|
|
|
 |
|
|
|
ìÆìÆ ðäìÆð Õ½ð ù öòŠùÃÅÇÂàÆ çÅ êzèÅé üÇäÁÅ
êzèÅé ìÆìÆ ðäìÆð Õ½ð éÅñ ùÃÅÇÂàÆ çÆÁ» üäÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» î˺ìð»Í åÃòÆð
: Õîñ ÕÅÔñ¯º
íÅׯòÅñ, F éò§ìð (Õîñ
ÕÅÔñ¯º)-×¹ðç¹ÁÅðÅ ïÅç×Åð çå ìÅìÅ î¯Ôé ÇÃ§Ø éÅîèÅðÆ íÅׯòÅñ ÇòÖ¶
ùÖîéÆ Ã¶òŠùÃÅÇÂàÆ ÇÂÃåðÆ çÆ îÆÇà§× Ô¯ÂÆÍ ÇÂà îÆÇà§× ÇòÚ ÃîÈÔ
é×ð ÇéòÅÃÆ ÇÂÃåðÆÁ» é¶ íÅ× ÇñÁÅÍ ìÆìÆ ðäìÆð Õ½ð ù ÃðìçîåÆ éÅñ çå
ìÅìÅ î¯Ôé ÇÃ§Ø ÜÆ Ã¹ÖîéÆ Ã¶òŠùÃÅÇÂàÆ ÇÂÃåðÆ çÅ êzèÅé üÇäÁÅ Ç×ÁÅÍ
ìÆìÆ Õ¹ñìÆð Õ½ð, ìÆìÆ ìñÇò§çð Õ½ð, ìÆìÆ Ü×ðÈê Õ½ð, ìÆìÆ êðîÜÆå
Õ½ð, ìÆìÆ ×¹ðîÆå Õ½ð, ìÆìÆ êðîÜÆå Õ½ð, ìÆìÆ ÇéðîñÜÆå Õ½ð, ìÆìÆ
êzÕÅô Õ½ð, ìÆìÆ ðÇܧçð Õ½ð, ìÆìÆ îéÜÆå Õ½ð, ìÆìÆ ôðéÜÆå Õ½ð ù
î˺ìð üä ÇñÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà çÆ ÜÅäÕÅðÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ç¶ þ¾â ×z§æÆ Üæ¶
î¹ÖìÆð ÇÃ§Ø íÅׯòÅñÆÁÅ é¶ Çç¾åÆÍ Ã§å ÔðíÜé ÇÃ§Ø å¶ þ¾â ×z§æÆ Üæ¶
î¹ÖìÆð ÇÃ§Ø ò¾ñ¯º êÈðé ÃÇÔï¯× ç¶ä çÅ íð¯ÃÅ Çç¾åÅ Ç×ÁÅÍ
Ø𶬠×Ëà éÅ Çîñä ÕÅðé ÇîñàðÆ ÁÇèÕÅðÆÁ» ÇÖñÅø êÌçðôé
ÃÅìÕÅ ë½ÜÆ ÇåìóÆ ÛÅÀ¹äÆ ç¶ ×¶à î¹Ôð¶ ÃêñÅÂÆ ÇâêÈ ç¶ ÁÇèÕÅðÆÁ»
ÇÖñÅø éÅÁð¶ìÅ÷Æ Õðç¶ Ô¯Â¶Í åÃòÆð : Áô¯Õ ôðîÅ
ê¹ðÅäÅ ÃÅñÅ, F
éò¿ìð (Áô¯Õ ôðîÅ)-ÇåìóÆ ÛÅÀ¹äÆ ç¶ ÃêñÅÂÆ ÇâêÈ ç¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» ò¾ñ¯º
ÃÅìÕÅ ë¯ÜÆÁ» Áå¶ À¹é·» çÆÁ» êåéÆÁ» ù Ø𶬠×Ëà éÅ ç¶ä ÕÅðé Á¾Ü ÃËÕó¶
ë½ÜÆÁ» ò¾ñ¯º ÇîñàðÆ ÁÇèÕÅðÆÁ» ÇÖñÅø éÅÁð¶ìÅÜÆ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÇÂà Ãì¿èÆ
ÜÅäÕÅðÆ Çç¿ç¶ ԯ¶ îéÜÆå ÇÃ¿Ø à»âÅ êÌèÅé ÁËÕà ÃðÇòÃîËé öòÅ çñ
ê³ÜÅì, ÇçñÅòð ÇÿØ, ÃåéÅî ÇÿØ, ÃÈì¶çÅð ìñÕÅð ÇÿØ, ÖóÕ ÇÿØ,
ÕËêàé ÃÈðåÅ ÇÿØ, ùÖç¶ò ÇÿØ, ìñç¶ò ðÅÜ ÃðîÅ, ìÆìÆ Ã¹ðÜÆå Õ½ð,
Õ¹ñçÆê Õ½ð, çñÜÆå Õ½ð, ìñÕÅð ÇÿØ, ÇçÁÅñ ÇÿØ, ùÇð¿çð ÇÿØ,
ðعìÆð ÇÿØ, Õ¶òñ ÇÿØ, Ô¿Ã ðÅÜ å¯º Áé¶Õ» ÃÅìÕÅ ë½ÜÆÁ» é¶ ç¾ÇÃÁÅ
ÇÕ ÇåìóÆ ÛÅÀ¹äÆ ç¶ ÃêñÅÂÆ ÇâêÈ ç¶ î¶Üð ÁÔ¹ÜÅ ò¾ñ¯º ÃÅìÕÅ ë½½ÜÆÁ» ù
Ø𶬠×Ëà çÆ ò¿â ÃÔÆ éÔÄ ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆÍ Ãׯº À¹Ôé» ù çìÕ¶ îÅðçÅ þ ÇÕ
ÁÅêä¶ ÕÈéËÕÃé ÇÂæ¯ ÕàòÅ ñÀÈ Áå¶ ÕÇÔçÅ þ ÇÕ î½ÜÈçÅ ë½ÜÆÁ» òÅÃå¶ ×ËÃ
ê¹ðÆ éÔÄ Ô¯ ðÔÆÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÁÃÆ B@-BE ÇÕñ¯îÆàð çÅ Ãøð åËÁ ÕðÕ¶
ÇåìóÆ ÛÅÀ¹äÆ ÇòÖ¶ ×Ëà ñËä ÁÅÀ¹ç¶ Ô» êð ÃÅù ÇéðÅô ÔÆ Øð ÜÅäÅ ê˺çÅ
þÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇâêÈ ÃêñÅÂÆ ç¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» çÅ ÃÅìÕÅ ë½ÜÆÁ» êÌåÆ
ÇòÔÅð ìÔ¹å ÔÆ îÅóÅ þÍ À¹é·» é¶ ìð׶â Õîźâð îé¯Ü êÅïº î¿× ÕÆåÆ þ
ÇÕ ÇåìóÆ ÛÅÀ¹äÆ ÇòÖ¶ ÃÅìÕÅ ë½ÜÆÁ» çÆ Ô¯ ðÔÆ Öܾñ Ö¹ÁÅðÆ ð¯ÕÆ ÜÅò¶
Áå¶ ×Ëà ò¿â ÇòÚ å¹ð¿å ùèÅð ÇñÁÅçÅ ÜÅò¶Í ÇÜà éÅñ ÃÅìÕÅ ë½ÜÆÁ» çÅ
Ãî» ì¶ÕÅð éÅ Ô¯Â¶Í |
ïÈéÆÁé çÆ âÆ.ÂÆ.ú. éÅñ ÁÇÔî îÆÇà§× ïîòÅð
ìàÅñÅ, F éò§ìð (ðÅÇܧçðêÅñ ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ)-ÁËñÆî˺àðÆ àÆÚð÷ ïÈéÆÁé
ê¿ÜÅì çÆ Ç÷ñ·¶ ×¹ðçÅÃê¹ð çÆ ÁÇÔî îÆÇà§× I éò§ìð ïîòÅð ù Çå§é òܶ
ù¾Õ¶ åñÅì ×¹ðçÅÃê¹ð ÇòÖ¶ Ô¯ ðÔÆ þÍ ÇÜà ç½ðÅé ÁËñÆî˺àðÆ ÁÇèÁÅêÕ»
ç¶ ÁÇÔî îÃÇñÁ» Óå¶ ÇòÚÅð-òà»çðÅ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà Ãì§èÆ îÅÞÅ ÷¯é
êzèÅé ÔðêzÆå ÇÃ§Ø êðîÅð é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ îÆÇà§× 寺 ìÅÁç ïȹéÆÁé çÆ
ÁÇÔî îÆÇà§× Ç÷ñ·Å ÇþÇÖÁÅ ÁëÃð (ÁË.) ×¹ðçÅÃê¹ð éÅñ Ô¯ò¶×Æ, ÇÜà ÇòÚ
þ¾â àÆÚð», Ã˺àð þ¾â àÆÚð» 寺 ÇÂñÅòÅ ÁÇèÁÅêÕ» ç¶ Ô¯ð ÁÇÔî îÃÇñÁ»
Óå¶ ×¾ñìÅå Ô¯ò¶×ÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Ã: êðîÅð 寺 ÇÂñÅòÅ ðÇò§çð ÇçØ
ÜËå¯ÃðÜÅÜ, ðÛêÅñ ÇÃ§Ø À¹ç¯Õ¶, ÁôòéÆ ë¾Üȹê¹ð, éð¶ô êÇéÁÅó, êzíܯå
ÇÃ§Ø çÈñÅé§×ñ, ùÖðÅÜ ÕÅÔñ¯º, ñÖÇò§çð ÇÃ§Ø ÕÅñÅ ìÅñÅ, ìñÇò§çð ÇçØ
í¹¾ñð, ÜÃêÅñ ÇçØ, Ö¹ôò§å ÇÃ§Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÇÃàÆ ê¹ÇñÃ é¶ Çòô¶ô ÚËÇÕ¿× ÕðÕ¶ ôÇÔð ù ÃÆñ ÕÆåÅ
×¹ðçÅÃê¹ð, F éò§ìð (ÔðîéêzÆå ÇçØ)-âÆ. ÜÆ. êÆ. ê³ÜÅì ò¾ñ¯º Çç¾å¶ ׶
Çéðç¶ô» åÇÔå Ç÷ñ·Å ê¹Çñà ò¾ñ¯º ÇÂÕ îÔÆé¶ ñÂÆ ÜéåÕ ÃæÅé» çÆ ÚËÇÕ¿×,
ÁÅòÅÜÅÂÆ Ãì¿èÆ Çéïî» çÆ êÅñäÅ ÕðÅÀ¹ä Áå¶ Áîé ÕÅùé ÕÅÇÂî ð¾Öä ñÂÆ
Ô¯ð À¹êðÅñ¶ Õðé Ãì¿èÆ î¹ÇÔ¿î ô¹ðÈ ÕÆåÆ ×ÂÆ þÍ î¹ÇÔ¿î ç¶ çÈܶ Ççé
Á¾Ü æÅäÅ ÇÃàÆ ç¶ Ç¿ÚÅðÜ ÁËÃ. ÁËÚ. ú Ã. ÔðêÅñ ÇÃ¿Ø ò¾ñ¯º ôÇÔð ÇòÚ
ÁÅòÅÜÅÂÆ Ãì¿èÆ Çéïî» çÆ À¹ñ¿ØäÅ Õðé òÅñ¶ òÅÔé» ç¶ ÚñÅé ÕÆå¶
ÕÅÔùòÅé ð¯â ÃÇæå ñóÕÆÁ» ç¶ ÕÅñÜ ç¶ ÃÅÔîä¶ ñ×Ŷ ׶ éÅÕ¶ ç½ðÅé ÕÂÆ
íÈÈ¿â ÁÅôÕ» ù íÅÜó» êÅÂÆ ð¾ÖÆÁ»Í ÁËÃ. ÁËÚ. ú é¶ Ö¹ç ÕÂÆ é½ÜòÅé» ç¶
êÌËôð ÔÅðé À¹åÅðé 寺 ÇÂñÅòÅ ë˺ÃÆ é¿ìð êñ¶à» òÆ À¹åÅðÆÁ»Í ÇÂà 寺
ÇÂñÅòÅ àzËÇëÕ ê¹¹ÇñÃ ç¶ Ç¿ÚÅðÜ ò¾ñ¯º ôÇÔð ç¶ ò¾Ö ò¾Ö Ú½Õ» ÇòÚ éÅÕ¶
ñ×Å Õ¶ ò¾âÆ Ç×äåÆ ÓÚ ÚñÅé ÕÆå¶Í
î¿×» ù ñË Õ¶ ÕðîÚÅðÆÁ» ò¾ñ¯º èðéÅ å¶ ð¯Ã î¹÷ÅÔðÅ
êáÅéÕ¯à, F éò¿ìð (ôðîÅ)-ÁËÃ. ÁÅð. êÆ. ¶. ÁÅçðô íÅðåÆ ÕÅñÜ éÅé
àÆÇÚ¿× Ç¿êñÅÂÆÜ ò¾ñ¯º êÌèÅé îéÆÃòð ôðîÅ çÆ êÌèÅé×Æ ÓÚ ÁÅêäÆÁ» î¿×»
ù ñË Õ¶ ÇòôÅñ èðéÅ Çç¾åÅ Ç×ÁÅ Áå¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð ÇÖñÅë Ü¿î Õ¶ éÅÁð¶ìÅÜÆ
ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ îÆå êÌèÅé ï¹òðÅÜ ÇÃ¿Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃðÕÅð éÅé àÆÇÚ¿×
î¹ñÅÜî» éÅñ îåð¶ÂÆ î» òÅñÅ Ã¬Õ Õð ðÔÆ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÃðÕÅð ò¾ñ¯º
àÆÇÚ¿× î¹ñÅÜî» ù éò¶º ê³Üò¶º ê¶ ÕÇîôé çÆ é¯àÆÇëÕ¶ôé ñÅ×È Õð Çç¾åÆ
×ÂÆ þÍ ÜçÇÕ éÅé-àÆÇÚ¿× ÕðîÚÅðÆÁ» çÆ é¯àÆÇëÕ¶ôé Áܶ å¾Õ ñÅ×È éÔƺ
ÕÆåÆ ×ÂÆÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Üç å¾Õ À¹é·» çÆÁ» î¿×» éÔƺ î¿éÆÁ» Ü»çÆÁ»
åç å¾Õ ÿØðô ÜÅðÆ ðÔ¶×ÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Ãîöð ÇÿØ, ðäèÆð ÇÿØ, ÃÃÆ íÈôé,
êòé Õ¹îÅð, ÿçÆê ÃËäÆ, ÁÃ¯Õ Õ¹îÅð ÁÅÇç 寺 ÇÂñÅòÅ Ô¯ð òÆ î½ÜÈç ÃéÍ
î¯àðÃÅÂÆÕñ Áå¶ ×Ëà Çæâð Ãî¶å ÇÂÕ ÕÅìÈ
×¹ðçÅÃê¹ð, F éò§ìð (ÇþèÈ)-Ç÷ñ·Å ê¹Çñà î¹ÖÆ ×¹ðçÅÃê¹ð ÃzÆ ñ¯Õ éÅæ
Á»×ðÅ ç¶ ÇçôÅ Çéðç¶ô» Óå¶ ÃÆ. ÁÅÂÆ. ¶. ÃàÅë ×¹ðçÅÃê¹ð ò¾ñ¯º íËó¶
ÁéÃð» ÇÖñÅë ÚñÅÂÆ ×ÂÆ î¹ÇÔ§î åÇÔå ÇÂÕ ÇòÁÕåÆ ù Ú¯ðÆ ÕÆå¶
î¯àðÃÅÂÆÕñ Áå¶ ×Ëà Çæâð Ãî¶å Ç×zëåÅð Õðé çÅ ÃîÅÚÅð êzÅêå Ô¯ÇÂÁÅ
þÍ êzÅêå ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð ÃÆ. ÁÅÂÆ. ¶. ÃàÅë ×¹ðçÅÃê¹ð ç¶ Ç§ÚÅðÜ
ǧÃêËÕàð ùÖÇܧçð ÇçØ, ÁËÃ.ÁÅÂÆ.çñÜÆå ÇÃ§Ø Áå¶ ê¹Çñà êÅðàÆ é¶
îÆðê¹ð Ú½ºÕ ܶñ· ð¯â ×¹ðçÅÃê¹ð ÇòÖ¶ éÅÕÅ ñ×ÅÇÂÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆÍ ÇÂö
ç½ðÅé À¹é·» é¶ ÇÂÕ ÇòÁÕåÆ ù ð¯ÇÕÁÅ ÇÜÔóÅ ÁÅêä¶ î¯àðÃÅÂÆÕñ ç¶ ÕÅ×÷
ê¾åð éÅ ÇòÖÅ ÃÇÕÁÅÍ À¹Ã çÆ ôéÅÖå ê¹ÛÇ×Û ç½ðÅé ùÖÇò§çð ÇÃ§Ø ê¹¾åð
ÁÜÆå ÇÃ§Ø òÅÃÆ é§×ñ Õ¯àñÆ ×¹ðçÅÃê¹ð Ô¯ÂÆ þÍ À¹Ã é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ã
é¶ ÇÂÔ ÔÆð¯ Ô»âÅ î¯àðÃÅÂÆÕñ Áå¶ ×Ëà Çæâð Ú¯ðÆ ÕÆåÅ Ô¯ÇÂÁÅ þÍ ÇÂÃ
Ãì§èÆ ê¹Çñà æÅäÅ Ãçð ×¹ðçÅÃê¹ð é¶ Ã¹ÖÇò§çð ÇÃ§Ø ç¶ ÇÖñÅë èÅðÅ CGI/DAA
åÇÔå նà çðÜ ÕðÕ¶ À¹Ã ù Ç×zëåÅð Õð ÇñÁÅÍ
ôÇÔð ÇòÚ Ççé ÇçÔÅó¶ Ú¯ðÆ
èÅðÆòÅñ, F éò¿ìð (Ãòðé ÇÿØ)-ÃæÅÇéÕ ôÇÔð ç¶ Çîôé ÔÃêåÅñ ð¯â ÇòÖ¶
ÇÂÕ Øð ÇòÚ¯º Ççé ÇçÔÅó¶ Ú¯ðÆ Ô¯ ÜÅä çÅ ÃîÅÚÅð êÌÅêå Ô¯ÇÂÁÅ þÍ Øð
çÆ îÅñÕé ìñÇÜ¿çð Õ½ð êåéÆ ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø é¶ çµÇÃÁÅ ÇÕ À¹é» ç¶ ìµÚ¶ Ü篺
ç¹êÇÔð ÕðÆì B.C@ òܶ Øð ÁŶ å» À¹é» ç¶ Øð çÆÁ» ÁñîÅðÆÁ» Ö¹µñÆÁ»
Ô¯ÂÆÁ» Ãé å¶ ÃÅîÅé çÆ À¹æñ ê¹æñ Ô¯ÂÆ êÂÆ ÃÆÍ À¹é» çÆ ì¶àÆ êÌÆå Õ½ð
é¶ ×¹Á»ãÆÁ» ù çµÇÃÁÅ ÇÕ ÇÜé» é¶ ë¯é ÕðÕ¶ À¹Ã ù ÃÈÇÚå ÕÆåÅÍ ìñÇÜ¿çð
Õ½ð é¶ çµÇÃÁÅ ÇÕ Ü篺 À¹Ã é¶ Øð ÁÅ Õ¶ ò¶ÇÖÁÅ å» ÁñîÅðÆ ÇòÚ¯º E@
Ô÷Åð ð¹ê¶ éÕçÆ Ü¯ À¹é» é¶ î¯àð ÃÅÂÆÕñ ÖðÆçä ñÂÆ ðµÖÆ Ô¯ÂÆ ÃÆ, ç¯
Ã¯é¶ ç¶ Õó¶ ÕðÆì B-B å¯ñ¶ ç¶, ç¯ ÚÈóÆÁ» A-A å¯ñ¶ çÆÁ», A Õ»ÇàÁ» çÅ
ܯóÅ ÁÅÇç ܯ Õ¹µñ G å¯ñ¶ ïéÅ ìäçÅ þ Ú¯ðÆ Ô¯ Ô¯ Ç×ÁÅÍ À¹é» çµÇÃÁÅ
ÇÕ ÇÂà گðÆ çÆ ÃÈÚéÅ ê¹Çñà ù ç¶ ÇçµåÆ ×ÂÆ þÍ ÇÂÃ ç¶ ìÅÁç ê¹Çñà ç¶
¶. ÁËÃ. ÁÅÂÆ. ÃðìÜÆå ÇÃ¿Ø Áå¶ ÜÃìÆð ÇÃ¿Ø é¶ ê¹Çñà êÅðàÆ Ãî¶å î½ÕÅ
ò¶ÇÖÁÅÍ
åðÕôÆñ» é¶ êÆð Õ¯ñ¯º ÇÃé¶îÅ î¹Õå ÕðòÅÇÂÁÅ
ìàÅñÅ, F éò§ìð (ðÇܧçðêÅñ ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ)-Á¾Ü ÃÅÇÂ§Ã ç¶ ï¹¾× ÇòÚ òÆ
ÇÂÔ ç¶Öä ù ÇîñçÅ þ ÇÕ ÇÜÁÅçÅ í¯ñ¶-íÅñ¶ ñ¯Õ ÁÅê ÔÆ êÆð» çÆÁ» Ü×·Å
ìäÅ ñËºç¶ ÔéÍ Çëð êÆóÆ çð êÆóÆ ÁÅê ÔÆ ìäÅÂÆ Ü׷Š寺 âðç¶ çÆò¶
Ü×ÅÂÆ Ü»ç¶ ÔéÍ ÇÂÔ¯ ÇÜÔÆ ÔÆ ÇÂÕ ØàéÅ ìàÅñÅ ç¶ ð¯÷ ÇÃé¶îÅ ÇòÚ òÅêðÆ
ÇÜà ÇòÚ ÇêÛñ¶ ¦ì¶ Ã 寺 ÇÃé¶îÅ ç¶ ê¹ðÅä¶ îÅñÕ» é¶ À¹æ¶ êÆð çÆ
Ü×·Å ìäÅ Çç¾åÆ ÃÆ å¶ À¹æ¶ Ôð òÆðòÅð ôÅÔ îçÅð ç¶ é»Á Óå¶ çÆò¶ òÆ
ìÅñç¶ ÃÆ å¶ ÔðÅ ÕêóÅ òÆ êÅÇÂÁÅ Ü»çÅ ÃÆÍ Ô¹ä À¹Ô Ü×·Å Üç Ô¯ð êÅðàÆ
é¶ ñË ñÂÆ þ å¶ À¹Ã æ» ù ÃÅø ÕðéÅ þ å» Õ¯ÂÆ òÆ îÜç±ð Ü» Ô¯ð Õ¯ÂÆ òÆ
êÆð çÆ Ü×·Å ù Ô¾æ ñÅÀ¹ä ù òÆ ÇåÁÅð éÔÆ ÃÆÍ ÕÂÆ ÁÖ½åÆ ÇÃÁÅÇäÁ» ù òÆ
ò§×Åð êÅÂÆ êð ÇÕö é¶ òÆ ÇÔ§îå éÔÆ ÕÆåÆÍ Çëð îÅñÕ» ù ÇÕö é¶
åðÕôÆñ» çÆ ç¾Ã êÅÂÆ å» À¹é·» ÃåéÅî ÇÃ§Ø ÇÕðåÆ é½ôÇÔðÅ î¾ÞÅ ÇçØ
éÅñ çêðÕ ÕÆåÅÍ À¹êð§å åðÕôÆñ ÁÅ×±Á» ÃåéÅî ÇÃ§Ø ÇÕðåÆ, ÃÇò§çð ÇçØ
í¯ÜÅ, ùñ¾Öä ÇÃ§Ø êàòÅðÆ å¶ Ú§éÅ èÅðÆòÅñ í¯ÜÅ é¶ ÜÅ Õ¶ êÆð çÆ Ü×·Å
ãÅÔ Õ¶ ÃÅðÅ ÃÅîÅé ÃÅø Õð Çç¾åÅ å¶ îÜç±ð» å¶ îÅñÕ» ç¶ îé ÇòÚ ÁÖ½åÆ
êÆð çÅ âð Õ¾ÇãÁÅÍ À¹é·» ñ¯Õ» ù ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂé·» ÁÖ½åÆ ×ËìÆ ôÕåÆÁ» 寺
âðé çÆ ìÜŶ ÇòÇ×ÁÅéÕ Ã¯Ú ÁêäÅ Õ¶ åðÕôÆñ ÜÆòé ÇÜÀ¹ä çÆ ÜÅÚ ÇþÖäÍ
ÃðÕÅðÆ éÆåÆÁ» ÕÅðé ÃÔÅÇÂåÅ êzÅêå ÃÕÈñ ì§ç Ô¯ä ÇÕéÅð¶¶
×¹ðçÅÃê¹ð, F éò§ìð (ðåé ÇÃ§Ø ÇþèÈ)-ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ÃÈì¶ Á§çð ÇþÇÖÁÅ
ç¶ ÇîÁÅð ù À¹êð ü¾Õä ñÂÆ Áé¶Õ» åð·» ç¶ ÇìÁÅé ç¶ ðÔÆ þ Áå¶ ÇÂà Ãì§è
ÇòÚ Ôð¶Õ ÇòèÅé ÃíÅ ÔñÕ¶ Á§çð Áçðô ÃÕÈñ Ö¯ñ·¶ ÜÅ ðÔ¶ Ôé êð çÈܶ êÅö
ÃðÕÅð çÆÁ» ÇþÇÖÁÅ Çòð¯èÆ éÆåÆÁ» ÕÅðé ê¿ÜÅì Á§çð Ú¾ñ ðÔ¶ ÕðÆì DD@
ÃÔÅÇÂåÅ êzÅêå ÃÕÈñ ì§ç Ô¯ä ÇÕéÅð¶ ê¹¾Ü ðÔ¶ ÔéÍ ÇÂà Ãì§èÆ ÜÅäÕÅðÆ
Çç§ç¶ ÃðÕÅðÆ ÃÔÅÇÂåÅ êzÅêå êzÅÂÆò¶à ÃÕÈñ÷ ïÈéÆÁé ê¿ÜÅì Ç÷ñ·Å
×¹ðçÅÃê¹ð ç¶ êzèÅé ùÖç¶ò ÇÃ§Ø ì¾ñ Áå¶ Üéðñ ÃÕ¾åð ×ä¶ô ç¾å ôÅÃåðÆ
é¶ ÒÁÜÆåÓ ç¶ ÇÂà êzåÆÇéè éÅñ ×¾ñìÅå Õðç¶ Ô¯Â¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ê¿ÜÅì
ÃðÕÅð ÃÔÅÇÂåÅ êzÅÂÆò¶à ÃÕÈñ» ù ì§ç Õðé Óå¶ å¹ñÆ Ô¯ÂÆ þÍ À¹é·»
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð é¶ B@@B 寺 ÇÂé·» ÃÕÈñ» Á§çð ÕðîÚÅðÆÁ» çÆ
íðåÆ Óå¶ ð¯Õ ñ×ÅÂÆ Ô¯ÂÆ þ ÇÜà ÕðÕ¶ ÇÂé·» ÃÕÈñ» 寺 öòÅ î¹Õå Ô¯ä
òÅñ¶ ÕðîÚÅðÆÁ» çÆÁ» ÃÅðÆÁ» ÁÃÅîÆÁ» ÖÅñÆ êÂÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» ÔéÍ ÇÜà ÕÅðé
ÃÕÈñ» ÇòÚ êó·ÅÂÆ ÕðÅÀ¹ä ñÂÆ ÁÇèÁÅêÕ» ù ìÔ¹å î¹ôÇÕñ» ÁÅ ðÔÆÁ» ÔéÍ
À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂÕ êÅö ê¿ÜÅì ÃðÕÅð Õð¯ó» ð¹ê¶ ÖðÚ Õ¶ éò¶º ÃÕÈñ
ìäÅ ðÔÆ þ êð çÈܶ êÅö ÃÔÅÇÂåÅ êzÅêå ÃÕÈñ» Á§çð ÕðîÚÅðÆÁ» çÆ íðåÆ
Õðé ñÂÆ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ÁÅÇ×ÁÅ éÔƺ Çç¾åÆ ÜÅ ðÔÆÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ
ÇÕ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ù ÃðÕÅðÆ ÃÕÈñ ìäÅÀ¹ä òÅÃå¶ ÃÕÈñ çÆ Ü×·Å ÖðÆçä 寺
ÇÂñÅòÅ ÃÕÈñ» ÇòÚ ÇìñÇâ§×» À¹ÃÅðä ñÂÆ Õð¯ó» ð¹ê¶ ÖðÚ ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶
ÔéÍ êð ÇÂÔ ÃÕÈñ ܯ ÇÂÕ ì¾ÇÚÁ» ù ÇþÇÖÁÅ ç¶ä ç¶ î§åò éÅñ ò¾Ö ò¾Ö
ÃîÅÜ Ã¶òÆ Üæ¶ì§çÆÁ» ÇÜé·» ÇòÚ ÃéÅåé èðî, ÇÂÃÅÂÆ ÇîôéðÆ ÃÕÈñ, âÆ. ¶.
