ü ê³ÜÅì ì¿ç çÆ ÕÅñ ç¶ î¾ç¶é÷ð ÕÃìÅ Õ¯à ÂÆö Ö» êÈðé å½ð Óå¶ ì¿ç
ÇðÔÅÍ ÇÃ¾Ö ÁÅ×ÈÁ» ò¾ñ¯º ì÷Åð» ÇòÚ ô»åîÂÆ ð¯Ã îÅðÚ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÕÃì¶ ç¶
ÃÅð¶ ì÷Åð ÇìñÕ¹ñ ì¿ç ðÔ¶Í ê¹Çñà êÌôÅôé ò¾ñ¯º æÅäÅ î¹ÖÆ ðÅܶô ÔÃåÆð
ÁÅêäÆ ê¹Çñà êÅðàÆ Ãî¶å ÕÃì¶ ç¶ î¶é Ú½ºÕ ÇòÚ î¹ôåËç ðÔ¶Í
Ô¹¿×Åð¶ çÅ è¿éòÅç
ÇéÔÅñ ÇÃ¿Ø òÅñÅ, (Ü×ÃÆð ÇÃ¿Ø «ÔÅðÅ)-ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ AIB@ ç¶ Üéðñ
ÃÕ¾åð ìÈàÅ ÇÃ¿Ø ðäÃÆºÔ Áå¶ ÁÅñ Ç¿âÆÁÅ ÇÃ¾Ö ÃàÈâ˺àà ëËâð¶ôé êÆð
î¹Ô¿îç ç¶ Ç÷ñ·Å êÌèÅé ð¹Çê³çð ÇÃ¿Ø çÆéÅ ÃÅÇÔì é¶ ò¾Ö ò¾Ö êÌËà é¯à»
ðÅÔƺ ÇÕÔÅ ÇÕ ç¯ôÆÁ» çÆ Á×òÅÂÆ Õðé òÅÇñÁ» ù Ã÷Å ç¶ä çÆ ìÜŶ ò÷Æð»
éÅñ ÇéòÅÇÜÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÜ¿é» ÇÚð ÇÃ¾Ö Õ½î ù ÇÂéÃÅø
éÔƺ ÇîñçÆ ÇÂÔ Ã¿Øðô ¶ö åð·» ÜÅðÆ ðÔ¶×ÅÍ À¹é·» ÃîÈ¿Ô ÇÂñÅÕÅ
ÇéòÅÃÆÁ» çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅ ÇÜ¿é» ì¿ç ç¶ Ã¾ç¶ ù ÕìÈñç¶ Ô¯Â¶ ÃÅæ Çç¾åÅ êð
ìðéÅñÅ î¯×Å ðÅôàðÆ îÅð× Óå¶ ÕÅðê¯ð¶ôé êËêÃÈ ð¯âò¶÷ çÆÁ» ǾÕÅ ç¾¹ÕÅ
ì¾Ã» Ú¾ñçÆÁ» ðÔÆÁ» íÅò¶º ÃòÅðÆÁ» éÅîÅåð ÃéÍ Õ¹¾ñ ÇîñÅ Õ¶ Õ¯ÂÆ
ÁäùÖÅòƺ ØàéŠ寺 êÈðé ô»åÆ ðÔÆÍ
ÃîÅñÃð, (ÇÕðéçÆê ÇÃ¿Ø ì¿ìÆÔÅ)- ÕÃìÅ ÃîÅñÃð ç¶ ÁÅà êÅà ÕÃÇìÁ» ç¶ ì÷Åð
î¹Õ¿îñ ì¿ç ðÔ¶Í ÇÂà çÅ ÁÃð Çê³â» ÇòÚ òÆ ç¶Öä ù ÇîÇñÁÅÍ î¹¾Ö ÃóÕ å¶
ÁÅòÅÜÅÂÆ Ø¾à ðÔÆÍ ÇÂà òÅð êÌÅÂÆò¶à ÃÕÈñ» é¶ ÃÇÔï¯× Çç¿ÇçÁ» êÇÔñ» ÔÆ
Û¹¾àÆ Õð Çç¾åÆ ×ÂÆ Ü篺 ÇÕ ÃðÕÅðÆ ÃÕÈñ Ö¹¾ñ¶ ðÔ¶Í ÃóÕ» À¹µêð êÌÅÂÆò¶à
ì¾Ã» ì¿ç ðÔÆÁ» êð Õ¹¾Þ Õ¹ ì¾Ã» ñ¯Õ ÃÔÈñå» ñÂÆ Ú¾ñÆÁ»Í âÅÕàðÆ ÃÔÈñå»
òÆ ìÔÅñ ðÔÆÁ»Í
ÇÕôéê¹ðÅ Õñ», (ð¾åÆ Õ¯ÕðÆ)-ê³ÜÅì ì¿ç ç¶ Ã¾ç¶ Óå¶ ÇÕôéê¹ðÅ Õñ»,
åñò¿âÆ î¾ñÆÁ», Çí¿âð Õñ», Çí¿âð Ö¹ðç, Õ¯ÕðÆ Õñ» ÁÅÇç Çê³â» ÓÚ H@
ëÆÃçÆ ç¹ÕÅé» ì¿ç ðÔÆÁ»Í êÌÅÂÆò¶à ÃÕÈñ ÇìñÕ¹ñ ì¿ç Ãé ÜçÇÕ ÃðÕÅðÆ ÃÕÈñ
Ö¹¾ñ¶ Ô¯ä ç¶ ìÅòÜÈç ì¾ÇÚÁ» çÆ Ç×äåÆ éÅîÅåð ÔÆ ÃÆÍ ç¹ÕÅéçÅð» é¶
ÁÅêäÆÁ» ç¹ÕÅé» Ãò¶ð¶ å» Ö¯ñÆÁ» Ãé êð ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì 寺 ÁéÅÀȺÃî˺à
Ô¯ä À¹êð¿å À¹é·» êÈðÅ Ççé ç¹ÕÅé» ì¿ç ð¾ÖÆÁ» å¶ åÅô ÁÅÇç Ö¶â Õ¶ àÅÇÂî
êÅà ÕÆåÅÍ Õ¹¾ñ ÇîñÅ Õ¶ ÇÂà ÇÂñÅÕ¶ ÓÚ ì¿ç çÅ ÕÅøÆ ÁÃð ÇðÔÅÍ
ÇìñÅÃê¹ð, (×ÅÔñÅ)-ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ (AIB@) ÃðÕñ ÇéÔÅñ ÇÃ¿Ø òÅñÅ çÆ
îÆÇà¿× ÃÈìÅ Üéðñ ÃÕ¾åð ܾæ¶çÅð ìÈàÅ ÇÃ¿Ø ðäÃÆºÔ Õ¶ çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á
Ô¯ÂÆÍ ÇÜà ÇòÚ çîçîÆ àÕÃÅñ Áå¶ ÃÇÔï¯×Æ Ü¾æ¶ì¿çÆÁ» ò¾ñ¯º Çç¾ñÆ ÇòÖ¶
AIHD ç¶ ç¿×Å êÆóå» ù ÇÂéÃÅø ÇçòÅÀ¹ä ñÂÆ ê³ÜÅì ì¿ç ç¶ Ã¾ç¶ Óå¶ Á¾Ü
êÈðÅ ê³ÜÅì î¹Õ¿îñ ì¿ç Õðé å¶ ÃîÈ¿Ô ñ¯Õ» Áå¶ ç¹ÕÅéçÅð» çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅ
Ç×ÁÅÍ îÆÇà¿× ÇòÚ Ôðì¿Ã ñÅñ, ïÈæ ÁÅ×È Õ¹ñçÆê ÇÃ¿Ø îè¶Õ¶, Ç´ôé Õ¹îÅð
ׯÇÂñ, ñÖòÆð ÇÃ¿Ø ñ¾ÖÅ, ùÖç¶ò ÇÃ¿Ø Ã¹¾ÖÅ, Õ¶òñ îÅÛÆÕ¶, î¯ù àÆÚð
Õñ¯éÆ, îçé Õ¹îÅð, åðöî ÇÕåÅì» òÅñÅ, ÇÂÕìÅñ ìËºÕ òÅñÅ Ãî¶å ò¾âÆ
Ç×äåÆ ÇòÚ ÁÅ×È ÔÅ÷ð ÃéÍ
ð¯âò¶÷ î¹ñÅ÷î» çÆ Ã»ÞÆ ÁËÕôé Õî¶àÆ ç¶ Ã¾ç¶ Óå¶ ×¶à ðËñÆ
î¯×Å, C éò¿ìð (Ã. ð./
ê.ê.)-ê³ÜÅì ð¯âò¶÷ î¹ñÅ÷î» çÆ Ã»ÞÆ ÁËÕôé Õî¶àÆ ç¶ Ã¾ç¶ Óå¶ Á¾Ü ÇÂæ¶
ê³ÜÅì ð¯âò¶÷ î¹ñÅ÷î» é¶ òðÕôÅê ç¶ ×¶à Óå¶ ×¶à ðËñÆ ÕðÕ¶ ð¯Ã êÌ×à
ÕðÇçÁ» àð»Ãê¯ðà ÇòíÅ× ÇòÚ¯º ÇízôàÅÚÅð ì¿ç Õðé Áå¶ ê³ÜÅì ð¯âò¶÷
î¹ñÅ÷î» çÆÁ» î¿×» ñÅ×È Õðé çÆ î¿× ÕÆåÆÍ ðËñÆ ù ÿì¯èé ÕðÇçÁ» ê³ÜÅì
×½ðÇî¿à àð»Ãê¯ðà òðÕð÷ ïÈéÆÁé (¶àÕ) ç¶ ÃÈìÅÂÆ Üéðñ ÃÕ¾åð ×¹ðî¶ñ
ÇÿØ, ÃÈìÅÂÆ îÆå êÌèÅé çðôé ÇÃ¿Ø àÈàÆ, ìð»Ú êÌèÅé ìÇÚ¾åð ÇÃ¿Ø è¯æó,
Üéðñ ÃÕ¾åð ÁòåÅð ÇÃ¿Ø ìðÅó, ÃÆéÆÁð îÆå êÌèÅé çðôé ÇÃ¿Ø ÇÿػòÅñÅ,
ê³ÜÅì ð¯âò¶÷ òðÕð÷ ïÈéÆÁé (Ç¿àÕ) ç¶ êÌèÅé ×¹ðç¶ò ÇÿØ, Üéðñ ÃÕ¾åð
êÌô¯åî ñÅñ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ âÅÇÂðËÕàð Ãà¶à àð»Ãê¯ðà çëåð Áå¶ êÌî¹¾Ö ÃÕ¾åð
àð»Ãê¯ðà ÇòíÅ× ç¶ çëåð ÇízôàÅÚÅð çÅ Á¾âÅ ìä Õ¶ ðÇÔ ×¶ ÔéÍ ÁÅî òðÕð»
çÆ Õ¯ÂÆ Ã¹äòÅÂÆ éÔƺ Ô¹¿çÆ þÍ éòÆÁ» ì¾Ã» çÆ ÖðÆç 寺 ñË Õ¶ òðÕð» ç¶
Û¯à¶ Õ¿î» ÇòÚ ÇízôàÅÚÅð Ô¯ ÇðÔÅ þÍ Üç ÇÕ ÇâêàÆ î¹¾Ö î¿åðÆ Ã¹ÖìÆð
ÇÃ¿Ø ìÅçñ ÕÇÔ ðÔ¶ Ôé ÇÕ À¹é·» ç¶ ÇèÁÅé ÇòÚ ÇñÁ»çÅ ÜÅò¶ å» À¹Ô
ÕÅðòÅÂÆ Õðé׶ êð àð»Ãê¯ðà ÇòíÅ× ç¶ ÁÅð.àÆ.¶., âÆ.àÆ.ú. ò¾ñ¯º ôð·¶ÁÅî
ÇízôàÅÚÅð ðÅÔƺ Ãî» ÃÅðäÆ ÇòÚ ÔÅÕî Çèð» ç¶ ÇÔ¾å ÇòÚ åìçÆñÆÁ» ÕÆåÆÁ»
ÜÅ ðÔÆÁ» ÔéÍ ÁÅ×ÈÁ» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê³ÜÅì ð¯âò¶÷ î¹ñÅ÷î» çÆÁ» ñ¿î¶ Ã 寺
ñàÕ ðÔÆÁ» î¿×» ñÅ×È éÔƺ ÕÆåÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ» ÔéÍ ÇòíÅ× ç¶ ÁÇèÕÅðÆ Áå¶
ê³ÜÅì ÃðÕÅð ç¶ àð»Ãê¯ðà î¿åðÆ ÜÅä ì¹¾Þ Õ¶ òðÕð» ù ÿØðô Õðé ñÂÆ
î÷ìÈð Õð ðÔ¶ ÔéÍ âðÅÂÆòð» ù Õñ¶î êÅÀ¹ä¶ ì¿ç ÕÆå¶ ÜÅä, ÔÇðÁÅäÅ êËàðé
å¶ íðåÆ ô¹ðÈ ÕðÕ¶ á¶Õ¶çÅðÆ ÇÃÃàî ì¿ç ÕÆåÅ ÜÅò¶Í òðÕôÅê ÃàÅø çÆÁ» êç
À¹µéåÆÁ» ÕÆåÆÁ» ÜÅä å¶ òðÕ ÚÅðÜ ÕÅÇîÁ» ù ðË×Èñð ÕÆåÅ ÜÅò¶Í
Õ¹çðåÆ ã¿× éÅñ Ö¶åÆ Õðé å¶ Û¯à¶ ÇÕÃÅé» ñÂÆ òÆñ Ô½Á ñÅÔ¶ò¿ç-ìðÅó
î¯×Å, C éò¿ìð (ÜÃêÅñ
ÇÃ¿Ø ì¾ìÆ)-ÇâêàÆ ÕÇîôéð Ãåò¿å ÇÃ¿Ø Ü½Ôñ çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ Ö¶åÆìÅóÆ ÇòíÅ×
ò¾ñ¯º Çéð¿åð Ö¶åÆ Ö¶åð ÇòÚ ñ×ÅåÅð ÇìÔåð öòÅò» êÌçÅé Õðç¶ Ô¯Â¶ ÇÕÃÅé»
ç¶ Ö¶å» ÇòÚ òèÆÁÅ åÕéÆÕ» ù ÁêéÅÀ¹ä ìÅð¶ ê̶Çðå ÕÆåÅ Ü»çÅ þÍ ÇÂÔ
êÌ×àÅòÅ ÇÕÃÅé ðÅÜ ÇÃ¿Ø Áå¶ Çÿ×ÅðÅ ÇÃ¿Ø ç¶ Ö¶å» ÇòÚ Ö¶åÆìÅóÆ ÇòÕÅÃ
ÁëÃð Áå¶ Ãà¶à ÁòÅðâÆ âÅ: ÜÃÇò¿çð ÇÃ¿Ø ìðÅó é¶ ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÕäÕ ÇòÚ
×¹¾ñÆ â¿â¶, ܽºèð Áå¶ Ú½ó¶ êµå¶ òÅñ¶ éçÆé ÇÜò¶º ÇÕ ìÅæÈ, ÕÇâÁÅñÆ
êÅñÕ, îËé», îËéÆ, öÜÆ, åµÕñÅ Áå¶ ìàé ìÈàÆ ÁÅÇç ëÃñ ç¶ éÅñ éÅñ ÔÆ
À¹× Ü»ç¶ ÔéÍ Ü¶Õð ÇÂÔé» éçÆé» çÆ ð¯ÕæÅî Ã ÇÃð éÅ ÕÆåÆ ÜÅò¶ å»
ÕÅëÆ îÅåðÅ ÇòÚ ëÃñ ç¶ ê½ôÕ å¾å ÇÂÔ éçÆé ÖÅ Ü»ç¶ Ôé Áå¶ ëÃñ çÅ ÞÅó Øà
Ü»çÅ þÍ âÅ: ÜÃÇò¿çð ìðÅó é¶ çµÇÃÁÅ ÇÕ éçÆé ܯ ÇÕ À¹åêÅçé ù ØàÅ ðÔ¶
Ôé ÇÂÔé» çÅ ÃðìêµÖÆ Õ¿àð¯ñ ìÔ¹å ÜðÈðÆ þÍ ÇÕÃÅé éçÆé» çÆ ð¯ÕæÅî ñÂÆ
ÇÃðë ÜÇÔð» Óå¶ ÔÆ à¶Õ éÅ ðµÖä Ãׯº ×Ëð ðÃÅÇÂäÕ ã¿×-åðÆÕ¶ òðå Õ¶ éçÆé»
çÅ Õ¿àð¯ñ ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ ÇÜà éÅñ ëÃñ çÅ ÞÅó òÆ éÅ ØචÁå¶ ÜÇÔð» ç¶
ì¹ð¶ ÁÃð 寺 òÆ ìÇÚÁÅ ÜÅ ÃÕ¶Í âÅ: ìðÅó é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ òÆñ Ô½Á ÿç éÅñ
ëÃñ ÇòÚ òèÆÁÅ å½ð Óå¶ éçÆé» çÅ Õ¿àð¯ñ ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ å¶ òÆñ Ô½Á ÇÂÕ
ÃèÅðä ÿç þ ÇÜà ù ñµ×í× F@@ ð¹ê¶ ÇòÚ ÖðÆç Õ¶ ÃÅñ» ìµèÆ Çìé·Å ÇÕö
ðÆê¶Áð 寺 Õ¿î ÇñÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þÍ òÆñ Ô¯Á éÅñ ÇÂÕ ÁÅçîÆ ÇÂÕ Ççé ÇòÚ ìóÆ
ÁÃÅéÆ éÅñ ÇÂÕ Â¶Õó ÕäÕ ÜÅ Ô¯ð ëÃñ çÆ ×¯âÆ Õð ÃÕçÅ þÍ ÇÂà å𷻠ׯâÆ
Õðé éÅñ ÇÜµæ¶ ÜÇÔð» å¯ î¹ÕåÆ Çîñ ÃÕçÆ þ À¹µæ¶ صà îÜçÈðÆ éÅñ òµè ðÕì¶
ÇòÚ ×¯âÆ ÕÆåÆ ÜÅ ÃÕçÆ þÍ Õ¹çðåÆ ã¿× éÅñ Ö¶åÆ Õðé ÇòÚ Áå¶ Û¯à¶ ÇÕÃÅé
ñÂÆ òÆñ Ô½Á ñÅÔ¶ò¿è Ô¯ò¶×ÅÍ |
ÃÕÈñ çÆ ÔÅñå åðÃï¯×
é¾æÈòÅñÅ ×ðìÆ, C éò¿ìð (ÃÅèÈ ðÅî)-Çê³â í¬ð ç¶ ÃðÕÅðÆ êÌÅÇÂîðÆ
ÃÕÈñ çÆ ÔÅñå åðÃï¯× ìäÆ Ô¯ÂÆ þÍ Çê³â ç¶ é½ÜòÅé ÃÅÇÔåÕÅð ì¶Á¿å
Ç×¾ñ, ׶ºçÅ Çã¾ñ¯º, ××éçÆê ÿèÈ Áå¶ ÃÕÈñ ç¶ ÃîÈÔ ÃàÅë é¶ ç¾ÇÃÁÅ
ÇÕ ÃÕÈñ çÅ ÇòÔóÅ ìÔ¹å éÆò» Ô¯ä ÕðÕ¶ îÅîÈñÆ îÄÔ éÅñ ÔÆ Üñæñ Ô¯
Ü»çÆ þ ÇÜà ÕÅðé ÃÕÈñÆ ì¾ÇÚÁ» Áå¶ ÃàÅë ù ÕÅë î¹ôÇÕñ» çÅ ÃÅÔîîÅ
ÕðéÅ ê˺çÅ þÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ ÃÕÈñ ÇòÚ êÆä òÅñ¶ êÅäÆ çÅ òÆ Õ¯ÂÆ
êÌì¿è éÔÄÍ À¹é·» ÃðÕÅð 寺 î¿× ÕÆåÆ ÇÕ ÃÕÈñ çÆ ÔÅñå ùèÅðé ñÂÆ
Çòô¶ô ïåé ÕÆå¶ ÜÅäÍ
ÃòŠ¶Õó Öó·Å Þ¯éÅ ÃÇóÁÅ-նà çðÜ
Õ¯à ÂÆö Ö», C éò¿ìð (ïôêÅñ ×¹ñÅàÆ)-Çê³â ÁàÅðÆ ÇòÖ¶ êðÅñÆ ù
ÇÕÃÅé» ò¾ñ¯º Á¾× ñÅÀ¹ä ÕðÕ¶ ÇÂÕ ÇÕÃÅé çÆ ÖóÆ Þ¯é¶ çÆ ëÃñ Ãó ÜÅä
ÕðÕ¶ ÕðÆì E@ Ô÷Åð çÅ é¹ÕÃÅé Ô¯ Ç×ÁÅÍ ÇÂà Ãì¿èÆ æÅäÅ Õ¯à ÂÆö Ö»
ÇòÖ¶ Ü×î¶ñ ÇÃ¿Ø Ü¾à òÅÃÆ Çê³â ÁàÅðÆ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃÅⶠ×Á»ãÆ
ÇÕÃÅé» Ü×çÆê ÇÿØ, îçé ÇÿØ, ù¾ÖÅ ÇÃ¿Ø é¶ ÁÅêä¶ Þ¯é¶ ç¶ ò¾ã ù
Á¾× ñÅÂÆ ÇÜà éÅñ î¶ðŠ¶Õó, ÃòŠ¶Õó ÖóÅ Þ¯éÅ Ãó Ç×ÁÅÍ ÇÂà Ãì¿èÆ
æÅäÅ Õ¯à ÂÆö Ö» ÇòÖ¶ î¹Õ¾çîÅ é¿ìð BC åÇÔå Çå¿é ÇÕÃÅé» Ü×çÆê
ÇÿØ, îçé ÇÿØ, ù¾ÖÅ ÇÃ¿Ø òÅÃÆ ÁàÅðÆ Çòð¹¾è նà çðÜ Õð ÇñÁÅ
Ç×ÁÅ þÍ
î¿âÆÁ» ÇòÚ ì¯ðÆÁ» ç¶ Á¿ìÅð ñ¾×¶
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, C éò¿ìð (Çÿ×ñÅ)-ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ôÇÔð çÆ î¹¾Ö éòƺ çÅäÅ
î¿âÆ Áå¶ Ô¯ð Áé¶Õ» ÇçÔÅåÆ ÖðÆç Õ¶ºçð» ÇòÚ ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ÖðÆç ÕÆå¶
Þ¯é¶ çÆÁ» ì¯ðÆÁ» çÆ ÇñëÇà¿× ÁåÆ Ã¹Ãå Ô¯ä ÕðÕ¶ ì¯ðÆÁ» ç¶ î¿âÆÁ»
ÇòÚ Á¿ìÅð ñ¾×¶ ê¶ ÔéÍ ÇÂé·» ì¯ðÆÁ» ç¶ Á¿ìÅð» À¹µêð ìÇÔ Õ¶ î¿âÆ
î÷çÈð» ù î¹øå ÇòÚ ðÅÖÆ ÕðéÆ êË ðÔÆ ÔË êð ÃðÕÅð ç¶ é¹îÅÇÂ¿ç¶ ÇÂÃ
Ãî¾ÇÃÁÅ ù ÜÅä ç¶ Ô¯Â¶ òÆ ÇñëÇà¿× çÆ Ãî¾ÇÃÁÅ éÅ Ô¯ä ìÅð¶ ÕÇÔ Õ¶
çÅÁò¶çÅðÆ Õð ðÔ¶ Ôé Üç ÇÕ çÅäÅ î¿âÆÁ» ÇòÚ ì¯ðÆÁ» çÆ íðîÅð ÔÕÆÕå
Ü¾× ÜÅÔð Õð ðÔÆ þ Áå¶ î¿âÆÁ» ÇòÚ ÁÅ ÇðÔÅ Þ¯éÅ ã¶ðÆ Õðé ñÂÆ î¿âÆ
î÷çÈð» ù Ö¹ç ÔÆ ì¯ðÆÁ» çÆÁ» è»Õ» ñ×Å Õ¶ Ü×·Å ìäÅÀ¹äÆ êË ðÔÆ þ Áå¶
î¿âÆÁ» ÇòÚ ÁÅ ÇðÔÅ Þ¯éÅ ÁÅó·åÆÁ» ù Ö¹ç ÜîÆé çÅ êÌì¿è ÕðÕ¶ ã¯ð¶
ÕðÅÀ¹ä ñÂÆ î÷ìÈð Ô¯äÅ êË ÇðÔÅ þÍ ñ¯Çâ¿× çÆ ÃÇæåÆ Ã¹Ãå Ô¯ä ÕðÕ¶
ÔÅñå Ô¯ð ׿íÆð Ô¯ ðÔÆ þÍ
ÇòÇçÁÕ àÈð ñÂÆ F@ ñóÕÆÁ» çÅ ×ð¹¾ê ðòÅéÅ
