ñ¼ñÅ Õåñ Õ»â ÇòÚ éÅî÷ç ÁÅ×È çÆ ô¼ÕÆ ÔÅñå ÓÚ î½å
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (ÁÅÔÈÜÅ)-ÃÅñ B@@C ÇòÚ ÔËì¯òÅñ ÇòÚ ×˺×òÅð Ú¼ñç¶ Õåñ
Õ»â ÁÇéñ Õ°îÅð ñ¼ñŠնà ÇòÚ ê¹Çñà ò¼ñ¯º éÅî÷ç ÕÆå¶ î¹¼Ö ÕÇæå ç¯ôÆ çÆ
ô¼ÕÆ ÔÅñÅå ÇòÚ î½å Ô¯ ÜÅä çÅ îÅîñÅ ÃÅÔîä¶ ÁÅÇÂÁÅ ÔËÍ ÇîÌåÕ çÆ ôéÅÖå
ÁÕÅôçÆê À°ðø ÁÅôÈ òܯ ÕÆåÆ ×ÂÆ ÔË Áå¶ À°Ô Áìç¹ñÅê¹ð ìÃåÆ çÅ ðÇÔä òÅñÅ
ÃÆÍ ê¹Çñà Áé°ÃÅð À°Ô éôÅ Õðé çÅ ÁÅçÆ ÃÆ Áå¶ À°Ã é¶ ìÆå¶ Ççé Ç÷ÁÅçÅ
îÅåðÅ ÇòÚ éôÅ Õð ÇñÁÅ ÃÆ Áå¶ åóÕ¶ ÔÆ À°Ãù ç½ðÅ ÇêÁÅ å¶ À°Ô çî å½ó
Ç×ÁÅÍ ñ¼ñÅ Õåñ Õ»â ÇòÚ ÁÅôÈ ÜîÅéå å¶ ìÅÔð ÁÅÇÂÁÅ ÃÆ, êð À°Ô ÁçÅñå ÇòÚ
ê¶ô éÔƺ Ô¯ ÇðÔÅ ÃÆÍ À°Ã ù í×½óÅ ÕðÅð ç¶ä çÆ ÕÅðòÅÂÆ Ú¼ñ ðÔÆ ÃÆÍ
×Ëð-ÇþÇÖÁÅ ÃàÅø ò¾ñ¯º èðéÅ
«ÇèÁÅäÅ, F éò§ìð (ܶåñÆ)-ê¿ÜÅì Áå¶ Ú§âÆ×ó· êzÅÂÆò¶à ¶Çââ ÕÅñÜ» ç¶
×Ëð-ÇþÇÖÁÅ ÕðîÚÅðÆÁ» çÆ ïÈéÆÁé ç¶ Ã¾ç¶ Óå¶ Á¾Ü ×¹¾Üð»òÅñÅ ×¹ðÈ éÅéÕ
ÖÅñÃÅ ÕÅñÜ ç¶ éÅé-àÆÇÚ§× ÃàÅø çÆ ïÈéÆÁé é¶ Çêz§ÃÆêñ ç¶ çøåð Á¾×¶ ð¯Ã
èðéÅ Çç¾åÅÍ ÇÂà ÇòÚ ñ×í× C@ î˺ìð» é¶ íÅ× ÇñÁÅÍ ð¯Ã èðé¶ ù çì¯èé
ÕðÇçÁ» ïÈÇéà êzèÅé Ã: îÇÔ§çð ÇÃ§Ø ÃÚç¶òÅ é¶ ÃðÕÅð 寺 î§× ÕÆåÆ ÇÕ âÆ.
