|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
øÃñ» ç¶ Ãîðæé î¹¾ñ ÇéðèÅðå Õðé ÓÚ Õ¶ºçð é¶ ê³ÜÅì çÆ ÇÕÃÅéÆ é±§
Áä×½ÇÿÁ» ÕÆåÅ-ìÅçñ
Ã: êÌÕÅô ÇÃ³Ø ìÅçñ î°¼Ö î³åðÆ ê³ÜÅì î°ÕåÃð Ç÷ñ·¶ ç¶ Çê³â îÅÔ±ÁÅäÅ
ÓÚ Ã³×å çðôé ê̯×ðÅî ç½ðÅé ñ¯Õ» çÆÁ» Ãî¼ÇÃÁÅò» ðäç¶ Ô¯Â¶ Áå¶
ê¼åðÕÅð» éÅñ ×¼ñìÅå Õðç¶ Ô¯Â¶Í åòÃÆð»: ðäÜÆå ÇòðÕ
ñ³ìÆ, î³âÆ
ÇÕ¼ÇñÁ»òÅñÆ, F éò³ìð (î¶òÅ ÇóØ, ÇôòðÅÜ ìðÅó, ÇÂÕìÅñ ÇÃ³Ø ô»å)-ê³ÜÅì
ç¶ î°¼Ö î³åðÆ Ã: êzÕÅô ÇÃ³Ø ìÅçñ é¶ Á¾Ü ¦ìÆ ÔñÕ¶ ç¶ ò¾Ö-ò¾Ö
Çê³â» ÇòÚ Ã³×å çðôé êz¯×ðÅî» Ã ê¾åðÕÅð» éÅñ ×¾ñìÅå ÕðÇçÁ» Õ¶ºçð
ÃðÕÅð ò¼ñ¯º ÕäÕ ç¶ Ãîðæé î¹¾ñ ÇòÚ B@ ð¹ê¶ çÅ òÅèÅ Õðé 鱧 ÇÕÃÅé»
éÅñ î÷ÅÕ ÕðÅð Çç¾åÅ Áå¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂÔ ×¾ñ ÃÅìå Ô¯ ×ÂÆ þ ÇÕ Õ¶ºçð
çÆ ÃðÕÅð ê±ðÆ åð·» ÇÕÃÅé Áå¶ ê³ÜÅì Çòð¯èÆ ÃðÕÅð ÔËÍ À¹é» ÇÕÔÅ ÇÕ
ÇÕÃÅé Ö¶åÆ À¹êÜ ñÂÆ òèÆ Ô¯ÂÆ îÇÔ³×ÅÂÆ ÃçÕÅ ò¾âÅ õðÚ ÕðÕ¶ øÃñ 鱧
êÅñç¶ Ôé, ÇÂà ñÂÆ Ö¶åÆ À¹åêÅçé å¶ ÇÕÃÅé» ò¼ñ¯º ÕÆå¶ ÜÅä òÅÿ¶ õðÚ¶
鱧 î¹¾Ö ð¾Öç¶ Ô¯Â¶ ÕäÕ çÅ Ãîðæé î¹¾ñ AC@@ ð¹ê¶ êzåÆ Õ¹Ç³àñ
ÁËñÅé Õðé çÆ ñ¯ó þÍ À°é» ÇÕÔÅ ÇÕ ê³ÜÅì ç¶ ÇÕÃÅé» çÅ Õ¶ºçðÆ Á³é
í³âÅð ÇòÚ G@ êzåÆôå ç¶ ñ×ê× ï¯×çÅé þ, êð Ôð òÅð øÃñ» çÅ Ãîðæé
î¹¾ñ ÇéðèÅðå Õðé Ã Õ¶ºçð çÆ ÃðÕÅð é¶ Ôî¶ôÅ ÔÆ ê³ÜÅì çÆ ÇÕÃÅéÆ
鱧 Áä×½ÇÿÁ» ÕÆåÅ þÍ ÁÅêä¶ ÇÂà ç½ð¶ ç½ðÅé ò¾Ö-ò¾Ö Çê³â» ÇòÚ
ì¯ñÇçÁ» Ã. ìÅçñ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Ö¶åÆ õðÇÚÁ» ÇòÚ ì¾Úå ÕðÕ¶ ÔÆ Ö¶åÆ é±§
ñÅÔ¶ò³ç è³çÅ ìäÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þÍ À¹é» ÇÕÃÅé» é±§ õ¶åÆìÅóÆ ç¶
éÅñ-éÅñ Ãì÷ÆÁ» çÅ À¹åêÅçé òèÅÀ¹ä Áå¶ ÇÂà î§åò ñÂÆ éËà ÔÅÀ±Ã
ÇÃÃàî ÁêéÅÀ¹ä çÆ ñ¯ó Óå¶ ÷¯ð Çç¾åÅÍ À¹é» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃðÕÅð ò¼ñ¯º
Çê³â» ÇòÚ Ö¶åÆ Ã˺àð ÃæÅÇêå Õðé ÇÔå Áå¶ é˼à ÔÅÀ±Ã ÇÃÃàî ÁêéÅÀ¹ä
ñÂÆ ÃìÇÃâÆ òÆ Çç¾åÆ Ü»çÆ þÍ À¹é» Çê³â» ç¶ é½ÜòÅé» é±§ Ö¶åÆìÅóÆ
ç¶ éÅñ-éÅñ â¶ÁðÆ øÅðÇî³× çÅ è³çÅ ÁêéÅÀ¹ä ñÂÆ òÆ êz¶ðéÅ Çç¾åÆ Áå¶
ÇÕÔÅ ÇÕ Á¾Ü À¹Ô ÇòÁÕåÆ ÔÆ ÕÅîïÅì þ, ÇÜà êÅà ÇÕö Õ³î çÆ Áå¶ õÅÃ
ÕðÕ¶ åÕéÆÕÆ î¹ÔÅðå ÔÅÃñ ÔËÍ À¹é» ÇÕÔÅ ÇÕ ÃðÕÅð êÅà é½ÕðÆÁ» ؾà
Ôé, ÇÂà ñÂÆ é½ÜòÅé ÁÅðÇæÕ ÃÇæðåÅ ñÂÆ ÃÔÅÇÂÕ è§ÇçÁ» 鱧 ÁêéÅÀ¹äÍ
ò¾Ö-ò¾Ö Çê³â» ÇòÚ ì¯ñÇçÁ» Ã: ìÅçñ é¶ Çê³â» çÆÁ» ê³ÚÅÇÂå» ÁÅÇç
鱧 ÇòÕÅÃ Õ³î» ñÂÆ ñ×ê× A Õð¯ó BE ñ¾Ö ð¹ê¶ çÆÁ» ×̻໠îéܱð
ÕÆåÆÁ»Í À¹é» Á¾Ü ç¶ Ã³×å çðôé êz¯×ðÅî ç½ðÅé Çê³â ÁÅèéÆÁ», îÅÔ±ÁÅäÅ,
Çî¾áóÆ ì¹¾èÇ×ð, ÇóضòÅñÅ, øå±ÔÆòÅñÅ, Çê³â ÇÕÇñÁ»òÅñÆ, ãÅäÆ
ÇóضòÅñÅ Áå¶ î³âÆ ÇÕÇñÁ»òÅñÆ ÇòÚ Ã³×å çðôé êz¯×ðÅî ÕÆå¶ Áå¶ ñ¯Õ»
çÆÁ» Ãî¾ÇÃÁÅò» ùäÆÁ»Í À¹é» ê³ÚÅÇÂå» é±§ ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ Çê³â» ñÂÆ
Çç¾å¶ ÇòÕÅà êz¯ÜËÕà» çÆ Çé×ðÅéÆ ê³ÚÅÇÂå» õ¹ç ÕðéÍ À¹é·» ÇóضòÅñÅ
ÇòÖ¶ ê³ÚÅÇÂå 鱧 ÃÅñ B@@H-@I ñÂÆ òèÆÁÅ øÆî¶ñ ÃËÕà ð¶ô¯ ÁèÆé
ÇÂéÅî ñÂÆ üä¶ ÜÅä å¶ òèÅÂÆ Çç¾åÆ Áå¶ Ô¯ðé» Çê³â» 鱧 ÇÂà Çê³â 寺
êz¶ðéÅ ñËä ñÂÆ ÇÕÔÅÍ ÇÃòñ ÃðÜé î¹ÕåÃð âÅ. åÆðæ ׯÇÂñ Áå¶ ÃÆéÆÁð
îËâÆÕñ ÁëÃð âÅ. ÁÜî¶ð ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ é¶ î¹¾Ö î§åðÆ ê¿ÜÅì 鱧
ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆ ÇÕ ÇÂà Çê¿â ÇòÚ ñóÕÆÁ» çÆ Üéî çð êzåÆ Ô÷Åð ñóÇÕÁ»
ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ACEI þ Áå¶ ÇÂà Çê³â ù§ A.E@ ñ¾Ö ð¹ê¶ çÅ ÇÂéÅî ÃðÕÅð
ò¼ñ¯º Çç¾åÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ À¹é» ÇÂÔ òÆ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Çê³â ÔÅÕ±òÅñÅ ê³ÜÅì
çÅ êÇÔñÅ îÅâñ ÇÃÔå Çê³â ìä Ç×ÁÅ þ, ÇÜà ÇòÚ ÇÃÔå ÇòíÅ× ò¼ñ¯º Çê³â
çÆ ÃÅðÆ ÁÅìÅçÆ çÅ îËâÆÕñ ÚËÕÁ¼ê ÕðÕ¶ ñ¯ó Áé¹ÃÅð çòÅÂÆÁ» ÁÅÇç
Çç¾åÆÁ» ×ÂÆÁ» ÔéÍ Ã: êzÕÅô ÇÃ³Ø ìÅçñ î¹¾Ö î³åðÆ ê³ÜÅì é¶ ç¾ÇÃÁÅ
ÇÕ Çê³â» ÇòÚ ñ¯óÆºç¶ ÇòÕÅà êz¯ÜËÕà» çÅ Áé¹îÅé ÇåÁÅð ÕðÕ¶ ÁËÃ. ÂÆ.
ê¾èð ç¶ ÁÇèÕÅðÆ ò¼ñ¯º ÚË¼Õ ÕÆåÅ ÜÅò¶×Å Áå¶ ñ¯óƺçÆ Õ¹¾ñ ðÕî çÅ
Á¾èÅ ÇÔ¾ÃÅ Õ³î ô¹ð± Õðé 寺 êÇÔñ» Áå¶ ìÅÕÆ çÅ Á¾èÅ ÇÔ¾ÃÅ ÇÂà ðÕî
ç¶ õðÚ Ô¯ä 寺 ìÅÁç ÔÆ ÜÅðÆ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ À¹é» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà øËÃñ¶
ÃçÕÅ Õ³î ÇîÁÅðÆ Áå¶ å¶÷Æ éÅñ î¹Õ³îñ Ô¯ä×¶Í Ã: ìÅçñ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ
ó×å çðôé çÅ î¹¾Ö îÕÃç ÃîÅÜ ç¶ Çå³é Á³× ÜéåÅ, ÁøÃð Áå¶ ÃðÕÅð çÅ
Çîñ ìËá Õ¶ ÇòÚÅð ÕðéÅ Áå¶ ñ¯ó Áé¹ÃÅð Çê³â» çÆ î³× Áé¹ÃÅð ø³â
ÜÅðÆ ÕðéÅ þÍ À¹é» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇòÕÅÃ Õ³î» ñÂÆ èó¶ì³çÆ å¯º À¹¼êð À¹¼á
Õ¶ Çê¿â ç¶ Ãðòê¾ÖÆ ÇòÕÅà ñÂÆ Õ§î Õðé çÆ ñ¯ó ÔËÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ
ÇòÕÅÃ ç¶ Õ§î Çéð³åð ÜÅðÆ ðÇÔä×¶Í Ã³×å çðôé êz¯×ðÅî» ç½ðÅé Ã:
ìÅçñ é¶ ò¾Ö-ò¾Ö Çê³â» ÇòÚ ñ¯óò³ç îðÆ÷» 鱧 ÇÂñÅÜ ñÂÆ ÃÔÅÇÂåÅ ç¶
ÚË¼Õ òÆ î½Õ¶ Óå¶ Çç¾å¶Í ÇÂà î½Õ¶ Ã: ìÅçñ éÅñ Ã: ×¹ðçÅà ÇÃ³Ø ìÅçñ
ÃÅìÕÅ î˺ìð êÅðñÆî˺à, ÁòåÅð ÇÃ³Ø òäòÅñÅ, å¶Çܳçð ÇÃ³Ø Çî¾â±Ö¶óÅ,
ðÅÇܳçð ÇÃ³Ø íÅàÆ, Üæ¶çÅð ÇçÁÅñ ÇÃ§Ø Õ¯ÇñÁ»òÅñÆ, ÇÂÕìÅñ ÇçØ
åðîÅñÅ, ðäÜÆå ÇÃ³Ø øå±ÔÆòÅñÅ, ìñçðôé ÇÃ³Ø ÃÅìÕÅ Ãðê³Ú 寺 ÇÂñÅòÅ
ÃzÆ Õ¶. ܶ. ÁËÃ. ÚÆîÅ Çòô¶ô Çêz§ÃÆêñ ÃÕ¾åð, ÃzÆ òð¹ä ð±÷î ÇâêàÆ
ÕÇîôéð î¹ÕåÃð, ÃzÆ ÁÅð. êÆ. Çî¾åñ âÆ. ÁÅÂÆ. ÜÆ. ê¹Çñà ð¶ºÜ
Çøð¯÷ê¹ð, ÃzÆ ×¹ðêzÆå ÇÃ³Ø Ç×¾ñ ÃÆéÆÁð ê¹Çñà ÕêåÅé î¹ÕåÃð,
Çé×ðÅé dzÜÆéÆÁð ÜÃêÅñ ÇÃ³Ø Áå¶ ò¾Ö-ò¾Ö ÇòíÅ×» ç¶ ÃÆéÆÁð ÁÇèÕÅðÆ
òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
âð¶é ÓÚ êÅó êËä ÕÅðé ÇÕÃÅé» çÆ Ã˺Õó¶ ¶Õó ÕäÕ õðÅì
ìÔÅçð×ó· ç¶ Õ¯ÇáÁ» 寺 îó·ÅÕ ù Ü»çÆ ÃóÕ ç¶ é÷çÆÕ âz¶é ÇòÚ ê¶
êÅó çÅ ÇçzôÍ åÃòÆð: Çéðí¯ñ
î³âÆ ìðÆòÅñÅ, F
éò§ìð (Çéðí¯ñ ÇóØ)-ÔðÆ é½ å¯º Ú§çíÅé ù ÜÅ ðÔÆ âz¶é ÇÜà ÇòÚ ÔðÆ
é½ å¯º êÅäÆ Û¾ÇâÁÅ Ç×ÁÅ ÃÆ êð ÇÂÔ âz¶é ܯ ìÔÅçð×ó· 寺 îó·ÅÕ ù
ÜÅ ðÔÆ Çò¼Ú Ãò¶ð¶ ÕðÆì E òܶ B@ ø°¾à Ú½óÅ êÅó êË Ç×ÁÅÍ Çê³â
ìÔÅçð×ó· ç¶ ñ¯Õ» ù Üç êåÅ ñ¾×Å å» À¹é·» é¶ êÅó ê±ðé çÆ Õ¯Çôô
ÕÆåÆ Áå¶ Ã³ì³Çèå ÁÇèÕÅðÆÁ» ù òÆ ç¾ÇÃÁÅÍ Ãåð» ÇñÖä å¾Õ Õ¯ÂÆ òÆ
ÁÇèÕÅðÆ î½Õ¶ Óå¶ éÅ ê¹¼ÇÜÁÅÍ ÇÂÕ¾åð ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð î¶Üð ÇóØ
ê¹¼åð Õ½ð ÇÃ³Ø çÆ C@ ÇÕ¾ñ¶, ÇêzåêÅñ ÇÃ³Ø ê¹¼åð î¶Üð ÇÃ³Ø çÆ AE
ÇÕ¾ñ¶, î¼Öä ÇÃ³Ø ê¼°åð îÇÔ³çð ÇÃ³Ø çÆ B@ ÇÕ¾ñ¶, ìñÇܧçð ÇçØ
ê°¼åð Õ½ð ÇÃ§Ø AH ÇÕ¾ñ¶, ×¹ðîÆå ÇÃ§Ø ê°¼åð î³çð ÇÃ³Ø çÆ AH
ÇÕ¾ñ¶, Ôðç¶ò ÇÃ³Ø ê¹¼åð ìñò§å ÇÃ§Ø çÆ A@ ÇÕ¾ñ¶ ìÆÜÆ Ô¯ÂÆ ÕäÕ çÅ
é¹ÕÃÅé Ô¯ Ç×ÁÅÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ Ô¯ð ÕÂÆ ÇÕÃÅé» çÆ ÇìÜÅÂÆ ÕÆåÆ
Ô¯ÂÆ ÕäÕ òÆ êÅäÆ éÅñ õðÅì Ô¯ ×ÂÆÍ Ôðå¶Ü ÇçØ, î¼Öä ÇóØ, ÇêzåêÅñ
ÇóØ, ÔðçÆê ÇóØ, ×ðç½ð ÇóØ, Çéðîñ ÇóØ, Ôðç¶ò ÇóØ, ×¹ðîÆå
ÇóØ, ܾÃÅ ÇóØ, ÜÃÇò³çð ÇóØ, Õ¶òñ ÇóØ, ܯÇ׳çð ÇóØ, ׯðÅ
ÇóØ, ×¹ðå¶Ü ÇóØ, ñÖò§å ÇóØ, ñÔ½ð ÇóØ, ìñÇܳçð ÇóØ, ñÖò§å
ÇóØ, ×¹ðçå ÇóØ, Õ§òðÜÆå ÇóØ, èðîÜÆå ÇÃ³Ø Ü¯ ÇÕ ê¶ ԯ¶ êÅó
ù ì§éä çÅ ïåé Õð ðÔ¶ Ãé, é¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç³ÇçÁ» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÕðÆì C@@ ¶Õó
ÇòÚ êÅäÆ íð ü¾ÕÅ þÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Áܶ å¾Õ Õ¯ÂÆ òÆ êzôÅÃé
ÁÇèÕÅðÆ éÔƺ êÔ¹§ÇÚÁÅÍ î½Õ¶ Óå¶ ÇÂÕ¾åð ñ¯Õ» é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ AE ÃÅñ»
寺 ÇÂà âz¶é çÆ ÃøÅÂÆ éÔƺ ÕÆåÆ ×ÂÆ Áå¶ Õ¯ÂÆ òÆ êzôÅÃÇéÕ ÁÇèÕÅðÆ
éÅ ÁÅÀ¹ä ÕÅðé ñ¯Õ» ÇòÚ ÇòÁÅêÕ ð¯Ã êÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÃÆÍ
ÜìÅó¶·
ÇòÚ¯º F Ã˺àÆîÆàð çÆ ðýÿÆ Õ¾ã Õ¶ éÕñÆ ÜìÅó·Å Çø¼à ÕÆåÅ
î¹ÕåÃð, F éò§ìð
(ùÖêÅñ ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯º)-î¹ÕåÃð ç¶ ç¶ô í×å â˺àñ ÕÅñÜ Áå¶ ÔÃêåÅñ ÇòÚ
âÅÕàð» çÆ îÅÇÔð àÆî é¶ ìÆå¶ Ççéƺ ÇÂÕ îðÆ÷ ç¶ ÜìÅó¶· ÇòÚ¯º F
Ã˺àÆîÆàð çÆ ðýÿÆ Õ¾ã Õ¶ éÕñÆ ÜìÅó·Å Çø¼à Õð Çç¾åÅ þ, ÇÜà çÆ Ôð
êÅö ÚðÚÅ Ô¯ ðÔÆ þÍ ÇîñÆ ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð ÇÂà ÔÃêåÅñ ÇòÚ ìÇá³â¶ çÅ
ðÇÔä òÅñÅ é½ÜòÅé ׯÇì³ç ÇÃ³Ø ÇÜÃ ç¶ ÜìÅó·¶ ç¶ Ö¼ì¶ ÇԾö ÇòÚ
ÇêÛñ¶ G ÃÅñ» 寺 ðýÿÆ òè ðÔÆ ÃÆ, ÁÅêäÅ ÇÂñÅÜ ÕðòÅÀ¹ä ñÂÆ ÇÂÃ
ÔÃêåÅñ ÇòÚ ÁÅÇÂÁÅ ÃÆÍ âÅ: ìÆ. ÁËÃ. êÇðÔÅð, âÅ: ÕîñÜÆå ÇóØ, âÅ:
Á³ÜÈ, âÅ: ðÜéÆô å¶ âÅ: ð¹Çê³çð é¶ ñ×ê× ÃÅ㶠Çå³é سචñÅ Õ¶ ÇÂÃ
îðÆ÷ çÅ ò¾âÅ ÁÅêz¶ôé ÕÆåÅ å¶ ÇÂÔ ðýÿÆ ìÅÔð Õ¾ãÆ Áå¶ À¹Ã 寺
ìÅÁç àÅÂÆà¶éÆÁî è»å çÅ éÕñÆ ÜìÅó·Å Çø¾à Õð Çç¾åÅÍ âÅÕàð» ç¶ ç¾Ãä
î¹åÅÇìÕ ÇÂà åð·» çÅ ÇÂà ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ ÇÂÔ êÇÔñÅ Ãøñ ÁÅêz¶ôé þÍ
çÃæÅ ç¶ Ú¶ÁðîËé âÅ: ÷¯ðÅ ÇÃ³Ø Áå¶ êzì§èÕ Ã: ×¹ðî¶ñ ÇÃ³Ø é¶ ÇÂÃ
ê¼åðÕÅð éÅñ ×¾ñìÅå ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà ÔÃêåÅñ ò¾ñ¯º êÈð¶ îÅñòÅ Ö¶åð
ç¶ îðÆ÷» çÆ Ã¶òÅ ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ þ Áå¶ îÅÇÔð âÅÕàð îðÆ÷» çÅ ÇÂñÅÜ Õð
ðÔ¶ ÔéÍ |
ÁçÅñå ò¼ñ¯º âÆ. ÁËÃ. êÆ. ÇÖñÅø ç°ìÅðÅ Ü»Ú Õðé ç¶ Ô°Õî
øðÆçÕ¯à, F éò³ìð (ÜÃò³å ܼÃ)-Ǽ毺 ç¶ ååÕÅñÆ âÆ. ÁËÃ. êÆ. ÇÖñÅø
òèÆÕ ôËôé Ü¼Ü ÃÌÆ ìñç¶ò ÇÃ³Ø Ã¯ãÆ é¶ ç°ìÅðÅ Ü»Ú ÕðÕ¶ ÇÂà çÆ
ÇòÃæÅð-ê±ðòÕ Çðê¯ðà ÁçÅñå ÇòÚ ê¶ô Õðé ç¶ Ô°Õî Çç¼å¶ Ôé Ü篺 ÇÕ
âÆ. ÁËÃ. êÆ ìõôÆà ÇÃ³Ø ×ÌÇÔ ÇòíÅ× çÆ Çðê¯ðà ç¶ ÁÅèÅð Óå¶ îÅîñ¶ ù
ð¼ç ÕðòÅÀ°ä ñÂÆ ÁçÅñå çÆ ôðé ÇòÚ Ç×ÁÅ ÃÆ êÌ³å± ÁçÅñå é¶ ÔÅñ çÆ
ØóÆ âÆ. ÁËÃ. êÆ. ÇÖñÅø ÇéÁ» ÇòíÅ× ò¼ñ¯º îé÷±ðÆ éÅ ç¶ä ç¶ øËÃñ¶
Óå¶ î¯Ôð ñÅÀ°ä 寺 ÇÂéÕÅð Õð Çç¼åÅ ÔË Áå¶ ÇÂà îÅîñ¶ çÆ ç°ìÅðÅ
êóåÅñ ñÂÆ Ç÷ñ·Å ê°Çñà î°ÖÆ øðÆçÕ¯à ù Ãõå ÔçÅÇÂå ÕÆåÆ ÔË Áå¶ ÇÕÔÅ
ÔË ÇÕ ê°Çñà ÕêåÅé ÇÖñÅø çðÜ Ô¯Â¶ îÅîñ¶ çÆ ç°ìÅðŠ׳íÆð Ü»Ú ÕðÕ¶
ÇÂà Çðê¯ðà ÁçÅñå ÃÅÔîä¶ ê¶ô ÕÆåÆ ÜÅò¶Í ç¼Ãäï¯× ÔË ÇÕ ê³ÜÅì ÃðÕÅð
ç¶ î°¼Ö ÃÕ¼åð ×ÌÇÔ Áå¶ ÇéÁ» ÇòíÅ× Â¶. ÁÅð. åñòÅó é¶ Ç÷ñ·Å ê°ÇñÃ
î°ÖÆ øðÆçÕ¯à ù ÇÂÕ ê¼åð ÜÅðÆ ÕðÕ¶ Ǽ毺 ç¶ ÇÂÕ ÃÅìÕÅ âÆ. ÁËÃ.