òÆ. ÃÕÈñ, ÖÅñÃÅ ÃÕÈñ çÃæÅò» ÁÅÇç ò¾ñ¯º ç¶ô çÆ Á÷ÅçÆ å¯º êÇÔñ» ÔÆ
ìäŶ ׶ ÃéÍ ÇÂé·» ÃÕÈñ» ç¶ ÕðîÚÅðÆÁ» ù ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ÇÃðø
çÇòèÅé Áé¹ÃÅð åéÖÅÔ ÔÆ Çç¾åÆ Ü»çÆ þÍ êð Çëð òÆ ÇÂÔ ÃÕÈñ ÃðÕÅð çÆÁ»
éÆåÆÁ» ÕÅðé ì§ç Ô¯ä ÇÕéÅð¶ ê¹¾Ü ×¶ ÔéÍ ÁÇèÁÅêÕ ÁÅ×ÈÁ» é¶ î§× ÕÆåÆ
ÇÕ Ü¶Õð ÇÂé·» ÃÕÈñ» ç¶ ÕðîÚÅðÆÁ» ñÂÆ ê¹ðÅäÆ êËéôé ÃÕÆî ÜñçÆ ìÔÅñ
éÅ ÕÆåÆ Áå¶ ÇÂé·» ÃÕÈñ» ÇòÚ ÁÇèÁÅêÕ» çÆ íðåÆ Óå¶ ñ×ÅÂÆ ð¯Õ éÅ
ÔàÅÂÆ å» À¹é·» ò¾ñ¯º ùÈìŠçØðô ÜñçÆ ÔÆ ÜÅðÆ ÕÆåÆ ÜÅò¶×Å ÇÜà çÆ
Çܧî¶òÅðÆ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð çÆ Ô¯ò¶×ÆÍ
ÁÇîå Á×ðòÅñ Çôò ÃËéÅ ÇÔ¿ç¯ÃåÅé ÓÚ ôÅÇîñ
êáÅéÕ¯à, F éò¿ìð (Ú½ÔÅé)-Çôò ÃËéÅ (ÇÔ¿ç¯ÃåÅé) çÆ ÇÂÕ îÆÇà¿× Ç÷ñ·Å
êÌèÅé ÁÃ¯Õ ÃÈçé çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆÍ ÇÜà ÇòÚ Çôò ÃËéÅ (ÇÔ.) ç¶
ê³ÜÅì À¹ê êÌèÅé À¹Õ»ð éÅæ ôðîÅ ÔÅ÷ð Ô¯Â¶Í ÇÂà îÆÇà¿× ÇòÚ ðÜéÆô ÕŬ,
î¹éÆô îÔÅÜé å¶ ÁÇîå Á×ðòÅñ é¶ Çôò ÃËéÅ (ÇÔ.) ÓÚ ôÅÇîñ Ô¯ä çÅ ÁËñÅé
ÕÆåÅÍ À¹é·» çÅ Ç÷ñ·Å êÌèÅé Áô¯Õ ÃÈçé é¶ ÃòÅ×å ÕÆåÅ Áå¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂé·»
ç¶ ôÅÇîñ Ô¯ä éÅñ êÅðàÆ Ô¯ð îÜìÈå Ô¯ò¶×ÆÍ À¹é·» ÁËñÅé ÕÆåÅ ÇÕ êÅðàÆ
ÓÚ À¹é·» ù ÃéîÅéÜéÕ æ» òÆ Çç¾åÆ ÜÅò¶×ÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ À¹é·» éÅñ
ðÇÜ¿çð ÇÜ¿çÆ, ÿÜÆò åz¶Ôé, ùÇð¿çð ñÅâÆ, ùèÆð Õ¯ÇôÕ ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð
ÃéÍ
òðÕÚÅðÜ ÕÅÇîÁ» ç¶ åéÖÅÔ ÃÕ¶ñ å¹ð¿å ÜÅðÆ ÕÆå¶ ÜÅä-ìµñê¹ðÆÁÅ
×¹ðçÅÃê¹ð, F éò¿ìð (ÔðîéêÌÆå ÇÿØ)-ÇìÜñÆ ì¯ðâ îËé¶Üî˺à çÆÁ» éÆåÆÁ»
ÕÅðé ÕðîÚÅðÆÁ» ÇòÚ ñ×ÅåÅð ÇéðÅôÅ ëËñçÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ ÇÂà ð¯Ã òܯº A@
éò¿ìð ù ÃÈìÅÂÆ èðéÅ î¹µÖ çëåð êÇàÁÅñÅ ÇòÖ¶ ÇçµåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂÔ
ÜÅäÕÅðÆ Ã. ×¹ðò¶ñ ÇÃ¿Ø ìµñê¹ðÆÁÅ êÌèÅé Ç¿êñÅÂÆ÷ ëËâð¶ôé Ç÷ñ·Å
×¹ðçÅÃê¹ð òµñ¯º Ç÷ñ·Å òðÇÕ¿× Õî¶àÆ çÆ îÆÇà¿× ÇòÚ ÇÂÕµåð ñÆâðÇôê ù
ÿì¯èé ÕðÇçÁ» êÌ×à ÕÆå¶Í ÇÂà î½Õ¶ Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ Ç÷ñ·Å Üéðñ
ÃÕµåð Çòîñ Õ¹îÅð, ÃÆéÆ. îÆå êÌèÅé ÜÃêÅñ ÇÿØ, ÃÔÅÇÂÕ ÃÕµåð ñÖÇò¿çð
îÈâ, îÆå êÌèÅé ܯÇ׿çð, Õ¹ñìÆð ÇÃ¿Ø ð¿èÅòÅ, î¿âñ êÌèÅé áÅÕ¹ð Çòé¯ç
Õ¹îÅð, ÃñÇò¿çð Õ¹îÅð, ìñç¶ò ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ, Ü×åÅð ÇÿØ, ×¹ðéÅî ÇÿØ
ì¹µàð Áå¶ ìôÆð îÃÆÔ òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
éÅÔðê¹ð Ö¾çð ç¶ é½ÜòÅé çÆ éÅ×ê¹ð ÓÚ î½å
òâÅñÅ ì»×ð, F éò§ìð (ÜÃêzÆå ÇÃ§Ø Çãñ¯º)-Á¾Ü éÜçÆÕÆ Çê¿â éÅÔðê¹ð
Ö¾çð ç¶ ÇÂÕ é½ÜòÅé çÆ éÅ×ê¹ð ÓÚ î½å Ô¯ä çÅ ÃîÅÚÅð êzÅêå Ô¯ÇÂÁÅ þÍ
ÇîñÆ ÜÅäÕÅðÆ î¹åÅÇìÕ ÇîzåÕ é¯ÜòÅé Õ¹ñìÆð ÇÃ§Ø (BA) ê¹¾åð ðÛêÅñ
ÇÃ§Ø éÅ×ê¹ð ÇÂÕ êzÅÂÆò¶à Õ§êéÆ ÓÚ Õ§î ÕðçÅ ÃÆÍ ÇÜà էêéÆ çÅ é»Á
ÚÆîÅ âÆñðà êzÅÂÆò¶à ÇñîÇàâ ìz»Ú î¯ÔÅñÆ þÍ ÇîzåÕ ç¶ êÇðòÅð é¶
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹é·» çÅ ê¹¾åð Áܶ Õ¹òÅðÅ ÃÆÍ ÇîzåÕ çÆ ñÅô ù ܾçÆ Çê¿â
éÅÔðê¹ð Ö¾çð ÓÚ ÇñÁÅ ÇÕ À¹Ã çÅ Á¾Ü çÃÕÅð Õð Çç¾åÅ Ç×ÁÅ þÍ ÇÂÃ
ØàéÅ ù ñË Õ¶ ÁÅÃ-êÅà ñ¯Õ» ÓÚ ÕÅëÆ ç¹¾Ö êÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ
éÇôÁ» å¶ ÃîÅÇÜÕ Õ¹ðÆåÆÁ» ÇÖñÅø ñÇÔð ÚñÅÀ¹ä çÆ ñ¯ó : íÅÂÆ Ø¿¹îä,
ÇÃÁÅñÕÅ
ÇÕñÅ ñÅñ ÇçØ, F éò§ìð (ع§îä)-ò¾Ö-ò¾Ö òð×» çÆ ÇÂÕ Çòô¶ô îÆÇà§×
×¹ðç¹ÁÅðÅ ×¹ð± å¶× ìÔÅçð â¶ðÅ ìÅìÅ éÅéÕ ð¯â èðîÕ¯à ì¾×Å ÇòÖ¶
ùÖÇܧçð ÇÃ§Ø êÅðà ÇÜñ·Å ÃñÅÔÕÅð Õî¶àÆ î˺ìð ç¶ Çòô¶ô ïåéÅ ÃçÕÅ
Ô¯ÂÆÍ îÆÇà§× ÇòÚ Çòô¶ô å½ð Óå¶ êÔ¹§Ú¶ âÅ. åðöî ÇÃ§Ø ÇÃÁÅñÕÅ Ú¶ÁðîËé
ìñÅÕ Ã§îåÆ åðÇô¾ÕÅ Áå¶ íÅÂÆ ñÖÇò§çð ÇÃ§Ø Ø¹§îä î˺ìð ìñÅÕ Ã§îåÆ Áå¶
Õ½îÆ Üéðñ ÃÕ¾åð ëËâð¶ôé ×ð¶òÅñ é¶ îÆÇà§× ù çì¯èé ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ
Á¾Ü é½ÜòÅé òð× ÇòÚ Ççé¯-Ççé òè ðÔ¶ éÇôÁ» ç¶ ð¹ÞÅé, êÇååê¹ä¶ Áå¶
ÃîÅÇÜÕ Õ¹ðÆåÆÁ» ù ç±ð Õðé ñÂÆ ÇÂÕ Çòô¶ô ñÇÔð ÚñÅÀ¹ä çÆ ñ¯ó þÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ çÆòÅé ÇÃ§Ø Ü½óÅ ÇçØ, ùÖÇò§çð Õ¹îÅð ÁËÃ.âÆ.ú., ÜÃò§å ÇçØ
Ãðê¿Ú ì¾Ú¯Õ¶, Çêz§. ÕôîÆð ÇÃ§Ø Ö¹§âÅ, ÃðçÅðÅ ÇÃ§Ø êzèÅé
ÁËë.ÃÆ.ÁÅÂÆ, ùñ¾Öä ÇÃ§Ø Ãðê¿Ú íÅÂÆÕÅ Çê¿â, ÁÜÆå ÇÃ§Ø ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú,
åÅðÅ ÇÃ§Ø íÆÖ¯òÅñÆ, ùðÜÆå ÇÃ§Ø Ú±Ô¶òÅñ, ܾÃÅ ÇÃ§Ø Ø¹§îä, âÅ. Ü×Æð
ÇÃ§Ø íÅׯòÅñ, Ãð±ê ÇÃ§Ø ç¹ôÅñÅ, âÅ. Ü×åÅð ÇçØ, ÁÜÆå ÇÃ§Ø ÕðòÅñÆÁ»
îÆå êzèÅé ñ¯Õñ Õî¶àÆ úáÆÁ» ÃÅÇÔì, À¹ºÕÅð ÇÃ§Ø Ø¿¹îä, ÇèÁÅé ÇçØ
Ãðê¿Ú Õ¯à ÕðîÚ§ç, ÕôîÆð ÇÃ§Ø òóËÚ, Ç´êÅñ ÇÃ§Ø èðîÕ¯à ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
Á§å ÇòÚ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ç¶ î¹Ö öòÅçÅð íÅÂÆ ×¹ðî¶Ü ÇÃ§Ø é¶ ÁŶ
ԯ¶ êåò§ÇåÁ» çÅ è§éòÅç ÕÆåÅÍ
òëç ÁµÜ ÇîÌåÕ ÇÕÃÅé» ç¶ êÇðòÅð» ù Çîñ¶×Å
×¹ðçÅÃê¹ð, F éò¿ìð (ÔðîéêÌÆå ÇÿØ)-ÜîÔÈðÆ ÇÕÃÅé ÃíÅ ê³ÜÅì Ç÷ñ·Å
×¹ðçÅÃê¹ð ÇÂÕÅÂÆ ç¶ ÁÅ×ÈÁ» çÆ îÆÇà¿× Ç÷ñ·Å êÌèÅé Ã. ÁÜÆå ÇÿØ
Çõèò» çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á ×¹ðçÅÃê¹ð ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆ ÇÜà ÇòÚ Ç÷ñ·Å êÌèÅé 寺
ÇÂñÅòÅ ÃÈì¶ ç¶ ÜÅÇ¿à ÃÕµåð Ã. ðØìÆð ÇÃ¿Ø Ãî¶å òµâÆ Ç×äåÆ ÇòÚ
ÇÕÃÅé» é¶ íÅ× ÇñÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ â¶ðÅ ìÅìÅ éÅéÕ ìñÅÕ ç¶ Çê³â Ö¿éÅ
ÚîÅðÅ ÇòÖ¶ ô̯îäÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ çÆ àÅÃÕ ë¯ðà Áå¶ ÇÕÃÅé»
çðÇîÁÅé ԯ¶ àÕðÅÁ çÆ ÷¯ðçÅð ôìç» ÇòÚ Çé¿çÅ ÕÆåÆ ×ÂÆ Áå¶ ÇîÌåÕ
ÇÕÃÅé» ç¶ êÇðòÅð» éÅñ ÔîçðçÆ çÅ êÌ×àÅòÅ Õðé 寺 ÇÂñÅòÅ ÇÕÃÅé ÃíÅ
ç¶ ÁÅ×ÈÁ» é¶ ç¯ Çî¿à çÅ î½é èÅð Õ¶ ÇîÌåÕ» ù ôðè»÷ñÆ ÇçµåÆÍ ÇÂÃ
îÆÇà¿× ç½ðÅé ÃíÅ ç¶ ÃîÈÔ ÁÅ×ÈÁ» òµñ¯º ëËÃñÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÇÕ Õµñ· G
éò¿ìð ù ÜîÔÈðÆ ÇÕÃÅé ÃíÅ çÅ òëç ÃÈìÅ êÌèÅé Ã. ÃåéÅî ÇÃ¿Ø ÁÜéÅñÅ çÆ
Á×òÅÂÆ Ô¶á ç¹ÖÆ êÇðòÅð» éÅñ ÔîçðçÆ êÌ×àÅÀ¹ä ñÂÆ À¹é» ç¶ Çê³â ÜÅò¶×Å
Áå¶ ÇÕÃÅé» òµñ¯º ñó¶ ÜÅ ðÔ¶ Ôð ÿØðô ÇòÚ òµè Úó Õ¶ ÃÇÔï¯× ç¶ò¶×ÅÍ
ÇÃÁÅÃÆ ìçñÅÖ¯ðÆ åÇÔå êËéôé» Õ¾àäÅ î¿çíÅ×Å-Ú½èðÆòÅñ
ÃzÆ ÔðׯÇì§çê¹ð, F éò§ìð (âÅ. î¾Öä ÇÃ§Ø Ø¹§îä)-ÔñÕÅ ÃzÆ
ÔðׯÇì§çê¹ð 寺 Õ»×ðà êÅðàÆ ç¶ ÷¯é ǧÚÅðÜ Áå¶ ðÅÜÆò ×»èÆ ê¿ÚÅÇÂå
ç×áé ç¶ Üéðñ ÃËÕàðÆ ÇÔðç¶êÅñ ÇÃ§Ø Ú½èðÆòÅñ ò¾ñ¯º ÁÜÆå ç¶ ÇÂÃ
êzåÆÇéè éÅñ ÁÅêä¶ ÇòÚÅð û޶ ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÁÕÅñÆ çñ ìÅçñ ÃðÕÅð
Ô¹ä ÁÖÆðñ¶ ÔÇæÁÅð» Óå¶ À¹åð ÁÅÂÆ þÍ À¹é·» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÜæ¶ ÔñÕ¶ íð
ç¶ Çê¿â» ÇòÚ Õ»×ðÃÆ ê¾ÖÆ òðÕð» çÆÁ» ñ¾×ÆÁ» 궺âÈ êËéôé» ù ò¾â¶
ê¾èð Óå¶ Õ¾ÇàÁÅ Ç×ÁÅ þ, À¹æ¶ ÔñÕ¶ ç¶ ÚðÇÚå Çê¿â Ú½èðÆòÅñ ÇòÚ ÇêÛñÆ
Õ»×ðà ÃðÕÅð ò¶ñ¶ Áå¶ ÁÕÅñÆ çñ çÆ ÃðÕÅð ÁÅÀ¹ä Óå¶ ÇÜÔó¶ ò¯àð Õ»×ðÃ
êÅðàÆ éÅñ Ãì§è ð¾Öç¶ Ôé, À¹é·» ÃÅÇðÁ» çÆÁ» ì¹ãÅêÅ êËéôé» Áå¶ Ô¯ð
ñÅíêÅåðÆÁ» çÆÁ» êËéôé» Õ¾à ÁÕÅñÆ çñ ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ò¾âÅ è¾ÕÅ ÕÆåÅ
Ç×ÁÅ þÍ ÇÂà î½Õ¶ ÜðéËñ ÇçØ, ×¹ðçÆê ÇçØ, ÃåéÅî ÇçØ, ñÖÇò§çð ÇçØ,
ǧçð ÇçØ, ê¿Ú ×¹ðéÅî ÇçØ, êzÆåî ÇçØ, ìñç¶ò ÇçØ, Ãòðä ÇçØ
ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ñÅÇÂìz¶ðÆ ÃàÅø é¶ ÃðÕÅð 寺 ÕÆåÆ åð¾ÕÆÁ» çÆ î§×
ìàÅñÅ, F éò§ìð (ðÅÇܧçðêÅñ ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ)-ÃðÕÅðÆ ÃÕ±ñ» ÇòÚ Õ§î Õð
ðÔ¶ ñÅÇÂìz¶ðÆ ÃàÅø ÇÜé·» ÇòÚ ñÅÇÂìz¶ðÆ Áà˺â˺à, ñÅÇÂìz¶ðÆ ðÆÃà¯ðð,
ÃÔÅÇÂÕ ñÅÇÂìz¶ðÆÁé Áå¶ ñÅÇÂìz¶ðÆÁé é¶ ÃðÕÅð 寺 À¹é·» çÆ ìäçÆ
ÇòíÅ×Æ åð¼ÕÆ çÆ î§× ÕÆåÆ þÍ Á¾Ü ×¹ðéÅî ÇÃ§Ø çÆ êzèÅé×Æ Ô¶á ÔÕÆÕå
ðŶ çÆ ÃîÅè Óå¶ ñÅÇÂìz¶ðÆÁé ÃàÅø çÆ íðòƺ îÆÇà§× Ô¯ÂÆÍ ÇÜà ÇòÚ
ççÆê îñÔ¯åðÅ Ã.Ã.Ã.Ã. ñóÕÆÁ» ìàÅñÅ Üéðñ ÃÕ¾åð, À¹ê êzØÅé ñÖÇò§çð
ÇçØ, ðåé Ú§ç, Ãð¯Ü ìÅñÅ, í¹Çê¿çð ÇÃ§Ø çð×ÅìÅç, ð±ê ÇçØ, êzçÆê
Õ¹îÅð â¶ðÅ ìÅìÅ éÅéÕ é¶ ÇÔ¾ÃÅ ÇñÁÅÍ Ãðì çîåÆ éÅñ îåÅ êÅ Õ¶ À¹Ú
ï¯×åÅ êzÅêå ÃàÅø ù À¹é·» çÆ ìäçÆ åð¾ÕÆ ç¶ä çÆ î§× ÕÆåÆÍ ôzÆ Ã§çÆê
îñÔ¯åðÅ é¶ Ã§ì¯èé ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Ã§é B@@@ 寺 Áܶ å¾Õ ñÅÇÂìz¶ðÆ
ÃàÅø çÆ Õç¶ êzî¯ôé éÔÆ Ô¯ÂÆÍ êzî¯ôé çÅ Õ¯àÅA@ êzåÆôå 寺 òèÅ Õ¶
ç±Ü¶ ÕðîÚÅðÆÁ» ìðÅìð ÕÆåÅ ÜÅò¶ Áå¶ àÆÇÚ§× ÃàÅø ò»× Ãî±Ô ñÅÇÂìz¶ðÆ
ÃàÅø ù ×ðîÆÁ» çÆ Û¹¾àÆÁ» Çç¾åÆÁ» ÜÅäÍ
ô§Õðê¹ðÅ ÃÕÈñ ÓÚ ç¯ Ççé» Ö¶â î¹ÕÅìñ¶ ÃîÅêå
ìàÅñÅ, F éò§ìð (ðÅÇܧçðêÅñ ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ)-ÃðÕÅðÆ ÃÆéÆ. ÃËÕ§. ÃÕÈñ
çÕðê¹ðÅ ÇòÖ¶ ç¯ Ççé» Ö¶â î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ ׶, ÇÜà ÇòÚ ñ½× ܧê, ׯñÅ
ù¾àäÅ, ÃÈÂÆ èÅ׶ òÅñÆ ç½ó, ÃÅÂÆÕñ ð¶Ã, ÁæñËÇàÕÃ, ÕðÅà էàðÆ B
ÇÕñ¯îÆàð, B@@ îÆàð ç½ó, A@@ îÆàð ç½ó D@@ îÆàð ç½ó, ð¾ÃÆ à¾êä
î¹ÕÅìñÅ, ï¯×Å, ÜÈ⯠ÁÅÇç ֶ⻠ÕðòÅÂÆÁ» ×ÂÆÁÅÍ ÇÂà ÇòÚ ñóÕ¶ Áå¶
ñóÕÆÁ» é¶ òè Úó· Õ¶ ÇÔ¾ÃÅ ÇñÁÅÍ ÇÂà ֶâ î¹ÕÅìÇñÁ» ç½ðÅé Ãåòƺ ô¶zäÆ
ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆ Ü¯ìéêzÆå ÇÃ§Ø Áå¶ ñóÕÆÁ» ÇòÚ çÃòƺ ô¶zäÆ çÆ ÔðîÆå Õ½ð
ù òèÆÁÅ ÁæñÆà دÇôå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ Ö¶â î¹ÕÅÇìñÁ» ç¶ çÈÃð¶ Ççé ÇÂéÅî
ò§â ÃîÅð¯Ô ÕÆåÅ Ç×ÁÅ, ÇÜà ÇòÚ ÃÕÈñ çÆ Çêz§. ôzÆîåÆ Çô§ç¯ ÃÅÔéÆ é¶
êóÅÂÆ ç¶ Ö¶åð ÇòÚ òèÆÁÅ ê¹ÜÆôé» ÔÅÃñ Õðé òÅñ¶ Áå¶ Ö¶â î¹ÕÅìÇñÁ»
ÇòÚ Ü¶åÈ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù àðÅëÆÁ» ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù çì¯èé Õðç¶ Çêz§. ÃÅÔéÆ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃÅð¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ»
ܶåÈ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» Õ¯ñ¯º öè ñËºç¶ Ô¯Â¶ ò¾è 寺 ò¾è ÇîÔéå ÕðÕ¶ ÁÅêä¶
ÁÇèÁÅêÕ» Áå¶ îÅåÅ-ÇêåÅ çÅ é»Á ð¯ôé ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ ÇÂà ç½ðÅé À¹é·»
é¶ ÃÕÈñ ç¶ ÚÅð ÇòÇçÁÅðæÆÁ» çÅ ÃÅðÅ ÖðÚÅ ÃÕÈñ òñ¯º Õðé çÅ ÁËñÅé
ÕÆåÅÍ
èðé¶ ÇòÚ ò¾è Úó· Õ¶ ôÅÇîñ Ô¯ò»×¶-ê¾êÈ
×¹ðçÅÃê¹ð, F éò§ìð (ÔðîéêzÆå ÇçØ)-ê¿ÜÅì ðÅÜ ÇìÜñÆ ì¯ðâ éÅñ Ãì§Çèå
àËÕéÆÕñ ÃðÇòÃ÷ ïÈéÆÁé ðÇÜ. ìÅðâð ÷¯é Á§ÇîzåÃð ç¶ ÃÕ¾åð ùÇð§çð
ê¾êÈ é¶ ×¹ðçÅÃê¹ð ÃÇæå ÒÁÜÆåÓ ç¶ À¹ê çëåð ÇòÖ¶ ×¾ñìÅå ÕðÇçÁ»
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Ú¶ÁðîËé ÇìÜñÆ ì¯ðâ ò¾ñ¯º ܹÁÅǧà ë¯ðî ê¿ÜÅì éÅñ ÃîÞ½å¶
åÇÔå î§éÆÁ» î§×» ñÅ×È ÕðòÅÀ¹ä ñÂÆ A@ éò§ìð ù êÇàÁÅñÅ þâ ÁÅÇëÃ
ÃÅÔîä¶ Çç¾å¶ ÜÅ ðÔ¶ èðé¶ ÇòÚ ò¾è Úó Õ¶ ôÅÇîñ Ô¯ò»×¶Í ÇÂà î½Õ¶
À¹é·» éÅñ ÃzÆ Ü×åÅð ÇÃ§Ø À¹êñ Üéðñ ÃÕ¾åð ê¿ÜÅì, ÕðéËñ ÇÃ§Ø ÃðÕñ
êzèÅé ×¹ðçÅÃê¹ð, ÁðÜé ÇÃ§Ø ÛÆéÅ çëåðÆ ÃÕ¾åð ê¿ÜÅì, î¹ÖåÅð ÇçØ
îÔÅòÅ îÆå êzèÅé ê¿ÜÅì, çÆêÕ ôðîÅ êzèÅé ÃðÕñ åðéåÅðé å¶ Ü×çÆô
íÅðçòÅÜ êzèÅé ôÇÔðÆ ÃðÕñ Á§ÇîzåÃð ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
êËéôéð÷ ç¶ ìÕÅÇÂÁ» 寺 ÃðÕÅð ü¾êÆ å¯ó¶ : Çêz§. Ôðì§Ã ÇçØ
ìàÅñÅ, F éò§ìð (ðÅÇܧçðêÅñ ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ)-ê¿ÜÅì ÃðÕÅð é¶ ê¿Üò¶º ê¶
ÕÇîôé çÆÁ» ÇÃëÅðû ù ÇÂé-Çìé î§é Õ¶ ïèÆ Ô¯ÂÆ êËéôé A-I-B@@I 寺
éÕç ÁçÅ Õð Çç¾åÆ þ, êð ÇÂÔ ÇÃëÅðû A-A-@F 寺 ñÅ×È Ô¯ÂÆÁ» Ôé å¶
A-A-@F 寺 CA-H-@I å¾Õ ìÕÅÇÂÁÅ ç¶ä ìÅð¶ ÃðÕÅð ù ÇìñÕ¹¾ñ ü¾êÆ èÅð
ð¾ÖÆ þÍ ÇÜà çÆ ÇÂé·» C ñ¾Ö êËéôéð», ÇÜÔó¶ Çܧç×Æ çÆ ôÅî ÇòÚ ×¹Üð
ðÔ¶ Ôé, çÆ ÁÅêäÆ À¹êÜÆòÕÅ ÇÂñÅÜ, çòÅ çÅðÈ å¶ ÃòËîÅé òÅñÆ Çܧç×Æ
×¹ÜÅðé ñÂÆ ÁÇåÁ§å ñ¯óƺçÆ þÍ ÇÂé·» ôìç» çÅ êÌ×àÅòÅ Á¾Ü êËéôéð÷
òËñë¶Áð ÁËïÃƶôé ê¿ÜÅì çÆ òðÇÕ§× Õî¶àÆ ù çì¯èé ÕðÇçÁ» Üæ¶ì§çÆ
ç¶ êzèÅé Çêz§ÃÆêñ Ôðì§Ã ÇÃ§Ø ÃÅìÕÅ êzèÅé ÔÅÂÆ å¶ ÃÆéÆÁð ÃËÕ§âðÆ
ÃÕÈñ î¹ÖÆ ÁËïÃƶôé é¶ ÕÆåÅÍ ñ×í× Çå§é ؿචھñÆ ÇÂà îÆÇà§× é¶
ÃðìçîåÆ é»ñ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ù ÇÚåÅòéÆ Çç¾åÆ ÇÕ î§×» CA ççìð @I Ôð
ÔÅñå ÇòÚ ñÅ×È ÕÆåÆÁ» ÜÅä éÔƺ å¶ ÇÂÔ ÖȧâÆ òÅñ¶ ìÅì¶ (êËéôéð) åÕóÅ
çØðô Çò¾ãä ñÂÆ ì÷Åð» ì÷Åð» ÇòÚ À¹åð ÁÅÀ¹ä×¶Í Ã§ì¯èé Õðé òÅÇñÁ»
ÇòÚ Çêz§. ñÛîä ÇÃ§Ø Õ¯Ôó, Çê§z. Úðé ÇçØ, Çêz§. êzÆåî ÇÃ§Ø Õ¯ÔÅó,
Çêz§. ùðÜÆå ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ, þâîÃàð ÜðéËñ ÇÃ§Ø ñÅñ¶ é§×ñ, þâîÃàð
×¹ðç¶ò ÇÃ§Ø ð§èÅòÅ, þâîÅÃàð ìñç¶ò ÇÃ§Ø ÕÅÔñ¯º, þâîÅÃàð ܯÇקçð
ÇÃ§Ø ð§èÅòÅ, Ãà¶à ÁòÅðâÆ þâîÅÃàð ñ«ò§å ÇçØ, Ãà¶à ÁËòÅðâÆ ÃÅìÕÅ
ÇÜñ·Å ÇþÇÖÁÅ ÁëÃð çÆê Ú§ç êáÅéÕ¯à, Ü×çÆô Áð¯ó ×¹ðçÅÃê¹ð, Çêz§.
éÅéÕ Ú§ç çÆéÅé×ð, çñÜÆå ÇÃ§Ø þâîÅÃà+, ùÖç¶ò ÇÃ§Ø êz¶îÆ þâîÅÃàð,
Ãðç±ñ ÇÃ§Ø Ã¯ãÆ þâîÅÃàð, ùÖç¶ò ÇÃ§Ø ÚÆîÅ þâîÅÃàð, Ã. ù¾ÚÅ ÇçØ
êzèÅé ÁÅÇç ôÅÇîñ ÔéÍ
ÃðÕÅð çÆ Áäç¶ÖÆ ÕÅðé ê¹ñ ÇéðîÅä éÔƺ Ô¯ ÇðÔÅ-ÃËäÆ
Øð¯àÅ, F éò§ìð (çÜÆò ×¹êåÅ)-ÇêÛñÆ ÁÕÅñÆ íÅÜêÅ ÃðÕÅð Ã Ú¾ÕÆ
çÇðÁÅ ç¶ ÇçìñÆ åñòÅóŠܾ໠ê¾åä Óå¶ ê¾Õ¶ ê¹ñ ç¶ ÇéðîÅä Ãì§èÆ ÇÜæ¶
î¹¾Ö î§åðÆ é¶ ÁËñÅé ÕÆåÅ ÃÆ êð ñÆâð» çÆ Áäç¶ÖÆ ç¶ ÕÅðé Á¾Ü å¾Õ ê¹ñ
çÅ ÇéðîÅä éÔƺ Ô¯ ÃÇÕÁÅÍ ÇÜà çÅ ÖÇîÁÅ÷Å çÇðÁÅ ÁÅð êÅð êËºç¶ F@ 寺
Ç÷ÁÅçÅ Çê¿â» ù í¹×åäÅ êË ÇðÔÅ þÍ ÇÂÔ ÇòÚÅð ê¿ÜÅì ç¶ Ü§×ñÅå ÕÅðê¯ð¶ôé
ç¶ Ú¶ÁðîËé å¶ ÃÅìÕÅ î§åðÆ ÃåêÅñ ÃËäÆ é¶ Çê¿â íÆîê¹ð, ×ó·îñ Á¾âÅ
ÁÜÆÜê¹ð, é¯ð§×ñê¹ð, ÇîðÜÅê¹ð, çðïê¹ð ÁÅÇç Çê¿â» çÅ ç½ðÅ ÕðÇçÁ»
êÌ×à ÕÆå¶Í ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ À¹é·» ê¹ðÅä¶ Ô¯ Õ¶ Øð» ÇòÚ ìËᶠêÅðàÆ òðÕð»
çÅ ÔÅñ ÚÅñ ê¹Û Õ¶ î¹ó Õ¶ êÅðàÆ çÆ åð¾ÕÆ ñÂÆ ñ¾× ÜÅä ñÂÆ êz¶Çðå
ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ï¹èòÆð ÇÃ§Ø êáÅéÆÁÅ, նà ðÅÜ ÃËäÆ, îÇÔ§çð ÇçØ
êáÅéÆÁÅ, êzÆåî ÇçØ, çðìÅðÆ ñÅñ, Çì¾àÈ ôðîÅ ÁÅÇç Áé¶Õ» ñ¯Õ ÔÅ÷ð
ÃéÍ
êzÕÅô ê¹ðì ù ÃîðÇêå ñ¯Õ íñÅÂÆ ÃîÅ×î
â¶ðÅ ìÅìÅ éÅéÕ, F éò§ìð (Çòܶ ôðîÅ)-ÃzÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ êzÕÅô
À¹åÃò ù ÃîðÇêå ñ¯Õ íñÅÂÆ ÃîÅ×î ×¹ðÈ éÅéÕ éÅî öòÅ Çîôé ç¶ Ú¶ÁðîËé
ìÅìÅ ìñìÆð ÇÃ§Ø ì¶çÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ò§Ã÷ AFòƺ êÆóÆ çÆ ðÇÔé¹îÅÂÆ Ô¶á
çðìÅð è§é ìÅìÅ ÃzÆ Ú§ç ÜÆ ÇòÖ¶ ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ, ÇÜà ÇòÚ âÆ.ÁËÃ.êÆ.
î¯Ôé ñÅñ é¶ î¹¾Ö îÇÔîÅé òܯº ÃîÈñÆÁå ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ðÅ×Æ Ççػ é¶
×¹ðìÅäÆ çÅ ÇÂñÅÔÆ ÕÆðåé Õð ×¹ðÈ Øð ÓÚ ÁÅÂÆÁ» ç×å» ù ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ
À¹êð§å ñ¯Õ íñÅÂÆ ÃîÅ×î ç½ðÅé ×¹ðÈ éÅéÕ éÅî öòÅ Çîôé ò¾ñ¯º ×ðÆì Áå¶
ñ¯óò§ç ñóÕÆÁ» ñÂÆ ÚñŶ ÜÅ ðÔ¶ ì¶ì¶ éÅéÕÆ ëzÆ ÇÃñÅÂÆ, ÕãÅÂÆ Ã˺àð
ÓÚ¯º ÇþÇÖÁÅ êzÅêå Õð ðÔÆÁ» BE ñóÕÆÁ» çÅ çÈÃðÅ ìËÚ ÃîÅêå Ô¯ä Óå¶
À¹é·» ù Çîôé òñ¯º ÃòË ð¯÷×Åð ÇÔ¾å ÇÃñÅÂÆ îôÆé» çÆ ò§â ÕÆåÆ ×ÂÆ Áå¶
éÅñ ÔÆ ñóÕÆÁ» çÅ åÆÃðÅ ìËÚ ô¹ðÈ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ìÅìÅ ÜÆ é¶ ñóÕÆÁ» ç¶
ùÇéÔð¶ íÇò¾Ö çÆ ÕÅîéÅ ÕðÇçÁ» À¹é·» ù Çé¾ØÆ ÇòçÅÇÂ×Æ Çç¾åÆÍ Çîôé
ò¾ñ¯º ×¹ðÈ Øð ÓÚ ÁÅÂÆÁ» ç×å» ñÂÆ ¦×ð çÅ Çòô¶ô êzì§è ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÃÆÍ
ÇÕÃÅé» éÅñ ÃðÕÅð è¾Õ¶ôÅÔÆ Õð ðÔÆ þ-ð§èÅòÅ
òâÅñÅ ì»×ð, F éò§ìð (ÜÃêzÆå ÇÃ§Ø Çã¾ñ¯º)-Ãí 寺 êÇÔñ» å» ÁÕÅñÆ
ÃðÕÅð é¶ ÇÕÃÅé» ù Þ¯é¶ çÆ ÇìÜÅÂÆ ÓÚ ÇìÜñÆ Ø¾à ç¶ Õ¶ Ö¾Üñ-Ö¹ÁÅð
ÕÆåÅ å¶ Çëð î§âÆÁ» ÇòÚ ð¯ÇñÁÅ å¶ Üç òÅðÆ î¹ó ÜîÆé» çÆ ÇçÚÅÂÆ Õðé
çÆ ÁÅÂÆ å» ÁÕÅñÆ ÃðÕÅð ÇÕÃÅé» éÅñ ÖÈì î÷ÅÕ Õð ðÔÆ þ ÇÕ éÅ å» À¹Ô
ÇìÜñÆ ç¶ ðÔÆ þ Áå¶ éÅ ÔÆ À¹Ô éÇÔð» ÓÚ êÅäÆ Û¾â ðÔÆ þ, ܯ ÇÕ ÇÕÃÅé
òð× éÅñ ÇþèÆ-ÇþèÆ è¾Õ¶ôÅÔÆ þÍ ÇÂé·» ôìç» çÅ êz×àÅòÅ ÃÅìÕŠçÃçÆ
ÃÕ¾åð Ã: ùÖÇܧçð ÇÃ§Ø ð§èÅòÅ é¶ Á¾Ü ÔñÕÅ â¶ðÅ ìÅìÅ éÅéÕ ç¶ ÁèÆé
ÁÅªç¶ Çê¿â» çÅ ç½ðÅ Õðé À¹êð§å ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» Çê¿â ç¶Ôó ×òÅð,
éìÆê¹ð, îÃåÕ¯à, ÁáòÅñ, òâÅñÅ ì»×ð, Ö¹ôÆê¹ð, ÇìôéÕ¯à ç¶ Õ»×ðÃÆ òðÕð»
ù çì¯Øé ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÁÕÅñÆ ÃðÕÅð ò¾ñ¯º æðîñ êñÅà» ç¶ òÅÁç¶ ÇÂÕ
ùêéÅ ÔÆ ìä Õ¶ ðÇÔ ü¾Õ¶ ÔéÍ ÇÂé·» îÆÇà§×» ÇòÚ À¹é·» éÅñ ×¹ðç¶ò
ÇÃ§Ø ÃÅìÆ ÇìôéÕ¯à, ÕîñÜÆå ÇÃ§Ø à¯éÆ, ×¹ðÇò§çð ÇÃ§Ø Ø¹§îä, êñÇܧçð
ÇÃ§Ø îÃåÕ¯à, ðäçÆê ÇÃ§Ø í§×È, ìÈÁÅ ÇÃ§Ø ÁáòÅñ, ìñðÅÜ ÇÃ§Ø í¹¾ñð,
Ôðç¶ò ÇÃ§Ø í§îðÅ, ðÅÇܧçð ÇÃ§Ø ÁáòÅñ, ÔðíÜé ÇÃ§Ø ê¾ì»ðÅñÆ, çñìÆð
ÇÃ§Ø Çí¾ñÅ Õ¯àñÆ, ùÇð§çðêÅñ ÇÃ§Ø ñ¾ÕÆ çð×ÅìÅç, ðäÜÆå ÇÃ§Ø Õ¯ÔÅñÆ
寺 ÇÂñÅòÅ Ã˺Õó¶ Õ»×ðÃÆ òðÕð ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ òðÕð» çÆ ðËñÆ ù Ö¶åÆìÅóÆ î¿åðÆ Ã¹¾ÚÅ ÇÃ¿Ø ñ¿×ÅÔ é¶
ÿì¯èé ÕÆåÅ
éð¯à ÜËîñ ÇÿØ, F éò¿ìð (íÅàÆÁÅ)-ÃðÔ¾çÆ Çê³â å¬ð ìñÅÕ éð¯à ÜËîñ
ÇÃ¿Ø ÇòÚ Ô÷Åð» çÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ÁÕÅñÆ íÅÜêÅ òðÕð» é¶ ðËñÆ ÕÆåÆ ÇÜÃç¶
î¹¾Ö îÇÔîÅé Ö¶åÆìÅóÆ î¿åðÆ ê³ÜÅì ÃðçÅð ù¾ÚÅ ÇÃ¿Ø ñ¿×ÅÔ ÃéÍ ÁÕÅñÆ
íÅÜêÅ Áå¶ ñ¯Õ» é¶ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ÇÔ¾å ÇòÚ ÇòÕÅà êÌåÆ î¿×» ð¾ÖÆÁ» ܯ
î¿åðÆ é¶ ìÔ¹å ÇèÁÅé éÅñ ùäÆÁ»Í ÇÂÔ ÜÅäÕÅðÆ éð¯à ÜËîñ ÇÃ¿Ø ç¶
êÌèÅé áÅÕð éÇð¿çð ÇÃ¿Ø ÕÅÕÈ é¶ Çç¾åÆÍ Ö¶åÆìÅóÆ î¿åðÆ ê³ÜÅì, Ã:
ù¾ÚÅ ÇÃ¿Ø ñ¿×ÅÔ é¶ ñ¯Õ» Áå¶ òðÕð» çÆ î¿×» ù î¹¾Ö ð¾Öç¶ Ô¯Â¶
ÿì¯èé Õðç¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà ÇÂñÅÕ¶ çÆÁ» ÃóÕ» Çê³â ëå¶ê¹ð 寺 ÖóÖóÅ
áÈá¯òÅñ, ÜËéê¹ð 寺 ëå¶ê¹ð å¾Õ ìðÅÃåÅ Çê³â ìÅóò», ÇÕ¾ñê¹ð 寺
ÀÈèÆê¹ð ÁËîÅ å¾Õ çÆÁ» ÃóÕ» å¹ð¿å ìéäÆÁ» ô¹ð¯È Ô¯ ÜÅä×ÆÁ»Í ÇÂà ðËñÆ
Óå¶ âÅ: ÁïÕ, î¿×Å ðÅî, êÌçÆê ÇÃ¿Ø ×¯×Å, çðôé ÇÿØ, êÈðé ÇÿØ,
Çìôé çÅÃ, Ü×Æð ÇÿØ, ×¹ñÜÅð ÇÿØ, íÜé ñÅñ, ÃÅ×ð ÇÿØ, íÈôé ñÅñ,
ÚÈéÆ ñÅñ, ܯÇ׿çð ÇÿØ, ÃåêÅñ òðîÅ, îéÜÆå ÇÿØ, ÁîðÜÆå ÇÿØ, ðÅÜ
ÇÿØ, å¶Ü ðÅî, ÜÇå¿çð ÇÃ¿Ø é¶ òÆ Çòô¶ô ÔÅ÷ðÆ ñ×òÅÂÆÍ
ÁÇèÁÅêÕ ÃéîÅÇéå
×¹ðçÅÃê¹ð, F éò§ìð (ÇþèÈ)-êó·¯ ê¿ÜÅì ÃÕÆî åÇÔå òèÆÁÅ ÕÅð×¹÷ÅðÆ
ÇçÖÅÀ¹ä òÅñ¶ ÁÇèÁÅêÕ ÃzÆ ÇòôòÜÆå ÇÃ§Ø ìñÅÕ ÕÅÔòÅùòÅé ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ
Ç×ÁÅ þÍ ÇòôòÜÆå ìÆ. ÁËî. àÆ. ìñÅÕ ÕÅÔùòÅé-A ò¾ñ¯º êó¯· ê¿ÜÅì ÃÕÆî
åÇÔå B@@H-@I ÇòÚ ÇþÇÖÁÅ çŠùèÅð Õðé ñÂÆ ÁÇÔî ï¯×çÅé êÅÇÂÁÅ ÔËÍ
âÅÇÂðËÕàð Üéðñ ÃÕÈñ ÇþÇÖÁÅ ê¿ÜÅì ÃzÆ Ç´ôé Õ¹îÅð é¶ ÇòôòÜÆå ìÆ.