êÆ. îðÜð çÆ çÈÜÆ ÇÕôå ÜÅðÆ Õðé, êÇÔñÆ ÜéòðÆ B@@F 寺 Ã¯è¶ Ô¯Â¶ éò¶º
åéÖÅÔ ÃÕ¶ñ çÆ é¯àÆÇëÕ¶ôé ÜÅðÆ Õðé Áå¶ ÖÅñÆ Ô¯ÂÆÁ» ÁÃÅîÆÁ» Óå¶ ñ¾×Æ
êÅì§èÆ ù ÔàÅÀ¹ä ìÅð¶ ×Ëð-ÇþÇÖÁÅ ÕðîÚÅðÆÁ» çÆÁ» î§×» å¹ð§å î§éÆÁ» ÜÅäÍ
ܶÕð ÃðÕÅð é¶ î§×» ò¾ñ ÇèÁÅé éÅ Çç¾åÅ å» ïÈéÆÁé çÆÁ» ÔçÅÇÂå» Áé¹ÃÅð
èðé¶ Çç¾å¶ ÜÅä×¶Í ð¯Ã èðé¶ ù Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ Ô¯ð ÁÔ¹ç¶çÅð Ã: ùðÜÆå
ÇÃ§Ø Áð¯óÅ, ÃzÆîåÆ ×¹ðÇî§çð Õ½ð, Ã: ×¹ðÇçÁÅñ ÇçØ, ÃzÆ îçé ñÅñ, Ã:
Ü×îÆå ÇçØ, ÃzÆ çïÅ Ú§ç, ÃzÆ ìçð çÆé Áå¶ Ã: îÇÔ§çð ÇÃ§Ø Ú½ÔÅé é¶
çì¯èé ÕðÇçÁ» î§×» çÆ ÔîÅÇÂå ÕÆåÆÍ
éÅìÅñ× ñóÕÆ Á×òÅ
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (´Å. ð.¸)ê¹ÇñÃ é¶ ðÅÜÆò ×»èÆ ÕÅñ¯éÆ òÅÃÆ ôÅî ñÅñ
×¹êåÅ çÆ ÇôÕÅÇÂå å¶ Õ½ºÃñ Áå¶ ÇÂÕ Ô¯ð ÇÖñÅø èÅðÅ CFC/CFF ÁèÆé նà çðÜ
ÕÆåÅ ÔË, ê¹Çñà êÅà ÇñÖòÅÂÆ î¹ãñÆ Çðê¯ðà ÇòÚ ÇôÕÅÇÂå ÕðåÅ é¶ À°Õå ÕÇæå
ç¯ôÆ À°å¶ À°ÃçÆ AG ÃÅñÅ ñóÕÆ Á×òÅ Õðé çÅ ç¯ô ñ×ÅÇÂÁÅ ÔËÍ
íÅðåÆ Ãà¶à ìËºÕ é¶ AB ÇòÇçÁÅðæä» çÆ êó·ÅÂÆ çÅ Ç÷¿îÅ ÇñÁÅ
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (Çò.êÌ.)-ÃðÕÅðÆ ÃÆéÆÁð ÃËÕ¿âðÆ îÅâñ ÃÕ±ñ êÆ. ¶. ï±.
«ÇèÁÅäÅ ÇòÖ¶ Á¼Ü Ãà¶à ìËºÕ ÁÅø dzâÆÁÅ ò¼ñ¯º Õ¿ÇéÁÅò» ù ÁêéÅÀ°ä Ãì¿èÆ
ê̯×ðÅî ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃîÅ×î ç¶ î¹¼Ö îÇÔîÅé ÁËÃ. ìÆ. ÁÅÂÆ. ç¶ Ö¶åðÆ
êÌì¿èÕ ÃÌÆ åð¹ä ÃÈç Áå¶ êÆ. ¶. ï±. ôÅÖÅ êÌì¿èÕ ÃÌÆ ú. êÆ. ôðîÅ ù
ÇêÌ¿ÃÆêñ ÃÌÆ Ã¿ÜÆò æÅêð, ÁËñÆî˺àðÆ Çò¿× çÆ î¹¼Ö ÁÇèÁÅêÕÅ ÃÌÆîåÆ
çÇò¿çð ÚÅòñÅ, À°ê ÇêÌ¿ÃÆêñ ÃÌÆîåÆ Ã¿çÆê Õ½ð Áå¶ ÕÅîðà ñËÕÚðÅð ÃÌÆ Áé±ê
êÅÃÆ é¶ ÜÆ ÁÅÇÂÁ» ÇÕÔÅÍ ÒÁâÅêôé ÁÅø ×ðñ ÚÅÂÆñâÓ éÅîÆ ÇÂà ê̯×ðÅî åÇÔå
íÅðåÆ Ãà¶à ìËºÕ ò¼ñ¯º ÃÕ±ñ çÆÁ» AB ÇòÇçÁÅðæä» ù ÁêäÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ ÃÌÆ åð¹ä ÃÈç é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ÁËÃ. ìÆ. ÁÅÂÆ. ÇêÛñ¶ ç¯ ÃÅñ» 寺 À°é·»