êÆ ÇÖñÅø çðÜ ÇíÌôàÅÚÅð ç¶ î°Õ¼çî¶ ù ÚñÅÀ°ä çÆ îé÷±ðÆ ç¶ä 寺 ÃÅø
ÇÂéÕÅð Õð Çç¼åÅ ÃÆ Áå¶ ÇÕÔÅ ÃÆ ÇÕ ê°Çñà ÕêåÅé ÇÖñÅø Õ¯ÂÆ ê°ÖåÅ
Ãì±å éÔƺ Ôé ÇÜà Óå¶ ÇÃàÆ ê°Çñà øðÆçÕ¯à é¶ ÇÂÔ îÅîñÅ ð¼ç ÕðòÅÀ°ä
ñÂÆ îÅéï¯× ÁçÅñå ÇòÚ ÁðÜÆ çÅÇÂð ÕÆåÆ ÃÆ, ÇÜà ÇòÚ ÇôÕÅÇÂå ÕðåÅ
Çèð é¶ ÁçÅñå ù ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ê°Çñà ÕêåÅé ÇÖñÅø îÅîñÅ ð¼ç Õðé çÆ
ÇÃøÅÇðô ×Ëð-óÇòèÅéÕ ÔË Áå¶ ÇÂà âÆ. ÁËÃ. êÆ. ò¼ñ¯º îÅîñÅ çðÜ
ÕðòÅÀ°ä òÅñ¶ î°¼Ö ÇôÕÅÇÂå ÕðåÅ ìñÇò³çð ÇÃ³Ø çÅ Õåñ ÕðòÅÀ°ä
óì³èÆ îÅîñÅ òÆ ÁçÅñå ÇòÚ Ú¼ñ ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂà ñÂÆ ÇÂà ÇÖñÅø
ÇíÌôàÅÚÅð çÅ îÅîñÅ ð¼ç éÔƺ Ô¯äÅ ÚÅÔÆçÅ ÇÜà Óå¶ îÅéï¯× ÁçÅñå é¶
À°Õå Ô°Õî ðäÅÇÂÁÅÍ ÇîñÆ ÜÅäÕÅðÆ Áé°ÃÅð ÇÃàÆ ê°Çñà øðÆçÕ¯à é¶
Çê³â ×°¼Üð ç¶ ÃÅìÕÅ Ãðê³Ú ìñÇò³çð ÇÃ³Ø çÆ ÇôÕÅÇÂå ç¶ ÁÅèÅð Óå¶
AC îÅðÚ B@@G ù À°Ã ò¶ñ¶ ç¶ âÆ. ÁËÃ. êÆ ìõôÆà ÇÃ³Ø ÇÖñÅø
ÇíÌôàÅÚÅð ð¯Õ± ÁËÕà åÇÔå î°Õ¼çîÅ çðÜ ÕÆåÅ ÃÆ ÇÜà ÇòÚ ÇôÕÅÇÂå
ÕðåÅ é¶ ç¯ô ñÅÇÂÁÅ ÃÆ ÇÕ À°Õå ê°Çñà ÁÇèÕÅðÆ À°Ã ù ÇÕö ޱᶠî°Õ¼çî¶
ÇòÚ øÃÅÀ°ä çÆ èîÕÆ ç¶ Õ¶ À°Ã 寺 A ñ¼Ö ð°ê¶ Çðôòå î³× ÇðÔÅ ÔË
Áå¶ ÇÂö âð ÇòÚ À°Ã é¶ E@ Ô÷Åð ð°ê¶ Çðôòå ç¶ òÆ Çç¼åÆÍ À°Ã ò¶ñ¶
ç¶ Ç÷ñ·Å ê°Çñà î°ÖÆ Áð°äêÅñ ÇÃ³Ø é¶ ÇÂà ÇôÕÅÇÂå çÆ Ü»Ú ÕðòÅÂÆ ÃÆ
ÇÜà ÇòÚ âÆ. ÁËÃ. êÆ ìõôÆà ÇÃ³Ø ç°ÁÅðÅ ìñÇò³çð ÇÃ³Ø å¯º Çðôòå ñËä
ç¶ ç¯ô ÃÔÆ êŶ ׶ ÃéÍ êðÚÅ çðÜ Ô¯ä Óå¶ âÆ. ÁËÃ. êÆ. ìõôÆà ÇóØ
ð±ê¯ô Ô¯ Ç×ÁÅ ÃÆ Áå¶ ñ³ìÅ Ãî» ÁçÅñå ÇòÚ ê¶ô éÔƺ Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÂö
ç½ðÅé ÇôÕÅÇÂå ÕðåÅ ìñÇò³çð ÇÃ³Ø çÅ Õåñ Ô¯ Ç×ÁÅ ÃÆÍ À°Ã À°êð³å
ÇÂà ê°Çñà ÁÇèÕÅðÆ é¶ ÁêÌËñ B@@H ÇòÚ Ã°êðÆî Õ¯ðà 寺 Á×ÅÀ°º ÜîÅéå
çÆ î³× ÕÆåÆ Áå¶ AF Á×Ãå ù ÇÂÔ ÁÇèÕÅðÆ ê°Çñà ÃÅÔîä¶ ê¶ô Ô¯ Ç×ÁÅÍ
Ô°ä ÇÂà îÅîñ¶ ç¶ ç¯ô ê¼åð ÁçÅñå ÃÅÔîä¶ ê¶ô ÕÆå¶ ÜÅä¶ Ãé Áå¶ ÇÂÃ
ñÂÆ ñ¯óƺçÆ îé÷±ðÆ ñÂÆ ÃÅðŠնà ×ÌÇÔ îÅîñ¶ Áå¶ ÇéÁ» ÇòíÅ× çÆ
ôÅÖÅ-C ÇòÚ í¶ÇÜÁÅ Ç×ÁÅ ÃÆ êÌ³å± ÇÂà ÇòíÅ× ç¶ êÌî°¼Ö ÃÕ¼åð ¶.
ÁÅð. åñòÅó é¶ ÁÅêä¶ Ô°Õî é³ìð BCEH ÇòÚ ÇÂà ê°Çñà ÁÇèÕÅðÆ ÇÖñÅø
ÇíÌôàÅÚÅð ç¶ çðÜ îÅîñ¶ ù ÚñÅÀ°ä çÆ îé÷±ðÆ ç¶ä 寺 ÇÂéÕÅð ÕðÇçÁ»
åðÕ Çç¼åÅ ÃÆ ÇÕ ÇôÕÅÇÂå ÕðåÅ ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ îÅóÆ ô°Ôðå òÅñÅ ì³çÅ ÃÆ
Áå¶ À°Ã çÅ ÇêÛ¯Õó òÆ î°÷ðî» òÅñÅ ÇðÔÅ ÃÆÍ ×ÌÇÔ ÇòíÅ× é¶ ÁÅêä¶ Ô°Õî
ÇòÚ ÇÂÔ òÆ ÇñÇÖÁÅ ÔË ÇÕ âÆ. ÁËÃ. êÆ. ìõôÆà ÇÃ³Ø ù ÇÂÕ î°Õ¼çî¶ çÆ
êóåÅñ ÇòÚ ôÅîñ éÔƺ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ êÌ³å± Ç÷ñ·Å ê°Çñà çÆ ÕÔÅäÆ ÇÂà 寺
ÇìñÕ°ñ ò¼ÖðÆ ÔË Áå¶ Ç÷ñ·Å ê°Çñà çÅ ÕÇÔäÅ ÔË ÇÕ À°é·» é¶ ìõôÆÃ
ÇÃ³Ø ù ÇÂà îÅîñ¶ ÇòÚ ê°¼Û-Ç×¼Û ñÂÆ ò¼Ö-ò¼Ö ÇàÕÅÇäÁ» Óå¶ ÛÅê¶ îÅð¶
êÌ³å± ÇÂÔ ÁÇèÕÅðÆ À°é·» ÃÅÔîä¶ ê¶ô éÔƺ Ô¯ÇÂÁÅÍ À°é·» é¶ ÇÂÃ
ÁÇèÕÅðÆ ù í×½óÅ ÇÂÕðÅð ç¶ä ñÂÆ ÕÅðòÅÂÆ ô°ð± ÕÆåÆ å» ÇÂÔ ê°ÇñÃ
ÁÇèÕÅðÆ îÅäï¯× ðêðÆî Õ¯ðà 寺 ÁÅðÜÆ ÜîÅéå ñË Õ¶ À°é·» ÃÅÔîä¶
ê¶ô Ô¯ÇÂÁÅÍ ×ÌÇÔ ÇòíÅ× ò¼ñ¯º î°Õ¼çîÅ ÚñÅÀ°ä çÆ îé÷±ðÆ éÅ ç¶äÅ
×Ëð-óÇòèÅéÕ ÔËÍ
Çâê± Ô¯ñâð ï±éÆÁé òñ¯º dzÃêËàÕð ÃéîÅÇéå
øðÆçÕ¯à, F éò§ìð (ê°ðìÅ)-Çâê± Ô¯ñâð ï±éÆÁé 궺Ⱡò¿â òñ¯º ÇÂÕ
ÃîÅ×î ÃæÅéÕ Áîð ÁÅôðî ÇòÖ¶ ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ, ÇÜ¼æ¶ ÇÕ ëÈâ ÃêñÅÂÆ
ÇòíÅ× ç¶ Ç³ÃêËÕàð ÃÌÆ í×òÅé çÅà çÅ Çòô¶ô öòÅò» ìçñ¶ ÃéîÅé ÕÆåÅ
Ç×ÁÅÍ ÇÂà ÃîÅ×î çÆ êÌèÅé×Æ ÕðÇçÁ» ï±éÆÁé ç¶ Ç÷ñ·Å êÌèÅé Ç켬
ìÜÅÜ, ï±éÆÁé ç¶ Üéðñ ÃÕ¼åð ìñç¶ò ÇÃ³Ø ìðÅó, éÇð³çð ôðîÅ îÆå
êÌèÅé, ùÖÇò³çð ÇÃ³Ø î˺ìð Ç÷ñ·Å êÌÆôç Áå¶ Çòܶ êÅñ ×¹êåÅ
ÁËÕÃÅÂÆ÷ dzÃêËÕàð é¶ ÃÌÆ í×òÅé çÅà òñ¯º âÆêÈ Ô¯ñâð» êÌåÆ
ÇéíÅÂÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ» öòÅò» çÆ ÚðÚÅ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ À°é·» ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ
âÆê± Ô¯ñâð» Áå¶ ÁÅî ñ¯Õ» éÅñ òè¶ð¶ ñ×ÅÁ ð¼Öä ÕðÕ¶ âÆêÈ Ô¯ñâð ï±éÆÁé
òñ¯º ÇÂà ÃéîÅé ÃîÅð¯Ô çÅ êÌì¿è ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÃîÅ×î ù ×ÆåÕÅð
×¹ð»Çç¼åÅ ÇÃ³Ø Ã¿èÈ, ìÅìÅ áÅÕð çÅà êìÇñÕ ÃÕ±ñ ù¼ÖäòÅñÅ ç¶ Çê³Ì.
êòé ôðîÅ, åðÕôÆñ ùÃÅÇÂàÆ íÅðå ç¶ ÁÅ×È ñÖÇò¿çð ÇÃ³Ø é¶ òÆ Ã¿ì¯èé
ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ âÆê± Ô¯ñâð ï±éÆÁé òñ¯º ÇÂÕ ïÅç×ÅðÆ ÇÚ¿é· ç¶ Õ¶
ÃÌÆ í×òÅé çÅà ù ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÔËêÆ ì»Ãñ ôÇÔðÆ
êÌèÅé, ÃåêÅñ, ÿçÆê Õ°îÅð, ðÅÜ Õ°îÅð ôðîÅ, ÜÃò¿å ÇÃ³Ø í¯¬òÅñÅ
ð¯â, ×¹ðÚðé ôðîÅ î˺ìð Ç÷ñ·Å ÃñÅÔÕÅð Õî¶àÆ, î¼Øð ÇÃ³Ø èÅñÆòÅñ Áå¶
Õ°ñò¿å ÇÃ³Ø òÆ î½÷Èç ÃéÍ
ÃðÕÅð î³âÆÁ» ÓÚ ð¹ñ ðÔ¶ ÇÕÃÅé» é±§ å¹ð§å ðÅÔå ç¹ÁŶ
íñÅÂÆÁÅäÅ, F éò§ìð (ÜÃêzÆå ÇóØ)-ê³ÜÅì íð çÆÁ» î³âÆÁ» ÇòÚ ÇÕÃÅé
ñ×ê× B@ Ççé» å¯º ð¹ñ ðÔ¶ Ôé, ÜçÇÕ ê³ÜÅì ÃðÕÅð ò¾ñ¯ Þ¯é¶ çÆ
å¹ñÅÂÆ Áå¶ üÕÅÂÆ ò¾ñ Õ¯ÂÆ À¹Ú¶ÚÅ ÇèÁÅé éÔÆ Çç¾åÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ ÇÜÃ
éÅñ ÃðÕÅð çÅ ÇÕÃÅé Çòð¯èÆ ÇÚÔðÅ é§×» Ô¯ ÇðÔÅ þÍ ÇÂé·» ÇòÚÅð» çÅ
Ö¹ñÅÃÅ ê³ÜÅì êzç¶ô Õ»×ðà Õî¶àÆ ç¶ îÆå êzèÅé Áå¶ ÔñÕÅ Ç×¾çóìÅÔÅ
ç¶ ÃÅìÕÅ Õ»×ðÃÆ ÇòèÅÇÂÕ ÃzÆ ðØìÆð ÇÃ³Ø êzèÅé é¶ ÁÅêäÆ ÇðÔÅÇÂà Óå¶
ê¼åðÕÅð» éÅñ ×¾ñìÅå ÕðÇçÁ» ÕÆåÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ î³âÆÁ» ÇòÚ ç½ðÅ
Õðé Óå¶ êåÅ ñ¾×Å ÇÕ Ç×¾çóìÅÔÅ î³âÆ ÇòÚ ñ×ê× B ñ¾Ö ×¾à¶,
íñÅÂÆÁÅäÅ çÅäÅ î³âÆ ÇòÚ ñ×ê× â¶ã ñ¾Ö ׾චÁå¶ Õ¯àíÅÂÆ çÅäÅ î³âÆ
ÇòÚ åÕðÆìé ÃòÅ ñ¾Ö Þ¯é¶ ç¶ ×¾à¶ çÆ üÕÅÂÆ Ô¯äÆ ìÅÕÆ þ, ÜçÇÕ ñ×ê×
C@ å¯ E@ Ô÷Åð ×¾à¶ å» ÇÜÁÅçÅåð çÅäÅ î³âÆÁ» ÇòÚ ÔÆ üÕÅÂÆ Ö¹ä¯ ê¶
Ôé Áå¶ å¯ñ·ä òÅñ¶ Þ¯é¶ çÆ Ç×äåÆ å» Á³çÅܶ 寺 ìÅÔð þ, ÇÜÃ
Ãî¼ÇÃÁŠ鱧 ñË Õ¶ ÇÕÃÅé îÅï±ÃÆ ç¶ ÁÅñî ÇòÚ â¾¹ì¶ ê¶ ÔéÍ ÃzÆ
êzèÅé é¶ ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ êzôÅÃÇéÕ ÁÇèÕÅðÆÁ» ò¾ñ¯ å¹ñÅÂÆ Áå¶ üÕÅÂÆ éÅ
Ô¯ä 寺 ç¹ÖÆ ÇÕÃÅé» é±§ èðÇéÁ» òÅñÆ Ü׷Š寺 ޱᶠòÅÁç¶ ÕðÕ¶
À¹áÅ Çç¾åÅ Ü»çÅ þ, ÜçÇÕ ÔÅñ¶ å¾Õ À¹é·» çÆÁ» Ãî¾ÇÃÁÅò» çÅ Õ¯ÂÆ
ÃÅðæÕ Ô¾ñ éÔÆ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ þÍ À¹é·» ê³ÜÅì ÃðÕÅð ò¾ñ¯ ñ¯Õ» éÅñ ÕÆå¶
Ü»ç¶ Þ±á¶ òÅÁÇçÁ» 鱧 Õ¯ÃÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Ô¹ä ñ¯Õ À¹é·» çÆÁ» ÚÅñ»
ÇòÚ éÔÆ ÁÅÀ¹ä׶ Áå¶ Ãî» ÁÅÀ¹ä Óå¶ ã¾¹Õò» ÜòÅì ç¶ä×¶Í ÇÂö ç½ðÅé
é×ð Õ½ºÃñ Ç×¾çóìÅÔÅ ç¶ ÃÅìÕÅ êzèÅé Õ¹ñò§å ÇÃ³Ø îÅé, ï±æ Õ»×ðà ç¶
Ç÷ñ·Å êzèÅé éÇð³çð ÇÃ³Ø ÕÅÀ¹äÆ, ìñÅÕ êzèÅé êÅñÅ ÕÅÀ¹äÆ, Ç÷ñ·Å
îÆå êzèÅé ôÇî³çð ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯, êzç¶ô Õ»×ðÃ ç¶ Ç÷ñ·Å êzèÅé ×¹ðçå
ÇÃ³Ø ìðÅó, Ç÷ñ·Å îÆå êzèÅé Ü×ÃÆð ÇÃ³Ø ÖÅñÃÅ Áå¶ ÜÃÇò³çð ÇÃ³Ø Ã¶Ö¯º
é¶ ÁÅê¯ ÁÅêä¶ ÇìÁÅé» ðÅÔƺ ê³ÜÅì ÃðÕÅð 寺 î³× ÕÆåÆ þ ÇÕ À¹Ô
å¹ð§å ÇÕÃÅé» çÆ ÃÅð ñò¶ Áå¶ î³âÆÁ» ÓÚ ð¹ñ ðÔ¶ ÇÕÃÅé» çÅ Þ¯éÅ
å¹ð§å å¹ñòÅ Õ¶ üÕÅÇÂÁÅ ÜÅò¶Í
ê³ÜÅì Á˺â Çóè ìËºÕ é¶ Ö¶åÆ ÕðÇ÷Á» Óå¶ ÇòÁÅÜ çð ØàÅÂÆ
øðÆçÕ¯à, F éò³ìð (ÜÃò³å ÇÃ³Ø ê°ðìÅ)-ÇÕÃÅé òð× çÆ ÁÅðÇæÕ î¼çç Õðé
Áå¶ ÔÅó·Æ çÆ øÃñ ñÂÆ Çò¼åÆ ñ¯ó» ù ê±ðÅ Õðé ñÂÆ ê³ÜÅì Á˺â Çóè
ìËºÕ é¶ ÃÅð¶ éò¶º ÕðÇ÷Á» Óå¶ ÃÃåÆÁ» ÇòÁÅÜ çð» Óå¶ Õð÷¶ À°êñì¼è
ÕðòÅÀ°ä ñÂÆ ÇÂÕ îéî¯Ôé ï¯ÜéÅ ÇåÁÅð ÕÆåÆ ÔËÍ Á¼Ü ÇÂ¼æ¶ ÜÅðÆ ÇÂÕ
êÌ˼à ÇðñÆ÷ ÇòÚ ìËºÕ ç¶ î°¼Ö îËé¶Üð (êÆ. ÁÅð.) ܶ. Á˼¼Ã. Ú½èðÆ
é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà ï¯ÜéÅ åÇÔå AC.E øÆ ÃçÆ ÇòÁÅÜ çð ØàÅ Õ¶ AA.E øÆ
ÃçÆ Õð Çç¼åÆ ×ÂÆ ÔËÍ íÅðåÆ Çð÷ðò ìËºÕ ç¶ ÇçôÅ-Çéðç¶ô» î°åÅÇìÕ
Çå³é ñ¼Ö å¼Õ ç¶ øÃñÆ Õð÷¶ Óå¶ ÇòÁÅÜ çÆ çð H.GE øÆ ÃçÆ ÃÅñÅéÅ Ô¯ò¶×ÆÍ
ÇÂö åð·» E@ Ô÷Åð ð°ê¶ 寺 À°¼êð ç¶ ÕðÇ÷Á» Óå¶ ÇòÁÅÜ çð AA.E@
øÆ ÃçÆ ÃÅñÅéÅ Ô¯ò¶×ÆÍ ÇÂà åð·» B øÆ ÃçÆ ÇòÁÅÜ çð ؼà Ô¯ä ÕðÕ¶
ÇÕÃÅé» ù íÅðÆ ðÅÔå Çîñ¶×ÆÍ ìËºÕ é¶ Ú½ñ ôËñð» ù Çç¼å¶ ÜÅä òÅñ¶
ÕðÇ÷Á» Óå¶ ÇòÁÅÜ çð êÇÔñ» ÔÆ ØàÅ Çç¼åÆ ÔËÍ À°é·» Á¼×¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ
ÇêÛñ¶ Õ°Þ Ã 寺 À°åêÅçé òÃå» ç¶ î°¼Ö òèä ÕðÕ¶ øÃñÆ ÕðÇ÷Á» çÆ
îÅåðÅ ù C@ Ô÷Åð ð°ê¶ êÌåÆ Â¶Õó ù ïè Õ¶ D@ Ô÷Åð ð°ê¶ êÌåÆ Â¶Õó
Õð Çç¼åÅ Ç×ÁÅÍ Õ°Þ îÅîÇñÁ» ÇòÚ øÃñÆ ÕðÇ÷Á» çÆ îÅåðÅ ù E@ Ô÷Åð ð°ê¶
êÌåÆ Â¶Õó òÆ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ ê³ÜÅì Á˺â Çóè ìËºÕ é¶ Ö¶åÆìÅóÆ éÅñ
Ãì³èå Õ³î-ÕÅð» ñÂÆ ò¼Ö-ò¼Ö ÃÕÆî» ìäÅÂÆÁ» ÔéÍ
ÕäÕ ç¶ íÅÁ ÇòÚ îÅî±ñÆ òÅèÅ ÇÕÃÅé» éÅñ Õ¯ÞÅ î÷ÅÕ-ð¯ó»òÅñÅ
î¹ÕåÃð, F éò§ìð (ðäÜÆå ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯º)-Õ¶ºçð ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ÕäÕ ç¶ íÅÁ
ÇòÚ B@ ð¹ê¶ ç¶ îÅî±ñÆ òÅè¶ ù íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé ¶ÕåÅ Çþè±ê¹ð
Ç÷ñ·Å î¹ÕåÃð é¶ ð¾ç ÕðÇçÁ» Ç÷ñ·Å êzèÅé ×¹ðî¶ñ ÇÃ³Ø Õ¯àíÅÂÆ å¶
êzËà ÃÕ¾åð ÜðéËñ ÇÃ³Ø ð¯ó»òÅñÅ é¶ ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ ÇÕÃÅé êÇÔñ» ÔÆ ÁðÇæÕ
î³çÔÅñÆ çÅ ÇôÕÅð ÔéÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ îÇÔ³×ÅÂÆ Ççé¯ Ççé òè ðÔÆ þ êð
ÇÜéû ç¶ íÅÁ òè ðÔÆ îÇÔ³×ÅÂÆ Áé¹ÃÅð î¹Õ¾ðð éÔƺ ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶Í
À¹é·» Õ¶ºçð ÃðÕÅð 寺 î³× ÕÆåÆ ÇÕ ÕäÕ çÅ Ãîðæé î¹¼ñ ؼ௠ؼà B
Ô÷Åð ð¹ê¶ չdzàñ ÁËñÅÇéÁÅ ÜÅò¶Í
ð¶ñ» çÅ áÇÔðÅÁ ô°ð± ÕðÅÀ°ä ñÂÆ ìÆìÆ ×°ñôé çÅ è³éòÅç
ÜËå¯, F éò³ìð (ô×é ÕàÅðÆÁÅ)-Ü³î± åòÆ-ìÇá³âÅ Áå¶ ÜËê°ð-Á³ÇîÌåÃð
çðÇîÁÅé ÚñçÆÁ» ÁËÕÃêËÌà ð¶ñ ×¼âÆÁ» çÅ A éò³ìð 寺 ÜËå¯ ÇòÖ¶
áÇÔðÅÁ ô°ð± Ô¯ä Óå¶ ÃæÅéÕ ÇÂñÅÕ¶ çÆÁ» ÕÂÆ ÁÇÔî ôõÃÆÁå» é¶ î˺ìð
êÅðñÆî˺à ìÆìÆ êðîÜÆå Õ½ð ×°ñôé çÅ è³éòÅç ÕÆåÅ þÍ ô̯îäÆ Õî¶àÆ
î˺ìð ðÖç¶ò ÇÃ³Ø ìÅá, ÁÕÅñÆ ÁÅ×± ×°ðîÆå ÇÃ³Ø (Çò¼ÕÆ ìðÅó), ðÅÕ¶ô
Õ°îÅð دÚÅ, êÆ. ¶. âÆ. ìÆ ÜËå¯ ç¶ Çéðç¶ôÕ Ôðî¶ñ ÇÃ³Ø ×¯ðÅ,
ìÅÜÅÖÅéÅ ç¶ Ãðê³Ú Õ°ñìÆð ÇóØ, ÇôòðÅÜ ÇÃ³Ø Çã¼ñ¯º, ×°ðÇç¼å ÇóØ
Çã¼ñ¯º, ñÅÇÂé÷ Õñ¼ì ìÅÜÅÖÅéÅ ç¶ ÁÅ×± ÜÆòé ×ð×, Ç÷ñ·Å ð¶ñò¶
ÃñÅÔÕÅð Õî¶àÆ ç¶ î˺ìð Ü×çÆô ðŶ ׯÇÂñ, ÃæÅéÕ ÁÕÅñÆ ÁÅ×±Á»
ðÅÇܳçð Õ°îÅð à¼ñÅ, î¯Ôä ñÅñ ì»Ãñ Áå¶ úî êÌÕÅô êàòÅðÆ çÅ ÕÇÔäÅ þ
ÇÕ ×¼âÆÁ» çÅ áÇÔðÅÁ ìÆìÆ ×°ñôé çÆÁ» Õ¯Çôô» ÃçÕŠóíò Ô¯ÇÂÁÅ þ
ÇÜà ñÂÆ À°Ô À°é·» çÅ ÔÅðÇçÕ è³éòÅç Õðç¶ ÔéÍ
ç§Ç×Á» ç¶ ôÔÆç» çÆ ïÅç ÓÚ ÁÖ¿â êÅá ðÖòÅÇÂÁÅ
î¹ÕåÃð, F éò§ìð (í§î, çðçÆ)-ôz¯îäÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êÌì³èÕ Õî¶àÆ Áå¶
ô¯zîäÆ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ Çéðç¶ô» Áé¹ÃÅð éò§ìð AIHD ç¶ ÇÃ¾Ö Çòð¯èÆ Õåñ¶ÁÅî
ç¶ ôÔÆç» çÆ ïÅç Áå¶ ìÚ ðÔ¶ êÆóå ñ¯Õ» çÆ Úó·çÆ ÕñÅ ñÂÆ Á¾Ü
×¹ðç¹ÁÅðÅ ôÔÆç ×§Ü ÃÅÇÔì î¹ÕåÃð ÇòÖ¶ çðìÅð ÃÅÇÔì ç¶ êzì§èÕ» Áå¶
ÁÕÅñÆ ñÆâðÇô¾ê ò¾ñ¯º ÁÖ³â êÅá ðÖòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà ç½ðÅé ×¹ðç¹ÁÅðÅ
ÃÅÇÔì ç¶ îËé¶Üð Ã: Õðé ÇÃ³Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Á¾Ü ðÖòŶ ׶ ÁÖ³â êÅá
çÅ í¯× H éò§ìð (ÁËåòÅð) ù Ãò¶ð¶ A@ òܶ êŶ ÜÅä×¶Í À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ
ÇÕ ÇÂö åð·» ×¹ðç¹ÁÅðÅ ü¾ñ·Å ÃÅÇÔì Õ¯àÕê±ðÅ ÇòÖ¶ òÆ ÁÖ³â êÅá
ðÖòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ þÍ ÇÂà î½Õ¶ Ã: ÔÆðÅ ÇÃ³Ø Úó¶òÅé, îéÜÆå Õ½ð Úó¶òÅé,
ÇçÁÅñ ÇÃ³Ø Õ¯ÇñÁ» òÅñÆ, Ãð±ê ÇÃ³Ø é§ç×ó·, éòå¶Ü ÇÃ³Ø Õ½äÆ, ê¯z.