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, C éò¿ìð (Çÿ×ñÅ)-ÃðÕÅðÆ ÃÆéÆÁð ÃËÕ¿âðÆ ÃÕÈñ ñóÕÆÁ»
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ò¾ñ¯º ÇòÇçÁÅðæä» ç¶ Ç×ÁÅé ÇòÚ òÅèÅ Õðé ñÂÆ D Ççé»
ÇòÇçÁÕ àÈð ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà àÈð ç¶ åÇÔå ÃÕÈñ çÆÁ» ò¾Ö ò¾Ö ÕñÅà çÆÁ»
F@ ÇòÇçÁÅðæä» çÅ ×ð¹¾ê ÇÜà çÆ Á×òÅÂÆ ñËÕÚðÅð òÆ.êÆ. ÇÿØ,
ñËÕÚðÅð ðäèÆð ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ, âÅ. ùðÜÆå ÇÃ¿Ø ìðÅó, ÇêÌ¿ÃÆêñ
ùÇð¿çðÜÆå Õ½ð, êÌÆåî Õ½ð, ìñÇò¿çð Õ½ð Áå¶ îËâî éòܯå Õ½ð Õð ðÔ¶
Ãé, ìÅØÅ ê¹ðÅäŠ寺 ðòÅéÅ Ô¯ÇÂÁÅÍ ñËÕÚðÅð òÆ.êÆ. ÇÃ¿Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ
ÇÕ ÇòÇçÁÕ àÈð Á¾Ü ÜËê¹ð ÇòÖ¶ êÔ¹¿Ú Õ¶ ç¯ Ççé ÜËê¹ð ñ×ÅÀ¹ä À¹êð¿å
ç¯ Ççé ÁÅ×ðÅ ôÇÔð ç¶ ò¾Ö ò¾Ö ç¶Öäï¯× ÁÃæÅé» çÅ ç½ðÅ ÕðÕ¶ G éò¿ìð
ù òÅêà ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ÇòÖ¶ êÔ¹¿Ú¶×ÅÍ
åñò¿âÆ î¾ñ·ÆÁ» çÆ Ã¹ÃÅÇÂàÆ Óå¶
Çëð ÁÕÅñÆ çñ çÅ
͓ց
ÇÕôéê¹ðÅ Õñ», C éò¿ìð (ð¾åÆ Õ¯ÕðÆ)-ÇêÛñ¶ îÔÆé¶ Ô¯ÂÆÁ» Çê³â
åñò¿âÆ î¾ñ·ÆÁ» çÆ Õ¯ÁÅêð¶Çàò ùÃÅÇÂàÆ çÆÁ» Ú¯ä» å¯º ìÅÁç Ú¾ñçÅ
êÌèÅé×Æ çÅ ð¶óÕÅ Á¾Ü À¹Ã Ã Öåî Ô¯ Ç×ÁÅ Üç èðîÕ¯à ÔñÕ¶ çÆ
ÇÃÁÅÃå ç¶ æ¿î ô̯îäÆ Õî¶àÆ î˺ìð ùÖÜÆå ÇÃ¿Ø ñ¯Ô×ó· çÆ î½ÜÈç×Æ
ÇòÚ Ü¶åÈ î˺ìð çÇò¿çð ÇÿØ, ÔðÆ ÇÿØ, ìñò¿å ÇÿØ, ÜðéËñ ÇÿØ,
î¾Øð ÇÿØ, ×¹ðî¶ñ ÇÿØ, ×¹ðî¶ñ ÇÿØ, ×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø é¶ Ã¹Öç¶ò ÇÿØ
ù êÌèÅé å¶ åÅðÅ ÇÃ¿Ø ù îÆå êÌèÅé üä ÇñÁÅ å¶ ÁÕÅñÆ çñ Çëð
ùÃÅÇÂàÆ Óå¶ ÕÅì÷ Ô¯ Ç×ÁÅÍ AIGH 寺 À¹Õå ùÃÅÇÂàÆ å¶ ÁÕÅñÆ çñ çÅ
ÔÆ Õì÷Å Ú¾ÇñÁÅ ÁÅ ÇðÔÅ þÍ ô̯îäÆ Õî¶àÆ î˺ìð ùÖÜÆå ÇÃ¿Ø ñ¯Ô×ó·
ÕÅÕÅ òèÅÂÆ Çç¿ÇçÁ» ùÃÅÇÂàÆ ç¶ éòÇéï¹Õå êÌèÅé, îÆå êÌèÅé å¶
ÃîÈ¿Ô î˺ìð» ù ùÃÅÇÂàÆ çÆ ÇìÔåðÆ ñÂÆ Õ¿î Õðé çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ
Ãðê³Ú ×¹ðìÚé ÇÃ¿Ø åñò¿âÆ î¾ñ·ÆÁ», ê³Ú ìÅìÈ ÇÿØ, ÃÅìÕÅ ê³Ú ÜÃò¿å
ÇÿØ, ÃÅìÕÅ ê³Ú éÅÜð ÇÿØ, ÃÅìÕÅ ê³Ú Õ¶òñ çÅÃ, ê³Ú Õ¶Ôð ÇÿØ,
Ü¿× ÇÿØ, Çì¾Õð ÇÿØ, ÁÜËì ÇÃ¿Ø é¿ìðçÅð, îÅÃàð ùÖç¶ò ÇÿØ
î¾ñ·Æ, å¶ÇÜ¿çðêÅñ ÇÃ¿Ø å¶ÜÆ, ÜÃò¿å ÇÿØ, ÃÅìÕÅ îÆå êÌèÅé Çì¾Õð
ÇÿØ, ÃÅìÕÅ Ãðê³Ú ÁÜËì ÇÃ¿Ø çÅÇÂÁÅ Õñ», ÃËÕàðÆ ÔðÜÆå ÇÿØ, öñ÷îËé
Ü×çÆê ÇÿØ, ÃÅìÕÅ Ãðê³Ú ìñòÆð ÇÃ¿Ø çÅÇÂÁÅ Õñ», ÃÅìÕÅ Ãðê³Ú íÜé
ÇÿØ, êÌèÅé Ú¿ç ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ìÈàÅ ÇÃ¿Ø ù ÿÇòèÅÇéÕ ëð÷ ÇéíÅÀ¹ä çÆ ÁêÆñ
î¯×Å, C éò¿ìð (Ã. ð.)-ÁËÃ.ÃÆ./ìÆ.ÃÆ. àÆÚð÷ ïÈéÆÁé ê³ÜÅì êÌèÅé
Ãòðé ÇÃ¿Ø ÕÇñÁÅä Áå¶ Ç÷ñ·Å î¯×Å ÕÅðÜÕÅðÆ êÌèÅé ìñÇÜ¿çð ÇÿØ
èÅñÆòÅñ é¶ êÌËà ÇìÁÅé ðÅÔƺ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃÆ-â¶Õ çÆ ÁÇèÁÅêÕ» çÆ íðåÆ
Ãì¿èÆ Õ¶Ã ÁËÃ.ÃÆ. Õ½îÆ ÕÇîôé Õ¯ñ çðÜ þÍ ÇÜà Ãì¿èÆ ÕÇîôé é¶ CCH
ÁÅðàÆÕñ åÇÔå Ç¿éÕ¹ÁÅðÆ Õðé ç¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð ÇþÇÖÁÅ ÇòíÅ× ù é¯ÇàÃ
òÆ ñ×í× B@ 寺 BE å¾Õ ÜÅðÆ ÕÆå¶ ÔéÍ ÇÂ毺 å¾Õ ÇÕ ê³ÜÅì ÃðÕÅð
ÇÂéÕ¹ÁÅðÆ ñÂÆ ÚÅð 寺 ê³Ü òÅð ÁÅÂÆ.¶.ÁËÃ. ç¶ Õ¶âð ç¶ ÁÇèÕÅðÆ Õ¶Ã
Ãì¿èÆ îÆÇà¿× Õðé ñÂÆ ÕÇîôé ç¶ Ú¶ÁðîËé ìÈàÅ ÇÃ¿Ø Õ¯ñ ê¶ô ԯ¶
êÌ¿åÈ ìÈàÅ ÇÃ¿Ø é¶ ÇÂà նà ù àÅñ îà¯ñ ÇòÚ ÔÆ ð¾ÇÖÁÅÍ ÇÜà éÅñ
ÁËÃ.ÃÆ. òð× ç¶ ñ¯Õ» ò¾ñ¯º ÇéðÅôåÅ êÅÂÆ ×ÂÆ þ ÇÕ ìÅñîÆÕ/î÷·ìÆ
ÃîÅÜ çÆ Õ¯ÂÆ ÃÅð ñËä òÅñÅ éÔƺ þÍ ÇÂæ¶ ÔÆ ì¾Ã éÔƺ, ÁËÃ.ÃÆ.
À¹îÆçòÅð» çÅ ê³Ü 寺 þå ñ¾Ö å¾Õ çÅ é¹ÕÃÅé Ô¯ÇÂÁÅ þ Áå¶ À¹îÆçòÅð
ê¶ ÇëÕô¶ôé Áå¶ ÃÆéÆÁÅðåÅ ñÂÆ çÿìð B@@F 寺 Ô¾ÕçÅð ÔéÍ ÁÅ×ÈÁ» é¶
Ú¶ÁðîËé ìÈàÅ ÇÃ¿Ø ù ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ Ã¿ÇòèÅÇéÕ ëð÷ ÇéíÅÀ¹ºç¶ ԯ¶
ÁÇèÁÅêÕ» ù ÇéÁ» À¹ÇÚå ÕðéÍ
Á¾× ñ¾×ä éÅñ ùÔ å¶ ÃÔ¹ðÅ Þ¹ñö
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, C éò¿ìð (ìñðÅÜ Çÿ×ñÅ)-ìÆå¶ Õ¾ñ· Çê³â Þ¿â¶ÁÅäÅ
(ÚÇó¾Õ) ÇòÖ¶ À¹Ã òÕå ÕÇÔð òÅêÇðÁÅ Ü篺 ÇÂÕ ×ðÆì êÇðòÅð çÆ Á½ðå
ÔðÇÜ¿çð Õ½ð À¹ðë Çí¿çð Õ½ð êåéÆ ÇéÔÅñ ÇÃ¿Ø ÁÅêä¶ Øð¶ Ãà¯ò À¹µêð
ð¯àÆÁ» ìäÅ ðÔÆ ÃÆ Áå¶ ì¾Ú¶ ìÅÔð êàÅÖ¶ ÚñÅ ðÔ¶ ÃéÍ ð¯àÆ êÕÅÀ¹ºç¶
Ã ÔðÇÜ¿çð Õ½ð ù ÁÚÅéÕ Ãà¯ò 寺 Á¾× ñ¾× ×ÂÆÍ Á¾× ñ¾×ä çÅ êåÅ
ñ¾×ÇçÁ» ÔÆ Øð ÇòÚ ìËᶠì÷¹ð× ÃÔ¹ð¶ îÇÔ¿çð ÇÃ¿Ø é¶ ùÔ ù ñ¾×Æ Á¾×
ì¹ÞÅÀ¹ä ñÂÆ Õ¯Çôô ÕÆåÆ å» ÃÔ¹ð¶ ç¶ Ô¾æ å¶ ìÅÔ» òÆ ì¹ðÆ åð·» Þ¹ñÃ
×ÂÆÁ»Í ùÔ å¶ ÃÔ¹ð¶ ù ÇÂñÅÜ ñÂÆ ÇÃòñ ÔÃêåÅñ î¯×Å ÇòÖ¶ ÇñÜÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅÍ ÔÅñå ׿íÆð Ô¯ä ÕðÕ¶ ÇÂ¿é» ù âÅÕàð» é¶ îËâÆÕñ ÕÅñÜ ëðÆçÕ¯à
ÇòÖ¶ í¶Ü Çç¾åÅÍ ÇÂæ¶ ç¯Ô» çÆ ÔÅñå ׿íÆð ìäÆ Ô¯ÂÆ þÍ Á¾× ñ¾×ä çÆ
ØàéÅ Ã ÔðÇÜ¿çð Õ½ð çÅ êåÆ î÷çÈðÆ Õðé ñÂÆ çÅäÅ î¿âÆ ÇòÚ Ç×ÁÅ
Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆÍ ÔðÇÜ¿çð Õ½ð ç¶ Çå¿é ì¾Ú¶ Ôé å¶ À¹Ã çÆ A@-AA ÃÅñ êÇÔñ»
ôÅçÆ Ô¯ÂÆ ÃÆÍ ÇÂà îÅîñ¶ çÆ Ü»Ú ê¹Çñà æÅäÅ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ç¶ ÃÔÅÇÂÕ
æÅä¶çÅð ÇçñìÅ× ÇÃ¿Ø Õð ðÔ¶ ÔéÍ
ì˺à éÅñ ç¹¾Ö êÌ×àÅÇÂÁÅ
Õ¯à ÂÆö Ö», C éò¿ìð (×¹ñÅàÆ)-ìñÇò¿çð ÇÃ¿Ø ì˺à î˺ìð ìñÅÕ Ã¿îåÆ
Çê³â ÇÃ¿Ø ê¹ðŠéä Áå¶ Ü×ðÈê ÇÃ¿Ø ì˺à Ãðê³Ú ÇÃ¿Ø ê¹ðŠéä ù
À¹ç¯º íÅðÆ ÃçîÅ ê¹¾ÜÅ Üç À¹é·» ç¶ ò¾â¶ íðÅ, åÅÇÂÁŠܯÇ׿çð ÇÿØ
ì˺à Çê³â éä (EEÃÅñ) ÁÚÅéÕ ÃçÆòÆ ÇòÛ¯óÅ ç¶ ×Â¶Í Ü¯Ç׿çð ÇÿØ
ìËºÃ ç¶ Çê³â ÇÿØê¹ðŠéä ÇòÖ¶ ë¹¾ñ ü×ä çÆ ðÃî î½Õ¶ ÕÅÕÅ ÃÖÜÆå
ÇÃ¿Ø ñ¯Ô×ó î˺ìð ôð¯îäÆ Õî¶àÆ, ðÅÜÇò¿çð ÇÃ¿Ø Õ½îÆ îÆå êÌèÅé ïÈæ
ÁÕÅñÆ çñ, Õ¹ñìÆð ÇÃ¿Ø ñ½º×ÆÇò¿â ÃðÕñ êÌèÅé ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ (ì),
ÇôòÅÜ ÇÃ¿Ø îÃå¶òÅñÅ ÃÆéÆÁð ÁÕÅñÆ ïÈæ ÁÅ×È, Ü×ðÈê ÇÃ¿Ø ð¿ÇâÁÅñÅ
Üéðñ ÃÕ¾åð ÁÕÅñÆ çñ (ì) ÇÜñÅ î¯×Å, ìñç¶ò ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú ð¿ÇâÁÅñÅ,
ÁòåÅð ÇÃ¿Ø îéÅò», íÅÂÆ ÁòåÅð ÇÃ¿Ø ë½ÜÆ î˺ìð ìñÅÕ Ã¿îåÆ, ÁÇèÁÅêÕ
ÁÅ×È Áå¶ ìÔ¹å ÃÅð¶ ÁÅ×ÈÁ», ÿ×å» é¶ êÇðòÅð éÅñ ç¹¾Ö êÌ×àÅÇÂÁÅÍ
ܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø ì˺à éÇî¾å ÁÖ¿â êÅá» ç¶ í¯×, ôðè»ÜñÆ ÃîÅ×î A@ éò¿ìð
î¿×ñòÅð ù ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÇÿØê¹ðŠéä ÇòÖ¶ ç¹êÇÔð AB 寺 A òܶ
å¾Õ Ô¯ä׶Í
ìÆ.Õ¶.ï±. ò¾ñ¯º ÇÕÃÅé» çÆÁ» î§×» ñÂÆ Çøð¯÷ê¹ð ÓÚ èðéÅ íñÕ¶
Çøð¯÷ê¹ð, C éò§ìð (åÇê¿çð ÇçØ)-íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé ñ¾Ö¯òÅñ ò¾ñ¯º
ÇÕÃÅé» çÆÁ» î§×» ù ñË Õ¶ Õ¾ñ· E éò§ìð ù ÇâêàÆ ÕÇîôéð çøåð î±Ôð¶
èðéÅ îÅÇðÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ Á¾Ü ÇÂæ¶ ÇÕÃÅé Üæ¶ì§çÆ ç¶ Õ¶ºçð ÃñÅÔÕÅð
ÁÜËì ÇÃ§Ø ÖÇÔðÅ Áå¶ ×¹ðò§Ã ÇÃ§Ø Ü§× é¶ ê¾åðÕÅð» ù ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Õ¶ºçð
ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ÁËñÅÇéÁÅ ì¯éà ÇÕÃÅé» éÅñ Õ¯ÞÅ î÷ÅÕ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ þÍ À¹Õå
ÁÅ×±Á» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ç¶ô ç¶ ÇÕÃÅé» ù âÅÕàð ùÁÅîÆ éÅæé çÆ Çðê¯ðà ç¶
ÁÅèÅð ç¶ Óå¶ íÅÁ ÇëÕà ÕðÕ¶ Õ¶ºçð ù ì¯éà ç¶äÅ ÚÅÔÆçÅ ÃÆÍ Õ¶ºçð
ÃðÕÅð Ö¶åÆìÅóÆ î¹ñ ÕÇîôé çÆÁ» ÇÃëÅðô» ù Á¾Ö¯-êð¯Ö¶ ÕðÕ¶ ÇÜäû ç¶
ؾà íÅÁ ç¶ ðÔÆ þÍ ÁÜÅÇÂì ÇÃ§Ø ÖÇÔðÅ é¶ Õ¶ºçð ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ÚÅòñ
çðÅîç Õðé ç¶ ëËÃñ¶ ù ÇÕÃÅé» Çòð¯èÆ ç¾ÃÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà éÅñ ÇÕÃÅé»
ù ÁÅðÇæÕ Ã¾à ò¾Ü¶×Æ, Üç ÇÕ î½Ü±çÅ Ã êÇÔñ» ÔÆ AABA Þ¯éÅ ìÔ¹å
ÔÆ Ø¾à ÕÆîå Óå¶ ÇòÕ ÇðÔÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ç¶ô ÇòÚ íÅðÆ îÅåðÅ ÇòÚ
ÚÅòñ Ô¯ä ç¶ ìÅòܱç ìÅÔð¯ ÚÅòñ î×òÅÀ¹äÅ ìÔ¹å ÔÆ î§çíÅ×Å ëËÃñÅ þÍ
ÇòÜÆñ˺à ÜÅ×ðÈÕ Ççòà îéÅÇÂÁÅ
Çëð¯÷ê¹ð, C éò§ìð (ÜÃÇò§çð ÇÃ§Ø Ã§èÈ)- éÇÔðÈ ï¹òÅ Õ¶ºçð ç¶ î¾¹Ö
çëåð Çç¾ñÆ ò¾ñ¯º ÜÅðÆ ÇçôÅ-Çéðç¶ô» åÇÔå Çøð¯÷ê¹ð çëåð ÇòÖ¶
ÇòÜÆñ˺à ÜÅ×ðÈÕ Ççòà Ç÷ñ·Å ïÈæ Õ¯ÁÅðâÆé¶àð ðØìÆð ÇÃ§Ø ÖÅðÅ çÆ
êzèÅé×Æ Ô¶á îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ, ÇÜà ÇòÚ î¾¹Ö îÇÔîÅé ç¶ å½ð Óå¶ Õ½îÆ
ÇÖâÅðÆ Ã¹ðÜÆå ÇÃ§Ø ×ð¶òÅñ ÃÆéÆÁð ê¹Çñà ÕêåÅé ÇòÜÆñ˺à Çøð¯÷ê¹ð
ð¶ºÜ î¾¹Ö îÇÔîÅé ç¶ å½ð Óå¶ êÔ§¹Ú¶Í À¹¾Ø¶ ÃîÅÜ Ã¶òÆÁ» 寺 ÇÂñÅòÅ
ò¾Ö-ò¾Ö Õñ¾ì ç¶ Çê¿â» ÇòÚ¯º é½ÜòÅé» å¯º ÇÂñÅòÅ ðÅôàðÆ Ã¶òÅ ÕðîÆ,
ÇÃñÅÂÆ ÁÇèÁÅêÕ» ÁÅÇç é¶ ÇÔ¾ÃÅ ÇñÁÅÍ Ç÷ñ·Å ïÈæ Õ¯ÁÅðâÆé¶àð ðØìÆð
ÇÃ§Ø ÖÅð·Å é¶ ê¯z×ðÅî çÆ ô¹ðÈÁÅå ÕðÇçÁ» îÇÔîÅé» ù ÜÆ ÁÅÇÂÁÅ
ÁÅÇÖÁÅÍ À¹é·» éÇÔðȹ ï¹òÅ Õ¶ºçð ç¶ Õ§î» Áå¶ ÇòÜÆñ˺à ÜÅ×ðÈÕåÅ
ìÅð¶ ÇòÃæÅð ÃÅÇÔå ÚÅéäÅ êÅÇÂÁÅÍ î¾¹Ö îÇÔîÅé Ã: ùðÜÆå ÇÃ§Ø ×ð¶òÅñ
ÁËÃ.ÁËÃ.êÆ. ÇòÜÆñËºÃ é¶ ÁÅêä¶ ÇòíÅ× ç¶ Õ§î» ìÅð¶ ÇòÃæÅð ðÈê ÇòÚ
ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆÍ ÃzÆ êÆ.ÃÆ. Õ¹îÅð Ç÷ñ·Å Õ¯ÁÅðâÆé¶àð ÁËé.ÜÆ.ú. é¶
é½ÜòÅé» ù ÇÂÕî¾¹á Ô¯ Õ¶ ÃîÅÇÜÕ ì¹ðÅÂÆÁ» ÇízôàÅÚÅð, éôÅ Çòð¯èÆ,
íðÈä Ô¾ÇåÁÅ Ãì§èÆ Ã§Øðô Õðé çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ Ã: ×¹ðç¶ò ÇÃ§Ø Ü¯Ãé ñ¶ÖÅÕÅð
éÇÔðȹ ï¹òÅ Õ¶ºçð Çøð¯÷ê¹ð ò¾ñ¯º ÁŶ ԯ¶ î˺ìð» Áå¶ î¾¹Ö
îÇÔîÅé» çÅ è§éòÅç ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÃzÆ ÇÂÕìÅñ ÇÃ§Ø êzèÅé ôÅÔçÆé òÅñÅ,
ÔðçÇò§çð ÇÃ§Ø êzèÅé ëËîÆòÅñÅ, ùÇð§çð ÇÃ§Ø êzèÅé, ×¹ðçÆê ÇçØ
êzèÅé í§ìÅ ÔÅÜÆ, ìñå¶Ü ÇÃ§Ø êzèÅé Õ¶Ãð ÇÃ§Ø òÅñÅ, åðöî ÇçØ
ÃÅìÕÅ ÁËé.ÁËÃ.ÂÆ. Çòô¶ô å½ð Òå¶ ôÅîñ ԯ¶Í
î§×» éÅ î§éä å¶ Ã§Øðô ô¹ð±
