|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
îÔ§å öòÅ çÅà ïÅç×ÅðÆ òÅñÆìÅñ à±ðéÅî˺à ô¹ð±
rñ¾ÖÆ é¶
ÕÆåÅ À¹çØÅàé
â¶ðÅ ìÅìÅ ÚðäôÅÔ Ãê¯ðàà Õñ¾ì ò¾ñ¯º îÔ§å öòÅ çÅà çÆ ïÅç ÇòÚ ÕðòŶ
׶ Hò¶º òÅñÆìÅñ à±ðéÅî˺à çÅ ×¹ìÅð¶ Û¾â Õ¶ À¹çØÅàé Õðç¶ Ô¯Â¶ Ã:
ñÖÇò§çð ÇÃ§Ø ñ¾ÖÆ Ú¶ÁðîËé îÅðÕÆà Õî¶àÆ à»âÅÍ À¹é·» éÅñ îÔ§å ðÇî§çð
çÅÃ, Çê¿z. ܯÇקçð ÇÃ§Ø Áå¶ Ô¯ðÍ åÃòÆð: ÔîôÅÇÂé Ãà±âÆú
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, F éò§ìð
(ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ)-Hò» òÅñÆòÅñ îÔ§å öòÅ çÅà ïÅç×ÅðÆ Çå§é ÇçéÅ
òÅñÆòÅñ à±ðéÅî˺à Á¾Ü îÔ§å ðÇî§çð çÅà çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ â¶ðÅ ìÅìÅ
ÚðäôÅÔ ìÔÅçðê¹ð Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ÇòÖ¶ ô¹ð± Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÂà à±ðéÅî˺à çÅ
À¹çØÅàé Ã: ñÖÇò§çð ÇÃ§Ø ñ¾ÖÆ Ç×ñÜÆÁÅ Ú¶ÁðîËé îÅðÕÆà Õî¶àÆ à»âÅ Áå¶
î˺ìð Üéðñ Õ½ºÃñ ô¯zîäÆ ÁÕÅñÆ çñ é¶ ÁÅêä¶ Õð Õîñ» éÅñ ÕÆåÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ Ã: ñ¾ÖÆ é¶ â¶ðÅ ìÅìÅ Úðä ôÅÔ Ãê¯ðàà Õñ¾ì 鱧 òÅñÆòÅñ à±ðéÅî˺à
ÕðòÅÀ¹ä ç¶ ñÂÆ A@ Ô÷Åð ð¹ê¶ í¶à ÕÆå¶Í ÇÂà î½Õ¶ Ãê¯ðàà Õñ¾ì ç¶
ÃÕ¾åð ÕôîÆð ÇÃ§Ø é¶ ÁŶ ԯ¶ Ãî±Ô îÇÔîÅé» çÅ è§éòÅç ÕÆåÅÍ À¹é·»
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà à±ðéÅî˺à ÇòÚ AF Õñ¾ì Áå¶ A@ ÃÕ±ñ» çÆÁ» àÆî» íÅ×
ñËä×ÆÁ»Í À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ à±ðéÅî˺à ÇòÚ êÇÔñÅ ÃæÅé êzÅêå Õðé òÅñÆ
àÆî 鱧 IA@@ ð¹ê¶ Áå¶ ç±ÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ Õðé òÅñÆ àÆî 鱧 GA@@ ð¹ê¶
Áå¶ åÆÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ Õðé òÅñÆ àÆî 鱧 CA@@ ð¹ê¶ Áå¶ Ú½æÅ ÃæÅé ÔÅÃñ
Õðé òÅñÆ àÆî 鱧 AA@@ ð¹ê¶ Çç¾å¶ ÜÅä×¶Í à±ðéÅî˺à çÅ êÇÔñÅ îËÚ
ÔÇðÁÅäÅ Áå¶ Ö¿éÅ ÇòÚÕÅð Ö¶ÇâÁÅ Ç×ÁÅ Í ÇÂà î½Õ¶ îÔ§å ðÇî§çð çÅà ,
Çêz§. ܯÇקçð ÇçØ, ܹÇê¿çð ÇçØ, í¹Çê¿çð ÇçØ, ǧçðÜÆå ÇçØ,
ÜðéËñ ÇçØ, Õ¶.Õ¶. ÃËäÆ, ðî¶ô Ú§çð, Ú˺Úñ ÇçØ, ð¶ôî ÇçØ, ÜÇå§çð
î¯Ôé, Áô¯Õ Õ¹îÅð, öòÅ ÇçØ, ìñòÆð ÇçØ, åðöî ÇçØ, îñÕÆÁå ÇçØ,
ÃðçÅðÅ ÇçØ, Ãåî¯Ôé çÅÃ, îÔ§å ìñÇò§çð çÅÃ, çå Ç´ôéÅé§ç, Üæ¶: çðôé
ÇÃ§Ø ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ìÆìÆ Ü¯ô é¶ ÃóÕ çÅ éÆºÔ ê¾æð ð¾ÇÖÁÅ
ìÆìÆ îÇÔ§çð Õ½ð ܯô î¹¾Ö Ã§ÃçÆ ÃÕ¾åð ê¿ÜÅì E.FG ñ¾Ö ð¹ê¶ çÆ
ñÅ×å éÅñ î¹Ô¾ñŠׯÇì§ç é×ð Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ÓÚ ìäé òÅñÆ ÃóÕ çÅ éÆºÔ ê¾æð
ð¾Öç¶ Ô¯Â¶Í À¹é·» éÅñ ÃzÆ Çôò ñç êzèÅé é×ð Õ½ºÃñ Áå¶ Ô¯ðÍ
åÃòÆð: ÔîôÅÇÂé Ãà±âÆú
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, F éò§ìð
(ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ, ÔðêÌÆå Õ½ð)-î¹¾Ö Ã§ÃçÆ ÃÕ¾åð ÇþÇÖÁÅ ìÆìÆ
îÇÔ§çð Õ½ð ܯô é¶ Á¾Ü é×ð Õ½ºÃñ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ç¶ òÅðâ é§ AG ç¶ î¹Ô¾ñÅ
×¹ð± ׯÇì§ç ÇÃ§Ø é×ð Çò¾Ú E ñ¾Ö FG Ô÷Åð ð¹ê¶ çÆ ñÅ×å éÅñ éòƺ ìäé
òÅñÆ ê¾ÕÆ ÃóÕ çÅ éÆºÔ ê¾æð ð¾ÇÖÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ì¯ñÇçÁ» ìÆìÆ Ü¯ô é¶
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ÃðÕÅð Ü篺 òÆ Ô¯ºç Çò¾Ú ÁÅÀ¹ºçÆ þ À¹ç¯º ÔÆ
ÇòÕÅÃ ç¶ Õ§î Ô¹§ç¶ ÔéÍ é×ð Õ½ºÃñ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ñÂÆ î¹¾Ö î§åðÆ ê¿ÜÅì Ã:
êzÕÅô ÇÃ§Ø ìÅçñ ò¾ñ¯º Çç¾å¶ ׶ C Õð¯ó ð¹ê¶ ç¶ éÅñ Ãðòê¾ÖÆ ÇòÕÅÃ
ÕðòÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ êzèÅé é×ð Õ½ºÃñ Çôò ñç é¶ ÇÂà î½Õ¶ å¶ ç¾ÇÃÁÅ
ÇÕ é×ð Õ½ºÃñ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ç¶ CA òÅðâ» Çò¾Ú C Õð¯ó ð¹ê¶ ÖðÚ ÕðÕ¶ ÇÂé·»
çÅ Ãðòê¾ÖÆ ÇòÕÅà ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ òÅðâ é§ìð AG ç¶ ÇîÀ¹ºÃêñ Õ½ºÃñð
ìñÇò§çð Õ¹îÅð Çì§çÆ é¶ ÇÂà î½Õ¶ å¶ î¹¾Ö Ã§ÃçÆ ÃÕ¾åð ÇþÇÖÁÅ ìÆìÆ
îÇÔ§çð Õ½ð ܯô 鱧 ÜÆ ÁÅÇÂÁ» ÁÅÇÖÁÅÍ ÕÅðÜÃÅèÕ ÁøÃð ÇîÀ¹ºÃêñ Õî¶àÆ
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ðî¶ô Õ¹îÅð, ÇîÀ¹ºÃêñ ǧÜÆéÆÁð êòé ôðîÅ, ×¹ðìÚé ÇçØ,
ÇÚð§ÜÆ ñÅñ, ÁËâò¯Õ¶à ÇçñìÅ× ÇçØ, ÕËêàé èðî ÇçØ, çðôé ÇÃ§Ø Çþè±,
×¹ðçÆê ÇÃ§Ø èÅîÆ, ÜÃìÆð ÇçØ, ïô Õ¹îÅð ÔÅ÷ð ÃéÍ |
ÃÈÚéÅ ÁÇèÕÅð ÁËÕà åÇÔå ×ñå ÜÅäÕÅðÆ Çç¼åÆ
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, F éò¿ìð (ÔðêzÆå Õ½ð)-ÃÈÚéÅ ÁÇèÕÅð ÁËÕà B@@E åÇÔå
ÃðÕÅðÆ ÁçÅÇðÁ» 寺 ÃÈÚéÅ ñËäÆ Ô¹ä ÕÅëÆ Ã½ÖÆ Ô¯ ×ÂÆ þ êð ÇÂà çÆ ×Åð¿àÆ
éÔÄ ÇÕ Çç¾åÆ ÃÈÚéÅ ÃÔÆ Ô¯ò¶×ÆÍ ÇÂà çÆ ÇÂÕ ÇîÃÅñ Ô¹ä¶ ÇÜÔ¶ Üñ
ÃêñÅÂÆ Áå¶ ÃËéÆà¶ôé ç¶ ×ó·ô¿Õð î¿âñ ç¶ çëåð ç¹ÁÅðÅ Çç¾åÆ ×ÂÆ ÃÈÚéÅ
寺 ÇîñçÆ þÍ ÁËîÅ î×ñ», ðŶê¹ð ×¹¾Üð», ÇÕåéÅ Áå¶ ÜÆòéê¹ð ×¹¾Üð»
Ãî¶å ÕÂÆ Çê³â êÆä òÅñ¶ êÅäÆ çÆ éÅÕà ÃêñÅÂÆ éÅñ ÜÈÞ ðÔ¶ ÔéÍ Ü篺
ÇòíÅ× ç¶ ÃÆéÆÁð ÁÇèÕÅðÆÁ» Õ¯ñ ÕÆåÆÁ» ÇôÕÅÇÂå» Óå¶ Õ¯ÂÆ ÕÅðòÅÂÆ éÅ
Ô¯ÂÆ å» ñ¯Õ» é¶ ÇÂÕ ÇôÕÅÇÂå ê³ÜÅì ç¶ î¹¾Ö ÃÕ¾åð ù í¶Ü Çç¾åÆ ÇÜé·»
ðÅÔÄ ÇòíÅ× ç¶ ÇêÌ¿ÃÆêñ ÃÕ¾åð Õ¯ñ îÅîñÅ êÔ¹¿Ú Ç×ÁÅÍ ÇêÌ¿ÃÆêñ ÃÕ¾åð
é¶ À¹µÇÚå ÕÅðòÅÂÆ ñÂÆ Ô¶á» ÔçÅÇÂå» ÜÅðÆ Õð Çç¾åÆÁ»Í Úñç¶-Úñç¶
ÔçÅÇÂå» ÁËÃ.âÆ.ú ê¾èð å¾Õ êÔ¹¿Ú ×ÂÆÁ»Í êÅäÆ çÆ ÃêñÅÂÆ çð¹¾Ãå Õðé
çÆ ìÜŶ ÁëÃð ÃÅÇÔìÅé é¶ ÇÂÕ Ãðê³Ú 寺 ÇÂÔ ÇñÖòÅ ÇñÁÅ ÇÕ êÅäÆ çÆ
ÃêñÅÂÆ ÇìñÕ¹¾ñ ÃÔÆ þÍ ÃÈÚéÅ ÁÇèÕÅð åÇÔå Ü篺 Çê³â òÅÃÆÁ» é¶
ÁÇèÕÅðÆÁ» òñ¯º ÕÆåÆ ×ÂÆ ÕÅðòÅÂÆ çÆ ÜÅäÕÅðÆ î¿×Æ å» À¹é·» ù ÜòÅì
ÇòÚ ÇÂÔÆ ê¾åð í¶Ü Çç¾åÅ Ç×ÁÅÍ ê¾åð ÇñÖä òÅñ¶ Ãðê³Ú éÅñ Ü篺 ×¾ñ
ÕÆåÆ ×ÂÆ å» À¹Ã é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇòíÅ× ç¶ Õ¹¾Þ î¹ñÅ÷î å» Ôð ç¯-Çå¿é
îÔÆÇéÁ» ìÅç ÁÅ Õ¶ ÁÅêäÆ åéÖÅÔ çÅ òÅÃåÅ ç¶ Õ¶ åþñÆìÖô Çðê¯ðà ÇñÖòÅ
Õ¶ ñË Ü»ç¶ ÔéÍ Çê³â òÅÃÆÁ» é¶ ÁÅêä¶ À¹¾Ú ÁÇèÕÅðÆÁ» ç¶ Á¾Ö» ÇòÚ
ؾàÅ êÅÀ¹ä çÆ Õ¯Çôô Õðé Áå¶ À¹é·» çÆÁ» Ãî¾ÇÃÁÅò» êÌåÆ ñÅêÌòÅÔÆ
òðåä çÆ ÇôÕÅÇÂå À¹µÚ ÁÇèÕÅðÆÁ» ù ÕÆåÆ þÍ
ÃóÕ ÔÅçö ÓÚ ç¯ ÷õîÆ
í¿×ÅñÅ, F éò¿ìð (Çé¾ÜÆ ê¾åð ê̶ðÕ)-Á¾Ü ìÅÁç ç¹êÇÔð ÕðÆì E òܶ
Üñ¿èð-êáÅéÕ¯à ðÅôàðÆ îÅð× Óå¶ Çê³â ê¹ðÅäÅ í¿×ÅñÅ é¶ó¶ àð¾Õ çÆ
ÃÅÂÆâ ò¾Üä ÕÅðé î¯àðÃÅÂÆÕñ ÃòÅð ÇÂÕ îðç Áå¶ Á½ðå ÜõîÆ Ô¯ ÜÅä çÆ
õìð þÍ êÌÅêå ò¶ðò¶ Áé¹ÃÅð ìñÕÅð ÇÃ¿Ø òÅÃÆ Ã¾×ð» (çÃÈÔÅ) ÁÅêä¶
î¯àðÃÅÂÆÕñ Óå¶ ê¹ðÅäÅ í¿×ÅñÅ é¶ó¶ ÃóÕ êÅð Õð ÇðÔÅ ÃÆ å» êáÅéÕ¯à òñ¯º
ÁÅ ðÔ¶ àð¾Õ çÆ ÃÅÂÆâ ò¾Üä ÕÅðé ìñÕÅð ÇÃ¿Ø Áå¶ À¹ÃçÆ êåéÆ Õ¹ñÇò¿çð
Õ½ð ÜõîÆ Ô¯ ×Â¶Í ÇÜé·» ù ÇÃòñ ÔÃêåÅñ î¹Õ¶ðÆÁ» ÇòÖ¶ çÅõñ ÕðòÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅ þÍ
ê³ÜÅì ÁË×ð¯ é¶ Ã𯺠çÅ ìÆÜ ÇÕÃÅé» çÆ ìÜŶ ç¹ÕÅéçÅð» ù ò¶ÇÚÁÅ
î¹Õ¶ðÆÁ», F éò¿ìð (ðÅî×ó·ÆÁÅ)-ÃðÕÅð òñ¯º ÇÕÃÅé» ù Ô¯ð À¹åôÅÇÔå Õðé
ñÂÆ Çç¾åÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ» ÃÔÈñå» ù Ǿ毺 ç¶ ê³ÜÅì ÁË×ð¯ îÇÔÕî¶ ç¶
ÕðîÚÅðÆ Áå¶ ÁÇèÕÅðÆ Ö¹ç ÔÜî Õð ðÔ¶ Ôé Áå¶ ÃðÕÅð òñ¯º í¶Ü¶ ׶ Ãð¯º
ç¶ ìÆÜ ù ìÆÜ» çÆ ç¹ÕÅé Óå¶ ò¶Ú Õ¶ õ¹ç Õ¹¿íÕðéÆ éÄç ýº ׶ ÔéÍ
ê³ÌåÈ ÇÕÃÅé» çÆ ÇÂé·» ç¹ÕÅéçÅð» òñ¯º ÕÇæå «¾à ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ ê³ÜÅì
ÁË×ð¯ òñ¯º ÇÕÃÅé» ù Ã𯺠çÅ E@@ ÇÕñ¯ ÔÅÂÆ ìðËâ ìÆÜ î¹Õ¶ðÆÁ» ê³ÜÅì
ÁË×ð¯ ç¶ çøåð ÓÚ í¶ÇÜÁÅ Ç×ÁÅ ÃÆ Áå¶ ÇÂÔ ìÆÜ Õ¹¾Þ ÇÕÃÅé» é¶ ê³ÜÅì
ÁË×ð¯ ç¶ çøåð 寺 CE@ ð¹ê¶ çÆ êÌåÆ ÇÕñ¯ æËñÆ ç¶ ÇÔÃÅì éÅñ õðÆÇçÁÅ
ÃÆÍ ê³ÌåÈ Ô¹ä Ü篺 Þ¯é¶ çÆ ÕàÅÂÆ å¯º ìÅÁç î¹Õ¶ðÆÁ» Ö¶åð ç¶ Ô¯ð
ÇÕÃÅé Ã𯺠çÅ ÔÅÂÆìðËâ ìÆÜ ñËä ñÂÆ ÇòíÅ× ç¶ çøåð ׶ å» À¹µæ¯º
ÜòÅì ÇîÇñÁÅ ÇÕ ÇÂÔ ìÆÜ Ô¹ä å¹ÃÄ î¹Õ¶ðÆÁ» ç¶ ìÆÜ» çÆÁ» ç¹ÕÅé» å¯º
õðÆç ÃÕç¶ Ô¯, ÇÕªÇÕ ÁÃÄ ÇÂÔ ìÆÜ ç¹ÕÅéçÅð» Õ¯ñ ò¶Ú Çç¾åÅ þÍ ÇÕÃÅé»
ç¶ ÇÂÕ òøç é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ôé» çÆ þðÅéÆ çÆ Ô¾ç À¹Ã ò¶ñ¶ õåî Ô¯ ׶
Ü篺 ê³ÜÅì ÁË×ð¯ çÆÁ» ÔÅÂÆìðËâ Ãð¯º ç¶ ìÆÜ çÆÁ» æËñÆÁ» ôð¶ÁÅî î¹Õ¶ðÆÁ»
ç¶ ç¹ÕÅéçÅð CE@ ð¹ê¶ çÆ æ» EE@ ð¹ê¶ ÇòÚ ò¶Ú ðÔ¶ ÃéÍ çÈÃð¶ êÅö
ê³ÜÅì ÁË×ð¯ ç¶ î¹Õ¶ðÆÁ» çøåð ÇòÖ¶ åÅÇÂéÅå ÁÇèÕÅðÆ ðÇÜ¿çð Õ¹îÅð éÅñ