ÁËî. àÆ. ù À¹Ã çÆÁ» Ú§×ÆÁ» öòÅò» ìçñ¶ êzô§ÃÅ ê¾åð ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå
ÕÆåÅ þÍ
ç¶ô çÆÁ» ÃðÕÅð» ì¹ðÆ åð·» ë¶ñ· Ô¯ÂÆÁ» - êzèÅé ÕñÃÆ
ìàÅñÅ, F éò§ìð (ðÇܧçðêÅñ ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ)-Á÷Åç êÅðàÆ ç¶ Õ½¶îÆ êzèÅé
ùÇð§çð ÇÃ§Ø ÕñÃÆ ô¹Õðê¹ðÅ ìàÅñÅ é¶ Õ¶ºçðÆ ðÅÜ Çç¾ñÆ Áå¶ ê§ÜÅì Ãî¶å
Ãî¹¾Ú¶ íÅðå ÇòÚñ¶ ÃÈÇìÁ» ÇòÚ ðÅÜ Õð ðÔÆÁ» î½÷ÈçÅ ÃðÕÅð» Áå¶ ðÅÜ Õð
ü¾ÕÆÁ» ÃÅìÕÅ ÃðÕÅð» éÅñ Ãì§Çèå ÇÃÁÅÃÆ ðÅÜéÆÇåÕ ÁÅ×ÈÁ» ò¾ñ¯º ÁêéÅÂÆ
×ÂÆ å§× ÇçñÆ Áå¶ Çé¾ÜÆ ñÅí ñËä òÅñÆ Áå¶ Çízôà Áå¶ ê¾ÖêÅå òÅñÆ
ðÅÜéÆåÆ çÆ ìç½ñå ê¿ÜÅì Ãî¶å Ãî¹¾Ú¶ íÅðå ÇòÚ ÇôÖð Óå¶ êÔ¹§Ú ü¾ÕÆ ì¶ð¹÷×ÅðÆ,
í¹¾ÖîðÆ, ñ¾Õå¯óòƺ îÇÔ§×ÅÂÆ éÅñ ç¶ô ÇòÚñ¶ Ãî¹¾Ú¶ ÇîÔéåÆ, ×ðÆì,
î÷çÈð òð× ÓÚ êËçÅ Ô¯ÂÆ ìçÁîéÆ Áå¶ ì¶ÚËéÆ ÕÅðä ÇÜæ¶ ×ðÆì òð× çÅ
ÁÅðÇæÕ ê¾Ö ì¶Ô¾ç åìÅÔ Ô¯ÇÂÁÅ þÍ
ÇêÛñ¶ Û¶ Ççé» å¯º é½ÜòÅé Ø𯺠ñÅêåÅ Ô¯ä ÕðÕ¶ îÅê¶ ê̶ôÅé
ÇèÁÅéê¹ð, F éò¿ìð (éÅ×ðÅ)-é¶óñ¶ Çê³â ðÅÀ±òÅñ ç¶ ÇÂÕ îÃÆÔ êÇðòÅð çÅ
ÇçîÅ×Æ å½ð Óå¶ ê̶ôÅé ÇÂÕ é½ÜòÅé ç¶ ñÅêåÅ Ô¯ä ÕðÕ¶ êÇðòÅð íÅðÆ ê̶ôÅéÆ
ÇòÚ ÔË Áå¶ ÇêÛñ¶ Û¶ Ççé» å¯º ÁÅêä¶ ê¹¼åð çÆ íÅñ Õð ÇðÔÅ ÔË, êð Áܶ
å¼Õ À°Ã çÅ Õ¯ÂÆ æÔ¹ êåÅ éÔƺ ñ¼× ÇðÔÅÍ ÇÂà Ãì¿èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç¿ÇçÁ»
ÇçîÅ×Æ å½ð Óå¶ ê̶ôÅé é½ÜòÅé â¶Çòâ îÃÆÔ ç¶ ÇêåÅ éÅÜð îÃÆÔ é¶
ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ìÆå¶ Ççé Ü篺 À°Ô Ö¶å» ÇòÚ¯º Þ¯é¶ çÆ ÕàÅÂÆ Õðé ׶ å¶ À°Ã
çÅ ñóÕÅ Øð¯ ìÅÔð ÁÅ Ç×ÁÅ å¶ Çëð À°Ã çÅ Áܶ å¼Õ Õ¯ÂÆ æÔ¹ êåÅ ÔÆ éÔƺ
ñ¼× ÇðÔÅ ÇÜà ÕðÕ¶ ÇÂà ÃÆÜé ç¶ ç½ðÅé À°Ãç¶ êÇðòÅð 鱿 ÁÅêä¶ ê¹¼åð
çÆ íÅñ ÇòÚ çð-çð çÆÁ» á¯Õð» ÖÅä ñÂÆ î÷ìÈð Ô¯äÅ êË ÇðÔÅ ÔËÍ À°Ã é¶
êÌôÅÃé Õ¯ñ¯ î³× ÕÆåÆ ÇÕ À°Ã ê¹¼åð 鱿 ñ¼íä ÇòÚ À°Ã çÅ ÃÇÔï¯× ÕÆåÅ
ÜÅò¶Í
ÁËÕÃÆÁé ÃÅù Õ¯ÂÆ ê¾ñÅ éÔƺ ëóÅ ÇðÔÅ : ÔðùÖç¶ò ÇçØ
ôzÆ ÔðׯÇì§çê¹ð, F éò§ìð (âÅ. î¾Öä ÇÃ§Ø Ø¿¹îä)-Õ»×ðà ÇÜñ·Å ÃÆéÆÁð
îÆå êzèÅé ÔðùÖç¶ò ÇÃ§Ø é¶ ÇÂÕ ÔñëÆÁÅ ÇìÁÅé Çç§ÇçÁÅ ÇÕÔÅ ÇÕ éÇÔð
ÇòíÅ× îÅè¯ê¹ð î§âñ ×¹ðçÅÃê¹ð ç¶ ÕÅðÜÕÅðÆ Ç§ÜÆéÆÁð ôzÆ ÁËÃ.ÁÅð.
ÖàÕó òñ¯º ÁÅêäÆ êóåÅñ 寺 ìÚä ñÂÆ ÁÅêäÅ î¯ìÅÇÂñ ë¯é ì§ç ð¾Ö ÇÕ
ÃðÕÅð éÅñ è¯ÖÅ ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ À¹é·» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Ã¶òÅçÅð ù é½ÕðÆ Óå¶
ð¾Öä ç¶ Ãì§è ÇòÚ ÃÅù Õ¯ÂÆ òÆ ê¾ñÅ éÔÆ ëóÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ êzèÅé é¶
ÇÕÔÅ ÇÕ Ü篺 çøåð ÕðîÚÅðÆÁ» éÅñ ×¾ñìÅå ÕÆåÆ Ü»çÆ þ å» ÜÅäÕÅðÆ ç¶ä
寺 ÇÞÜÕç¶ ÔéÍ
¦ì¶ Ã 寺 ñàÕÆ ÃóÕ å» ìäÆ êð ÇÕéÅÇðÁ» òÅñÆ
òâÅñÅ ì»×ð, F éò§ìð (ÜÃêzÆå ÇÃ§Ø Çãñ¯º)-éÜçÆÕÆ Çê¿â îÃåÕ¯à 寺
í¹¾ñð ÁáòÅñ ù Ô¹§çÆ Ô¯ÂÆ Õ¯àñÆ Ã±ðå î¾ñÆ ù Ü»çÆ ÃóÕ Ü¯ ÇÕ ¦ì¶ Ã
寺 ñàÕÆ êÂÆ ÃÆÍ À¹Ã çÆ î¹ð§îå çÅ Õ§î å» ô¹ð± Õð Çç¾åÅ Ç×ÁÅ þ êð
çìÇèå Çê¿â» ç¶ ñ¯Õ ÇÂà 寺 Ö¹ô éÔÆ ÔéÍ Ã§ìÇèå Çê¿â» ç¶ ñ¯Õ» ÓÚ
ÕÅëÆ ð¯Ã êÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þ ÇÕÀ¹ºÇÕ ÃóÕ ç¶ ç¯é¶ ÇÕéÅð¶ ÇìñÕ¹ñ Çî¾àÆ
çÆ êðîÅð 寺 ò»Þ¶ ÔéÍ ÇÜà ù ๾àä Óå¶ ìÔ¹åÅ Ãî» éÔÆ ñ¾×¶×ÅÍ ÇÂÃ
ñÂÆ À¹Õå ñ¯Õ» çÆ êzÃÅôé 寺 î§× þ ÇÕ ÇÂà ÃóÕ Ãì§èÆ Õ¹Þ Ã¯ÇÚÁÅ ÜÅò¶Í
îÇáÁÅÂÆ ç¶ íÅÁ ÔÆ ÇòÕç¶ Ôé êËÇÕ§× òÅñ¶ â¾ì¶
ìàÅñÅ, F éò§ìð (òÇð§çð)-îÇáÁÅÂÆÁ» ù êËÕ Õðé ñÂÆ Ü¯ ×¾å¶ ç¶ â¾ì¶
ÔéÍ À¹Ô òÆ îÇáÁÅÂÆ ç¶ íÅÁ ÔÆ ÇòÕ ðÔ¶ ÔéÍ ÇÜà ÕðÕ¶ ÇÜæ¶ îÇáÁÅÂÆ
ÇòÕð¶åÅò» ù íÅðÆ ÁÅðÇæÕ ñÅí Ô¹§çÅ þÍ À¹æ¶ îÇáÁÅÂÆ Öêå ÕÅð ÁÅðÇæÕ
ô¯Ãé 寺 êz¶ôÅé ÔéÍ ìÔ¹å ÃÅð¶ îÇáÁÅÂÆ ÖêåÕÅð» é¶ ×¾ñìÅå ÕðÇçÁ»
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ îÇáÁÅÂÆ ÇÜà çÅ ð¶à êzåÆ ÇÕñ¯ ؾà 寺 ؾà ñ×í× AD@ ð¹ê¶
ÇÕñ¯ ò¶ÚÆ Ü»çÆ þ êð À¹Ô Ãî¶å ×¾å¶ ç¶ â¾ì¶ éÅñ ÔÆ å¯ñ ñÂÆ Ü»çÆ þÍ
ìÔ¹å ÃÅð¶ ÖêåÕÅð» é¶ êzÃÅôé 寺 î§× ÕÆåÆ ÇÕ îÇáÁÅÂÆ ÇòÕð¶åÅò» ù
Ãõå ÔçÅÇÂå» ÜÅðÆ ÕÆåÆÁ» ÜÅä ÇÕ À¹Ô îÇáÁÅÂÆ çÅ ò÷é ÕðÕ¶ ÔÆ â¾ìÅ ì§ç
ÕðéÍ
èðî êÌÚÅð òÔÆð Ãì¿èÆ îÆÇà¿× Ô¯ÂÆ
èÅðÆòÅñ, F éò§ìð (Ãòðé ÇçØ)-ôÌz¯îäÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êzì§èÕ Õî¶àÆ ò¾ñ¯º
ÚñÅÂÆ ×ÂÆ ÇÃ¾Ö ÇòðÊçíÅñ î¹ÇÔ§î çÅ AG ò» ׶ó· ô¹ðÈ ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ
þ Í ÇÜà Ãì§èÆ Á¾Ü èðî êzÚÅð Õî¶àÆ î˺ìð Üæ¶çÅð ðåé ÇÃ§Ø ÷ëðòÅñ çÆ
êzèÅé×Æ Ô¶á ÃæÅÇéÕ ÇÂÇåÔÅÇÃÕ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃzÆ ì¹ðÜ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ îÆÇà§×
Ô¯ÂÆÍ ÇÜà Çò¾Ú ×¹ðÇò§çð ÇÃ§Ø òóËÚ êzÚÅðÕ, ÔðîÆå ÇÃ§Ø Ö¹§âÆ ÕæÅòÅÚÕ,
ê¯z. ÔðÇÃîðé ÇÃ§Ø â¶ðÅ ìÅìÅ éÅéÕ, ìÅìÅ ñ¾ÖÅ ÇÃ§Ø À¹¾ê êzèÅé
×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃzÆ ì¹ðÜ ÃÅÇÔì Õî¶àÆ, ñÖìÆð ÇÃ§Ø î˺ìð ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃzÆ
ì¹ðÜ ÃÅÇÔì, ÇéôÅé ÇÃ§Ø îËé¶÷ð ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃzÆ ì¹ðÜ ÃÅÇÔì, Ãòðé ÇçØ
ñ¯èÆê¹ð À¹¾ê êzèÅé ÁÕÅñÆ çñ (ì) , Õ§òñÜÆå ÇÃ§Ø ÕòÆôð, ìñÜÆå ÇçØ
ÕÅÔñ¯º, ×¹ðìÚé ÇÃ§Ø Ö¹ÃÆê¹ð Áå¶ ×¹ðî¶Ü ÇÃ§Ø Õ¯àñÆ é¶ íÅ× ÇñÁÅ Í
ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ èðî êzÚÅð Õî¶àÆ î˺ìð Üæ¶çÅð ðåé ÇÃ§Ø ÷ëðòÅñ é¶
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÃ¾Ö ÇòðÊçíÅñ î¹ÇÔ§î çÅ AG ò» ׶ó I éò§ìð 寺 BB
éò§ìð å¾Õ Úñ¶×ÅÍ À¹Ôé» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Á§Çîzå ÛÕä òÅÇñÁ» ù ÕÕÅð î¹ëå
Çç¾å¶ ÜÅä×¶Í ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ ÇÃ¾Ö ÇÂÇåÔÅà 寺 ç×å ù ÜÅäÈ ÕðòÅÇÂÁÅ
ÜŶ×Å Í
ðÅÔ¹ñ ×»èÆ çÆ Ã¯Ú ù Øð-Øð êÔ¹¿ÚÅÀ°äÅ ï±æ Õ»×ðà çÅ î¹¼Ö À°ç¶ô
ÔË-ðòéÆå ÇÃ³Ø Çì¼àÈ
êáÅéÕ¯à, F éò¿ìð (ÁÅð. ÇóØ)-ê³ÜÅì ï±æ Õ»×ðÃ ç¶ êÌèÅé Áå¶ Ã¿Ãç
î˺ìð ðòéÆå ÇÃ³Ø Çì¼àÈ é¶ Çîôé ð¯â êáÅéÕ¯à ÇòÖ¶ ï±æ Õ»×ðà Ç÷ñ·Å
êÌèÅé ÕÅðÇåÕ òâËÔðÅ ç¶ ÇéòÅà ÇòÖ¶ ÇÂÕ êÌ˵à ÕÅéëð¿Ã ù ÿì¯èé ÕðÇçÁ»
ÇÕÔÅ ÇÕ ðÅÔ¹ñ ×»èÆ çÆ Ã¯Ú ù Øð-Øð êÔ¹¿ÚÅÀ°äÅ ï±æ Õ»×ðà çÅ î¼¹Ö À°ç¶ô
ÔËÍ ÇÂà À°ç¶ô çÆ êÈðåÆ ñÂÆ Ç÷ñ·¶ çÅ êÇÔñÅ àz¶Çé§× Õ˺ê êáÅéÕ¯à ÇòÖ¶
ñ×ÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÇÜà ÇòÚ ñ×í× B@@ âËñÆ×¶à» é¶ ÇÔ¼ÃÅ ÇñÁÅÍ À°é·» ç¼ÇÃÁÅ
ÇÕ AH ìñÅÕ» ç¶ Ôð¶Õ ìñÅÕ ÇòÚ AD âËñÆ׶à Çéï°Õå ÕÆå¶ ×¶ ÔéÍ Ôð¶Õ
ìñÅÕ ÇòÚ ê³ÜÅì ç¶ H@ Çê³â ÁÅÀ°ºç¶ Ôé Áå¶ ÇÂÕ âËñÆ׶à ù ê³Ü Çê³â
Çç¼å¶ ׶ Ôé Áå¶ Ôð âËñÆ׶à ù Õ¿î ò¿â Õ¶ Çç¼åÅ Ç×ÁÅ ÔË å» Ü¯ Õ»×ðÃ
çÆ éÆåÆ Ôð Øð ÇòÚ êÔ¹¿Ú ÃÕ¶Í À¹é·» Á¼×¶ ÇÕÔÅ ÇÕ éð¶×Å ðÅÔ¹ñ ×»èÆ
çÅ Ãí 寺 ÖÅà ê̯ÜËÕà ÔË Ü¯ ÇÔ³ç¹ÃåÅé ÇòÚ ê¶ô ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ À°é·»
Á¼×¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Õ»×ðà ÇòÚ Õ¯ÂÆ ×¹¼àì¿çÆ éÔƺ ÔËÍ ÃÅð¶ î˺ìð ìÅÕÆ
ðÅÜéÆåÕ êÅðàÆÁ» ç¶ î˺ìð» éÅñ¯º òè¶ð¶ ڿ׶ ÇòÚÅð» ç¶ èÅðéÆ ÔéÍ ÇÂÃ
ñÂÆ ×¹¼àì¿çÆ çÅ Õ¯ÂÆ ÃòÅñ ÔÆ êËçÅ éÔƺ Ô¹¿çÅÍ ÇÂà ÃÅñ ç¶ Á³å åÕ
ê³ÜÅì Á³çð B Ô÷Åð 寺 Ç÷ÁÅçÅ ï±æ ñÂÆ àz¶Çé§× Õ˺ê ñ×Ŷ ÜÅä×¶Í À°é·»
ÇÂà ׼ñ Óå¶ ÷¯ð Çç¼åÅ ÇÕ ðÅÔ¹ñ ×»èÆ ÔÆ íÅðå ç¶ô çŠùéÇÔðÅ íÇò¼Ö
ÔËÍ ï±æ Õ»×ðÃ ç¶ î˺ìð ÁÅêäÅ ÃÅðÅ Õ¿î ÁÅê ÇéðèÅÇðå Õðç¶ Ôé Áå¶ À°é·»
ç¶ Õ¿î» çÆ êÈðÆ ÜÅäÕÅðÆ À°é·» çÆ ò˵ìÃÅÂÆà Óå¶ ÇîñçÆ ðÇÔ³çÆ ÔËÍ
ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ï±æ Õ»×ðÃ ç¶ Ç÷ñ·Å êÌèÅé ÕÅðÇåÕ òâËÔðÅ, dzâÆÁÅ ï±æ
Õ»×ðÃ ç¶ ÃËÕàðÆ Çòé¯ç ùñåÅéê¹ðÆ, àz¶Çé§× Õ˺ê ç¶ Ç³ÚÅðÜ ÇòÜË
îÔÅÜé, êÈÜÅ Ú¿çðÅ, ùð¶ô îÔÅÜé, îÅé ÇóØ, Õ¯ÁÅðâÆé¶àð ðÇò¿çð Á¼ìÆ,
ùð¶ô ôðîÅ, ùéÆå îè¹ð, ê³ÜÅì Üéðñ ÃËÕàðÆ ÁôòéÆ Õ°îÅð dzÚÅðÜ
×¹ðçÅÃê¹ð, ùÖÚðé ÇÃ³Ø Ç³ÚÅðÜ àz¶Çé§× ê̯×ðÅî ê³ÜÅì 寺 ÇÂñÅòÅ ï±æ
Õ»×ðÃ ç¶ Ô¯ð òÆ òðÕð ÔÅ÷ð ÃéÍ
âÅÕàð» çÆ ØÅà å¶ ÃðÕÅð çÆ Áäç¶ÖÆ ÕÅðé ÃëËç ÔÅæÆ ìÇäÁÅ ÔÃêåÅñ
ùÜÅéê¹ð, F éò¿ìð (Ú½ÔÅé)-ÇòèÅé ÃíÅ ÔñÕŠùÜÅéê¹ð å¶ ðÅôàðÆ ðÅÜ
îÅð× Óå¶ Ô¹¿çÆÁ» ç¹ðØàéÅò» ç¶ ÇôÕÅð ñ¯Õ» ù òèÆÁÅ ÇÃÔå ÃÔÈñå» ç¶ä
ñÂÆ Ã¹ÜÅéê¹ð ÇòÖ¶ Õð¯ó» ð¹ê¶ ÖðÚ ÕðÕ¶ ÇÂÕ Ã¹¿çð ÔÃêåÅñ çÅ ÇéðîÅä
ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÃÆÍ ÇÜ¾æ¶ ÃÅðÆÁ» ÃÔÈñå» î¹Ô¾ÂÆÁÅ ÃéÍ ÇÂ¾æ¶ ÃàÅë å¶
âÅÕàð» çÆ Ôî¶ôÅ ØÅà ðÔÆ þÍ Ã¹ÜÅéê¹ð ôÇÔð ÔÆ ÇÂà Ã ñ¾×í× C@ Ô÷Åð
寺 À¹êð ÁÅìÅçÆ òÅñÅ þÍ ÇÜÃ ç¶ òÃéÆÕ» å¶ ÔÅçö çÅ ÇôÕÅð Ô¯ ðÔ¶ ñ¯Õ»
ù ÇÂÔ ÔÃêåÅñ î¹¾ãñÆ ÃÔÅÇÂåÅ ç¶ä 寺 òÆ ÁÃîð¾æ Ô¹¿çÅ ÜÅ ÇðÔÅ þ,
À¹æ¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð ç¶ ì¶ð¹¾ÖÆ ÕÅðé ñ¾×Å Õð¯ó» ð¹êÇÂÁÅ òÆ ÇÕö Áðæ
éÔƺ ÁÅ ÇðÔÅÍ ÇÜà ÕðÕ¶ Ô¹ä ÇÂÃçÆ ÇìñÇâ¿× ÃëËç ÔÅæÆ ìä ×ÂÆ þÍ ÇÂÃ
ÔÃêåÅñ ÇòÚ ÇÂà Ã âÅÕàð» çÆ ìÔ¹å ÔÆ ÇÜÁÅçÅ ØÅà þÍ ÇÜÔó¶ âÅÕàð
ÇÂæ¶ åËéÅå Ôé À¹Ô âËêÈà¶ôé Óå¶ ÔéÍ Ççé ò¶ñ¶ ú. êÆ. âÆ. ÇòÚ ÇÃðë
ÇÂÕ âÅÕàð Ô¹¿çÅ þÍ âÅÕàð» çÆ ØÅà ÕÅðé ÁËîðÜ˺ÃÆ ÇâÀÈàÆ Óå¶ åËéÅå
Õðé ñÂÆ Õ¯ÂÆ âÅÕàð éÔƺ Ô¹¿çÅÍ ÃæÅÇéÕ ÇéòÅÃÆÁ» çÆ î¿× þ ÇÕ ÇÂÃ
ÔÃêåÅñ ÇòÚ âÅÕàð» çÅ ï¯× êÌì¿è Û¶åÆ ÕÆåÅ ÜÅò¶ å» Ü¯ ñ¯Õ» ù òèÆÁÅ
ÇÃÔå ÃÔÈñå» Çîñ ÃÕäÍ
Õì¼âÆ Õ¼ê Çܼåä òÅñÆ Õñ¼ì ÃéîÅÇéå
ÇèÁÅéê¹ð, F éò¿ìð (éÅ×ðÅ)-ÃÌÆ ìÅòÅ ñÅñ Õì¼âÆ Õñ¼ì ÇèÁÅéê¹ð òñ¯º
ìÆå¶ Ççé ԯ¶ Õì¼âÆ Õ¼ê 鱿 Çܼåä À°êð¿å çðìÅð ÃÌÆ ÇèÁÅéê¹ð èÅî ç¶
êÈÜéÆÕ îÔ¿å ÃÌÆ ðÅî ÿ¹çð çÅà ÜÆ îÔÅðÅÜ çÅ ÁôÆðòÅç ÇñÁÅ Áå¶ Õ¼ê
êÈÜéÆÕ îÔ¿å ÃÌÆ ðÅî ÿ¹çð çÅà ÜÆ îÔÅðÅÜ ç¶ Úðé» ÇòÚ ð¼ÇÖÁÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ Óå¶ îÔÅðÅÜ òñ¯º Õì¼âÆ ÇÖâÅðÆÁ» Áå¶ Õñ¼ì ÁÔ¹ç¶çÅð» ù ÁôÆðòÅç
ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ çðìÅð òñ¯º Õñ¼ì 鱿 Ôð åð·»
çÆ ÃÔÅÇÂåÅ ç¶ä çÅ íð¯ÃÅ Çç¼åÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ Ãðê³Ú ìÅÀ± Ü×çÆÃ
ðÅÜ, êÌèÅé ðÅÜ Õ°îÅð ÇèÁÅéê¹ð, ×ðÆì çÅÃ, ê³Çâå ÕËñÅà ڿçð Ãî¶å