Áì¯Ôð, C ÁÕåÈìð (í¹Çê§çð ÇÃ§Ø ìðÅó)-àËÕéÆÕñ ÃðÇòÃ÷ ï±éÆÁé Ãì
âòÆ÷é é§ìð A ò¾ñ¯º ÁÅêä¶ éò¶ çøåð îñ¯à ð¯â ÇòÖ¶ Üæ¶ì§çÆ çÅ Þ§âÅ
ñÇÔðÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ Þ§âÅ ñÇÔðÅÀ¹ä çÆ ðÃî ÁËÃ.âÆ.ú. ùÇð§çð ìÇÔñ
ò¾ñ¯º ÇéíÅÂÆ ×ÂÆÍ Ã¹Çð§çð ìÇÔñ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Üæ¶ì§çÆ ò¾ñ¯º î§×»
î§éòÅÀ¹ä ñÂÆ Ü¯ Ãî» Çç¾åÅ Ç×ÁÅ ÃÆ À¹Ô ìÆåä ìÅÁç òÆ î§×» éÔƺ
î§éÆÁ» ×ÂÆÁ»Í ÇÜÃ ç¶ ð¯Ã òܯº çØðô çÅ ÁËñÅé ÕÆåÅ Ç×ÁÅ þÍ Á¾Ü Üæ¶ì§çÆ
ò¾ñ¯º ð¯Ã ðËñÆ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÃÅð¶ ì¹ñÅÇðÁ» é¶ î§× ÕÆåÆ ÇÕ Üæ¶ì§çÆ
éÅñ Ô¯ÂÆ ÃÇÔîåÆ ù å¹ð§å ñÅ×± ÕÆåÅ ÜÅò¶ éÔƺ å» Ã§Øðô Çå¾ÖÅ ÕÆåÅ
ÜÅò¶×ÅÍ
Ú¯ð ×ð¯Ô ò¼ñ¯º ÇÂÕ ðÅå ÓÚ ç¯ ØàéÅò»
ÜñÅñÅìÅç, C éò§ìð (ÃÇå§çð ïãÆ)- Ú¯ð Ç×ð¯Ô é¶ À¹êî§âñ ç¶ Çê¿â
ë¾å± òÅñÅ ÓÚ ×¹ð±ç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ù ÇéôÅéÅ ìäÅÀ¹ä 寺 ìÅÁç Á§çð ÇêÁÅ
ÕðÆì AE Ô÷Åð ð¹ê¶ çÆ ÕÆîå çÅ ÃîÅé Ú¯ðÆ Õð ÇñÁÅ À¹¾æ¶ ÔÆ ç±ÜÆ
ÁÃëñ òÅðçÅå ù Ú¯ð» é¶ Çê¿â ñî¯Úó Õñ» ç¶ ÇÂ¾Õ î§çð ÓÚ Á§ÜÅî Çç¾åÅ
êz§å± Çê¿â òÅÃÆÁ» ù î§çð ÓÚ Ú¯ð» çÆ ÁÅîç ç¶ ìÅð¶ êåÅ Ú¾ñä å¶ À¹Ô
Çìé» Õ¯ÂÆ ÃîÅé Ú¾Õ¶ À¹¾æ¯ í¾Ü ×Â¶Í Ú¯ðÆ çÆ êÇÔñÆ ØàéÅ ÓÚ Çê¿â
ë¾å±òÅñÅ ÃÇæå ×¹ðç±ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ç¶ î¹¾Ö Ã¶òÅçÅð קzæÆ ÇÕðêÅñ ÇçØ
é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ð¯÷Åé» ò»× êÅá Õðé À¹êð§å ÜÅä Ã ×¹ð±ç¹ÁÅð¶ ç¶
ç¯é» ÕîÇðÁ» ÓÚ åÅñÅ ñ×ÅÀ¹ä 寺 ìÅÁç À¹Ô Øð ÚñÅ Ç×ÁÅ Áå¶ ÇÂà 寺
ìÅÁç Ü篺 À¹Ô Ãò¶ð ç¶ Ã ×¹ðç±ÁÅð¶ ê¹¾ÇÜÁÅ åÅ ç¯é» ÕîÇðÁ» ç¶
åÅñ¶ ๾චê¶ ÃéÍ Ú¯ðÆ çÆ ØàéŠ寺 ìÅÁç ÃîÅé çÆ Ã§íÅñ Õðé å¶
êåÅ Ú¾ÇñÁÅ ÇÕ Ú¯ð À¹¾æ¯º ç¯ ìËàðÆÁ», ÇÂ¾Õ ò¯ñà¶Ü îÆàð Áå¶ ò¾âÆ
Ç×äåÆ ÓÚ ìðåé Ú¯ðÆ ÕðÕ¶ ñË ×¶ ÔéÍ ØàéŠ寺 ìÅÁç À¹é·» Çê§â çÆ
ê¿ÚÅÇÂå ù ñÇÚå ÕÆåÅ Áå¶ æÅäÅ Ãçð çÆ ê¹ñà ù ÇÂÃçÆ Ã±ÚéÅ Çç¾åÆ ×ÂÆÍ
Ú¯ðÆ çÆ ç±ÜÆ ÁÃëñ ØàéÅ ÓÚ Ú¯ð» é¶ ë¾å± òÅñŠ寺 Õ¹Þ Õ¹ ÔÆ ç±ðÆ å¶
êËºç¶ Çê¿â ñî¯Úó Õñ» ç¶ î§çð ÓÚ òó Õ¶ À¹¾æ¶ Ú¯ðÆ çÆ Õ¯Çôô ÕÆåÆ
êz§å± Ãò¶ð Ã Ü篺 Çê¿â ç¶ Õ¹Þ ñ¯Õ Ö¶å» ò¾ñ ù ÜÅ ðÔ¶ Ãé åÅ
À¹é·» ù î§Ççð ÓÚ Õ¹Þ ÁäêÛÅå¶ ñ¯Õ» ç¶ î§çð ÓÚ òóä çŠçç¶Ô êËçÅ
Ô¯ÇÂÁÅ êð ×zÅîÆä» ç¶ ê¹¾Üä 寺 êÇÔñÅ ÔÆ î¯àðÃÅÂÆÕñ å¶ ÃòÅð Ô¯ Õ¶
í¾Ü ×Â¶Í î§çð çÆ î¹¾Ö Ã¶ÇòÕÅ éÆñî ðÅäÆ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Ú¯ð» é¶ î§çð
çÅ åÅñÅ å¯ÇóÁÅ êz§å± À¹¾æ¯ Õ¯ÂÆ òÆ ÃîÅé Ú¯ðÆ éÔÆ Ô¯ÇÂÁÅÍ
ì¾ìñ ò¾ñ¯º ì¯éà ç¶ä Óå¶ Õ¶ºçð ç¶ ëËÃñ¶ çÆ ôñÅØÅ
Çøð¯÷ê¹ð, C éò§ìð (åÇê¿çð ÇçØ)-ê¿ÜÅì ç¶ ÃÅìÕÅ êÅðñÆîÅéÆ ÃÕ¾åð ×zÇÔ
(Ã: ðÇò§çð ÇÃ§Ø ì¾ìñ) é¶ Õ¶ºçð ò¾ñ¯º ÇÕÃÅé» ù Þ¯é¶ Óå¶ E@ ð¹ê¶
êzåÆ Õ¹Ç§àñ ç¶ ÇÔÃÅì éÅñ ì¯éà ç¶ä ç¶ ëËÃñ¶ çÆ ôñÅØÅ ÕðÇçÁ»
ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ Ô¹ä ê¿ÜÅì çÆ ô¯zîäÆ ÁÕÅñÆ çñ-íÅÜêÅ ÃðÕÅð ù òÆ Þ¯é¶ Óå¶
ì¯éÃ ç¶ Õ¶ ÇÕÃÅé» çÆ î§× ê±ðÆ ÕðéÆ ÚÅÔÆçÆ þÍ Á¾Ü ÇÂæ¶ Çøð¯÷ê¹ð
ÛÅÀ¹äÆ ÔñÕ¶ ç¶ ÃÅìÕŠǧÕÅ ÇòèÅéÕÅð Ã: ì¾ìñ é¶ ÇÂÕ ÇìÁÅé ÇòÚ
ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ Ã±ìÅ ÃðÕÅð Þ¯é¶ ç¶ ÃÆÜé ç½ðÅé ñ¯óƺçÅ êÅäÆ Áå¶ ÇìÜñÆ
ÇÕÃÅé» ù ç¶ä ÇòÚ ì¹ðÆ åð·» ÁÅÃëñ ðÔÆ þ Áå¶ Ô¹ä îÔÆé¶ å¯º ò¾è Ã
å¾Õ ÇÕÃÅé î§âÆÁ» ÇòÚ ð¹ñ ðÔ¶ Ôé Áå¶ ÇÂà ç½ðÅé ÇÕÃÅé» çÅ íÅðÆ
ÁÅðÇæÕ é¹ÕÃÅé Ô¯ ÇðÔÅ þÍ À¹é·» î§× ÕÆåÆ ÇÕ ÇÕÃÅé» ç¶ î§âÆÁ» ÇòÚ
ð¹ñ ðÔ¶ Þ¯é¶ ù å¹ð§å üÕÅÇÂÁÅ ÜÅò¶Í ÇÂà î½Õ¶ ðÇò§çð ÇÃ§Ø å±å,
ñÖòÆð ÇÃ§Ø Þ¯Õ ÔðÆÔð, ìñÇܧçð ÇÃ§Ø ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú, ×¹ðçÆê ÇçØ
þê»òÅñÆ, ñÖòÆð ÇÃ§Ø í»×ð, âÆ.ÃÆ. ôÕ±ð, ìñðÅÜ ÇÃ§Ø ñ¾ñ¶, ìñç¶ò
ÇÃ§Ø Ú§çó ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú, ܧà ÇÃ§Ø ÕÅñƶòÅñÅ ÁÅÇç ÁÔ¹ç¶çÅð ÔÅ÷ð
ÃéÍ
öòÅ î¹ÕåÆ Óå¶ Çé¾ØÆ ÇòçÅÇÂ×Æ êÅðàÆ
÷ÆðÅ, C éò§ìð (ã§â)- ÃÔÅÇÂÕ ðÇ÷ÃàðÅð ÃÇÔÕÅðÆ ÃíÅò» ÷ÆðÅ ç¶ çøåð
ÇòÚ ìå½ð öòÅçÅð CE ÃÅñ öòÅò» ÇéíÅÀ¹ä À¹êð§å ÃzÆ ôÇò§çðêÅñ ìÅòÅ
öòÅ î¹Õå Ô¯ ׶ ÔéÍ À¹é·» çÆ Ã¶òÅ î¹ÕåÆ Óå¶ îÇéÃàðÆÁñ ÃàÅë,
ÇéðÆÖÕ ÃàÅë, ÃÆ.ÁËî.ÁËà ÃàÅë, êÆ.¶.âÆ.ìÆ ÃàÅë Áå¶ ÃÇÔÕÅðÆ ÃíÅò»
Ãî±Ô ÕðîÚÅðÆÁ» ò¾ñ¯ Çé¾ØÆ ÇòçÅÇÂ×Æ êÅðàÆ Çç¾åÆ ×ÂÆÍ ÇÂà Ãì§èÆ
ÃîÅ×î çÆ êzèÅé×Æ ÃÔÅÇÂÕ ðÇÜÃàðÅð Ã: éÇð§çð ÇÃ§Ø Áå¶ ÜÃêÅñ ÇçØ
ǧÃêËÕàð é¶ ÕÆåÆ¶Í Ã: ÁÜËì ÇÃ§Ø Õé¶âÆÁé, ôzÆ Ã¹Öî§çð ÇçØ
ÃÕ¾åð, ðÅ÷¶Ã ×½åî ëÆñâ ÁøÃð, Ã: ÚîÕ½ð ÇÃ§Ø ìËÕ îé¶Üð, ÃÅè¹ ÇçØ
Çã¾ñ¯º ǧÃêËÕàð, êðîÜÆå ÇÃ§Ø ìÅòÅ , ÃzÆ Áô¯Õ Õ¹îÅð ÁÅÇç Çòô¶Ã
å½ð Óå¶ ÔÅÜð ÃéÍ Ãî±Ô ÃàÅë ò¾ñ¯ À¹é·» ù ïÅç×ÅðÆ å¯Ôë¶ ç¶ Õ¶
ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅ, ÇÜà ç½ðÅé àÆ.òÆ ÕñÅÕÅð ×¹ðܧà ÇÃ§Ø í¾àÆ ò¾ñ¯º
ð§×Åð§× êz¯×ðÅî ê¶ô ÕðÕ¶ îé¯ð§Üé ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ò¾Ö-ò¾Ö ì¹ñÅÇðÁ» é¶
ÇÕÔÅ ÇÕ ôzÆ ôÇò§çðêÅñ ìÅòÅ é¶ ÇòíÅ× ÇòÚ ðÇÔ§§ÇçÁ» Ô¯ÇÂÁÅ åéç¶ÔÆ
éÅñ ÁÅêäÆÁ» öòÅò» ÇéíÅÂÆÁ» ÇÜà ÕðÕ¶ À¹é·» ÇòíÅ× ÇòÚ ïÅç ð¾ÇÖÁÅ
ÜÅò¶×ÅÍ
ðÅÜÆò ×»èÆ ÇòÚÅð î§Ú çÆ íðåÆ ÷¯ð» Óå¶
÷ÆðÅ, C éò§ìð (ã§â)- ÃzÆîåÆ Ã¯éÆÁÅ ×»èÆ Ú¶ÁðêðÃé ÁÅñ ǧâÆÁÅ
Õ»×ðà ÁÅÂÆ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ×Çáå ÕÆå¶ ×¶ ðÅÜÆò ×»èÆ ÇòÚÅð î§Ú ÇòÚ
é½ÜòÅé òð× çÆ íðåÆ ÷¯ð» Óå¶ Ú¾ñ ðÔÆ, ÇÜà åÇÔå ÇÂÕÅÂÆ ×Çáå ÕðÇçÁ»
Ç÷ñ·Å Çøð¯÷ê¹ð ç¶ êzËà ÃÕ¾åð åðöî ñÅñ úðë ïéÅ Ú¯èðÆ é¶ ÷ÆðÅ
ÇòÖ¶ ÃzÆ ìñðÅî ÇÃ§Ø ù ÃÆéÆÁð îÆå êzèÅé òܯº Çéï¹ÕåÆ ê¾åð Çç¾åÅ
þÍ ÇÂà ç½ðÅé ÃîÅ×î ÇòÚ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ é¯ÜòÅé êÆóÆ ù ç×Çáå ÕðÕ¶
À¹ÃÅð± êÅö ñ×ÅÀ¹ä ñÂÆ ô¹ð± ÕÆå¶ ×¶ ÁÇíÁÅé åÇÔå ê¿ÜÅì ÇòÚ éò»
ÇÂÇåÔÅà ðÇÚÁÅ ÜÅò¶×Å Áå¶ î§Ú ÇòÚ B ñ¾Ö 寺 À¹êð îËìð» çÆ íðåÆ
ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ ×¹ðñÅñ ÇÃ§Ø ñÅñÆ, Çéðîñ ÇÃ§Ø ñòñÆ, ùðÜÆå ÇçØ,
ð¯ÇÔå í§âÅðÆ, ðÅ÷¶Ã ôðîÅ, ÇçñìÅ× ÇÃ§Ø ÁÅÇç À¹Ú¶Ú¶ å½ð Ó嶶 ÔÅÇ÷ð
ÃéÍ
ìÅçñ ç¶ ðÅÜ ÇòÚ ÇÕÃÅé î§âÆÁ» ÓÚ ð¹ñ¶-ܯÃé
î§âÆ ÁðéÆòÅñÅ, C éò§ìð (çè±)-ê§ÜÅì ç¶ ÃÅìÕÅ î§åðÆ Áå¶ ÜñÅñÅìÅç
寺 ÃÅìÕÅ Õ»×ðÃÆ ÇòèÅÇÂÕ ÃzÆ Ô§Ã ðÅÜ Ü¯Ãé Áå¶ ÃÅìÕÅ ÇòèÅÇÂÕ Ã:
êzÕÅô ÇÃ§Ø í¾àÆ é¶ Á¾Ü â¾ìòÅñÅ Õñ» ë¯Õñ ê¹ÁÅǧà ÓÚ Þ¯éÅ ñË Õ¶
ìËᶠÇÕÃÅé» çÆÁ» î½Õ¶ À¹¾êð ÜÅ Õ¶ î¹ôÇÕñ» ùäÆÁ»Í î§âÆ ç¶ ç½ð¶
À¹êð§å À¹é·» ÇÕÃÅé» çÆ î¹ôÇÕñ» ùäÆÁ» Áå¶ ìÅÁç ÇòÚ ê¾åðÕÅð» éÅñ
×¾ñìÅå ÕðÇçÁ» ÃzÆ Ô§Ã ðÅÜ Ü¯Ãé é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê§ÜÅì ÇòÚ Üç òÆ ÁÕÅñÆ
çñ çÆ Ã: êzÕÅô ÇÃ§Ø ìÅçñ çÆ Á×òÅÂÆ òÅñÆ ÃðÕÅð ìäÆ þ ÇÕÃÅé» ù
î§âÆÁ» ÇòÚ ð¹ñäÅ ÇêÁÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÜ¾æ¶ ÇÕÃÅé» çÅ î§âÆÁ»
ÇòÚ Þ¯éÅ Õ¯âÆÁ» ç¶ íÅÁ ÖðÆÇçÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þ À¹¾æ¶ ÕÂÆ ÇÕÃÅé» é¶ ÇÂÃ
òÅð BE-BE Ççé î§âÆÁ» ÇòÚ ð¹ñ Õ¶ ÁÅêäÆ Þ¯é¶ çÆ øÃñ ò¶ÚÆ þÍ ÃzÆ
ܯÃé é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇêÛñÆ Õ»×ðà ÃðÕÅð é¶ ê§ÜÅì Á§çð Þ¯é¶ çÆ éòƺ
ÇÕÃî êÆ.ÁÅð. AABA ÇñÁ»çÆ ÃÆ Ü¯ ؾà Ãî» Áå¶ Ø¾à êÅäÆ ñË Õ¶ ò¾è
ÞÅó Çç§çÆ ÃÆÍ ÇÂà òÅð ÁÕÅñÆ ÃðÕÅð çÆ Áä×ÇÔñÆ ÕÅðé ÇÕÃÅé» çÆ ÔÅñå
ÇÚ§åÅÜéÕ þÍ ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» éÅñ 깾ܶ ì¾ñ±ÁÅäÅ ç¶ ÃÅìÕÅ Õ»×ðÃÆ
ÇòèÅÇÂÕ Ã: êzÕÅô ÇÃ§Ø í¾àÆ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ìÅçñ ÃðÕÅð Ôð ëð§à Óå¶ ë¶ñ
Ô¯ÂÆ þ ÇÜ¾æ¶ ÇÕÃÅé î§âÆÁ» ÓÚ ð¹ñ ðÔ¶ Ôé À¹¾æ¶ ÕÂÆ Çê§â» ç¶ éð¶×Å
î÷ç±ð» ù Õ§î éÅ ç¶äÅ òÆ êzôÅÃé Áå¶ ÃðÕÅð çÆ éñÅÇÂÕÆ þÍ ÇÂà î½Õ¶
ÃÅÇÔì ÇÃ§Ø Ç×¾ñ ìñÅÕ Ã§îåÆ î˺ìð Õ§èòÅñÅ, âÅ: ìÆ âÆ ÕÅñóÅ
ÁðéÆòÅñÅ, ÔðÜÆå ÇÃ§Ø ð¯ÜÆ ìåðÅ, Ã§è± Õ§èòÅñÅ, ÜÃò§å ÇÃ§Ø ò»çð
àÅÔñÆòÅñŠܾàÅ ÇÂà Ã ÔÅ÷ð ÃéÍ
×¹ð±ÔðÃÔŶ ÔñÕ¶ ÓÚ Ç§ÕÅ íðåÆ çÅ Õ§î ÷¯ð» Óå¶
Çøð¯÷ê¹ð, C éò§ìð (åÇê¿çð ÇçØ)-ê¿ÜÅì êzç¶ô Õ»×ðà ò¾ñ¯º î˺ìðÇôê
íðåÆ î¹ÇÔ§î åÇÔå ×¹ð±ÔðÃÔŶ ÇòèÅé ÃíÅ ÔñÕ¶ ÇòÚ î˺ìðÇôê çÅ Õ§î
ê±ð¶ ÷¯ìé Óå¶ Ú¾ñ ÇðÔÅ þÍ Õ»×ðÃ ç¶ ÚÆø Çòê· Áå¶ ×¹ð±ÔðÃÔŶ ÔñÕ¶
ç¶ ÇòèÅéÕÅð ðÅäÅ ×¹ðîÆå ÇÃ§Ø Ã¯ãÆ çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ ê±ðÆ àÆî ò¾ñ¯º
Øð-Øð ÜÅ Õ¶ ëÅðî íð¶ ÜÅ ðÔ¶ Ôé Áå¶ íðåÆ Ô¯ä òÅñ¶ é½ÜòÅé» çÆ ê±ðÆ
åð·» ÜÅäÕÅðÆ ñËä À¹êð§å î˺ìð ëÅðî Óå¶ çÃåÖå ÕðòŶ ÜÅ ðÔ¶ Ôé Áå¶
î˺ìð çÆ ë¯à¯ ÇÖ¾ÚÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ î˺ìðÇôê íðåÆ çÅ Õ§î ðÅäÅ êÇðòÅð
ò¾ñ¯º ìÔ¹å ÔÆ ï¯ÜéÅì§è ã§× éÅñ ÚñÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ íðåÆ î¹ÇÔ§î çÆ
ÕÅðòÅÂÆ ðÅäÅ ×¹ðîÆå ÇÃ§Ø Ã¯ãÆ ç¶ Ô¯äÔÅð ì¶à¶ Áé¹îÆå ÇÃ§Ø ÔÆðÅ
ïãÆ ò¾ñ¯º ìÔ¹å ÔÆ ìÅðÆÕÆ Áå¶ Ã¹Ú¾Ü¶ ã§× éÅñ ÚñÅÂÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ ê±ðÅ
ïãÆ êÇðòÅð Õ»×ðà çÆ íðåÆ î¹ÇÔ§î ù ñË Õ¶ ê±ðÆ åð·» Ãð×ðî Ô¯ÇÂÁÅ
ÇêÁÅ þÍ Ü篺 êÅðàÆ î˺ìðÇôê Ãì§èÆ ðÅäÅ ×¹ðîÆå ÇÃ§Ø Ã¯ãÆ ù
ê¹¾ÇÛÁÅ Ç×ÁÅ å» À¹é·» çÅ ÕÇÔäÅ ÃÆ ÇÕ ×¹ð±ÔðÃÔŶ î¶ðÅ Çé¾ÜÆ ÔñÕÅ
þ Áå¶ ç¯ òÅð ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ò¯àð» é¶ ÇÜò¶º À¹Ã ù ÁËî.ÁËñ.¶. ìäÅ Õ¶
ê¿ÜÅì ÇòèÅé ÃíÅ ÇòÚ í¶ÇÜÁÅ þ, À¹ÃÆ åð·» À¹é·» òÆ ÔñÕ¶ ç¶ ò¯àð» 寺
Õç¶ î±§Ô éÔƺ î¯ÇóÁÅ, Ü篺 òÆ Õ¯ÂÆ ÇòÁÕåÆ À¹é·» ç¶ Øð¶ ÁÅÀ¹ºçÅ þ
å» À¹Ã çÅ ìðÅìð îÅä-ÃÇåÕÅð ÕÆåÅ Ü»çÅ þÍ ÔñÕ¶ ç¶ ò¯àð î¶ð¶ éÅñ
Ö¹ô Ôé å¶ î˺ À¹é·» éÅñ ê±ðÆ åð·» Ö¹ô Ô»Í ê¿ÜÅì ç¶ î¹¾Ö Ã§ÃçÆ