×¾ñ ÕÆåÆ å» À¹Ôé» ê¾åðÕÅð» ù çÇÃÁÅ ÇÕ E@@ ÇÕñ¯ ìÆÜ ÃÅⶠկñ ÁÅÇÂÁÅ
ÃÆ, ܯ ÁÃÄ Ç÷ñ·Å ÁøÃð ç¶ Ô¹Õî» Óå¶ î¹Õ¶ðÆÁ» Áå¶ Ô¯ð ôÇÔð» ç¶
ç¹ÕÅéçÅð» ù ò¶Ú Çç¾åÅÍ
á¾×ä ç¶ ç¯ô ÓÚ Çå§é ÇÖñÅë նà çðÜ
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, F éò§ìð (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ)-÷îÆé çŠýçÅ ÕðÕ¶ ÕÇæå å½ð
Óå¶ ç¯ ñ¾Ö ð¹ê¶ ÇìÁÅéÅ ðÅôÆ á¾×ä ç¶ ç¯ô ÇòÚ îÅâñ àÅÀ±é ê¹ÇñÃ
ò¾ñ¯º ç¯ Á½ðå» Ãî¶å Çå§é ÇÖñÅë նà çðÜ Õð ñËä çÅ ÃîÅÚÅð ÔËÍ êzÅêå
ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð Çê¿â Çê¾êñÅòÅñÅ ç¶ òÅÃÆ ×¹ðÚðé ÇÃ§Ø ê¹¾åð ù§çð çÅÃ
é¶ ê¹Çñà կñ çðÜ ÕðòÅÂÆ ÇôÕÅÇÂå ÇòÚ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÕ¾Õð ÇÃ§Ø òÅÃÆ
ñËÔðÅ ìÆà Ç÷ñ·Å Çëð¯÷ê¹ð, ìñÇò§çð Õ½ð êåéÆ çðìÅðÅ ÇÃ§Ø òÅÃÆ Ç÷ñ·Å
Á§ÇîzåÃð Áå¶ ×¹ðç¶ò Õ½ð ê¹¾åðÆ ×¹ðéÅî ÇÃ§Ø òÅÃÆ òÅÃÆ ÁÃñÅîÅìÅç é¶
ÕÇæå å½ð Óå¶ ÃÅñ B@@G ÇòÚ À¹Ã ç¶ éÅñ GF ÕéÅñ ÷îÆé çŠýçÅ ÕÆåÅ ÃÆÍ
ÇÂà 寺 ìÅÁç ÕÎÇæå ç¯ôÆÁ» é¶ À¹Ã 寺 B ñ¾Ö ð¹ê¶ ÇìÁÅé¶ òܯº ñ¶
êz§å± ÇÂà 寺 ìÅÁç ÇéôÇÚå ÇîåÆ Óå¶ ðÇÜÃàðÆ ÕðòÅÀ¹ä éÔƺ êÔ¹§Ú¶Í
ê¹ÇñÃ é¶ ÇÂà Ãì§èÆ è¯ÖÅèóÆ çÅ îÅîñÅ çðÜ ÕðÕ¶ Ü»Ú ô¹ð± Õð Çç¾åÆ þÍ
Õ§âÕàð ⶺױ éÅñ êÆóå
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, F éò§ìð (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ)-ÇÃòñ ÔÃêåÅñ ÇòÖ¶ Ççé êzåÆ
Ççé ⶺױ éÅñ êÆóå îðÆ÷» çÆ Ç×äåÆ òèçÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ ÇòíÅ× ÇÂà ÇìîÅðÆ
éÅñ Çéêàä ç¶ ñÂÆ ÇÜæ¶ ñ×ÅåÅð ïåé Õð ÇðÔÅ þ À¹æ¶ ôÇÔð» ÇòÚ Ô¯ÂÆ ë¯Çק×
ç¶ ìÅòܱç òÆ â¶º×± çÅ â§× ÇÕö éÅ ÇÕö 鱧 ÁÅêäÆ Úê¶à ÇòÚ ñË ÇðÔÅ
þÍ ÇÃòñ ÔÃêåÅñ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ÇòÖ¶ BF îðÆ÷» çÆ ê¹ôàÆ ÕÆå¶ ÜÅä 寺 ìÅÁç
ÇÂÕ Ô¯ð ⶺױ çÅ îðÆ÷ ìñÇò§çð Õ¹îÅð (DB) ܯ ÇÕ ê¿ÜÅì ð¯âò¶÷ ÇòÖ¶
Õ§âÕàð þ 鱧 ÇÃòñ ÔÃêåÅñ ÇòÖ¶ çÅÖñ ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà 寺 êÇÔñ»
À¹Ã çÅ ÇÂñÅÜ îÅâðé ÔÃêåÅñ ÇòÖ¶ Ú¾ñ ÇðÔÅ ÃÆÍ À¹Ã ç¶ êñ¶àé¶à ؾà Ô¯ä
ç¶ ÕÅðé À¹Ã 鱧 ÇÃòñ ÔÃêåÅñ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ÇòÖ¶ ÇòÖ¶ ðËëð Õð Çç¾åÅ
Ç×ÁÅÍ
ÇêÃå½ñ Ãî¶å ÕÅì±
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, F éò§ìð (Ã.ð)- Ãçð ê¹Çñà ò¾ñ¯º éÅÕÅì§çÆ ç½ðÅé ÇÂÕ
é½ÜòÅé 鱧 ÇêÃå½ñ Áå¶ ç¯ ÇܧçÅ ÕÅðå±Ã» Ãî¶å Ç×zëåÅð ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ
ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð Ô¹ÇôÁÅðê¹ð-ÇÚ§åê¹ðéÆ ð¯â Óå¶ ÃÇæå Ú½ÔÅñ é¶ó¶ ê¹ÇñÃ
ò¾ñ¯º ÕÆåÆ ç½ðÅé À¹æ¯º ¦Ø ðÔ¶ ÇÂÕ é½ÜòÅé 鱧 ô¾Õ ç¶ ÁÅèÅð Óå¶
ð¯ÇÕÁÅ Ç×ÁÅ Áå¶ À¹Ã çÆ åñÅôÆ ñÂÆ ×ÂÆ ÇÜà 寺 CAE ì¯ð çÅ ç¶ÃÆ
ÇêÃå½ñ Áå¶ ç¯ ÇܧçÅ ÕÅðå±Ã ìðÅîç ÕÆå¶ ×Â¶Í Ç×zëåÅð ç¯ôÆ çÆ êÇÔÚÅä
ÜÃòÆð ÇÃ§Ø ê¹¾åð ×¹ðçÆê ÇÃ§Ø òÅÃÆ ê¹ðÔÆð» òܯº Ô¯ÂÆ þÍ
íÅðåÆ Ãà¶à ìËºÕ ò¾ñ¯º ñ¯é ÇðÕòðÆ Õ˺ê
Ô¹¹ÇôÁÅðê¹ð, F éò§ìð (Ã.Çð.)- íÅðåÆ Ãà¶à ìËºÕ Ö¶åÆìÅóÆ ôÅÖÅ
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ò¾ñ¯º Çê¿â é±ðåñÅÂÆ ÇòÖ¶ ñ¯é ÇðÕòðÆ Õ˺ê ñ×ÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ ôÅÖÅ êzì§èÕ ÃzÆ êzÆåî çÅÃ é¶ ìËºÕ çÆ Õð÷Å î¹ÁÅëÆ çÆ ÃÕÆî
ìÅð¶ , ìËºÕ çÆÁ» Õð÷¶ çÆÁ» ÃÕÆî» ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆÍ ìËºÕ ç¶ ÇÂÃ
ÕÅðÜ çÆ Çê¿â ç¶ ñ¯Õ» ò¾ñ¯º ôñÅØÅ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ëÆñâ ÁëÃð
ÁËÃ.êÆ. ÇçØ, ñÇñå Õ½ñ îÅðÕÆÇà§× ÁëÃð, ðÇܧçð ÇÃ§Ø Ãðê¿Ú, ×¹ðî¶ñ
ÇÃ§Ø å¯º ÇÂñÅòÅ íÅðÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ñ¯Õ î½Ü±ç ÃéÍ
ì¾Ã Áå¶ àðËÕàð àðÅñÆ çÆ à¾Õð
éÃðÅñÅ, F éò§ìð (Ãåò§å ÇçØ)-Á¾Ü ÇÂæ¶ ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ é¶ó¶ ÇÂÕ
àðËÕàð àðÅñÆ Áå¶ ð¯âò¶÷ çÆ ì¾Ã çÆ ÁÅêà ÇòÚ à¾Õð Ô¯ ÜÅä çÅ ÃîÅÚÅð
ÔËÍ ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð àðËÕàð âðÅÂÆòð îéÜÆå ÇÃ§Ø ê¹¾åð ÃåéÅî ÇÃ§Ø òÅÃÆ
ÜÅç±Ü§âÅ ÁÅêä¶ àðËÕàð Óå¶ éÃðÅñÅ ò¾ñ¯º Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ò¾ñ¯º ÁÅêä¶
àðËÕàð àðÅñÆ Óå¶ ð¶åÅ ñËä òÅÃå¶ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ò¾ñ ÜÅ ÇðÔÅ ÃÆ Ü篺 À¹Ô
ÃðÕÅðÆ ÃÕ±ñ Õ¯ñ êÔ¹§ÇÚÁÅ å» Á¾×¶ 寺 ÁÅ ðÔÆ ð¯âò¶÷ çÆ ê¾àÆ Çâê± çÆ
ì¾Ã é§. êÆ.ìÆ.-@B ¶ ÇÕÀ±-IDFB ÇÜà 鱧 ñÖòÆð ÇÃ§Ø ê¹¾åð Ãòðé ÇçØ
òÅÃÆ Õ¯à ì¾âÅ ÚñÅ ÇðÔÅ ÃÆ ÇÕö òÅÔé 鱧 úòð à¶Õ ÕðçÆ àðËÕàð àðÅñÆ
éÅñ àÕðÅÁ ×ÂÆ ÇÜà éÅñ àðËÕàð ìóÆ ì¹ðÆ åð·» í¾Ü Ç×ÁÅ Áå¶ À¹Ã ç¶
ÇêÛñ¶ êÅö ç¶ ç¯ ÇԾö Ô¯ ׶ êð ÜÅéÆ é¹ÕÃÅé Ô¯ä 寺 ìÚÅÁ Ô¯ Ç×ÁÅÍ
À¹µèð ì¾Ã âðÅÂÆòð ì¾Ã ñË Õ¶ í¾Ü Ç×ÁÅ ÇÜà 鱧 àðËÕàð ÚÅñÕ Áå¶ Ô¯ð
ñ¯Õ» é¶ Á¾×¶ ÜÅ Õ¶ ÕÅì± Õð ÇñÁÅ Áå¶ î§ÇâÁÅñÅ ê¹Çñà ÔòÅñ¶ Õð Çç¾åÅÍ
ê¹ÇñÃ é¶ âðÅÂÆòð 鱧 ÁÅêäÆ ÇÔðÅÃå ÇòÚ ñ˺ÇçÁ» ÕÅðòÅÂÆ ô¹ð± Õð
Çç¾åÆÍ
ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ çÅ ÇÂéÅî ò§â ÃîÅð¯Ô
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, F
éò§ìð (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ)-ðÅÜ ÃÅǧà ÇþÇÖÁŠçÃæÅ ê¿ÜÅì ò¾ñ¯º
ñ×ÅÂÆ ×ÂÆ åÇÔÃÆñ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð çÆ ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ çÅ ÇÂéÅî ò§â ÃîÅð¯Ô
ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ ÕîÅñê¹ð ÇòÖ¶ Ç÷ñ·Å ÇþÇÖÁÅ ÁëÃð (Ã) âÅ. ÇêzåêÅñ
ÇÃ§Ø òÅñÆÁÅ çÆ êzèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÇÂÁÅÍ Ç÷ñ·Å ÃÅǧà ùêðòÅÇÂ÷ð Ã:
ÃǦçð ÇÃ§Ø çÆ ç¶Ö ð¶Ö ÇòÚ Ô¯Â¶ ç¯ Ççé» ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ ÇòÚ GE îÅâñ
åÇÔÃÆñ ç¶ DD ÃÕ±ñ» ò¾ñ¯º êzçðÇÃå ÕÆå¶ ×Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ DB ÃÕ±ñ» ç¶
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ ÃÅǧà չÇÂ÷ î¹ìÅìñ¶ ÇòÚ ÇÔ¾ÃÅ ÇñÁÅ Áå¶ CI ÃÕ±ñ» é¶
ê¯Ãàð î¶ÇÕ§× î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ íÅ× ÇñÁÅÍ êzçðôéÆ é±§ Ãëñ ìäÅÀ¹ä ñÂÆ
ÃzÆîåÆ Ôðì§Ã Õ½ð ÕñÃÆ î¹¾Ö ÁÇèÁÅêÕÅ ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ ÕîÅñê¹ð ò¾ñ¯º
ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Ç÷ñ·Å ÇþÇÖÁÅ ÁëÃð (Ã) âÅ. ÇêzåêÅñ ÇÃ§Ø é¶
îé¹¾ÖÆ ×åÆÇòèÆÁÅ ðÅÔƺ Ô¯ ðÔÆ òÅåÅòðä åìçÆñÆ , ÃîÅÜ ÇòÚ ò¾è ðÔ¶ éô¶
ç¶ ð¹ÞÅé Áå¶ Â¶â÷ òð×ÆÁ» ÇíÁÅéÕ ÇìîÅðÆÁ» êzåÆ ÜÅ×ð±ÕåÅ êËçÅ Õðé
ñÂÆ ÇÂé·» êzçðôéÆÁ» çÅ îÔ¾åò ç¾ÇÃÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃzÆ Áô¯Õ ÕÅñÆÁÅ
ÁÇÃÃà˺à Ç÷ñ·Å ÃÅǧà ùêðòÅÂÆ÷ð é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ åÇÔÃÆñ ê¾èð Óå¶ êÇÔñ¶
Áå¶ ç±Ü¶ é§ìð Óå¶ ÁÅÀ¹ä òÅñ¶ îÅâñ Ç÷ñ·Å ê¾èð çÆ ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ
ÇòÚ íÅ× ñËä×¶Í ÇÂà î½Õ¶ ò¾Ö ò¾Ö îÅâñ» çÆ Ü¾Üî˺à Áå¶ î¹ÕÅìÇñÁ» çÅ
çÚÅñé ÃzÆ ÃåêÅñ ÇçØ, ÃzÆ ÕðéËñ ÇçØ, Ã: ÁòåÅð ÇçØ, ÃzÆ Áé¹êî
ôðîÅ, ÃzÆîåÆ Ã¹éÆåÅ Õ¹îÅðÆ, ÃzÆ úºÕÅð éÅæ, ÃzÆ ÁòåÅð ÇÃ§Ø , ÃzÆ
Áé¹êî ôðîÅ, ÃzÆîåÆ Ã¹éÆåÅ Õ¹îÅðÆ, ÃzÆ úºÕÅð éÅæ, Ã: ÁòåÅð ÇçØ
ðÆÔñ, Ã: ùÇð§çð êÅñ ÇÃ§Ø ò¾ñ¯º ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ ÇòÚ
ê¯Ãàð î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ ÃÆÕðÆ çÆ ÇòÇçÁÅðæä ççÆê Õ½ð é¶
êÇÔñÅ, Ú½èðÆ ìñòÆð ÇÃ§Ø êìÇñÕ ÃÕ±ñ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð çÆ ÇòÇçÁÅðæä ÇÂôîÆå
Õ½ð Áå¶ îéêzÆå Õ½ð ÃðÕÅðÆ Õ§ÇéÁÅ ÃÆéÆ: ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ ð¶ñò¶ î§âÆ é¶
ç±ÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ ׯÇì§çê¹ð Ö¹äÖ¹ä çÆ
ÇòÇçÁÅðæä Üï¯åÆ é¶ åÆÜÅ , ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ éÅð± é§×ñ çÆ ÇòÇçÁÅðæä
ÔÇð§çð Õ½ð é¶ åÆÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ Õ¹ÇÂ÷ î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ÃðÕÅðÆ ÃÆéÆÁð
ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ çÆ ÇòÇçÁÅðæä ÜÃîÆå Õ½ð Áå¶ ìÆðîê¹ð é¶ êÇÔñÅ ÃæÅé
êzÅêå ÕÆåÅÍ ÃðÕÅðÆ ÃÆéÆÁð ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ ã¾â¶ ëÇåÔ ÇÃ§Ø é¶ ç±ÜÅ ÃæÅé
ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ Ú½èðÆ ìñòÆð ÇÃ§Ø êìÇñÕ ÃÕ±ñ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð çÆ ÇòÇçÁÅðæä
èzÆåÆ Áð¯óÅ Áå¶ íÅòéÅ, ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ ÃÆÕðÆ é¶ çÆ ÇòÇçÁÅðæä
ñòçÆê Õ½ð Áå¶ êzòÆé Õ½ð é¶ åÆÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ ÃÆéÆÁð ÃËÕ§âðÆ
ê¾èð ç¶ îÅâñ î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ ÃðÕðÆ Õ§ÇéÁÅ ÃÆéÆÁð ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ çÆ
îÆéÅÕôÆ é¶ êÇÔñÅ, ÃðÕÅðÆ ÃÆéÆÁð ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ ê¾Ü¯Çç¾åŠñà ç¶
ÇòÇçÁÅðæÆ îéçÆê ÇÃ§Ø é¶ ç±ÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ ×ðÆé ÁËéðÜÆ ÇòÚ
ÃðÕÅðÆ Õ§ÇéÁÅ ÃÆéÆ: ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ ð¶ñò¶ î§âÆ é¶ êÇÔñÅ ÃæÅé ÔÅÃñ
ÕÆåÅÍ ìÅÇÂúñ¯ÜÆ Ç§é ÇÔÀ±îé òËñë¶Áð î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ ÃðÕÅðÆ Õ§ÇéÁÅ
ÃÆéÆ: ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ ð¶ñò¶ î§âÆ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð é¶ êÇÔñÅ, êÆ.âÆ.ÁÅðÆÁÅ
ÃÆéÆ: ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð çÆ ÁÅðܱ ÃËäÆ é¶ ç±ÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ
ÕÆåÅÍ ÇÂéëÅðî¶ôé Á˺â ÕÇîÀ±éÆÕ¶ôé åÕéÅñ¯ÜÆ ÇòÚ ÃðÕÅðÆ Õ§ÇéÁÅ ÃÆéÆ:
ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ ð¶ñò¶ î§âÆ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð çÆ ÇòÇçÁÅðæä é¶ ÇÃîðÜÆå Õ½ð é¶
êÇÔñÅ, îËæ¶îËÇàÕà ǧé ÁËòðÆâ¶ñÅÇÂë ÇòÚ ÃðÕÅðÆ Õ§ÇéÁÅ ÃÆéÆ:
ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ çÆ ÇôòÅéÆ é¶ êÇÔñÅ, ÃÅǧà Á˺â àËÕéÅñ¯ÜÆ ÇÂé ׶î÷
Á˺â Ãê¯ðàà ÇòÚ ÃðÕÅðÆ Õ§ÇéÁÅ ÃÆéÆ: ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ ð¶ñò¶ î§âÆ çÆ
ÇòÇçÁÅðæä ê±ÜÅ é¶ êÇÔñÅ, ÃËÕ§âðÆ ê¾èð ç¶ î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ
ÃÕ±ñ ìÇðÁÅäÅ ç¶ ÇòÇçÁÅðæä ÔðÕ§òñÜÆå ÇÃ§Ø é¶ êÇÔñÅ, ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ
ê¾àÆ ç¶ ñòçÆê ÇÃ§Ø é¶ ç±ÜÅ, ÃðÕÅðÆ ÃÆéÆ: ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ ÃðÔÅñÅ
âÆÁ» çÆ ÇòÇçÁÅðæä ðäÜÆå Õ½ð é¶ åÆÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ Ãì æÆî -B
ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ ÕîÅñê¹ð çÆ ÇéåÅôÅ é¶ êÇÔñÅ, ÃzÆ
×¹ð± ÔÇðÇ´ôé êìÇñÕ ÃÕ±ñ ÁÕôË Áå¶ ×¹ðêzÆå ÇÃ§Ø é¶ ç±ÜÅ, ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ
ÃÕ±ñ ìÇðÁÅäÅ ç¶ êðÇî§çð ÇÃ§Ø é¶ ç±ÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ ÃðÕÅðÆ Õ§ÇéÁÅ
ÃÆéÆ: ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ ð¶ñò¶ î§âÆ çÆ ÇôÖÅ é¶ åÆÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ Ãì
æÆî-C ÇòÚ ÃðÕÅðÆ ÃÆéÆ: ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ Á¾Ü¯òÅñ é¶ êÇÔñÅ, ÜËé â¶Á
ì¯ðÇâ§× ÃÕ±ñ ç¶ îÇÔÕ åé¶ÜÅ é¶ ç±ÜÅ, ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ î¶Ø¯òÅñ קÜÆÁ»
é¶ ç±ÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ ÕîÅñê¹ð çÆ ÃðìÜÆå Õ½ð é¶
åÆÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ Ãì æÆî -D ÇòÚ ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ ìÇðÁÅäÅ çÆ
×¹ðêzÆå Õ½ð é¶ êÇÔñÅ, ÃzÆ ×¹ð± ÔÇðÇ´ôé êìÇñÕ ÃÕ±ñ çÆ ÔðôêzÆå Õ½ð
é¶ ç±ÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ ÃðÕÅðÆ Õ§ÇéÁÅ ÃÆéÆ: ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ ð¶ñò¶
î§âÆ çÆ ÃåéÅî Õ½ð, Ú½èðÆ ìñòÆð ÇÃ§Ø êìÇñÕ ÃÕ±ñ ç¶ ÔðÇò§çð é¶ åÆÜÅ
ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ Ãì æÆî-E ÇòÚ ÜËé â¶Á ì¯ðÇâ§× ÃÕ±ñ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ç¶
å¹ôÅð Ú¯êóÅ é¶ êÇÔñÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ Ú½èðÆ ìñòÆð ÇÃ§Ø êìÇñÕ ÃÕ±ñ
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ç¶ Á§Çîzå éð±ñÅ é¶ ç±ÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ
ׯÇì§çê¹ð Ö¹äÖ¹ä ç¶ ×¹ðêzÆå ÇÃ§Ø é¶ ç±ÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ ÃðÕÅðÆ
ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ ׯÇì§çê¹ð Ö¹äÖ¹ä ç¶ ×¹ðêzÆå ÇÃ§Ø Áå¶ ÃðÕÅðÆ ÃÆéÆ:
ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ ìÆðîê¹ð çÆ ðÅÜçÆê Õ½ð é¶ åÆÜÅ ÃæÅé ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ Ãì æÆî
-F ÇòÚ ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ ìÇðÁÅäÅ çÆ çñÜÆå Õ½ð é¶ êÇÔñÅ ÃæÅé ÔÅÃñ
ÕÆåÅÍ
üÇíÁÅÚÅðÕ å¶ ÇÛ¿Þ î¶ñÅ ÃîÅêå
ê¾ÃÆ Õ¿ãÆ, F éò¿ìð (ÇåÔÅóÅ)-ìÆå¶ Ççé ì¯çñ Çê³â òÅÃÆÁ» ê³ÚÅÇÂå Áå¶
ÇÛ¿Þ Õî¶àÆ òñ¯º ñ¾Ö çÅå¶ çÆ ïÅç ù ÃîðÇêå ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÃÇíÁÅÚÅðÕ
ê̯×ðÅî Áå¶ ÇÛ¿Þ î¶ñÅ ôÅé¯ ô½Õå éÅñ ÃîÅêå Ô¯ Ç×ÁÅÍ òÇð¿çð ÇÿØ
î¹ÇôÁÅéÅ êÌèÅé ÇÛ¿Þ Õî¶àÆ, çÇò¿çð ÇÃ¿Ø îÆå êÌèÅé, ÃÆéÆÁð îÆå êÌèÅé
ÁòåÅð ÇÃ¿Ø åÅðÅ, ÃÕ¾åð ×¹ðÜÆå ÇÃ¿Ø ñ¿ìóçÅð, ÖÜÅéÚÆ êÌ×à ÇÿØ
î¹ÇÃÁÅéÅ Áå¶ ÃñÅÔÕÅð êðîÜÆå ÇÃ¿Ø àð»Ãê¯ðàð ÁÅÇç çÆ ç¶Ö ð¶Ö ÇòÚ Ô¯Â¶
ÇÂà î¶ñ¶ ÇòÚ çðôÕ» é¶ ÃÇíÁÅÚÅðÕ ê̯×ðÅî Áå¶ Õ¹ôåÆÁ» çÅ ÁÅé¿ç
îÅÇäÁÅÍ ÃÇíÁÅÚÅðÕ ê̯×ðÅî òÆð ùÖò¿å Áå¶ Çîà éÆñî çÆ Ü¯óÆ é¶ ê¶ô
ÕÆåÅÍ ÜçÇÕ Þ¿â¶ çÆ ðÃî çðìÅð ç¶ î¹¾Ö Ã¶òÅçÅð ìÅìÅ ÃðìÜÆå ÇÃ¿Ø Áå¶
Õî¶àÆ î˺ìð» é¶ ÕÆåÆÍ À¹êð¿å ÇÛ¿Þ ÁÖÅó¶ ÇòÚ ê³ÜÅì íð ÓÚ¯º ÁŶ C@@
ç¶ ÕðÆì êÇÔñòÅé» çÆÁ» Õ¹ôåÆÁ» çÅ çðôÕ» é¶ ÁÅé¿ç îÅÇäÁÅÍ åÆÃð¶ é¿ìð
çÆ Ô¯ÂÆ ð¹îÅñÆ çÆ Õ¹ôåÆ ÇòÚ ÇÕù öֻ é¶ Ã¹¾Ú¶ Á¿ÇîÌåÃð ù ÔðÅÇÂÁÅ
Áå¶ çÈÃð¶ é¿ìð çÆ ð¹îÅñÆ çÆ Õ¹ôåÆ ÇòÚ íÅÂÆ ôÅÔ ê¹ðÆÁÅ é¶ ÃÅìÅ
Á¿ÇîÌåÃð ù ÔðÅÇÂÁÅÍ ÜçÇÕ ò¾âÆ ð¹îÅñÆ çÆ Õ¹ôåÆ êðîÜÆå ê³îÅ âÆ. ìÆ.
ÁËé. é¶ Ã¯îòÆð Çç¾ñÆ ù ÔðÅ Õ¶ ÇܾåÆÍ Ü¶åÈÁ» ù ÇÂéÅî ÁîðÜÆå ÇÿØ
ÃÅÔÆ Ç÷ñ·Å ï¯ÜéÅ ì¯ðâ é¶ ò¿â¶Í ÇÂà î½Õ¶ À¹Ôé» é½ÜòÅé» ù ÁÅêä¶
ÿì¯èé ÇòÚ éÇôÁ» 寺 çÈð ðÇÔ Õ¶ ֶ⻠ò¾ñ ÇèÁÅé ç¶ä ñÂÆ ÇÕÔÅÍ Á¿å
ÇòÚ êÌèÅé ÇÛ¿Þ Õî¶àÆ òÇð¿çð ÇÃ¿Ø é¶ ÁŶ ԯ¶ çðôÕ» Áå¶ êåò¿å¶
þÜä» çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ìÆ. ÁËÃ. ÃÆ. éðÇÃ¿× ñÂÆ êÌòÅé×Æ ÇîñÆ
î¹Õ¶ðÆÁ», F éò¿ìð (ðÅî×ó·ÆÁÅ)-Ǿ毺 ç¶ Ã¹ÁÅîÆ çïÅé¿ç ÚËðÆà¶ìñ
î¾Õó ÔÃêåÅñ çÆ îËé¶Üî˺à òñ¯º ÚñŶ ÜÅ ðÔ¶ éðÇÃ¿× ÕÅñÜ ù Ç¿âÆÁé
éðÇÃ¿× ÕÅñÜ éòÄ Çç¾ñÆ òñ¯º ñÂÆ ìÆ. ÁËÃ. ÃÆ. éðÇÃ¿× ñÂÆ D@ ÃÆà»
òÅÃå¶ êÌòÅé×Æ Çîñ ×ÂÆ þÍ ÇÜà ÕÅðé Õ¿ãÆ Ö¶åð çÆÁ» ÇòÇçÁÅðæä» Ô¹ä
ÁÅêä¶ Øð ÇòÚ ÔÆ ÇÂà ÕÅñÜ å¯º À¹µÚ ÇþÇÖÁÅ ÔÅÃñ Õð ÃÕä×ÆÁ»Í ÇÂÔ
êÌ×àÅòÅ Á¾Ü ÇÂ¾æ¶ ê¾åðÕÅð» éÅñ ×¾ñìÅå ÕðÇçÁ» ôÌÆ ÃåÆô Õ¹îÅð Á×ðòÅñ
òÅÇÂà êÌèÅé ÁËÃ. êÆ. ÁËé. ÚËðÆà¶ìñ îËé¶Üî˺à òñ¯º ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ À¹Ôé»
çÇÃÁÅ ÇÕ çÅõñ¶ çÆ ÇîåÆ ÇòÚ òÆ òÅèÅ ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ þ å» ÇÕ ç¶ðÆ éÅñ
ÇîñÆ ÇÂà ìÆ. ÁËÃ. ÃÆ. éðÇÃ¿× Õ¯ðà çÆ îéÜÈðÆ ÕÅðé ì¾ÇÚÁ» çÅ Õ¯ÂÆ
é¹ÕÃÅé é» Ô¯Â¶Í À¹Ôé» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà ÚËðÆà¶ìñ îËé¶Üî˺à òñ¯º ÚñŶ ÜÅ
ðÔ¶ ÇÂà éðÇÃ¿× ÕÅñÜ ÇòÚ êÇÔñ» ÔÆ ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ÇòÇçÁÅðæä» éðÇÿ×
ç¶ ò¾Ö ò¾Ö Õ¯ðû ÓÚ ÇþÇÖÁÅ êÌÅêå Õð ðÔÆÁ» Ôé Áå¶ Ô¹ä ÇÂà éò¶º
Õ¯ðà çÆ êÌòÅé×Æ ÇêÛ¯º ÇòÇçÁÅðæä» ñÂÆ ÇÂÕ Ô¯ð ùéÇÔðÆ î½ÕÅ êÌçÅé
Ô¯ÇÂÁÅ þÍ
ê³ÜÅì ÃðÕÅð Çê³â» ç¶ ÇòÕÅà ÕÅðÜ» ñÂÆ òÚéì¾è-ÇîÁÅäÆ
à»âÅ À¹óî¹ó, F éò¿ìð (í×òÅé ÇÃ¿Ø ÃËäÆ)-ê³ÜÅì ç¶ î¹¾Ö î¿åðÆ Ã.
êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ Áå¶ À¹µê î¹¾Ö î¿åðÆ Ã¹ÖìÆð ÇÃ¿Ø ìÅçñ çÆ Á×»ÔòèÈ
Ã¯Ú Áå¶ ÃÖå ÇîÔéå ÃçÕÅ ÃÈì¶ ç¶ ôÇÔð» Áå¶ Çê³â» çÅ ò¾âÆ ê¾èð Óå¶
ÇòÕÅà ԯ ÇðÔÅ þÍ ÃÈìÅ ÃðÕÅð ÇÜà åð·» éÅñ Çê³â» ù ôÇÔð òð×ÆÁ» ÃÔÈñå»
ç¶ä ñÂÆ ×Ì»à» ç¶ ðÔÆ þ À¹Ã éÅñ ÁÅÀ¹ä òÅñ¶ Ã ÇòÚ ÃÈì¶ çÆ ÕÅÇÂÁÅ
Õñê Ô¯ ÜÅò¶×ÆÍ ÇÂÔ êÌ×àÅòÅ ÇòèÅé ÃíÅ ÔñÕÅ À¹óî¹ó à»âÅ çÆ
é¹îÅÇ¿ç×Æ Õðç¶ ÃÅìÕÅ î¿åðÆ ê³ÜÅì Ú½èðÆ ìñòÆð ÇÃ¿Ø ÇîÁÅäÆ é¶
ê¾åðÕÅð» éÅñ ×¾ñìÅå ç½ðÅé ÕÆåÅÍ À¹Ôé» ÇÕÔÅ ÇÕ ìÅçñ ÃðÕÅð é¶ ÇêÛñÆÁ»
Ú¯ä» Ã ÕÆå¶ ñ¯Õ» éÅñ Ôð¶Õ Ú¯ä òÅÁç¶ ù ÇÂÕ ÇÂÕ ÕðÕ¶ êÈðÅ Õð ðÔÆ
þÍ ìܹð×» ñÂÆ ì¹ãÅêÅ êËéôé», ×ðÆì êÇðòÅð» çÆÁ» ñóÕÆÁ» ñÂÆ ô×é ÃÕÆî
åÇÔå Ôð ÇÂÕ êÇðòÅð çÆ ×ðÆì ñóÕÆ ñÂÆ AE Ô÷Åð ð¹ê¶ ç¶ ðÔÆ þÍ ÇêÛñÆ
ÃðÕÅð Óå¶ ç¯ô ñÅªç¶ Ô¯Â¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà ÃÈì¶ çÆ ÃðÕÅð é¶ ñ¯Õ» éÅñ Ôî¶ô»
è¯ÖÅ ÔÆ ÕÆåÅ À¹Ôé» ÇÕÔÅ ÇÕ Õ¶ºçð ÃðÕÅð é¶ ÕäÕ çÅ Ãî¾ðæé î¹¾ñ B@
ð¹ê¶ òèÅ Õ¶ ÇÕÃÅé» éÅñ Õ¯ÞÅ î÷ÅÕ ÕÆåÅ þÍ ÇÂà Ã À¹Ôé» éÅñ ÃðÕñ
Üæ¶çÅð î¾Öä ÇÃ¿Ø îÆð»ê¹ð, îÇÔ¿çð ÇÃ¿Ø â¹îÅäÅ, ÃðìÜÆå ÇÃ¿Ø î¯îÆ ïÈæ
ÁÅ×È, ìÆìÆ Ã¹Öç¶ò Õ½ð þñ·» Ç÷ñ·Å êÌèÅé îÇÔñÅ Çò¿× Ô¹ÇôÁÅðê¹ð,
ÜòÅÔð ñÅñ Ö¹ðÅäÅ Ç÷ñ·Å êÌèÅé íÅÜêÅ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, ùðÜÆå ÇÃ¿Ø Ü½ó,
Ú½èðÆ Õîñ Ç´ôé ÃÅìÕŠÿîåÆ î˺ìð, åðöî ñÅñ í¾à ÔðÃÆ Çê³â, ÜÃòÆð
ÇÃ¿Ø ×¹¾â ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
êzÅÂÆò¶à ì¼Ã» òÅÇñÁ» ù åÅóéÅ
í¯×ê¹ð, F éò¿ìð (êzäò ׶Ôñ¯º)-í¯×ê¹ð ôÇÔð ÓÚ¯º ¦Øç¶ ðÅôàðÆ ôÅÔ îÅð×
Óå¶ êzÅÂÆò¶à ì¼Ã» òÅÇñÁ» òñ¯º ÕÇæå å½ð å¶ æ»-æ» îéîðÜÆ éÅñ ì¼Ã
Á¼â¶ ìäÅÕ¶ ÁÅòÅÜÅÂÆ Çò¼Ú ð¹ÕÅòà» êÅÂÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ» ÔéÍ ÇÂÃç¶ Ô¼ñ ñÂÆ
Á¼Ü éÅÇÂì åÇÔÃÆñçÅð Ã. ×¹ðîÆå ÇÃ¿Ø éâÅñÅ òñ¯º ÇÂé» ì¼Ã òÅÇñÁ» ù
ÃÖå åÅóéÅ ÕÆåÆ þ, ÇÕ À¹Ô ÇÕö ÔÅñå ÓÚ ÃóÕ å¶ ì¼Ã» éÅ ÖóÆÁ» Õðé Í
éâÅñÅ òñ¯º «ÔÅðÅ ÚÅÔóÕ¶ î½ó ç¶ ÃÅÔîä¶ ÖóçÆÁ» Çé¼ÜÆ Õ¿êéÆ çÆÁ»
Çî¿éÆ ì¼Ã òÅÇñÁ» ù î½Õ¶ Óå¶ êÔ¹¿Ú Õ¶ ÇÂæ¶ ì¼Ã» éÅ ÖóÆÁ» Õðé çÆ ÃÖå
åÅóéÅ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ
õðÆç Ã ÇÕö êÌÕÅð çÆ ê̶ôÅéÆ éÔÄ ÁÅÀ¹ä Çç¾åÆ-ñ¾ÖÆ
à»âÅ À¹óî¹ó, F éò¿ìð (ùÖÇé¿çð ÇÃ¿Ø Õñ¯àÆ)-ÇÕÃÅé ÔåËôÆ ×áì¿èé
ÃðÕÅð ç¶ òèÆÁÅ õðÆç êÌì¿è» ç¶ Ú¾ñÇçÁ» ÇÕÃÅé» ù Þ¯é¶ çÆ õðÆç êÌì¿è»
ç¶ Ú¾ñÇçÁ» ÇÕÃÅé» ù Þ¯é¶ çÆ õðÆç Ã ÇÕö êÌÕÅð çÆ ÇÜ¾æ¶ Õ¯ÂÆ ê̶ôÅéÆ
éÔÄ ÁÅÀ¹ä Çç¾åÆ ×ÂÆ À¹µæ¶ ÇÂà ÃÅñ îÅðÕÆà ëÆà ÇòÚ òÆ íÅðÆ òÅèÅ
Ô¯ÇÂÁÅ þÍ ÇÂÔ êÌ×àÅòÅ îÅðÕÆà Õî¶àÆ à»âÅ ç¶ Ú¶ÁðîËé Ã: ñÖÇò¿çð ÇÿØ
ñ¾ÖÆ é¶ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Ã: ñ¾ÖÆ é¶ çÇÃÁÅ ÇÕ ÇêÛñ¶ ÃÆ÷é ç½ðÅä Þ¯é¶
çÆ Ô¯ÂÆ Õ¹¾ñ õðÆç DGFD@H չǿàñ ëÃñ ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÇÂà òÅð Á¾Ü å¾Õ
EDEDG@ չǿàñ Þ¯éÅ à»âÅ çÆÁ» î¿âÆÁ» ÇòÚ ÁÅ ü¾ÕÅ þÍ À¹Ôé» çÇÃÁÅ ÇÕ
à»âÅ î¿âÆ ÇòÚ Á¾Ü å¾Õ BAABIH չǿàñ, ÇîÁÅäÆ î¿âÆ ÇòÚ HHAHC
չǿàñ, é¾æÈê¹ð î¿âÆ DE@DD չǿàñ, ÜñÅñê¹ð î¿âÆ A ñ¾Ö HG@
չǿàñ, Ö¯Öð î¿âÆ ÇòÚ GEFI@ չǿàñ, دó¶òÅÔÅ î¿âÆ ÇòÚ AI@BE
չǿàñ Áå¶ Õ¿èÅñŠܾ໠î¿âÆ ÇòÚ FF@E չǿàñ Þ¯é¶ çÆ õðÆç Ô¯ ü¾ÕÆ
þÍ À¹Ôé» ÇÕÔÅ ÇÕ ÁÅÀ¹ä òÅñ¶ ëÃñ ç¶ Ôð ÃÆ÷é ÇòÚ ÇÕÃÅé» çÆ Ôð åð·»
çÆ ÃÔÅÇÂåÅ Áå¶ ÃÔÈñå» êÌçÅé ÕÆåÆÁ» ÜÅä×ÆÁ»Í Ã: ñ¾ÖÆ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ
îÅðÕÆà Õî¶àÆ ÁèÆé ÁŪçÆÁ» ÃóÕ» çÆ ÔÅñå ùèÅðÆ ÜÅò¶×ÆÍ
ÃðÕÅð é¶ ÁÇèÁÅêÕ» ù ìðÖÅÃå ÕðÕ¶ ÕÆåÅ è¾ÕÅ-î¿Þê¹ð
î¹Õ¶ðÆÁ», F éò¿ìð (ÃàÅë Çðê¯ðàð)-ì¯×à ÁÇèÁÅêÕ åÜðìÅ ÃðàÆÇëÕ¶à ç¾Ã
Õ¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð òñ¯º ìðÖÅÃå ÕÆå¶ ×¶ Ôé, ܯ ÇìñÕ¹¾ñ ì¶ÕÃÈð ÔéÍ Á¾Ü
ÇÂà Ãì¿èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç¿ç¶ ԯ¶ ÃÅìÕÅ Ãðê³Ú ×¹ðêÅñ ÇÃ¿Ø î¿Þê¹ð é¶
ÇñÖåÆ ÇìÁÅé ðÅÔÄ çÇÃÁÅ ÇÕ êÌÅÂÆò¶à ÃÕÈñ» òÅñ¶ ÁÇèÁÅêÕ» 寺 ؾà
åéÖÅÔ ç¶ Õ¶ Õ¿î êÈðÅ ñËºç¶ Ôé Áå¶ Çëð ìÅÁç ÇòÚ À¹Ô À¹Ôé» ù åÜðìÅ
ÃðàÆÇëÕ¶à éÅñ Ãì¿Çèå ÃÕÈñ» ÇòÚ î½ÜÈç À¹Ôé» çÆ é½ÕðÆ çÅ ÇðÕÅðâ éÔÄ
Çç¿ç¶ å» À¹Ôé» ÇòÚ ÁÇèÁÅêÕ» çÅ òÆ ÕÃÈð þÍ À¹Ôé» çÇÃÁÅ ÇÕ ÃðÕÅð òñ¯º
ìðÖÅÃå ÕÆå¶ ×¶ ÁÇèÁÅêÕ» ÇòÚ¯º ìÔ¹å¶ ÁÇèÁÅêÕ» Õ¯ñ ÃÆ. ìÆ. ÁËÃ. ÂÆ.
ì¯ðâ ÃËÕàð CB-ÃÆ Ú¿âÆ×ó· ç¶ ÁÇÃÃà˺à ÃËÕàðÆ ç¶ ÕŪàð çÃåÖå» Ô¶á
F-G ÃÅñ ê¹ðÅä¶ åÜðìÅ ÃðàÆÇëÕ¶à ÜÅðÆ Ô¯Â¶ Ôé, Çëð À¹Ô ì¯×à ÇÕò¶º Ô¯
ÃÕç¶ ÔéÍ À¹Ôé» ÃðÕÅð 寺 ê¹ð÷¯ð î¿× ÕÆåÆ þ ÇÕ åÜðìÅ ÃðàÆÇëÕ¶à ì¯×Ã
ç¾Ã Õ¶ ì¾ÇÚÁ» ç¶ íÇò¾Ö éÅñ ÇÖñòÅó éÅ ÕÆåÅ ÜÅò¶, À¹Ôé» ù î¹ó é½ÕðÆ
Óå¶ ìÔÅñ ÕÆåÅ ÜÅò¶Í
Õ»×ðà çÅ ÔÅæ ÁÅî ÁÅçîÆ Õ¶ ÃÅæ Çòô¶ Óå¶ ÃËîÆéÅð Õ¼ñ·
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, F éò§ìð (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ, ÔðêÌÆå Õ½ð)-Ã: ìñÇò§çð ÇçØ
Çì¾à± ÃËÕàðÆ ê¿ÜÅì êzç¶ô Õ»×ðà Õî¶àÆ é¶ ÇÂÕ ÇìÁÅé ÇòÚ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ H
éò§ìð Ççé ÁËåòÅð 鱧 ÒÕ»×ðà çÅ ÔÅæ ÁÅî ÁÅçîÆ Õ¶ ÃÅæÓ Çòô¶ Óå¶
ÃËîÆéÅð ÕðòÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ ÇÜà ÇòÚ Ç÷ñ·¶ íð 寺 Õ»×ðÃÆ òðÕð Áå¶
ÁÔ¹ç¶çÅð íÅðÆ Ç×äåÆ ÇòÚ êÔ§¹Úä×¶Í À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà î½Õ¶ î¹¾Ö
îÇÔîÅé òܯº ÃzÆ èðîêÅñ þíðòÅñ î˺ìð ðÅÜ ÃíÅ Áå¶ Ç÷ñ·Å êzèÅé Õ»×ðÃ
Õî¶àÆ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ÇôðÕå Õðé×¶Í À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃËîÆéÅð çÆ êzèÅé×Æ
ÃzÆ ê¿ÕÜ Ç´êÅñ Ú¶ÁðîËé ê¿ÜÅì êzç¶ô Õ»×ðà Õî¶àÆ (àð¶Çé§× ÃËñ) Õðé׶
Í ÇÂà ÃËîÆéÅð ñÂÆ Õ¯ÁÅðâÆé¶àð êñÇò§çð ÇÃ§Ø Ú¯êóÅ êzèÅé Ç÷ñ·Å Õ»×ðÃ
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð àð¶Çé§× ÃËñ Áå¶ ÁòÇé§çð ôðîÅ ì½ìÆ Üéðñ ÃÕ¾åð ê¿ÜÅì êzç¶ô
Õ»×ðà Õî¶àÆ é±§ Çéï¹Õå ÕÆåÅ Ç×ÁÅ þÍ ÇÂà î½Õ¶ Ã: Õ¹ñÇò§çð ÇÃ§Ø ðññê¹ðÆ
Áå¶ Ã: ÇìîðÜÆå ÇÃ§Ø ñÅñÆ ç¯ò¶º òÅÇÂà êzèÅé ê¿ÜÅì êzç¶ô Õ»×ðà Õî¶àÆ
(àð¶Çé§× ÃËñ), Õ¶ºçð ÃðÕÅð çÆ ÃÕÆî» ìÅð¶ ÇòÃæÅð ê±ðòÕ ÜÅäÕÅðÆ ç¶ä׶Í
ÇÂà î½Õ¶ ÃzÆ ê¿ÕÜ Ç´êÅñ ç¶ ÇçôÅ Çéðç¶ô» Áé¹ÃÅð ÁÅÕÅô ׯñâÆ é±§
Ç÷ñ·Å òÅÇÂà êzèÅé àð¶Çé§× ÃËñ Áå¶ îéÜÆå ÇÃ§Ø ñ¾ÕÆ é±§ Ç÷ñ·Å Üéðñ
ÃÕ¾åð àð¶Çé§× ÃËñ Çéï¹Õå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ç¹ÕÅé Áå¶ ÃÕ±ñ ÓÚ Ú¯ðÆ
îÅÇÔñê¹ð, F éò§ìð (Á×éÆÔ¯åðÆ/ÃËäÆ)-îÅÇÔñê¹ð ôÇÔð ÇòÚ ìÆåÆ ðÅå
ë×òÅóÅ ð¯â Óå¶ ÁäêÛÅå¶ Ú¯ð» é¶ Ô¾æ ÃÅë ÕðÕ¶ ÇÂÕ ç¹ÕÅé ÇòÚ¯º ÕÆîåÆ
ÃîÅé , é×çÆ Áå¶ Çòç¶ôÆ Õð§ÃÆ Ãî¶å Á¾á ñ¾Ö ð¹ê¶ 寺 ò¾è çÅ ÃîÅé
Ú¯ðÆ Õð ÇñÁÅÍ ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð ôÇÔð Á§çð ë×òÅóÅ ð¯â å¶ ÃÇæå ÇÚàÕÅðÅ
Üéðñ Ãà¯ð ç¶ îÅñÕ ÕôîÆðÆ ñÅñ ê¹¾åð ç¶Ã ðÅÜ òÅÃÆ ìì¶ñÆ é¶ ê¹Çñà 鱧
Çç¾å¶ ÇìÁÅé» ÇòÚ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ìÆåÆ ðÅå I.C@ òܶ ç¶ ÕðÆì À¹Ô ç¹ÕÅé ì§ç
ÕðÕ¶ Øð 鱧 Úñ¶ ×Â¶Í Ü篺 Ãò¶ð¶ ç¹ÕÅé Ö¯ñ·Æ å» ç¹ÕÅé çÆ À¹êðñÆ
î§Ç÷ñ ç¶ Ú¯ð» é¶ ôàð» ç¶ åÅñ¶ å¯ó Õ¶ ëð¯ñÅ ÕðÕ¶ ç¹ÕÅé Á§ç𯺠F.E@
Ô÷Åð çÆ é×çÆ Áå¶ Ô¯ð ÃîÅé Ú¯ðÆ Õð ÇñÁÅ ÃÆÍ ç±ÜÆ ØàéÅ ÇòÚ ÁäêÛÅå¶
Ú¯ð» é¶ îÅÇÔñê¹ð ç¶ é÷çÆÕ Çê¿â ç¯Ôñð¯º ç¶ ÃðÕÅðÆ ÁËñÆî˺àðÆ ÃÕ±ñ