çÆÁ» ëÆû, òðçÆÁ» Áå¶ ÇÕåÅì» ÁÅÇç çÅ ÖðÚÅ ç¶ ÇðÔÅ ÔËÍ ÇêÌ¿ÃÆêñ ÃÌÆ
æÅêð Áå¶ î¹¼Ö ÁÇèÁÅêÕÅ ÃÌÆîåÆ çÇò¿çð ÚÅòñÅ é¶ ÁËÃ. ìÆ. ÁÅÂÆ. ÁÇèÕÅðÆÁ»,
êÃòÕ Õî¶àÆ ç¶ î˺ìð Áå¶ Ô¯ð Çòô¶ô îÇÔîÅé» çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅÍ
ÃðÕÅð ñ¯Õ» ù ÇÃÔå ÃÔÈñå» ç¶ä ñÂÆ òÚéì¼è-ê̯: ÚÅòñÅ
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (ÇÃÔå
êÌåÆÇéè)-Á½ðå Õ˺Ãð ð¯×» ç¶ îÅÇÔð âÅÕàð» çÆ Õ½îÆ Ã¿ÃæÅ ò¼ñ¯º î¯Ôéç¶ÂÆ
úÃòÅñ Õ˺Ãð àzÆàî˺à Áå¶ ðÆÃðÚ ëÅÀ±â¶ôé «ÇèÁÅäÅ ÓÚ Çå¿é ð¯÷Å Õ½îÆ
ÃÅñÅéÅ ÕÅéëð¿Ã ܯ Á¼Ü 寺 ÕðòÅÂÆ ÜÅ ðÔÆ ÔË çÅ À°çØÅàé ÕðÇçÁ» ÃÌÆîåÆ
ñÕôîÆ Õ»åÅ ÚÅòñÅ ÇÃÔå î³åðÆ ê³ÜÅì é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃîÅÜ ÓÚ ÇÃÔå ÜÅ×ðÈÕåÅ çÆ
ØÅà Ô¯ä ÕÅðé ÁÃƺ åð·»-åð·» çÆÁ» ÇìîÅðÆÁ» ÓÚ ÇØð ðÔ¶ Ô» Áå¶ ìÔ¹å ÃÅðÆÁ»
ÁÇÜÔÆÁ» ÇìîÅðÆÁ» Ôé, ܶÕð ÁÃƺ ÇÂé·» êÌåÆ ÜÅ×ðÈÕ Ô¯Âƶ å» ìÚÅú Õð ÃÕç¶
Ô»Í À°é·» Á¼×¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê³ÜÅì ÃðÕÅð ÃÈì¶ ç¶ ñ¯Õ» ù ã¹ÕòÆÁ» Áå¶ òèÆÁ»
ÇÃÔå ÃÔÈñå» ç¶ä ñÂÆ êÈðÆ åð·» òÚéì¼è ÔËÍ À°é·» Á¼×¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê³ÜÅì
ÃðÕÅð ç¶ ÇÃÔå ÇòíÅ× ò¼ñ¯º ÃðÕÅðÆ ÃÕ±ñ» ÓÚ êó·ç¶ ì¼ÇÚÁ» çÅ î¹øå ÇÂñÅ÷
ÕðòÅÀ°ä ñÂÆ ÃÈì¶ ç¶ éÅîÆ ÔÃêåÅñ» éÅñ ÃîÞ½åÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ ÇÜæ¶ Ççñ ç¶
׿íÆð ÇìîÅðÆÁ» Áå¶ Õ˺Ãð òð×ÆÁ» ÇìîÅðÆÁ» çÅ ÇÂñÅ÷ ÕÆåÅ Ü»çÅ ÔËÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ Óå¶ âÅ: ÁËÃ. ÁËÃ. Ç×¼ñ À°ê Õ°ñêåÆ ìÅìÅ ëðÆç ï±éÆòðÇÃàÆ ëðÆçÕ¯à é¶
ÕÅéëð¿Ã î½Õ¶ ÃîÅ×î ÓÚ Çòô¶ô îÇÔîÅé òܯº ÇôðÕå ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶
ÁËïÃƶôé ÁÅø ×ÅÇÂéÆÕ¯ñ½ÇÜÕ ÁÅéÕÅñ½ÇÜÃà ÁÅø dzâÆÁÅ ç¶ Ú¶ÁðîËé âÅ:
ÕÃå±ðÆ ñÅñ Áå¶ êÌèÅé âÅ: ÁËÃ. Õ¶. Ç×ðÆ , î¹¼Ö êÌì¿èÕ âÅ: ÃåÆô ÜËé Áå¶
ÃÔÅÇÂÕ êÌì¿èÕ âÅ: òÆéÅ ÜËé é¶ òÆ Ã¿ì¯èé ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ âÅ: êÆàð