ÃÕ¾åð ðÇÔ Ú¾¹Õ¶ ðÅäÅ ×¹ðîÆå ÇÃ§Ø Ã¯ãÆ é¶ À¹é·» ò¾ñ¯º ÔñÕ¶ ÇòÚ
ÕðòŶ ׶ ÇòÕÅà ÕÅðÜ» ù ñË Õ¶ Á§ÕÇóÁ» å¶ å¾æ» ÃÇÔå ê¾åðÕÅð» Õ¯ñ
òðéä ÕÆåÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ñ¯Õ» éÅñ ÕÆå¶ òÅÁÇçÁ» ù ñË Õ¶ ÁÕÅñÆ ÁÅ×±Á»
çÆ ÕÇÔäÆ å¶ ÕæéÆ ÇòÚ ì¶Ô¾ç Á§åð þ, êz§å± Õ»×ðà ÁÅêä¶ ÕÆå¶ òÅÁç¶
ê¹×ÅÀ¹ºçÆ þÍ Õ»×ðÃ ç¶ ÚÆø Çòê· ðÅäŠïãÆ é¶ ê¿ÜÅì ç¶ é½ÜòÅé» ù
÷¯ð ç¶ Õ¶ ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ À¹Ô Õ»×ðà êÅðàÆ çÆ íðåÆ î¹ÇÔ§î ÓÚ ò¾è-Úó· Õ¶
ÇÔ¾ÃÅ ñËäÍ éÃÆì ÇÃ§Ø Ã§è±, Á§ÇîzåêÅñ ÇçØ, ×¹ðçÆê ÇÃ§Ø Çã¾ñ¯º,
ÇÂÕìÅñ ì¾àÆ, ðòÆ ÚÅòñÅ, Áé¹îÆå ÇÃ§Ø ÔÆðŠïãÆ, ÃåÇò§çð ÇçØ
ÃÅìÕÅ Ú¶ÁðîËé îÅðÕÆà Õî¶àÆ ÁÅÇç ÁÅ×± òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
î÷ç±ð» çÆ ÔóåÅñ ÕÅðé ëÅÇ÷ñÕÅ ÁéÅÜ î§âÆ ÇòÚ ÛÅÇÂÁÅ ÃéÅàÅ
ëÅÇ÷ñÕÅ, C éò¿ìð (çÇò§çð êÅñ ÇçØ, ÔðÃðé ÇÃ§Ø ì¶çÆ, çÜÆò
Þ»ì)-ëÅÇ÷ñÕÅ çÆ çÅäÅ î§âÆ ÇòÖ¶ ÃëÅÂÆ ù ñË Õ¶ íðÅÂÆ çÆ î÷ç±ðÆ Õðç¶
î÷ç±ð» ò¾ñ¯º Á¾Ü ç±Ü¶ Ççé òÆ ÁÅêäÆ î÷ç±ðÆ ÇòÚ òÅè¶ ù ñË Õ¶ ð¯Ã
êzçðôé ÕÆåÅ Áå¶ îÅðÕÆà Õî¶àÆ çøåð Á§çð ð¯¯Ã èðéÅ Çç¾åÅÍ î÷ç±ð»
ò¾ñ¯º ïîòÅð òÆ ÁÅêäÆ î÷ç±ðÆ ÇòÚ òÅè¶ ù ñË Õ¶ ð¯Ã èðéÅ Çç¾åÅ
Ç×ÁÅ ÃÆÍ î÷ç±ð ï±éÆÁé ç¶ êzèÅé çðôé ñÅñ Çã¾ñ¯ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ôé»
ù ìÅÃîåÆ çÆ î÷ç±ðÆ êðîñ ç¶ ìðÅìð Çç¾åÆ ÜÅ ðÔÆ þ ܯ Á¾Ü çÆ
îÇÔ§×ÅÂÆ ç¶ ç½ð ÇòÚ ÕÅëÆ Ø¾à þÍ ç±Ü¶ êÅö Ü篺 ÇÂà ìÅð¶ îÅðÕÆà
Õî¶àÆ ç¶ ÃËÕàðÆ î¾Öä ÇÃ§Ø ÜÅÖó éÅñ çêðÕ ÕÆåÅ å» À¹Ôé» ÇÕÔÅ ÇÕ
êÇÔñÅ ÔÆ ê§ÜÅì î§âÆ ì¯ðâ ç¹ÁÅðÅ ÇéôÇÚå î÷ç±ðÆ å¯º ò¾è êËö
ëÅÇ÷ñÕÅ î§âÆ ç¶ î÷ç±ð» ù Çç¾å¶ ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ Ô¹ä î§âÆ ì¯ðâ çÆÁ»
ÔçÅÇÂå» ç¶ À¹ñà ÇÕà åð·» ÜÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þÍ êzôÅÃé é¶ ÔðÕå ÇòÚ
ÁÅÀ¹ºÇçÁ» Á¾Ü ÇÂÕ Ô§×ÅîÆ îÆÇà§× ì¹ñÅÂÆÍ
é×ð ÕÆðåé ÕÆåÅ
åñò§âÆ íÅÂÆ, C éò¿ìð (ÜÃòÆð ×ÅìÅ)- ÃæÅéÕ ôÇÔð åñò§âÆ íÅÂÆ ÇòÖ¶
ÃÔÅðÅ òËñë¶Áð ùÃÅÇÂàÆ Áå¶ ÃîÈÔ ÇÂñÅÕÅ ÇéòÅÃÆÁ» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ Ôð
ÃÅñ çÆ åð·» ÇÂà ÃÅñ òÆ ÃzÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ ED@ ò¶º Üéî À¹åÃò
ù î¾¹Ö ð¾Öç¶ Ô¯Â¶ ÇÂà ÃÅñ òÆ ÁÅÖ¿â êÅá ç¶ í¯× êŶ ׶ Áå¶ é×ð
ÕÆðåé Õ¾ÇãÁÅ Ç×ÁÅÍ é×ð ÕÆðåé ×¹ðç¹ÁÅðÅ Õñ×Æèð 寺 ðòÅéÅ ÕÆåÅ
Ç×ÁÅ Áå¶ êÈð¶ ôÇÔð ÇòÚ Ô§¹çÅ Ô¯ÇÂÁÅ ×¹ðç¹ÁÅðÅ Õñ×Æèð ÇòÖ¶
êÔ§¹ÇÚÁÅÍ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇòôòÕðîÅ ÇòÖ¶ å¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇÃ§Ø ÃíÅ ÇòÖ¶ ÚÅÔ
Áå¶ êzôÅç¶ çÅ ¦×ð ñ×ÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ Õñ¾ì ç¶ íðçÅð, ÜÃò§å ÇÃ§Ø ÕÅÕÅ
Áå¶ âÅ: Çã¾ñ¯º, ìñò§å ÇÃ§Ø ï¯×¶òÅñÅ é¶ íÅÂÆ ÇéðíË ÇÃ§Ø ìÜÆçê¹ð
òÅÇñÁ» çÅ ðÅ×Æ ÜæÅ å¶ íÅÂÆ ìñç¶ò ÇÃ§Ø ÖÅñÃÅ å¶ Çí§âðÅ òÅÇñÁ» çÅ
ܾæÅ òÆ ÇÂà é×ð ÕÆðåé ÇòÚ Çòô¶ô å½ð Òå¶ êÔ§¹ÇÚÁÅÍ ÃîÈÔ Ã§×å» é¶
ÔÅ÷ðÆ íð ×¹ðÈ çÆÁ» ÁôÆðòÅç êzÅêå ÕÆåÅÍ
×¹ðçÅà ÇÃ§Ø ìÅçñ Áì¯Ôð ç½ð¶ Óå¶ ÁŶ
Áì¯Ôð, C éò¿ìð (í¹Çê§çð ÇÃ§Ø ìðÅó)-Ã: ×¹ðçÅà ÇÃ§Ø ìÅçñ ÃÅìÕÅ
ûÃç Áì¯Ôð ÇòÖ¶ ÇòèÅÇÂÕ Ã: ×¹ðå¶Ü ÇÃ§Ø Ø¹ÇóÁÅäÅ ç¶ ê¹¾åð ç¶
ÇòÁÅÔ î½Õ¶ éò ÇòÁÅÔ¹åŠܯó¶ ù ÁÅôÆðòÅç ç¶ä ñÂÆ Çòô¶ô å½ð Óå¶
ê¹¾Ü¶Í ÇÂà ò¶ñ¶ ÃðÕñ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ êzèÅé Üæ¶çÅð Õ½ð ÇÃ§Ø ìÔÅòòÅñÅ,
Ã: ×¹ðçðôé ÇÃ§Ø ÇÃ¾è± î˺ìð Üéðñ Õ½ºÃñ, Ã: ÁîðÆÕ êÅñ ÇÃ§Ø Çþè±
Ú¶ÁðîËé é×ð ùèÅð àð¾Ãà Áì¯Ôð, Ú½èðÆ êzÇÔñÅç ÖÅàò» î˺ìð Üéðñ
Õ½ºÃñ, ÕÅÕÅ ÇÃ¾è± ÁÅÇç òÆ À¹Ú¶Ú¶ å½ð Óå¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ê§Ü âÆ Â¶ êÆ çÆÁ» ì¯ðÆÁ» î×ð ÇÂÕ ì¯ðÆ è¾Õ¶ éÅñ Çç¾åÆ ÜÅ ðÔÆ þ
Õ¶. îËÕ çÆ
ëÅÇ÷ñÕÅ, C éò¿ìð (çÇò§çð êÅñ ÇçØ)-Þ¯é¶ çÆ ÕàÅÂÆ å¯º ìÅÁç ÕäÕ çÆ
ìÆÜÅÂÆ çÅ ÃÆ÷é ÇÃð Óå¶ þ Áå¶ ÕäÕ çÆ ìÆÜÅÂÆ ñÂÆ ÇÕÃÅé» ù ìÅ÷Åð
Á§çð âÆ.¶.êÆ. ÖÅç ñËä ñÂÆ ÕÂÆ î¹ôÇÕñ» çÅ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ êË ÇðÔÅ þÍ
ëÅÇ÷ñÕÅ ç¶ ç¹ÕÅéçÅð êÇÔñÅ å» ÇÕÃÅé» ù âÆ.¶.êÆ. Öåî þ çÅ À¹¾åð
ç¶ Çç§ç¶ Ôé Ü» Çëð Õ¯ÂÆ ç¹ÕÅéçÅð ÇÕÃÅé» ù âÆ.¶.êÆ. ÖÅç Çç§çÅ þ
å» Çëð À¹Ã ù éÅñ Ô¯ð ÖÅç, Ç÷§Õ ÁÅÇç ÃÅîÅé ñËä ñÂÆ òÆ îÜì±ð Ô¯äÅ
ê˺çÅ þÍ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ é½ÜòÅé ÇÕÃÅé ÁÅ×± ÃzÆ ñÖÇò§çð Ô»âÅ ÁËâò¯Õ¶à
é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ìÅ÷Åð ÇòÚ¯º âÆ.¶.êÆ. ÖÅç ñËä ñÂÆ ÇÕÃÅé» ù ê§Ü âÆ.¶.êÆ.
ÖÅç çÆÁ» ì¯ðÆÁ» î×ð ÇÂÕ ×¾àÅ Õ¶. îËÕ çÅ ÜìðÆ á¯ÇÃÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ
ÇÜÃçÅ ð¶à ç¹ÕÅéçÅð E@@ ð¹ê¶ 寺 ñË Õ¶ G@@ ð¹ê¶ å¾Õ òññ ðÔ¶
ÔéÍ ÇÂà åð·» éÅñ B@ ì¯ðÆÁ» âÆ.¶.êÆ. ñËä òÅñ¶ ÇÕÃÅé ù D ì¯ðÆÁ»
Õ¶. îËÕ çÆÁ» îÜì±ðÆ òà ñËäÆÁ» êËä×ÆÁ»ÇÕÃÅé» î§× ÕÆåÆ þ ÇÕ ÃæÅéÕ
Ö¶åÆìÅóÆ ÇòíÅ× ÇÂà êzåÆ ÜÅ׶ Áå¶ ÇÕÃÅé» ù± ÇÂà êz¶ôÅéÆ å¯º ìÚÅò¶Í
åñò§âÆ íÅÂÆ çÆ ÇîäåÆ å¯º ìÅÁç î¾¹çÕÆ ÓÚ ÜÆ.àÆ. ð¯â Óå¶ ò¾Ã¶
ç¹ÕÅéçÅð» ÓÚ ÔñÚñ ô¹ðȹ
î¾¹çÕÆ, C éò§ìð (íÅðå íÈôé Á×ðòÅñ)- éËôéñ ÔÅÂÆò¶ ìÇá§âÅ-Á§ÇîzåÃð
ð¯â çÅ Ú½óÅ Ô¯ä çÅ îÅîñÅ ÁîñÆ ðÈê èÅðé Õð ÇðÔÅ ñ¾×çÅ þÍ ìÆå¶
Ççéƺ åñò§âÆ êÅÂÆ ç¶ ÜÆ.àÆ. ð¯â çÆ å» ÇéôÅéç¶ÔÆ Ô¯ Ú¾¹ÕÆ þ, ÇÜÃ
ç½ðÅé ÇÂÔ ×¾ñ ÕÇæå ðÈê ÇòÚ Ã¹äé ÇòÚ ÁÅÂÆ þ ÇÕ ÇÂà éËôéñ ÔÅÂÆò¶
AE ñÂÆ Õ¹ñ AF@ ë¾¹à Ú½óÅÂÆ ÚÅÔÆçÆ þÍ Ã˺àð ê¹ÁÅǧà 寺 ç¯òƺ
êÅÇÃú H@-H@ ë¾¹à Ü×·Å ñÂÆ ÜÅ ðÔÆ þ å» Ü¯ ÔÅÂÆò¶ î¹Õ§îñ å½ð Óå¶
é¶êð¶ Úó ÃÕ¶Í åñò§âÆ íÅÂÆ çÆ îÇÔÕî¶ ò¾ñ¯º Çî§éåÆ Áå¶ ÇéôÅéÆ
ñ×ÅÀ¹ä À¹êð§å Ô¹ä î¾¹çÕÆ ç¶ ç¹ÕÅéçÅð» ÇòÚ í§ìñí¹¾ÃÅ êË Ç×ÁÅ þ,
ÇÕªÇÕ î¾¹çÕÆ çÅ åÕðÆìé ý ëÆÃçÆ òêÅð éËôéñ ÔÅÂÆò¶ ð¯â Óå¶ ÔÆ
ÃÇæå þÍ Õ¹Þ Õ¹ òêÅðÆÁ» é¶ éÅñ ñ¾×ò¶ Ç¦Õ ð¯â» À¹êð Ü×·Å ñË Õ¶
ç¹ÕÅé» êÅÀ¹äÆÁ» òÆ ô¹ðÈ Õð Çç¾åÆÁ» ÔéÍ ÃóÕ Ú½óÆ Ô¯ä ç¶ îÅîñ¶
ÕÅðä î¾¹çÕÆ ÇòÖ¶ ÕîðôÆÁñ æÅò» ç¶ ð¶à» ÇòÚ íÅðÆ å¶÷Æ ÁÅ ×ÂÆ þÍ
AE@ ñ¯óò§ç ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù òðçÆÁ» Áå¶ ìðåé ò§â¶
÷ÆðÅ, C éò§ìð (ðÅܶô ã§â)- ìñÅÕ ÷ÆðÅ ÁèÆé êËºç¶ Çê¿â ïãÆòÅñÅ çÆ
ê¿ÚÅÇÂå Áå¶ êÃòÕ Õî¶àÆ ò¾ñ¯º çÅéÆ ê¹ðô» çÆ ÃÔÅÇÂåÅ éÅñ ÃðÕÅðÆ
ÁËñÆî˺àðÆ ÃÕ±ñ ÇòÚ êóç¶ AE@ ñ¯óò§ç å¶ ×ðÆì êÇðòÅð» ç¶
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù òðçÆÁÅ Áå¶ ç¹ÇêÔð çÅ í¯Üé ÖÅä ñÂÆ ìðåé ò§â¶ ׶Í
ÇÂà Ãì§èÆ ÃÕ±ñ ÇòÚ ÃîÅ×î çÆ êzèÅé×Æ Ç÷ñ·Å êzÆôç î˺ìð ïãÆòÅñÅ
é¶ ÕÆåÆÍ À¹é·» ç¶ éÅñ êÃòÕ Õî¶àÆ ç¶ Ú¶ÁðîËé ÇÕðéêÅñ ÇçØ
ïãÆòÅñÅ, âÅ: ùÖç¶ò ÇÃ§Ø î˺ìð ê¿ÚÅÇÂå, ×¹ðìõô ÇÃ§Ø î˺ìð,
ùÖç¶ò ÇÃ§Ø ìðÅó, ðäÜÆå ÇÃ§Ø Çã¾ñ¯º, ÃÅè± ÇÃ§Ø ë½÷Æ, ìñÕÅð ÇçØ
êÃòÕ î˺ìð, ÃzÆ îåÆ êðÇò§çð Õ½ð îËìð ê¿ÚÅÇÂå, îÅÃàð î±ñ Ú§ç,
ÃzÆîåÆ îéÜÆå Õ½ð Áå¶ ìñÜÆå Õ½ð ÁÅÇç À¹Ú¶Ú¶ å½ð Óå¶ ÔÅÜð ÃéÍ
Ãðê¿Ú Õ¹ñÇò§çð ÇÃ§Ø î˺ìð Ç÷ñ·Å êzÆôç é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ íÅò¶º ÃðÕÅð
ò¾ñ¯º ÇòÇçÁÅ çÅ ÇîÁÅð À¹¾ÚÅ ü¾Õä ñÂÆ À¹Ú¶Ú¶ Õçî ü¾Õ¶ ÜÅ ðÔ¶ Ôé,
êð Çëð òÆ ÃÅâÅ éËÇåÕ ëð÷ ìäçÅ þ ÇÕ ÁÃƺ ÁÅêä¶ é¶óñ¶ ÃÕ±ñ» ç¶
ÁÇèÁÅêÕ» éÅñ Çîñ Õ¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» çÆ Ã§íò îçç ÕðƶÍ
éÅÜÅÇÂ÷ Õì÷¶ Öåî ÕðÅÀ¹ä çÆ î§×
î¾ñ»òÅñÅ, C éò§ìð (×¹ðç¶ò ÇçØ)- Ç÷ñ·Å Çøð¯÷ê¹ð çÆ Ãì-âòÆ÷é ÷ÆðÅ
ÁèÆé êËºç¶ ÕÃìÅ î¾ñ»òÅñÅ Áå¶ ÁÅÃ-êÅà çÆÁ» Ç¦Õ ÃóÕ» ç¶ ÇÕéÅÇðÁ»
Óå¶ éÜÅÇÂ÷å Õì÷¶ èóÅ-èó ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ î¾ñ»òÅñŠ寺 ì§âÅñÅ,
øðÆç¶òÅñÅ, ÕÅîñòÅñÅ, ÜËîñòÅñÅ, þ¹è ÇçØ, ÇÂñî¶òÅñŠ寺
ÕîÅñÅì¯çñÅ ÁÅÇç Ç¦Õ ÃóÕ» ç¶ ÇÕéÅð¶ ÇÕÃÅé» é¶ Õ¾à Õ¶ ÁÅêä¶ Ö¶å»
ÇòÚ ÇîñÅ ð¾Ö¶ Ôé, ÇÜà ÕðÕ¶ ÁÅòÅÜÅÂÆ Ã ñ¯Õ» ù íÅðÆ ê¶zôÅéÆ çÅ
ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ ê˺çÅ ÔËÍ ìñÇò§çð ÇÃ§Ø Ãðê¿Ú, ×¹ðéÅî ÇÃ§Ø Ãðê¿Ú, Üæ¶çÅð
þåêÅñ ÇÃ§Ø ì§âÅñÅ, Ôðç¶ò ÇÃ§Ø î˺ìð Ç÷ñ·Å êzÆôç, ÇéðòËñ ÇçØ
Ãðê¿Ú, ìÈàÅ ÇÃ§Ø Ãðê§Ú ÁÅÇç é¶ î¾¹Ö î§åðÆ ê¿ÜÅì, ÇâêàÆ ÕÇîôéð
Çøð¯÷ê¹ð Áå¶ Ãì§Çèå îÇÔÕî¶ ç¶ À¹¾Ú ÁÇèÕÅðÆÁ» êÅïº ê¹ð÷¯ð î§×
ÕÆåÆ ÇÕ Ç¦Õ ÃóÕ» çÆ ÇéôÅéç¶ÔÆ ÕðòÅ Õ¶ ìðî» Óå¶ Çî¾àÆ ê¹ÁÅÂÆ ÜÅò¶
å» Ü¯ ñ¯Õ» ù ¦Øä Ã Õ¯ÂÆ î¹ôÇÕñ éÅ ÁÅò¶Í
ÃðÕÅð êðîñ Þ¯é¶ çÆ õðÆç ÓÚ òÆ ðÔÆ ë¶ñ·-çÇò§çð ÃÚç¶òÅ
ëÅÇ÷ñÕÅ, C éò§ìð (ÿÜÆò Þ»ì)-ìÅÃîåÆ çÆ ÖðÆç Ãì§èÆ ÃÔÆ éÆåÆ çÅ
ÁËñÅé Õðé ÓÚ éÅÕÅî ðÔÆ Ã±ìÅ ÃðÕÅð é¶ Ô¹ä êðîñ Þ¯é¶ çÆ òÆ ÃÔÆ
ÖðÆç éÅ ÕðÕ¶ ÇÕÃÅé Çòð¯èÆ Ô¯ä çÅ Ãì±å ç¶ Çç¾åÅ þÍ ÇÂà ׾ñ çÅ
êz×àÅòÅ ÁÅó·åÆÁÅ ÁËïÃƶôé ç¶ ÃÅìÕÅ êzèÅé Áå¶ Õ½ºÃñð ÃzÆ çÇò§çð
ÃÚç¶òÅ é¶ êz×à Õðç¶ Ô¯Â¶ ÇÕÔÅ ÇÕ î§âÆ ÓÚ ÇÕÃÅé» ò¾ñ¯º ÇñÁ»ç¶ ׶
êðîñ Þ¯é¶ çÆ øÃñ ÖðÆç éÅ ÕðÕ¶ êz¶ôÅé ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ
ÇÕ ÃðÕÅð ò¾ñ¯º êðîñ Þ¯é¶ çÅ íÅÁ IH@ ð¹ê¶ êzåÆ Õ¹Ç§àñ ÇéôÇÚå
ÕÆåÅ Ç×ÁÅ þ êð ÃðÕÅð éÅñ ܹó¶ ÔÆ Õ¹Þ ÇòÁÕåÆ êðîñ Þ¯é¶ ù ÇòÕÅÀ¹ä
ñÂÆ ÁÅêäÅ ÇÔ¾ÃÅ î§× ðÔ¶ ÔéÍ Õì±ñôÅÔ Ö¹¾ìä 寺 ÁŶ ÇÕÃÅé ðÅî¶ôòð
ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ô ÇêÛñ¶ Çå§é Ççé» å¯º ÁÅêä¶ êðîñ Þ¯é¶ ç¶
ÇòÕä çÆ À¹âÆÕ Õð ÇðÔÅ þ êð Õ¯ÂÆ éÅ Õ¯ÂÆ ÕîÆ ÕðÕ¶ ëÃñ çÆ ÖðÆç éÔƺ
ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆÍ éð¶ô Õ¹îÅð, ×¹ðܧà ÇçØ, ççÆê Õ¹îÅð, Áô¯Õ Õ¹îÅð,
ç¶Ã ðÅÜ, ܯÇקçð ÇÃ§Ø Áå¶ ÕôîÆð ÇÃ§Ø Ãî¶å Ô¯ð ÇÕÃÅé ÔÅ÷ð ðÔ¶Í
ñÇÔðÆ éÅñ ÔîçðçÆ çÅ êz×àÅòÅ