ò¼âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ÕÃì¶ ç¶ î¯Ôåìð ÇòÁÕåÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ |
Çê³â ÔÇðÁÅñ ÓÚ ìä¶×Å Çìðè ÁÅôðî
êáÅéÕ¯à, F éò¿ìð (ôðîÅ)-Ãì òð× ñ¯Õ öòŠÿÃæÅ (ðÇÜ.) çÆ ÇÂÕ Çòô¶ô
îÆÇà¿× éð¯åî ÇÃ¿Ø Ú¶ÁðîËé çÆ êÌèÅé×Æ ÓÚ Ô¯ÂÆÍ ÇÂÃçÆ ÜÅäÕÅðÆ
ê¾åðÕÅð» ù Çç¿ç¶ ԯ¶ êÌèÅé ÇòÜË Õ¹îÅð é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ îÆÇà¿× ÓÚ
øËÃñÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÇÕ Çê³â ÔÇðÁÅñ ÇòÖ¶ ÇÂÕ Çìðè ÁÅôðî ìäÅÇÂÁÅ ÜÅò¶Í
À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà ñÂÆ Ã¿ÃæÅ ò¾ñ¯º AD ÕéÅñ ÷îÆé ÇÃñËÕà Õð ñÂÆ ×ÂÆ
þÍ ÇÜÃçÆ ÕÆîå òÆ ÕÅëÆ ÇÜÁÅçÅ þÍ ÇÂà ñÂÆ ôÇÔð çÆÁ» ÃîÅÇÜÕ, ÃòË Ã¶òÅ
ÿÃæÅò» Áå¶ ÁÅî ñ¯Õ» ç¶ ÃÇÔï¯× çÆ òÆ ÜðÈðå þÍ À¹é·» ñ¯Õ» ù ÁêÆñ
ÕÆåÆ ÇÕ À¹Ô ÇÂà տî ñÂÆ Ã¿ÃæÅ ù ÃÇÔï¯× ç¶äÍ ÇÂà î½Õ¶ ïî ðÅÜ,
ÁÃòéÆ Õ¹îÅð, ðÅնà ÇÿØ, Çéðîñ îÔÅÜé, ï¯× ðÅÜ, î¿×Å ðÅî, áÅÕ¹ð
ܯè ÇÿØ, á¶Õ¶çÅð ÿÃÅð Ú¿ç ÁÅÇç 寺 ÇÂñÅòÅ Ô¯ð òÆ î½ÜÈç ÃéÍ
â¶ðÅ ìÅìÅ éÅéÕ çÆ ÃðÔ¾ç Óå¶ ñ»Ø¶ Ãì¿èÆ Á¿åððÅôàðÆ èÅðÇîÕ ÃîÅ×î å¶
Õ¹ôåÆ î¹ÕÅìñ¶ Õ¾ñ·
â¶ðÅ ìÅìÅ éÅéÕ, F éò¿ìð (ê¼åð ê̶ðÕ» ðÅÔƺ)-ÇÂà ÃðÔ¾çÆ ÕÃì¶ çÆ
Á¿åððÅôàðÆ ÃðÔ¾ç Óå¶ íñÕ¶ G åÅðÆÖ ù êÅÇÕÃåÅé ÃÇæå ×¹ðç¹ÁÅðÅ
ÕðåÅðê¹ð ÃÅÇÔì ç¶ ñ»Ø¶ çÆ î¿× Ãì¿èÆ å¶ðÆ ÇþÖÆ Ã¿ÃæÅ ÁîðÆÕÅ òñ¯º
ÕðòŶ ÜÅ ðÔ¶ Á¿åððÅôàðÆ ê¾èð ç¶ èÅðÇîÕ ÃîÅ×î Áå¶ ê³ÜÅì Õ¹ôåÆ
ÿÃæÅ ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ ÁîðÆÕŠ寺 ÔÆ ÁŶ à ׹ðÚðé ÇÃ¿Ø Çãñ¯º òñ¯º
ò¾Öð¶ å½ð Óå¶ ÕðòŶ ÜÅ ðÔ¶ íÅðå êÅÇÕÃåÅé Áå¶ ÂÆðÅé ç¶ êÇÔñòÅé»
çðÇîÁÅé Á¿åððÅôàðÆ ê¾èð ç¶ Õ¹ôåÆ î¹ÕÅìÇñÁ» ù ñË Õ¶ ÇÂà ÃðÔ¾çÆ Ö¶åð
ç¶ ñ¯Õ» Çò¾Ú íÅðÆ À¹åôÅÔ ò¶Öä ù Çîñ ÇðÔÅ þÍ å¶ðÆ ÇþÖÆ Ã¿ÃæÅ
ÁîðÆÕÅ òñ¯º ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÕðåÅðê¹ð ÃÅÇÔì ç¶ ñ»Ø¶ çÆ î¿× ù ñË Õ¶ ÕÆå¶
ÜÅ ðÔ¶ Á¿åððÅôàðÆ èÅðÇîÕ ÃîÅ×î Çò¾Ú ìÅìÅ çÇÂÁÅ ÇÃ¿Ø Ã¹ð ÇÃ¿Ø òÅñ¶,
ìÅìŠöòÅ ÇÃ¿Ø ÖâÈð ÃÅÇÔì òÅñ¶, ÃÌÆ ÁÕÅñ åÖå ç¶ ÃÅìÕÅ Üæ¶çÅð
ܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø ò¶ç»åÆ, Ç×ÁÅéÆ êÈðé ÇÿØ, ìÅìÅ ÁòåÅð ÇÃ¿Ø ì¶çÆ ÃÌÆ
Ú¯ñÅ ÃÅÇÔì òÅñ¶ Ãî¶å ÇÃ¾Ö ê³æ çÆÁ» Ô¯ð îÔÅé ÃÖôÆÁå» òñ¯º òÆ
ÇôðÕå ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ çÈÃð¶ êÅö íñÕ¶ ÔÆ ÃæÅéÕ Á¿ððÅôàðÆ ÃðÔ¾ç ç¶
éÜçÆÕ ê˺çÆ ÃæÅéÕ ò¾âÆ ×ðÅÀȺâ ÇòÖ¶ ê³ÜÅì ðËÃÇñ¿× ÁËïÃƶôé ç¶
êÌèÅé êçî ÃÌÆ ÕðåÅð ÇÃ¿Ø çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ÃæÅéÕ ôÔÆç í×å ÇÿØ
Ãê¯ðàà վñì ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ ç¹êÇÔð B 寺 D òܶ å¾Õ íÅðå Áå¶
êÅÇÕÃåÅé ç¶ À¹¾Ø¶ êÇÔñòÅé» çðÇîÁÅé Õ¹ôåÆ î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ ÜÅä׶Í
ÇÜÕðï¯× þ ÇÕ ÇÂÔ êÇÔñÅ î½ÕÅ þ Üç â¶ðÅ ìÅìÅ éÅéÕ çÆ ÃæÅéÕ
Á¿åðÅôàðÆ ÃðÔ¾ç Óå¶ Ç¾կ Ã ç¯ ò¾Ö ò¾Ö Á¿åððÅôàðÆ ê¾èð ç¶
èÅðÇîÕ ÃîÅ×î Ô¯ä ÜÅ ðÔ¶ Ôé ÇÜà ÕÅðé ÇÂà ÃðÔ¾çÆ Ö¶åð ç¶ ñ¯Õ» Çò¾Ú
òÆ íÅðÆ À¹åôÅÔ ò¶Öä ù Çîñ ÇðÔÅ þÍ
ïÔñ åÇÔÃÆñ êzèÅé ìä¶
×¹ðçÅÃê¹ð, F éò§ìð (ÔðîéêzÆå ÇçØ)-×¹ðçÅÃê¹ð åÇÔÃÆñ ç¶ ò¾Ö ò¾Ö
ÁÇèÁÅêÕ» çÆ îÆÇà§× ÃðÕÅðÆ ÃÆéÆÁð ÃËÕ§âðÆ ÃÕÈñ ñóÕÆÁ» ×¹ðçÅÃê¹ð
ÇòÖ¶ Ç÷ñ·Å êzèÅé Ã. Õ¶òñ ÇÃ§Ø çÆ êzèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆ ÇÜà ÇòÚ êÆ. àÆ.
ÁÅÂÆ., âðÅǧ×, ÇÃñÅÂÆ Áå¶ Ö¶åÆìÅóÆ ÁÇèÁÅêÕ ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í ÇÂà îÆÇà§×
ÇòÚ ò¾Ö ò¾Ö ÁÇèÁÅêÕ» é¶ ÃðìçîåÆ éÅñ ×¹ðçÅÃê¹ð åÇÔÃÆñ çÅ êzèÅé Ã.
ñÖìÆð ÇÃ§Ø Ã¯Ôñ ù üÇäÁÅ Ç×ÁÅ Áå¶ ×¹ðçÅÃê¹ð åÇÔÃÆñ çÆ AE î˺ìðÆ
Õî¶àÆ üäé çÅ ÁÇèÕÅð òÆ ñÖìÆð ÇÃ§Ø Ã¯Ôñ ù Çç¾åÅ Ç×ÁÅÍ Ã. ïÔñ é¶
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂÕ Ôëå¶ Á§çð AE î˺ìðÆ Õî¶àÆ ù éÅîÜç Õð Çç¾åÅ ÜÅò¶×ÅÍ
îÇÔ¿×ÅÂÆ çÆ îÅð çÆ ñê¶à ÓÚ
ÁÅÇÂÁÅ Çîâ ⶠîÆñ ÃÕÆî
ùÜÅéê¹ð, F éò¿ìð (Ú½ÔÅé)-ÖÅäêÆä òÅñÆÁ» ÚÆÜ» ç¶ îÇԿ׶ Ô¯ ÜÅä
ÕÅðé ÇÜ¾æ¶ ÁÅî ÁÅçîÆ ìÔ¹å ÔÆ Á½ÖÅ þ, À¹æ¶ ÇðÕÅðâ å¯ó îÇÔ¿×ÅÂÆ çÅ
ÁÃð ۯචۯචì¾ÇÚÁ» ù Çç¾å¶ ÜÅ ðÔ¶ Çîâ ⶠîÆñ ç¶ ÖÅä¶ Óå¶ òÆ
ÇêÁÅ þÍ ÃðÕÅðÆ ÃÕÈñ» ÇòÚ Çîâ ⶠÃÕÆî B@@E ÓÚ ô¹ðÈ Ô¯ÂÆ ÃÆÍ À¹Ã
ò¶ñ¶ B ð¹ê¶ @H êËö ÇÂÕ ì¾Ú¶ ç¶ ÇÔÃÅì éÅñ Çîâ ⶠï¯ÜéÅ ðÅÔƺ
ÁÇèÁÅêÕ ù Çç¾å¶ Ü»ç¶ Ôé çÅñ», éîÕ, ñÕóÆ ÇñÁÅÀ¹ä å¶ ÇòÚ¶ ÔÆ
îÜçÈðÆ ç¶Í ÁÇèÁÅêÕ» çÆ î¿× þ ÇÕ êÌåÆ ì¾Ú¶ ç¶ ÇÔÃÅì éÅñ êËö òèŶ
ÜÅä å» Ü¯ ÇÂà ï¯ÜéÅ ù ùÚÅðÈ ã¿× éÅñ ÚñÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕ¶Í
îÇÔ§×ÅÂÆ çÅ ÕÅðé Õ¶ºçðÆ î§åðÆÁ» ç¶ ×Ëð Ç÷§î¶òÅðÅéÅ ÇìÁÅé- ÕÅÔñ¯º
ëåÇÔ×ó· Ú±óÆÁ», F éò§ìð (ë¹¾ñ)-ê¿ÜÅì ÇòèÅé ÃíÅ ç¶ ÃêÆÕð Ã. Çéðîñ
ÇÃ§Ø ÕÅÔñ¯º é¶ ò¾è ðÔÆ îÇÔ§×ÅÂÆ ìÅð¶ Õ¶ºçð ÃðÕÅð ç¶ ÕËìÇéà
î§åðÆÁ» òñ¯º Çç¾å¶ ÜÅ ðÔ¶ ×Ëð Çܧî¶òÅðÅéÅ ÇìÁÅé» å¯º ÁÅêäÅ
êzåÆÕðî êz×à ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ þ ÇÕ ÇÂÔ ÇìÁÅé ìÅ÷ÆÁ» ñ¯Õ ÇÔ¾å» çÆ
ìÜÅÇ ÜÖÆð¶ìÅÜ» ç¶ ÇÔ¾å» çÆ ê±ðåÆ Õð ðÔÆÁ» Ôé å¶ ÇÂ§Þ êzåÆå
Ô¹§çÅ þ ÇÜò¶º Õ¶ºçðÆ î§åðÆ Áå¶ ÜÖÆð¶ìÅÜ ÁÅêÃÆ ÇîñÆí¹×å éÅñ ÁÇÜÔÅ
Õð ðÔ¶ ÔéÍ Ã. ÕÅÔñ¯º é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÚÅÔÆçÅ å» ÇÂÔ ÃÆ ÇÕ îÇÔ§×ÅÂÆ Óå¶
á¼ñ êÅÀ¹ä ñÂÆ Üî»Ö¯ð» ù ÇÚåÅòéÆ Çç¾åÆ Ü»çÆ êð ÜÅäì¹¼Þ Õ¶ ÁÇÜÔÅ
îÅÔ½ñ ÇåÁÅð Õð Çç¾åÅ Ç×ÁÅ þÍ ÇÜà éÅñ îÇÔ§×ÅÂÆ òè¶×Æ Áå¶ ÁÅî ÜéåÅ
çÅ Õü§îð ÇéÕñ¶×ÅÍ
ìàÅñÅ ÕÇÚÔðÆÁ» 寺 ìÅÔð òÔÆÕñ Ãà˺â ìäÅÀ¹ä çÆ î§×
ìàÅñÅ, F éò§ìð (òÇð§çð ÇçØ)-ìàÅñÅ ÕÇÚÔðÆÁ» ܯ ÇÕ ÇÕö ò¶ñ¶
Ö¹ñÆ-â¹ñÆ Ü×·Å Óå¶ ìäÆÁ» Ô¯ä×ÆÁ», êð ¦ìÅ ÃîÅ êËä ÕðÕ¶ ÇÂÔ Á¾å
íÆó-íó¾Õ¶ òÅñÆ æ» ìä ×ÂÆ þ, ÇÜà ÕðÕ¶ ÁÕÃð ÔÆ ÇÂé·» ÇòÚ ÜÅî ñ¾×Å
ðÇÔ§çÅ þÍ é¶ó¶ ì¾Ã Á¾âÅ Ô¯ä ÕðÕ¶ ÇÂè𯺠ì¾Ã» ܯ ÇÕ Á§ÇîzåÃð ù
ÇéÕñçÆÁ» Ôé Áå¶ Á§ÇîzåÃð ò¶ñ¶ ì¾Ã Á¾â¶ ÇòÚ òóçÆÁ» Ôé Áå¶ ì¾Ã
Á¾â¶ ç¶ ÃÅÔîä¶ ÔÆ ÕÇÚÔðÆÁ» 寺 ÇéÕñçÅ ðÃåÅ Ô¯ä ÕðÕ¶ ÁÕÃð ÔÆ ÇÂæ¶
ÜÅî ñ¾×Å ðÇÔ§çÅ þ, ÇÜà ÕðÕ¶ ðÅÔ×Æð» ù íÅðÆ êz¶ôÅéÆ çÅ ÃÅÔîäÅ
ÕðéÅ ê˺çÅ þÍ ìÅð ÁËïÃƶôé ç¶ êzèÅé ÁËâò¯Õ¶à îÇÔ§çð ÇçØ
ð§èÅòÅ, ÁËâò¯Õ¶à åðöî ÇÃ§Ø ñÅñÆ, ÁÜÅÇÂì ÇÃ§Ø ð§èÅòÅ, ðÇܧçð
ÇÃ§Ø çÅñî, ìñò§å ÇÃ§Ø îÃÅäÆÁ» Áå¶ ÜÃÇò§çð ÇÃ§Ø Çã¾ñ¯º ÁÅÇç Áå¶
ÇÂö åð·» òÃÆÕÅ éòÆà Áå¶ àÅÂÆÇêÃà» é¶ êzôÅôé 寺 î§× ÕÆåÆ ÇÕ
ÕÇÚÔðÆ ÇòÚ Õ§î ÕðòÅÀ¹ä òÅñ¶ ñ¯Õ» ç¶ òÅÔé çÅ ÇÕå¶ ìÅÔð Ãà˺â
ìäÅÇÂÁÅ ÜÅò¶ å» ÇÕ ÕÇÚÔðÆÁ» ÇòÚ ÇéðÇòØé ÁÅòÅÜÅÂÆ ìÔÅñ Ô¯ ÃÕ¶Í
òÅÔé» çÆ êÅðÇÕ§× ñÂÆ Ü×·Å ÇéðèÅÇðå ÕÆåÆ ÜÅò¶
ÕÅçÆÁ», F éò§ìð (Õ¹ñÇò§çð ÇçØ)-ÃæÅÇéÕ ÕÃìÅ ÕÅçÆÁ» ç¶ î¶é ì÷Åð»
ÇòÚ òÅÔé» çÆ êÅðÇÕ§× ÃÔÆ ã§× éÅñ éÅ Ô¯ä ÕÅðé ðÅÔ×Æð» Áå¶
ç¹ÕÅéçÅð» ù íÅðÆ êz¶ÃÅéÆçÅ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ êË ÇðÔÅ þÍ ç¹ÕÅéçÅð» òñ¯º
ì÷Åð» ÇòÚ ÁÅÀ¹ä òÅñ¶ ×zÅÔÕ» Áå¶ ÖðÆç-ëð¯å Õðé òÅñ¶ ñ¯Õ» ç¶ òÅÔé»
çÆ êÅðÇÕ§× ñÂÆ Ü×·Å ÇéðèÅÇðå ÕðéçÆ î§× ÕÆåÆ þ å» Ü¯ íÆó-íóÕ¶ òÅñ¶
ì÷Åð» ÇòÚ ÁÅòÅÜÅÂÆ ÇòÚ ÇòØé éÅ êò¶Í
ê¿ÜÅì àÆî çÆ Á×òÅÂÆ ×¹ðçÅÃê¹ð çÆÁ» ÇÜîéÅÃÇàÕ ÇÖâÅðé» Õðé×ÆÁ»
×¹ðçÅÃê¹ð, F éò§ìð (ÇþèÈ)-é¶Ëôéñ òÈîËé ÇÜîéÅÃÇàÕ ÚËêÆÁéÇôê ܯ
AA éò§ìð 寺 AD éò§ìð å¾Õ ׯÁÅ ÇòÖ¶ Ô¯ ðÔÆ þ ÇÂà ÇòÚ ê¿ÜÅì çÆ
àÆî çÆÁ» ÃÅðÆ ÇÜîéÅÃÇàÕ ÇÖâÅðé» Ç÷ñ·Å ×¹ðçÅÃê¹ð çÆÁ» ÔéÍ ÇÂÃ
Ãì§èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ç¶ ÃzÆ ðî¶ô îÔÅÜé ÃÆéÆÁð À¹ê êzèÅé Ç÷ñ·Å
ÇÜîéÅÃÇàÕ ÁËïÃƶôé é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà àÆî ÇòÚ ×¹ñÇò§çð Õ½ð,
î¯ÇéÕÅ, ÃðìÜÆå Õ½ð, ð¯ÇÔÕÅ, éÇקçð Õ½ð, ðÇéÕ ôðîÅ, ÇîéÅÕôÆ ôÅÇîñ
ÔéÍ ÃzÆ îÔÅÜé é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà àÆî éÅñ Õ¯Ú í¹Çê¿çð Õ½ð êÇàÁÅñÅ
ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ À¹é·» é¶ ÁÅà êz×à ÕÆåÆ ÇÕ Ç÷ñ·Å ×¹ðçÅÃê¹ð çÆ àÆî Çܾå
êzÅêå ÕðÕ¶ Ç÷ñ·Å ×¹ðçÅÃê¹ð Áå¶ ê¿ÜÅì çÅ éÅî ð½ôé Õð¶×ÆÍ
ÇîÌåÕ ÇÕÃÅé» ç¶ êÇðòÅð» ù A@ ñ¾Ö ð¹ê¶ å¶ òÅÇðà ù é½ÕðÆ ç¶ä çÆ î¿×
×¹ðçÅÃê¹ð, F éò§ìð (ÔðîéêzÆå ÇçØ)-âËî¯Õð¶ÇàÕ Ç§êñÅÂÆ÷ ëð§à
ê¿ÜÅì Áå¶ âËî¯Õð¶ÇàÕ ÕñÅà ë¯ð ×½ðÇî§à ǧêñÅÂÆ÷ ïÈéÆÁé Ç÷ñ·Å
×¹ðçÅÃê¹ð é¶ ìñÅÕ â¶ðÅ ìÅìÅ éÅéÕ ÁèÆé ÁÅÀ¹ºç¶ Çê¿â Ö¿éÅ ÚîÅðź
ÇòÖ¶ ô¯zîäÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ Õî¶àÆ çÆ àÅÃÕ ë¯ðà Áå¶ ÇÕðåÆ ÇÕÃÅé»
çðÇîÁÅé ԯ¶ àÕðÅÁ ç¶ îÅîñ¶ ÇòÚ àÅÃÕ ë¯ðà çÆ ÷¯ðçÅð Çé¿çÅ ÕÆåÆ þ
Áå¶ ÇÕðåÆ ÇÕÃÅé» éÅñ ÔîçðçÆ çÅ êÌ×àÅòÅ ÕÆåÅ þÍ ÇÂà Ãì§èÆ êzËÃ
ÇìÁÅé ÜÅðÆ Õðç¶ Ô¯Â¶ Üæ¶ì§çÆ ç¶ ÁÅ×È ÁîðÜÆå ôÅÃåðÆ, Áé¶Õ Ú§ç,
ùÇð§çð ÇçØ, úî ôðîÅ, þÜä ÇçØ, Áé¯Ö ÇçØ, ܯÇקçð êÅñ, Áô¯Õ
Õ¹îÅð ÃÆÔóÅ, ìñìÆð ÇÃ§Ø Áå¶ ìÅÀÈ ðÅî ÁÅÇç é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÕðåÆ ÇÕÃÅé
E@ ÃÅñ» 寺 ÁÅêä¶ Õì÷¶ òÅñÆ ÷îÆé ÇòÚ Ö¶åÆ Õðç¶ ÁÅ ðÔ¶ Ãé êð ÇÂÃ
àÅÃÕ ë¯ðà ò¾ñ¯º ÚñÅÂÆ ×ÂÆ ×¯ñÆ éÅñ ÇÜæ¶ ñ¯Õå¿åð ù þà ò¾ÜÆ þÍ
À¹é·» ÃðÕÅð 寺 î§× ÕÆåÆ ÇÕ ÇÂà îÅîñ¶ ÇòÚ ÇîzåÕ ÇòÁÕåÆÁ» ç¶
êÇðòÅð» ù ÃðÕÅð A@-A@ ñ¾Ö ð¹ê¶ å¹ð¿å ç¶ò¶ Áå¶ À¹Ã ç¶ ÇÂÕ ÇÂÕ
òÅðà ù ê¾ÕÆ ÃðÕÅðÆ é½ÕðÆ Çç¾åÆ ÜÅò¶Í
ÇðôîêzÆå Õ½ð í¹¾ñð é¶ ×¹ðìÅäÆ Õ§á ÓÚ ×¯ñâ îËâñ ÇܾÇåÁÅ
Çé¾Õ¶ ع§îä, F éò§ìð (×¹ðÇò§çð ÇÃ§Ø ð§èÅòÅ)-îÅåÅ Õ½ñÅ ÜÆ íñÅÂÆ
àð¾Ãà Á§ÇîzåÃð ò¾ñ¯º ÕðòŶ ׶ C@@ ÃÅñ ×¹ðìÅäÆ Õ§á ç¶ éÅñ
î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ Çê¿â í¹¾ñð ç¶ ×¹ðÚËé ÇÃ§Ø çÆ Ô¯äÔÅð H ÃÅñ çÆ ì¶àÆ
ÇðôîêzÆå Õ½ð é¶ I ìÅäÆÁ» çÅ êÅá ܹìÅéÆ Ã¹äÅ Õ¶ ׯñâ îËâñ ÔÅÃñ
ÕÆåÅÍ ìàÅñÅ ôÇÔð ç¶ éÅîòð ÃÕÈñ çå ëð»ÇÃà çÆ çÈÃðÆ ÕñÅà çÆ
ÇòÇçÁÅðæä ÇðôîêzÆå Õ½ð 寺 ׯñâ îËâñ çÆ êzÅêåÆ ìÅð¶ ê¾åðÕÅð» é¶
ÜÅéäÅ ÚÅÇÔÁÅ å» À¹Ã é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ã ù ÇÂÔ Ãí Õ¹Þ À¹Ã çÆ îÅåÅ
ðÅÜÇò§çð Õ½ð é¶ ÇÃÖÅÇÂÁÅ þÍ
ÁÕÅñÆ ÃðÕÅð Ôð ê¼Ö¯º ë¶ñ·-ð§èÅòÅ