îÇÔñ ÇóØ, çÇò³çð Õ½ð, ÃÅìÕÅ ÇòèÅÇÂÕ íÅÂÆ ÔðÇéðêÅñ ÇÃ³Ø Õ¹¾Õ±,
ÃÇÔÕÅðÆ ì˺ջ ê³ÜÅì ç¶ Ú¶ÁðîËé Ã: ùÖçðôé ÇÃ³Ø îðÅó·, Ç÷ñ·Å
ÁÕÅñÆ ÜæÅ ç¶ êzèÅé îéÜÆå ÇÃ³Ø ìðÕ§çÆ, í¹Çê³çð ÇÃ³Ø ÁËâò¯Õ¶à,
×¹ððÅÜ ÇÃ³Ø ë¾åäòÅñÅ, ô¯zîäÆ Õî¶àÆ ç¶ î˺ìð Ã: ×¹ðêÅñ ÇÃ³Ø ×¯ðÅ
Áå¶ îÇé³çð ÇÃ³Ø Ãî¶å ò¾âÆ Ç×äåÆ ÓÚ Ã§×å» î½Ü±ç ÃéÍ
êzÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ» ç¶ ì¾ÇÚÁ» ç¶ Ö¶â î¹ÕÅìñ¶
î¹ÕåÃð, F éò§ìð (ðäÜÆå ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯º)-ìñÅÕ êzÅÇÂîðÆ ÇþÇÖÁÅ ÁøÃð
ÃzÆîåÆ ÁîðÜÆå Õ½ð çÆ Á×òÅÂÆ ìñÅÕ î¹ÕåÃð B êzÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ» çÆÁ» Ö¶â»
ç¶ î¹ÕÅìñ¶ Çê³â í³×ÚóÆ ç¶ ÃðÕÅðÆ êzÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ ÇòÖ¶ ÕðòŶ ׶Í
dz鷻 Ö¶â î¹ÕÅìÇñÁ» ç¶ éåÆÇÜÁ» ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç³ÇçÁ» ÁÇèÁÅêÕ
dzçðêzÆå ÇÃ³Ø íÅàÆÁÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ î³°ÇâÁ» ç¶ Õì¾âÆ î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ
í§×ÚóÆ é¶ êÇÔñÅ, åÅîÕ¯à é¶ ç±ÜÅ, Õ¹óÆÁ» ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ í§×ÚóÆ é¶
êÇÔñÅ å¶ åÅîÕ¯à ÃÕ±ñ é¶ ç±ÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ BE ÇÕñ¯ ç¶ Ø¯ñ
î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ñÅí ÔÆðÅ åÅîÕ¯à é¶ êÇÔñÅ, î¯Ôð ÇÃ³Ø í§×ÚóÆ é¶ ç±ÜÅ,
C@ ÇÕñ¯ ç¶ Ø¯ñ î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ÁÕôêzÆå ÇÃ³Ø ë±ñ¶òÅñÅ é¶ êÇÔñÅ,
ñòêzÆå ÇÃ³Ø í§×ÚóÆ é¶ ç±ÜÅ, E@ îÆàð ç½ó (î¹³â¶) ÇòÚ ì±àÅ ÇóØ
ë±ñ¶òÅñÅ é¶ êÇÔñÅ, ÇôòðÅÜ ÇÃ³Ø ÃÅÀ¹ºÕ¶ é¶ ç±ÜÅ, Õ¹óÆÁ» ç¶
î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ÜÃêzÆå Õ½ð åÅîÕ¯à é¶ êÇÔñÅ, êzòÆé Õ½ð åÅîÕ¯à é¶ ç±ÜÅ,
A@@ îÆàð ç½ó (î¹³â¶) ÇòÚ ÷¯ðÅ ÇÃ³Ø í§×ÚóÆ é¶ êÇÔñÅ, êz×à ÇóØ
í§×ÚóÆ é¶ ç±ÜÅ, Õ¹óÆÁ» ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ñÖòÆð Õ½ð ñÖîÆð¶ÁÅäÅ é¶
êÇÔñÅ, ð¶ÖÅ ðÅäÆ ë±ñ¶òÅñÅ é¶ ç±ÜÅ, î³°ÇâÁ» ç¶ B@@ îÆàð ç½ó
î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ÷¯ðÅ ÇÃ³Ø í§×ÚóÆ é¶ êÇÔñÅ, ×¹ðå¶Ü ÇÃ³Ø í§×ÚóÆ é¶ ç±ÜÅ,
Õ¹óÆÁ» ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ÕîñçÆê Õ½ð Ú¾Õ åÅîÕ¯à é¶ êÇÔñÅ, Ôðôðé Õ½ð
åÅîÕ¯à é¶ ç±ÜÅ, D@@ îÆàð ñóÇÕÁ» ÇòÚ ÜÃÇò§çð ÇÃ³Ø í§×ÚóÆ é¶ êÇÔñÅ,
×¹ðÕðé ÇÃ³Ø í§×ÚóÆ é¶ ç±ÜÅ, Õ¹óÆÁ» ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ðÜéçÆê Õ½ð
ë±ñ¶òÅñÅ é¶ êÇÔñÅ, ÁîéçÆê Õ½ð í³×ÚóÆ é¶ ç±ÜÅ, D@@ îÆàð Çðñ¶Á ç½ó
ÇòÚ í§×ÚóÆ é¶ êÇÔñÅ, Ú¾Õ åÅîÕ¯à é¶ ç±ÜÅ, ñóÕÆÁ» ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ
åÅîÕ¯à é¶ êÇÔñÅ, ë±ñ¶òÅñÅ é¶ ç±ÜÅ, ¦ìÆ ÛÅñ ÇòÚ ×¹ðÜÆå ÇçØ
í§×ÚóÆ é¶ êÇÔñÅ, Ü×ìÆð ÇÃ³Ø åÅîÕ¯à é¶ ç±ÜÅ, ñóÕÆÁ» ç¶ î¹ÕÅìñ¶
ÇòÚ ñÖòÆð Õ½ð ñÖîÆð¶ÁÅäÅ é¶ êÇÔñÅ, ð¶ÖÅ ðÅäÆ ë±ñ¶òÅñÅ é¶ ç±ÜÅ
ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ Ü¶å± ì¾ÇÚÁ» ù ÇÂéÅî» çÆ ò§â ÁðÜé ðÅî é¶ ÕÆåÆÍ
ê¿ÜÅì ×½ðÇî§à êËéôéð÷ ÁËïÃƶôé çÆ îÆÇà§×
ÜñÅñÅìÅç, F éò§ìð (ðîé òÅàÃ)- ê¿ÜÅì ׯðÇî§à êËéôéð÷ ÁËïÃƶôé
çÆ ÇÂÕ ÁÇÔî îÆÇà§× êzèÅé ÕÅîð¶â Áîð ÇÃ§Ø çÆ êzèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆÍ
îÆÇà§× ÇòÚ Ãðòçî§åÆ éÅñ ÇÂÔ îåÅ êÅà ÕðÕ¶ ÃðÕÅð 寺 î§× ÕÆåÆ ×ÂÆ
ÇÕ ÇðòÅÂÆ÷â êËéôéð÷ ç¶ ìÕÅÇÂÁÅ ç¶ä çì§èÆ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ÜñçÆ å¯º
ÜñçÆ é¯àÆÇëÕ¶ôé ÜÅðÆ Õð¶, Áܶ å¾Õ ܯ ÕîÆÁ» êËéôé» ÇòÚ ðÇÔ ×ÂÆÁ»
Ôé, À¹é·» ù òÆ ÜñçÆ ç±ð ÕÆåÅ ÜÅò¶Í ÁËïÃƶôé Ôð ÃÅñ çÆ åð·» ÇÂÃ
òÅð òÆ AG ççìð ù êËéôéð ⶠîéÅò¶×ÆÍ
öòÅ î°ÕåÆ Óå¶ ÇòçÅÇÂ×Æ êÅðàÆ
ð°êÅäÅ, F ÁÕå±ìð (Ü×ÜÆå ÇóØ)-êÆ. ÁËÚ. ÃÆ. Ú¼Õ ô¶ð¶òÅñÅ ÇòÖ¶ Ã:
ÁîðÜÆå ÇÃ³Ø ÜÆ çÆ Ã¶òÅ î°ÕåÆ ç¶ î½Õ¶ ÓÚ ÇÂÕ ÇòçÅÇÂ×Æ êÅðàÆ ÕÆåÆ
×ÂÆ, ÇÜà ÇòÚ ò¼Ö-ò¼Ö Ö¶åð» éÅñ Ãì³èå ÁÇÔî ÇòÁÕåÆ ôÅîñ Ô¯Â¶Í ÇÂÃ
î½Õ¶ ×°ðç¶ò í¼àÆ, ÃÌÆ ÇÃÕ³çð ÇÃ³Ø Áå¶ çÆêÕ Õ°îÅð é¶ ÁÅêä¶ ×Æå»
ðÅÔƺ îÅÔ½ñ ù ð³×Æé ìäÅÇÂÁÅÍ ÜÇå³çðêÅñ ÇÃ³Ø øÅðîÅÇÃÃàî, ÃòðéÜÆå
ÇóØ, ×°ðöòÕ ÇÃ³Ø ÁËñ. àÆ., Ôðì³Ã ñÅñ Ç÷ñ·Å êÌèÅé ÕñÅà ø¯ð ï±éÆÁé
é¶ ÁîðÜÆå ÇÃ³Ø ç¶ Ã»Þ¶ êñ» ù ïÅç ÕÆåÅÍ ðòÆ Õ»å é¶ À°é·» çÆ À°Ãåå
ÕðçÅ ÇÂÕ îÅä-ê¼åð êÇó·ÁÅ å¶ ÇÂà ÃîÅ×î çÆ êÌèÅé×Æ ÁËÃ. ÁËî. ú. âÅ.
ðÖêÅñ ÇÃ³Ø é¶ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÔÅ÷ð âÅÕàð» å¶ ÇÂñÅÕÅ ÇéòÅÃÆÁ»
ò¼ñ¯º ÁîðÜÆå ÇÃ³Ø ù å¯Ôø¶ ç¶ Õ¶ ÇéòÅÇÜÁÅ Ç×ÁÅÍ Ãà¶Ü ÃËÕàðÆ çÆ í±ÇîÕÅ
ÃÌÆ ñÅñ Ú³ç ð°êÅäÅ é¶ ÇéíÅÂÆÍ
î˺ìðÜÆå ÇÃ³Ø íÅÂÆÕŠ鱧 ÃçîÅ-ÇêåÅ çÅ ÇçÔ»å
Ç×¾çóìÅÔÅ, F éò³ìð (êðîÜÆå æ¶ó·Æ, ðÅܱ)-î˺ìðÜÆå ÇÃ³Ø íÅÂÆÕÅ æ¶ó·Æ
(ÃðÕÅðÆ ÕÅñÜ â¶ðÅ ¦× ÃðçÅð×ó·) 鱧 À¹Ã Ã íÅðÆ ÃçîÅ ê¹¾ÜÅ
À¹é·» ç¶ ÇêåÅ Ã: ìñÇܳçð ÇÃ³Ø íÅÂÆÕÅ (H@ ÃÅñ) ÇêÛñ¶ Ççéƺ ÁÕÅñ
ÚñÅäÅ Õð ×Â¶Í ÇÂÃ ç¹¾Ö çÆ ØóÆ ÇòÚ î˺ìðÜÆå ÇÃ³Ø íÅÂÆÕÅ éÅñ
îéêzÆå ÇÃ³Ø ìÅçñ õ÷ÅéÅ î³åðÆ, Üæ¶çÅð ×¹ðêÅñ ÇÃ³Ø ×¯ðÅ ôz¯îäÆ
×¹ðç¹ÁÅðÅ êzì³èÕ Õî¶àÆ î˺ìð, ìÆìÆ ×¹ðÇçÁÅñ Õ½ð î¾ñä, ÚðéÜÆå
ÇÃ³Ø ú. ÁËÃ. âÆ., á¶Õ¶çÅð ùðÜÆå ÇÃ³Ø øÕðÃð, Ü×ÃÆð ÇÃ³Ø íñÅÂÆ
ÁøÃð Áå¶ ðÅܱ øÕðÃð é¶ â±§Ø¶ ç¹¾Ö çÅ êz×àÅòÅ ÕÆåÅ þÍ
Õ˺Ãð çÅ ÕÅðé êÅäÆ ÇòÚ ï°ð¶éÆÁî çÆ îÅåðÅ çÅ ò¾è Ô¯äÅ-êz¯.
ùÇð³çð ÇóØ
î³âÆ ìðÆòÅñÅ, F éò³ìð (Çéðí¯ñ ÇóØ)-êz¯: ùÇð³çð ÇÃ³Ø ÇøÇ÷ÕÃ
ÇòíÅ× ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ï±éÆòðÃàÆ Á³ÇîzåÃð ç¶ Áé¹ÃÅð êÅäÆ ÇòÚ ï±ð¶éÆÁî
çÆ Ç÷ÁÅçÅ îÅåðÅ Ô¯ä ÕÅðä Ç÷ÁÅçÅ Õ˺Ãð Ô¯ ÇðÔÅ þÍ ÁÅñ dzâÆÁÅ
dzÃàÆÚÆÀ¹±à îËâÆÕñ ÁÅø ÃÅdzà (¶. ÁÅÂÆ. ÁËî. ÁËÃ.) 寺 à̶Çé³×
ÕðÕ¶ ÁŶ Õ˺Ãð ç¶ îÅÔð âÅÕàð éòçÆê ÇÃ³Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ å³ìÅÕ±,
êÅé 寺 ÇÂñÅòÅ Ãì÷ÆÁ» Áå¶ øÿ ܯ ÇÕ ÕËîÆÕñ» éÅñ êÕŶ Ü»ç¶ Ôé,
Õ˺Ãð çÅ ÕÅðé ìäç¶ Ôé Áå¶ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ Ç÷ÁÅçÅ î¯àÅêÅ òÆ Á½ðå»
ç¶ Õ˺Ãð çÅ ÕÅðé ìäçÅ þÍ å¹ñÃÆÁÅ ÁÚÅðÆÁÅ Õ˺Ãð ÔÃêåÅñ ìÆÕÅé¶ð ç¶
Õ˺Ãð ç¶ îÅÔð âÅÕàð ÁÅð. Õ¶. Ú½èðÆ. Áé¹ÃÅð êÅé, ×¹àÕÅ, ôðÅì ÁÅÇç
Õ˺Ãð çÅ ìäç¶ ÔéÍ À¹é» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ î±³Ô çÅ Õ˺Ãð Ç÷ÁÅçÅåð å³ìÅÕ±
çŠöòé Õðé éÅñ ÔÆ Ô¹§çÅ þÍ
õðÆç î°¼ñ ÓÚ òÅèÅ ÇÕÃÅé» éÅñ Õ¯ÞÅ î÷ÅÕ
ìÅÜÅÖÅéÅ, F éò³ìð (ÜÆòé ×ð×)-íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé ¶ÕåÅ Çüè±ê°ð
çÆ ìñÅÕ ê¼èðÆ îÆÇà³× ×°ð»Çç¼åÅ ÇÃ³Ø é³ìðçÅð çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á
ê³ÚÅÇÂå Øð À°Õ³çòÅñÅ ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆÍ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé é¶ Ãðì óîåÆ éÅñ
Õ¶ºçð ÃðÕÅð ò¼ñ¯º ÕäÕ ç¶ ÖðÆç î°¼ñ ÇòÚ ÕÆåÅ òÅèÅ ð¼ç Õð Çç¼åÅ
ÔËÍ ÇÂà î½Õ¶ ì¯ñÇçÁ» Ç÷ñ·Å êÌèÅé Ü×ÜÆå ÇÃ³Ø â¼ñ¶òÅñÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ
B@ ð°ê¶ êÌåÆ ÕÆåÅ òÅèÅ ÇÕÃÅé» éÅñ Õ¯ÞÅ î÷ÅÕ ÔËÍ Ü篺 ÇÕ âÆÜñ Áå¶
ÖÅç çÆÁ» ÕÆîå» ÇêÛñ¶ ÃÅñ éÅñ¯º ÕÂÆ ×°äÅ ò¼è ×ÂÆÁ» ÔéÍ À°é·» ÇÕÔÅ
ÇÕ Õ¶ºçð çÆÁ» ÁÇÜÔÆÁ» éÆåÆÁ» ÕÅðé ÔÆ Õ¶ºçð çÅ ÁéÅÜ í³âÅð íðé
òÅñÅ ÇÕÃÅé Ö°çÕ°ôÆÁ» Õðé ñÂÆ îÜì±ð ÔËÍ À°é·» î³× ÕÆåÆ ÇÕ ÕäÕ çÅ
ؼà¯-ؼà ÖðÆç î°¼ñ AD@@ ð°ê¶ êÌåÆ Õ°Ç³àñ ÕÆåÅ ÜÅò¶Í ÇÂà îÆÇà³×
ÇòÚ ì¯ñÇçÁ» î¶Üð ÇÃ³Ø Þ¯àÆòÅñÅ é¶ ê³ÜÅì ðÅÜ ÇìÜñÆ ì¯ðâ ò¼ñ¯º Øð»
ç¶ ìÅÔð îÆàð ñÅÀ°ä çÅ Çòð¯è ÕÆåÅÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Þ¯é¶ çÆ ê±ÃÅ
AABA ÇÕÃî çÆ ÖðÆç éÅ Ô¯ä ÕÅðé ÇÕÃÅé î³âÆÁ» ÇòÚ Ö¼Üñ Ö°ÁÅð Ô¯
ÇðÔÅ ÔËÍ À°é·» ÕäÕ çÆ ÚË¼Õ ðÅÔƺ ÇüèÆ ÁçÅÇÂ×Æ ç¶ Ãì³è ÇòÚ Ô¯
ðÔÆ ç¶ðÆ çÆ ÇéÖ¶èÆ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ dzçðÜÆå ÇÃ³Ø ØäÆÁÅ, ×°ðñÅñ
ÇÃ³Ø î¼ñÅ, éÅÇÂì ÇÃ³Ø ØäÆÁÅ, îÛ³çð ÇÃ³Ø î¼ñÅ Áå¶ Ú³éä ÇÃ³Ø ðÅÀ±òÅñÅ
é¶ òÆ ÁÅêä¶ ÇòÚÅð ê¶ô ÕÆå¶Í
àÅÃÕ ë¯ðà òñ¯º ÇÕÃÅé» ù îÅðé çÆ Çé¿çÅ
øðÆçÕ¯à, F éò³ìð (×°ðîÆå ÇóØ)-Òì¶ô¼Õ ô̯îäÆ Õî¶àÆ çÆÁ» ÷îÆé»
ÇÕö ù ÜìðÆ òÅÔ°ä çÅ Õ¯ÂÆ Ô¼Õ éÔƺ êð ÇÂÔ ÕÅùé Õ¶òñ ×ðÆì ÇÕÃÅé»
Óå¶ ÔÆ ñÅ×± éÔƺ Ô¯äÅ ÚÅÔÆçÅ Ãׯº ÇÂÔ ðÅÜòÅóÅ ôÅÔÆ, îÃ³ç» Óå¶ òÆ
ñÅ×± Ô¯äÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍÓ ÇÂÔ ÇòÚÅð ìÆå¶ Ççéƺ Çê³â Ö³éÅ ÚîÅð» ÇòÚ¯º
ׯñÆ Ú¼ñä ÕÅðé îð¶ ç¯ ×ðÆì ÇÕÃÅé» êÌåÆ ÔîçðçÆ êÌ×à ÕðÇçÁ» ÁòåÅð
ÇÃ³Ø Ö¯ÃÅ Ç÷ñ·Å êÌèÅé ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ Á³ÇîÌåÃð é¶ ÕÔ¶Í À°é·»
ô̯îäÆ Õî¶àÆ çÆ ê³æÕ ø¯ðà çÆ ÷îÆð ù ޳ܯóÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Ü篺 Çôò
ÃËéÅ òÅñ¶ ôÔÆç óå ÜðéËñ ÇÃ³Ø Çí³âð» òÅñ¶ ìÅð¶ Áê-ôìç ì¯ñçÆ ÔË,
ÁÅô±å¯ô ÇÃ¼Ö ×°ð± êÌåÆ ÇéðÅçð íðÆ ôìçÅòñÆ ì¯ñçÅ ÔË Áå¶ íÇéÁÅð¶
òÅÿ¶ ç¶ êËð¯ÕÅð ×°ð± ×̳æ ÃÅÇÔì ç¶ Ãð±ê» ù Á×é í¶à Õðç¶ Ôé À°ç¯º
ÇÂÔ ê³æÕ ø¯ðÃ é¶ ÕÆ ÕÆåÅ ÃÆÍ Ü¶Õð ô̯îäÆ Õî¶àÆ ê³æÕ ø¯ðà ÇòÚ ÜðÅ
ÇܳéÆ òÆ ÇÂéÃÅéÆÁå ÔË å» êÇÔñ» ÇÂé·» îÃ³ç» å¯º ô̯îäÆ Õî¶àÆ çÆÁ»
ÜÅÇÂçÅç» òÅêà ÕðÅÀ°ä Çëð ÇÂÔ ×ðÆì ÇÕÃÅé å» ÁÅêä¶-ÁÅê ÔÆ ÖÅñÆ Õð
ç¶ä׶Í
ëÅÇ÷ñÕÅ ÓÚ ñ¾×¶ ÇàÀ±ìò˵ñ» çÅ êÅäÆ êÆä ï¯× éÔƺ-ǧÜÆéÆÁð
í¹Çê§çð ÇçØ
ëÅÇ÷ñÕÅ, F éò§ìð (çÜÆò Þ»ì)-ôÇÔð ÓÚ êÅäÆ çÆ ÃêñÅÂÆ ñÂÆ ò¾Ö-ò¾Ö
æÅò» Óå¶ ñŶ ׶ ÇàÀ±ìòËñ ê§ê» ÓÚ Ç÷ÁÅçÅåð ê§ê» çÅ êÆä çÅ êÅäÆ
êÆä ï¯× éÔƺ þÍ ÁÇÜÔ¶ ÓÚ ÇÂÔ êÅäÆ êÆ Õ¶ ÁÅêä¶ ÇÃÔå éÅñ ÇÖñòÅó
ÕðéÅ þÍ ÇÂà ׾ñ çÅ Ö¹ñÅÃÅ ÁÅÂÆ.àÆ.ÁÅÂÆ. ð±óÕÆ ç¶ êz¯ëËÃð Áå¶
ëÅÇ÷ñÕÅ çÆ íñÅÂÆ ñÂÆ Õ§î Õð ðÔ¶ ǧÜÆéÆÁð í¹Çê§çð ÇÃ§Ø ò¾ñ¯º
ò¾Ö-ò¾Ö ê§ê» ç¶ êÅäÆ çÆ Ü»Ú ÕðòŶ ׶ ÜÅä 寺 ìÅÁç Ô¯ÇÂÁÅ þÍ
êz¯ëËÃð í¹Çê§çð ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Á§ÇîzåÃð ç¶ êìÇñÕ þñæ ç¶ ÚÆë
ǧÜÆéÆÁð Ã: ÔðÜÆå ÇÃ§Ø ò¾ñ¯º ôÇÔð ç¶ ò¾Ö-ò¾Ö ÇàÀ±ìòËñ» 寺 ñ¶
׶ êÅäÆ ç¶ Ã˺êñ» çÆ ÕÆåÆ ×ÂÆ Ü»Ú å¯º ìÅÁç Ü»Ú ÓÚ þðÅéÆÜéÕ éåÆܶ