ÇòÚ¯º ÇêÛñ¶ ÇÂÕ îÔÆé¶ ç½ðÅé åÆÜÆ òÅð çðòÅÇÜÁ» ç¶ åÅñ¶ å¯ó Õ¶ À¹é·»
Á§ç𯺠Çîâ ⶠîÆñ ç¶ í»â¶ Ú¯ðÆ Õð ñÂ¶Í ìñÅÕ êzÅÇÂîðÆ ÇþÇÖÁÅ ÁëÃð
í×ò§å ðŶ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ìÆåÆ ðÅå ÁäêÛÅå¶ Ú¯ð» é¶ ÃÕ±ñ Á§ç𯺠Çîâ â¶
îÆñ ç¶ ç¯ êåÆñ¶ , Õ±Õð Áå¶ D@ ÃàÆñ ç¶ æÅñ» Ãî¶å ÃÕ±ñ ç¶ ÃÅð¶ í»ÇâÁ»
Óå¶ Ô¾æ ÃÅë Õð Çç¾åÅÍ
î¯ìÅÂÆñ Áå¶ é×çÆ Ö¯ÔÆ
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, F éò§ìð (Ã.ð)-î¯ìÅÇÂñ ë¯é Áå¶ é×çÆ Ö¯Ôä ç¶ ç¯ô ÇòÚ
à»âÅ ê¹Çñà ò¾ñ¯º Çå§é ÇòÁÕåÆÁ» ÇÖñÅë նà çðÜ Õð ñËä çÅ ÃîÅÚÅð ÔËÍ
ÃñÆî ê¹¾åð ×¹ñÅî ÁñÆ é¶ ê¹Çñà կñ çðÜ ÕðòÅÂÆ ÇôÕÅÇÂå ÇòÚ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
À¹Ô Øð òÅêà ÁÅ ÇðÔÅ ÃÆ å» ðÃå¶ ÇòÚ à»âÅ À¹óî¹ó ç¶ òÃéÆÕ Ã¹Çð§çð
Õ¹îÅð, ×¹ðî¹Ö ñÅñ Áå¶ ìñòÆð ÇÃ§Ø é¶ ÕÇæå å½ð Óå¶ À¹Ã çÆ Õ¹¾àîÅð
ÕðÕ¶ À¹Ã 寺 é×çÆ Áå¶ î¯ìÅÇÂñ ë¯é Ö¯Ô ÇñÁÅÍ |
ÕäÕ çÅ ìÆÜ ÇÕÃÅé» ù ÃìÇÃâÆ Óå¶ Çç¾åÅ ÜÅò¶×Å-á§âñ
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, F éò§ìð (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ, ÔðêÌÆå Õ½ð)-ðÅÜ Çò¾Ú ÔÅóÆ
B@@I-A@ ç½ðÅé AA ñ¾Ö չǧàñ ÕäÕ çÅ òèÆÁÅ ÇÕÃî çÅ ìÆ÷ ÇÕÃÅé» é±§
À¹êñ¾ìè ÕðòÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þ Áå¶ Õ½îÆ Á§é-ùð¾ÇÖÁÅ Çîôé åÇÔå ðÅÜ ÇòÚ
AE@@ ñ¾Ö ð¹ê¶ çÆ ÃìÇÃâÆ ÕäÕ çÅ ìÆÜ ÖðÆçä ñÂÆ ðÅÜ ç¶ ÇÕÃÅé» é±§
Çç¾åÆ ÜÅò¶×ÆÍ ÇÂà ׾ñ çÅ êz×àÅòÅ î¾¹Ö Ã§ÃçÆ ÃÕ¾åð Ö¶åÆìÅóÆ ÇòíÅ×
ê¿ÜÅì Ã: ïÔé ÇÃ§Ø á§âñ é¶ Á¾Ü Ö¶åÆìÅóÆ ÇòíÅ× ê¿ÜÅì ò¾ñ¯º Ö¶åÆ íòé
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ÇòÖ¶ ÁÅåîÅ ÃÕÆî ÁèÆé B@@I-A@ çÆÁ» øÃñ», å¶ñìÆÜ, çÅñ» Áå¶
ÃÔÅÇÂÕ ÇÕ¾ÇåÁ» éÅñ Ãì§èå åÕéÆÕÆ ÜÅäÕÅðÆ ç¶ä ñÂÆ Ç÷ñ·Å ê¾èð ç¶
ÇÕÃÅé î¶ñ¶ ç½ðÅé Çç¾åÆÍ ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» é¶ Ç÷ñ·Å ê¾èð ç¶ ÇÂà ÇÕÃÅé
î¶ñ¶ Áå¶ ò¾Ö-ò¾Ö ÇòíÅ×» ò¾ñ¯º ÇÕÃÅé» é±§ Ö¶åÆ Ãì§èÆ ÜÅäÕÅðÆ ç¶ä
ñÂÆ ñ×ÅÂÆ ×ÂÆ êzçðôéÆ çÅ òÆ À¹çØÅàé ÕÆåÅÍ ÇÂà ÇÕÃÅé î¶ñ¶ ç¶ î½Õ¶
Ç÷ñ·¶ íð 寺 ÁŶ ÇÕÃÅé» ç¶ íÅðÆ ÇÂÕ¾á 鱧 çì¯èé Õðç¶ Ô¯Â¶ î¹¾Ö
çÃçÆ ÃÕ¾åð Ö¶åÆìÅóÆ ÇòíÅ× Ã. ïÔé ÇÃ§Ø á§âñ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê¿ÜÅì
ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ðÅÜ ç¶ ÇÕÃÅé» é±§ EE@ ñ¾Ö ð¹ê¶ ۯචå¾å Áå¶ E@@ ñ¾Ö
ð¹ê¶ çÆ ÃìÇÃâÆ ÇÜêÃî ÖðÆçä ñÂÆ Çç¾åÆ ÜÅò¶×ÆÍ ðÅôàðÆ Ç´ôÆ ÇòÕÅÃ
ï¯ÜéÅ åÇÔå ۯචÁå¶ ÃÆî»å ÇÕÃÅé» é±§ ÁË×ð¯ ÃðòÇà Ã˺àð Ö¯Ôñ Õ¶
ò¾Ö-ò¾Ö Ö¶åÆìÅóÆ Ã§ç CC êzåÆôå ÃìÇÃâÆ Óå¶ Çç¾å¶ ÜÅä׶ Í ÇâêàÆ
ÕÇîôéð ÃzÆ î¶Ø ðÅÜ é¶ ÇÂà î¶ñ¶ Óå¶ ÇÕÃÅé» é±§ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ»
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ î§âÆÁ» Çò¾Ú Þ¯é¶ çÆ øÃñ Ã ÇÃð ÖðÆçÆ ÜÅ ðÔÆ þ Áå¶ ÖðÆç¶
׶ Þ¯é¶ çÆ ÁçÅÇÂ×Æ òÆ Ã ÇÃð ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ ÖðÆÇçÁ» Ç×ÁÅ Þ¯éÅ
×¹çÅî» Çò¾Ú êÔ§¹ÚÅÀ¹ä ñÂÆ Çòöô å½ð Óå¶ À¹êðÅñ¶ ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ âÅ.
Çéð§ÕÅð ÇÃ§Ø ÜÅǧà âÅÇÂðËÕàð Ö¶åÆìÅóÆ ÇòíÅ× ê¿ÜÅì é¶ ÇÕÃÅé» é±§
çì¯èé ÕðÇçÁ» Ö¶åÆìÅóÆ ÇòíÅ× Çò¾Ú Úñ ðÔÆÁ» ò¾Ö-ò¾Ö ÃÕÆî» í½º êðÖ,
ÁÅð×ËÇéÕ ëÅðÇî§×, ã»ÚÅ ÃÆâ ÃÕÆî, Õñ¾ð ùèÅð ÃÕÆî Áå¶ îËÕ¶éÅÂÆܶôé
ìÅð¶ ÇÕÃÅé» é±§ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆÍ âÅ. çÇò§çð ÇÃ§Ø ðÇÔñ î¹¾Ö Ö¶åÆìÅóÆ
ÁøÃð Ô¹ÇôÁÅðê¹ð é¶ ÇÕÃÅé» é±§ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Ç÷ñ·¶ Çò¾Ú ÖÅç Áå¶ ÕäÕ ç¶
ìÆÜ ç¶ ÇòÁÅêÕ êzì§è ÔéÍ ÁÅåîÅ ÃÕÆî ìÅð¶ ÇÕÃÅé» é±§ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ»
À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Ö¶åÆìÅóÆ éÅñ Ãì§èå ÇòíÅ× ìÅ×ìÅéÆ, î¾ÛÆ êÅñä, â¶ÁðÆ
êÅñä, í±îÆ ð¾ÇÖÁÅ, êô± êÅñä ÇòíÅ× ò¾ñ¯º ÇÕÃÅé é¹îÅǧÇçÁ» çÆ ôî±ñÆÁå
éÅñ ò¾Ö-ò¾Ö ÃÕÆî» ðÅÔƺ Ö¶åÆìÅóÆ êËçÅòÅð òèÅÀ¹ä, êËçÅòÅð çÆ ×¹äòåÅ
òèÅÀ¹ä, Ö¶åÆ ÖðÚ¶ ØàÅÀ¹ä Áå¶ ò¾Ö-ò¾Ö è§ÇçÁ» 鱧 ÁêéÅÀ¹ä ñÂÆ
êzçðôéÆÁ», àð¶Çé§×», ÁËÕÃê¯÷ð Çò÷à, ÇÕÃÅé î¶ÇñÁ» Áå¶ ÇÕÃÅé ׯôàÆÁ»
çÅ êÌì¿è ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ î¶ñ¶ ç¶ ÁÅÇÖð Çò¾Ú ìÆÜ ÇòÕÅà ÁøÃð âÅ.
ïÅçÇò§çð ÇÃ§Ø é¶ Ç÷ñ·¶ ç¶ ò¾Ö-ò¾Ö ÇÔ¾ÇÃÁ» 寺 ÇÕÃÅé» çÅ è§éòÅç
ÕÆåÅÍ ÃÅìÕÅ î§åðÆ Ã: ìñìÆð ÇÃ§Ø ÇîÁÅäÆ, À¹ê î§âñ îËÇÜÃàð¶à
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ÕËêàé ÕðéËñ ÇçØ, Ã: À¹êÕÅð ÇÃ§Ø ð§èÅòÅ, Ã:ÜÃÜÆå ÇçØ
ÇæÁÅóÅ, Ã:ÜÇå§çð ÇÃ§Ø ñÅñÆ ìÅÜòÅ Ç÷ñ·Å êzèÅé ï±æ ÁÕÅñÆ çñ, ðÅäÅ
ðäòÆð ÇÃ§Ø Õ½îÆ Üéðñ ÃÕ¾åð ï±æ Çò§×, ìÆìÆ Ã¹Öç¶ò Õ½ð þñ·» Ç÷ñ·Å
êzèÅé ÇÂÃåðÆ Çò§×, Ã:îñÕÆå ÇÃ§Ø á§âñ, Ã: êðîÜÆå ÇÃ§Ø ê¿îÆ í±§×Å,
Ã:ÁîéçÆê ÇÃ§Ø êðîÅð Áå¶ Ô¯ð êåò§å¶ òÆ ÇÂà î½Õ¶ å¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ðîçÅÃê¹ð ÓÚ G Ççé» ×¹ðîÇå ÃîÅ×î ÁÅð§í
×ó·çÆòÅñÅ, F éò§ìð (Ú¾×ð)-çå ÔðÚðé ÇÃ§Ø ÖÅñÃÅ ò¾ñ¯º ÇÂñÅÕ¶ çÆÁ»
ç×å» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ ÃzÆ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ êzÕÅô À¹åÃò 鱧 ÃîðÇêå
×¹ðç¹ÁÅðÅ ×¹ð ôìç ðîçÅÃê¹ð ÇòÖ¶ ÕðòÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ G Ççé» ðÅåðÆ
×¹ðîÇå ÃîÅ×î ÁÅð§í Ô¯ Ç×ÁÅÍ Á¾Ü ç¶ çÆòÅé ÇòÚ íÅÂÆ Ç§çðÜÆå ÇçØ
Çç¾ñÆ, íÅÂÆ ðÇò§çð ÇÃ§Ø é§×ñ ÂÆôð, ùÖìÆð ÇÃ§Ø ÁÅÇç é¶ ×¹ðìÅäÆ ç¶
îé¯Ôð ÕÆðåé Áå¶ íÅÂÆ ×¹ðÚðé ÇÃ§Ø ìÆ.¶. ãÅâÆ Üæ¶ é¶ òÆð ðÃÆ òÅð»
ðÅÔƺ ×¹ð± ÇÂÇåÔÅà Ãðòä ÕðòÅÇÂÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ çå êz¶î ÇÃ§Ø êzÆåîê¹ðÅ
é¶ ×¹ðîÇå ÇòÚÅð» Ççzó ÕðòÅÀ¹ºÇçÁ» ÃzÆ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÆÁ»
ÇþÇÖÁÅò» Óå¶ Ú¾ñä çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ âÅ. ÔðÇܧçð ÇÃ§Ø ÃÇÔÜ,
ðÇܧçð ÇÃ§Ø Ã§è±, íÅÂÆ Ã¹Çð§çð ÇçØ, íÅÂÆ ×¹ðîÆå ÇÃ§Ø Ú¾Õ, îñÕÆå
ÇÃ§Ø è¹¾×Å, ÜÃòÆð ÇÃ§Ø ã¾à, ÕðéËñ ÇÃ§Ø Ã¯ãÆ, ÇìÕðîÜÆå ÇÃ§Ø ,
ñÖÇò§çð ÇçØ, ÃåêÅñ ÇçØ, Õ¹ñÜÆå ÇçØ, ÕðîÜÆå ÇçØ, êðÇî§çð ÇçØ
ÔÅ÷ð ÃéÍ
×¹ðç¹ÁÅðÅ Çà¾ìÅ ÃÅÇÔì 鱧 Ü»çÆ ÃóÕ ìäéÆ ô¹ðÈ
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, F éò§ìð (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ)-Ô¹ÇôÁÅðê¹ð-ܦèð ð¯â 寺
×¹ðç¹ÁÅðÅ Çà¾ìÅ ÃÅÇÔì 鱧 Ü»çÆ ÃóÕ ÇÜà çÆ ÔÅñå ÖÃåÅ Ô¯ÂÆ êÂÆ ÃÆ Óå¶
Á¾Ü ìÜðÆ êÅÀ¹ä çÅ Õ§î ô¹ð± Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ é×ð Õ½ºÃñð ÃzÆ Ã¹ðÜÆå
Õ¹îÅð ì§×ó é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃóÕ ç¶ ìäé éÅñ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì 鱧 ÁÅä
òÅñÆÁ» ç×å» é±§ Õ¯ÂÆ î¹ôÇÕñ ê¶ô éÔƺ ÁÅò¶×ÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Ã: ÜÃÇò§çð
ÇÃ§Ø êðîÅð Çà¾ìÅ ÃÅÇÔì ÃÆéÆ: îÆå êzèÅé ïzîäÆ ÁÕÅñÆ çñ, çå ÕðîÜÆå
ÇÃ§Ø Çà¾ìÅ ÃÅÇÔì, çå ìñòÆð ÇÃ§Ø Çà¾ìÅ ÃÅÇÔì, Ã:çðôé ÇÃ§Ø êñÅÔÅ, Ã:
ðÛêÅñ ÇçØ, ÃzÆ ê±ðé Ú§ç ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
è¹¾×Å é¶ ÇòÕÅà ÕÅðÜ» ç¶ ÚËµÕ ò¿â¶
çÃÈÔÅ, F éò¿ìð (í¹¾ñð, ñòñÆ)-î¹¾Ö êÅðñÆîÅéÆ ÃÕ¾åð ê³ÜÅì êÆ. âìñïÈ.