òâÅñÅ ì»×ð, F éò§ìð (ÜÃêzÆå ÇÃ§Ø Çãñ¯º)-þåŠçíÅñÇçÁ» ÔÆ ÁÕÅñÆ
ÃðÕÅð é¶ Ôð òð× Óå¶ åþçç ç¶ ã¶ð ãÅÁ Çç¾å¶ Áå¶ Çëð òÅðÆ ê¿ÜÅì ç¶
ÇÕÃÅé» çÆ ÁÅ ×ÂÆÍ Þ¯é¶ çÆ ÇìÜÅÂÆ Ã òÆ ÁÕÅñÆ ÃðÕÅð òñ¯º ÇÕÃÅé»
ù ÇìÜñÆ é»Á ç¶ ê±ðÅ Ö¾Üñ-Ö¹ÁÅð ÕÆåÅ Ç×ÁÅ å¶ ðÇÔ§çÆ ÕÃð î§âÆÁ» ÓÚ
ð¯ñ ÇÕ Õ¾ãÆ å¶ Ô¹ä òÆ ÇÕÃÅé ê±ðÆ åð» ÇéðÅô êŶ ÜÅ ðÔ¶ Ôé ÇÕ
À¹é·» ù ÇçÚÅÂÆ ñÂÆ ÇìÜñÆ åÆÃð¶ Ççé F ؿචÔÆ Çç¾åÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ
ÇÂé·» ôìç» çÅ êz×àÅòÅ Á¾Ü ÃÅìÕŠçÃçÆ ÃÕ¾åð Ã. ùÖÇܧçð ÇçØ
ð§èÅòÅ é¶ ÔñÕÅ â¶ðÅ ìÅìÅ éÅéÕ çÆ ÁêÆñ ÁÅÀ¹ºç¶ Çê¿â ÔÕÆîê¹ð,
îÃåÕ¯à, òâÅñÅ ì»×ð, îÆÁ»Õ¯à çÅ ç½ðÅ Õðé À¹êð§å ðÅÜ ëÅðî ÔÅÀ±Ã
òâÅñÅ ì»×ð ÇòÖ¶ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ à .ð§èÅòÅ éÅñ ÕîñÜÆå à¯éÆ, ìñò§å
ÇÃ§Ø ÃòÅîÆ, úî êzÕÅô ÕñÅé½ð, Õ¹ñò§å ÇÃ§Ø ÖËÇÔðÅ Õ¯àñÆ, ÇìÕðîÜÆå
ÇçØ, ðò¶ñ ÇÃ§Ø Çê¿âÆÁ», ÔðÇܧçð ÇçØ, êñÇܧçð ÇÃ§Ø îÃåÕ¯à,
ðòçÆê ÇÃ§Ø í§×±, Ôðç¶ò ÇÃ§Ø í§îðÅ, ×¹ðç¶ò ÇÃ§Ø ÃÅìÆ ÇìôéÕ¯à,
çñìÆð ÇÃ§Ø Çí¾ñÅ Õ¯àñÆ, ×¹ðÇò§çð ÇÃ§Ø ôÅÔê¹ð, ÇçñìÅ× ÇÃ§Ø îÃÅäÅ
ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ç¯ ð¯÷Å Á¾Ö» çÅ î¹øå Ü»Ú Õ˺ê ñ×ÅÇÂÁÅ
ÕÅçÆÁ», F éò§ìð (Õ¹ñÇò§çð ÇçØ)-íÅàÆÁÅ ÔÃêåÅñ ÕÅçÆÁ» ÇòÖ¶ ÔÕÆî
ÕðåÅð ÇÃ§Ø íÅàÆÁÅ ÚËðÆà¶ìñ ùÃÅÇÂàÆ ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ îÅåÅ êzÕÅô Õ½ð
çÆ ïÅç ÇòÚ AEò» Á¾Ö» çÅ î¹øå Ü»Ú Õ˺ê ñ×ÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂÔ Õ˺ê
êzÇþè ÃðÜé âÅ. ìñÚðéÜÆå ÇÃ§Ø íÅàÆÁÅ çÆ ÃðêzÃåÆ Ô¶á ñ×ÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅÍ ÇÂà Õ˺ê ç½ðÅé Á¾Ö» ç¶ îÅÇÔð âÅ. Úðé Õ§òñ ÇÃ§Ø Áå¶ âÅ.
×¹Çð§çð ÇÃ§Ø ÇÃòñ ÔÃêåÅñ ìàÅñÅ òñ¯º CE@ 寺 ò¾è îðÆÜ» çÆÁ» Á¾Ö»
çÆ Ü»Ú ÕÆåÆ ÜçÇÕ FG ñ¯óò§ç» ç¶ Áêz¶ôé ÕÆå¶ ×Â¶Í ñ¯óò§ç» ù î¹øå
ñËé÷ Áå¶ çòÅÂÆÁ» ÁÅÇç òÆ î¹Ô¾ÂÆÁÅ ÕðòÅÂÆÁ» ×ÂÆÁ»Í ÕËê ç¶ À¹çØÅàé
î½Õ¶ ÃÅìÕÅ é×ð Õ½ºÃñ êzèÅé ÔÕÆî Ãòðé ÇÃ§Ø íÅàÆÁŠ寺 ÇÂñÅòÅ
ð¯àðÆ Õñ¾ì ÕÅçÆÁ» ç¶ êzèÅé êz¯ëËÃð òÆ.Õ¶. îÔÅÜé, ÃÅìÕÅ ÇòèÅÇÂÕ
Çåzêå ðÅÇܧçð ÇÃ§Ø ìÅÜòÅ, î˺ìð ô¯zîäÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êzì§èÕ Õî¶àÆ Üæ¶.
×¹Çð§çðêÅñ ÇÃ§Ø ×¯ðÅ, ÃÅìÕÅ é×ð Õ¯ºÃñ êzèÅé ÜðéËñ ÇÃ§Ø îÅÔñ,
Õ½ºïñð ÜÇå§çð Õ¹îÅð, Ü×çÆô ðÅÜ ¦ìÅ,âÅ. ùÖÇò§çðêÅñ ÇÃ§Ø Ã¹¾Ö
ñÅÇÂé÷ Õñ¾ì» ç¶ ×òðéð ôzÆ éòéÆå öá, îéî¯Ôé ÇÃ§Ø À¹ìðŶ,
éÇð§çðêÅñ ÇÃ§Ø Ã§è±, âÅ. ìÆ.ÁËÃ. î¾ñ·Æ, ÕËê. ÁîðìÆð ÇÃ§Ø Ã§è±,
ôzÆ ÜéÕ ðÅÜ, ôzÆ ðÅÜÆò ìÜÅÜ Ãî¶å ÇÂñÅÕ¶ çÆÁ» êzî¹¾Ö ôÖÃÆÁå» ÔÅ÷ð
ÃéÍ
Ö³éÅ ÚîÅðÅ Õ»â çÆ ÇÕÃÅé ÃíÅ òñ¯º ÇéÖ¶èÆ
ÇèÁÅéê¹ð, F éò¿ìð (éÅ×ðÅ)-Çê³â Ö³éÅ ÚîÅðÅ ÇòÚ ô¯ÌîäÆ Õî¶àÆ
î¹ñÅ÷î» òñ¯º ÷îÆé Óå¶ ÕìÜÅ Õðé ñÂÆ ç¯ ÇòÁÕåÆÁ» ù îÅð ç¶ä òÆ
òÅêðÆ ØàéÅ çÆ ÇÕÃÅé ÃíÅ é¶ ÇéÖ¶èÆ ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇêÛñ¶ E@ ÃÅñ» 寺
ÇîÔéå éÅñ ÷îÆé çÆ ÕÅôå Õðç¶ ÁÅ ðÔ¶ ×ðÆì î¹÷ÅÇðÁ» Õ¯ñ¯ ÷îÆé Ö¯ÔäÆ
Ú¿×Æ ×¼ñ éÔƺ ÔËÍ ÇÂà Ãì¿èÆ Ç÷ñ·Å ÇÕÃÅé ÃíÅ ç¶ ÃÕ¼åð ×¹ñÜÅð ÇÿØ
ìÿåÕ¯à, ìñÅÕ ÇÕÃÅé ÃíÅ ç¶ ÃÕ¼åð ÕÅîð¶â ìñç¶ò ÇÃ¿Ø ÖËÇÔðÅ é¶
ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂÔ ØàéÅ ÕÂÆ ÃòÅñ Öó¶ Õð ðÔÆ ÔË Áå¶ ÇÂà ÇòÚ ôÅÇîñ ÇòÁÕåÆ
Çòð¹¼è Ãõå ÕÅðòÅÂÆ ÕðÕ¶ öðÆì î¹÷ÅÇðÁ» 鱿 ÇÂéÃÅø ÇîñäÅ ÚÅÔÆçÅ
ÔËÍ À°é·» î³× ÕÆåÆ ÇÕ îðé òÅÇñÁ» ç¶ êÇðòÅð» 鱿 ï¯× î¹ÁÅòÜÅ
Çç¼åÅ ÜÅò¶Í À°é·» ÇÕÔÅ ÇÂà Çé§çðï¯× ØàéÅ é¶ Ã¯ÌîäÆ Õî¶àÆ çÅ ÁÕÃ
ÖðÅì ÕÆåÅ ÔËÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ À°Ô ÇÕÃÅé» ç¶ éÅñ Ôé å¶ Õ¯ÂÆ òÆ
ÿØðô 寺 Çê¼Û¶ éÔƺ Ôàä׶Í
Ô¹ä ÕîÅç ù êÂÆ Ã¯Õ¶ çÆ îÅð
ôÅÔê¹ð Õ¿ãÆ, F éò¿ìð (ðäÜÆå)-î½éÃÈé çÆ éðÅÜ×Æ ÕÅðé ÇÜ¾æ¶ ê³ÜÅì
ç¶ Á¾å ÇêÛó¶ Õ¿ãÆ ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ ê¶ ïն ÕÅðé ÕäÕ çÆ ëÃñ éÔƺ ÃÆ
Ô¯ÂÆ À¹æ¶ Ô¹ä ìÆܶ ÕîÅç ù òÆ Ã¯Õ¶ çÆ îÅð êË ×ÂÆ þÍ Õ¿ãÆ ÇÂñÅÕ¶
ç¶ ÇÕÃÅé ÁòåÅð ÇÿØ, ÁÃòéÆ Ü¾×Æ, îÇÔ¿çð ÇÃ¿Ø ÁÅÇç é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
ÇÜ¿é¶ êËö ÖðÚ ÕðÕ¶ ëÃñ ñ×ÅÂÆ Ü»çÆ þ À¹ÃçÆ ñÅ×å òÆ êÈðÆ éÔƺ
Ô¹¿çÆ ÇÜà éÅñ ÇÕÃÅé» çÆ ÁÅðÇæÕ ÔÅñå Ô¯ð òÆ ÖðÅì Ô¹¿çÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ
À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà ÃÅñ H@ êÌåÆôå Á¿ì» çÆ ëÃñ òÆ éÔƺ ÃÆ Ô¯ÂÆÍ
ìÅÁç ÇòÚ ÕäÕ ù ïն çÆ îÅð êË ×ÂÆ Áå¶ Ô¹ä ðÇÔ¿çÆ ÕÃð ÕîÅç é¶
êÈðÆ Õð Çç¾åÆ þÍ ÇÕÃÅé» é¶ î¿× ÕÆåÆ þ ÇÕ Õ¿ãÆ ÇÂñÅÕ¶ çÆ ÃêËôñ
Ç×ðçÅòðÆ ÕðÕ¶ ïն çÆ îÅð Þ¾ñ ðÔÆÁ» ëÃñ» çÅ î¹ÁÅòÜÅ Çç¾åÅ ÜÅò¶Í
éÇÔð ÓÚ ê¶ êÅó ÕÅðé ñ¯Õ ÇÚ¿åå
ê¹ðÅäÅ ôÅñÅ, F éò§ìð (Áô¯Õ ôðîÅ)-ÕÃÈð ìz»Ú ÇòÚ ìÔ¹å ò¾âÅ êÅó êËä
éÅñ Çê¿â ×¹§ÞÆÁ» ç¶ ñ¯Õ ÕÅëÆ ÇÚ§åå ÔéÍ ÇÂà ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ç¶
ԯ¶ Ãðê¿Ú Ü×Æð ÇÃ§Ø å¶ ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú ܯÇקçð ÇÃ§Ø Á¯ñÖ é¶ ç¾ÇÃÁÅ
ÇÕ êÅó éÇÔð ÇòÚ Ç§éÅ ò¾âÅ êË Ç×ÁÅ ÇÕ Ô¹ä Çê¿â çÆ ÃóÕ òÆ ð¹ó ×ÂÆ
þÍ Çê§â òÅÃÆÁ» é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà êÅó ù êÈðé òÅÃå¶ ÇçÚÅÂÆ ÇòíÅ×
ç¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» ù ÇñÖåÆ Áå¶ ÷¹ìÅéÆ ì¶éåÆÁ» ÕÆåÆÁ» ÔéÍ êð ÇòíÅ× ç¶
ÁÇèÕÅðÆ ÇÂà ò¾ñ ÇìñÕ¹ñ ÇèÁÅé éÔƺ ç¶ ðÔ¶Í ÇÜà ÕðÕ¶ ñ¯Õ» çÅ îÇÔÕî¶
ç¶ À¹Ú ÁÇèÕÅðÆÁ» ÇÖñÅë íÅðÆ ð¯Ã êÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ À¹Õå ÇìÁÅé
ÕðåÅò» ÇçÚÅÂÆ î§åðÆ êÅïº î§× ÕÆåÆ ÇÕ ÕÃÈð ìz»Ú éÇÔð ÇòÚ êÅó ù
å¹ð§å êÈÇðÁÅ ÜÅò¶ ÇÜà éÅñ ñ¯Õ» çÅ ÜÅéÆ îÅñÆ é¹ÕÃÅé Ô¯ä 寺 ìÚ ÃÕ¶Í
ùÃÅÇÂàÆ çÆ Ãðì çîåÆ éÅñ Ú¯ä ÕÆåÆ
ÕÅçÆÁ», F éò§ìð (Õ¹ñÇò§çð ÇçØ)-ìÅìÅ ÇòôÕðîÅ òËñë¶Áð ïÃÅÇÂàÆ
ÕÅçÆÁ» çÆ ÇÂÕ îÆÇà§× ÁÅï¯ÇÜå ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÇÜà ÇòÚ ìÅìÅ ÇòôòÕðîÅ ÜÆ
é¶ éÅñ Ãì§Çèå ÇÕðåÆ, ÕÅÇîÁ», ç¹ÕÅéçÅð» Áå¶ ðÅî×ó·ÆÁÅ ìðÅçðÆ ç¶
Ãî±Ô ÁÔ¹ç¶çÅð» é¶ ÇÔ¾ÃÅ ÇñÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÇÕðåÆÁ», ÕÅÇîÁ» Áå¶
ÕÅðÆ×ð» çÆ ì¶ÔåðÆ ñÂÆ ÇòÚÅð-òà»çðÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ Áå¶ ìÅìÅ ÇòôòÕðîÅ
òËñë¶Áð ïÃÅÇÂàÆ ÕÅçÆÁ» ç¶ ÁÔ¹ç¶çÅð» çÆ Ú¯ä ÕðÕ¶ Ãðì çîåÆ éÅñ
ÇÂà çÅ ×áé ÕÆåÅ þÍ ÇÂà î½Õ¶ Ã. ìñç¶ò ÇÃ§Ø îáÅð± ù êzèÅé Çéï¹Õå
ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÜçÇÕ Ü¯Çקçð ÇÃ§Ø éñÇÕÁ» òÅñ¶ îÆå êzèÅé, ÃÇò§çð ÇçØ
Á½ñÖ Üéðñ ÃÕ¾åð, ôzÆ ê¶zî îÃÆÔ ÃÔÅÇÂÕ ÃÕ¾åð, Ã. åðöî ÇÃ§Ø ÚÆîÅ
ÖÜÅéÚÆ, Ç×ÁÅéÆ ÃÇò§çð ÇÃ§Ø ÇìÜñÆòÅñ î¹Öì¹ñÅðÅ îËìð» çÆ Ú¯ä ÕÆåÆ
×ÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ ×¹ðî¹Ö ÇÃ§Ø á¶Õ¶çÅð, Õ¹ñçÆê ÇçØ
éÅæê¹ð, ùÇð§çðêÅñ Ö¯ÃñÅ, îÇÔ§çðêÅñ Ö¯ÃñÅ, ÇÂÕìÅñ ÇÃ§Ø Ö¯Öð,
ÜÃìÆð ÇÃ§Ø éÅæê¹ð, ÜÃìÆð ÇçØ, ÃåêÅñ ì¾ìÆ Õ¯à à¯âðî¾ñ, ðÅî ÇçØ
ÁÅÇç 寺 ÇÂñÅòÅ ÇÂñÅÕÅ òÅÃÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÃÅÇ¿à ÇÃàÆ ÕêÈðæñÅ ñÂÆ ÇòÇçÁÅðæä» çÅ ÇòÇçÁÕ àÈð Ç×Á
Å×¹ðçÅÃê¹ð, F éò¿ìð (ðÜéÆô)-Ãðò ÇÃÇÖÁÅ ÁÇíÁÅé ÁæÅðàÆ òµñ¯º Ççµå¶
׶ ê̯×ðÅî Áé¹ÃÅð ìñÅÕ ÇÃÇÖÁÅ ÁëÃð ÃÌÆîåÆ ðÇÜ¿çð Õ½ð ç¶ ÇçôÅ
Çéðç¶ô» åÇÔå ÃðÕÅðÆ ÃÆéÆ. ÃËÕ¿âðÆ ÃÕÈñ ׯÔå ê¯Õð, ÃðÕÅðÆ Çîâñ
ÃÕÈñ êÅÔóÅ, í¹µñ¶ ÚµÕ, èÅðÆòÅñ ÇÖµÚÆÁ» Áå¶ ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕÈñ
ÃÅÔ¯òÅñ çÆÁ» Û¶òÄ å¯º ÁµáòÄ ÜîÅå ÇòÚ êó·çÆÁ» A@@ ç¶ ÕðÆì
ÇòÇçÁÅðæä» çÅ ÇÂÕ àÈð ê¹ôêÅ ×¹ÜðÅñ ÃÅÇ¿à ÇÃàÆ ò¶Öä ñÂÆ ÕêÈðæñÅ
ÇòÖ¶ Ç×ÁÅÍ ÇÂÔ àÈð Ã. ùÖÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø îµñÆ ìñÅÕ ê̯ÜËÕà Õ¯ÁÅðâÆé¶àð
Áå¶ ÃÌÆ Çòܶ Õ¹îÅð ìÆ. ÁÅð. êÆ. çÆ ç¶Ö ð¶Ö Ô¶á ðòÅéÅ Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÂÃ
Ãì¿èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç¿ç¶ ԯ¶ ÃðÕÅðÆ ÃÆéÆ. ÃËÕ¿âðÆ ÃÕÈñ ׯÔå ê¯Õð ç¶
ÇêÌ¿ÃÆêñ ùðÜÆå ðÅÜ é¶ çµÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà àÈð Ãì¿èÆ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ÇòÚ
íÅðÆ ð¹ÚÆ êÅÂÆ ÜÅ ðÔÆ ÃÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃÌÆîåÆ êÌÆåÇ¿çð Õ½ð, ìñìÆð
Õ½ð, ðäÜÆå Õ½ð, ìñÇÜ¿çð Õ½ð, êðÇî¿çð Õ½ð, Çéðîñ Õ½ð, ê¹ôêÅ ç¶òÆ,
ìñÇò¿çð íµàÆ, çðôé ñÅñ, ÃÌÆîåÆ ðÅܶô â¯×ðÅ, ùÇð¿çðÜÆå Õ½ð,
ùÇð¿çð íµàÆ Áå¶ ìµÇÚÁ» ç¶ îÅê¶ òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
çå ìÅìÅ Ô÷ÅðÅ ÇÃ§Ø ×ðñ÷ ÕÅñÜ Çé¾Õ¶ ع§îä ÓÚ Ô¯ÇÂÁÅ Çòô¶ô
ÃËîÆéÅð
Çé¾Õ¶ ع§îä, F éò§ìð (×¹ðÇò§çð ÇÃ§Ø ð§èÅòÅ)-ô¯zîäÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ
êzì§èÕ Õî¶àÆ Á§ÇîzåÃð ò¾ñ¯º ÇÃ¾Ö èðî çÆ î¹ãñÆ ÜÅäÕÅðÆ ç¶ä ñÂÆ
ÁÅð§í ÕÆå¶ ×¶ ç¯ ÃÅñÅ ê¾åð ÇòÔÅð Õ¯ðà ÇòÚ çÅÖñÅ ñËä òÅñ¶
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ñÂÆ ÇÂÕ Çòöô ç¯ Ççé» ÃËîÆéÅð çå ìÅìÅ Ô÷ÅðÅ ÇÃ§Ø ×ðñ÷
ÕÅñÜ ÇòÖ¶ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà ÃËîÆéÅð ÇòÚ ê¾åð ÇòÔÅð ÇòíÅ× ç¶ Çéðç¶ôÕ
âÅ. ÜÃìÆð ÇÃ§Ø ÃÅìð, êz¯. ìñÇò§çð ÇÃ§Ø Ü½óÅ, êz¯ âÅ. ܯ׶ôòð
ÇçØ, êz¯. òÇðÁÅî ÇÃ§Ø Áå¶ Ã: ðäÜÆå ÇÃ§Ø í¯îÅ é¶ Çòô¶ô å½ð Óå¶
íÅ× ÇñÁÅÍ ÕÅñÜ ò¾ñ¯º ÕÅñÜ êzì§èÕ Õî¶àÆ ç¶ î¹ÖÆ ìÅìÅ ÁîðÆÕ ÇçØ
Áå¶ Çêz§ÃÆêñ Ã: åðöî ÇÃ§Ø òÆ ÇÂà ÃËîÆéÅð ÇòÚ À¹Ú¶Ú¶ å½ð Óå¶
ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í ÔÅ÷ð ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù çì¯èé ÕðÇçÁ» À¹êð¯Õå ÇòçòÅé» é¶
í×å ÜÆòé, í×å ìÅäÆ, ÇþÖÆ ÇÃèÅå», êzÇþè èðî» Áå¶ èðî ×z§æ» 寺
ÇÂñÅòÅ ×¹ðÈ ×z§æ ÃÅÇÔì çÆ îÔÅéåÅ ìÅð¶ ÇòÃæÅð ÃÇÔå ÜÅäÕÅðÆ ç¶ä ç¶
éÅñ-éÅñ ÇÃ¾Ö ÇÂÇåÔÅà Óå¶ òÆ ÚÅéäÅ êÅÇÂÁÅÍ ÕÅñÜ ç¶ Çêz§ÃÆêñ Ã.