ÃÅÔîä¶ ÁŶ ÔéÍ ôÇÔð ç¶ ò¾Ö-ò¾Ö æÅò» Óå¶ ñ¾×¶ AC ÇàÀ±ìòËñ ê§ê»
ÓÚ¯º E ÁÇÜÔ¶ ê§ê Ôé ÇÜé·» çÅ êÅäÆ ÇìñÕ¹ñ êÆä ï¯× éÔƺ þÍ êz¯ëËÃð
í¹Çê§çð ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÁÅçðô é×ð, ìÅçñ ÕÅñ¯éÆ, ÁËî.ÃÆ. ÕÅñ¯éÆ,
êzåÅê ìÅ×-A Áå¶ Ã§ÜÆò ÇÃé¶îÅ ÇàÀ±ìòËñ ê§ê» ç¶ êÅäÆ ÓÚ ëñ¯ðÅÂÆâ
çÆ îÅåðÅ ÇÂÕ å¯º â¶ã ÇîñÆ×zÅî êzåÆ ñÆàð þÍ êÅäÆ ÓÚ êzåÆ ñÆàð ÇÂÕ
ÇîñÆ×zÅî 寺 ؾà ëñ¯ðÅÂÆâ çÆ îÅåðÅ òÅñÅ êÅäÆ êÆä ï¯× Ô¹§çÅ þÍ
êz¯ëËÃð ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ëÅÇ÷ñÕÅ ÇâÃàzÆÇìÀ±àðÆ, ÁËÃ.âÆ.ÁËî. ð¯â
òÅñÅ ÇàÀ±ìòËñ, ìÅèÅ ÇàÀ±ìòËñ ê§ê ç¶ êÅäÆ ÓÚ ëñ¯ðÅÂÆâ çÆ îÅåðÅ
@.C 寺 @.AE ÇîñÆ×zÅî êzåÆ ñÆàð Ô¯ä ÕÅðé ÇÂÔ êÅäÆ Ãí 寺 òèÆÁÅ
Áå¶ êÆä ï¯× þÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ ØÅÔ î§âÆ, ôËñ¯ þºâ ê¿ê, êzåÅê ìÅ×-B,
ØÅÔ î§âÆ A Áå¶ B ê§ê ç¶ ÇàÀ±ìòËñ ç¶ êÅäÆ ù òÆ êÆä ï¯× ÇÕÔÅ ÜÅ
ÃÕçÅ þ êð ܶÕð âÅÕàð» çÆ íÅôÅ ÓÚ ×¾ñ ÕÆåÆ ÜÅò¶ å» À¹Õå ê§ê» ç¶
êÅäÆ ÓÚ òÆ ëñ¯ðÅÂÆâ Ç÷ÁÅçÅ þÍ À¹é·» ñ¯Õ» ò¾ñ¯º ÁÅêä¶ Øð» ÓÚ
ÁÅð.ú. ñÅ Õ¶ êÅäÆ ù ÃÅë ÕÆå¶ ÜÅä ç¶ ÁêéŶ ÜÅ ðÔ¶ åðÆÕ¶ ù ×ñå
ç¾Ãç¶ Ô¯Â¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà éÅñ ÕÅëÆ êÅäÆ ì¶ÕÅð Ô¯ Ü»çÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ
ÇÕ ÁÅð.ú. ðÅÔÆ B@ ñÆàð êÅäÆ ÇòÚ¯º A ñÆàð êÅäÆ ÃÅë Ô¹§çÅ þÍ Ãí 寺
òèÆÁÅ ×¾ñ ÇÂÔ þ ÇÕ ñ¯Õ éÇÔðÆ êÅäÆ ÖðÆçä çÆ ìÜŶ ôÇÔð ç¶ Ãí 寺
òèÆÁÅ ÇàÀ±ìòËñ ê§ê» 寺 êÅäÆ ÇñÁÅ Õ¶ êÆä ñÂÆ Áå¶ ÖÅäÅ ìäÅÀ¹ä ñÂÆ
òðåä å» Ãí 寺 òèÆÁÅ Ô¯ò¶×ÅÍ
ÃîÅÇÜÕ Õ¹ðÆåÆÁ» ç¶ õÅåî¶ ñÂÆ ñ¯Õ» çÅ ÃÇÔï¯× ÷ð±ðÆ-Ç×¾ñ
íñÅÂÆÁÅäÅ, F éò§ìð (ÜÃêzÆå ÇóØ)-ê³ÜÅì Á³çð òè ðÔ¶ éô¶, íð±ä
Ô¾ÇåÁÅ, ç閭 êzæÅ Áå¶ ØàçÅ ÜÅ ÇðÔÅ Çñ³× Áé¹êÅå ÁÅÇç ÃîÅÇÜÕ
Õ¹ðÆåÆÁ» 鱧 õåî Õðé ñÂÆ ÃîÅÜ Ã¶òÆ Ã³ÃæÅò», ï±æ Õñ¾ì», Çê³âÅ çÆÁ»
×ÌÅî ê³ÚÅÇÂå» Áå¶ ÁÅî ñ¯Õ» çÅ ÃÇÔï¯× ì¶Ô¾ç ÷ð±ðÆ þ å» ÇÕ éð¯Â¶ å¶
ÇòÕÃå ÃîÅÜ çÆ ÇÃðÜäÅ ÕÆåÆ ÜÅ ÃÕ¶Í ÇÂÔ ÇòÚÅð Ç÷ñ·Å ÃîÅÇÜÕ
ùð¾ÇÖÁÅ Áå¶ ìÅñ ÇòÕÅà íñÅÂÆ ÁøÃð ðÅÜÇò³çð ÇÃ³Ø Ç×¾ñ é¶ ìÆåÆ ôÅî
ÃîÅÜÇÕ Ã¹ð¾ÇÖÁÅ ÇòíÅ× Ç÷ñ·Å î¹ÕåÃð ò¾ñº¯ Çéð¯ñ öòŠçÃæÅ ç¶
ÃÇÔï¯× éÅñ Çê³â è±ñÕ¯à ÇòÖ¶ ê³ÜÅìÆ ï±éÆòðÇÃàÆ êÇàÁÅñÅ çÆ àÆî
ò¾ñº¯ ֶⶠ׶ éÅàÕ ÒÇî¼àÆ ð¹çé Õð¶Ó çÆ ÃîÅêåÆ À¹êð§å ñ¯Õ» ç¶
íÅðÆ ÇÂÕ¾á 鱧 çì¯èé ÕðÇçÁ» êz×à ÕÆå¶Í ÇÂà êz¯×ðÅî ÇòÚ ìå½ð
î¼¹Ö îÇÔîÅé òܺ¯ êÔ§¹Ú¶ î¯Ôé í¹Çê³çð ÇÃ³Ø ÁËÃ. âÆ. ÁËî Ç×¾çóìÅÔÅ
Áå¶ Ü×ÜÆå ÇÃ³Ø í¹×åÅéÅ âÆ. ÁËÃ. êÆ Ç×¾çóìÅÔÅ é¶ òÆ ÁÅêä¶ Ã§ì¯èé
ç½ðÅé ñ¯Õ» 鱧 éÇôÁ» 寺 ç±ð ðÇÔä çÆ êz¶ðéÅ Çç¾åÆÍ ÇÂà î½Õ¶
ì¯ñÇçÁ» Ü×çÆê ÇÃ³Ø ÕÅñŠïãÆ êzèÅé Çéð¯ñ öòŠçÃæÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ
ÃîÅÇÜÕ ì¹ðÅÂÆÁ» 鱧 Öåî Õðé ñÂÆ Ã§ÃæÅ òÚéì¾è þÍ ÁŶ ԯ¶ ÃÅð¶
îÇÔîÅé» Áå¶ ê¼åðÕÅð íÅÂÆÚÅð¶ çÅ Çòô¶ô ÃéîÅé ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ìÅÃîåÆ çÅ íÅÁ ؼà Çîñä ÕðÕ¶ ÇÕÃÅé ÇéðÅô
î¹ÕåÃð, F éò§ìð (ðäÜÆå ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯º)-ÇêÛñ¶ òð¶· ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÇÂÃ
òÅð AABA ìÅÃîåÆ çÅ ð¶à Á¾è 寺 òÆ Ø¼à Çîñ ÇðÔÅ þ ÇÜà ÕÅðé ÇÕÃÅé»
ÇòÚ íÅðÆ ÇéðÅôÅ þÍ Çê³â ÃîÅØ ç¶ Á×»Ôòè± ÇÕÃÅé Õ³òñÜÆå ÇÃ³Ø ÃîÅØ
é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇêÛñ¶ ò𶷠êzåÆ Õ¹Ç³àñ C Ô÷Åð íÅÁ Çîñä ÕÅðé ÇÂÃ
òÅð ÇÕÃÅé» é¶ ÕÅøÆ ðÕì¶ ÇòÚ ìÅÃîåÆ çÆ ÇìÜÅÂÆ ÕÆåÆ ÃÆ êð ÇÂà òÅð
ìÅÃîåÆ çÅ íÅÁ ÇÃðø AG ý ð¹ê¶ êzåÆ Õ¹Ç³àñ Çîñ ÇðÔÅ þÍ ÇÕÃÅé»
ò¾ñ¯º ê¹¼å» ò»× êÅñÆ øÃñ çÆ Ô¯ ðÔÆ ì¶ÕçðÆ ÕÅðé ÇÕÃÅé» ù íÅðÆ á¶Ã
êÔ§¹ÚÆ þÍ À¹é·» ÃðÕÅð 寺 î³× ÕÆåÆ ÇÕ ìÅÃîåÆ çÅ ê±ðÅ î¹¼ñ
ç¹ÁÅÇÂÁÅ ÜÅò¶Í
îÅñ ÁÇèÕÅðÆÁ» Óå¶ ÃÅìÕÅ Ãðê³Ú ù éÅÜÅÇÂ÷ øÃÅÀ¹ä çÅ ç¯ô
î¹ÕåÃð, F éò§ìð (ìñç¶ò ÇÃ³Ø í§î)-î¹ÕåÃð çÆ ì±óÅ ×¹¾Üð ð¯â Óå¶
ÃÇæ¾å ÇÂÕ êñÅà çÆ ×ÿå ÁñÅàî˺à òÃÆÔå çðÜ Õðé ç¶ îÅîñ¶ ÇòÚ ÃæÅéÕ
ê¹Çñà ò¾ñ¯º îÅñ ÁÇèÕÅðÆÁ» Áå¶ Çê³â Ú¾Õ îÔ»ì¾èð ç¶ ÃÅìÕÅ Ãðê³Ú
Çòð¹¾è çðÜ Õ¶Ã ù óì³Çèå Çèð ÁÃñ¯º éÅÜÅÇÂ÷ Áå¶ ÇÃÁÅÃÆ çìÅÁ Ô¶á
ÕÆåÆ ×ÂÆ ÕÅðòÅÂÆ ÕðÅð Çç¾åÅ þÍ ÇÂÕ åÃçÆÕô¹çÅ ÇìÁÅé ÔñøÆÁÅ ðÅÔƺ
ç¯ôÆÁ» çÆ ÃÈÚÆ ÇòÚ ôÅîñ Çê³â Ú¾Õ îÔ»ì¾èð ç¶ ÃÅìÕÅ Ãðê³Ú Ã:
ùÖç¶ò ÇÃ³Ø é¶ î¹¼Ö î³åðÆ ê³ÜÅì, îÅäï¯× ÚÆë ÜÃÇàà ê³ÜÅì Áå¶
ÔÇðÁÅäÅ ÔÅÂÆÕ¯ðà, îé¹¾ÖÆ ÁÇèÕÅð ÕÇîôé Áå¶ Ú¶ÁðîËé Áé¹Ã±ÇÚå ÜÅåÆ
íñÅÂÆ ÕÇîôé ù ÇÂÔ Þ±áÅ êðÚÅ ð¾ç ÕðÕ¶ ÇÂéÃÅø çÆ î³× ÕÆåÆ ×ÂÆ þÍ
ùÖç¶ò ÇÃ³Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ã ç¶ íÅÂÆ ÜðéËñ ÇÃ³Ø ù ÖÃðÅ é§ìð CDIC
çÅ êñÅà ÇîåÆ AE ÁÕå±ìð AIGG ù ÁñÅà ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÃÆ å¶ íðÅ çÆ î½å
î×𯺠ÇÂà ÁñÅàî˺à çÆ ÕÅêÆ ÃÅⶠìÅê ù ÇîñÆ ÃÆ ÇÜà çŠdzåÕÅñ çðÜ
ÕðòÅÀ¹ä ñÂÆ îÅñ ÇòíÅ× ÓÚ çðÖÅÃå Çç¾åÆ ÃÆÍ À¹é·» ç¯ô ñÅÇÂÁÅ ÇÕ
ÇÂà նà çÆ î¹ç¾ÂÆ Çèð ò¾ñ¯º À¹Ã 綶 êñÅà çÅ ÖÃðÅ é§ìð CFAG ç¾ÃÕ¶
Çéð¯ñ ÇÃÁÅÃÆ çìÅÁ Ô¶á ê¹Çñà 寺 À¹Ôç¶ Ãî¶å îÅñ ÁÇèÕÅðÆÁ» Óå¶
êðÚÅ çðÜ ÕðòÅ Çç¾åÅ Áå¶ êËö å¶ åÅÕå çÆ ÷¯ð éÅñ êñÅà Óå¶ éÅÜÅÇÂÜ
Õì÷Å Õð ÇñÁÅ þ, Ü篺ÇÕ ÖÃðÅ é§ìð CFAG î¶ð¶ êñÅà (ÖÃðÅ é§ìð CDIC)
寺 ÕðÆì Á¾èÅ ÇÕñ¯îÆàð ç±ðÆ Óå¶ þÍ Ã¹Öç¶ò ÇÃ³Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÜðéËñ
ÇÃ³Ø çÅ ÕÅùéÆ òÅÇðà ԯä ÕÅðé À¹Ô ÇÂà êñÅà çÅ ÜÅÇÂ÷ îÅñÕ þÍ À¹é·»
êðÚÅ çðÜ ÕðÕ¶ ÷¯ðÅòð Çèð Çòð¹¾è ÕÅùéÆ ÕÅðòÅÂÆ ÕÆå¶ ÜÅä çÆ î³×
ÕÆåÆ þÍ
ð¶ñ ð¯Õ¯ Á§ç¯ñé ç¶ î¾ç¶é÷ð ê¹ñà ðÔƺ î¹ÃåËç
Áì¯Ôð, F éò§ìð (í¹Çê§çð ÇÃ§Ø ìðÅó)-ÇÃ¾Ö Ã§×áé» ò¾ñ¯º ê§ÜÅì ÇòÚ
Á¾Ü ð¶ñ ð¯Õ¯ Á§ç¯ñé ç¶ ÕÆå¶ ÁËñÅé ç¶ î¾ç¶é÷ð ÃæÅéÕ ê¹Çñà êzÃÅÃé
ò¾ñ¯º ôÇÔð ÇòÚ ôÖå ùð¾ÇÖÁÅ ç¶ êzì§è ÕÆå¶ ×¶ ÃéÍ é×ð æÅäÅ é§ìð
A Áå¶ B ç¶ ê¹ÇñÃ ç¶ ÜòÅé» ù ð¶ñò¶ Ãà¶ôé Áå¶ Ô¯ð ò¾Ö-ò¾Ö æÅò» Óå¶
ñ×ÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÃÆÍ é×ð æÅäÅ ç¶ êzíÅðÆ Ã: ÔðÜÆå ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
ôÇÔð ÇòÚ ô»åÆ ìäÆ Ô¯ÂÆ ÔËÍ ÇÕå¶ òÆ Õ¯ÂÆ ð¶ñ ð¯Õ¯ êz¯×ðÅî ò¶Öä ù
éÔƺ ÇîÇñÁÅÍ ê¹Çñà ÃÅðÅ Ççé ×ôå ÕðçÆ ðÔÆÍ
ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ ÇòÚ ì¾ÇÚÁ» é¶ ò¼Ö-ò¼Ö îÅâñ êzçðÇôå ÕÆå¶
îñ¯à, F éò§ìð, (×¹ðîÆå ÇÃ³Ø î¼Õó)-ôÇÔð ç¶ åÇÔÃÆñ ð¯â Óå¶ ÃÇæå
ÃðÕÅðÆ ÃÆéÆÁð ÃËÕ§âðÆ ÃÕÈñ ÇòÖ¶ Á¾Ü ÇÂÕ Ççé» åÇÔÃÆñ ê¼èðÆ
ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ ÕðòÅÂÆ ×ÂÆ ÇÜà ÇòÚ åÇÔÃÆñ îñ¯à 寺 ò¾Ö ò¾Ö
ÃðÕÅðÆ Áå¶ ×Ëð ÃðÕÅðÆ ÃÕÈñ» ç¶ ì¾ÇÚÁ» é¶ ÁÅêä¶ îÅâñ ÇåÁÅð ÕðÕ¶
ê¶ô ÕÆå¶Í ÇÂà ç½ðÅé ê¯Ãàð î¶ÇÕ³× Áå¶ ÃòÅñ ÜòÅì î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ
ÕÅéò˺à ÃÕÈñ é¶ ìÅÜÆ îÅðÆÍ ÜçÇÕ êzï¯×Æ î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ
ÁËÃ.âÆ.ÃÆéÆÁð ÃËÕ§âðÆ ÃÕÈñ é¶ ÁÅêäÆ ÃðçÅðÆ ÕÅÇÂî ÕÆåÆ, ÜçÇÕ ÇÂÃ
ç½ðÅé ÕðòŶ íÅôé î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ ÁÇèÁÅêÕ ÜÃÇò§çð Õ½ð é¶ ÁÅêä¶ ôìç»
ðÅÔƺ Ãí ù ÁÅÕðÇôå ÕÆåÅÍ ÇÂà êzçðôéÆ ÇòÚ ìÅçñ ÃÕÈñ ç¶ ì¾ÇÚÁ»
ò¾ñ¯º ×ñ¯ìñ òÅðÇî³× ç¶ Ãì§è ÇòÚ ìäŶ ÇÂÕ êz¯ÜËÕà é¶ ç¶Öä òÅÇñÁ»
ù ïÚä ñÂÆ îÜìÈð Õð Çç¾åÅÍ ð¯ñ êñ¶Á î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ íÅ×Ãð, Ú§éÈ Áå¶
ë¹¾¬ Ö¶óÅ ÃÕÈñ» çÆÁ» àÆî» é¶ ´îòÅð êÇÔñ¶ Çå³é¶ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆå¶Í
ÇÂà î½Õ¶ ÃÕÈñ ç¶ Çê³ÌÃÆêñ Õð¹äÅ ÃÚç¶òÅ é¶ Ççé ì Ççé קèñ¶ Ô¹§ç¶
ÜÅ ðÔ¶ òÅåÅòðé Óå¶ ÇÚ³åÅ êz×à ÕÆåÆÍ Ç÷ñ·Å ÃÅdzà ùêðòÅÇÂ÷ð ÃzÆ
ìñÇò³çð ÇÃ³Ø é¶ òÆ ÁÅêä¶ ÇòÚÅð ê¶ô ÕÆå¶Í ÇÂà åÇÔÃÆñ ê¼èðÆ
ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ ç¶ Á³å ÇòÚ ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ Ã: ÔðêzÆå ÇÃ³Ø Õ¯àíÅÂÆ,
é×ð Õ½ºÃñ êzèÅé ðÅî ÇóØ, À¹ê êzèÅé ÃzÆîåÆ À¹ôÅ ×¹êåÅ, íÅÜêÅ ç¶
îé¯Ôð ñÅñ éÅ×êÅñ, ïî éÅæ ÕÅñóÅ, Õ½ºÃñð Ü×åÅð ìðÅó, ÃåÆô ÁÃÆÜÅ,
ÁÇèÁÅêÕ ÁÅ×È îÅ: ÇÔ³îå ÇÃ³Ø ÁÅÇç é¶ ÇÂà ç½ðÅé ܶåÈ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù
ÇÂéÅî åÕÃÆî ÕÆå¶Í ÇÂéÅî ò§â ÃîÅð¯Ô ç½ðÅé Ãà¶Ü ÃÕ¾åð çÆ í¹ÇîÕÅ îÅ:
ÔÇðíÜé ÇêzÁçðôÆ é¶ ÇéíÅÂÆÍ
àzËÇøÕ Çéïî» Ãì³èÆ ÇÃÖñÅÂÆ ñÂÆ ÇÂÕ ð¯÷Å òðÕôÅê ñÅÂÆ
î¹ÕåÃð, F éò³ìð (çðçÆ, ùÖêÅñ ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯º)-ê³ÜÅì ê¹Çñà Ãà¶à
ÁêËÕà Õî¶àÆ øÅð ÁËé. ÜÆ. ú. êz¯ÜËÕà Ç÷ñ·Å î¹ÕåÃð ò¼ñ¯º Ã:
×¹ðêzÆå ÇÃ³Ø Ç×¾ñ ÁËÃ. ÁËÃ. êÆ. î¹ÕåÃð çÆ êzèÅé×Æ Ô¶á ò¾Ö-ò¾Ö
ÃÕÈñ» ÇòÚ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù àzËÇøÕ Çéïî» å¯º ÜÅäÈ ÕðòÅÀ¹ä ñÂÆ ð¯â öøàÆ
Õñ¾ì» çÅ ×áé ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÃÆÍ À¹é·» Õñ¾ì» ç¶ î˺ìð» ù àzËÇøÕ Çéïî»
Ãì³èÆ ÇÃÖñÅÂÆ ç¶ä ñÂÆ ÇÂÕ ð¯÷Å òðÕôÅê ð˼â ÕðÅà íòé î¹ÕåÃð ÇòÖ¶
ñÅÂÆ ×ÂÆÍ ÇÂà Ãì³èÆ òè¶ð¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç³ÇçÁ» Õî¶àÆ ç¶ î˺ìð ÃÕ¾åð
âÅ: ÜÃêÅñ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà òðÕôÅê ç¶ î¹¾Ö îÇÔîÅé âÅ: ìñÇܳçð
ÇÃ³Ø âÆ. ÁËÃ. êÆ. (ÁËÚ) Ãé, ÜçÇÕ êzèÅé×Æ âÅ: éð¶ô êðÈæÆ î˺ìð
ÃÕ¾åð Çøð¯÷ê¹ð ð¶ºÜ é¶ ÕÆåÆÍ ÃzÆîåÆ Ôðç¶ò Õ½ð Ç×¾ñ ÃÕ¾åð Ç÷ñ·Å
ð˼â ÕðÅà ïÃÅÇÂàÆ Çòô¶ô å½ð Óå¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ òðÕôÅê ÇòÚ ÃðÕÅðÆ
ÃÆéÆÁð ÃËÕ³âðÆ ÃÕÈñ À¹ç¶Õðé, æ»ç¶òÅñÅ, ×¹ñÅì¶òÅñÅ, í¹ñ¶ðÆÁ»,
ÇôòÅÇñÕ êìÇñÕ ÃÕÈñ, öºà ïñÜð ÃÕÈñ, ÁÅçðô ÃÆéÆÁð ÃËÕ§âðÆ ÃÕÈñ
ç¶ ð¯â öøàÆ Õñ¾ì» ç¶ î˺ìð» é¶ ÇÔ¾ÃÅ ÇñÁÅÍ òðÕôÅê çÆ ô¹ðÈÁÅå
ÇòÚ Ç÷ñ·Å àzËÇøÕ Ç³ÚÅðÜ çðôé ÇÃ³Ø é¶ ÃÅÇðÁ» ù ÜÆ ÁÅÇÂÁÅ ÇÕÔÅ å¶
ÇòíÅ× çÆÁ» ×åÆÇòèÆÁ» ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆÍ àzËÇøÕ Ô½ñçÅð Ã: ×¹ðîÆå
ÇÃ³Ø é¶ ÃÅÇðÁ» ù àzËÇøÕ Çéïî», ÃóÕ Çڳ鷻 å¶ ð¯â öøàÆ Çéïî» çÆ