Çøð¯÷ê¹ð, C éò§ìð (ÜÃÇò§çð ÇÃ§Ø Ã§èÈ)- Ç÷ñ·Å Çøð¯÷ê¹ð çÆÁ» Ãíé»
òð×» çÆÁ» ÜéåÕ Üæ¶ì§çÆÁ» çÆ Ã»ÞÆ îÆÇà§× ÃÅæÆ ðÇò§çð ¬æðÅ Ç÷ñ·Å
êzèÅé ê.Ã.Ã. ø Á§ì ÇÃ§Ø Ç÷ñ·Å êzèÅé ÜîÈÔðÆ ÇÕÃÅé ÃíÅ, Õ¹ñçÆê
ÇÃ§Ø Ö¹§×ð Ç÷ñ·Å ÃÕ¾åð Õ¹ñÇÔ§ç Ö¶å î÷çÈð ïÈéÆÁé, ÁÜÆå ÇÃ§Ø ÷ÆðÅ
Ç÷ñ·Å êzèÅé ܧ×ñÅå ÇòíÅ× òðÕð÷ ïÈéÆÁé Áå¶ ðÇò§çðÜÆå ÇÃ§Ø Ç÷ñ·Å
Üéðñ ÃÕ¾åð ×½ðÇî§à àÆÚð÷ ïÈéÆÁé Óå¶ ÁèÅÇðå êzèÅé×Æ î§âñ çÆ
êzèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆÍ îÆÇà§× ÇòÚ ê¿ÜÅì î¹ñÅ÷î ëËâð¶ôé ç¶ ÃÈìÅÂÆ
ÃÆéÆÁð îÆå êzèÅé Õ¹ñò§å ÇÃ§Ø ñÇÔðÆ çÆ Ã¹êåéÆ ìÆìÆ Ã¹ÖÇî§çð Õ½ð
ÃÅìÕÅ Ç÷ñ·Å êzèÅé ÜéòÅçÆ ÇÂÃåðÆ ÃíÅ Çøð¯÷ê¹ð çÆ ì¶òÕåÆ ç¹ÖçÅÂÆ
î½å À¹êð â§Èض ç¾¹Ö çÅ êz×àÅòÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ Áå¶ ñÇÔðÆ êÇðòÅð éÅñ
ÔîçðçÆ çÅ ÇÂ÷ÔÅð ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ Ãðò ÃzÆ ì¯Ôó ÇçØ, ×¹ñôé Õ¹îÅð ù§ðç
êðî¯à ׯ×Å, îÇÔ§çð ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ, Õ¹ñÇò§çð ÇÃ§Ø Ã¯ãÆ, ìñìÆð ÇçØ
Ç×¾ñ»òÅñÅ, ÔðêzÆå ÇÃ§Ø Çæ§ç, ðîé Õ¹îÅð ìÜÆçê¹ð, ÁÜÆå ÇÃ§Ø ×¯ÖÆòÅñÅ,
çÇò§çð Õ¹îÅð àÆàÈ, ìñâÕÅð ÇÃ§Ø í¾ÖóÅ, êzåÅê ÇÃ§Ø Çã¾ñ¯º, ×¹ðîÆå
ÇÃ§Ø ÔÃåÆ Õ¶, ìñÕÅð ÇÃ§Ø îÅóÆ î¶ØÅ, ×¹ðܧà ÇÃ§Ø Ô¯ñ»òÅñÆ, éòå¶Ü
ÇçØ, å¶ÇܧçðêÅñ ÇÃ§Ø ìðÅó ÁÅÇç ÁÅ×ÈÁ» é¶ Ã»Þ¶ ðÈê ÇòÚ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
îðÔÈî ùÖÇî§çð Õ½ð ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú éÇî¾å ôðè»ÜñÆ ÃîÅ×î H éò§ìð
ÁËåòÅð ù î¯åÆ ðÅî çÆ èðîôÅñÅ Õ§ì¯Ü é×ð ìÅÔðòÅð ì§ÃÆ ×¶à Çøð¯÷ê¹ð
ôÇÔð ÇòÖ¶ ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ
×òÅÚÆ êËîÅÇÂô ê¹ÃÇåÕÅ çÆ ÇòÜÆñËºÃ Ü»Ú ô¹ð±
Áì¯Ôð, C éò§ìð (í¹Çê§çð ÇÃ§Ø ìðÅó)-é×ð Õ½ºÃñ ÇòÚ Õ»×ðà ÕÅðÜÕÅñ
ç½ðÅé ÃÅñ B@@F ÇòÚ ÕÆå¶ Õ§îÅ éÅñ Ãì§èå êËîÅÇÂà ê¹ÃÇåÕÅ çÆ íÅñ
ñÂÆ ÇòÜÆñ˺à ò¾ñ¯º ÕÅðòÅÂÆ ô¹ð± ÕÆåÆ ×ÂÆ þÍ ÇÂÔ ê¹ÃÇåÕÅ Õ½ºÃñ ç¶
ÇðÕÅðâ ÓÚ¯º ×ÅÇÂì þ ÇÂà Ãì§è é×ð æÅä¶ ÇòÚ êðÚÅ çðÜ þ êð À¹Õå
êðÚÅ Õ¶òñ êËîÅÇÂà ê¹ÃÇåÕÅ ç¶ ×¹§î Ô¯ä Ãì§èÆ þÍ ÇÂà Ãì§èÆ
ÔÅÂÆÕ¯ðà ç¶ Ô¹Õî» Óå¶ ÇòÜÆñËºÃ Ü»Ú ô¹ð± Ô¯ÂÆ þÍ âÆ.ÁËÃ.êÆ. Ã:
åñÇò§çð ÇÃ§Ø Áé¹ÃÅð ÇòÜÆñ˺à ÇÂÔ Ü»Ú Õð ÇðÔÅ þ ÇÕ À¹Õå ê¹ÃÇåÕÅ
ÇòÚ çðÜ Õ§îÅ ÇòÚ ÕÆ ØêñÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ Ü» éÔÆºÍ |
êÌÕÅô
ÇçÔÅó¶ ù ñË Õ¶ èÅðÇîÕ ÃîÅ×î
î¯×Å, C éò¿ìð (Ã. ð.)-ìÅìÅ ÃÈðÜ î¾ñ ïãÆ êìÇñÕ ÃÕÈñ ÇòÖ¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ
éÅéÕ ç¶ò ÜÆ îÔÅðÅÜ çÅ EDAò» êÌÕÅô À¹åÃò ìóÆ ôðèÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
ì¾ÇÚÁ» ò¾ñ¯º ôìç ×ÅÇÂé ÕÆå¶ ×Â¶Í ÒêÌí Çîñé ÕÅ ÚÅÀ¹Ó ÁèÆé îËâî ܯåÆ
é¶ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÆ ÜÆòéÆ ìÅð¶ ì¾ÇÚÁ» ù íðêÈð ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆÍ
ÃîÅ×î ÇòÚ ì¾ÇÚÁ» ç¶ îÅÇêÁ» é¶ òÆ ÇôðÕå ÕÆåÆÍ C@@ ÃÅñ ×¹ðìÅäÆ Õ¿á ç¶
éÅñ (íÅ×-C) ÁèÆé îéêÌÆå Õ½ð, ÁÜËêÅñ ÇÿØ, Ü×ÃÆð ÇÿØ, ùÇð¿çðêÅñ
ÇÿØ, ÔðêÌÆå Õ½ð, êÈÜÅ, ÿçÆê Õ½ð, ÇÂÕìÅñ ÇÃ¿Ø Ã¹é¶ÔÅ, ðäìÆð ÇÿØ,
çôÕðé ÇÿØ, ÁðôçÆê ÇÿØ, Ö¹ôÆ Áå¶ íðé èÈî» é¶ ÃéîÅé ê¾åð Áå¶ ÇÂéÅî
êÌÅêå ÕÆå¶Í ÇÂéÅî» çÆ ò¿â ÃÕÈñ ÇêÌ¿ÃÆêñ îËâî ÿçÆê Õ½ð Áå¶ Üñ¿èð 寺
À¹Ú¶Ú¶ å½ð Óå¶ ê¹¾Ü¶ ÔðÇî¿çð ÇÃ¿Ø Áå¶ ÇçñêÌÆå Õ½ð é¶ ÕÆåÆÍ êåò¿å¶
þÜä» Áå¶ ÃÕÈñ ÃàÅë ñÂÆ ÚÅÔ çÅ ñ¿×ð Ú¾ÇñÁÅÍ Ã¹Öò¿å ÇÃ¿Ø îðòÅÔÅ,
êÌÇò¿çð Õ½ð, ð¶ÖÅ, ÿçÆê Õ½ð, ÜÃÇò¿çð Õ½ð, îéÜÆå Õ½ð, êðîÜÆå Õ½ð
ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
î¯×Å, (ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø ì¾ìÆ)-Á¾Ü ×¹ðç¹ÁÅðÅ ×¹ðÈ ðÅîçÅà ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø é×ð
î¯×Å ÇòÖ¶ êÇÔñ¶ êÅåôÅÔ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ ÁòåÅð ê¹ðì ôðèÅ å¶
À¹åôÅÔ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ Ãí 寺 êÇÔñ» ÁÅð¿í ÃÌÆ ÁÖ¿â êÅá ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶
í¯× êŶ ׶ À¹êð¿å Ô÷ÈðÆ ðÅ×Æ íÅÂÆ êÌíÜÆå ÇÃ¿Ø Ø¯ñÆÁÅ ç¶ Ü¾æ¶ é¶
Á¿ÇîÌåîÂÆ ÕÆðåé ÕÆåÅÍ Ãà¶Ü çÆ Ã¶òÅ îÅÃàð ×¹ðìÚé ÇÃ¿Ø î¾ñÅ é¶ ìÅÖÈìÆ
éÅñ ÇéíÅÂÆ Áå¶ íÅÂÆ ÚðéÜÆå ÇÃ¿Ø é¶ ×¹ðê¹ðì éÅñ Ãì¿èå èÅðÇîÕ ÇòÚÅð»
ê¶ô ÕÆåÆÁ»Í ÁÕÅñÆ çñ (AIB@) ç¶ êÌèÅé ܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø Õ¯ÕðÆ é¶ ÁÅêä¶
ÇòÚÅð ð¾Ö¶ À¹êð¿å ÁÅÂÆÁ» ÿ×å» çÅ è¿éòÅç Õ½ºÃñð éÇð¿çðêÅñ ÇÃ¿Ø ÇþèÈ
é¶ ÕÆåÅ Áå¶ ×¹ðê¹ðì çÆ òèÅÂÆ Çç¾åÆÍ ×¹ðÈ Õ¶ ñ¿×ð Áå¹¾à òðåŶ ׶Í
ÿ×å» å¯º ÇÂñÅòÅ ÃÅèÈ ÇÃ¿Ø Õ¹ñÅð, Ãðòé ÇÿØ, ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ð¯â¶,
×¹ðç¶ò ÇÿØ, ×¹ðéÅî ÇÿØ, í¹Çê³çð ÇÿØ, ùÖÇî¿çð ÇÿØ, åðñ¯Úé ÇÿØ,
Ç׿çð ÇÿØ, Ãòðé ÇÿØ, îÇÔ¿çð ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ Ã¿×å» é¶
ôîÈñÆÁå ÕÆåÆÍ
ì¾èéÆ Õñ», (Ç´ôé ׯêÅñ Õ¯Ûó)-Áé¿ç ÂÆôòð çðìÅð áÅá ì¾èéÆ Õñ» ç¶ î¹ÖÆ
ÿå ìÅìŠܯðÅ ÇÃ¿Ø çÆ ðÇÔé¹îÅÂÆ Ô¶á ìÅìÅ é¿ç ÇÃ¿Ø çÅ Áå¶ êÈðéîÅôÆ å¶
ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ Üéî ÇçÔÅóÅ ìóÆ ôðèÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÁÖ¿â
êÅá» ç¶ í¯× êÈðé ×¹ð îÇðïÅçÅ Áé¹ÃÅð êŶ ×Â¶Í ìÅìŠùðÜÆå ÇÃ¿Ø ò¾ñ¯º
ÁÅðåÆ Õðé À¹êð¿å ìÅìÅ ÜÆ ç¶ ì¶à¶ ìÅìÅ ×¹ðìÖô ÇÃ¿Ø é¶ ôìç ÕÆðåé ðÅÔÄ
ÿ×å» ù ×¹ðÈ éÅñ ܯÇóÁÅÍ ×¹ðî¹¾Ö ÇÃ¿Ø å¶ Ã¹ðÜÆå ÇÃ¿Ø ç¶ ÕÆðåéÆ Ü¾æ¶
é¶ ðÃÇí¿éÅ ÕÆðåé ÕðÕ¶ ÿ×å» ù ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ ê³Ü ð¯÷Å èÅðÇîÕ çÆòÅé» ç¶
Á¿åî Ççé ç¶ ðÈÔÅéÆ èÅðÇîÕ çÆòÅé ÃÜŶ ×Â¶Í ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ Ã¿å
îÔ»ê¹ðô, ÕòÆôðÆ Áå¶ ãÅâÆ Ü¾ÇæÁ» é¶ ôîÈñÆÁå ÕÆåÆÍ êÌòÚé ÕðÇçÁ» ì¾èéÆ
Õñ» òÅñ¶ ìÅìÅ ÜÆ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃÅù ×¹ðÈÁ» ç¶ çðÃŶ ԯ¶ îÅð×» Óå¶
Ú¾ñäÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ ìÅìÅ ÜÆ é¶ î¹¾Ö ôÖÃÆÁå» ù ÇÃð¯êÅú êÅ Õ¶ ÃéîÅéå ÕÆåÅÍ
áÅá ù ìÔ¹å ÔÆ Ã¹¿çð ð¿× ì¶ð¿×ÆÁ» ñÅÂÆà» éÅñ ÃÜÅÇÂÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆÍ
ñ×ÅåÅð ê³Ü Ççé ç¶ÃÆ ÇØú ç¶ çÆò¶ Ü×Å Õ¶ ìÅÔðñÆ áÅá ÇòÖ¶ çÆêîÅñÅ ÕÆåÆ
×ÂÆÍ Ãà¶Ü çÆ íÈÇîÕŠþåêÅñ é¶ ìÅÖÈìÆ ÇéíÅÀ¹ºç¶ ԯ¶ ÿ×å» çÅ è¿éòÅç
ÕÆåÅÍ îÅåÅ ôÅî Õ½ð , î¹ÖÇåÁÅð ÇÃ¿Ø ÇòðçÆ «ÇèÁÅäÅ, êÌÆåî ÇÃ¿Ø ÁËâò¯Õ¶à,
ùÖìÆð ÇÃ¿Ø ÃÅìÕÅ Ãðê³Ú, ÁòåÅð ÇÿØ, ×¹ðî¹¾Ö ÇÃ¿Ø êÌ˵à ÃÕ¾åð, ìÅìÅ
ÜÆ ç¶ Û¯à¶ íðŠùðÜÆå ÇÿØ, ò¾â¶ íðÅ çðôé ÇÿØ, ìÅìÅ ×¹ðìÖô ÇÃ¿Ø å¯º
ÇÂñÅòÅ ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ Á½ðå» é¶ ×¹ðÈ Øð ÇòÚ ÁÅêäÆÁ» ÔÅ÷ðÆÁ» íðÆÁ»Í
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, (Çÿ×ñÅ)- ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ ×¹ðê¹ðì ÁÅ×îé ìÔ¹å
ôðèÅ êÈðòÕ Çê³â Ú¿ç éò» ×¹ðç¹ÁÅðÅ Õñ×Æèð ÇòÖ¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ ×Ì¿æ ÃÅÇÔì ÜÆ
çÆ Ûåð ÛÅÇÂÁÅ Ô¶á îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃÌÆ ×¹ðÈ ×Ì¿æ ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ ÃÇÔÜ êÅá
ç¶ í¯× êŶ ׶ å¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ þµâ ×Ì¿æÆ íÅÂÆ ðäèÆð ÇÿØ
âð¯ñÆ íÅÂÆ ò¾ñ¯º ÕæÅ éÅñ ܯÇóÁÅÍ íÅÂÆ ðäèÆð ÇÃ¿Ø þµâ ×Ì¿æÆ Áå¶
êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ò¾ñ¯º ÿ×å» çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ êÌÕÅô À¹åÃò ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ôÇÔð ç¶ ÃîÈÔ
×¹ðç¹ÁÅÇðÁ» ÇòÚ ôðèÅ íÅòéÅ å¶ èÈîèÅî éÅñ À¹åôÅÔ êÈðòÕ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
×¹ðç¹ÁÅÇðÁ» ÇòÚ ÕÆðåé, ÕòÆôðÆ, ãÅâÆ å¶ ÃÇåÃ¿× çðìÅð ÃÜŶ ×Â¶Í Ã¿×å»
é¶ ðÅå ù ×¹ðç¹ÁÅÇðÁ» ÇòÚ çÆê ÜñÅ Õ¶ ôðèÅ çÅ êÌ×àÅòÅ ÕÆåÅ å¶ Øð» ç¶
ìé¶ÇðÁ», òêÅðÕ æÅò» å¶ çÆê ÜñŶ Áå¶ îÇáÁÅÂÆÁ» ò¿âÆÁ»Í ñ¯Õ» ò¾ñ¯º
êàÅÕ¶ ÚñÅ Õ¶ òÆ Ö¹ôÆ çÅ ÇÂ÷ÔÅð ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
î¯×Å, (ê. ê.)-×¹ðÈ éÅéÕ ÕÅñÜ î¯×Å ç¶ ÇòôÅñ îËçÅé ÇòÚ ×¹ðÈ éÅéÕ
Ãê¯ðàà Á˺â òËñë¶Áð Õñ¾ì Áå¶ ×¹ðÈ éÅéÕ éÅîñ¶òŠÿ×å» ò¾ñ¯º ìÆåÆ ðÅå
ÇÃ¾Ö èðî ç¶ Ã¿ÃæÅêÕ êÇÔñÆ êÅåôÅÔÆ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ ÁòåÅð
ÇçÔÅóÅ ðòÅÇÂåÆ ôðèÅ íÅòéÅ å¶ À¹åôÅÔ éÅñ îéÅÇÂÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Õñ¾ì êÌèÅé
êÇò¾åð ÇÃ¿Ø Ã¶Ö¯º å¶ Üéðñ ÃÕ¾åð âÅ: ôîô¶ð ÇÃ¿Ø Ü½Ôñ Õ½ºÃñð çÆ Á×òÅÂÆ
ÇòÚ îéŶ ×¹ðê¹ðì î½Õ¶ ÃÅðÆ ×ðÅÀȺâ ÇòÚ çÆêîÅñÅ ÕÆåÆ ×ÂÆ å¶ çÆÇòÁ»
ç¶ Çàî àîÅÀ¹ä çÅ Üñ½Á ò¶ÇÖÁÅ ÔÆ ìäçÅ ÃÆÍ ÇÂñËÕàz¯ÇéÕ ìñì» éÅñ ÃÅðÆ
ÃËð×ÅÔ Ü× î×Å ðÔÆ ÃÆ å¶ ðà Çí¿éÅ ÕÆðåé îé ÇòÚ ÁéÔç éÅç Û¶óçÅ ÃÆÍ
ÇÂñÅÕ¶ çÆ Ã¿×å é¶ ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ÇÂà ÃæÅé å¶ ê¹¾Ü Õ¶ ÇØÀ¹ ç¶ çÆò¶,
î¯îì¾åÆÁ» Ü×ÅÂÆÁ» å¶ ÁÅÇåôìÅ÷Æ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÇÂÕ¾åð ÿ×å ù ×¹ðê¹ðì
çÆ òèÅÂÆ Çç¿ÇçÁ» Õ½ºÃñð âÅ: ôîô¶ð ÇÃ¿Ø ×¾àŠܽÔñ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃÅù ×¹ðÈ
éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÆ ÇòÚÅðèÅðÅ å¶ ÇÃèÅå» ù ÁÅêä¶ éËÇåÕ ÜÆòé ÇòÚ ÁêäÅÀ¹äÅ
ÚÅÔÆçÅ þ Áå¶ ×¹ðîÇå ç¶ ÃÔÆ Áðæ» ÇòÚ èÅðéÆ Ô¯äÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ ÇÂà î½Õ¶