âÆ. Üæ¶çÅð ç¶Ã ðÅÜ ÇÃ¿Ø è¹¾×Å é¶ Á¾Ü ÃæÅÇéÕ ìÆ. âÆ. êÆ. ú. çëåð
ÇòÖ¶ ò¾Ö ò¾Ö Çê³â» çÆÁ» ê¿ÚÅÇÂå» ù ñ×í× AA.E@ ñ¾Ö ð¹ê¶ ç¶ ÇòÕÅÃ
ÕÅðÜ» ç¶ ÚËµÕ ò¿â¶Í À¹é·» Çê³â ìïÁÅ ù A.E@ ñ¾Ö ð¹ê¶, Ú¾Õ Ã¹ñ¶îÅé
A ñ¾Ö, ׯðÃÆÁ» A.E@, Õ¹ñÅð A.E@ ñ¾Ö, ê³éò» A ñ¾Ö, ê³â¯ðÆ A ñ¾Ö,
ðÅÜê¹ð A ñ¾Ö, ð¿èÅòÅ A ñ¾Ö, ðÅòÅ A ñ¾Ö, é¿×ñ A ñ¾Ö, êò» A ñ¾Ö
ð¹ê¶ ç¶ éð¶×Å ç¶ ÇòÕÅà ÕÅðÜ» ç¶ ÚËÕ ò¿â¶Í ÇÂà î½Õ¶ Ú¶ÁðîËé ìñÕÅð
ÇÿØ, Ü×î¯Ôä ÇÃ¿Ø Ø¹¿îä ÃðÕñ êÌèÅé ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ, ÁËâò¯Õ¶à Ú¿éä
ÇÃ¿Ø ÃËäÆ, ùðÜÆå ÇÃ¿Ø ÕË𶺠ÃðÕñ êÌèÅé ì¶à ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ,
ÁËâò¯Õ¶à ìñòÆð ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ, éòçÆê ÇÿØ, ñÖÇò¿çð ÇÃ¿Ø á¾Õð, Çéðîñ
ÇÃ¿Ø Ç÷ñ·Å êÌÆôç î˺ìð, ÇÂÕìÅñÜÆå ÇÃ¿Ø ìÆ. âÆ. êÆ. ú. çÃÈÔÅ, îñÕÆå
ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú ÕËð¶º, Ãðê³Ú ÃåÇò¿çð ÇÿØ, åðñ¯Õ ÇÿØ, ÚÈÔó ÇÿØ,
ñ¿ìóçÅð î¾Öä ÇÿØ, ê̯: ìñòÆð ÇÿØ, í¹¾ñÅ ÇÿØ, ÕðåÅð ÇÿØ, ÇÔ¿îå
ÇÃ¿Ø ÁËé. ÁÅð. ÁÅÂÆ, ܯ×Å ÇÿØ, çÇò¿çð ÇÿØ, ù¾ÚÅ ÇÿØ, ëÕÆð ñÅñ,
ìÖÃÆô ÇÿØ, ùðÜÆå ÇÿØ, ÕðåÅð ÇÿØ, ܹÇ׿çðêÅñ Çé¾ÕÈ, Ãðê³Ú
ÔðÇî¿çð ÇÃ¿Ø ÇÞ¿×ó Õñ», ìñç¶ò ðÅÜ, ÕðåÅð ÇÿØ, ìñÇò¿çð Õ½ð,
ùÇð¿çð ÇÃ¿Ø ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
×áì§èé ÃðÕÅð òÅÁç¶ ê±ð¶ Õðé ÇòÚ ÁÃëñ ðÔÆ
Á¾âÅ Ãð», F éò§ìð (îÃÆåÆ)-Ã±ì¶ çÆ ×áì§èé ÃðÕÅð ñ¯Õ» éÅñ ÕÆå¶ òÅÁç¶
ê±ð¶ Õðé ÇòÚ ÁÃëñ ðÔÆ þ, ÇÜà ÕÅðé Ôð òð× ÃðÕÅð çÆÁ» ×ñå éÆåÆÁ» Ó寺
ì¶Ô¾ç ç¹ÖÆ þÍ ÇÂé·» ÇòÚÅð» çÅ êz×àÅòÅ ìÅòÅ ÔðíÜé ÇÃ§Ø íÜÆ êzèÅé ò¶à
¶ðÆÁÅ Õ»×ðà Õî¶àÆ é¶ ÕÆåÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Ã±ìÅ ÃðÕÅð çÆÁ» ØàÆÁÅ
éÆåÆÁ» ç¶ Ú¾ñÇçÁ» ÔÆ ê¿ÜÅì ÇòÚ ì¶ð¹÷×Åð» çÆ ¦ìÆ ë½Ü Öó·Æ Ô¯ ×ÂÆ þ
å¶ ×áì§èé ÃðÕÅð ñ¯Õ» 鱧 ×¹§îðÅÔ Õðé ñÂÆ Õ¶ºçð çÆ Õ»×ðà ÃðÕÅð Óå¶
îåð¶ÂÆ î» òÅñÅ Ãñ±Õ Õðé çÅ ç¯ô ñ×Å ðÔÆ þÍ
ì¹¼ñ¯òÅñ ÇòÖ¶ ÇàÀÈìò˵ñ çÅ À¹çØÅàé
ì¹¾ñ¯òÅñ, F éò§ìð (ÜÃò§å ÇçØ, ðÇò§çð êÅñ ÇçØ)-î¹¾Ö Ã§ÃçÆ ÃÕ¾åð
ê¿ÜÅì ìÆìÆ îÇÔ§çð Õ½ð ܯô é¶ ÃæÅéÕ ÕÃì¶ Á§çð òÅàð ÃêñÅÂÆ îÇÔÕî¶ ç¶
ÕÅðÜÕÅðÆ Ç§ÜÆéÆÁð ÃzÆ ÁÅð.ÁËñ. ãÅâÅ çÆ Á×òÅÂÆ Áå¶ Ãðê¿Ú ÁòÅåð
ÇÃ§Ø ã¶ðÆ Áå¶ Ãî±Ô ê¿ÚÅÇÂå î˺ìð» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ DB ñ¾Ö ð¹ê¶ çÆ
ñÅ×å éÅñ Áå¶ Çòôò ìËºÕ çÆ ÃÔÅÇÂåÅ éÅñ ñ×Ŷ ÜÅ ðÔ¶ ÃÅë êÆä òÅñ¶
êÅäÆ ç¶ ÇàÀ±ìòËñ çÅ À¹çØÅàé ÕÆåÅÍ ê¿ÚÅÇÂå ò¾ñ¯º ÃzÆ Ã¹ÖîéÆ ÃÅÇÔì
ÜÆ ç¶ êÅá ç¶ í¯× òÆ êŶ ×Â¶Í ÇÂà ÃîÅ×î ÇòÚ ÁËÃ.âÆ.ú. îÇÔ§çð ñÅñ,
Ã: îéÜÆå ÇÃ§Ø ôÅÔÆ, ܶ.ÂÆ. öòÅ ÇçØ, ÁîðÜÆå ÇçØ, çÇò§çð ÇçØ,
ðÅÜ Õ¹îÅð, Ãðê¿Ú ÁòåÅð ÇçØ, ïÔä ñÅñ ê¿Ú, ôÇò§çðêÅñ ÇÃ§Ø Çà§îÅ,
ÇòÇçÁÅòåÆ ê¿Ú, ׯÇì§ç ðŶ, ÁîðÆÕ ÇÃ§Ø íÅׯòÅñ, Çéðîñ Õ¹îÅð Çò¾×,
Çéðîñ ÇÃ§Ø Ã§èð, ×¹ðÜÆå ÇÃ§Ø êÅìñÅ, ÕîñÜÆå ÇçØ, ÇçñìÅ× ÇçØ
âÇâÁÅäÅ, î§×ñ ÇÃ§Ø , ×¹Çð§çðêÅñ ÇçØ, ðÅÜ Õ¹îÅð, êzÆåî ÇçØ, îÅ.
åðñ¯Úé ÇçØ, åðñ¯Õ ÇçØ, ÔðíÜé ÇçØ, çÆçÅð ÇçØ, êòé Õ¹îÅð Çò¾×,
×¹ðçÆê ÇÃ§Ø ÃËäÆ, Õ¶òñ ðÅî é§ìðçÅð, ìñòÆð Ú§ç úÔðÆ ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð
ÃéÍ Ãðê¿Ú ÁòåÅð ÇÃ§Ø ã¶ðÆ é¶ ÃÅð¶ êåò§ÇåÁ» çÅ åÇÔ Ççñ¯º è§éòÅç
ÕÆåÅÍ
íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé (ñ¾Ö¯òÅñ) çÆ îÆÇà§×
Á¾âÅ Ãð», F éò§ìð (ÔðÇܧçð ÇÃ§Ø îÃÆåÆ)-íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé
(ñ¾Ö¯òÅñ) çÆ îÆÇà§× Ç÷ñ·Å êzèÅé ÁòåÅð ÇÃ§Ø ÇçØÅê¹ðÆ çÆ êzèÅé×Æ Ô¶á
Á¾âÅ Ãð» ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆ ÇÜà ÇòÚ Üéðñ ÃÕ¾åð ÕðéËñ ÇÃ§Ø èÅîÆ å¶ Ô¯ð ÇÕÃÅé
ôÅîñ Ô¯Â¶Í îÆÇà§× 鱧 çì¯èé ÕðÇçÁ» Ç÷ñ·Å êzèÅé ÁòåÅð ÇçØ
ÇçØÅê¹ðÆ é¶ ÃðÕÅð 寺 î§× ÕÆåÆ ÇÕ B@A ê±ÃÅ å¶ AABA ìÅÃîåÆ çÆ
ÃðÕÅð Ö¹ç ÖðÆç ÕðÕ¶ Çòç¶ô» ÇòÚ í¶ÜÆ ÜÅò¶ Áå¶ B@ êzåÆôå éîÆ òÅñ¶
å¾Õ ç¶ Þ¯é¶ çÆ ÖðÆç ÕÆåÆ ÜÅò¶Í À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÕäÕ çÆ ÇìÜÅÂÆ å¯º
êÇÔñ» Ôð ÃÅñ çÆ åð·» ÖÅç âÆñð âÆ.¶.êÆ. ÖÅç éÅñ ÕÆó¶îÅð çòÅÂÆÁ» å¶
ìÆÜ ÜìðçÃåÆ Çç¾å¶ ÜÅ ðÔ¶ Ôé å¶ Á¾âÅ Ãð» å¶ î½Ü±çÅ ÃÅð¶ ÖÅç Ãà¯ð»
òÅñ¶ ÇÕÃÅé» éÅñ ÁÇÜÔÆ ÜìðçÃåÆ Õð ðÔ¶ ÔéÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Õ¶ºçð ÃðÕÅð
é¶ ÕäÕ ç¶ ð¶à ÇòÚ B@ ð¹ê¶ çÅ òÅèÅ ÕðÕ¶ ÇÕÃÅé» é±§ ÜñÆñ Õðé òÅñÆ
×¾ñ ÕÆåÆ þ å¶ À¹é·» ×§é¶ çÅ ð¶à BE@ ð¹ê¶ êzåÆ Õ¹Ç§àñ Õðé çÆ î§×
ÕÆåÆ Í ÇÂà î½Õ¶ òÅÇÂà êzèÅé êzÆåî ÇÃ§Ø Ü¹×ñ ÇÕô¯ð íÅ×ÆÁÅ, Üéðñ
ÃÕ¾åð ÕðéËñ ÇÃ§Ø èÅîÆ, åÆðæ ÇÃ§Ø ã¾à, êzËà ÃÕ¾åð åðÃî¶ ÇÃ§Ø Õ¯àñÅ,
òÅÇÂà êzèÅé ÁòåÅð ÇÃ§Ø î½Ü±ç ÃéÍ
Ôð¶Õ ÇòèÅé ÃíÅ ÔñÕ¶ 鱧 C-C Õð¯ó ð¹ê¶ çÆ Ô¯ð ×z»à Çç¾åÆ ÜÅ ðÔÆ þ-ñç
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, F éò§ìð (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ, ÔðêÌÆå Õ½ð)-ê¿ÜÅì ÃðÕÅð
ò¾ñ¯º Ôð ÇòèÅé ÃíÅ ÔñÕ¶ ç¶ ÇòÕÅà ñÂÆ C-C Õð¯ó ð¹ê¶ çÆ Ô¯ð ×ð»à
ÇòÕÅÃ Õ§î» ñÂÆ Çç¾åÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ ÇÂà ׾ñ çÆ ÜÅäÕÅðÆ Ü§×ñÅå, ܧ×ñÆ
ÜÆò ùð¾ÇÖÁÅ Áå¶ ÇÕðå î§åðÆ ê¿ÜÅì ÃzzÆ åÆÕôé ñç é¶ Á¾Ü ܧ×ñÅå
ÇòíÅ× ç¶ ðËÃà ÔÅÀ±Ã ÇòÖ¶ Ç÷ñ·¶ ç¶ ò¾Ö-ò¾Ö ÇòíÅ×» ç¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» éÅñ
îÆÇà§× ç½ðÅé Çç¾åÆÍ ÇÂà î½Õ¶ î§åðÆ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Á¾Ü çÆ ÇÂÔ îÆÇà§×
Ç÷ñ·¶ ç¶ ÃÅð¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» éÅñ ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ÇêÛñ¶ Çå§é ÃÅñ»
Çò¾Ú ÕÆå¶ ×¶ ÇòÕÅà ÕÅðÜ» çÅ ñ¶ÖÅ-ܯÖÅ Õðé ñÂÆ ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ ÃzÆ
åÆÕôé ñç é¶ ÇÂà î½Õ¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ò¾ñ¯º
ÇêÛñ¶ Çå§é ÃÅñ» Çò¾Ú Çê¿â» Áå¶ ôÇÔð» çÅ Ãðòê¾ÖÆ ÇòÕÅà ÕÆåÅ Ç×ÁÅ þÍ
À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ÇòèÅé ÃíÅ ÔñÕÅ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ç¶
Çê¿â» ñÂÆ êÇÔñ» D Õð¯ó ð¹ê¶ Áå¶ ôÇÔð ç¶ ÇòÕÅà ñÂÆ C Õð¯ó ð¹ê¶
Çç¾å¶ ÃéÍ ÇÂà î½Õ¶ å¶ À¹é·» é¶ Ü¶.ÁËë.ÁËî. Õî¶àÆÁ» 鱧 B ñ¾Ö D@
Ô÷Åð ð¹ê¶ ç¶ ÚËÕ òÆ Çç¾å¶ ÇÜé·» Çò¾Ú ×¹ð± éÅéÕ ÃËñë þñê ×ð¹¾ê
Çê¿â Ãñ¶ðé 鱧 F@,@@@/- ð¹ê¶ , éÅðÆ Ú¶åéÅ ÃËñë þñê ×ð¹¾ê æ¾æñ 鱧
A ñ¾Ö C@ Ô÷Åð ð¹ê¶ Áå¶ âÅ. Á§ì¶çÕð ÃËñë þñê ×ð¹¾ê î»ÞÆ é±§
E@,@@@/- ð¹ê¶ ç¶ ÚËÕ Çç¾å¶Í
ìÆìÆ êÌÕÅô Õ½ð çÅ ÇçÔ»å
çÃÈÔÅ, F éò¿ìð (í¹¾ñð)-ÇþÇÖÁÅ ôÅôåðÆ ÃÅÇ¿à ÁÇèÁÅêÕ ÁòåÅð ÇÿØ
ðÆÔñ çÆ îÅåÅ Áå¶ Ã: ÔðíÜé ÇÃ¿Ø çÆ êåéÆ ìÆìÆ êÌÕÅô Õ½ð ñ¿ìÆ ÇìîÅðÆ
À¹êð¿å Á¾Ü Ãòð× ÇÃèÅð ×Â¶Í À¹é·» çÅ Á¿Çåî ÿÃÕÅð êÈðÆÁ» èÅðÇîÕ ðÃî»
éÅñ À¹é·» ç¶ Ü¾çÆ Çê³â í¾àÆÁ» ÇòÖ¶ Õð Çç¾åÅ Ç×ÁÅÍ À¹é·» éÇî¾å ÃÌÆ
ÁÅÖ¿â êÅá ç¶ í¯× AE éò¿ìð ù êËä×¶Í ÜçÇÕ AB 寺 B òܶ å¾Õ ×¹ðç¹ÁÅðÅ
ìÅìÅ ÔðéÅî ÇÃ¿Ø í¾àÆÁ» ÇòÖ¶ ÕÆðåé Ô¯ò¶×ÅÍ
êËéôéð ûÃç Çì¼àÈ ù Çîñ¶
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, F éò¿ìð (éÅð¿×)-ê³ÜÅì êËéôéð÷ îÔÅÃ¿Ø ìñÅÕ ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì
çÅ òøç Ú½: íðå ÇÃ¿Ø çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ Ã»Ãç ðòéÆå ÇÃ¿Ø Çì¼àÈ ù ÇîÇñÁÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ òøç ò¼ñ¯º êËéôéð» å¶ ÃÆéÆÁð ÇÃàÆÜé çÆÁ» Ãî¼ÇÃÁÅò» 寺 ÃÌÆ
Çì¼àÈ ù ÜÅ俱 ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ Áå¶ ÁèÈð¶ êËéôéð÷ Ô¯î ñÂÆ ë¿â çÆ î³×
ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÃÌÆ Çì¼àÈ é¶ òëç çÆÁ» Ãî¼ÇÃÁÅò» ù Üñç Ô¼ñ Õðé çÅ íð¯ÃÅ
ÇçòÅÇÂÁÅ å¶ êËéôéð÷ Ô¯î ñÂÆ A ñ¼Ö ð¹: çÆ ×Ì»à ç¶ä çÅ òÅÁçÅ òÆ
ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ òëç ÇòÚ Ã: çÆçÅð ÇÿØ, ê̶î ÃÅ×ð ôðîÅ, ÕðéËñ ÇÿØ,
Ç¿ÜÆ: ÔðÇçÁÅñ ÇÃ¿Ø ì¯êÅðŶ Ãî¶å ÕÂÆ î˺ìð ÔÅÜð ²ÃéÍ
éð¶×Å ÃÕÆî åÇÔå FABFA ÜÅì ÕÅðâ ìäŶ-î¶Ø ðÅÜ