ÇòÃæÅð éÅñ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆ Í î¹ÕåÃð ç¶ àzËÇëÕ Ç§ÚÅðÜ ÔÇð§çð ÇçØ
é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃÅñ B@@H ç½ðÅé ÃóÕ çÆÁ» ØàéÅò» Ãì¿èÆ A@I îÅîñ¶ çð÷
ÕÆå¶ ×¶ Ôé Áå¶ GD ÇòÁÕåÆÁ» çÆÁ» î½å» Ô¯ÂÆÁ» Í ÇÂà åð·» ÃÅñ B@@I
ÇòÚ Ô¹ä å¾Õ HA îÅîñ¶ çðÜ ÕÆå¶ ×¶ Ôé Áå¶ DG î½å» å¶ GG ñ¯Õ ÃóÕ
ç¹ðØàéÅò» ÇòÚ ÷õîƺ ԯ¶ Ôé Í òðÕôÅê ç½ðÅé ÇÂ毺 çÆ êzÇþè ÃîÅÜ
öòÆ Ã§ÃæÅ ñÅÇÂéÅ÷ Õñ¾ì î¹ÕåÃð ç¶ êzèÅé çðôé ÇÃ§Ø Áå¶ î˺ìð» é¶
ÃÇÔï¯× Çç¾åÅ Í âÅ: ìñÇò§çð ÇÃ§Ø âÆ ÁËà êÆ î¹ÕåÃð é¶ òÆ ÁÅêä¶
ÇòÚÅð êÌ×à ÕÆå¶Í âÅ: éð¶ô êðÈæÆ é¶ òÆ ÁÅêä¶ ÇòÚÅð êÌ×à ÕÆå¶Í
òÆð ùÖò§å 鱧 ÒéÇð³çð ìÆìÅ ïÅç×ÅðÆ ÁËòÅðâÓ éÅÿ ÃéîÅÇéÁÅ ÜÅò¶×Å
øðÆçÕ¯à, F éò§ìð (×°ðîÆå ÇóØ)-éËôéñ ï±æ òËñø¶Áð Õñ¾ì øðÆçÕ¯à ç¶
êzèÅé ×¹ðÚðé ÇÃ§Ø Áå¶ ÃÕ¾åð ùéÆñ Ú§ÇçÁÅäòÆ é¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆ þ
ÇÕ À¹é» ç¶ Õñ¾ì ò¾ñ¯º BA éò³ìð 鱧 îÔÅåîÅ ×»èÆ îËî¯ðÆÁñ ÃÆ: ÃËÕ§:
ÃÕ±ñ, øðÆçÕ¯à ÇòÖ¶ ÕðòŶ ÜÅ ðÔ¶ ðÅÜ ê¾èðÆ ÃîÅ×î ÒèÆ ê³ÜÅì çÆ @IÓ
ÇòÚ, ñ¯Õ ×ÅÇÂÕ òÆð ùÖò§å 鱧 ÒéÇð³çð ìÆìÅ ïÅç×ÅðÆ ÁËòÅðâÓ éÅñ
ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà êz¯×ðÅî ÓÚ òÆð ùÖò§å-Çîà éÆñ±, ÕÅî¶âÆ
ÕñÅÕÅð Ü×åÅð ܾ×Æ-ÁÇîz§å Û¯à±, ùðÜÆå Ç×¾ñ-Çîà ÃÅìð, ùÖÇò³çð
ù¾ÖÅ ÁÅÇç ÕñÅÕÅð îé¯ð³Üé Õðé׶Í
ÃÈìÅ ê¼èðÆ î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ âÆ. ¶. òÆ. ÃÕÈñ ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆ ÛŶ
îñ¯à, F éò§ìð (×¹ðîÆå ÇÃ³Ø î¼Õó)-âÆ. ¶. òÆ êìÇñÕ ÃÕÈñ îñ¯à ç¶
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ ÃÈìÅ ê¼èðÆ î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ çÈÜÅ å¶ åÆÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ
ÕðÕ¶ ÇÂñÅÕ¶ Áå¶ ÃÕÈñ ç¶ éÅñ éÅñ ÁÅêä¶ îÅÇêÁ» çÅ é»Á ð½ôé ÕÆåÅ þÍ
ÃÕÈñ ç¶ Çêz³ÃÆêñ ÃzÆ ÜÆ. ÃÆ. ôðîÅ é¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç³ÇçÁ» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
ìàÅñÅ ÇòÖ¶ ÕðòŶ ׶ îÔÅåîŠԳà ðÅÜ ÁÅðÆÁé ï¹òÅ ÃîÅ×î ÇòÚ ÇÔ³çÆ
íÅôé î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ ׶ ÇÜà ÇòÚ ÇÂÇôå Áå¶ Çòôò ÜËé é¶ ´îòÅð çÈÜÅ
Áå¶ åÆÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅ ÜçÇÕ ÃòÅñ ÜòÅì î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ åêÇÕô é¶ òÆ
çÈÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ Çê³ÌÃÆêñ ÃzÆ ÜÆ. ÃÆ. ôðîÅ é¶ ÇÂà êzÅêåÆ ñÂÆ
ÃÕÈñ ÃàÅø ÇòÇçÁÅðæÆ Áå¶ À¹é·» ç¶ îÅÇêÁ» ù òèÅÂÆ Çç¾åÆ þÍ
ÃÅÇÔåÕÅð êÌÆåî ê̶îÆ çÆ î½å Óå¶ ç°¼Ö êÌ×à
Õ¯àÕê±ðÅ, F éò³ìð (î¯Ôð Ç×¼ñ)-ÃÅÇÔå ÃíÅ, øðÆçÕ¯à, Õ¯àÕê±ðÅ å¶
ìðéÅñÅ ç¶ î¯ãÆ î˺ìð» ÓÚ Ç×ä¶ Ü»ç¶ ÃÅÇÔåÕÅð, ê¼åðÕÅð, ÕòÆ å¶
ÕÇîÀ±ÇéÃà ÁÅ×± ÕÅ. êÌÆåî ê̶îÆ éÇîå Á³Çåî ÁðçÅÃ å¶ ôðè»ÜñÆ
ÃîÅð¯Ô H éò³ìð ù ç°êÇÔð¶ A òܶ î°Ô¼ñÅ ÇéðîÅäê°ðÅ, òÅàð òðÕà ç¶
Çê¼Û¶ î°Ô¼ñŠðð×Åê°ðÆ Õ¯àÕê±ðÅ ÇòÖ¶ Ô¯ ÇðÔÅ ÔËÍ ÃÅÇÔå ÃíÅ Õ¯àÕê±ðÅ
ç¶ ÃðêÌÃå ÔðÇî³çð ÇÃ³Ø Õ¯ÔÅð òÅñÅ, êÌèÅé ÷¯ðÅ ÇÃ³Ø Ã³è±, ôÅÔ Úîé,
î¶ØðÅÜ ôðîÅ, ÕÅñÅ ðÅî Áîð, çðôé Ç×¼ñ, éðËä ÇÃ³Ø î³Ø¶óÅ, êòé ×°ñÅàÆ,
ðÅÜêÅñ ÇóØ, êÌÆåî ÇÃ³Ø ÚÇÔñ, ×°ðÇܳçð îÅÔÆ, ðÇî³çðêÅñ ÇóØ
Çã¼ñ¯º, Á³ÇîÌå ܯôÆ, Ö°ôò³å ìð×ÅóÆ, ðäÜÆå ÇÃ³Ø Õ³òñ, Ü×ÜÆå
ÇêÁÅÃÅ, ×°ðî¶ñ î±ðåÆÕÅð, îéçÆê ÇÃ³Ø Õ˺æ, ÁËÃ. ìðÇܳçð, ÔðÆ ÇóØ
î¯ÔÆ, ðÅÇܳçð ܼÃñ, À°ç¶ ð³ç¶ò, ÇôÁÅî ð³çð çÆêåÆ, Õ°ñçÆê îÅä±³Õ¶,
ÃÆîÅ ÚÅòñÅ ÃíÅ ç¶ ÁÔ°ç¶çÅð» å¶ î˺ìð» é¶ êÌÆåî ê̶îÆ çÆ î½å Óå¶
ç°¼Ö êÌ×à ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ À°é·» é¶ ÁÅêäÆÁ» ÕÇòåÅò» ÇòÚ ÃîÅÇÜÕ éÅ
ìðÅìðÆ å¶ ÇîÔéåÕô ñ¯Õ» çÆ Ç÷³ç×Æ ù ÇÚåÇðÁÅ ÔËÍ
×¹ðê¹ðì çÆ Ö¹ôÆ ÓÚ èÅðÇîÕ ÃîÅ×î Ô¯ÇÂÁÅ
î¹ÕåÃð, F éò³ìð (çðçÆ)-Á¾Ü ÇÂ毺 íÅÂÆ îÔ» ÇÃ³Ø ÕÅñÜ Ç³ÜÆÁÇð³×
ÇòÖ¶ Ãî±Ô ÃàÅø î˺ìð» Áå¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» òñ¯º ÃzÆ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ
ç¶ ×¹ðê¹ðì çÆ Ö¹ôÆ ÇòÚ ÃzÆ ×¹ð± ×z§æ ÃÅÇÔì ÜÆ çÆ Ô÷±ðÆ ÇòÚ êÅá
ÕðòŶ ×Â¶Í í¯× À¹êð§å ÕÆðåéƶ Üæ¶ òñ¯º ÕÆðåé ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅò» àËÕéÆÕñ î˺ìð ×¹ðëÇåÔ ÇÃ³Ø Ç×¾ñ, Çê³ÌÃÆêñ
Ã: ×ð¶òÅñ Áå¶ Ãî±Ô ÃàÅø î˺ìð òÆ î½Ü±ç ÃéÍ ÃîÅ×î À¹êð§å Ã: Ç×¾ñ
é¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù ÃzÆ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ Üéî ÇçÔÅó¶ çÆ òèÅÂÆ
Çç¾åÆ Áå¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù ÃîÅÇÜÕ ì¹ðÅÂÆÁ» 寺 ç±ð ðÇÔä çÆ êz¶ðéÅ
Çç¾åÆÍ Ã: Ç×¾ñ é¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù íð¯ÃÅ ÇçòÅÇÂÁ» ÇÕ ÜñçÆ ÔÆ ÕÅñÜ
Á³çð ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì çÆ ÇÂîÅðå ìéÅÀ¹ä çÅ íð¯ÃÅ òÆ ÇçòÅÇÂÁÅÍ ÕÅñÜ
ç¶ Çêz³ÃÆêñ Ã: ×ð¶òÅñ é¶ òÆ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù çì¯èé ÕÆåÅÍ |
Çî¼ñ î÷ç±ð» çÆÁ» î³×» Ãì³èÆ òøç À°µÚ ÁÇèÕÅðÆÁ» ù ÇîÇñÁÅ
Õ¯àÕê±ðÅ, F éò³ìð (î¯Ôð Ç×¼ñ)-ÁÅêäÆÁ» Ô¼ÕÆ î³×» îéÅÀ°ä ñÂÆ ÇêÛñ¶ AF
Ççé» å¯º ð¯Ã èðé¶ Óå¶ ìËᶠóèò» Çî¼ñ ç¶ î÷ç±ð» çÆÁ» î³×» Ãì³èÆ ñ¯Õ
Üé ôÕåÆ êÅðàÆ Ç÷ñ·Å øðÆçÕ¯à ç¶ êÌèÅé ì¯Ôó ÇÃ³Ø ØÅð± çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á
ÇÂÕ ÇâêàÆ ÕÇîôéð å¶ ÁËÃ. ÁËÃ. êÆ. øðÆçÕ¯à ù ÇîÇñÁÅ Áå¶ î³×» 寺 ÜÅä±
ÕðòÅÇÂÁÅ Áå¶ ÇêÛñ¶ Ã ç½ðÅé î÷ç±ð» å¶ Çî¼ñ êÌì³èÕ» çðÇîÁÅé Ô¯ÇÂÁÅ
ÃîÞ½å¶ ìÅð¶ òÆ ×¼ñìÅå ÕÆåÆ ×ÂÆÍ Ç÷ñ·¶ ç¶ ç¯Ô» À°¼Ú ÁÇèÕÅðÆÁ» é¶ î÷ç±ð»
çÆÁ» Ãî¼ÇÃÁÅò» Ô¼ñ ÕðÅÀ°ä çÅ íð¯ÃÅ Çç¼åÅÍ òøç ÇòÚ îÇÔ³çð Õ½ð, ìÇÚ¼åð
Õ½ð, ì¶Á³å ÇÃØ, êðî¶ôð, íðå Ú½èðÆ, ÃðìÜÆå Õ½ð, ðÖÇò³çð Õ½ð å¶ Ô¯ð
Çî¼ñ î÷ç±ð ôÅÇîñ ÃéÍ
ÃðÕÅð ìÅÃîåÆ çÆ õðÆç å¶ íÅÁ ÇéôÇÚå Õð¶
îñ¯à, F éò³ìð (ðäÜÆå ÇÃ³Ø êÅÇàñ)-íÅðåÆ ÇÕÃÅé ïÈéÆÁé ñ¾Ö¯òÅñ ìñÅÕ
îñ¯à çÆ îÆÇà³× êzèÅé Çê¾êñ ÇÃ³Ø çÆ êzèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆ, ÇÜà ÓÚ ïÈéÆÁé
ç¶ Ô¯ð ÁÔ¹ç¶çÅð ìñòÆð ÇóØ, ô¹ì¶× ÇÃ³Ø ÁÅÇç ôÅîñ Ô¯Â¶Í îÆÇà³× ÓÚ ñ¶
׶ øËÃñ¶ Áé¹ÃÅð Üæ¶ì³çÆ é¶ ÃðÕÅð 寺 î³× ÕÆåÆ ÇÕ ìÅÃîåÆ AABA çÅ íÅÁ
Áå¶ õðÆç ç¶ ÃðÕÅð ùھܶ êzì³è Õð¶Í À¹é·» î³× ÕÆåÆ ÇÕ éðî¶ çÆ ÃðÕÅðÆ
õðÆç ô¹ðÈ Ô¯ä 寺 êÇÔñŠؾà íÅÁ Óå¶ éðîÅ ò¶ÇÚÁÅ Ç×ÁÅ ÇÂà ñÂÆ ÃðÕÅð
éðî¶ Óå¶ ì¯éà ÁËñÅé¶Í ÁÅ×ÈÁ» é¶ î³× ÕÆåÆ ÇÕ ÕäÕ çÆ ÇìÜÅÂÆ ô¹ðÈ Õð
Çç¾åÆ ×ÂÆ þ Áå¶ éÇÔð» ÓÚ ÜñçÆ å¯º ÜñçÆ êÅäÆ Û¾ÇâÁÅ ÜÅò¶Í
Þ¯é¶ çÆ øÃñ ñÂÆ ì¯éà Çé×±äÅ-ñ¯íêÅ
Õ¯àÕê±ðÅ, F éò³ìð (î¯Ôð Ç×¼ñ)-ÒÕ¶ºçð ÃðÕÅð ò¼ñ¯º ÇÕÃÅé» ù Þ¯é¶ çÆ
øÃñ Óå¶ Çç¼åÅ Ç×ÁÅ E@ ð°êË çÅ ì¯éà Çé×¹äÅ ÔËÍ ÇÂà éÅñ ÇÕÃÅé» çÅ
ÁÅðÇæÕ ØÅàÅ ê±ðÅ éÔƺ Ô°³çÅ, ÇÕÀ°ºÇÕ Ã¯Õ¶ òð×ÆÁ» ÔÅñå» ÇòÚ ÇÕÃÅé» é¶
ÁÅêäÆ ÇîÔéå-î°ô¼Õå éÅñ øÃñ ù êÅÇñÁÅ ÔËÍÓ ÇÂÔ êÌ×àÅòÅ ñ¯Õ íñÅÂÆ êÅðàÆ
Ç÷ñ·Å øðÆçÕ¯à ç¶ ÁÅ×±Á» ìñå¶Ü ÇÃ³Ø ÇüֻòÅñÅ, Õðé é³ìðçÅð é¼æ¶ òÅñÅ
å¶ ×°ðî¶ñ ÇÃ³Ø î¼ñÅ é¶ Ã»Þ¶ ð±ê ÇòÚ ×¼ñìÅå ÕðÇçÁ» ÕÆåÅÍ êÅðàÆ ÁÅ×±Á»
é¶ î³× ÕÆåÆ ÇÕ Õ¶ºçð ÃðÕÅð B@@ ð°êË å¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð A@@ ð°êË ì¯éÃ
ÇÕÃÅé» ù ç¶ò¶ å» Ü¯ ÇÕÃÅé ÁÅðÇæÕ å½ð Óå¶ ðÅÔå îÇÔñà Õð ÃÕäÍ
E@ ÃÅñÅ ÇòÁÕåÆ ò¼ñ¯º ÁÅåî Ô¼ÇåÁÅ
â¼ìòÅñÆ, F éò³ìð (ÇÂÕìÅñ ÇÃ³Ø ô»å)-ìÆåÆ ðÅå ôÇÔð ç¶ ìÅÔðñ¶ ÇԼö ÇòÚ
ÃÇæå Çôò é×ð ÇòÚ ÇÂÕ E@ ÃÅñÅ ÇòÁÕåÆ é¶ ÁÅêäÆ ê¼× éÅñ ëÅÔÅ ñË Õ¶ ÁÅåî
Ô¼ÇåÁÅ Õð ñÂÆÍ êÌÅêå ÜÅäÕÅðÆ Áé°ÃÅð Çê³â â¼ìòÅñÆ ç¶ Çôò é×ð ÇòÚ ÇÂÕ
E@ ÃÅñÅ ìñÕðé ÇÃ³Ø ê°¼åð ÁÜËì ÇÃ³Ø é¶ ìÆåÆ ðÅå ÁÅêä¶ Øð çÆ Û¼å Óå¶
ñ¼×Æ Ô°¼Õ Óå¶ ÁÅêäÆ ê¼× éÅñ ëÅÔÅ ñË Õ¶ ÁÅêäÆ ÜÅé ç¶ Çç¼åÆÍ ÇîÌåÕ ç¶
íðÅ êÌÆåî ÇÃ³Ø ê°¼åð ÁÜËì ÇÃ³Ø ÇéòÅÃÆ ìÇá³âÅ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ã çÅ íðÅ
ÕÂÆ ÃÅñ êÇÔñ» ÁÅêä¶ Ü¼çÆ Çê³â Çî¼áÆòÅñ (ê³ÜÅì) 寺 ÁÅêäÆ ÷îÆé ò¶Ú Õ¶
Çê³â â¼ìòÅñÆ ÁÅ Ç×ÁÅ Áå¶ êÇÔñ» 寺 ÇòÁÅÔÆ ÜÃòÆð Õ½ð éÅñ ÁÅêäÅ Øð òÃÅ
ÇñÁÅÍ ÷îÆé ò¶Úä Óå¶ ÇîñÆ ðÕî Ô½ñÆ-Ô½ñÆ õåî Ô¯ ×ÂÆ ÇÜà éÅñ Øð ÇòÚ êËö
çÆ ÕîÆ Áå¶ ñóÅÂÆ Þ×óÅ ðÇÔä ñ¼× Ç×ÁÅÍ Ô°ä À°Ô ç¯ Ççé êÇÔñ» ÔÆ Çê³â
â¼ìòÅñÆ ÁÅÇÂÁÅ ÃÆÍ ÇîÌåÕ ç¶ íðÅ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ê̶ôÅéÆ çÆ ÔÅñå Çò¼Ú
À¹Ã ç¶ íðÅ é¶ ÜÅé Çç¼åÆÍ
Õ¶ºçð ò¼ñ¯º ÕäÕ Ãî¶å ç±ÃðÆÁ» øÃñ» çÆÁ» ÁËñÅéÆÁ» ÕÆîå» ñ¼Ö¯òÅñ ïÈéÆÁé
ò¼ñ¯º ð¼ç
øðÆçÕ¯à, F éò³ìð (ÜÃò³å ÇÃ³Ø ê°ðìÅ)-Õ¶ºçð ÃðÕÅð ò¼ñ¯º ÕäÕ ç¶ ð¶à ÓÚ
B@ ð°ê¶ êÌåÆ Õ°Ç³àñ òÅèÅ ÕÆå¶ ÜÅä Óå¶ ð¯Ã êÌ×à ÕðÇçÁ» íÅðåÆ ÇÕÃÅé
ï±éÆÁé ñ¼Ö¯òÅñ é¶ ÃðÕÅð ò¼ñ¯º ÕäÕ Ãî¶å ÁËñÅé¶ ×¶ ç±ÃðÆÁ» øÃñ» çÆÁ»
ÕÆîå» ù ê±ðÆ åð·» ð¼ç ÕðÇçÁ» ÇÂà ù ÇÕÃÅé» éÅñ ò¼âÅ î÷ÅÕ ç¼ÃÇçÁ» ÁÅÀ°ä
òÅñ¶ Ã ÇòÚ Ã³Ãç çÅ ÇØðÅú Õðé çÅ ÁËñÅé ÕÆåÅ ÔËÍ Á¼Ü øðÆçÕ¯à ÇòÖ¶ ï±éÆÁé
ò¼ñ¯º âÆ.ÃÆ. çëåð Á¼×¶ Çç¼å¶ ð¯Ã èðé¶ ÇòÚ ì¯ñÇçÁ» ï±éÆÁé ç¶ îÆå
êÌèÅé ×°ðîÆå ÇÃ³Ø ×¯ñ¶òÅñÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÕÃÅé» ç¶ Ã³Øðô 寺 Çìé» À°é·»
çÆÁ» î³×» ê±ðÆÁ» éÔƺ Ô¯ ÃÕçÆÁ»Í À°é·» Õ¶ºçð çÆ ÁÅðÇæÕ îÅîÇñÁ» çÆ
ÕËìÇéà Õî¶àÆ ò¼ñ¯º ÃÅñ B@A@-AA ñÂÆ ÇÕÃÅé» çÆÁ» øÃñ» çÆÁ» ÁËñÅéÆÁ»
ÕÆîå» ù éÅÕÅëÆ ç¼ÃÇçÁ» íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé ñ¼Ö¯òÅñ é¶ Ç÷ñ·Å øðÆçÕ¯à
ÇòÖ¶ ÇâêàÆ ÕÇîôéð çøåð ç¶ ìÅÔð èðéÅ Çç³ÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÕÃÅé Þ¯é¶ çÆ
AABA ÇÕÃî ìÅÃîåÆ ñÂÆ Áܶ D@@@ ð°ê¶ êÌåÆ Õ°Ç³àñ çÆ î³× Õð ðÔ¶ Ãé ÇÕ
êÇÔñ» ÔÆ ÃðÕÅð é¶ ÕäÕ çÅ ð¶à Õ¶òñ B@ ð°ê¶ Áå¶ Ô¯ð øÃñ» çÆÁ» ÕÆîå»
ÇòÚ îÅî±ñÆ òÅèÅ ÕðÕ¶ ÇÕÃÅé» éÅñ Õ¯ÞÅ î÷ÅÕ ÕÆåÅ ÔËÍ ð¯Ã èðé¶ ù óì¯èé
ÕðÇçÁ» ï±éÆÁé ç¶ Ç÷ñ·Å êÌèÅé Çì³çð ÇÃ³Ø ×¯ñ¶òÅñÅ é¶ ç¯ô ñÅÇÂÁÅ ÇÕ
B@A Þ¯é¶ çÆ ÇÕÃî î³âÆÁ» ÇòÚ ð°ñ ðÔÆ ÔË Õ¯ÂÆ òÆ ÃðÕÅðÆ Â¶Ü³ÃÆ Áå¶
ôËñð îÅñÕ ÇÂà ù ÖðÆçä ñÂÆ é»Ô-é°¼Õð Õð ðÔ¶ Ôé Ü篺 ÇÕ Ö¶åÆìÅóÆ ï±éÆòðÇÃàÆ