êÇò¾åð ÇÃ¿Ø Ã¶Ö¯º êÌèÅé, À¹ºÕÅð ÇÃ¿Ø Çà¿ÕÈ, ÕðîÜÆå îñÔ¯åðÅ, Ç¿çðêÅñ
ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ, ÚðéÜÆå ÇÃ¿Ø Þ¿â¶ÁÅäÅ, âÅÕàð éòçÆê ÇÃ¿Ø ìðÅó, ðÇÜ¿çð ÇÿØ
ÃéðÅÂÆ÷ òÅñ¶, ÁòåÅð ÇÃ¿Ø Ã˺ìÆ, Ô¶î¿å ÃÈç, ×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø ð¿èÅòÅ,
ÔÇð¿çð ÇÿØ, êÌçÆê Õ¹îÅð ôðî», Áܶ ôðî», ùÖÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ÕÅÕÅ ìñÖ¿âÆ,
×¹ðçÆê ÇÿØ, ×¹ðÇò¿çð ÇÃ¿Ø Çò¾ÕÆ, ÚðéÜÆå ÇÃ¿Ø Ãñ·Æä» ÁÅÇç ôÇÔð òÅÃÆ
ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ÔÅ÷ð ÃéÍ ÇÂà î½Õ¶ ò¾Ö ò¾Ö êÕòÅé» çÅ ñ¿×ð òÆ ñ×ÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅÍ
ÇÕôéê¹ðÅ Õñ», (ð¾åÆ Õ¯ÕðÆ)-ÿå Ç×ÁÅéÆ ×¹ðìÚé ÇÃ¿Ø ÜÆ ÖÅñÃÅ îËî¯ðÆÁñ
ÃÕÈñ Çí¿âð Õñ» Áå¶ ÁËî.ÁËÃ. ÕÅñÜ (ñóÕÆÁ») Çí¿âð Õñ» ÇòÖ¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ
éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ êÌÕÅô ê¹ðì ìóÆ ôðèÅ íÅòéÅ éÅñ ÃîÈ¿Ô ÃàÅø å¶
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ò¾ñ¯º ÇêÌ¿ÃÆêñ å¶ÜÅ ÇÃ¿Ø çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
ÇêÌ¿ÃÆêñ å¶ÜÅ ÇÃ¿Ø é¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ ÜÆòé Óå¶ ÚÅéäÅ
êÅÀ¹ºÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÃÅù ×¹ðÈ ÜÆ ò¾ñ¯º çðÃŶ îÅð× Óå¶ Ú¾ñ Õ¶ ÁÅêäÅ
ÜÆòé Ãëñ ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ çÃòƺ ô̶äÆ çÆ ÇòÇçÁÅðæä ×¹ðêÌÆå Õ½ð é¶ ×Æå
Òð¾ìÅ ò¶Ö ñ¯ÕÆ ÕÆ Õðç¶, ùÔ» ÚÅÔ¹¿ç¶ èÆÁ» Ü¿îä 寺 âðç¶Ó ×Æå ê¶ô ÕðÕ¶
Ãíé» ù ïÚƺ êÅÇÂÁÅÍ A@+B çÆ ÇòÇçÁÅðæä ×¹ðêÌÆå Õ½ð é¶ ÒéÔƺ í¹¾ñäÅ
ç¹¾Ö ÇòÛó¶ ééÕÅä¶ çÅÓ ×Å Õ¶ ÔÅ÷ðÆé ù ޿ܯÇóÁÅÍ ÇòÇçÁÅðæä êðîÜÆå Õ½ð,
ñÖòÆð Õ½ð, ÜÃîÆå Õ½ð å¶ ÜÃîÆå ÇÿØ, ×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø ÇòÇçÁÅðæÆ é¶ òÆ ×Æå,
ÕÇòåÅ ê¶ô ÕÆåÆÁ»Í Ú¶ÁðîËé ×¹ðé¶Õ ÇÃ¿Ø é¶ ê̯×ðÅî ÇòÚ íÅ× ñËä òÅñ¶
ì¾ÇÚÁ» ù ïÅç×ÅðÆ ÇÚ¿é· ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ å¶ ×¹ðê¹ðì çÆ òèÅÂÆ Çç¾åÆÍ
Ãà¶Ü ÃÕ¾åð çÆ íÈÇîÕÅ îËâî ðÈìÆ é¶ ìÅÖÈìÆ ÇéíÅÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ Ô¯ðé»
寺 ÇÂñÅòŠùÖçÆê î¾ñ·Æ, ÜÃÇò¿çð ðÅÜê¹ð, ÜÃÇò¿çð ÕêÈð¶, ÃðìÜÆå ÕêÈð¶
ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
é¾æÈòÅñÅ ×ðìÆ, (ÃÅèÈ ðÅî)-Çê³â í¬ð çÆÁ» ÃîÈÔ Ã¿×å» ç¹ÁÅðÅ ×¹ðç¹ÁÅðÅ
Ãð¯òð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÅ ÁòåÅð ÇçÔÅóÅ ìóÆ ôðèÅ Áå¶
íÅòéÅ éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ Áå¶ Çê³â òÅÃÆÁ»
ç¹ÁÅðÅ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì çÆ ÃëÅÂÆ ÕÆåÆ ×ÂÆ Áå¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ù ìÔ¹å
òèÆÁÅ ã¿× éÅñ ÃÜÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ À¹êð¿å ÁÖ¿â êÅá» ç¶ í¯× êŶ ׶ Áå¶
ÃÅèÈ ÇÃ¿Ø è¿îÈ ç¶ ÕòÆôðÆ Üæ¶ ç¹ÁÅðŠÿ×å» ù ×¹ðÈ ÇÂÇåÔÅà ùäÅ Õ¶
ÇéÔÅñ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ×¹ðç¹ÁÅðÅ çÆ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé ×¹ðç¶ò ÇÿØ,
ÖÜÅéÚÆ ðÛêÅñ ÇÿØ, ÜÃÇò¿çð ÇÿØ, ÃðçÈñ ÇÿØ, êÅñ ÇÿØ, Çî¾áÈ ÇÿØ,
å¯åÅ ÇÿØ, ×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø ë½ÜÆ, Ü×ðÈê ÇÃ¿Ø ÖÅñÃÅ Áå¶ Ã¶òÅçÅð ô¶ð ÇÿØ
í¬ð, Ç׿çÅ í¬ð ÁÅÇç ÿ×å» ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ÔÅÜð ÃéÍ ÃîÅ×î ç½ðÅé ×¹ðÈ
ÕÅ ñ¿×ð Áå¹¾à òðÇåÁÅÍ ×¹ðç¹ÁÅðÅ Ãð¯òð ÃÅÇÔì ç¶ ÖÜÅéÚÆ ðÛêÅñ ÇÿØ
é¿ìðçÅð é¶ êÔ¹¿ÚÆÁ» ÿ×å» ù ×¹ðÈ ÜÆ ç¶ êÇò¾åð ÇçÔÅó¶ çÆ òèÅÂÆ Çç¿ÇçÁ»
ÜÆ ÁÅÇÂÁÅ ÁÅÇÖÁÅÍ
ÿå îÆÔ» ÇÃ¿Ø ðÅÜÅ ï¯×Æ êÆð ÃÕÈñ é¶ î¾ñ·» îÅðÆÁ»
ÃîÅñÃð, C éò¿ìð (ÇÕðéçÆê ÇÃ¿Ø ì¿ìÆÔÅ)-ÇòÇ×ÁÅé î¶ñ¶ çÆ ñóÆ åÇÔå ÷¯é
ê¾èðÆ î¹ÕÅìñ¶ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ÇòÖ¶ ÕðòÅÂ¶Í ÇÜà ÇòÚ¯º ÿå îÆÔ» ÇÃ¿Ø ðÅÜÅ
ï¯×Æ êÆð ÃËÕ¿âðÆ ÃÕÈñ ðÅܶÁÅäÅ (î¯×Å) é¶ ò¾Ö ò¾Ö òð×» ÇòÚ¯º Ç÷Õðï¯×
êÌÅêåÆÁ» ÕÆåÆÁ»Í òÅåÅòðä çÆÁ» åìçÆñÆÁ» å¶ Çþà¶, îÅâñ î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ
À¹Õå ÃÕÈñ é¶ êÇÔñÅ ÃæÅé êÌÅêå ÕÆåÅÍ ÇÂà åð·» ÔðÆ ÀÈðÜÅ îÅâñ ÇòÚ¯º
êÇÔñÅ, ÃÈÚé» Áå¶ Ã¿ÚÅð àËÕéÅñ¯ÜÆ ÇòÚ¯º êÇÔñÅ, ÇÔÃÅì Áå¶ ð¯÷Åé»
ÇÜ¿ç×Æ ÇòÚ¯º åÆÜÅ, ֶ⻠ÇòÚ¯º å¶ ÇòÇ×ÁÅé ÇòÚ¯º çÈÜÅ, ÁËñÆî˺àðÆ
ÃÈðÜÆ ÀÈðÜÅ ÇòÚ¯º åÆÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ Ã¿å îÆÔ» ÇÃ¿Ø ðÅÜÅ êÆð
ÃËÕ¿âðÆ ÃÕÈñ Õî¶àÆ ç¶ Ú¶ÁðîËé Ü×åÅð ÇÃ¿Ø ðÅܶÁÅäÅ é¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» çÆÁ»
ÇÂé·» êÌÅêåÆÁ» å¶ ÃÕÈñ ÃàÅø Áå¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù òèÅÂÆ Çç¾åÆÍ ÃÕÈñ ç¶
ÇêÌ¿ÃÆêñ åÆðæ ÇÿØ, ðî¶ô Õ¹îÅð ðî» Üéðñ ÃÕ¾åð îËé¶ÇÜ¿× Õî¶àÆ, îËâî
êðîÜÆå Õ½ð, îéçÆê ÇÃ¿Ø ÃÅÇ¿à àÆÚð, ×¹ðå¶Ü ÇÃ¿Ø å¶ ÃîÈ¿Ô ÃàÅø é¶
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù ÃÕÈñ ÇòÚ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Áå¶ òèÅÂÆ Çç¾åÆÍ ÇêÌ¿ÃÆêñ åÆðæ
ÇÃ¿Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂÔ ï¯× ÃàÅø Áå¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» çÆ ÇîÔéå çÅ ÇþàÅ þÍ
Çå¿é î¾Þ» Ú¯ðÆ
ÃîÅñÃð, C éò¿ìð (ÇÕðéçÆê ì¿ìÆÔÅ)-ÃæÅéÕ ÕÃìÅ ÃîÅñÃð (î¯×Å) ç¶ òÅÃÆ
ìÔÅçð ÇÃ¿Ø ê¹¾åð ÜðéËñ ÇÃ¿Ø çÆÁ» Çå¿é þÜð î¾Þ» ðÅå Ã Ú¯ðÆ Ô¯ä çÅ
ÃîÅÚÅð þÍ ÇÂà Ãì¿èÆ ìÔÅçð ÇÃ¿Ø Áå¶ åÅðÅ ÇÃ¿Ø é¶ æÅäÅ ÃîÅñÃð ÇòÖ¶ òÆ
ÁÅêäÆ Çðê¯ðà çðÜ ÕðòÅÂÆ þÍ ÇÂé·» çÆ ÕÆîå ñ×í× ÇÂÕ ñ¾Ö ð¹ê¶ ç¶ ÕðÆì
ìäçÆ þÍ ðÅå Ã ÕðÆì B:C@ òܶ À¹é·» ç¶ Øð é¶óñ¶ òÅó¶ ÇòÚ¯º Ú¯ðÆ Õð
ñÂÆÁ» ×ÂÆÁ»Í Øð çÅ îÅñÕ ìÔÅçð ÇÃ¿Ø çÅ Þ¯éÅ î¿âÆ ÇòÚ Ã¹¾ÇàÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ
ÃÆ Áå¶ À¹Ô Þ¯é¶ çÆ ðÅÖÆ ñÂÆ î¿âÆ ÇòÚ ÇêÁÅ ÃÆÍ Øð òÅÇñÁ» é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
Á¾×¶ Ôð ð¯÷ Øð îÅÇñÕ òÅó¶ ÇòÚ î¾Þ» çÆ ðÅÖÆ ñÂÆ ê˺çÅ ÃÆ êÌ¿åÈ À¹Ã
Ççé À¹Ô î¿âÆ ÇòÚ ÃÆÍ Øð òÅÇñÁ» ç¶ ç¾Ãä î¹åÅìÕ À¹é·» é¶ ÇÂÕ î¾Þ ò¶ÚäÆ
ÃÆ Áå¶ î¾Þ ñËä òÅñ¶ (ÖÌÆçä òÅñ¶) Õ¯ÂÆ éÅ Õ¯ÂÆ À¹é·» ç¶ Øð ÁÅÀ¹ºç¶
Ü»ç¶ ðÇÔ¿ç¶ Ãé Áå¶ ÇÕö í¶ç òÅñ¶ ÇòÁÕåÆ é¶ ÔÆ ÁÇÜÔÅ Õðé ÇòÚ ÃÇÔï¯×
Çç¾åÅ Ô¯ò¶×ÅÍ
ñ¯Õ Ú¶åéÅ ñÅÇÂì̶ðÆ çÅ À¹çØÅàé
é¾æÈòÅñÅ ×ðìÆ, C éò¿ìð (ÃÅèÈ ðÅî)-ÃÅÇÔå ÃíÅ í¬ð ò¾ñ¯º ê³ÜÅìÆ ÃÅÇÔå
ÃíÅ Çç¾ñÆ ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ Çê³â ÇòÚ éòÄ Ö¯ñÆ ñ¯Õ Ú¶åéÅ ñÅÇÂì̶ðÆ çÆÁ»
ÇÕåÅì» ÜÅðÆ Õðé î½Õ¶ ñÅÇÂì̶ðÆ çÅ Ãðê³Ú ×¹ðçÅà ÇÃ¿Ø Áå¶ êÌòÅÃÆ íÅðåÆ
ÕðîÜÆå ÇÃ¿Ø ò¾ñ¯º û޶ å½ð Óå¶ À¹çØÅàé çÆ ðÃî ÇéíÅÂÆ ×ÂÆÍ Ãðê¿Ú
×¹ðçÅà ÇÃ¿Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà ñÅÇÂìð¶ðÆ ù ÿíÅñä Áå¶ ÇÂà Á¿çð ê¶ ÃÅÇÔå
ù êóéÅ å¶ êóÅÀ¹äÅ ÃÅâÅ Ãí çÅ ëðÜ ìäçÅ þÍ ñÅÇÂìð¶ðÆ Õñ¾ì ç¶ êÌèÅé ì¶Á¿å
Ç×¾ñ í¬ð é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ êÌÆåî ÇÃ¿Ø Áå¶ ÕðîÜÆå ÇÃ¿Ø âÇâÁÅñÅ ò¾ñ¯º
ñÅÇÂì̶ðÆ òÅÃå¶ ÁÅðÇæÕ ÃÔÅÇÂåÅ Çç¾åÆ ×ÂÆÍ îÅÃàð Çì¾Õð ÇÃ¿Ø Ô»×ÕÅ×,
ÜÃòÆð í¬ðÆÁÅ, ê³Ú Õ¹ñÇò¿çð ÇÿØ, ê³Ú òÆðêÅñ ÇÿØ, ê³Ú Õ¹ñìÆð ÇÿØ
êÇÔñòÅé, ê³Ú ùÖî¯Ôé ÇÿØ, ÃÅìÕÅ Ãðê³Ú îÇÔ¿çð ÇÿØ, ×¹¾¬ ÇÃ¿Ø ìðÅó,
ÇÂÕìÅñ ÇÃ¿Ø é¿ìðçÅð Áå¶ Çê³â ç¶ Ô¯ð êåò¿å¶ ÁÅ×È òÆ Çòô¶ô å½ð Óå¶
ÔÅ÷ð ÃéÍ ÁÖÆð ÇòÚ ñÅÇÂìð¶ðÆ Õñ¾ì ç¶ êÌèÅé ì¶Á¿å Ç×¾ñ í¬ð ò¾ñ¯º çÅéÆ
þÜäÅ çÅ åÇÔ Ççñ¯ è¿éòÅç ÕðÇçÁ» Ãí ù ÜÆ ÁÅÇÂÁÅ ÁÅÇÖÁÅ Ç×ÁÅÍ
ÃÕÈñ çÆ êÌì¿èÕÆ Õî¶àÆ çÅ ×áé
é¾æÈòÅñÅ ×ðìÆ, C éò¿ìð (ÃÅèÈ ðÅî)-é¶óñ¶ Çê³â í¬ð ç¶ ÃðÕÅðÆ êÌÅÇÂîðÆ
ÃÕÈñ ìð»Ú çÆ ÇÂÕ êÌì¿èÕÆ Õî¶àÆ çÅ ×áé ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ì¶Á¿å Ç×¾ñ í¬ð é¶
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃðìÿîåÆ éÅñ ÕÆåÆ ×ÂÆ ÇÂà گä ÇòÚ Ú¶ÁðîËé Õ¹ñÇò¿çð ÇÿØ
ÇÕ¿çÆ, ÃÕ¾åð ìñç¶ò ðÅî ÃÕÈñ ç¶ î¹¾Ö ÁÇèÁÅêÕ Áå¶ ÕÅðÜÕÅðéÆ î˺ìð» ÇòÚ
ùÖî¿çð ÇÿØ, ×¹ðÇê³çð Õ½ð, êÌÆåêÅñ Õ½ð, ×¹ðÚðé Õ½ð, êÌÆåî ÇÿØ,
×¹ðçÆê ÇÃ¿Ø Áå¶ î¾Öä ÇÃ¿Ø ù ÇñÁÅ Ç×ÁÅÍ Ãðê³Ú ×¹ðçÅà ÇÿØ, òÆðêÅñ
ÇÿØ, î¹¾Öî¯Ôä ÇÿØ, ×¹ðÚðé ÇÃ¿Ø ê³Ú Áå¶ Çê³â ç¶ Ô¯ð êåò¿å¶ î½ÜÈç
ÃéÍ
ÇÜÁÅäÆ Õ¾ñ· î§Ççð ÓÚ Õðé׶ í±îÆ ê±Üé
ëÅÇ÷ñÕÅ, C éò§ìð (ÿÜÆò Þ»ì)-ÃzÆ ì»Õ¶ ùÃÅÇÂàÆ ò¾ñ¯º ÃæÅéÕ îÅèò é×ðÆ
ÓÚ ìäŶ ÜÅ ðÔ¶ ÃzÆ ì»Õ¶ ÇìÔÅðÆ î§Ççð çÅ í±îÆ ê±Üé E éò§ìð ù ÕÆåÅ
ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂÔ í±îÆ ê±Üé ÇòèÅÇÂÕ Ã¹ðÜÆå ÇÜÁÅäÆ ò¾ñ¯º Ãò¶ð¶ AA òܶ ÕÆåÅ
ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà 寺 êÇÔñÅ A@ 寺 AA òܶ å¾Õ íÜé ÕÆðåé Ô¯ò¶×ÅÍ Á§å ÓÚ
Áå¹¾à ¦×ð ò§ÇâÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ
Á¾× ÇòÚ Þ¹ñÃÆ Á½ðå çÆ î½å
îîç¯à, C éò§ìð (ùÖç¶ò ç×î)- ìÆå¶ Ççé Á¾× éÅñ Þ¹ñÃÆ é÷çÆÕÆ Çê¿â
åÇð¾âÅ çÆ Á½ðå êzÕÅô Õ½ð çÆ Á¾Ü ÔÃêåÅñ ÇòÚ ÷õî» çÆ åÅì éÅ Þ¾ñÇçÁ»
î½å Ô¯ ×ÂÆÍ ìÆå¶ Ççé êzÕÅô Õ½ð å¶ À¹ÃçÅ êåÆ ×¹ðçÆê ÇÃ§Ø òÅÃÆ Çê¿â
åÇð¾âÅ ÁÅêä¶ î¯àð ÃÅÂÆÕñ Óå¶ ÃòÅð Ô¯ Õ¶ ÇÕö Çðôå¶çÅðÆ ÇòÚ ÜÅ ðÔ¶
ÃéÍ Çê¿â ÃòÅÇÂÁÅ ðŶ ù Ü»çÆ ÃóÕ éÅñ Ö¶å» ÇòÚ êðÅñÆ ù ñ¾×Æ Á¾× ÕÅðé
À¹Õå êåÆ-êåéÆ Á¾× çÆ ñê¶à ÇòÚ ÁÅÀ¹ä ÕÅðä ì¹ðÆ åð·» Þ¹ñà ׶ ÃéÍ