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, F éò§ìð (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ, ÔðêÌÆå Õ½ð)-ðÅôàðÆ ÇçÔÅåÆ
ð¹÷×Åð ×ð§àÆ ÃÕÆî (éð¶×Å) ÁèÆé Ç÷ñ·Å Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ÇòÚ E éò§ìð B@@I
å¾Õ FABFA ÜÅì ÕÅðâ ìäŶ ÜÅ ü¾Õ¶ ÔéÍ ÇÂà ׾ñ çÆ ÜÅäÕÅðÆ ÇâêàÆ
ÕÇîôéð ÃzÆ î¶Ø ðÅÜ é¶ Á¾Ü Çî§éÆ ÃÕ¾åð¶å ç¶ îÆÇà§× ÔÅñ ÇòÖ¶ éð¶×Å
ÁèÆé ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ ÇòÕÅÃ Õ§î» çÆ êz×åÆ Ãì§èÆ ÜÅäÕÅðÆ ñËä ñÂÆ îÆÎà§×
ç½ðÅé ÕÆåÅÍ ÇâêàÆ ÕÇîôéð é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ éð¶×Å ÃÕÆî ÁèÆé B@EFA ñ¯Õ»
é¶ ð¹÷×Åð çÆ î§× ÕÆåÆ ÃÆÍ ÇÂé·» ÃÅÇðÁ» 鱧 ÇÂà ÃÕÆî ÁèÆé ð¹÷×Åð
î¹Ô¾ÂÆÁÅ ÕðòÅ Çç¾åÅ Ç×ÁÅ þÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà ÃÕÆî ÁèÆé Ô¹ä å¾Õ
BBDF .HH ñ¾Ö ð¹ê¶ ÇòÚ¯º BAAH.@A ñ¾Ö ð¹ê¶ ò¾Ö ò¾Ö ÇòíÅ×» 鱧 éð¶×Å
ÃÕÆî ÁèÆé Ú¾ñ ðÔ¶ Õ§î» ñÂÆ ÜÅðÆ Õð Çç¾å¶ ׶ Ôé Áå¶ E é§ìð B@@I
å¾Õ ò¾Ö ò¾Ö ÇòÕÅÃ Õ§î» Óå¶ ADA@.CI ñ¾Ö ð¹ê¶ ÖðÚ ÕÆå¶ ÜÅ ü¾Õ¶ ÔéÍ
À¹é·» Ôð ê¿ÚÅÇÂÎå ÇòÚ î¶à ñ×ÅÀ¹ä ìÅð¶ Ô¹ä å¾Õ Õ¹ñ ñ×Ŷ ׶ î¶à»
çÆ ìñÅÕ òÅÇÂà Ç×äåÆ, ÃÅÖðåÅ òðÕð ܯ î¶à ñ×Ŷ ׶ Ôé, À¹é·» Ãì§èÆ
ÜÅäÕÅðÆ , ÜÅì ÕÅðâ Ô¯ñâð» ç¶ ì˺Õ/âÅÕÖÅÇéÁ» ÇòÚ ÁÕÅÀ±ºà Ö¹ñòÅÀ¹ä
ìÅð¶, ÜÅì ÕÅðâ Ô¯ñâð» ç¶ ìËºÕ ÖÅå¶ ÁÅé ñÅÇÂé Õðé ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ ÔÅÃñ
ÕÆåÆÍ òèÆÕ ÇâêàÆ ÕÇîôéð (ÇòÕÅÃ) âÆ.ÁÅð. í×å, À¹ê î§âñ îËÇÜÃàz¶à
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ÕËêàé ÕðéËñ ÇçØ, À¹ê î§âñ îËÇÜÃàz¶à çñÔÅ î¹Ô§îç åÅÇÂì,
À¹ê î§âñ îËÇÜÃàz¶à ×ó·ô§Õð ÜÃêÅñ ÇçØ, êz¯ÜËÕà ÁëÃð í±ôé ôðîÅ,
ÁËÕÃÆÁé ê¿ÚÅÇÂåÆ ðÅÜ, ÃÕ¾åð Ç÷ñ·Å êzÆôç, âÆ.ÁËë.ú. ÃåéÅî ÇçØ,
ÁËÕÃÆÁé âð¶é¶Ã ìÆ.êÆ. ÁËÃ. ìðÅó Áå¶ Ô¯ð ÁÇèÕÅðÆ îÆÇà§× ÇòÚ ÔÅ÷ð
ÃéÍ
ï¹òÅ å¶ ÃÆéÆÁð Õ»×ðÃÆ òðÕð» çÆ îÆÇà¿×
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, F éò¿ìð (ÔðêzÆå Õ½ð)-ï¹òÅ Áå¶ ÃÆéÆÁð Õ»×ðÃÆ òðÕð» çÆ
ÇÂÕ îÆÇà¿× êÅðàÆ ÁÅ×È éð¶ô Õ¹îÅð çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆ ÇÜà ÇòÚ
ÁòÇé¿çð ôðîÅ ù ê³ÜÅì êÌç¶ô Õ»×ðà Õî¶àÆ ç¶ àz¶Çé¿× ÃËñ ç¶ Üéðñ
ÃÕ¾åð Çéï¹Õå ÕÆå¶ ÜÅä Óå¶ Ö¹ôÆ çÅ êÌ×àÅòÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ îÆÇà¿× ç½ðÅé
ì¯ñÇçÁ» éð¶ô Õ¹îÅð é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃÌÆ ôðîÅ çÆ Çéï¹ÕåÆ éÅñ êÅðàÆ òðÕð»
ÇòÚ Ö¹ôÆ çÆ ñÇÔð ç½ó ×ÂÆ þÍ À¹é·» çÆ Çéï¹ÕåÆ éÅñ êÅðàÆ ù Ô¯ð òÆ
î÷ìÈåÆ Çîñ¶×ÆÍ ÃîÈÔ Õ»×ðÃÆ òðÕð» é¶ ÃÌÆ ôðîÅ çÅ ÔÅð êÅ Õ¶ ÃòÅ×å
ÕÆåÅÍ îÆÇà¿× ç½ðÅé ì¯ñÇçÁ» ÃÌÆ ôðîÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ À¹Ô êÅðàÆ ÔÅÂÆ Õî»â
òñ¯º ÇîñÆ ÇÜ¿î¶òÅðÆ ù êÈðÆ ÇÂîÅéçÅðÆ Áå¶ åéç¶ÔÆ éÅñ ÇéíÅÀ¹ä׶Í
À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ê³ÜÅì çÆ î½ÜÈçÅ ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ÃðÕÅð çÆÁ» ñ¯Õ Çòð¯èÆ
éÆåÆÁ» 寺 ÜéåÅ å¿× ÁÅ ü¾ÕÆ þ Áå¶ ìçñ ÚÅÔ¹¿çÆ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ
ðÅÔ¹ñ ×»èÆ Áå¶ Ã¯éÆÁÅ ×»èÆ çÆÁ» éÆåÆÁ» 寺 ñ¯Õ ì¶Ô¾ç êÌíÅÇòå Ô¯ ðÔ¶
Ôé Áå¶ íÅðÆ Ã¿ÇÖÁÅ ÇòÚ Õ»×ðà éÅñ ܹó ðÔ¶ ÔéÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÁÅÀ¹ä
òÅñ¶ Ã ÇòÚ ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ÃðÕÅð ù ÇÂé·» éÆåÆÁ» çÅ ÖÇîÁÅ÷Å í¹×åäÅ
êò¶×ÅÍ îÆÇà¿× ÇòÚ Çì¾àÈ òÅñÆÁÅ, ÁÇîå Ú½èðÆ, ùÖÇò¿çð, Ü×îÆå ÇÿØ,
ÁÅÇç ôÅÇîñ ÃéÍ
ÇòÇçÁÅðæÆ é¶ ×¹ðìÅäÆ Õ§á î¹ÕÅìñ¶ ÓÚ ÕÅð ÇܾåÆ
îÅÇÔñê¹ð, F éò§ìð (Á×éÆÔ¯åðÆ)-îÅåÅ Õ½ñ» ÜÆ íñ»ÂÆ Õ¶ºçð àð¾Ãà
Á§ÇîzåÃð Áå¶ íÅÂÆ ×¹ðÇÂÕìÅñ ÇÃ§Ø ò¾ñ¯º C@@ ÃÅñÅ ×¹ðìÅäÆ Õ§á ç¶ éÅñ
ÚñŶ ÜÅ ðÔ¶ åÆܶ À¹êðÅñ¶ åÇÔå ÃÅÇÔì÷ÅçÅ ÁÜÆå ÇÃ§Ø êìÇñÕ ÃÕ±ñ
×¹ðç¹ÁÅðÅ ôÔÆç» ñ¾è¶òÅñ îÅÇÔñê¹ð ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆ ìñÕÅð ÇÃ§Ø òÅÃÆ íÅî
é¶ ×¹ðìÅäÆ Õ§á î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ×¹ðìÅäÆ Õ§á Õ±êé êzÅêå ÕðÕ¶ éËé¯ ÕÅð
ÇÂéÅî òܯº ÇܾåÆÍ Üç ÇÕ A@ Ô¯ð ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ ÁÅÕðôÕ ÇÂéÅî Çܾå¶Í
ÇÂà Ãì§èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ» Çêz¾. ðÅÜÇò§çð Õ½ð é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃÕ±ñ ç¶
DH ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ êzÇåÇ×ÁÅ Õ±êé Áå¶ ×¹ðìÅäÆ Õ§á Õ±êé» å¯º ÇÂñÅòÅ
ÁÅêäÆ À¹îð ç¶ ÇÃñ¶ìà 寺 ÇÂñÅòÅ ìÅäÆÁ» ùäÅ Õ¶ ÇÂÕ å¯º òè¶ð¶ òÅÇÂà
Õ±êé êzÅêå ÕÆå¶Í ÃÕ±ñ ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆ ÜÃêÅñ ÇçØ, ÔÇð§çð Õ½ð ÃðÔÅñÅ
Ö¹ðç, ùÖòÆð Õ½ð ÃðÔÅñÅ Ö¹ðç , ÇÃîðéÜÆå Õ½ð íÅî é¶ Ã¹§çð ØóÆÁÅ,
ùÖòÆð Õ½ð é¶ ÃÕ±ñ ÇÕ¾à, ÁîéÜÆå Õ½ð ÕÔÅðê¹ð é¶ ÕËñÕ±ñ¶àð ÇÂéÅî òܯº
êzÅêå ÕÆå¶Í
éÕçÆ å¶ î¯ìÅÂÆñ Ö¯Ôä òÅÇñÁ» ÇÖñÅø îÅîñÅ çðÜ
à»âÅ À¹óî¹ó, F éò¿ìð (ÃåéÅî ÇÃ¿Ø Ö¾Ö, ùÖÇé¿çð ÇÃ¿Ø Õñ¯àÆ)-à»âÅ
ê¹ÇñÃ é¶ ðÅå Ã çÅåð çÆ é¯Õ Óå¶ éÕçÆ Áå¶ î¯ìÅÇÂñ Ö¯Ôä òÅñ¶ Çå¿é
ÇòÁÕåÆÁ» ÇÖñÅø îÅîñÅ çðÜ ÕÆåÅ þÍ ÃñÆî ÁñÆ ê¹¾åð ×¹ñÅî ÁñÆ òÅÃÆ
Ú¿çðê¹ð æÅäÅ ÔðÆêÅñ Ç÷ñ·Å Ô¹ìñÆ ÕñÕ¾åÅ é¶ ê¹Çñà êÅà çðÜ ÕðÅÂÆ
ÇôÕÅÇÂå ÇòÚ çÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ô ÇêÛñ¶ A@-AB ÃÅñ 寺 ðÕ¶ô Çì¾àÈ Õ½ºÃñð
òÅÃÆ î¹Ô¾ñÅ ÇÿØê¹ðÅ À¹óî¹ó êÅÃ Ã¯é¶ çÅ Õ¿î ÕðçÅ ÃÆÍ ìÆåÆ ðÅå À¹Ô
ÁÅêä¶ íÅäܶ ÁÜîÅÇÂñ ê¹¾åð éðÈê éÅñ ð¶ñò¶ Ãà¶ôé 寺 ÁÅ ðÔ¶ Ãé ÇÕ
ê³ÜÅì éËôéñ ìËºÕ é÷çÆÕ Çå¿é ÇòÁÕåÆÁ» ÇÜé·» Õ¯ñ å¶÷èÅð ÔÇæÁÅð Ãé,
é¶ ð¯Õ ÇñÁÅ Áå¶ À¹Ôé» êÅïº ÃÅ㶠I ý ð¹ê¶ çÆ éÕçÆ Áå¶ ÇÂÕ
î¯ìÅÇÂñ Ö¯Ô ÇñÁÅÍ ÃÅù ìÅÁç ÇòÚ êåÅ ñ¾×Å ÇÕ À¹µÕå ÇòÁÕåÆ Ã¹Çð¿çð
Õ¹îÅð À¹ðø êÅñÆ ê¹¾åð îÔ¶ô Õ¹îÅð, ×¹ðÚðé ñÅñ À¹ðø êÌç¶ôÆ ê¹¾åð
ÁÅåîÅ ðÅî Áå¶ ìñòÆð ÇÃ¿Ø ê¹¾åð î¯Ôä ñÅñ ÃÅð¶ òÅÃÆ À¹óî¹ó ÃéÍ à»âÅ
ê¹ÇñÃ é¶ À¹µÕå Çå¿é» ÇòÁÕåÆÁ» ÇÖñÅø îÅîñÅ çðÜ Õð ÇñÁÅ þÍ
Ãà±â˺àà ëËâð¶ôé ÁÅë ǧâÆÁÅ ò¾ñ¯º îÆÇà§×
×ó·ô¿Õð, F éò¿ìð (ìÅñÆ)-ÇÂæ¶ ì¾ìð ÁÕÅñÆ îËî¯ðÆÁñ ÖÅñÃÅ ÕÅñÜ ÇòÖ¶
Ãà±â˺àà ëËâð¶ôé ÁÅë ǧâÆÁÅ ò¾ñ¯º îÆÇà§× ÃòðéÜÆå ÇÃ§Ø çÇñúº ñìÅ
ÃÕ¾åð ÁËÃ.ÁËë. ÁÅÂÆ. ê¿ÜÅì çÆ êzèÅé×Æ Ô¶á ÕÆåÆ ×ÂÆ ÇÜà ÇòÚ ÕÅñÜ ç¶
ÁËÃ.ÁËë. ÁÅÂÆ. ï±Çéà ç¶ ×¹ðêzÆå ÇÃ§Ø Çì¾ñŠ鱧 êzèÅé æÅÇêÁÅ Ç×ÁÅÍ
ÇÂé·» 寺 ÇÂñÅòÅ ÕÅñÜ ç¶ ÁËÃ.ÁËë.ÁÅÂÆ. ï±Çéà ìÅÕÆ ÁÔ¹ç¶çÅð» ÇòÚ
ÃðìçîåÆ éÅñ Üéðñ ÃÕ¾åð ÁîéçÆê ÇçØ, îÆå êzèÅé ê¿ÕÜ Ú¶åé, Õðé Õê±ð,
ÃÔÅÇÂÕ ÃÕ¾åð üä¶ ×¶ Áå¶ Çðå¶ô Õ¹îÅð ð¯îÆ, ×¹ðÜÆå ÇÃ§Ø í¾Üñ,
ïéÅÇÕ¾åäÅ, ðäòÆð ÇçØ, ùÖÇò§çð ÇÃ§Ø é±§ î˺ìð Áå¶ Õîñܯå ÇçØ
鱧 ÕËôÆÁð üÇäÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ çì¯èé ÕðÇçÁ» ÃòðéÜÆå ÇÃ§Ø çÇñúº
é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃðÕÅð» çÆÁ» ×ñå éÆåÆÁ» ÕÅðé ÇþÇÖÁÅ çÅ òêÅðÆÕðé Ô¯ÇÂÁÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ Õ¹ñÇò§çð ÇçØ, çÆêÅ î¾à±, ×¹ðé¶Õ ÇÃ§Ø í§Üñ, ÁÛ¾ð ðÅî Çìñó¯,
ðÇò§çð Õ¹îÅð éÆàÅ ÁÅÇç é¶ òÆ Ã§ì¯èé ÕÆåÅÍ
ÖÅñÃÅ ÕÅñÜ Õ§èÅñŠܾ໠ÇòÖ¶ ×¹ðê¹ðì Ãì§èÆ ÃîÅ×î
Á¾âÅ Ãð», F éò§ìð (îÃÆåÆ)-êzì§èÕ Õî¶àÆ êìÇñÕ ÖÅñÃÅ ÕÅñÜ ëÅð ò¯îËé
ÇòÖ¶ êÇÔñÆ êÅÇåôÅÔÆ ÃzÆ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶ êzÕÅô ê¹ðì Ãì§èÆ
èÅðÇîÕ ÃîÅ×î ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃzÆ Ã¹ÖîéÆ ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ í¯× êËä À¹êð§å
ðÅ×Æ Ççػ é¶ Ã§×å» é±§ ×¹ðìÅäÆ ÕÆðåé ç¹ÁÅðÅ ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ ÇÂÃ
À¹êð§å Õî¶àÆ ÃðêzÃå ìñòÆð ÇÃ§Ø Çã¾ñ¯º, ÕÅðÜÕÅðÆ êzèÅé Çéðîñ ÇçØ
î¾ñÆ, þâ îÅÃàð ÜÃò§å ÇÃ§Ø ì˺ÚÅ, ÃËÕàðÆ ÁòåÅð ÇÃ§Ø ìÆðîê¹ð ÁÅÇç é¶
ÇòÇçÁÅðæä» é±§ ×¹ð± éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÆ ÜÆòéÆ å¯º ÜÅä± ÕðòÅÀ¹ºÇçÁ» ÇþÖ
èðî ç¶ ÇÃè»å» Óå¶ Ú¾ñä çÆ êz¶ðéÅ Çç¾åÆÍ ÕÅñÜ Çêz§ÃÆêñ âÅ.