çÆ ÇÃëÅðô Óå¶ ÇÕÃÅé» é¶ ÇÂà ÇÕÃî çÆ ÇìÜÅÂÆ ÕÆåÆ Áå¶ Ô°ä ÃðÕÅð çÅ øð÷
ìäçÅ ÔË ÇÕ À°Ô Ô°ä ÇÕÃÅé» çÆ ÇÂà øÃñ çÆ å°°ð³å ÖðÆç ÕðòÅÂ¶Í À°é·»
ÇÂÃ ç¶ éÅñ ÕäÕ çÆ ÇìÜÅÂÆ ñÂÆ Ø¼à¯-ؼà A@ سචÇìÜñÆ ÃêñÅÂÆ Õðé çÆ
î³× ÕÆåÆ å» Ü¯ ÕäÕ çÆ ÇìÜÅÂÆ Ã-ÇÃð Ô¯ ÃÕ¶Í Ç÷ñ·Å ÃÕ¼åð ìñò³å ÇóØ
â¼ñ¶òÅñÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃðÕÅð ÔÅó·Æ çÆ øÃñ çÆ ÕÆîå å°ð³å ÃòÅîÆ éÅæé çÆ
Çðê¯ðà Áé°ÃÅð ÁËñÅé¶ å» Ü¯ ÇÕÃÅé Ô½ºÃñ¶ éÅñ ÔÅó·Æ çÆ øÃñ çÆ ÇìÜÅÂÆ
ÕðéÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ Ç÷ñ·Å ÃðêÌÃå î°ÖÇåÁÅð ÇÃ³Ø îÚÅÕÆ ìñÅÕ êÌèÅé
øðÆçÕ¯à, ìñÅÕ êÌèÅé ÜðéËñ ÇÃ³Ø çÅéÅ ð°îÅäÅ, ìñÅÕ êÌèÅé Õ¯àÕê°ðÅ åÅðÅ
ÇÃ³Ø Çã¼ñò» Õñ», ÜÃÇò³çð ÇÃ³Ø Ã±ðرðÆ, ×°ðîÆå ÇÃ³Ø ÇÕñŠ齺, ìñÇò³çð
ÇÃ³Ø ÔðÆ é½º, ìñòÆð ÇÃ³Ø íÅ×æñÅ, ×°ðç¶ò ÇÃ³Ø Ô¼Ãä í¼àÆ, ×°ðéÅî ÇóØ
׶ñ¶òÅñÅ, ×°ðܳà ÇÃ³Ø ÕÅìñòÅñÅ, ÃåéÅî ÇÃ³Ø î¯ð»òÅñÆ, ÇÃîðÜÆå ÇóØ
Ø°¼ç±òÅñÅ, éÅÜð ÇÃ³Ø Ø°Ç×ÁÅäÅ, ì¯Ôó ÇÃ³Ø ÕÅÇéÁ» òÅñÆ, ×°ðî¶ñ ÇóØ
Ãðê³Ú ÇÕ³×ð¶, Üæ¶çÅð ×°ðܳà ÇÃ³Ø ×¯ñ¶òÅñÅ, Ôðé¶Õ ÇÃ³Ø Çã¼ñ¯º, ÇéôÅé
ÇÃ³Ø î¯ð»òÅñÆ Áå¶ Ô¯ð ÁÔ°ç¶çÅð» é¶ Ã³ì¯èé ÕÆåÅ Áå¶ ÇâêàÆ ÕÇîôéð
øðÆçÕ¯à ù î³× ê¼åð ýºÇêÁÅÍ
î¹ñÅ÷î ÁÅ×± çÅ î¯àð ÃÅÂÆÕñ Ú¯ðÆ
î¹ÕåÃð, F éò§ìð (ìñç¶ò ÇÃ³Ø í§î)-î¹ÕåÃð ôÇÔð ÇòÚ Ççé-ì-Ççé òèçÆ
ñÅÕÅùéÆ ÃçÕÅ ñ¯Õ» ÇòÚ íÅðÆ ÃÇÔî çÅ îÔ½ñ þÍ Ççé ÇçÔÅó¶ «¾à Øù¾à Áå¶
Ú¯ðÆ çÆÁ» òÅðçÅå» Ô¹ä ª×ñ» Óå¶ Ç×äÆÁ» ÜÅä òÅñÆÁ» éÔÆ ðÔÆÁ»Í ÇÂà ÕóÆ
ÇòÚ Ô¯ð òÅèÅ Ô¯ÇÂÁÅ Ü篺 ê³ÜÅì Ãà¶à îÇéÃàzÆÁñ ÃðòÇÃ÷ ï±éÆÁé ç¶ Ã±ìÅÂÆ
ÁÅ×± Ã: ׯÇì³ç ÇÃ³Ø çÅìóÅ çÅ î¯àð ÃÅÂÆÕñ Ççé ÇçÔÅó¶ Ú¯ðÆ Ô¯ Ç×ÁÅÍ
ê¹Çñà êÅà çðÜ ÕðòÅÂÆ Çðê¯ðà Áé¹ÃÅð ÃzÆ çÅìóÅ ÁÅêä¶ Õ§îÕÅ÷ ñÂÆ Ü篺
ÃæÅéÕ îñ¯à ð¯â Óå¶ ÃÇæ¾å íÅðåÆ Ãà¶à ìËºÕ çÆ î¼°Ö ôÅÖÅ ç¶ Á§çð ׶ å»
îÇÔ÷ ê³Ü Çî³à ìÅÁç òÅêÃÆ î×𯺠À¹é·» çÅ î¯àð ÃÅÂÆÕñ é§ìð êÆ. ìÆ. C@-âÆ-FAII
×ÅÇÂì Ô¯ Ç×ÁÅ ÃÆÍ
î¹ñÅ÷î ÁÅ×± çÅ î¯àð ÃÅÂÆÕñ Ú¯ðÆ
î¹ÕåÃð, F éò§ìð (ìñç¶ò ÇÃ³Ø í§î)-î¹ÕåÃð ôÇÔð ÇòÚ Ççé-ì-Ççé òèçÆ
ñÅÕÅùéÆ ÃçÕÅ ñ¯Õ» ÇòÚ íÅðÆ ÃÇÔî çÅ îÔ½ñ þÍ Ççé ÇçÔÅó¶ «¾à Øù¾à Áå¶
Ú¯ðÆ çÆÁ» òÅðçÅå» Ô¹ä ª×ñ» Óå¶ Ç×äÆÁ» ÜÅä òÅñÆÁ» éÔÆ ðÔÆÁ»Í ÇÂà ÕóÆ
ÇòÚ Ô¯ð òÅèÅ Ô¯ÇÂÁÅ Ü篺 ê³ÜÅì Ãà¶à îÇéÃàzÆÁñ ÃðòÇÃ÷ ï±éÆÁé ç¶ Ã±ìÅÂÆ
ÁÅ×± Ã: ׯÇì³ç ÇÃ³Ø çÅìóÅ çÅ î¯àð ÃÅÂÆÕñ Ççé ÇçÔÅó¶ Ú¯ðÆ Ô¯ Ç×ÁÅÍ
ê¹Çñà êÅà çðÜ ÕðòÅÂÆ Çðê¯ðà Áé¹ÃÅð ÃzÆ çÅìóÅ ÁÅêä¶ Õ§îÕÅ÷ ñÂÆ Ü篺
ÃæÅéÕ îñ¯à ð¯â Óå¶ ÃÇæ¾å íÅðåÆ Ãà¶à ìËºÕ çÆ î¼°Ö ôÅÖÅ ç¶ Á§çð ׶ å»
îÇÔ÷ ê³Ü Çî³à ìÅÁç òÅêÃÆ î×𯺠À¹é·» çÅ î¯àð ÃÅÂÆÕñ é§ìð êÆ. ìÆ. C@-âÆ-FAII
×ÅÇÂì Ô¯ Ç×ÁÅ ÃÆÍ
ׯêÆ ðÅî Ç÷ñ·Å ÇôÕÅÇÂå ÇéòÅðé Õî¶àÆ ç¶ î˺ìð ìä¶
îñ¯à, F éò³ìð (×¹ðîÆå ÇÃ³Ø î¾Õó)-íÅðåÆ ÜéåÅ êÅðàÆ Ç÷ñ·Å î¹ÕåÃð ò¾ñ¯º
Ç÷ñ·Å ÇôÕÅÇÂå ÇéòÅðé Õî¶àÆ ç¶ î˺ìð ÃzÆ ×¯êÆ ðÅî ÇðàÅÇÂðâ
dzàËñÆÜ˺à ÁøÃð Áå¶ íÅÜêÅ ç¶ ÃÆéÆÁð ÁÅ×È ç¶ é»Á çÆ ÇÃøÅðô ÕÆåÆ ×ÂÆ
ÃÆ Ü¯ ÇâêàÆ ÕÇîôéð î¹ÕåÃð é¶ êzòÅé Õð ñÂÆ þ Áå¶ ÃzÆ ×¯êÆ ðÅî ù
Çéï¹ÕåÆ ê¾åð ýºê Çç¾åÅ þÍ íÅÜêÅ ç¶ Ç÷ñ·Å êzèÅé úî êzÕÅô Çî¾âÅ, î³âñ
êzèÅé Ü×çÆô ðŶ ôðîÅ, îé¯Ôð ñÅñ éÅ×êÅñ, ÃåÆô ÁÃÆÜÅ, ÃzÆîåÆ À±ôÅ
×¹êåÅ îÆå êzèÅé é×ð Õ¯ºÃñ, ü§éÆ ñÅñ íÅðåÆ, ïî éÅæ ÕÅñóÅ, õðËåÆ ñÅñ
ìÅØñÅ, òËç êzÕÅô üÚðÅ, ÃåÆô ×Å, ùíÅô ×¹§ìð, òÇð³çð ×¹êåÅ, ÁÇéñ
Õ¹îÅð, ðÅÕ¶ô îçÅé, þðÆ, Ç´ôé, ܾ×Æ ðÅî ÁÅÇç é¶ ÃzÆ ×¯êÆ ðÅî ù ÇÂÃ
ÃÇòèÅéÕ ÁÔ¹ç¶ Óå¶ Çéï¹ÕåÆ ñÂÆ òèÅÂÆ Çç¾åÆ þÍ
ÇÕÃÅé» Áå¶ Ö¶å î÷ç±ð» ç¶ òøç ò¼ñ¯º î°¼Ö î³åðÆ éÅñ î°ñÅÕÅå
î³âÆ ÇÕ¼ÇñÁ»òÅñÆ, F éò³ìð (ÇÂÕìÅñ ÇÃ³Ø ô»å)-íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé ¶ÕåÅ
À°×ðÅÔ» Áå¶ ê³ÜÅì Ö¶å î÷ç±ð ï±éÆÁé ÁÅ×±Á» ç¶ ÇÂÕ Ã»Þ¶ òøç é¶ ê³ÜÅì
ÇìÜñÆ ÁËÕà B@@C ù ð¼ç Õðé Áå¶ Ú³âÆ×ó· ðËñÆ ç½ðÅé Ú³âÆ×ó· ðËñÆ ç½ðÅé
îÅð¶ ׶ C ÇÕÃÅé» Áå¶ A Ö¶å î÷ç±ð ç¶ êÇðòÅð» ù A@-A@ ñ¼Ö ð°ê¶ î°ÁÅò÷Å
ç¶ä çÆ î³× ù ñË Á¼Ü ñ³ìÆ ÔñÕ¶ ç¶ Çê³â ÇóضòÅñÅ-ëå±ÔÆòÅñÅ ÇòÖ¶ ñ³ìÆ
ÔñÕ¶ ç¶ ÇòèÅÇÂÕ Áå¶ ê³ÜÅì ç¶ î°¼Ö î³åðÆ Ã: êÌÕÅô ÇÃ³Ø ìÅçñ éÅñ î°ñÅÕÅå
ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ òøç é¶ î°¼Ö î³åðÆ ù ÇÂÕ î³× ê¼åð òÆ Ã½ºÇêÁÅ ÇÜà ÇòÚ
ê³ÜÅì ÃðÕÅð 寺 î³× ÕÆåÆ ×ÂÆ ÇÕ ÇìÜñÆ ÁËÕà B@@C ð¼ç ÕðòÅÀ°ä ñÂÆ
ê³ÜÅì ÇòèÅé ÃíÅ ÇòÚ îåÅ êÅà ÕðÕ¶ Õ¶ºçð ÃðÕÅð ù í¶ÇÜÁÅ ÜÅò¶ ÇÜà ÇòÚ
ìÆåÆ H Ãå³ìð B@@I ù Ú³âÆ×ó· ðËñÆ ç½ðÅé îÅð¶ ׶ C ÇÕÃÅé» Áå¶ A Ö¶å
î÷ç±ð ç¶ êÇðòÅð» ù A@-A@ ñ¼Ö ð°ê¶ î°ÁÅò÷Å Áå¶ ÇÂÕ ÇÂÕ î˺ìð ù
ÃðÕÅðÆ é½ÕðÆ å¶ êÇðòÅð ÇÃð ÚÇó·ÁÅ ÕðÜÅ Öåî Õðé ç¶ éÅñ éÅñ ׳íÆð ÷õîÆÁ»
ù E@-E@ Ô÷Åð ð°ê¶ å¶ ÇÂñÅÜ çÅ ÃÅðÅ ÖðÚÅ Çç¼å¶ ÜÅä çÆ î³× ÕÆåÆ ×ÂÆÍ
ì¼Ã» å¶ Ô¯ð òÅÔé» çÆ å¯ó í³é çÅ ê±ðÅ î°ÁÅòÜÅ å¶ ÇÂà ÕÅðòÅÂÆ ñÂÆ
Ç÷³î¶òÅð ÁËÃ. ÁËÃ. êÆ. Ú³âÆ×ó· Çòð°¼è նà çðÜ ÕÆåÅ ÜÅò¶Í À°é·» î³×
ÕÆåÆ ÇÕ ÇÕÃÅé î÷ç±ð ÁÅ×±Á» å¶ òðÕð» Çòð°¼è çðÜ ÕÆå¶ Þ±á¶ Õ¶Ã òÅêà ñ¶
ÜÅäÍ Üæ¶ì³çÆ ç¶ Ç÷ñ·Å êÌèÅé ê±ðé ÇÃ³Ø ç¯çÅ Áå¶ Ç÷ñ·Å êÌèÅé éÅéÕ ÇóØ
öò¶òÅñÅ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ÇÕÃÅé» î÷ç±ð» òñ¯º î³× ÕÆåÆ ×ÂÆ ÇÕ ê³ÜÅì ðÅÜ
ÇìÜñÆ ì¯ðâ ù î½Ü±çÅ ÃðÕÅðÆ ð±ê ÇòÚ ð¼ÇÖÁÅ ÜÅò¶ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ì¯ðâ
ÇòÚ á¶Õ¶çÅðÆ, ÁÅÀ±à ïðÇó×, òð׶ Á³ôÕ Çé¼ÜÆÕðé Çé×îÆÕðé ç¶ ÃÅð¶ Õçî
òÅêà ñ¶ ÜÅäÍ òøç éÅñ ×¼ñìÅå ç½ðÅé î°¼Ö î³åðÆ Ã: êÌÕÅô ÇÃ³Ø ìÅçñ é¶
íð¯ÃÅ ÇçòÅÀ°ºÇçÁ» ÇÕÔÅ…ÒÒÇÂÔ îÅîñÅ î³åðÆ î³âñ ÇòÚ ÇòÚÅÇðÁÅ ÜÅò¶×Å å¶
ܯ ÇòÚÅð òà»çð¶ À°êð³å ܯ ê³ÜÅì ç¶ ÇÔ¼å ÇòÚ Ô¯ò¶×Å À°Ô ÔÆ Õð»×¶Í ÓÓ
òøç ÇòÚ ê±ðé ÇÃ³Ø ç¯çÅ, ×°ðí×å ÇÃ³Ø íñÅÂÆÁÅäÅ, Çò¼å ÃÕ¼åð ×°ðÇç¼åÅ
ÇóØ, Ü×ç¶ò ÇÃ³Ø íÅ×Ãð, ðÖðÅÜ ÇÃ³Ø ð±ÇóÁ»òÅñÆ, ì¯Ôó ÇÃ³Ø ô¶ð×ó·,
ì×ÆÚÅ ÇÃ³Ø îñ¯à, í°Çê³çð ÇÃ³Ø ÖÅñÃÅ Ú³é±, ×°ðçÆê ÇÃ³Ø Ö°¼âÆÁÅ, îÆå
êÌèÅé å¯åÅ ÇÃ³Ø î¼ñä, ðÅÇܳçð ÇóØ, åðöî ÇÃ³Ø (íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé ¶ÕåÅ),
éÅéÕ ÇÃ³Ø ÇóضòÅñÅ, ×°ðÚðé ÇÃ³Ø ëå±ÔÆòÅñÅ, ð¼ÖÅ ÇÃ³Ø ÇóضòÅñÅ, ×°ðî¶ñ
Õ½ð ÇóضòÅñÅ, ð°ñç± ÇÃ³Ø ÇÕÇñÁ»òÅñÆ Áå¶ Ô¯ð ÁÅ×± ôÅîñ ÃéÍ
ìÅçñ ÃðÕÅð Óå¶ ×ðÆì» ù ÃÔ±ñå» ç¶ä 寺
í¼Üä çÅ ç¯ô
øðÆçÕ¯à, F éò³ìð (×°ðîÆå ÇóØ)-ÇçÔÅåÆ î÷ç±ð ÃíÅ ò¼ñ¯º ôÔÆç í×å ÇóØ
êÅðÕ ÇòÚ îÆÇà³× ð¶ôî ÇÃ³Ø îÚÅÕÆ Õñ» ÃÔÅÇÂÕ Üéðñ ÃÕ¼åð çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á
ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ìÅçñ ÃðÕÅð òñ¯º ×ðÆì» ù D ð°êË ÇÕ¼ñ¯ ÁÅàÅ Áå¶ B@ ð°êË
ÇÕ¼ñ¯ çÅñ ç¶ä çÆ ÃÔÈñå ç¶ä ç¶ Ü¯ òÅÁç¶ ÕÆå¶ ×¶ Ãé À¹Ô ò¯à» ñËä
À¹êð¿å êÈðÆ åð·» ñÅ×È éÔƺ ÕÆå¶ ×Â¶Í ×ðÆì» ù î°øå ÇìÜñÆ ç¶ îÆàð ñÅÀ°ä
çÆ ×Ì»à í¶ÜÆ ÃÆ Áå¶ Ãðò¶ òÆ Ô¯ Ú°¼ÕÅ ÃÆ êð îÆàð éÔƺ ñŶ ×Â¶Í ÃíÅ
ò¼ñ¯º î³× ÕÆåÆ ×ÂÆ ÇÕ ÃðÕÅð ò¼ñ¯º ܯ ì°ãÅêÅ êËéôé Çç¼åÆ Ü»çÆ ÔË À°Ô
F-G îÔÆé¶ å¯º ð°ÕÆ Ô¯ÂÆ ÔË, ÇÜà ÇòÚ BE@ ð°êË ÇÂÕ îÔÆé¶ çÆ êËéôé
Çç¼åÆ ×ÂÆ ìÅÕÆ ðÇÔ³çÅ ìÕÅÇÂÁÅ òÆ Çç¼åÅ ÜÅò¶Í
Ãà¼âÆ ÃðÕñ òñ¯º Á³åð ÃÕ±ñ ï°òÕ î¶ñÅ
Õ¯àÕê±ðÅ, F éò³ìð (î¯Ôð Ç×¼ñ)-×°ð± ׯÇì³ç ÇÃ³Ø Ãà¼âÆ ÃðÕñ øðÆçÕ¯à, î°ÕåÃð
å¶ ìÇá³âÅ ÷¯é çÆ ÇÂÕÅÂÆ Õ¯àÕê±ðÅ ò¼ñ¯º Ǽ毺 çÆ Áð¯óì³Ã èðîôÅñÅ ÇòÚ
Á³åð ÃÕ±ñ ï°òÕ î¶ñÅ B@@I ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ, ÇÜà ÇòÚ BD ÃÕ±ñ» ç¶ AEE
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ íÅ× ÇñÁÅÍ ò¼Ö-ò¼Ö î°ÕÅìÇñÁ» ç¶ éåÆܶ ÇÂà êÌÕÅð ðÔ¶:
ÕÇòåÅ À°ÚÅðé ÇòÚ ÜÃÇÕðé Õ½ð ×°ð± éÅéÕ Çîôé ÃÕ±ñ Õ¯àÕê±ðÅ é¶ êÇÔñÅ,
Ü×îÆå Õ½ð â½ñÇøé êìÇñÕ ÃÕ±ñ Õ¯àÕê±ðÅ é¶ ç±ÜÅ Áå¶ îéçÆê Õ½ð ×̶Á
Ã˺àð êìÇñÕ ÃÕ±ñ î¼ñÕ¶ é¶ åÆÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ ×°ðìÅäÆ ÇòÁÅÇÖÁÅ ÓÚ
Á³ÇîÌå Õ½ð çÃî¶ô êìÇñÕ ÃÕ±ñ é¶ êÇÔñÅ, ÁðôçÆê Õ½ð î¶Üð ÁÜÅÇÂì ÇóØ
ÃÆéÆÁð ÃËÕ³âðÆ ÃÕ±ñ ÜÆòéòÅñÅ é¶ ç±ÜÅ, ÜÃîÆå Õ½ð ×°ð± éÅéÕ Çîôé ÃÕ±ñ
Õ¯àÕê±ðÅ é¶ åÆÜÅ Áå¶ ÕîñçÆê Õ½ð íÅ× ÇÃ³Ø îËî¯ðÆÁñ ÕÅñÜ Ã°ÖÅé³ç é¶ À°åôÅÔ
òèÅÀ± ÇÂéÅî êÌÅêå ÕÆåÅÍ çÃåÅð ÃÜÅÀ°ä ÓÚ ÔðêÌÆå ÇÃ³Ø çÃî¶ô îÅâðé ÃÕ±ñ
íÅäÅ é¶ êÇÔñÅ, ÜÃêÌÆå ÇÃ³Ø âÅ. ÔðÆ ÇÃ³Ø ÃÕ±ñ Õ¯àÕê±ðÅ é¶ ç±ÜÅ,
ÁîéçÆê ÇÃ³Ø çÃî¶ô êìÇñÕ ÃÕ±ñ, Õ¯àÕê±ðÅ é¶ åÆÜÅ Áå¶ êÌ×à ÇÃ³Ø î¶Üð
ÁÜÅÇÂì ÇÃ³Ø ÃÆéÆÁð ÃËÕ³âðÆ ÃÕ±ñ, ÜÆòéòÅñÅ é¶ À°åôÅÔ òèÅÀ± ÃæÅé êÌÅêå
ÕÆåÅÍ ×°ðîÇå êÌôé¯åðÆ ÓÚ éòçÆê å¶ îéêÌÆå Õ½ð âÅ. Ú³çÅ ÇÃ³Ø îðòÅÔ ÃÕ±ñ
ñóÕÆÁ» Õ¯àÕê±ðÅ é¶ êÇÔñÅ, ðÖêÌÆå Õ½ð, ׯÕðé ÇóØ, Ç×ÁÅéÆ ×°ðìÚé
ÇÃ³Ø êìÇñÕ ÃÕ±ñ íñ±ð é¶ ç±ÜÅ Áå¶ ð°Çê³çðÜÆå Õ½ð, ÜÃêÌÆå Õ½ð óå íÅ×
ÇÃ³Ø ÃÆéÆÁð ÃËÕ³âðÆ ÃÕ±ñ ðÖÅé³ç é¶ åÆÜÅ ÃæÅé êÌÅêå ÕÆåÅÍ À°Õå ÃæÅé
êÌÅêå Õðé òÅñ¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù ÃðÕñ ç¶ ÷¯éñ êÌèÅé ìñÇò³çð ÇóØ, îÅÃàð
îÇÔ³çð ÇÃ³Ø Áå¶ Ü×çÆê ÇÃ³Ø é¶ ïÅç×ÅðÆ ÇÚ³é· ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ âÅ. ÁòÆÇé³çðêÅñ ÇóØ, ìñÇò³çð ÇóØ, ðäÜÆå ÇÃ³Ø î¼ñ·Å, óå ÇóØ,
éòéÆå ÇóØ, ÜÃêÌÆå ÇóØ, êðîÜÆå ÇóØ, îÔ» ÇÃ³Ø Ü×ÜÆå ÇóØ, ðäÜÆå
ÇÃ³Ø à¯éÆ Áå¶ ×°ðÇò³çð ÇÃ³Ø ÇÃòÆÁ» ÔÅ÷ð ÃéÍ ÇÂà î½Õ¶ ×°ðîÇå ÃÅÇÔì
çÆÁ» ÇÕåÅì» çÆ êÌçðôéÆ òÆ ñÅÂÆ ×ÂÆÍ
Õ°Þ Õ»×ðÃÆ ÁÅ×± ôÇÔð ç¶ ÇòÕÅà ÇòÚ ÁÇó¼ÕÅ ìä ðÔ¶ Ôé-Çã¼ñ¯º
øðÆçÕ¯à, F éò³ìð (î¼Øð ÇóØ)-Òê³ÜÅì ç¶ õ÷ÅéÅ î³åðÆ îéêÌÆå ÇÃ³Ø ìÅçñ
ò¼ñ¯ øðÆçÕ¯à ôÇÔð ÇòÚ öðÆì ìÃåÆÁ» ñÂÆ êÆä òÅñ¶ êÅäÆ çÆ ÃÔ±ñå ç¶ä ñÂÆ
A Õð¯ó FB ñ¼Ö ð°ê¶ Çç¼å¶ ׶ ÃéÍ ôÇÔð ç¶ Õ°Þ Õ»×ðÃÆ ÁÅ×± ôÇÔð çÆÁ»
E ìÃåÆÁ» ç¶ êÆä òÅñ¶ êÅäÆ çÆ ÃÔ±ñå Ö¯Ô ðÔ¶ ÔéÍÓ ÇÂé·» ôìç» çÅ
êÌ×àÅòÅ ÔñÕÅ øðÆçÕ¯à ç¶ ÃÅìÕ ÇòèÅÇÂÕ Õ°ôñçÆê ÇÃ³Ø Çãñ¯º é¶ ÕÆåÅÍ À°é·»
ÇÕÔÅ â¯×ð ìÃåÆ ç¶ ôîôÅé ØÅà ÇòÚ D ÕéÅÿ» ÷îÆé ÇòÚ A Õð¯ó FB ñ¼Ö çÆ
ñÅ×å éÅñ ìéä òÅñÅ òÅàð òðÕà â¯×ð ìÃåÆ ç¶ Õ°Þ Õ»×ðÃÆ ÁÅ×± Áå¶ îÅé çñ
ÁÅ×± ìäé éÔƺ ç¶äÅ ÚÅÔ°³ç¶Í À°é·» ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ òÅàð òðÕÃ ç¶ ÇòÕÅà çÅ