ÔËéàÜ éÆçðñ˺â, âÅ: Çñúé îÅÃÈ×ð éÆçðñ˺â, âÅ: ï±. âÆ. ìÅëÆéÅ ì¿×ñ½ð,
âÅ: ÃÆ. ìÆ. Õ¯êÆÕð êÈé¶, âÅ: Áð¹ä ì¼åðÅ éòƺ Çç¼ñÆ, âÅ: À±ôÅ ðÅäÆ ê¯ñÆ
ÔËçðÅìÅç, âÅ: ÿå¯ô ÇîéÔÅà ÇôîñÅ, âÅ: Áñìðà Çó×ð ï±. Õ¶. âÅ: ðÅÕ¶ô
Áð¯óÅ, ÁËÃ. Õ¶ çÅà Çç¼ñÆ âÅ: êðæÅ ìÅÃÈ ÕñÕ¼åÅ Áå¶ âÅ: êÌòÆé «ÇèÁÅäÅ
Õ˺Ãð çÆÁ» ò¼Ö-ò¼Ö ÇÕÃî» Óå¶ ÁÅêä¶ êðÚ¶ êó·¶Í ÕÅéëð¿Ã ç½ðÅé Õ˺Ãð
ÔÃêåÅñ çÆ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ç¶ î˺ìð ÜòÅÔð úÃòÅñ, ÁíË úÃòÅñ, Ü¿×Æ ñÅñ úÃòÅñ
Áå¶ éÆñî úÃòÅñ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÔÃêåÅñ ò¼ñ¯º íÇò¼Ö ÇòÚ ÕÅéëð¿Ã»/ÕÅðÜôñÅò» çÆ
ñóÆ ÜÅðÆ ð¼ÖÆ ÜÅò¶×ÆÍ
éôÆñÅ êçÅðæ Ö¹ÁÅ Õ¶ î÷çÈð «¼ÇàÁÅ
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (ÕÌ.Çð.)-ÃæÅéÕ ÃðÅíÅ é×ð ÇòÚ ÁÅ௠ÇðÕôÅ ÇòÚ ÇÂÕ
êÌòÅÃÆ î÷çÈð ù ÇÂÕ é½ÜòÅé ò¼ñ¯º éôÆñÆ ÚÆ÷ Ö¹ÁÅ Õ¶ «¼àä çÅ îÅîñÅ ÃÅÔîä¶
ÁÅÇÂÁÅ ÔËÍ æÅäÅ ÃðÅíÅ é×ð çÆ ê¹Çñà ò¼ñ¯º ÇÂà Ãì¿èÆ ØäÇôÁÅî Õ°îÅð çÆ
ÇôÕÅÇÂå Óå¶ Ççé¶ô Õ°îÅð éÅîÆ é½ÜòÅé ÇÖñÅø èÅðÅ CBH/CHB ÁèÆé նà çðÜ
ÕÆåÅ ÔËÍ ê¹Çñà êÅà ÇñÖòÅÂÆ î¹ãñÆ Çðê¯ðà ÇòÚ ÇôÕÅÇÂå ÕðåÅ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ
À°Ô ìÆå¶ Ççé ÁÅ௠ÇðÕôÅ å¶ ÃðÅíÅ é×ð ò¼ñ ÜÅ ÇðÔÅ ÃÆ ÇÕ ðÃå¶ ÇòÚ À°Ã ù
ÁÅ௠ÇòÚ À°Õå ÕÇæå ç¯ôÆ ÇîÇñÁÅ Áå¶ ÁÅêä¶ ÁÅê ù À°åð êÌç¶ô çÅ ç¼Ã Õ¶
×¼ñ» ÇòÚ ñ×Å ÇñÁÅ, À°Ã é¶ ØäÇôÁÅî ù ÇìÃÕ°à ÖÅä ñÂÆ Çç¼åÅ, ÇÜà ù ÖÅä À°êð¿å
À°Ô ì¶Ô¯ô Ô¯ Ç×ÁÅ Áå¶ ÕÇæå ç¯ôÆ À°Ã êÅïº D@@ ð¹ê¶ çÆ é×çÆ Áå¶
î¯ìÅÂÆñ Ö¯Ô Õ¶ ëðÅð Ô¯ ×Â¶Í ê¹Çñà îÅîñ¶ çÆ Ü»Ú ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ ÔËÍ ÕÇæå
ç¯ôÆ çÆ íÅñ ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ ÔËÍ
Ú¯ðÆô¹çÅ î¯àðÃÅÂÆÕñ ìðÅîç
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (ÁÅÔÈÜÅ)-ê¹ÇñÃ é¶ ìñÇò¿çð ÇÃ³Ø ê¹¼åð ×¹ðÇçÁÅñ ÇóØ