×¹ðçÆê ÇÃ§Ø çÆ À¹Ã¶ Ççé î½å Ô¯ ×ÂÆ ÃÆ, ÜçÇÕ êzÕÅô Õ½ð çÅ ÔÃêåÅñ ÇòÖ¶
ÇÂñÅÜ Ú¾ñ ÇðÔÅ ÃÆ, ÇÜÃçÆ Á¾Ü î½å Ô¯ ×ÂÆÍ
ÁëÆî Ãî¶å ÕÅìÈ
é¾æÈòÅñÅ ×ðìÆ, C éò¿ìð (ÃÅèÈ ðÅî)-âÆ.ÁËÃ.êÆ. Ü×ÜÆå ÇÃ¿Ø Ãð¯ÁÅ ìÅØÅ
ê¹ðÅäÅ çÆ ï¯× Çé×ðÅé çÆ êÅñäÅ ÕðÇçÁ» ê¹Çñà ڽºÕÆ é¾æÈòÅñÅ ×ðìÆ ç¶
Ç¿ÚÅðÜ ÜÃòÆð ÇÃ¿Ø çÆ ê¹Çñà à¹ÕóÆ ò¾ñ¯º ÁÅêäÆ ×ôå ç¶ ê¹Çñà éÅÕ¶ Ãî¶
ÇÂÕ éÇôÁ» çÆ åÃÕðÆ Õðé òÅñ¶ ÇòÁÕåÆ ù BE@ ×Ì»î ÁëÆî Ãî¶å ÕÅìÈ Õðé ÇòÚ
ÃëñåÅ ÔÅÃñ ÕÆåÆ ×ÂÆ þÍ À¹Õå Ú½ºÕÆ Ç¿ÚÅðÜ ÜÃòÆð ÇÃ¿Ø Áé¹ÃÅð ÇÕ À¹é·»
ò¾ñ¯º Á¾Ü îÇÔåÅì×ó· Ú½Õ é¾æÈòÅñÅ ×ðìÆ ÇòÖ¶ ê¹Çñà éÅÕÅ ñ×ÅÇÂÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ
ÃÆ ÇÕ ÇÂÕ ÇòÁÕåÆ Çê³â ÔðƶòÅñÅ òÅñ¶ Ãȶ çÆ êàóÆ êËçñ ÁÅ ÇðÔÅ ÃÆ
ô¾Õ êËä å¶ Üç¯ À¹é·» çÆ åñÅôÆ ñÂÆ ×ÂÆ å» À¹Ã 寺 BE@ ×Ì»î ÁëÆî ìðÅîç
Ô¯ÂÆ Áå¶ À¹Õå ÇòÁÕåÆ çÆ êÛÅä ×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø í½ºçÅ ê¹¾åð ìñòÆð ÇÿØ
òÅÃÆ îÅé ÇÃ¿Ø òÅñÅ æÅéÅ ìðÆòÅñÅ (î¹ÕåÃð) òܯ Ô¯ÂÆÍ À¹Õå ÇòÁÕåÆ êÌåÆ
նà çðÜ ÕðÕ¶ À¹Ã ù ÔòÅñÅå ê¹Çñà æÅéÅ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ÇòÖ¶ í¶Ü Çç¾åÅ Ç×ÁÅ
þÍ
×ðÆìÆ ð¶ÖŠ寺 ԶỠêÇðòÅð» ç¶ ñ×Ŷ îÆàð» çÅ îÅîñÅ ×ðîÅÇÂÁÅ
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, C éò¿ìð (ìñðÅÜ Çÿ×ñÅ)-ìÅçñ ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ×ðÆìÆ ð¶ÖŠ寺
ԶỠðÇÔ ðÔ¶ ñ¯Õ» ç¶ Øð» ÇòÚ ÇìÜñÆ ç¶ îÆàð ñ×ÅÀ¹ä çÆ ÃÕÆî åÇÔå ÇìÜñÆ
ÇòíÅ× ò¾ñ¯º Çê³â ñ¿×¶ÁÅäÅ Õñ» ÇòÖ¶ C@ ç¶ ÕðÆì ÇìÜñÆ ç¶ îÆàð ñ×Ŷ ׶Í
ÇÂÔ îÆàð ܯ ÇÕ ê³ÚÅÇÂå çÆ ÃÇÔîåÆ éÅñ ñ×Ŷ ÜÅä¶ ÃéÍ Õ¹Û ÚÔ¶ÇåÁ» ù
Ö¹ô Õðé ñÂÆ ÕÂÆ À¹é·» Øð» ÇòÚ òÆ îÆàð ñ×Å Çç¾å¶ ׶ ÇÜ¿é·» ç¶ êÇÔñ»
ÔÆ îÆàð 깾චԯ¶ Ôé ñ¿×¶ÁÅäÅ çÆ ê³ÚÅÇÂå ܯ ÇÕ îðÔÈî ܾæ¶çÅð ñÅí
ÇÃ¿Ø ñ¿×¶ÁÅäÅ çÆ ìðÃÆ îéÅÀ¹ä ÇòÚ îÃðÈø ÃÆ, ÇÂà Ã ç½ðÅé ô̯îäÆ
ÁÕÅñÆ çñ çÆ ê³ÚÅÇÂå ù ê¹¾ÇÛÁÅ å¾Õ òÆ éÔÆºÍ Çê³â ñ¿×¶ÁÅäÅ Õñ» çÆ
ê³ÚÅÇÂå ç¶ Ãðê³Ú îéÇÜ¿çð Õ½ð, ÃÅèÈ ÇÿØ, Ü×ðÅÜ ÇÿØ, ðäÜÆå ÇÿØ, Úðé
ÇÿØ, ܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø ç¶ éÅñ éÅñ ô̯îäÆ Õî¶àÆ î˺ìð ìÆìÆ Õ¹ñÇò¿çð Õ½ð
ñ¿×¶ÁÅäÅ å¶ çÅðÅ ÇÃ¿Ø é¶ ê³ÚÅÇÂå 寺 ê¹¾Û¶ Çìé» ÇìÜñÆ ç¶ îÆàð ñÅÀ¹ä
çÆ Ãõå Áñ¯ÚéÅ ÕðÇçÁ» ÇÂà ÕÅðòÅÂÆ çÅ Çòð¯è ÕÆåÅ þ Áå¶ ÇÕÔÅ þ ÇÕ ÇìÜñÆ
ÇòíÅ× ç¶ À¹µÚ ÁÇèÕÅðÆ êóåÅñ ÕðÕ¶ ê³ÚÅÇÂå çÆ ÔçÅÇÂå î¹åÅìÕ ÔÆ ×ðÆìÆ
ð¶ÖŠ寺 æ¾ñ¶ ðÇÔ ðÔ¶ ñ¯Õ» ç¶ Øð» ÇòÚ îÆàð ñŶ ÜÅäÍ ÁËÃ.âÆ.ú. ìÅØÅ
ê¹ðÅäÅ Õ¹ñò¿å ðŶ ôðî» éÅñ ×¾ñìÅå Õðé å¶ ÁËÃ.âÆ.ú. é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
Çê³â ñ¿×¶ÁÅäÅ Õñ» ÇòÖ¶ ܯ îÆàð ñ×Ŷ ׶ Ôé ÇÂÔ Â¶.êÆ.âÆ.ÁÅð.êÆ.
ìÇá¿âÅ ç¶ ÁËÃ.âÆ.ú. ò¾ñ¯º ñ×Ŷ ׶ Ôé ܯ âÆ.ÃÆ. ò¾ñ¯º Çç¾åÆ ÇñÃà ç¶
ÁèÅð Óå¶ ñ×Ŷ ׶ ÔéÍ îÆàð ñ¾×ä À¹êð¿å Á×ð îÆàð âìñ ñ×Ŷ ׶ Ü» ×ðÆìÆ
ð¶ÖŠ寺 ԶỠðÇÔä òÅñ¶ ôðå» çÆ êÈðåÆ éÅ Õðç¶ Ô¯Â¶ êŶ ׶ å» ÇÂÔ
îÆàð ê¹¾à Õ¶ Ãì¿èå ñÅíêÅåðÆÁ» ç¶ ñŶ ÜÅä׶Í
òÅÔé ÚÅñÕ» ç¶ ÚñÅé Õ¾à¶
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, C éò¿ìð (ìñðÅÜ Çÿ×ñÅ)-ê¹Çñà æÅäÅ ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ ç¶ ÃÔÅÇÂÕ
æÅä¶çÅð ÃÈðÜêÅñ ÇÃ¿Ø é¶ àðËÇëÕ å¶ ê¹Çñà êÅðàÆ Ãî¶å ÃæÅéÕ î¹¾Ö Ú½ºÕ
ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø ÇòÖ¶ éÅÕÅ ñÅ Õ¶ òÅÔé» çÆ ÚËÇÕ¿× ÕÆåÆÍ î¯àð ÃÅÇÂÕñ»,
ÃÕÈàð» å¶ Çå¿é Çå¿é ÃòÅðÆÁ», ×ñå ã¿× éÅñ ÇñÖ¶ é¿ìð, êÌËôð ÔÅðé,
ÇîÀÈÇ÷Õ ÕÅðé å¶ êàÅÕ¶ îÅðé òÅñ¶ òÅÔé ÚÅñÕ» å¶ çÃåÅò¶÷» Çìé·» ëó¶
òÅÔé ÚÅñÕ» ç¶ î½Õ¶ Óå¶ ÚñÅä Õ¾à¶ å¶ òÅÔé ÚÅñÕ» ù ÔçÅÇÂå ÕÆåÆ ÇÕ À¹Ô
Çìé·» çÃåÅò¶÷» ç¶ òÅÔé» éÅ ÚñÅÀ¹ä å¶ ÃóÕ å¶ Ú¾ñä Ã àðËÇëÕ Çéïî»
çÅ êÅñä ÕðéÍ ÇÂà Ã Ô½ñçÅð ìñòÆð ÇÿØ, Ô½ñçÅð ÜÃò¿å ÇÃ¿Ø å¶ Ô¯ð
ê¹Çñà êÅðàÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ñ˺àð çÆ ÕÅð öòÅ ñÂÆ Ã¿×å» ò¾âÆ Ç×äåÆ ÓÚ ê¹¾ÜÆÁ»
ìÅØÅ ê¹ðÅäÅ, C éò¿ìð (Çÿ×ñÅ)-îÅñò¶ ç¶ êÌÇþè èÅðÇîÕ ÁÃæÅé ×¹ðç¹ÁÅðÅ
ôÔÆç ìÅìÅ å¶×Å ÇÃ¿Ø Ú¿ç ê¹ðÅäŠܯ ÇÃ¾Ö èðî ç¶ êÌÚÅð Áå¶ îÅéòåÅ çÆ
íñÅÂÆ ñÂÆ ç¶ô Çòç¶ô ÇòÚ êÌÇþè þ ç¶ î¹¾Ö Ã¶òÅçÅð ìÅìÅ éÛ¾åð ÇÿØ
ò¾ñ¯º ÿ×å» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ ìäÅÂÆ ÜÅ ðÔÆ E î¿ÜñÆ ÇÂîÅðå çÆ åÆÃðÆ î¿Üñ
çÅ ñ˺àð êÅÀ¹ä ñÂÆ êÌèÅé ×¹ðçÆê ÇÃ¿Ø ìðÅó ç¶ êÌì¿è» Ô¶á ×¹ðç¹ÁÅðÅ
ÃÅÇÔì çÆ åÆÃðÆ î¿Üñ ç¶ F@@@ ë¹¾à çÅ ñ˺àð êÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ×¹ðç¹ÁÅðÅ
ÃÅÇÔì ÇòÚ ÃÌÆ ×¹ðÈ ×Ì¿æ ÃÅÇÔì Á¾×¶ ÁðçÅà Õðé À¹êð¿å ÁÕÅñ ê¹ðÖ
òÅÇÔ×¹ðÈ çÅ úà ÁÅÃðÅ ñË Õ¶ ÿå ìÅìÅ éÛ¾åð ÇÃ¿Ø é¶ êÇÔñ» ê³Ü ì¾áñ
ÃÆî˺à ð¶åÅ ì¾ÜðÆ ç¶ îÃÅñ¶ ç¶ êÅ Õ¶ ÕÅðöòÅ ô¹ðÈ ÕÆåÆ À¹êð¿å ÿ×å»
é¶ Ãò¶ð 寺 Ô¾æÄ Ã¶òÅ ÕðÕ¶ ñ˺àð êÅÀ¹ä ÇòÚ ï¯×çÅé êÅÇÂÁÅÍ Ã¿×å» ñÂÆ
ò¾âÆ ê¾èð å¶ ð¯àÆ, ÚÅÔ å¶ êÕ½ÇóÁ» çÅ í¿âÅðÅ òðåÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ êÌèÅé
×¹ðçÆê ÇÃ¿Ø ìðÅó, çðôé ÇÃ¿Ø âð¯ñÆ íÅÂÆ, Üæ¶çÅð ìñç¶ò ÇÃ¿Ø î¯×Å, Üæ¶çÅð
îñÕÆå ÇÿØ, ÇÂÕìÅñ ÇÿØ, ÁîðÜÆå ÇÿØ, ÔðÇî¿çð ÇÃ¿Ø ÕËé¶âÆÁé, î¶Üð
ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ, êÌèÅé ܯðÅ ÇÿØ, Üæ¶çÅð Ç¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø åñò¿âÆ í¿×¶ðÆÁ»
ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ Õ§ÇéÁÅ ÃÕÈñ âÅñÅ ÓÚ ô¹ðÈ
î¯×Å, C éò§ìð (ðÅܶô Õ¯Ûó)-ÃzÆîåÆ ÇêzåêÅñ Õ½ð ÇþèÈ Ç÷ñ·Å ÇþÇÖÁÅ
ÁëÃð (Ã) î¯×Å, Ç÷ñ·Å ÃÅǧà ùêðòÅÂÆÜð î¯×Å èðÇî§çð ÇçØ, Çê¿zÃÆêñ
íÜé ðÅî çÂÆÁÅ Áå¶ ÚðéÜÆå ÇÃ§Ø âÅñÅ Ç÷ñ·Å ×ÅÂÆâ˺à ÕÅÀȺÃñð î¯×Å çÆ
Á×òÅÂÆ Ô¶á åÇÔÃÆñ î¯×Å çÆ ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ ÃðÕÅðÆ Õ§ÇéÁÅ ÃÆéÆÁð
ÃËÕ§âðÆ ÃÕÈñ âÅñÅ ÇòÖ¶ ñ×ÅÂÆ ×ÂÆ Áå¶ êzçðôéÆ ç¶ êÇÔñ¶ Ççé î¹¾Ö
îÇÔîÅé ÃzÆîåÆ ÇêzåêÅñ Õ½ð ÇþèÈ ç¶ ÃÕÈñ êÔ¹§Úä å¶ Çê¿zÃÆêñ Áå¶ ÃàÅë
é¶ ì¹Õ¶ ê¶ô ÕðÕ¶ íðò» ÃòÅ×å ÕÆåÅÍ Â¶.âÆ.ÁËÃ.ÁËÃ. î¯×Å ÜÃêÅñ ÇçØ
ñ¯ÔÅî, ÔðçÆê ÇÃ§Ø ñËÕÚðÅð âÅñÅ, Çê¿zÃÆêñ Ü×ðÈê ÇÃ§Ø âÅñÅ Áå¶ Ü¯Çקçð
ÇÃ§Ø ìðÅó À¹Ú¶Ú¶ å½ð Óå¶ ÔÅÜð ÃéÍ î¹¾Ö îÇÔîÅé ÇêzåêÅñ Õ½ð ÇþèÈ é¶
êzçðôéÆ çÅ À¹çØÅàé ÕÆåÅÍ ì¾ÇÚÁ» é¶ ÁÅêäÆÁ» ÁÅÂÆàî» ìÅð¶ î¹¾Ö îÇÔîÅé
ù ÇòÇ×ÁÅéÕ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆÍ ìÅÁç ÇòÚ ÁÇèÁÅêÕ» é¶ ÁÅÂÆàî» çÆ êÇÔñ¶
ðÅÀȺâ çÆ Ü¾Üî˺à ÕÆåÆÍ ÇÂà êzçðôéÆ ÇòÚ Ã¹Çð§çð Õ¹îÅð ×ð¯òð, ÔðêzÆå
ÇÃ§Ø ÃÇÔ×ñ, Ö¹ôò§å ÇÃ§Ø Çí§âðÕñ», ÁòåÅð ÇÃ§Ø ü¾ØÅÕñ», ÇéôÅé ÇçØ
çèÈ, ÃÇòåÅ ê¹ðÆ, ×¹ðÜÆå Õ½ð âÅñÅ, ÇÂÕìÅñ ÇçØ, ðÅÕ¶ô Õ¹îÅð ìÜÅÜ,
×¹ðêzÆå Õ½ð âð¯ñÆíÅÂÆ, ÔðÜÆå Õ½ð ã¹¾âÆÕ¶, ÜÃÇò§çð Õ½ð âÅñÅ,
ùÇð§çðêÅñ Õ½ð âÅñÅ, ÁÅÇç Çòô¶ô å½ð å¶ ÔÅÜð ÃéÍ ÃîÈÔ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» Áå¶
ÁÇèÁÅêÕ» ù ×ÈðÈ Øð çÅ ¦×ð ÛÕÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
íÅÜêÅ î³âñ çÆ ÇÂÕ¼åðåÅ
ê³Ü×ðÅÂÄ Õñ», C éò³ìð (ðÖî³çð ÇÃ³Ø ìðÅó)-íÅðåÆ ÜéåÅ êÅðàÆ ç¶
ê³Ü×ðÅÂÄ î³âñ ç¶ ÁÅ×±Á» çÆ îÆÇà³× î³âñ êÌèÅé ðÖç¶ò ÇÃ³Ø Ç×¼ñ ç¶ ×ÌÇÔ
ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆÍ ÇÂà îÆÇà³× ÇòÚ ÃÅìÕÅ î³âñ êÌèÅé ÁîðÜÆå ôðîÅ, çñÇò³çð ÇóØ
Øäƶ òÅñÅ, êÅñÅ ÇÃ³Ø Ç×¼ñ Áå¶ Ô¯ð íÅÜêÅ ÁÅ×± ôÅîñ Ô¯Â¶Í íÅÜêÅ
àð»Ãê¯ðà Ã˼ñ ç¶ êÌèÅé Õ°ñòÆð Õ°îÅð ò¼ñ¯º ê°Çñà ÕðîÚÅðÆÁ» ò¼ñ¯º
Çðôòå î³×¶ ÜÅä çÅ Çòð¯è Õðé çÆ íðê±ð ôñÅØÅ ÕÆåÆÍ ê°Çñà êÌôÅÃé ò¼ñ¯º
ç¯ôÆÁ» Çòð°¼è çðÜ ÕÆå¶ Õ¶Ã ÇòÚ ÇðôòåÖ¯ðÆ Ã³ì³èÆ ìäçÆ èÅðÅ ù ÜÅäì°¼Þ
Õ¶ é÷ð Á³çÅ÷ Õðé çÅ Çå¼ÖÅ Çòð¯è ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Ü¶Õð ç¯ôÆÁ» Çòð°¼è
Çðôòå ñËä óì³èÆ Õ¶Ã éÅ çðÜ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ å» êÅðàÆ Ã³Øðô çÅ ðÅÔ ÁÖÇåÁÅð
Õð¶×ÆÍ
AIHD çÅ ÇÃ¾Ö Õåñ¶ÁÅî ç¶ô ç¶ î¾æ¶ Óå¶ Õñ¿Õ-ðÅÜÇò¿çð ÇÿØ
Õ¯à ÂÆö Ö», C éò¿ìð (ÔðÜÆå ÇÃ¿Ø ÛÅìóÅ)-Á¾Ü 寺 BE ÃÅñ êÇÔñ» ܯ AIHD
ç¶ ÇÃ¾Ö Õåñ¶ÁÅî ÇòÚ Áé¶Õ» ì¶ÕÃÈð Çþֻ Óå¶ Á¿é·Å åô¾çç ÕðÕ¶ Ô÷Åð» çÆ
Ç×äåÆ ÇòÚ Çþֻ ù ôÔÆç Õð Çç¾åÅ ÃÆ ÇÜà ÇòÚ èðî ç¶ ñ¯Õ òÆ ôÔÆç Ô¯ ׶Í
À¹é·» ôÔÆç» çÆ ïÅç ÇòÚ BEòƺ ôÔÅçå ù ïÅç ÕðÇçÁ» ôÔÆç» ù ôðè»ÜñÆ Õ¯à
ÂÆö Ö» ÇòÖ¶ Çç¾åÆ ×ÂÆ ÇÜà ÇòÚ ÇÂÕ¾åð ԯ¶ ðÅÜÇò¿çð ÇÃ¿Ø èðîÕ¯à Õ½îÆ
îÆå êÌèÅé ïÈæ ÁÕÅñÆ çñ ìÅçñ Áå¶ î½Õ¶ Óå¶ êÔ¹¿Ú¶ ò¾Ö ò¾Ö ÁÅ×ÈÁ» é¶
AIHD ç¶ ôÔÆç» ù ôðè»ÜñÆ Çç¾åÆ å¶ À¹æ¶ éÅñ ÔÆ Õ¶ºçð ÃðÕÅð 寺 ÇÂà ç¶
î¹¾Ö ç¯ôÆÁ» ù ÃÜÅò» ç¶ä Áå¶ ÇÃ¾Ö íÅÂÆÚÅð¶ çÆ BE ÃÅñ 寺 ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ
ÇÂà î¿× êÈðÆ ÕÆåÆ ÜÅä çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ ðÅÜÇò¿çð ÇÃ¿Ø èðîÕ¯à, ÇÂÕìÅñ
ÇÃ¿Ø Ö¯ÃÅ é¶ ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ êÈðÆ ç¹éÆÁ» ÇòÚ Çþֻ çÆ ôÔÅçå íÅðå ç¶ô çÆ
ð¾ÇÖÁÅ ñÂÆ Ãí 寺 êÇÔñ¶ Áå¶ Ãí 寺 Ç÷ÁÅçÅ þÍ
éÅòñÕÅð ÜÆå ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ ç¶ ×ÌÇÔ ÇòÖ¶ ÃÅÇÔåÕ ÃîÅð¯Ô
é¾æÈòÅñÅ ×ðìÆ, C éò¿ìð (ÃÅèÈ ðÅî)-éÅòñÕÅð ÜÆå ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ ò¾ñ¯º ÁÅêä¶
×ÌÇÔ Çê³â ÇþֻòÅñÅ ÇòÖ¶ ì÷¹ð× ÕÅîð¶â ùðÜÆå Ç×¾ñ دñÆÁÅ Õñ» çÆ
êÌèÅé×Æ Ô¶á ÇÂÕ ÃÅÇÔåÕ ÇîñäÆ ÕðÅÂÆ ×ÂÆÍ À¹¹Ø¶ éÅòñÕÅð ìñç¶ò ÇÿØ
ÃóÕéÅîÅ, éÅòñÕÅð çðôé ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ Áå¶ ×¹ðî¶ñ ÇÃ¿Ø î¯×Å Çòô¶ô å½ð Óå¶
ÔÅ÷ð Ô¯Â¶Í ÃÅÇÔåÕ ÃÅíÅò» Õ¯àÕêÈðÅ, í¬ð Áå¶ ê³Ü×ðÅÂƺ Õñ» é¶ íÅ×
ÇñÁÅÍ ÃîÅð¯Ô çÆ ô¹ðÈÁÅå éÅòñÕÅð ìñç¶ò ÇÃ¿Ø é¶ ÁÅêäÆÁ» ÇÕåÅì» çÅ Ã˵à