åðöî ÇÃ§Ø é¶ ÁŶ ԯ¶ ÇòçòÅé» Áå¶ çÈð çðÅÇ⪠ÁŶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ»
çÅ åÇÔ Ççñ¯º è§éòÅç ÕÆåÅ Í ÃîÅ×î ç¶ Á§å ÇòÚ ÕÅð öòÅ î¹ÖÆ ìÅìÅ
ÁîðÆÕ ÇÃ§Ø é¶ ÁŶ ԯ¶ ÇòçòÅé» ù ÇÃð¯êÅú, ÃzÆ ÃÅÇÔì Áå¶ ïÅç×Åð
ÇÚ§é· ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ êz¯. ܯÇקçð ÇÃ§Ø ÕñÃÆ, êz¯.
êðîÜÆå ÇçØ, êz¯. ×¹ðêzÆå ÇçØ, ÕôîÆð ÇçØ, ÔðÜÆå ÇÃ§Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð
ÃéÍ
ðÅäÆ Þ»ÃÆ ñ¶âÆ÷ òËñë¶Áð ùÃÅÇÂàÆ òñ¯º ÜÅ×ð¹ÕåÅ ÃîÅð¯Ô
ìàÅñÅ, F éò§ìð (ðÅÇܧçðêÅñ ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ)-íÅðå ÃðÕÅð ç¶ Ö¶â Áå¶
ï¹òÅ ÇòíÅ× ç¶ ÇçôÅ-Çéðç¶ô» Ô¶á éÇÔð± ï¹òÅ Õ¶ºçð ×¹ðçÅÃê¹ð çÆ
Á×òÅÂÆ ÇòÚ ðÅäÆ Þ»ÃÆ ñ¶âÆ÷ òËñë¶Áð ïÃÅÇÂàÆ ðÇÜ. ìàÅñÅ òñ¯º
ÜÅ×ðÈÕåÅ ÃêåÅÔ ç½ðÅé ÁÅêä¶ çøåð éÜçÆÕ ÇÂÕ ÃîÅð¯Ô ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
ÇÂà ÃîÅð¯Ô ç½ðÅé î¹Ö ì¹ñÅð¶ òܯº ÃðÔ¾çÆ Ãê¯ðàà Áå¶ òËñë¶Áð Õñ¾ì
ìàÅñÅ ç¶ êzèÅé å¶Ü êzåÅê ÇÃ§Ø ÕÅÔñ¯º é¶ Ã§ì¯èé ÕðÇçÁÅ ÁÅåî
ÇòôòÅô Áå¶ ÇçóåÅ éÅñ ÃîÅÇÜÕ Õ¹ðÆåÆÁ» çÅ î¹ÕÅìñÅ ÕðÇçÁ» ÃÚÅð±
ÕÅðÜ Õðé Óå¶ Ü¯ð Çç¾åÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ïÃÅÇÂàÆ ç¶ êzèÅé Áå¶ ò¯Õ¶ôéñ
àÆÚð ǧÚÅð÷ îËâî çå¯ô Õ¹îÅðÆ, ÁËé.ÁËÃ. ÚðéÜÆå Õ½ð, ÔðÜÆå Õ½ð,
ò¯Õ¶ôéñ àÆÚð ïéÆÁÅ, îîåÅ, ùéÆåÅ ÃÕ±ñ ç¶ Çêz§ÃÆêñ ôzîåÆ ÃÇòåÅ
ôðîÅ, îËâî îÆðÅ ôðî, îËâî Çòé¯ç, Ã˺àð òðÕð â½ñÆ é¶ ÇÜæ¶ ÁÅêä¶-ÁÅêä¶
ÇòÚÅð ð¾Ö¶, À¹æ¶ ÇòÇçÁÅðæäŠç×ÆåÅ é¶ ç閭 êzæÅ, Áîé é¶ ò¾ÇâÁ»
çÅ ÃÇåÕÅð Õðé, ÇðåÕÅ é¶ ëËôé, ðÅÇèÕÅ é¶ êÇÔðÅòŠܯåÆ å¶ Ã¹ÖêÅñ
é¶ Ã çÆ Õçð ÁÅÇç ÇòÇôÁ» Óå¶ íÅôä Çç¾å¶Í
ÃðÕÅðÆ ÃÕÈñ» ù ìðÅâì˺â Õ¹éËÕôé Óå¶ Û¯à ç¶ä çÆ î¿×
êáÅéÕ¯à, F éò¿ìð (Ú½ÔÅé)-ìÆ. ÁËÃ. ÁËé. ÁËñ. ÃðÕÅðÆ ÕðîÚÅðÆÁ» ù
ìðÅâì˺â ÕÈéËÕôé Óå¶ B@ êÌåÆôå ÛÈà Çç¿çÅ þÍ ÇÂÔ ÕÈéËÕôé
Ç¿àðé˼à ùÇòèÅ ÁèÅÇðå þÍ êð ê³ÜÅì ç¶ ñ¾×í× AGBG ÃðÕÅðÆ ÃÕÈñ»
ÇÂà ÕÈéËÕôé Óå¶ B@ êÌåÆôå ÛÈà çÆ Ã¹ÇòèÅ éÔƺ þ ÜçÇÕ ÇÂÔ òÆ
ÃðÕÅðÆ ÃÕÈñ Ôé Áå¶ ÕÈéËÕôé òÆ ÃðÕÅðÆ þÍ ÃÕÈñ ÇòÀ¹êÅÇðÕ ÁçÅð¶ éÔƺ
Ôé ÇÂà åð·» ê³ÜÅì ÇòÚ ÃðÕÅðÆ ÃÕÈñ» ÇòÚ ñ¾×¶ DC@@ ÕÈéËÕôé» Óå¶ ìÆ.
ÁËÃ. ÁËé. ÁËñ. ù G ñ¾Ö ð¹ê¶ êÌåÆ îÔÆéÅ ò¾è Çì¾ñ ç¶äÅ êË ÇðÔÅ þ
ܯ ÁÅî ×ðÆì ÇòÇçÁÅðæÆÁ» Óå¶ ì¯Þ þÍ çÈܶ êÅö ÃÅð¶ ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ å¶
ÃËÕ¿âðÆ ÃÕÈñ» ÇòÚ B Ü» C Õ¿ÇêÀÈàð ñËì» Ôé ÇÜ¾æ¶ ë¹¾ñ ð¶à Óå¶ GE@
ð¹ê¶ îÅÇÃÕ ð¶à Óå¶ ìðÅâì˺à ÕÈéËÕôé Õ¿î Õð ðÔ¶ Ôé B@ êÌåÆôå
Õà¯åÆ ð¶à Óå¶ ÃðÕÅð ÕÅëÆ êËÃÅ ìÚÅ ÃÕçÆ þÍ Çîâñ ÃÕÈñ» ÇòÚ ÇÃðë
âÅÕ í¶Üä òÅÃå¶ ìÌ»â ì˺â ÕÈéËÕôé ñ¾×¶ ÔéÍ ÕÂÆÁ» Çîâñ ÃÕÈñ» ÇòÚ
ÇÂÕ àÆÚÅ þ À¹Ô Ü篺 Á×ñ¶ ÃÕÈñ ÓÚ Õ¿î ÕðçÅ þ å» ÇêÛñÅ ìðÅâ ì˺â
ÕÈéËÕôé ÖÅñÆ ì¿ç ÔÆ ðÇÔ¿çÅ þÍ ÇÂà åð·» BCEC Çîâñ ÃÕÈñ» ÇòÚ ñ¾×í×
H@@ ÃÕÈñ» çÅ ìðÅâì˺â ñ¾Ö» ð¹ê¶ çÅ é¹ÕÃÅé Õð ÇðÔÅ þÍ ÇÂÔÆ
é¹ÕÃÅé ìÆ. êÆ. ÂÆ. ú. çëåð» å¶ Ã˺àð ÃÕÈñ» ÇòÚ ACHB 寺 ò¾è,
ÔÅÂÆ AGCI, Çîâñ BCEC, ìÆ. êÆ. ú. çëåð ABB, Ã˺àð ÃÕÈñ êÌÅÇÂîðÆ
HED ìðÅâì˺â ÕÈéËÕôé ÔéÍ ÇÜé·» ÃÕÈñ» ÇòÚ B Ü» C ñËì Ôé À¹æ¶ ÇÂÕ
ÔÆ ñËì Óå¶ ÇÂÕ ÔÆ ÕÈéËÕôé éÅñ Õ¿î Ú¾ñ ÃÕçÅ þ Áå¶ ÃðÕÅð Áå¶ ×ðÆì
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» çÅ êËÃÅ ìÚ ÃÕçÅ þÍ
ÕðåÅð ÁÅÂÆ. àÆ. ÁÅÂÆ. ÞÅÖ¯ñÅóÆ çÅ éåÆÜŠý ëÆÃçÆ ÇðÔÅ
êáÅéÕ¯à, F éò¿ìð (ÁÅð. ÇÿØ)-åÕéÆÕÆ ÇþÇÖÁÅ Áå¶ À¹çï¯Ç×Õ ÇÃÖñÅÂÆ
ì¯ðâ Ú¿âÆ×ó· ò¾ñ¯º Á×Ãå @I ÇòÚ ñÂÆ êÌÆÇÖÁÅ ÇòÚ¯º ÁËñÅé¶ ×¶ éåÆܶ
ÇòÚ ÕðåÅð ÁÅÂÆ. àÆ. ÁÅÂÆ. ÞÅÖ¯ñÅóÆ (êáÅéÕ¯à) âÆÜñ îÕËÇéÕ àð¶â Áå¶
Õ¿ÇêÀÈàð À¹êð¶àð (Õ¯êÅ) àð¶â» çÅ éåÆÜŠý ëÆÃçÆ ÇðÔÅÍ ÁÅÂÆ. àÆ.
ÁÅÂÆ. ç¶ îËé¶ÇÜ¿× âÅÇÂðËÕàð Ã: ñÖÇò¿çð ÇÃ¿Ø ìÅÜòÅ é¶ ÜÅäÕÅðÆ
Çç¿ç¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ âÆÜñ îÕËÇéÕ àð¶â çÆ êÌÆÇÖÁÅ ÇòÚ B@ ÇÃÇÖÁÅðæÆ ìËá¶
ÇÜé·» ÇòÚ î¹Õ¶ô ùîì¶ðÆÁÅ é¶ GI êÌåÆôå, ÔðÆô ÃËéÆ é¶ GG êÌåÆôå
Áå¶ ðÅÜêÅñ é¶ GF êÌåÆôå Á¿Õ êÌÅêå ÕðÕ¶ ´îòÅð êÇÔñÅ, çÈÃðÅ Áå¶
åÆÃðÅ ÃæÅé êÌÅêå ÕÆåÅ Áå¶ ìÅÕÆ ÇòÇçÁÅðæÆ òÆ ëÃà âòÆÜé ÇòÚ êÅÃ
ԯ¶ ÔéÍ À¹é·» Á¾×¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂö åð·» ÔÆ Õ¿ÇêÀÈàð À¹êð¶àð (Õ¯êÅ)
àð¶â çÆ êÌÆÇÖÁÅ ÇòÚ B@ ÇòÇçÁÅðæÆ ìËᶠÇÜé·» ÇòÚ ×¯ðò ÃËéÆ é¶ HB
êÌåÆôå, ÿÜÆò Õ¹îÅð é¶ HA êÌåÆôå Áå¶ Ã¹îÆåêÅñ é¶ H@ êÌåÆôå Á¿Õ
êÌÅêå ÕðÕ¶ ´îòÅð êÇÔñÅ, çÈÃðÅ Áå¶ åÆÃðÅ ÃæÅé êÌÅêå ÕÆåÅ Áå¶ ìÅÕÆ
ÃÅð¶ ÇòÇçÁÅðæÆ ëÃà âòÆÜé ÇòÚ êÅà ԯ¶ ÇÂà î½Õ¶ ÁÅÂÆ. àÆ. ÁÅÂÆ.
çÆ Ú¶ÁðîËé ÃÌÆîåÆ ÜÃìÆð Õ½ð ìÅÜòÅ é¶ êÇÔñÅ, çÈÃðÅ Áå¶ åÆÃðÅ ÃæÅé
êÌÅêå Õðé òÅñ¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù ÇÂéÅî ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅÍ ÕÅñÜ çÆ
ÇêÌ¿ÃÆêñ ÃÌÆîåÆ ð¶éÈ ÃËéÆ é¶ Ô¯äÔÅð ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù Áå¶ À¹é·» ç¶
îÅåÅ ÇêåÅ ù òèÅÂÆ Çç¾åÆÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà ڿ׶ éåÆܶ çÅ ÇÃÔðÅ
ÕÅñÜ ç¶ ÃîÈÔ ÃàÅë ù Ü»çÅ þÍ
ê¿ÜÅì ÃðÕÅð òÆ ÇÕÃÅé» ù ì¯éà ç¶ò¶ : âÅ. ðÅîê¹ð
ôzÆ ÔðׯÇì§çê¹ð, F éò§ìð (âÅ. î¾Öä ÇÃ§Ø Ø¿¹îä)-ï±æ Õ»×ðà ÁÅÂÆ ç¶
Üéðñ ÃÕ¾åð âÅ. ǧçðÜÆå ÇÃ§Ø ðÅîê¹ð çÆ êzèÅé×Æ Ô¶á ÇÂÕ Çòô¶ô
îÆÇà§× Õ»×ðà íòé ôzÆ ÔðׯÇì§çê¹ð ÇòÖ¶ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÇÂà îÆÇà§× ÇòÚ
âÅ. ðÅîê¹ð òñ¯º çì¯èé ÕðÇçÁÅ ÇÕÔÅ ÇÕ Ã˺àð ÃðÕÅð òñ¯º ÇÕÃÅé» ù
E@ ð¹ê¶ ì¯éà Çç¾åÅ Ç×ÁÅ þÍ ÇÂà îÆÇà§× ÇòÚ Õ»×ðà ï±æ òðÕð» çÆ
íðåÆ ìÅð¶ òÆ ÇòÚÅð òà»çðÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Õ¹ñÇò§çð ÇÃ§Ø îÅóÆ
ê¿éò», ñÖÇò§çð ÇçØ, ÕôîÆð ÇçØ, í¹Çê¿çðêÅñ ÇçØ, ò¾Ãä ÇÃ§Ø ÁÅÇç
òðÕð ÔÅ÷ð ԯ¶Í
ò¾Ö-ò¾Ö ç¯ô» ÁèÆé I ÇòÁÕåÆ Ç×ÌøåÅð
×¹ðçÅÃê¹ð, F éò§ìð (ÇþèÈ)-Ç÷ñ·Å ê¹Çñà ׹ðçÅÃê¹ð ò¾ñ¯º éÇôÁ» Áå¶
éÜÅÇÂ÷ ôðÅì çÅ è§çÅ Õðé òÅñ¶ ÃîÅÜ Çòð¯èÆ í¶Ëó¶ ÁéÃð» ÇÖñÅë ÚñÅÂÆ
×ÂÆ Çòô¶ô î¹ÇÔ§î åÇÔå I ÇòÁÕåÆ Ç×zëåÅð ÕÆå¶ ×Â¶Í ÁËÃ.ÁËÃ. êÆ.