òÅÃÆ ÜòÅÔð é×ð ù Ç×ÌøåÅð ÕðÕ¶ À°Ãç¶ Õì÷¶ ÇòÚ¯º Ú¯ðÆô¹çÅ î¯àðÃÅÂÆÕñ
ìðÅîç ÕÆåÅ ÔËÍ ê¹ÇñÃ é¶ ÕÇæå ç¯ôÆ ÇÖñÅø èÅðÅ CGI/DAA ÁèÆé նà çðÜ ÕÆåÅ
ÔËÍ
îÇÔ§×ÅÂÆ Óå¶ ÕÅì± êÅÀ¹ä ÓÚ Õ¶ºçð ÃðÕÅð éÅÕÅî-êz¯: Ú§ç±îÅÜðÅ
êÇàÁÅñÅ, F éò§ìð (Ü. Ã. çÅÖÅ)-ô¯zîäÆ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ Üéðñ ÃÕ¾åð êz¯; êz¶î
ÇÃ¿Ø Ú§ç±îÅÜðÅ é¶ òèÆ îÇÔ§×ÅÂÆ Áå¶ ÇÕÃÅéÆ Ã§Õà ìÅð¶ Õ¶ºçð ÃðÕÅð ù ç¯ô
Çç§ÇçÁ» î§× ÕÆåÆ þ ÇÕ ÃðÕÅð ÁÃëñ ðÇÔä ÕÅðé ÁÃåÆëÅ ç¶ò¶Í À¹é·» é¶ ÇÕÔÅ
ÇÕ ç¶ô çÅ Ôð òð× ÇÂà ò¶ñ¶ Õ¶ºçð çÆÁ» ×ñå éÆåÆÁ» ÕÅðé îÇÔ§×ÅÂÆ çÆ Ú¾ÕÆ
ÇòÚ Çêà ÇðÔÅ þ êð Õ¶ºçð ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ÇÂà קíÆð Ãî¾ÇÃÁÅ ç¶ Ô¾ñ ñÂÆ Õ¯ÂÆ
òÆ À¹êðÅñÅ éÔƺ ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅÍ Ãׯº À¹ñàÅ î§åðÆ îÇÔ§×ÅÂÆ ð¯Õä 寺 ÁÃîðæ
ðÇÔä ÕðÕ¶ ì¶ìÃÆ ÜÅÇÔð Õð ðÔ¶ Ôé ܯ Ô¯ð òÆ îÅóÆ ×¾ñ þÍ êz¯: Ú§ç±îÅÜðÅ
é¶ ê¿ÜÅì ç¶ Õ»×ðÃÆ ÁÅ×±Á» 鱧 ÇÕÔÅ ÇÕ À¹Ô Õ¶ºçð çÆÁ» ÇÂé·» ì¶ÇÂéÃÅëÆÁ»
Çòð¹¾è ÁÅòÅ÷ À¹áÅÀ¹äÍ êz¯: Ú§ç±îÅÜðÅ é¶ Õ¶ºçð ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ÕäÕ ç¶ íÅÁ
Çò¾Ú B@/- ð¹ê¶ êzåÆ Õ¹Çò§àñ ç¶ ÕÆå¶ òÅè¶ ìÅð¶ êzåÆÕðî êz×à ÕðÇçÁ»
ÇÕÔÅ ÇÕ Õ¶ºçð ÇòÚñÆ Õ»×ðà ÃðÕÅð ò¾ñ¯º Ôî¶ô» ò»× ê¿ÜÅì ç¶ ÇÕÃÅé éÅñ
Õ¯ÞÅ î÷ÅÕ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ þÍ
àð»Ãê¯ðà î§åðÆ Á¾×¶ ùå§åðåÅ ÃËéÅéÆÁ» çÆ ×¹ÔÅð
êÇàÁÅñÅ, F éò§ìð (ÚÅòñÅ)-Ç÷ñ·Å ùå§åðåÅ ÃËéÅéÆÁ» (êzòÅéå) ç¶ Ç÷ñ·Å
êzèÅé Ã: î¯Õî ÇÃ§Ø é§ìðçÅð, Ã: ÁÜÆå ÇÃ§Ø ÜËÖó, Ã: î¯Ôé ÇçØ, ÃzÆ ðÅî î±ðåÆ
êzÇþè ùå§åðåÅ ÃËéÅéÆÁ» é¶ ê¿ÜÅì ç¶ àð»Ãê¯ðà î§åðÆ ÃzÆ î¯Ôé ñÅñ ç¶
êÅà ׹ÔÅð ñ×ÅÂÆ þ ÇÕ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ç¶ ÁÅç¶ô Áé¹ÃÅð Ç÷ñ·Å ÇâêàÆ ÕÇîôéð»
ç¶ êzòÅéå ùå§åðåÅ ÃËÇéÕ» ù ÇÂÕ ÃÅæÆ Ãî¶å ܯ î¹ëå êÅà ÜÅðÆ Õð ð¾Ö¶ Ôé,
À¹é·» êÅû Á§çð ÃÅë å½ð Óå¶ ÇñÇÖÁÅ Ç×ÁÅ þ ÇÕ êËêñ ð¯âò¶÷ àð»Ãê¯ðà