Õ³î ÚÅñ± Õðé ñÂÆ òÅàð òðÕà îÇÔÕî¶ ò¼ñ¯º AI ÁÕå±ìð B@@I ù à˺âð òÆ
ñŶ ÜÅ Ú°¼Õ¶ ÔéÍ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ Çòð¯èÆ Õ»×ðÃÆ ÁÅ×±Á» é¶ òÅàð òðÕà çÅ
Õ³î ì³ç ÕðòÅÀ°ä ñÂÆ ×°ðÇçÁÅñ ÇÃ³Ø Áå¶ ÜÃòÆð ÇÃ³Ø òÅÃÆ â¯×ð ìÃåÆ
øðÆçÕ¯à ðÅÔƺ ê³ÜÅì-ÔÇðÁÅäÅ ÔÅÂÆÕ¯ðà ÇòÚ Çðà êÅ Çç¼åÆ ÇÜà çÆ Á×ñÆ ê¶ôÆ
A@ çóìð B@@I êÅÂÆ ×ÂÆ ÔËÍ ÇÂà î½Õ¶ Çãñ¯º é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Õ»×ðÃÆ ÁÅ×±
ôÇÔð ç¶ ÇòÕÅà ÇòÚ ð°ÕÅòà» êÅ ðÔ¶ Ôé Áå¶ â¯×ð ìÃåÆ, ÕÆðå é×ð, ×°ð± å¶×
ìÔÅçð é×ð, àÆÚð ÕÅñ¯éÆ, çÃî¶ô é×ð, Üðîé ÕÅñ¯éÆ, ÁÅçðô é×ð ç¶ ñ¯Õ» ç¶
êÆä òÅñ¶ êÅäÆ çÆ ÃÔ±ñå ÇòÚ ÁÇó¼ÕÅ ìä ðÔ¶ Ôé ÇÜé·» ÕðÕ¶ Ô÷Åð» ñ¯Õ» ç¶
î±³Ô ÇòÚ¯º ÃÅø òÅàð òðÕà çÅ êÅäÆ Ö¯ÇÔÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔËÍ À°é·» Õ»×ðÃÆ ÁÅ×±Á»
ù ôÇÔð ç¶ ÇòÕÅà ÕÅðÜ» ÇòÚ èó¶ì³çÆ å¯º À°¼êð À°á Õ¶ ÇòÕÅà ÇòÚ ÇÔ¼ÃÅ
êÅÀ°ä çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ ç±Ãð¶ êÅö Çòð¯èÆ Çèð ç¶ ÁÅ×±Á» é¶ ×¼ñìÅå ÕðÇçÁ»
ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ òÅàð òðÕà õ¶åÆìÅóÆ ÇòíÅ× ç¶ Áîð±ç» ç¶ ìÅ× é¶ó¶ ê°Çñà ñÅÇÂé,
ÃðÔ³ç éÇÔð ç¶ Õ³ã¶ å¶, ð˼â ÕðÅà çÆ ÷îÆé Õ³î¶ÁÅäŠ׶à é¶ó¶ êÂÆ êÅäÆ
çÆ Çâ¼×Æ Ü» Ô¯ð ÇÕö ã°¼ÕòÆ ÷îÆé ÇòÚ ìäÅÇÂÁÅ ÜÅò¶ å» ÇÕ ôÇÔð òÅÃÆÁ»
ù òÅàð òðÕÃ ç¶ êÅäÆ çÆ ÃÔ±ñå Çîñ ÃÕ¶Í
øÃñ» éÅ Ú°¼Õ¶ ÜÅä ç¶ ð¯Ã òܯº ÇÕÃÅé» òñ¯º ÁÅòÅÜÅÂÆ ð¯Õ Õ¶ êÌçðôé
Õ¯àÕê±ðÅ, F éò³ìð (î¯Ôð Ç×¼ñ)-éðî¶ å¶ Þ¯é¶ çÆÁ» øÃñ» çÆ ÇòÕðÆ éÅ Ô¯ä
ç¶ ð¯Ã òܯº Á¼Ü ìÔ°å ÃÅð¶ ÇÕÃÅé» é¶ ÃæÅéÕ î¯×Å ð¯â Óå¶ î³âÆ ç¶ ×¶à î±Ôð¶
ãÅÂÆ Ø³à¶ ÁÅòÅÜÅÂÆ ð¯Õ Õ¶ ð¯Ã êÌçðôé ÕÆåÅ ÇÜà éÅñ Ãî°¼ÚÆ ÁÅòÅÜÅÂÆ
êÌíÅÇòå Ô¯ÂÆÍ î½Õ¶ Óå¶ ÔÅ÷ð íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé ñ¼Ö¯òÅñ ç¶ ÁÅ×±Á» é¶
ÃæÅéÕ î³âÆ ÁøÃð» å¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð ÇÖñÅø éÅÁð¶ìÅ÷Æ ÕÆåÆÍ ÇÕÃÅé ÁÅ×±Á»
çÅ ÕÇÔäÅ ÔË ÇÕ î³âÆ ÇòÚ éðî¶, Þ¯é¶ å¶ ìÅÃîåÆ çÆ ÖðÆç éÅ Ô¯ä ÕÅðé
ÇÕÃÅé» ù íÅðÆ ê̶ôÅéÆ çÅ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ êË ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ï±éÆÁé
ç¶ ÁÅ×± ÁÜî¶ð ÇÃ³Ø ÃîÅñÃð, ìñòÆð ÇÃ³Ø ò»çð ÜàÅäÅ, çðôé ÇóØ, ×°ðìÚé
ÇóØ, ×°ðî¶ñ ÇóØ, éËì ÇóØ, ×°ðÜÆå ÇóØ, ÔðÜÆå ÇóØ, ñÖÇò³çð ÇóØ
Ãî¶å ò¼âÆ Ç×äåÆ ÓÚ ÇÕÃÅé» å¶ ÇÕÃÅé ÁÅ×±Á» é¶ ð¯Ã êÌçðôé ÓÚ ÇÔ¼ÃÅ
ÇñÁÅÍ ð¯Ã êÌçðôé çÅ êåÅ ñ¼×ÇçÁ» ÔÆ ÁËÃ. âÆ. ÁËî. í°Çê³çð ÇóØ, éÅÇÂì
åÇÔÃÆñçÅð çðôé ÇóØ, îÅðÕÆà Õî¶àÆ ç¶ Ú¶ÁðîËé éÛ¼åð ÇÃ³Ø ìðÅó é¶ î÷ç±ð»,
ÇÕÃÅé» å¶ Õ°Þ ÁÅó·åÆÁ» ç¶ é°îÅdzÇçÁ» ù ì°ñÅ Õ¶ ÃîÞ½åÅ ÕðòÅÇÂÁÅ å¶
íð¯¯ÃÅ Çç¼åÅ ÇÕ ÇÕÃÅé» ù î³âÆ ÓÚ Õ¯ÂÆ î°ôÕñ éÔƺ ÁÅÀ°ä Çç¼åÆ ÜÅò¶×ÆÍ
ÇÂà 寺 ìÅÁç èðéÅ ÃîÅêå Ô¯ÇÂÁÅÍ ê¼åðÕÅð» éÅñ ×¼ñìÅå ÕðÇçÁ» ÇÃðÃóÆ ç¶
ÇÕÃÅé ìñÜÆå ÇóØ, ô¶ð ÇÃ³Ø òÅñÅ ç¶ ÇÕÃÅé çðôé ÇóØ, îÇÔî±ÁÅä¶ ç¶
ÇÕÃÅé Õ°ñçÆê ÇÃ³Ø é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÔË ÇÕ À°Ô î³âÆ ÓÚ ÇêÛñ¶ D Ççé» å¯º éðîÅ
ò¶Úä ñÂÆ ÁŶ Ôé êð ÇòÕðÆ éÔƺ Ô¯ÂÆÍ
ÃðÕÅðÆ âÅÕàð Çðôòå ñ˺çÅ ÕÅì±
ìÅÜÅÖÅéÅ, F éò³ìð (ÜÆòé ×ð×)-ÕÇîÀ±ÇéàÆ ÔËñæ Ã˺àð ìÅÜÅÖÅéÅ ç¶ ÃðÕÅðÆ
âÅ. êÌòÆé îÇÔ³çð± ÁËî. ìÆ. ìÆ. ÁËÃ. ù Á¼Ü ÇòÜÆñ˺à ÇòíÅ× øðÆçÕ¯à é¶
Çðôòå ñ˺ÇçÁ» ÕÅì± Õð ÇñÁÅÍ åðöî ÇÃ³Ø ê°¼åð Áîð ÇÃ³Ø ñ³íòÅñÆ Ü¯ ÇÕ
ÁêÅÔÜ Ô,Ë é¶ ÁÅêäÅ îËâÆÕñ Çëàé˼à ÃðàÆÇëÕ¶à ìéÅÀ°äÅ ÃÆ ÇÕÀ°ºÇÕ À°Ã
é¶ ñËì½ðàðÆ Áà˺â˺à òÅÃå¶ ÁêñÅÂÆ ÕÆåÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆÍ âÅ. êÌòÆé îÇÔ³çð±
é¶ À°Ã 寺 B@@@ ð°ê¶ Çðôòå çÆ î³× ÕÆåÆ, ÁÖÆð AE@@ ð°ê¶ ÇòÚ Ã½çÅ Ô¯
Ç×ÁÅÍ åðöî ÇÃ³Ø çÆ ÇôÕÅÇÂå Óå¶ âÆ. ÁËÃ. êÆ. ç¶Ã ðÅÜ ÇòÜÆñ˺à ÇòíÅ×
øðÆçÕ¯à çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á àÆî é¶ À°Ã ù ð³×¶ Ô¼æƺ ÕÅì± Õð ÇñÁÅÍ î½Õ¶ Óå¶
À°é·» éÅñ ÃðÕÅðÆ ×òÅÔ âÅ. Õ°ñò³å ÇÃ³Ø Â¶. âÆ. ú. Áå¶ ×°ðÇò³çð ÇÃ³Ø Â¶.
âÆ. ú. ìÇá³âÅ òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ ÕÇîÀ±ÇéàÆ ÔËñæ Ã˺àð ìÅÜÅÖÅéÅ ÇòÖ¶ ÇÂà åð·»
çÅ ÇÂÔ êÇÔñŠնà ÔËÍ
ÁÅÂÆ. àÆ. ÁÅÂÆ. ÁÇèÁÅêÕ» ç¶ åìÅçÇñÁ» êÌåÆ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ÓÚ ð¯Ã
øðÆçÕ¯à, F éò³ìð (×°ðîÆå ÇóØ)-øðÆçÕ¯à åÕéÆÕÆ ÇüÇÖÁÅ Áå¶ À°çï¯Ç×Õ
ÇÃÖñÅÂÆ ÇòíÅ×, ê³ÜÅì ç¶ âÅÇÂðËÕàð ò¼ñ¯º ÁÅÂÆ. àÆ. ÁÅÂÆ. øðÆçÕ¯à çÆÁ»
Ú¼ñ ðÔÆÁ» à̶⻠ê³ÜÅìÆ ÃàËé¯×ÌÅøÆ Áå¶ ÃÆ. ú. ÂÆ. ç¶ Ç³ÃàÌÕàð» ù
ÁÅð÷Æ å½ð Óå¶ ÁÅÂÆ. àÆ. ÁÅÂÆ. ÜñÅñÅìÅç ÇòÖ¶ ìçñ Çç¼åÅ Ç×ÁÅ, ÇÜà Óå¶
óÃæÅ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» çÆ íðòƺ îÆÇà³× óì¯èé ÕðÇçÁ» êÆ. ÁËÃ. ï±. ç¶ ÁÅ×±Á»,
îÆå êÌèÅé ðÇܳçð ÇÃ³Ø å¶ îéçÆê ø½ÜÆ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê³ÜÅì ÃðÕÅð ÇÂÕ êÅö
å» åÕéÆÕÆ ÇüÇÖÁÅ ç¶ä çÆÁ» ×¼ñ» ÕðçÆ ÔË êð ç±Ü¶ êÅö Ú¼ñ ðÔÆÁ» à̶â»
ù ì³ç ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔË Áå¶ ÇÃÇÖÁÅðæÆÁ» ù Çìé·» dzÃàÌÕàð» ç¶ ÃóÕ» Óå¶
ð°ñä ñÂÆ îÜì±ð Õð Çç¼åÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ ÇòÇçÁÅðæÆ ÁÅ×±Á» é¶ ÃðÕÅð ù ÇÚåÅòéÆ
Çç¼åÆ ÇÕ Ü¶Õð À°êð¯Õå dzÃàð¼Õàð» ç¶ åìÅçñ¶ ç¶ Ô°Õî ð¼ç éÅ ÕÆå¶ ×¶
å» ÇòÇçÁÅðæÆ Ãõå ÁËÕôé Õðé ñÂÆ îÜì±ð Ô¯ä׶Í
¶ÇìÜñÆ ì¯ðâ é¶ Çê³â ׯé¶ÁÅäÅ ç¶ ÜñØð çÅ Õ¹éËÕôé Õ¾ÇàÁÅ
î¹ÕåÃð, F éò§ìð (ùÖêÅñ ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯º)-ÇÂ毺 Çå³é ÇÕñ¯îÆàð çÈð Çê³â
ׯé¶ÁÅäÅ ç¶ ÜñØð çÆ î¯àð çÅ Õ¹éËÕôé ê³ÜÅì ðÅÜ ÇìÜñÆ ì¯ðâ é¶ Õ¾à
Çç¾åÅ þ ÇÜà ÕðÕ¶ Çê³â òÅÃÆÁ» ù ÜñØð çÆÁ» àÈàÆÁ» çÅ êÅäÆ ÇîñäÅ ì§ç Ô¯
Ç×ÁÅ þÍ ÇÂÕ¾åð ÕÆåÆ ×ÂÆ ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð ÇìÜñÆ ì¯ðâ é¶ ÇÂà ÜñØð 寺 E@
Ô÷Åð ð¹ê¶ ÇìÜñÆ çÅ Çì¾ñ ñËäÅ þÍ Ü¯ ê³ÚÅÇÂå é¶ íÇðÁÅ éÔƺ þÍ ÇÜà ÕðÕ¶
îÜìÈðé ÇìÜñÆ ì¯ðâ òÅÇñÁ» ù Õ¹éËÕôé Õ¾àäÅ ÇêÁÅ þÍ êåÅ ñ¾×Å þ ÇÕ À¹ºÞ
å» Çê³â ÇòÚ ñ×ê× C@@ àÈàÆÁ» Ú¾ñ ðÔÆÁ» Ôé êð îé÷Èð ÇÃðø ID Õ¹ ÔÆ ÔéÍ
àÈàÆÁ» çÅ Çì¾ñ éÅ íðé ÕðÕ¶ ÔÆ ÇêÛñ¶ Çå³é ÔøÇåÁ» 寺 ÜñØð ç¶ êÅäÆ çÆ
ÃêñÅÂÆ ì³ç þ å¶ ñ¯Õ êÅäÆ Çìé·» ìÔ¹å Á½Ö¶ Ô¯ ðÔ¶ Ôé, ÇÕªÇÕ ÇÂà Çê³â
ÇòÚ èðåÆ Ô¶áñÅ êÅäÆ òÆ êÆä ï¯× éÔƺ þ å¶ õðÅì ÔËÍ ñ¯Õ Çê³â 寺 ìÅÔð
ñ¾×¶ ԯ¶ éñÇÕÁ» 寺 êÆä ñÂÆ êÅäÆ íðÕ¶ ÇñÁÅªç¶ ÔéÍ ÇÜÔó¶ ÇòÁÕåÆ
àÈàÆÁ» çÅ Çì¾ñ ñ×ÅåÅð íð ðÔ¶ Ôé, À¹é·» çÅ ÕÇÔäÅ þ ÇÕ ÃÅâÅ ÕÆ ÕÃÈð þÍ
À¹é·» çÅ ÇÂÔ òÆ ÕÇÔäÅ þ ÇÕ À¹Ô ÇÂà Ãì§èÆ ÁçÅñå çÅ çðòÅÜÅ òÆ
ÖóÕÅÀ¹ä×¶Í Çê³â òÅÃÆÁ» çÅ ÕÇÔäÅ þ ÇÕ ÜñØð» çÆ Ç÷³î¶òÅðÆ ê³³ÜÅì ÃðÕÅð
å¶ Üé ÇÃÔå ÇòíÅ× Ö¹ç ÔÆ Ã³íÅñ¶ å» ÇÕ ñ¯Õ» ù ÜñØð çÆÁ» àÈàÆÁ» ç¶ êÅäÆ
çÆ ÃêñÅÂÆ ñ×ÅåÅð ÇîñçÆ ðÔ¶Í
ÇòÇçÁÅðæä» ç¶ ôÅéçÅð êzçðôé ÕðÕ¶ òÅêà êðåä Óå¶ íðò» ÃòÅ×å
î¹ÕåÃð, F éò§ìð (ùÖêÅñ ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯º)-ìÆå¶ ÇçéºÆº ÔÇðç¹ÁÅð À°åðÅÖ³â
ÇòÖ¶ dzâÆÁé ðËâ ÕðÅà ïÃÅÇÂàÆ ê³ÜÅì ò¾ñ¯º ï±æ ðËâ ÕðÅà àz¶Çé³× ÇòÚ
ôÅéçÅð êzçðôé ÕðÕ¶ òÅêà êðåÆÁ» ìÅòÅ ÇéÔÅñ ÇÃ³Ø ìÆ.ÁËâ ÕÅñÜ çÆÁ»
ÇòÇçÁÅðæä» çÅ Á¾Ü íðò» ðÁÅ×å ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ Ç÷Õðï¯× þ ÇÕ ìÆå¶ ÇçéÆ
ǧâÆÁé ðËâ ïÃÅÇÂàÆ ê³ÜÅì Ú§âÆ×ó· ò¾ñ¯º ñóÕÆÁ» ç¶ ñÂÆ ÔÇðç¹ÁÅð À°åðÅÖ³â
ÇòÖ¶ þå ÇçéÆ ï±æ ðËâ ÕðÅà àz¶Çé³× Áå¶ Ãà¾âÆ Õ˺ê ñÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÇÜÃ
ÇòÚ ò¾Ö-ò¾Ö ÕÅñÜ çÆÁ» ÇòÇçÁÅðæä» é¶ ÇÔ¾ÃÅ ÇñÁÅÍ ÇÂà Õ˺ê ÇòÚ Ç÷ñ·Å
ðËâ ÕðÅà ïÃÅÇÂàÆ ÃÕ¾åð Ôðç¶ò Õ½ð Ç×¾ñ çÆ êzèÅé×Æ Áå¶ ÕÅñÜ çÆ
þÇíÁÅÚÅðÕ ×åÆÇòèÆÁ» çÆ Ç³ÚÅðÜ ÃzÆîåÆ Ã¹ÖêÅñ Õ½ð Çþè±, ÕÅñÜ çÆ êz¯:
ðÜéÆ ìÅñÅ Áå¶ Õ³Úé çÆ ç¶Ö ð¶Ö ÇòÚ î¹ÕåÃð ç¶ ìÅòÅ ÇéÔÅñ ÇÃ³Ø ìÆ. Á˼â
çÆÁ» A@ ÇòÇçÁÅðæä» é¶ òÆ ìó¶ À¹åôÅÔ ç¶ éÅñ íÅ× ÇñÁÅÍ ñ×ÅåÅð G Ççé»
Ú¾ñ¶ ÇÂà êz¯×ðÅî ÇòÚ ÇòÇçÁÅðæä» é¶ îÇÔ³çÆ, ð§×¯ñÆ, 궺Çà³×, ê¯ÃàðÃ,
î¶ÇÕ§×, ÕÇòåÅ À¹ÚÅðé íÅôé Áå¶ Ãî±Ô ôìç ×ÅÇÂé êzåÆï¯×åÅ ÇòÚ Ú§×Å
êzçðôé ÕÆåÅÍ ÕÅñÜ çÆÁ» ÇòÇçÁÅðæä» é¶ ÕÇòåÅ À¹ÚÅðé ÇòÚ åÆÃðÅ ÃæÅé
êzÅêå ÕÆåÅÍ À¹é·» çÅ Á¾Ü î¹ÕåÃð òÅêà êðåä Óå¶ ÕÅñÜ ç¶ Çêz³ÃÆêñ âÅ:
âÆ. ÁËÃ. Ççò¶çÆ, Üðéñ ÃÕ¾åð ðÅäÅ ìÅòÅ Áå¶ Ãî±Ô ÃàÅø ò¾ñ¯º íðò» ðÁÅ×å
ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ôÅî ÇÃ³Ø ÇîÃàð dzâÆÁÅ ìÇäÁÅ
øðÆçÕ¯à, F éò¿ìð (ê°ðìÅ)-ÇîÃàð dzâÆÁÅ ìÅâÆ Çìñâð÷ ÁËïÃƶôé «ÇèÁÅäÅ
òñ¯º ÕðòŶ ׶ ÇîÃàð dzâÆÁÅ î¹ÕÅìñ¶ ÓÚ øðÆçÕ¯à ç¶ ôÅî ÇÃ³Ø ô¶ð é¶
ìÅ÷Æ îÅð ñÂÆ Áå¶ À°Ô ÁÅêä¶-ÁÅêä¶ íÅð òð×» ÓÚ ÇòܶåÅ ðÔ¶ ìÅâÆ Çìñâð»
ç¶ Ô¯Â¶ úòðÁÅñ î¹ÕÅìÇñÁ» ÓÚ ÇîÃàð dzâÆÁÅ Ú¹ÇäÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà Ã ôÅî
ÇÃ³Ø ù ׯñâ îËâñ ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇîÃàð dzâÆÁÅ Ú°ä¶ ×¶ ôÅî
ÇÃ³Ø é¶ êÅòð à¼ËÕ ÔËñæ Õñ¼ì øðÆçÕ¯à ò¼ñ¯º ÇÂé·» î°ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ íÅ×
ÇñÁÅÍ ÇÂÔ Çܼå êÌÅêå ÕðÕ¶ ÁŶ ôÅî ÇÃ³Ø çÅ ÁÅêä¶ Çê³â ÇÕñ·Å 齺 êÔ°³Úä
Óå¶ Çê³â çÆ Ãðê³Ú ôðéÜÆå Õ½ð Áå¶ ï±æ ÁÕÅñÆ ÁÅ×È Áîédzçð ÇóØ
òÇÔäÆòÅñ é¶ ôÅî ÇÃ³Ø çŠðÁÅ×å ÕÆåÅÍ
ÁÅÂÆ. àÆ. ÁÅÂÆ. dzêñÅÂÆ÷ ÁËïÃƶôé çÆ îÆÇà³×
î¹ÕåÃð, F éò³ìð (ðäÜÆå ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯º)-ÃæÅéÕ ×¹ð± ׯÇì³ç ÇÃ³Ø êÅðÕ ÇòÖ¶
ÁÅÂÆ. àÆ. ÁÅÂÆ. dzêñÅÂÆ÷ ÁËïÃƶôé ê³ÜÅì ðÅÜ ÇìÜñÆ ì¯ðâ î³âñ
î¹ÕåÃð çÆ îÆÇà³× Ô¯ÂÆÍ îÆÇà³× ÇòÚ Ã±ìÅ ÁÅ×± ÃÅæÆ ÁîðÜÆå ÇÃ³Ø Áå¶
ÃÕ¾åð ܯÇ׳çð ÇÃ³Ø ôÅîñ Ô¯Â¶Í ÇÂà îÆÇà³× ù íÜé ñÅñ øÅÇ÷ñÕÅ, ìñÇܳçð
ÇÃ³Ø î¹ÕåÃð, ×éêå ðŶ, Áô¯Õ ð¹êÅäÅ ÁÅÇç é¶ Ã³ì¯èé ÕÆåÅÍ îÆÇà³× ÇòÚ
ì¯ðâ ò¾ñ¯º ÜÅðÆ ÕÆå¶ ×¶ ÃðÕ±ñð é³ìð AB@@, D@@ Áå¶ ECD ð¾ç ÕðÅÀ¹ä 寺
ÇÂñÅòÅ Ã-Ã ÇÃð ÁÅÂÆ. àÆ. ÁÅÂÆ. Ô¯ñâð» ç¶ ÇõñÅø ÜÅðÆ ÕÆå¶ ÃðÕ±ñð»
ù ð¾ç ÕðÅÀ¹ä çÆ î³× ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ì¹ñÅÇðÁ» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ î³×» ù ñË Õ¶ ñìÅ