ÃzÆ ñ¯Õ éÅæ Á»×ðÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ æÅäÅ èÅðÆòÅñ çÆ ê¹ÇñÃ é¶ ÃÇåÁÅ
êåéÆ ìñç¶ò ðÅÜ òÅÃÆ Ã¯Ôñ êÅïº FAH@ ÇîñÆ ñÆàð éÅÜÅÇÂ÷ ôðÅì ìðÅîç
ÕÆåÆ ÇÜà ù Ç×zëåÅð ÕðéÅ ìÅÕÆ þÍ ÇÂö æÅä¶ çÆ ê¹ÇñÃ é¶ ðÅäÆ êåéÆ
ðî¶ô ñÅñ òÅÃÆ Ã¯Ôñ êÅïº C@ Ô÷Åð ÇîñÆñÆàð éÜÅÇÂ÷ ôðÅì ìðÅîç ÕÆåÆ
ÇÜà ù òÆ Ç×zëåÅð ÕðéÅ ìÅÕÆ þÍ æÅäÅ âòÆÜé é§ìð A êáÅéÕ¯à çÆ ê¹ÇñÃ
é¶ ÕðéËñ ÇÃ§Ø ê¹¾åð ÔðéÅî ÇçØ, êòé Õ¹îÅð ê¹¾åð í×òÅé çÅÃ
òÅÃÆÁÅé ǧçðÅ Õñ½éÆ êáÅéÕ¯à, ÃÅÇÔñ Õ¹îÅð ê¹¾åð êz¶î Õ¹îÅð, êòé
Õ¹îÅð ê¹¾åð Çòܶ Õ¹îÅð, Çòܶ Õ¹îÅð ê¹¾åð Ú§é ñÅñ òÅÃÆÁÅé êáÅéÕ¯à,
òð¹ä ê¹¾åð ÇÕôé Õ¹îÅð òÅÃÆ Ã¹ÜÅéê¹ð, ðî¶ô Õ¹îÅð ê¹¾åð ëËçÆ ñÅñ,
ðî¶ô Õ¹îÅð ê¹¾åð î§ù ðÅî òÅÃÆ ÔÇðÁÅñ, ðî¶ô ê¹¾åð î¹éôÆ ðÅî òÅÃÆ
á¹¾âÆ ÇÔîÅÚñ êzç¶ô ù Ú§é ç¶ ãÅìÅ âñÔ¯ÜÆ ð¯â êáÅéÕ¯à ÇòÖ¶ ôðÅì
êƺÇçÁ» Ç×zëåÅð ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ÁÅð.ÁÅð.ìÅòÅ âÆ.¶.òÆ. ÕÅñÜ ÇòÚ ÇÂéÅî ò§â ÃîÅð¯Ô
ìàÅñÅ, F éò§ìð (ðÇò§çð ÇÃ§Ø îáÅðÈ)-ÁÅð.ÁÅð. ìÅòÅ âÆ.¶.òÆ. ÕÅñÜ
ëÅð ×ðñ÷ ìàÅñÅ ÇòÖ¶ ð§×Åð§× ÇÂéÅî ò§â ÃîÅð¯Ô ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÜà ÇòÚ
×¹ðçÅÃê¹ð ç¶ ÇâêàÆ ÕÇîôéð âÅ ÕðîÜÆå ÇÃ§Ø ÃðÅ é¶ î¹¾Ö îÇÔîÅé Áå¶
ôzÆ ÁÅð.êÆ. ì§Ãñ òÅÇÂà êzËÜÆâ˺à âÆ.¶.òÆ. ÕÅñÜ îËé¶ÇÜ§× Õî¶àÆ
éòƺ Çç¾ñÆ é¶ òÇôôà îÇÔîÅé òܯº ÇôðÕå ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ôzÆ
Ü×çÆô ÃÅÔéÆ î¹Ö çÃçÆ ÃÕ¾åð Áå¶ ÁËÃ.âÆ.ÁËî. ôzÆ ðÅÔ¹ñ ÚìÅ, ñ¯Õñ
îËé¶ÇÜ§× Õî¶àÆ ç¶ îËìð» é¶ Áå¶ ñ¯Õñ âÆ.¶.òÆ. ÃÕ±ñ÷ ç¶ Çêz§ÃÆêñ»
òÆ ÇòÇçÁÅðæä» ù ÁÅôÆðòÅç ç¶ä ñÂÆ î½Ü±ç ÃéÍ ð§×Åð§× ê¯z×ðÅî
À¹êð§å âÅ. ÃðÅ Áå¶ ôzÆ Ú¾ìÅ òñ¯º ÇòÇçÁÅðæä» ù ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ÕÅñÜ òñ¯º î¹¾Ö îÇÔîÅé âÅ. ÕðîÜÆå ÇÃ§Ø ÃðÅ, ôzÆ ì§Ãñ, ôzÆ ðÅÔ¹ñ
ÚìÅ, ôzÆ Ü×çÆô ðÅÜ ÃÅÔéÆ ù ïÅç×ÅðÆ ÇÚ§é í¶ºà ÕðÕ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ
Ç×ÁÅÍ
ê¿ÜÅìÆ ù Øð» 寺 çÜÆç×Æ éÅñ ñÅ×± Õðé çÆ ñ¯ó : Çêz§. áÆÕðÆòÅñ
ìàÅñÅ, F éò§ìð (ðÇܧçðêÅñ ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ)-ê¿ÜÅì Ççòà Óå¶ ê¿ÜÅìÆ
íÅôÅ çÅ ÇÂÕ ç±Ãð¶ éÅñ ×ÇÔðŠçì§è þÍ ÁÃƺ ÇÂÕ éò§ìð ù Òê¿ÜÅìÆ Ã±ì¶Ó
ç¶ é»Á Óå¶ êÇÔñÅ ê¿ÜÅìÆ Ççòà Çëð ê¿ÜÅìÆ ÔøåÅ Áå¶ Ô¹ä ê¿ÜÅìÆ
îÔÆéÅ ç¶ å½ð Óå¶ îéÅ ðÔ¶ Ô»Í íÅôÅ ç¶ ÁèÅð Óå¶ ê¿ÜÅìÆ Ã±ìÅ å» ÁÃƺ
ìäÅ ÇñÁÅ êð ÃÅâÆ é½ÜòÅé êÆóÆ ù ÇÂà Çòô¶ êzåÆ ðåÅ íð òÆ ÇÂñî éÔÆ
ÇÕ ÇÂÔ Ççé ÁÃƺ ÇÕò¶º êzÅêå ÕÆåÅÍ ÇÂé·» ÇòÚÅð» çÅ êz×àÅòÅ ÃðÕÅðÆ
×¹ð± éÅéÕ ÕÅñ÷ ç¶ Çêz§ÃÆêñ ê¯z. ÜÃî¶ð ÇÃ§Ø áÆÕðÆòÅñ é¶ ê¿ÜÅì,
ê¿ÜÅìÆ Áå¶ ê¿ÜÅìÆÁå ç¶ òÃéÆÕ» ù ÁêÆñ ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ê¿ÜÅìÆ ù ÃÅù
Øð» 寺 ÔÆ ñÅ×± ÕðéÅ êò¶×ÅÍ ÇÂæ¶ ÇÂà ׾ñ çÅ ÇÜÕð ÕðéÅ Üð±ðÆ ìäçÅ
þ ÇÕ ê¿ÜÅì ÓÚ ê¿ÜÅìÆ íÅôÅ ù ì¯ñä, ÇñÖä å¶ êó·é êzåÆ Ø¾à ð¹ÞÅé
êËçÅ Õðé ÓÚ ê¾ÛîÆ î¹ñÕ» é¶ ò¾âÆ ð¹ÕÅòà êËçÅ ÕÆåÆ þ ÇÕ Çòç¶ô ÜÅä
ñÂÆ åð»-åð» ç¶ Á§×ð¶ÜÆ àËÃà êÅà Õðé¶ ñÅ÷îÆ ÕðÕ¶ ÃÅⶠÓå¶ Á§×¶z÷Æ
íÅôÅ ÜìðçÃåÆ á¯ÃÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ ÇÂà ñÂÆ ÃÅù êzä ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ þ ÇÕ ÁÃƺ
Øð» ÓÚ ê¿ÜÅìÆ ì¯ñƶ å¶ ì¾ÇÚÁ» ù ÇñÖäÅ å¶ êóéÅ ç¾ÃÆÂ¶Í À¹é·»
ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÜæ¶ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ê¿ÜÅìÆ íÅôÅ ù ñÅ×± Õðé ñÂÆ Ã§ÜÆçÅ Ô¯ÂÆ
þ, À¹æ¶ ðÅÜéÆÇåÕ, èÅðÇîÕ å¶ ÃîÅÇÜÕ ÁÅ×±Á» ù òÆ ê¿ÜÅìÆ íÅôÅ ù
êzë¹ñå Õðé ñÂÆ Á¾×¶ ÁÅÀ¹äÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ
í¹ñ¶ð ÃÕÈñ ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ êÇÔñÅ ÃæÅé êzÅêå ÕÆåÅ
ìàÅñÅ, F éò§ìð (ðÅÇܧçðêÅñ ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ)-ç¶ÔÃð Ãê¯ðàà ëÅÀÈâ¶ôé
ìÂÆ ÇòÚ Ô¯Â¶ ÇÂôÆÕÅòÅ Õ¾ê B@@I À¹êé ïà¯Ü¯Õ¯ ÕðÅචÚ˺êÆÁé
Çôê ÇòÚ ÁËÃ.ìÆ.¶.ÁËÃ. í¹ñ¶ð êìÇñÕ ÃÕÈñ ܦèð ð¯â ìàÅñÅ ç¶
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ Õ¹îÆå¶ Áå¶ àÆî ëÅÂÆà ÂÆò˺à ÇòÚ Ü¯èêzÆå ÇÃ§Ø é¶
êÇÔñÅ Áå¶ ×¹Çð§çð ÇÃ§Ø é¶ çÈÜÅ ÃæÅé êzÅêå ÕðÕ¶ ÃÕÈñ Áå¶ îÅÇêÁ»
çÅ é»Á ð¯ôé ÕÆåÅÍ àÆî Õ¹îÆå¶ ÇòÖ¶ Ö¶âç¶ Ô¯Â¶ ܯèêzÆå ÇçØ, Ü×çÆô
ÇÃ§Ø Áå¶ ×¹Çð§çð ÇÃ§Ø é¶ çÈÃðÅ ÃæÅé êzÅêå ÕÆåÅÍ ô¶éùÂÆ ×¹ñôé
Õ¹îÅð é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà àÈðé»î˺à ÇòÚ íÅðå ç¶ ò¾Ö-ò¾Ö ðÅÜ» 寺
ÇÂñÅòÅ ôzƦÕÅ ç¶ ÇÖâÅðÆÁ» é¶ òÆ íÅ× ÇñÁÅ ÃÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ÃÕÈñ
ç¶ Çêz§. ôzÆîåÆ ð¶ÖÅ é¶ ÇÂé·» ì¾ÎÇÚÁ» çÆ Ô½ÃñÅ ÁëÜÅÂÆ ÕÆåÆÍ îËé¶Üð
Ã. ð¹Çê¿çð ÇÃ§Ø í¹ñ¶ð Áå¶ ìÇð§çð ÇÃ§Ø í¹ñ¶ð é¶ òÆ ì¾ÇÚÁ» ù
ÃéîÅÇéå ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ðÇò§çð Õ½ð, ÕîñÜÆå Õ½ð, ÇôòÅéÆ îËâî Áå¶
×¹ðôðéÜÆå îËâñ ÔÅ÷ð ÃéÍ
êó·¯ ê¿ÜÅì ÁèÆé ì¾ÇÚÁ» çÆ êzÆÇÖÁÅ ñÂÆ
ëåÇÔ×ó· Ú±óÆÁ», F éò§ìð (îÅé)-ÃðÕÅðÆ êzÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ ëåÇÔ×ó· Ú±óÆÁ»-A
ÇòÚ êó¯ ê¿ÜÅì ÁèÆé ê¿ÜòÆ ÜîÅå ç¶ ì¾ÇÚÁ» ç¶ ÁÇèÁÅêÕ» òñ¯º êzÆÇÖÁÅ
ñÂÆ ×ÂÆÍ ÇÂà Ãì§èÆ ÁÇèÁÅêÕ ÃËî¹Â¶ñ Áå¶ ï¯×ðÅÜ ÇÃ§Ø é¶ ÜÅäÕÅðÆ
Çç§ÇçÁÅ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃðÕÅðÆ ÇþÇÖÁÅ ÇòíÅ× ç¶ Ô¹Õî» Áé¹ÃÅð êó¯ ê¿ÜÅì
ç¶ åÇåÔ ÃÆ.ÁËÃ.àÆ. ðåé ÇçØ, ÃÆ.ÁËÃ.àÆ. éð¶ô Õ¹îÅð Áå¶ ÃÇò§çð
ÇÃ§Ø çÆ ÔÅ÷ðÆ ÇòÚ ê¿Üòƺ ÜîÅå ç¶ ì¾ÇÚÁ» ç¶ íÅôÅ Áå¶ ×Çäå ÇòÇôÁ»
çÆ êzÆÇÖÁÅ ñÂÆ ×ÂÆÍ ÇÂé·» êzÆÇÖÁÅò» ñÂÆ ì¾ÇÚÁ» ÓÚ íÅðÆ À¹åôÅÔ ç¶Öä
ù ÇîÇñÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ìÅÔ𯺠ÁŶ ÁÇèÕÅðÆÁ» 寺 ÇÂñÅòÅ ÃÕ±ñ çÅ Ãî±Ô
ÃàÅø òÆ ÔÅ÷ð ÃÆÍ
âÅ. ìÅÜòÅ ù ô¶ð¶ ê¿ÜÅì ÁËòÅðâ éÅñ I ù ÃéîÅÇéå Õð»×¶ : íÅñ¯òÅñÆ
ìàÅñÅ, F éò§ìð (ðÇܧçðêÅñ ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ)-ÁÅñ ǧâÆÁÅ ñ¯Õ ï¹òÅ
ôÕåÆ òñ¯º I ù À¹îðòÅñ ÇòÖ¶ ê¿ÜÅìÆ ì¾ÇÚÁ» çÅ ÃÇíÁÅÚÅð ê¯z×ðÅî ÓÚ
êÅðàÆ ç¶ ðÅôàðÆ êzèÅé ÁÇÖñ íÅðåÆ Ø¾à Ç×äåÆ çÇñå ëð§à ç¶ Õ½îÆ Ú¶ÁðîËé
âÅ. ÃåéÅî ÇÃ§Ø ìÅÜòÅ ù îÔÅðÅÜÅ ðäÜÆå ÇÃ§Ø ô¶ð¶ ê¿ÜÅì ç¶ ÁËòÅðâ
éÅñ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà ׾ñ çÅ êz×àÅòÅ ê§ÜÅì ç¶ îÆå êzèÅé
âÅ. ×¹ðÇÂÕìÅñ ÇÃ§Ø Ç×¾ñ íÅñ¯òÅñÆ é¶ êzËà éÅñ ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ
êÅðàÆ òðÕð» òñ¯º ÃÅðÆÁ» ÇåÁÅðÆÁ» î¹Õ§îñ Õð ñÂÆÁ» ×ÂÆÁ» ÔéÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ ×¹ðêÅñ ÇÃ§Ø Ã§è±, ìñÇܧçð ÇÃ§Ø îÅé, ÇêzæÆêÅñ ÇÃ§Ø ñòñÆ,
êÅÃàð éÅÜð îÃÆÔ, êñÇò§çð ÇÃ§Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂÃ
î½Õ¶ ÇÜñ·Å ìàÅñÅ ç¶ ÁËÃ.ÁËÃ.êÆ. âÆ.êÆ. ÇÃ§Ø Çòô¶ô å½ð Óå¶ ÇôðÕå
Õðé׶ Áå¶ ì¾ÇÚÁ» ù ÃéîÅÇéå òÆ Õðé׶Í
ÁËÃ.êÆ. þâÕ¹ÁÅàð ò¼ñ¯º éÅÜÅÇÂ÷ À¹ÃÅðÆ ç¶ îÅîñ¶ çÆ Ü»Ú ÕÆåÆ
ÕÅçÆÁ», F éò§ìð (Õ¹ñÇò§çð ÇçØ)-ìÆå¶ Ççé ÃæÅÇéÕ é×ð Õ¯ºÃñ ÕÅçÆÁ»
òñ¯º òÅðâ é§ìð E ÇòÚ ÇÂÕ À¹ÃÅðÆ ÁèÆé ÇÂîÅðå ç¶ î×ðñ¶ êÅö ñ¾×ç¶
é×ð Õ½ºÃñ ç¶ Û¾êó À¹êð éÅÜÅÇÂ÷ Õì÷Å Õðé ç¶ ×ðîŶ îÅîñ¶ çÆ Á¾Ü
ÁËÃ.êÆ. þâÕ¹ÁÅàð ìàÅñÅ ôzÆ Çòêé Ú½èðÆ òñ¯º î½Õ¶ Óå¶ êÔ¹§Ú Õ¶ ÃÅð¶
îÅîñ¶ çÆ Ü»Ú ÕÆåÆÍ ÇÜÕðï¯× þ ÇÕ BF ÁÕå±ìð @I ù é×ð Õ¯ºÃñ ÕÅçÆÁ»
òñ¯º îåÅ êÅà ÕðÕ¶ ÕÇæå éÅÜÅÇÂ÷ À¹ÃÅðÆ òÅñ¶ ÃæÅé Óå¶ ê¹Çñà Áå¶
é×ð Õ½ºÃñ ÁÇèÕÅðÆÁ» Áå¶ éÅÇÂì åÇÔÃÆñçÅð ÕÅçÆÁ» çÆ ÔÅ÷ðÆ ÇòÚ
À¹ÃÅðÆ ãÅÔ¹äÆ ÚÅÔÆ ÃÆ êð ç±Ãð¶ êÅö À¹Õå ç±ÃðÆ Çèð òñ¯º ÃÅðÆ
ØàéÅ ù ÜìðçÃåÆ ÕÅðòÅÂÆ ÕðÅð Çç§ÇçÁÅ é×ð Õ½ºÃñ ç¶ ÇÂÕ Õ½ºÃñð
ÇÖñÅø ç¯ô ñ×Ŷ ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ ê¹ÇñÃ ç¶ çÖñ éÅñ ÇÂÔ îÅîñÅ ×ðî Ô¯ä 寺
ìÇÚÁÅ ÃÆ Áå¶ À¹Õå ÃÅðÅ îÅîñÅ ê¹ÇñÃ ç¶ À¹Ú ÁÇèÕÅðÆÁ» Õ¯ñ ê¾¹Üä Óå¶
ÇÂà çÆ Ü»Ú ô¹ð± Ô¯ÂÆ þÍ ç¯Ô» Çèð» òñ¯º î½Õ¶ Óå¶ ê¹¾Ü¶ ÁÇèÕÅðÆÁ»
ù ÁÅêäÆ ×¾ñ ç¾ÃÆ ×ÂÆÍ ç±Ãð¶ êÅö é×ð Õ½ºÃñ ÕÅçÆÁ» ç¶ Õ½ºÃñð» òñ¯º
ÕÇæå éÅÜÅÇÂ÷ À¹ÃÅðÆ ãÅÔ¹ä å¶ Õì÷Å ÔàÅÀ¹ä ñÂÆ îåÅ êÅà ÕÆåÅ Ô¯ÇÂÁÅ
þÍ ÁËÃ.êÆ. þâÕ¹ÁÅàð òñ¯º Ü×·Å çÆ êËîÅÇÂô Õðé 寺 ìÅÁç ÇÕö éåÆܶ
Óå¶ ê¹¾Üä ìÅð¶ ×¾ñ ÕÔÆ þÍ Á¾Ü ÇÂà î½Õ¶ Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ
âÆ.ÁËÃ.êÆ. ÕÅçÆÁ» ìñðÅÜ ÇÃ§Ø Çþè±, é×ð Õ½ºÃñ êzèÅé ìÆìÆ ìñÇò§çð
Õ½ð, îÆå êzèÅé çñÇò§çðÜÆå ÇÃ§Ø ÖÇÔðÅ, î˺ìð ô¯zîäÆ Õî¶àÆ Üæ¶.
×¹Çð§çðêÅñ ÇÃ§Ø ×¯ðÅ, ìÅìÅ çÆêÕ éÅæ, ÜÇå§çð Õ¹îÅð ÜÅ×Å, Õ½ºÃñð
×¹ðéÅî ÇçØ, èðîêÅñ, ùÖÇò§çðêÅñ ÇçØ, Ü×çÆô ðÅÜ ¦ìÅ ÁÅÇç Ãî¶å
ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ñ¯Õ ÔÅ÷ð ÃéÍ
öÖò» ç¶ î§åðÆ ìäé éÅñ ÔñÕ¶ Áå¶ Ã±ì¶ çÆ Ô¯ð åð¾ÕÆ Ô¯ò¶×Æ- ÃåÕ¯ÔÅ
ÕÅçÆÁ», F éò§ìð (ÕÅÔñ¯º, åÅÇðÕ)-ê¿ÜÅì ç¶ î¹Ö î§åðÆ Ã. êzÕÅô ÇçØ
ìÅçñ é¶ ÕÅÔùòÅé ÔñÕ¶ çÆ ÇÜîéÆ Ú¯ä ò¶ñ¶ ñ¯Õ» éÅñ ÕÆåÅ òÅÁçÅ ÇÕ
å¹Ãƺ Ã. öÖò» ù ÇòèÅé ÃíÅ ÇòÚ í¶Ü¯ ÕÅð ù Þ§âÆ î˺ ñÅ ç¶ò»×Å,
ÇéíÅ Çç¾åÅ þÍ ÇÜà éÅñ Ô¹ä ÇÂà ÔñÕ¶ ç¶ ÇÚð» 寺 ð¹Õ¶ ÇòÕÅà ÕÅðÜ
ê±ðÆ ðøåÅð éÅñ ÚÅñ± Ô¯ ÜÅä×¶Í ÇÂÔ ÇòÚÅð ÔñÕÅ ÕÅÔùòÅé ç¶ À¹è¶
ÁÕÅñÆ ÁÅ×± Áå¶ î˺ìð ÃîÅÇÜÕ Ã¹ð¾ÇÖÁÅ ÃñÅÔÕÅð Õî¶àÆ Ã. ÜÃò§å ÇçØ
ÃåÕ¯ÔÅ é¶ êzËà éÅñ ×¾ñìÅå ÕðÇçÁ» êz×à ÕÆå¶Í Ã. ÃåÕ¯ÔÅ é¶ ÁÅÃ
êz×à ÕÆåÆ ÇÕ Ã. öÖò» ç¶ ÕÅðÜÕÅñ ÇòÚ ÃðÕÅð Áå¶ ÁÅî ñ¯Õ» ÇòÚ Ãì§è
ܹóé׶Í
ìÅñ Ççòà ê̯×ðÅî Ãì¿èÆ Õñ¾ì éÅñ ÿêðÕ Õð¯ - ÜéÕ ÇÿØ
êáÅéÕ¯à, F Ãå¿ìð (ôðîÅ)-ñÅÇÂé Õñ¾ì êáÅéÕ¯à çÆ ÇÂÕ Çòô¶ô îÆÇà¿×
êÌèÅé ÜéÕ ÇÃ¿Ø çÆ êÌèÅé×Æ ÓÚ Ô¯ÂÆÍ ÇÜà ÓÚ ÃðìÿîåÆ éÅñ øËÃñÅ
ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÇÕ AD Ãå¿ìð ù ìÅñ ÇçòÃ ç¶ î½Õ¶ Óå¶ Õñ¾ì ò¾ñ¯º åÇÔÃÆñ
êáÅéÕ¯à ç¶ ÃÕÈñ» ç¶ ì¾ÇÚÁ» ñÂÆ Çòô¶ô ê̯×ðÅî ÕðòŶ×ÆÍ ÇÂÃçÆ
ÜÅäÕÅðÆ ê¾åðÕÅð» ù ÜéÕ ÇÃ¿Ø Çç¾åÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÇòÜË êÅÃÆ, ÃÆ. ÁËÃ.
ñÅÇÂñê¹ðÆ, Õ¶òñ îÔÅÜé, ÁòåÅð Áìð¯ñ ÁÅÇç 寺 ÇÂñÅòÅ Ô¯ð òÆ î½ÜÈç
ÃéÍ
î¹ñÅ÷î î§×» ç¶ Ãì§è ÇòÚ èðéÅ Çç¼åÅ ÜÅò¶×Å
×¹ðçÅÃê¹ð, F éò§ìð (ÔðîéêzÆå ÇçØ)-ê¿ÜÅì î¹ñÅ÷î çØðô Õî¶àÆ ç¶
Ã¾ç¶ Óå¶ A@ éò§ìð ù ÇâêàÆ ÕÇîôéð ×¹ðçÅÃê¹ð ç¶ çëåð Á¾×¶ ð¯Ã ðËñÆ
ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ ÇÂà Ãì§èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ç¶ ԯ¶ çØðô Õî¶àÆ ç¶
ÕéòÆéð ÃzÆ ÁîðÜÆå ÇÃ§Ø ôÅÃåðÆ, áÅÕ¹ð ÇèÁÅé ÇçØ, ðÇܧçð ÇçØ
ïéÆ Áå¶ î¾Öä ÇÃ§Ø Õ¯ÔÅó é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ò¾ñ¯º î¹ñÅ÷î
òð× éÅñ ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ òÅÁÇçÁ» ù éÅ êÈðÅ ÕðÕ¶ î¹ñÅ÷î òð× éÅñ ì¶ÇÂéÃÅëÆ
ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂé·» îÃÇñÁ» Ãì§èÆ ÃðÕÅð ò¾ñ¯º òðåÆ
ÜÅ ðÔÆ Çã¾ñ î¾á çÆ éÆåÆ ç¶ ð¯Ã òܯº î¹ñÅ÷î çØðô Õî¶àÆ A@ éò§ìð
ù ÇòôÅñ èðéÅ ç¶ò¶×ÆÍ |
|