ÕÅðê¯ð¶ôé å¶ ê¿ÜÅì ð¯âò¶÷ çÆÁ» ÃÅðÆÁ» ì¾Ã» ÇòÚ ÇÜæ¶ òÆ Ü»çÆÁ», ù ÃðÕÅð
ò¾ñ¯º êzòÅéå ùå§åðåÅ ÃËÇéÕ» ù ÇÂÕ ÃÅæÆ Ãî¶å î¹ëå Ãëð Õðé çÆ ÇÂÜÅ÷å þÍ
ñ¶ÇÕé âÆ.ñËÕà Áå¶ Ã¹êð âÆñËÕà îÅÇñÇÜÜ êzäÅñÆ ÁèÆé ܯ ì¾Ã» Ú¾ñ ðÔÆÁ» Ôé,
Õ§âÕàð ìËáä çÆ ÁÅÇ×ÁÅ éÔƺ Çç§ç¶, ܯ ùå§åðåÅ ÃËéÅéÆ ìËá Ç×ÁÅ Ô¯ò¶ éÅñ
ç¹ðÇòòÔÅð ÕÆåÅ Ü»çÅ þÍ
êzîÅä± ÇìÜñÆ Øð ê¿ÜÅì ÓÚ éÔƺ ñ¾×äÅ ÚÅÔÆçÅ-ÇñìóÅ
ì¾ÃÆ êáÅä», F éò§ìð (ð¹êÅñ)-ñ¯Õ ÃíÅ ÔñÕÅ ëåÇÔ×ó· ÃÅÇÔì 寺 üä¶ ×¶
ùÖç¶ò ÇÃ§Ø ÇñìóÅ é¶ ÇÕÔÅ þ ÇÕ À¹Ô ÃðÔ¾çÆ Ã±ìÅ Ô¯ä ÕÅðé ê¿ÜÅì ÇòÚ
êzîÅä± ÇìÜñÆ êñ»à ñÅÀ¹ä ç¶ Ô¾Õ ÇòÚ éÔÆºÍ ÇÂÔ ×¾ñ À¹é·» é¶ Ö¶óÅ ç¶
ÃðÕÅðÆ ÔÃêåÅñ ÇòÚ ìzÔî Ç×ÁÅéÆ Ã§å ÁÜÆå ÇÃ§Ø Ô§ÃÅñÆ òÅÇñÁ» çÆ ÃðÕðç×Æ
ÇòÚ Ú¾ñ ðÔ¶ G ð¯÷Å Á¾Ö» ç¶ î¹ëå ÁÅêz¶ôé Õ˺ê ç¶ ç½ð¶ Ã ê¾åðÕÅð»
ò¾ñ¯º ê¹¾Û¶ ÜÅä Óå¶ ÕÔÆÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Õ¶ºçðÆ ÇìÜñÆ ò÷Æð ùôÆñ Õ¹îÅð
Çô§ç¶ é¶ ÇÂÕ ÇÚ¾áÆ ÇñÖÕ¶ ê¿ÜÅì ç¶ î¹¾Ö î§åðÆ ù ÇÕÔÅ ÃÆ ÇÕ ÇìÜñÆ çÆ
Ãî¾ÇÃÁÅ ç¶ Ô¾ñ ñÂÆ Ç÷ñ·ÅòÅð Õî¶àÆÁ» ìäÅÂÆÁ» ÜÅä êz§å± ÃðÕÅð é¶ ÇÂÃ
ÇÚ¾áÆ ù ëÇð¾÷ ÇòÚ ð¾Ö Çç¾åÅ Ô¯ÇÂÁÅ þÍ Ã: ÇñìóÅ é¶ ÇÂñ÷Åî ñÅÇÂÁÅ ÇÕ
ìÅçñ êÇðòÅð çÆÁ» Çìé» êðÇîà ÚñçÆÁ» ì¾Ã» ù ÚËÕ éÔƺ ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ À¹é·» ç¶ éÅñ îÅðÇÕà Õî¶àÆ ÃðÇÔ§ç ç¶ ÃÅìÕÅ Ú¶ÁðîËé ÃÅè± ðÅî
í¾àîÅÜðÅ, Ôðî¯ÇÔ§çð ÇÃ§Ø ÔðÜÆ Áå¶ ÁîÇð§çð ÇÃ§Ø ÇñìóÅ òÆ î½Ü±ç ÃéÍ
ÃðÆé ÃÅæÆÁ» Ãî¶å Çôò ÃËéÅ ìÅñ áÅÕð¶ ÓÚ ôÅÇîñ
êÇàÁÅñÅ, F éò§ìð (ÁÅÔñ±òÅñÆÁÅ)-Çôò ÃËéÅ ÇÔ§ç¹ÃåÅé ù À¹Ã ò¶ñ¶ åÕóÅ ÞàÕÅ
ñ¾×Å Ü篺 À¹Ãç¶ ÃÅìÕÅ ï±æ Çò§× êzèÅé ÃzÆ ðÅÔ¹ñ ÃðÆé ÁÅêä¶ Ã˺Õó¶ ÃÅæÆÁ»
Ãä¶ Çôò ÃËéÅ ìÅñ áÅÕð¶ ÇòÚ ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ Çôò ÃËéÅ ìÅñ áÅÕð¶ ç¶
îÆå êzèÅé ê¿ÜÅì ÃzÆ ÔðÆô Çç×ñÅ é¶ ÃzÆ ÃðÆé çÅ Çôò ÃËéÅ ìÅñ áÅÕð¶ ÇòÚ
ÁÅÀ¹ä Óå¶ ÃòÅ×å ÕðÇçÁ» À¹é·» ù Ç÷ñ·Å ï±æ Çò§× çÅ êzèÅé òÆ Çéï¹Õå Õð