Õî¶àÆ ò¾ñ¯º ô¹ð± ÕÆå¶ ÜÅä òÅñ¶ óØðô ÇòÚ íðòƺ ôî±ñÆÁå ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ
ÁÅÂÆ.àÆ.ÁÅÂÆ. dzêñÅÂÆ÷ ÁËïÃƶôé çÆ îÆÇà³×
î¹ÕåÃð, F éò§ìð (ðäÜÆå ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯º)-ÃæÅéÕ ×¹ð± ׯÇì³ç ÇÃ³Ø êÅðÕ ÇòÖ¶
ÁÅÂÆ. àÆ. ÁÅÂÆ. dzêñÅÂÆ÷ ÁËïÃƶôé ê³ÜÅì ðÅÜ ÇìÜñÆ ì¯ðâ î³âñ
î¹ÕåÃð çÆ îÆÇà³× Ô¯ÂÆÍ îÆÇà³× ÇòÚ Ã±ìÅ ÁÅ×± ÃÅæÆ ÁîðÜÆå ÇÃ³Ø Áå¶
ÃÕ¾åð ܯÇ׳çð ÇÃ³Ø ôÅîñ Ô¯Â¶Í ÇÂà îÆÇà³× ù íÜé ñÅñ øÅÇ÷ñÕÅ, ìñÇܳçð
ÇÃ³Ø î¹ÕåÃð, ×éêå ðŶ, Áô¯Õ ð¹êÅäÅ ÁÅÇç é¶ Ã§ì¯èé ÕÆåÅÍ îÆÇà³× ÇòÚ
ì¯ðâ ò¾ñ¯º ÜÅðÆ ÕÆå¶ ×¶ ÃðÕ±ñð é§ìð AB@@, D@@ Áå¶ ECD ð¾ç ÕðÅÀ¹ä 寺
ÇÂñÅòÅ Ã Ã ÇÃð ÁÅÂÆ. àÆ. ÁÅÂÆ. Ô¯ñâð» ç¶ ÇÖñÅø ÜÅðÆ ÕÆå¶ ÃðÕ±ñð»
ù ð¾ç ÕðÅÀ¹ä çÆ î³× ÕÆåÆ ×ÂÆÍ
àËñÆø¯é çÆÁ» åÅð» ñÂÆ ê°¼à¶ ÖÅñ é¶ ×» çÆ ÜÅé ñÂÆ
ìð×ÅóÆ, F éò³ìð (ðÇî³çðêÅñ ÇóØ)-àËñÆø¯é çÆÁ» åÅð» ÇòÛÅÀ°ä ñÂÆ ê°¼à¶
׶ ÇÂÕ ÖÅñ é¶ Á¼Ü ÇÂÕ ×» çÆ ÜÅé ñË ñÂÆÍ ÔÅÃñ ÕÆåÆ ÜÅäÕÅðÆ Áé°ÃÅð
ÃæÅéÕ ÇìÜñÆ ì¯ðâ çøåð ç¶ ÃÅÔîä¶ ÃóÕ ç¶ éÅñ-éÅñ àËñÆø¯é ÇòíÅ× ò¼ñ¯º
åÅð» çÅ ÜÅÿ ÇòÛÅÀ°ä ñÂÆ ÇÂÕ ÖÅÿ ê°àÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÃÆ, êð ÇÂà ù ñ³îÅ Ãî»
ìÆå ÜÅä ç¶ ìÅÁç ÓÚ íÇðÁÅ éÔƺ Ç×ÁÅÍ ìÆåÆ ðÅå ÇÂÕ ÁÅòÅðÅ ×» ÇÂà ÖÅÿ
ç¶ Á³çð òó ×ÂÆ êð ÖÅÿ å³× Ô¯ä ÕÅðé À°Ã 寺 ìÅÔð éÔƺ ÇéÕÇñÁÅ Ç×ÁÅ,
ÇÜà ÕÅðé À°Ã çÆ ÇÂà ÖÅÿ ç¶ Á³çð ÔÆ î½å Ô¯ ×ÂÆÍ
àËñÆø¯é çÆÁ» åÅð» ñÂÆ ê°¼à¶ ÖÅñ é¶ ×» çÆ ÜÅé ñÂÆ
ìð×ÅóÆ, F éò³ìð (ðÇî³çðêÅñ ÇóØ)-àËñÆø¯é çÆÁ» åÅð» ÇòÛÅÀ°ä ñÂÆ ê°¼à¶
׶ ÇÂÕ ÖÅñ é¶ Á¼Ü ÇÂÕ ×» çÆ ÜÅé ñË ñÂÆÍ ÔÅÃñ ÕÆåÆ ÜÅäÕÅðÆ Áé°ÃÅð
ÃæÅéÕ ÇìÜñÆ ì¯ðâ çøåð ç¶ ÃÅÔîä¶ ÃóÕ ç¶ éÅñ-éÅñ àËñÆø¯é ÇòíÅ× ò¼ñ¯º
åÅð» çÅ ÜÅÿ ÇòÛÅÀ°ä ñÂÆ ÇÂÕ ÖÅÿ ê°àÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÃÆ, êð ÇÂà ù ñ³îÅ Ãî»
ìÆå ÜÅä ç¶ ìÅÁç ÓÚ íÇðÁÅ éÔƺ Ç×ÁÅÍ ìÆåÆ ðÅå ÇÂÕ ÁÅòÅðÅ ×» ÇÂà ÖÅÿ
ç¶ Á³çð òó ×ÂÆ êð ÖÅÿ å³× Ô¯ä ÕÅðé À°Ã 寺 ìÅÔð éÔƺ ÇéÕÇñÁÅ Ç×ÁÅ,
ÇÜà ÕÅðé À°Ã çÆ ÇÂà ÖÅÿ ç¶ Á³çð ÔÆ î½å Ô¯ ×ÂÆÍ
ðÅîìÅ× çÆ ÃøÅÂÆ ÕÆåÆ
Ç÷ñ·Å ê¾èðÆ ÇÕÃÅé ÇÃÖñÅÂÆ Õ˺ê ñ¼×Å
î¹ÕåÃð, F éò³ìð (ðäÜÆå ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯º)-Á¾Ü î¹ÕåÃð ÇòÖ¶ Ö¶åÆìÅóÆ ÇòíÅ×
ê³ÜÅì ò¼ñ¯º Ç÷ñ·Å ê¾èðÆ ÇÕÃÅé ÇÃÖñÅÂÆ Õ˺ê ñÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà Õ˺ê çÆ
êzèÅé×Æ âÅ. ×¹ðÇçÁÅñ ÇÃ³Ø Ü¹ÁÅdzà âÅÇÂðËÕàð é¶ ÕÆåÆ ÜçÇÕ î¹¾Ö
îÇÔîÅé òܯº í¹Çê³çð î¯Ôé ÇÃ³Ø ÜÆ. ¶. à±. âÆ. ÃÆ. ôÅîñ Ô¯Â¶Í ÇÂÃ
î½Õ¶ À¹é·» éÅñ Ç÷ñ·Å õ¶åÆìÅóÆ ÁøÃð çðôé ÇÃ³Ø Ã³è±, âÅ. ÔðÇò³çð ÇóØ,
âÅ. Çì¾Õð ÇóØ, âÅ. êÅÖð ÇÃ³Ø Â¶. âÆ. ú., õ¶åÆìÅóÆ ÇòÇ×ÁÅéÆÁ» 寺
ÇÂñÅòÅ ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ÇÕÃÅé ÔÅ÷ð ÃéÍ Ã: Çþèȹ é¶ ì¯ñÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ
À¹Ô ê³ÜÅì õ¶åÆìÅóÆ ï±éÆòðÇÃàÆ ò¾ñ¯º êzîÅÇäå ÕÆå¶ ìÆÜ Áå¶ õÅç» çÅ
ÇÂÃå¶îÅñ ÕðéÍ À¹é·» ÇÕÃÅé» ù ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ ØìðÅÔà ÇòÚ ÁÅ Õ¶ âÆ. ¶.
êÆ. çÅ ÃàÅÕ éÅ Õðé ÇÜà ÕÅðé Õ¯ÂÆ Ô¯ð ÃÇæåÆ êËçÅ Ô¯ ÜÅò¶Í ÇÂà î½Õ¶
î¹¾Ö îÇÔîÅé ÜÆ. ¶. à±. âÆ. ÃÆ. í¹Çê³çð î¯Ôé ÇÃ³Ø òÆ Çòô¶ô å½ð Óå¶
êÔ°³Ú¶ ԯ¶ ÃéÍ
ÃÕ±ñÆ ì¼ÇÚÁ» ò¼ñ¯º ÃÅdzà ÇÃàÆ çÅ à±ð
ÜËå¯, F éò³ìð (ÕðîÜÆå îÅé)-ÃðÕÅðÆ ÁËñÆî˺àðÆ ÃÕ±ñ â¶ÇñÁ»òÅñÆ ç¶
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù ÇòÇ×ÁÅéÕ åð¼ÕÆ ç¶ ð±ìð± Õðé ç¶ À°ç¶ô åÇÔå ÃÕ±ñ ç¶ î¼°ÖÆ
Ú³çð êÅñ ܯôÆ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ê°ôêÅ ×°ÜðÅñ ÃÅdzà ÇÃàÆ Õê±ðæñÅ çÅ ÇÂÕ
ÇçéÅ à±ð ñòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà à±ð ÇòÚ Û¶òƺ 寺 Á¼áòƺ ÜîÅå å¼Õ ç¶ EE
ÇòÇçÁÅðæÆ ôÅîñ Ô¯Â¶Í î°¼Ö ÁÇèÁÅêÕ Ú³çð êÅñ ܯôÆ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÔË ÇÕ
ÃÅdzà ÇÃàÆ ÇòÚ ì¼ÇÚÁ» é¶ ÇòÇ×ÁÅéÕ Ö¯Ü», ìÌÇÔî³â, îé°¼ÖÆ ÃðÆð ÁÅÇç
ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ ÔÅÃñ Õðé ÇòÚ â±³ØÆ ÇçñÚÃêÆ ÇòÖÅÂÆ Áå¶ ÇÂà à±ð ù ÇÂÕ
Çòñ¼Öä êÌÅêåÆ ç¼ÇÃÁÅÍ òÅêÃÆ Ã ÇÂé·» ì¼ÇÚÁ» ù ðñåÅéê°ð ñ¯èÆ ÇòÖ¶
ÃÌÆ ×°ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ éÅñ Ãì³èå ÇÂåÔÅÃÕ ×°ðç°ÁÅðÅ ì¶ì¶ éÅéÕÆ, ×°ðç°ÁÅðÅ
ì¶ð ÃÅÇÔì Áå¶ ×°ðç°ÁÅðÅ Ô¼à ÃÅÇÔì ç¶ çðôé ÕðòŶ ×Â¶Í ÃÕ±ñ ç¶
ÁÇèÁÅêÕ îñÕÆå ÇÃ³Ø Áå¶ ÃÌÆîåÆ éÆñî ðÅäÆ òÆ ÇÂà à±ð Ã éÅñ ÃéÍ
âÆ. àÆ. ÁËë. ò¼ñ¯º ê³ÜÅì î°ñÅ÷î óØðô Õî¶àÆ ù ÃÇÔï¯× ç¶ä çÅ ëËÃñÅ
ÜËå¯, F éò³ìð (ô×é ÕàÅðÆÁÅ)-âËî¯Õð¶ÇàÕ àÆÚð÷ øð³à é¶ ëËÃñÅ ÕÆåÅ þ ÇÕ
À°Ô ê³ÜÅì î°ñÅ÷î óØðô Õî¶àÆ ò¼ñ¯º À°ñÆÕ¶ íÇò¼Ö ç¶ Ã³ØðôîÂÆ ê̯×ðÅî»
ÇòÚ ò¼è Úó· Õ¶ ÇÔ¼ÃÅ ñò¶×ÅÍ ëð³à çÆ ìñÅÕ ê¼èð çÆ ÇÂæ¶ Ô¯ÂÆ îÆÇà³× çÆ
êÌèÅé×Æ ìñÅÕ ÜËå¯ ç¶ êÌèÅé ÃÅæÆ ÜÃÇò³çð ÇÃ³Ø Ã¶ò¶òÅñÅ é¶ ÕÆåÆÍ
îÆÇà³× ÓÚ îå¶ êÅ Õ¶ î³× ÕÆåÆ ×ÂÆ ê³ÜÅì ÃðÕÅð ê³Üò¶º åéÖÅÔ ÕÇîôé çÆ
Çðê¯ðà ù ïè Õ¶ ñÅ×± Õð¶Í ÃÅñÅéÅ åð¼ÕÆ çÆ çð òèÅÂÆ ÜÅò¶ Áå¶ åÆܶ å¶
Ú½æ¶ çðܶ ç¶ ÕðîÚÅðÆÁ» çÆ åéÖÅÔ ÇòÚ êË ÇðÔÅ ØÅàÅ ç±ð ÕÆåÅ ÜÅò¶ å¶
í¼ÇåÁ» ù ïè Õ¶ ÜÅðÆ ÕÆåÅ ÜÅò¶ å¶ Ô¯ð íÖòÆÁ» î¿×» î¿éÆÁ» ÜÅäÍ îÆÇà³×
ÓÚ Ã³×áé ç¶ î˺ìð» ù ç¼ÇÃÁÅ Ç×ÁÅ ÇÕ À°Õå î³×» ù ÁÅèÅð ìäÅ Õ¶ ê³ÜÅì î°ñÅ÷î
óØðô Õî¶àÆ A@ éò³ìð ù Ççé¶ A 寺 C òܶ å¼Õ ê³ÜÅì íð ç¶ Ç÷ñ·Å î°ÕÅî»
Óå¶ èðé¶ Áå¶ BG éò³ìð ù Ú³âÆ×ó· ÇòÖ¶ ñìÅ ê¼èðÆ ðËñÆ Õð ðÔÆ þÍ
ÇÂÕ¼åðåÅ ÓÚ îåÅ êÅà ÕðÕ¶ âÆ. àÆ. ÁËë ò¼ñ¯º ÇÂé·» ç¯Ô» óØðô» ÓÚ ò¼è
Úó· Õ¶ ôÅîñ Ô¯ä çÅ ÇéðäÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ îÆÇà³× ÓÚ âËî¯Õð¶ÇàÕ àÆÚð÷ ëð³à
çÆ Ã±ìÅ Õî¶àÆ ç¶ î˺ìð ÃÅæÆ ×°ðÇçÁÅñ í¼àÆ, ÃæÅéÕ ÁÅ×± î°ÖÇåÁÅð ÇóØ
î¼åÅ, îñÕÆå ÇóØ, ×°ðÚðé ÇÃ³Ø ð¯óÆÕê±ðÅ, ×°ðîÆå ÇÃ³Ø ìðÅó Áå¶
Çô³çðêÅñ ÇÃ³Ø é¶ ÁÅêä¶ ÇòÚÅð ð¼Ö¶Í êÌËà ù ÇÂÔ Ã±ÚéÅ Üæ¶ì³çÆ çÆ ìñÅÕ
ÃÕ¼åð ÁîðÜÆå ÇÃ³Ø ÚËéÅ ò¼ñ¯º ÜÅðÆ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ
ÃÕÈñÆ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ ïÅåðÅ ÕÆåÆ
ê³Ü×ðÅÂÄ Õñ», F éò³ìð (ðÖî³çð ÇÃ³Ø ìðÅó)-ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ Á½ñÖ ç¶
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ ÃÌÆ ×°ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ êÌÕÅô ê°ðì ç¶ î½Õ¶ Óå¶ Ã°ñåÅéê°ð
ñ¯èÆ çÆ ïÅåðÅ ÕÆåÆÍ ÇÂà ç½ðÅé ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ ×°ðç°ÁÅðÅ Ô¼à ÃÅÇÔì, ×°ðç°ÁÅðÅ
ì¶ì¶ éÅéÕÆ ÜÆ Áå¶ ×°ðç°ÁÅðÅ ì¶ð ÃÅÇÔì Áå¶ êÇò¼åð ò¶ÂÄ ç¶ çðôé ÕÆå¶Í
ïÅåðÅ çÆ òÅêÃÆ ç½ðÅé ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ ê°ôêÅ ×°ÜðÅñ ÃÅdzà ÇÃàÆ Õê±ðæñÅ
ÇòÖ¶ êÔ³°Ú Õ¶ ÇòÇ×ÁÅé çÆÁ» ܻ֯ ç¶ îÅâñ, âÅÇÂéÅïð êÅðÕ, ÁËéðÜÆ êÅðÕ,
ñ¶÷ð ô¯Á, C âÆ ô¯Á Áå¶ â¯î æƶàð ÇòÚ ìÌÇÔî³â éÅñ óì³Çèå Çøñî ç¶ÖÆÍ
ÇÂà ÇòÇçÁÕ ïÅåðÅ ÇòÚ ê³ÜÅìÆ ÁÇèÁÅêÕ ÚîÕ½ð ÇÃ³Ø Ã¶Ö¯º, ê̶î ÚÅòñÅ,
ÃÅdzà ÁÇèÁÅêÕ ×°ðî¶ñ ÇÃ³Ø ìðÅó, Á³×ð÷Æ ÁÇèÁÅêÕ çÇò³çð Ç×¼ñ, ÕñðÕ
Çéðîñ ÇÃ³Ø Ç×¼ñ, öòÅ î°Õå î°¼Ö ÁÇèÁÅêÕ ìÇÚ¼åð ÇÃ³Ø ìðÅó é¶
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» çÆ Á×òÅÂÆ ÕÆåÆÍ
ÕÅñÜ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù ÁÅòÅÜÅÂÆ Çéïî» çÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç¼åÆ
Õ¯àÕê±ðÅ, F éò³ìð (î¶ØðÅÜ, î¯Ôð Ç×¼ñ)-ôÔÆç í×å ÇÃ³Ø ÃðÕÅðÆ ÕÅñÜ
Õ¯àÕê±ðÅ ÇòÖ¶ Ç÷ñ·Å àÌËÇøÕ ê°Çñà ò¼ñ¯º Ãî±Ô ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù ÁÅòÅÜÅÂÆ
Çéïî» çÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç¼åÆ ×ÂÆÍ ÃîÅ×î çÆ êÌèÅé×Æ Çê̳ÃÆêñ Á³ÇîÌåêÅñ Õ½ð
Áå¶ àÌËÇøÕ Ç³ÚÅðÜ Ü×ÃÆð ÇÃ³Ø é¶ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Ô½ñçÅð ìñÇò³çð ÇóØ
é¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù ÔÅçÇÃÁ» 寺 ìÚä ñÂÆ ÁÅòÅÜÅÂÆ ç¶ Çéïî ç¼Ã¶Í Ã: Ü×ÃÆð
ÇÃ³Ø é¶ òÆ ò¶ðò¶ ÃÇÔå Çéïî» çÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç¼åÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Ô½ñçÅð ì±àÅ
ÇÃ³Ø Ô½ñçÅð çðôé ÁñÆ, ê̯: ÜÃêÅñ ÇÃ³Ø òóËÚ å¶ ê̯: Ôðì³Ã ÇÃ³Ø êçî òÆ
ôÅîñ ÃéÍ
î¹ÕåÃð ÇòÖ¶ Ç÷ñ·Å ê¼èð Óå¶ ÃÆ. êÆ. ÁËî. òÆ. ú. çÅ Ã˺àð ìäÅÇÂÁÅ ÜÅò¶×Å
î¹ÕåÃð, F éò§ìð (ùÖêÅñ ÇÃ³Ø Çã¾ñ¯º)-îÅñò¶ ç¶ Ç÷ÿ·¶ î¹ÕåÃð ÇòÖ¶ ÜñçÆ
ÔÆ ÃÆ. êÆ. ÁËî. òÆ. ú. çÅ Ã˺àð ìäÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ ÇÂÔ ÜÅäÕÅðÆ âÅ:
éð¶ô êðȹæÆ é¶ Çç¾åÆÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇêÛñ¶ Ççéƺ îÔÅåîÅ ×»èÆ Ãà¶à
dzÃàÆÇÚÀÈà Ú§âÆ×ó· ò¾ñ¯º î¹ÕåÃð ÇòÖ¶ ×Ëð ÃðÕÅðÆ ÃîÅÜ Ã¶òÆ Ã§ÃæÅò»
çÆ Ç÷ñ·Å ê¼èðÆ òðÕôÅê ñÅÂÆ ×ÂÆ ÃÆ ÇÜà ÇòÚ ì¯ñÇçÁ» Ú§âÆ×ó· 寺 ÁŶ
îËâî ×½ðÆ Áå¶ âÅ: ô¹ôÆñ î¯çÇ×¾ñ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÃÆ ÇÕ ÃzÆ ìÆ. Õ¶ ÃÌÆòÅÃåò
ÁÅÂÆ. ¶. ÁËà âÅÇÂðËÕàð Üéðñ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ÃÆ. êÆ. ÁËî. òÆ. ú. çÆ
ÃæÅêéÅ ÕÆåÆ ×ÂÆ þ Áå¶ î¹ÕåÃð ÇòÖ¶ Ç÷ñ·Å ê¼èð Óå¶ ÃÆ. êÆ. ÁËî. òÆ. ú.
çÅ Ã˺àð ìäÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ îËâî ×½ðÆ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂÔ Ã˺àð ìäé éÅñ
ÃðÕÅð Áå¶ ÁËé. ÜÆ. ú. éÅñ åÅñî¶ñ òè¶×Å Áå¶ Õ¶ºçð ê³ÜÅì ÃðÕÅð ò¼ñ¯º ×Ëð
ÃîÅÜ Ã¶òÆ Ã³ÃæÅò» ù ñ¯Õ íñÅÂÆ çÆÁ» öòÅò» ñÂÆ Çç¾åÆ ×ÂÆ Çò¾åÆ
ÃÔÅÇÂåÅ ç¶ä ÇòÚ ÇÂà Ã˺àð çÅ Çòô¶ô ï¯×çÅé ðÔ¶×ÅÍ ÇÂà Ã˺àð ù ÚñÅÀ¹ä
ñÂÆ BE î˺ìðÆ Õî¶àÆ çÅ ×áé òÆ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÜÃ ç¶ Ú¶ÁðîËé ÇâêàÆ ÕÇîôéð
î¹ÕåÃð Ô¯ä׶ Áå¶ Õ¯ÁÅðâÆé¶àð êzÇþè ÃîÅÜ Ã¶òÆ âÅ: éð¶ô êðÈæÆ Ô¯ä׶Í
ÇÂà Õî¶àÆ ò¾ñ¯º BH éò§ìð ù îÆÇà³× ì¹ñÅÂÆ ×ÂÆ þÍ |
|
|