ÜÆå ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ ù í¶à ÕðÕ¶ ÕÆåÆÍ ÇÂà êÌíÅòôÅñÆ ÃîÅð¯Ô ÇòÚ ê³ÜÅìÆ ÃÅÇÔå
ç¶ À¹Ø¶ Áñ¯ÚÕ îÅðÕÃòÅçÆ ÕÅîð¶â ùðÜÆå Ç×¾ñ دñÆÁÅ Õñ» é¶ ì¯ñÇçÁ»
ÇÕÔÅ ÇÕ Á¾Ü ÃÅⶠÃîÅÜ Á¿çð éëðå, ÃÅóÅ Áå¶ ÂÆðÖÅ Çç鯺 Ççé òèçÅ ÜÅ
ÇðÔÅ þÍ ÃÅâÅ ÃÅÇÔåÕÅð» çÅ î¹¾ãñÅ ëðÜ ÇÂÔÆ ìäçÅ þ ÇÕ ÁÃÄ òËð, Çòð¯è,
×¹¾ÃÅ Áå¶ ì¹ð¶ ÇòÚÅð ù Û¾â Õ¶ ÁÅêÃÆ ÇêÁÅð òèÅÂÆÂ¶Í éÅòñÕÅð ìñç¶ò
ÇÃ¿Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃÅÇÔå ÃîÅÜ çÅ ôÆôÅ Ô¹¿çÅ þ Áå¶ ÃÅÇÔå ÔÆ ÇòÁÕåÆ ù
ÃîÅÇÜÕ, ðÅÜéÆåÕ Áå¶ èÅðÇîÕ êÌÃÇæ¾åÆÁ» 寺 ÜÅäÈ¿ ÕðòÅÀ¹ºçÅ þÍ ÃÅÇÔå
ÃìÅ Õ¯àÕêÈðÅ ç¶ êÌèÅé ܯðÅ ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ, Çì¾Õð ÇÃ¿Ø ÁÅ÷Åç, ÃÅÇÔå ÃíÅ
ê³Ü×ðÅÂƺ Õñ» ç¶ ÁÔ¹ç¶çÅð ìñÇò¿çð Á½ñÖ, ôÅÇÂð Áå¶ ×ÆåÕÅð ìÈàÅ êËÇðÃ,
î¯Ôð Ç×¾ñ ÇÃðÃóÆ, ñÖòÆð ÇÃ¿Ø ÇÃðÃóÆ, ÃÅÇÔå ÃíÅ í¬ð 寺 ì¶Á¿å Ç×¾ñ
í¬ð, ׶ºçÅ Çã¾ñ¯º, åðöî ÃëðÆ, êÌÕÅô ÇÿØà ¿èÈ, ê³îŠÿèÈ, ÔÇð¿çð
ìðÅó Áå¶ ÜÆå ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ ç¶ êÇðòÅðÕ î˺ìð ÔÅ÷ð ÃéÍ ÜÆå ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ é¶
ÃÅÇðÁ» çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅÍ
êËéôéð÷ ÁËïÃƶôé çÆ îÆÇà¿×
ÇìñÅÃê¹ð, C éò¿ìð (×ÅÔñÅ)-ê³ÜÅì ×½ðÇî¿à êËéôéð÷ ÁËïÃƶôé Ãì âòÆ÷é
ÇéÔÅñ ÇÃ¿Ø òÅñÅ çÆ îÅÇÃÕ îÆÇà¿× êÌèÅé ×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø ÇÕðåÆ çÆ êÌèÅé×Æ
Ô¶á Ô¯ÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÇÕðåÆ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ìÔ¹å ÃÅðÆÁ» ì˺ջ ÇòÚ êËéôé»
ïèä Ã ×ñåÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» ÔéÍ êËéôé ÃÈìÅÂÆ çÅ Õ¿î áÆÕ ÕðòÅÇÂÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ
ÜéòðÆ B@@F 寺 ìäç¶ DC îÔÆÇéÁ» ç¶ ìÕŶ ìÅð¶ ÃðÕÅð ü¾ê þÍ ìÕÅÇÂÁ»
Ãì¿èÆ å¹ð¿å ÁÅðâð ÕÆå¶ ÜÅä å¶ ÜñçÆ å¯º ÜñçÆ âÆ.¶. çÅ í¹×åÅé Ãî¶å
ìÕÅÇÂÁÅ ÜÅðÆ ÕÆåÅ ÜÅò¶Í ÇÕðåÆ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ êËéôéð÷ ÁÅêäÆ Ã¯èÆ Ô¯ÂÆ
êËéôé ÁËïÃƶôé ÁÅ×ÈÁ» êÅïº ÚËµÕ ÕðòÅ ñËä å¶ ÁÅêäÅ ñÅÂÆø ÃðàÆÇëÕ¶à
ì˺ջ ù éò¿ìð îÔÆé¶ ÇòÚ ç¶ ç¶äÍ îÆÇà¿× ÇòÚ î¶Üð ÇÃ¿Ø îÅÛÆÕ¶, åÆðæ
ðÅî ôðî», ÃÅèÈ ðÅî Çã¾ñ¯º, ùÖç¶ò ðÅÜ, ÁÜËì ÇÿØ, ÿåÅ ÇÿØ, Õ½ð
ÇÿØ, å¶ÜÅ ÇÿØ, Ôðé¶Õ ÇÿØ, î¹ÖÇåÁÅð ÇÿØ, éÛ¾åð ÇÿØ, çðôé ÇÿØ,
ðäÜÆå ÇÃ¿Ø ìÅÜ, î¹Õ¿ç ñÅñ, ô¶ð ÇÿØ, ÔðÇçÁÅñ ÇÿØ, Ú¿ç ÇÃ¿Ø ÁÅÇç
ÔÅ÷ð ÃéÍ
Þ¿â¶ÁÅäÅ ù é×ð ùèÅð àð¾Ãà î˺ìð ìäé Óå¶ òèÅÂÆÁ»
î¯×Å, C éò¿ìð (ê.ê.)-ÚðéÜÆå ÇÃ¿Ø Þ¿â¶ÁÅä Ç÷ñ·Å Üéðñ ÃÕ¾åð ù é×ð
ùèÅð àð¾Ãà î¯×Å î˺ìð éÅîÜç Õðé ç¶ ÁËñÅé éÅñ î¯×Å ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ Ö¹ôÆ
çÆ ñÇÔð ç½ó ×ÂÆ þÍ ÇÂà Ã ÚðéÜÆå ÇÃ¿Ø Þ¿â¶ÁÅäÅ ù òèÅÂÆÁ» ç¶ä çÅ
å»åÅ ñ¾×Å Ô¯ÇÂÁÅ þÍ Ü¾æ¶çÅð å¯åÅ ÇÃ¿Ø ÃÅìÕÅ ÇþÇÖÁÅ î¿åðÆ ê³ÜÅì,
ìðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø î¾Öä êÌèÅé é×ð Õ½ºÃñ î¯×Å, ܾæ¶çÅð åÆðæ ÇÃ¿Ø îÅÔñÅ
Ç÷ñ·Å êÌèÅé ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ (ì) î¯×Å, Ú¶ÁðîËé ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø ñ¿ã¶Õ¶ å¶
ÇÃðÕ¾ã Á×ÅñÆ ÁÅ×ÈÁ» é¶ À¹Ú¶Ú¶ å½ð Óå¶ ê³ÜÅì ç¶ î¹¾Ö î¿åðÆ êÌÕÅô ÇÿØ
ìÅçñ, À¹ê î¹¾Ö î¿åðÆ Ã¹ÖìÆð ÇÃ¿Ø ìÅçñ êÌèÅé ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ (ì) å¶
ÕËìÇéà î¿åðÆ îé¯ð¿Üé ÕÅñÆÁÅ çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅÍ ÃðÕÅð çÅ è¿éòÅç Õðé Ã
ï¯×¶ô ׯÇÂñ Ú¶ÁðîËé é×ð ùèÅð àð¾Ãà, ÕîñÜÆå ÇÃ¿Ø î¯×Å êÌèÅé
ðÅî×ó·ÆÁÅ ïÈæ ÁÅð׶éÅÂÆܶôé, ðÅÜÅ ÇÃ¿Ø íÅðå òÅñ¶ êÌèÅé ðÅî×ó·ÆÁÅ
òËñë¶Áð ùÃÅÇÂàÆ, ÜÇå¿çðêÅñ ÇÃ¿Ø Ö¿éÅ êÌèÅé î¯×Å ë¯Õñ ê¹ÁÅÇ¿à
Ç¿âÃàðÆ, ×¹ðçÆê ÇÃ¿Ø ÕÅÀ¹ºÕ¶, ×¹ðî¶ñ ÇÿØ, ùÖç¶ò ÇÃ¿Ø ñ¯èðÅ
ÃÆé.îÆå. êÌèÅé ìÅìÅ çÆê ÇÃ¿Ø Ã¶òŠùÃÅÇÂàÆ, çñÜÆå ÇÃ¿Ø ÜÆåÅ, åÅðÅ
ÇÃ¿Ø îÅñòÅ, ðäÜÆå ÇÃ¿Ø ì¿àÆ, ùÖç¶ò ÇÃ¿Ø îÅñòÅ, ܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø Ã¿éÆ
Ç¿âÃàðÆ, ùñ¾Öä ÇÃ¿Ø Ô¹¿çñ, ×¹ðÇî¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø ìì¬, ðäÜÆå ÇÃ¿Ø íÅÀÈ,
Çòܶ íÈôé àÆàÈ, ê̶î Ú¿ç Ãà¶à Õ½ºÃñ î˺ìð, ÁÇéñ ì»Ãñ À¹ê êÌèÅé é×ð
Õ½ºÃñ î¯×Å, ×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø Ü¿âÈ êÌèÅé ÃðÕñ, ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø êÌèÅé ÃðÕñ, á¶Õ¶çÅð
îñÕÆå ÇÃ¿Ø ÔÅ÷ð ÃéÍ
î» ì¯ñÆ ç¶ ÇòÕÅà ñÂÆ Õ§î Õð»×Å-À¹ÎµíÆ
ìðéÅñÅ, C éò§ìð (ÃàÅø Çðê¯ðàð)-ÕÃìÅ îÇÔñ Õñ» 寺 ê¿ÜÅì Á˺â Ççè
ìËºÕ ç¶ ÃÆéÆÁð îËé¶Üð ìçå ÇÃ§Ø À¹ÎξíÆ ç¶ ÃéîÅé ÇòÚ ìðéÅñÅ ç¶ ö÷ñ
Ô¯àñ ÇòÚ ÇÂÕ ÃîÅ×î çÅ ÁÅï¯ÇÜé ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ êzÇþè éÅòñÕÅð ðÅî
ÃðÈê ÁäÖÆ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Ã: À¹ÎξíÆ ÃÅÇÔåÕ ð¹ÚÆÁ» ç¶ îÅñÕ Ôé Áå¶ î¶ð¶
ñÂÆ Ö¹ôÆ çÆ ×¾ñ þ ÇÕ À¹é·» é¶ Ô¹ä öòÅ î¹Õå Ô¯ä Çê¾Û¯º ÃÅÇÔå ù
ÃîðÇêå Ô¯ä çÅ îé ìäÅÇÂÁÅ þÍ Ã: À¹ÎξíÆ é¶ ê¿ÜÅì ÃÅÇÔå ÃíÅ ìðéÅñÅ ç¶
Üéðñ ÃËÕàðÆ âÅ: í¹Çê¿çð ÇÃ§Ø ì¶çÆ ù ÃÇÔï¯× ñÂÆ CA ý ð¹ê¶ òÆ í¶à
ÕÆå¶ Áå¶ AA-AA ý ð¹ê¶ ÁçÅðÅ ÒÕÔÅäÆ ê¿ÜÅìÓ Áå¶ ÒëÃà ÇÃàÆ÷é òËñë¶ÁðÓ
ù òÆ ç¶ä çÅ ÁËñÅé ÕÆåÅÍ À¹é·» ç¶ ÃéîÅé ÇòÚ êôÈ êÅñä ÇòíÅ× ç¶ ÇâêàÆ
âÅÇÂðËÕàð Ã: ÜÆ.ÁËÃ. Çã¾ñ¯º, ÃÆéÆÁð îËé¶Üð éÇð§çð ÇÃ§Ø ìðéÅñÅ,
ùÇð§çð ÇÃ§Ø Ã§èÈ ìð»Ú îËé¶Üð îÇÔñ Õñ», ùÇð§çð ÇÃ§Ø Çã¾ñ¯º
ÁÕÅÀȺà˺à îÇÔñ Õñ» é¶ òÆ ÁÅêä¶ ÇòÚÅð ê¶ô ÕðÇçÁ» À¹é·» çÆ CC ÃÅñÅ
ìËºÕ çÆÁ» ì¶çÅ× Ã¶òÅò» çÅ ÇòÃæÅð êÈðòÕ Ç÷Õð ÕÆåÅ Áå¶ î½Õ¶ Óå¶ ÔÅ÷ð
ÃÅðÆÁ» ìð»Ú» ç¶ çðÜÅ-ìÅ-çðÜÅ î¹ñÅ÷î» ù ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ À¹Ô À¹é·» ç¶ ÕÆå¶
Õ§î Áå¶ ìËºÕ éÅñ Ãì§Çèå ñ¯Õ» ù Çç¾åÆ Ã¹Ú¾ÜÆ Ã¶òŠ寺 êz¶ðäÅ ñËäÍ Ãà¶Ü
çÅ øð÷ î¹¾Ö çøåð êÇàÁÅñÅ ò¾ñ¯º Çéï¹Õå Ã: êzÆåî ÇÃ§Ø ìÇó§× Ç÷ñ·Å
Õ¹ÁÅðâÆé¶àð ç×ðÈð é¶ ìÅõÈìÆ ÇéíÅÇÂÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ò¾Ö-ò¾Ö ìð»Ú» 寺
ÇÂñÅòÅ ê¿ÜÅìÆ ÃÅÇÔå ÃíÅ Áå¶ ÃÅÇÔå ÚðÚÅ î§Ú ò¾ñ¯º Ã: À¹ÎξíÆ çÅ ÃéîÅé
òÆ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÃéîÅÇéå Ô¯ä À¹êð§å Ã: À¹ÎÎξíÆ é¶ Ãíé» çÅ è§éòÅç ÕÆåÅ
Áå¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Ô¹ä À¹Ô ê¿ÜÅìÆ î» ì¯ñÆ ç¶ ÇòÕÅà ñÂÆ Õ§î Õðç¶ ðÇÔä׶Í
G çÆ ÕÅéëð¿Ã ñÂÆ À¹ÇÚå êÌì¿è-êðòÆé ×ð×
î¯×Å, C éò¿ìð (Ã. ð.)-ÁÅÂÆ.ÁËÃ.ÁËë. ÕÅñÜ ÁÅë ëÅðî¶ÃÆ ÇòÚ G éò¿ìð 寺
ô¹ðÈ Ô¯ä ÜÅ ðÔÆ ëÅðî¶ÃÆ ×ðËÜȶà çÆ ðÅôàðÆ ê¾èð çÆ ÕÅéëð¿Ã ÇòÚ ò¾âÆ
Ç×äåÆ ÇòÚ ç¶ô íð 寺 ÁÅÀ¹ä òÅñ¶ ëÅðî¶ÃÆ ÇòÇ×ÁÅéÆÁ» ç¶ ÃòÅ×å ç¶ ñÂÆ
À¹Ú ê¾èð À¹µêð ÇåÁÅð ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ» ÔéÍ ÕÅéëð¿Ã ç¶ ñÂÆ ÕÅñÜ ç¶ Ö¶â ç¶
îËçÅé ÇòÚ Á¾è¶ Ú¿çðî» ç¶ ÁÅÕÅð çÅ ÇòôÅñ î¿âê ÇåÁÅð ÕÆåÅ Ç×ÁÅ þÍ
ÕÅéëð¿Ã ÇòÚ ðÅÜ ç¶ ê¹Çñà îÔ» Çéðç¶ôÕ êðîçÆê ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ ç¶ éÅñ éÅñ
ÇëñîÆ ç¹éÆÁ» çÆ éÅîÆ ÔÃåÆ Ã¯ù ÃÈç, èÅðÅòÅÇÔÕ ÖåÇðÁ» ç¶ ÇÖñÅóÆ ç¶ Ü¶åÈ
×¹ðîÆå ÇÃ¿Ø çÆ ÁÅîç ù ç¶Öç¶ Ô¯Â¶ ð¿×Åð¿× ê̯×ðÅî çÆÁ» ÇåÁÅðÆÁ» ÇòÚ
ñ¾×¶ ԯ¶ ÇòÇçÅðæÆÁ» ÇòÚ íÅðÆ À¹åôÅÔ ò¶ÇÖÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ êÈð¶ ÕÅñÜ ù
ç¹ñÔé çÆ åð·» ÃÜÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ ôÇÔð 寺 ÕÅñÜ å¾Õ ç¶ ÜÆ.àÆ. ð¯â ç¶
ðÃå¶ À¹µêð òÆ ÇòÇ×ÁÅéÕ» ç¶ ÃòÅ×å ç¶ ñÂÆ ò¾Ö ò¾Ö åð·» ç¶ ÃòÅ×åÆ ×¶à
ìäŶ ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ ÕÅñÜ ç¶ Ú¶ÁðîËé êÌòÆé ×ð× é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇòÇ×ÁÅéÕ» ù
ðÅÜ ç¶ êÌî¹¾Ö ôÇÔð» «ÇèÁÅäÅ, Çç¾ñÆ ÁÅÇç 寺 ÇòÇ×ÁÅéÕ» ù ÇñÁÅÀ¹ä ñÂÆ
Çòô¶ô ¶.ÃÆ. ì¾Ã» ñ×ÅÂÆÁ» ×ÂÆÁ» ÔéÍ ç¶ô íð ç¶ ÇòÇ×ÁÅéÕ» çÅ ÕÅñÜ ÇòÚ
F éò¿ìð çÆ ðÅå 寺 ÁÅÀ¹äÅ ô¹ðÈ Ô¯ ÜÅò¶×ÅÍ ç¶ô ç¶ çÈÃð¶ ÇÔ¾ÇÃÁ» 寺
ÁÅÀ¹ä òÅñ¶ ÇòÇ×ÁÅéÕ» ù Ôðî¿çð ÃÅÇÔì, òÅÔØÅ ìÅðâð ÁÅÇç ØîÅÀ¹ä ç¶ ñÂÆ
òÆ Çòô¶ô êÌì¿è ÕÆå¶ ×¶ ÔéÍ
ÒÜÅׯ ÇòÁ¿× ÜÅ×¯Ó ÃîÅ×î ÕðòÅÇÂÁÅ
é¾æÈòÅñÅ ×ðìÆ, C éò¿ìð (ÃÅèÈ ðÅî)-ê³ÜÅìÆ ÔÅà ÇòÁ¿× ÁÕÅçîÆ ò¾ñ¯º éò¶º
ÇòÁ¿× ñ¶ÖÕ» ù òè¶ð¶ À¹åôÅÇÔå Áå¶ ÇòÁ¿× ÇòèÅ çÆ ÁÃñÆ ÃÅðÇæÕåÅ ñÂÆ
ô¹ðÈ ÕÆåÆ ×ÂÆ ÒÜÅׯ ÇòÁ¿× ÜÅ×¯Ó ñóÆ çÆ êÇÔñÆ ÃÅÇÔåÕ ÇîñäÆ ÁÕÅçîÆ ç¶
êÌèÅé À¹Ø¶ ÇòÁ¿×ÕÅð ÃÌÆ Õ¶.ÁËñ. ×ð× çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á ÇòÁ¿× ñ¶ÖÕ
ÇêÌ¿ÃÆêñ ìñç¶ò ÇÃ¿Ø ÁÅ÷Åç ç¶ ×ÌÇÔ ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆÍ ðÅåÄ G òܶ 寺 ñË Õ¶
ç¶ð ðÅå A òܶ å¾Õ Ú¾ñ¶ ÇÂà ÃîÅ×î çÆ êÌèÅé×Æ ÇòÚ î¹ÕåÃð ç¶ ÁËî.ÃÆ.
îé¯Ôð ñÅñ íá¶ÜÅ î¹¾Ö îÇÔîÅé òܯº ÔÅ÷ð Ô¯Â¶Í ÇòÁ¿×ÕÅð î¿×å Õ¹ñÇÜ¿ç
ìÇá¿âÅ ò¾ñ¯º ÁÅêäÅ ÔÅà ÇòÁ¿× ð¿Ç×ÁÅ Ç×¾çó, Ãðòä ÇÃ¿Ø êå¿× ò¾ñ¯º ê³×Å
Ãåð» çÅ, âÅÕàð ÃÅèÈ ðÅî ñ¿×¶ÁÅäÅ ò¾ñ¯º åÅÂÆ ÇéÔÅñÆ çÅ Ç×ëà êËÕ,
ù¿çðêÅñ ê̶îÆ ÜËå¯ é¶ è½ä çÅ ÇÕ¾ñÅ, ìñç¶ò ÇÃ¿Ø ÁÅ÷Åç î¹ÕåÃð é¶ é¯
ê̯ìñî, ÔðÇÜ¿çð ܾÃñ Õ¯àÕêÈðÅ é¶ ÕÅÇò ÇòÁ¿× ÛÕÆ Ú¾ñ ÛÕÅÂÆ Ú¾ñ Ãä¶
îñÅÂÆ ÖÅÂÆ Ú¾ñ ÁÅÇç 寺 ÇÂñÅòÅ Ô¯ð ñ¶ÖÕ» é¶ òÆ åÅܶ ÇòÁ¿× ê¶ô ÕÆå¶Í
ÇòÁ¿×» À¹µêð Õ¶.ÁËñ. ×ð×, ê̯ëËÃð éÛ¾åð ÇÃ¿Ø ÖÆòÅ, ê̯ëËÃð î¯Ôé ÇÿØ
ò¾ñ¯º íÖòÄ ìÇÔà ç½ðÅé Çå¾ÖÆ Áñ¯ÚéÅ ÕÆåÆ ×ÂÆ Áå¶ ÇòÁ¿× çÆ î¹¾ãñÆ
ÃÅðÇæÕåÅ ìÅð¶ ÇòÃæÅð êÈðòÕ ð¯ôéÆ êÅÂÆ ×ÂÆÍ |
|
|