Çç¾åÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃzÆ Çç×ñÅ é¶ ðÅÔ¹ñ ÃðÆé å¶ À¹é·» ç¶ ÃÅæÆÁ» ù ÇÃð¯êÅú
êÅ Õ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅÍ
ÃËéÅ ç¶ ÁÃñ·Å í§âÅð 鱧 õåðÅ êËçÅ Õð ðÔ¶ é¶ ÇÕÃÅé
â¶ðÅì¾ÃÆ, F éò§ìð (Õðî ÇçØ)-ÁÃñÅ Çâê± ç¾êð ç¶ é¶ó¶ Ãõå êÅì§çÆ ç¶ ìÅòܱç
ÇÕÃÅé» ò¾ñ¯º Þ¯é¶ çÆ êðÅñÆ é±§ Ö¹¾ñ·¶ÁÅî Á¾× ñ×ÅÂÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ ÇÂÔ
ÕÅðòÅÂÆ òÅåÅòðä ç¶ ñÂÆ å» é¹ÕÃÅéç¶Ô þ ÔÆ, ÃËéÅ ç¶ Ã§ò¶çéôÆñ ÁÃñÅ í§âÅð
çÆ Ã¹ð¾ÇÖÁÅ ç¶ ñÂÆ òÆ ÖåðéÅÕ þÍ þðÅéÆ çÆ ×¾ñ þ ÇÕ ÃËéÅ Áå¶ êzôÅÃé é¶
ÇÂà ÖåðéÅÕ ÕÅðòÅÂÆ çÅ Õ¯ÂÆ é¯Çàà éÔƺ ÇñÁÅÍ Çâë˺à ÁËÕà AI@C ç¶ åÇÔå
ç¾êð ÃÇæå ÃËéÅ ç¶ ÁÃñÅ í§âÅð ç¶ ÁÅñ-ç¹ÁÅñ¶ ÇòÚ B@@@ ×Ü Ö¶åð ÓÚ ÇéðîÅä
ÕÅðÜ å¯º ÇÂñÅòÅ Á¾× ñ×ÅÀ¹ä çÆ ÕÅðòÅÂÆ ê±ðÆ åð·» ì§ç þÍ Çâê± ÇòÚ íÅðÆ
åìÅÔÆ îÚÅÀ¹ä òÅñ¶ ÁÃñ¶ çÆ Ã¹ð¾ÇÖÁÅ ç¶ î¾ç¶é÷ð ÇÂà ֶåð ÇòÚ ×§éÅ, ÚðÆ,
î¾ÕÆ ÁÅÇç À¹µÚÆÁ» ëÃñ» À¹×ÅÀ¹ä Óå¶ òÆ êÅì§çÆ þÍ ÇÂà çÆ À¹¦ØäÅ Õðé Óå¶
ÃËéÅ Ô¹ä å¾Õ çðÜé» ñ¯Õ» 鱧 é¯Çàà ÜÅðÆ Õðé 寺 ÇÂñÅòÅ À¹é·» ç¶ ÇÖñÅø
ÁËë. ÁÅÂÆ. ÁÅð. òÆ çðÜ ÕðÅÀ¹ºçÆ ÁÅÂÆ þÍ êð§å± ìÆå¶ ÇÂ¾Õ Áðö 寺 ÇÂÔ
ÕÅðòÅÂÆ èó¾ñ¶ éÅñ ÜÅðÆ þÍ éÅ ÃËéÅ, éÅ êzç±ôä ð¯ÕæÅî ì¯ðâ Áå¶ éÅ ÔÆ
ÃæÅéÕ êzôÅÃé ÇÂÃçÅ é¯Çàà ñË ÃÇÕÁÅ þÍ Á¾Ü ÁÃñÅ Çâê± ç¶ ÃÆîÅ ç¶ îÇÔ÷ E@
×Ü çÆ ç±ðÆ Óå¶ òÆ ÁîñÅñÅ Áå¶ ÚÇâÁÅñÅ ç¶ ÕÂÆ ÇÕÃÅé Þ¯é¶ çÆ êðÅñÆ é±§
Á¾× ñ×Å Õ¶ éôà Õðç¶ ç¶Ö¶ ×Â¶Í ÃËéÅ ç¶ ÇÕö ÁÇèÕÅðÆ é¶ ÇÂÃçÅ é¯Çàà éÔƺ
ÇñÁÅÍ ÇÂà ìÅð¶ Çâê± ç¶ ÇâêàÆ Õî»â˺à Õðéñ Ã§è± é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃËéÅ Ô¹ä
å¾Õ çðÜé» ÇÕÃÅé» ç¶ ÇÖñÅø îÅîñ¶ çðÜ ÕðòÅ ü¾ÕÆ þÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ êzôÅÃé
鱧 òÆ Ú½ÕÃÆ òðåä ç¶ Çéðç¶ô Çç¾å¶ ׶ ÔéÍ À¹Ô ÇÂà ìÅð¶ ê¿ÚÅÇÂå Áå¶
êzôÅÃé 寺 Çðê¯ðà åñì Õðé 寺 ÇÂñÅòÅ Ö¹ç òÆ Ö¶å» çÅ ç½ðÅ ÕðÕ¶ ÕÅðòÅÂÆ
Õðé׶Í
ÁîðÆÕŠ寺 ÁŶ ð¯àðÆ î˺ìð» çÅ ÃòÅ×å
ðÅÜê¹ðÅ, F éò§ìð (í¯ñÅ)-Á¾Ü ðÅÜê¹ðÅ ÇòÖ¶ ÁîðÆÕÅ ç¶ êz»å òðÜÆÇéÁŠ寺