ÔÇð§çðêÅñ Õ½ð Ú½àÅñÅ é¶ êzì§èÕ Õî¶àÆ å¶ Ã§×å» çÅ è§éòÅç ÕÆåÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ ÃðêzÃå ìñòÆð ÇÃ§Ø Çã¾ñ¯º, ÕÅðÜÕÅðÆ êzèÅé Çéðîñ ÇÃ§Ø î¾ñÆ,
ÃËÕàðÆ ÁòåÅð ÇÃ§Ø , þâ îÅÃàð ÜÃò§å ÇÃ§Ø ìËÚ», ÁòåÅð ÇÃ§Ø ìâÅñÅ,
ìÔÅçð ÇÃ§Ø ç¶ÔðÆòÅñ, ÕÅîð¶â ×¹ðî¶ñ ÇÃ§Ø ìÅìÕ, îÅ. ÔðíÜé ÇçØ
éËä¯òÅñ òËç, Çêz§ÃÆêñ âÅ. ÔÇð§çðêÅñ Õ½ð Ú½àÅñÅ, Çêz§ÃÆêñ ÃzÆîåÆ
Çéðîñ Õ½ð, îËâî ×¹ðçÆê Õ½ð, Çéðîñ Õ½ð Çþè±, ìñÜÆå Õ½ð, îËâî ùîé,
ÁéÆåÅ ìÅòÅ, ùÖÇò§çð Õ½ð, ÜÃòÆð Õ½ð, Ôðô ÚÅãñÅ, ùç¶ô Õ¹îÅðÆ,
ÜÃÇò§çð Õ½ð, ÔðêzÆå Õ½ð, ìñÜÆå Õ½ð, ÃðìÜÆå Õ½ð, ÕðîÜÆå Õ½ð ÁÅÇç 寺
ÇÔñÅòÅ Õî¶àÆ ÁèÆé Ú¾ñç¶ Ô¯ð ÇòÇçÁÕ ÁçÅÇðÁ» çÅ ÃàÅë òÆ î½Ü±ç ÃéÍ
ê³ÜÅìÆ ñÅ×È Õðé ñÂÆ êÅðçðôÆ îÅÔ½ñ çÆ ñ¯ó-ÔðíÜé ñÅÖÅ
çÃÈÔÅ, F éò¿ìð (í¹¾ñð)-ê³ÜÅìÆ î» ì¯ñÆ çÆ À¹µéåÆ Áå¶ ÇÂà ù êÈðÆ åð·»
ñÅ×È Õðé ñÂÆ êÅðçðôÆ îÅÔ½ñ ÇÃðÜä çÆ ñ¯ó þ, å» ÔÆ ÇÂÃù ìäçÅ îÅä
ÃÇåÕÅð Çîñ ÃÕ¶×ÅÍ ÇÂà ׾ñ çÅ êÌ×àÅòÅ Á¾Ü ÇÂ¾æ¶ ÃÌÆ ÔðíÜé ñÅÖÅ (ÃÅìÕÅ
î˺ìð êÅðñÆî˺à) Õ½îÆ Ú¶ÁðîËé ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø ÃîÅÇÜÕ êÇðòðåé ÇìÌ׶â
ê³ÜÅì é¶ ÕÆåÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Ü¶Õð ÕËé¶âÅ ÇòÖ¶ ÇÂÃù çÈÃðÆ íÅôÅ çÅ
çðÜÅ Çç¾åÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ å» ê³ÜÅì ç¶ ×¹Á»ãÆ ðÅÜ ÔÇðÁÅäÅ ÃÈì¶ ÇòÚ
ê¿ÜÅìÆ ù çÈÃðÆ íÅôÅ çÅ çðÜÅ ÇÕª éÔƺ Çç¾åÅ Ç×ÁÅ þ? ôÌÆ ñÅÖÅ é¶
ÇÕÔÅ ÇÕ À¹Ô Ôð Ç÷ñ·¶ ÇòÚ D@@ òðÕð íðåÆ ÕðÕ¶ ÁÅªç¶ B îÔÆÇéÁ» ìÅÁç
ÁÅêäÆ êÅðàÆ ç¶ Â¶Ü¿â¶ ù êÈðÆ åð·» ñÅ×È Õðé×¶Í À¹Ôé» éÅñ Õ½îÆ ÃÕ¾åð
åÆðæ ÇÿØ, ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø í¾êñ Ç÷ñ·Å êÌèÅé, ÜÃÇò¿çð ÇÃ¿Ø îÈÃÅ,
Õ¹ñÇò¿çð ÇÃ¿Ø åÇÔÃÆñ êÌèÅé çÃÈÔÅ, ×¹ðîÆå ÇÃ¿Ø Ç÷ñ·Å îÆå êÌèÅé,
ùðÜÆå ÇÃ¿Ø í¹¾ñð êÌòÅÃÆ íÅðåÆ, Áîð ÇÃ¿Ø îÆå êÌèÅé, ÜÃìÆð ÇÿØ
ÕÅñÅ êÌèÅé à»âÅ, ÃðìÜÆå ÇÿØ, Õîñ îéÜÆå Ç÷ñ·Å Üéðñ ÃÕ¾åð, ôÌÆîåÆ
ÃÇåÁÅ êÌèÅé Á½ðå Çò¿×, ×¹ðçÆê Õ½ð ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
×Ëà ÖêåÕÅð» ù ÁÇèÕÅð» êÌåÆ ÜÅ×ðÈÕ Ô¯ä çÆ ÁêÆñ
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, F éò¿ìð (ÔðêzÆå Õ½ð)-ïôñ âË¯ÇàÕ êÅðàÆ ç¶ êÌèÅé ÜË
ׯêÅñ èÆîÅé Áå¶ êÅðàÆ ÁÅ×È é¶îÆ ñÅñ é¶ Ã»Þ¶ å½ð å¶ ÜÅðÆ ÇÂÕ ÇìÁÅé
ðÅÔÄ ê³ÜÅì ÃðÕÅð òñ¯º ×Ëà ò¿â êÌäÅñÆ ù êÅðçðôÆ ìäÅÀ¹ä ñÂÆ Õ¯ÂÆ òÆ
ÕÅðòÅÂÆ éÅ Õðé Óå¶ ÃÖå ôìç» ÇòÚ Çé¿çÅ ÕÆåÆ å¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÜÅäì¹¾Þ Õ¶
ñ¯Õ» çÆÁ» î¹ôÇÕñ» ù Ô¾ñ éÔÄ ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅÍ Á¾Ü À¹é·» é¶ ÃæÅéÕ ÇÂÕ ×ËÃ
¶ܿÃÆ ç¶ ìÅÔð ñ¿ìÆ ÕåÅð ÇòÚ Öó·¶ ×Ëà ÖêåÕÅð» ù Çîñ¶ Áå¶ À¹é·» çÆÁ»
î¹ôÇÕñ» ù ùÇäÁÅÍ À¹é·» é¶ ÇÂà Ãì¿èÆ å¹ð¿å Ö¹ðÅÕ Áå¶ ÃêñÅÂÆ ÇòíÅ×
ç¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» Áå¶ Õ¿êéÆ ç¶ Ã¶ñ÷ ÁëÃð éÅñ ×¾ñ ÕÆåÆ ÇÜÃ å¶ Â¶.ÁËë.ÁËÃ.ú
î½Õ¶ å¶ êÔ¹¿Ú¶ Áå¶ ÖêåÕÅð» çÆÁ» î¹ôÇÕñ» ù ùäé À¹êð¿å ×Ëà ¶ܿÃÆ
çÅ Õ¿î ÚŬ ÕðòÅÇÂÁÅÍ ÖêåÕÅð» é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ×Ëà çÆ ì¹ÇÕ¿× àËñÆë¯é Óå¶
éÔÄ Ô¹¿çÆ ÇÜà ÕðÕ¶ À¹é·» ù òÅð-òÅð ¶ܿÃÆ ç¶ Ú¾Õð Õ¾ãä¶ êËºç¶ ÔéÍ
ÃÌÆ èÆîÅé é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ×Ëà ÃêñÅÂÆ Ãì¿èÆ Çéïî» ù éÅ å» ÃðÕÅð Áå¶ éÅ
ÔÆ ×Ëà տêéÆÁ» ׿íÆðåÅ éÅñ ñÅ×È Õð ðÔÆÁ» Ôé ÇÜà ÕðÕ¶ ÁÅî ÖêåÕÅð»
çÆ Á¿èÅ è¹¿ç «¾à Öù¾à Ô¯ ðÔÆ þÍ À¹é·» é¶ ÖêåÕÅð» ù ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ
À¹Ô ÁÅêä¶ ÁÇèÕÅð» êÌåÆ ÜÅ×ðÈÕ Ô¯äÍ
×ð× ÇÔÀ±îé Çðñ¶ôé ÁËÕÃÆñ˺à ÁËòÅðâ-@I éÅñ ÃéîÅÇéå
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, F
éò§ìð (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ)-ÇðñÅǧà ǧÃàðÆ Çñî: Ú½ÔÅñ ç¶ ÃÔÅÇÂÕ
òÅÇÂà êzËÜÆâ˺à (ÁËÚ ÁÅð-ÁÅÂÆ ÁÅð.-ÁËÚ.ÁËÃ.ÂÆ) ÃzÆ Áô¯Õ ×ð× é±§
éÅðæ ìËÃà ÇÔÀ±îé Çðñ¶ôé ÁËÕÃÆñ˺à ÁËòÅðâ-@I éÅñ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
À¹Õå ÁËòÅðâ Ç×ÁÅé Üï¯åÆ Ç§ÃàÆÇÚÀ±à ÁÅë îËé¶Üî˺à Á˺â àËÕéÅñ¯ÜÆ
î¹ÔÅñÆ ò¾ñ¯º ÕðòŶ ׶ ÃñÅéÅ ÃîÅð¯Ô î½Õ¶ Ú¶ÁðîËé Ç×ÁÅé Üï¯åÆ ÁÅÂÆ
ÁËî.àÆ Ü¶.ÁËÃ. ì¶çÆ Áå¶ âÅÇÂðËÕàð ÁÅÂÆ àÆ àÆ. Çç¾ñÆ çÆêÕ â¯×ðÅ é¶
ÁÅêä¶ Õð Õîñ» éÅñ Çç¾åÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÁËòÅðâ ÇÃñËÕôé Õî¶àÆ ç¶
ÁÅÂÆ.ÁÅÂÆ. ÁËî.¶. , ÁËÕÃ.ÁËñ. ÁÅð.ÁÅÂÆ. , éËôéñ ÁËÚ ÁÅð âÆ.
éËàòðÕ ì¯ðâ î˺ìð ÜÆ.ܶ.ÁÅÂÆ.ÁËî.àÆ. î˺ìð Áå¶ êçî ÃzÆ Ú§çð î¯Ôé
ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ç×Æå ÃîðÅà ×¹ðçÆê ÇÃ§Ø éÅñ î¯Ô Çí¾ÜÆ ÇîñäÆ
ܦèð, F éò§ìð (Á. ì.)-ÇêÛñ¶ Ççéƺ ô¶ð×ó· (Ç÷ñ·Å Ô¹ÇôÁÅðê¹ð) ÓÚ
ÒÇÂôÕ ÁÅÖ状 å¶ðÅ Õ¾Ö ðÇÔä éÔƺ ç¶äÅÓ ç¶ ðÚ¶åÅ ×ÅÇÂÕ å¶ Ã§×ÆåÕÅð
×¹ðçÆê ÇÃ§Ø Ô¹ð» éÅñ À¹µØ¶ ö÷ñׯ âÅ: ÜÃò§å ÇÃ§Ø ì¶×¯òÅñ, ôÅÇÂð ðåé
àÅÔñòÆ êzèÅé ñ¯Õ ð§× ê¿ÜÅìÆ ÇòÔóÅ àÅÔñÆ, ð§× ÕðîÆ ÃzÆ ÇòÇçÁÅ ÃÅ×ð
ì¶×¯òÅñ çÆ ÔÅ÷ðÆ ÇòÚ Ã§×ÆåîÂÆ ÇîñäÆ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ Ã¹ð Ç×ÁÅé ÓÚ íðê±ð
×¹ðçÆê ÇÃ§Ø é¶ ÁÅêä¶ ÃçÅ ìÔÅð ×Æå» ÓÚ¯º ÕÂÆ ×Æå ùäÅÂ¶Í ÁÅêäÆ
ÕËÇÃà Ô±Õ ìÅð¶ ÇòÃæÅð ÓÚ ç¾ÇÃÁÅ å¶ ÁÅ ðÔÆ éòƺ ÕËÇÃà Òå¶ð¶ ì×ËðÓ
ìÅð¶ Ö¹¾ñ· Õ¶ ×¾ñ» ÕÆåÆÁ»Í ÇÂà ÕËÇÃà ç¶ ×Æå ÔðÇܧçð ì¾ñ, ïð¶é
ð¯÷Æ, âÆ. ÁÅð. èòé, âÅ: ÜÃò§å ì¶×¯òÅñ çÅ ÇñÇÖÁÅ þÍ ×Æå» çÆ îÇÔëñ
ç½ðÅé À¹é·» ¦îÅ Ãî» ð½äÕ ñÅÂÆÍ âÅ: ÜÃò§å ì¶×¯òÅñ, ôÅÇÂð ðåé àÅÔñòÆ
é¶ ÁÅêäÆÁ» ðÚéÅò» ö÷ñ» ç¶ î¹¾Öó¶ ùäÅ Õ¶ îÇÔëñ ù ÚÅð Ú§é ñÅÂ¶Í ÇÂÃ
î½Õ¶ ôÅÇÂð ðåé àÅÔñòÆ ç¶ ç¯ Ö±ìñðå ÕñÅî, Õñî ð±ìÅéÆ å¶ Çê¿Üð çÆ
åñÅô ÜéÅì ×¹ðçÆê ÇÃ§Ø ù í¶à ÕÆå¶ ×Â¶Í ÇîñäÆ ç¶ Ã§ÚÅñÕ ÇòÇçÁÅ ÃÅ×ð
é¶ ÁÅêä¶ Á§çÅ÷ ÓÚ ÇÂà îÇÔëñ ù ÚÅð Ú§é ñÅÂ¶Í ×ÅÇÂÕ ×¹ðçÆê ÇÃ§Ø é¶
ÃÅÇÔåÕ ÃÅæÆÁ» çÅ À¹é·» ç¶ Øð Ú¾ñ Õ¶ ÁÅÀ¹ä ñÂÆ è§éòÅç ÕÆåÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ êz¯: îÅé ÇçØ, ÔðêÅñ ÇÃ§Ø ô¶ðÇ×¾ñ å¶ Ô¯ð ÔÅ÷ð ÃéÍ |
|
|