ÁÅÂÆ àÆî Ü篺 ÇÂ毺 ç¶ êà¶ñ êìÇñÕ ÃÕ±ñ ÇòÚ êÔ¹§ÚÆ å» î˺ìð» ò¾ñ¯º
Çé¾ØÅ ÃòÅ×å ÕÆåÅ, ÇÜé·» ÇòÚ êà¶ñ ÃÕ±ñ ç¶ îÆå êzèÅé ÇòÜË ×¹êåÅ, Ö÷ÅéÅ
ÃËÕàðÆ îÇÔ§çð ÃÇÔ×ñ Áå¶ ÃæÅéÕ ð¯àðÆ Õñ¾ì ç¶ ÃËÕàðÆ ÃzÆ ÇòÜË òðîÅ Çòô¶ô
å½ð Óå¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ ÁîðÆÕÅ çÆ àÆî ò¾ñ¯º ÃÕ±ñ ç¶ ò¾Ö-ò¾Ö ÕîÇðÁ» ÇòÚ ÜÅ Õ¶
ì¾ÇÚÁ» ù ÕðòÅÂÆ ÜÅ ðÔÆ êó·ÅÂÆ ìÅð¶ òÆ ÇéðÆÖä ÕÆåÅ ÇÜé·» ò¾ñ¯º ÃÕ±ñÆ
ì¾ÇÚÁ» çÅ ÇþÇÖÁÅ Ãåð Ú§×Å Ô¯ä å¶ Ö¹ôÆ êz×à ÕÆåÆÍ Á§å ÇòÚ ÃÕ±ñ îËé¶Üî˺à
ò¾ñ¯º ìÅÔ𯺠ÁÅÂÆ àÆî ù ïÅç×ÅðÆ ÇÚ§é· å¯Ôë¶ ç¶ ð±ê ÇòÚ í¶à ÕÆå¶Í
â¶ðÅì¼ÃÆ ÓÚ åÇÔÃÆñ ê¾èðÆ ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ
â¶ðÅì¾ÃÆ, F éò§ìð (Õðî ÇçØ)-ÃæÅéÕ ÁËÃ. ÁËÃ. ÜËé ×ðñ÷ ÃÆéÆÁð ÃËÕ§âðÆ
ÃÕ±ñ ÇòÖ¶ ç¯ Ççé» åÇÔÃÆñ ê¾èðÆ ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ Ç÷ñ·Å ÇþÇÖÁÅ ÁøÃð (ÃË.
ÇÃ.) Çéð§Üé ÇÃ§Ø Õ¾Ã¯ÁÅäÅ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ÕðòÅÂÆ ×ÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ îéÜÆå Õ½ð
âÅñÆ êzèÅé é×ð Õ½ºÃñ â¶ðÅì¾ÃÆ é¶ ìå½ð î¹¾Ö îÇÔîÅé ÇôðÕå ÕÆåÆ Áå¶ Ü¶å±
àÆî» é±§ ÇÂéÅî ò§â¶Í ÃzÆîåÆ Ç´ôéÅ ôðîÅ Çêz§ÃÆêñ ÁËÃ. ÁËÃ. ÜËé ×ðñÜ
ÃÆéÆÁð ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ â¶ðÅìÃÆ Çòô¶ô å½ð Óå¶ ÔÅ÷ð Ô¯Â¶Í ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ
ÃzÆ ðî¶ô Õ¹îÅð Ç÷ñ·Å ÃÅǧà ùêðòÅÂÆ÷ð, ìñç¶ò ÇÃ§Ø Áå¶ Õ§òñÜÆå ÇÃ§Ø çÆ
ç¶Ö-ð¶Ö Ô¶á Ô¯ÂÆÍ ÇÂà êzçðôéÆ ÇòÚ ÃÆéÆÁð ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ» ç¶ AB, ÃËÕ§âðÆ
ÃÕ±ñ» ç¶ EE Áå¶ Çîâñ ÃÕ±ñ» ç¶ BH îÅâñ êzçðÇôå ÕÆå¶ ×Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ ԯ¶
êzôé¯åðÆ î¹ÕÅìñ¶ Çò¾Ú Õ¹ñçÆê ôðîÅ Áå¶ ×¹ðîÆå ÇÃ§Ø ÃîׯñÆ çÆ àÆî êÇÔñ¶,
ÇÃîðé Õ½ð å¶ ðÅÜÇò§çð Õ½ð çëðê¹ð çÆ àÆî ç±Ü¶ Áå¶ é¶ÔÅ ðÅäÆ å¶ ì¶ìÆ ÇÜÀ±ñÆ
çÆ àÆî åÆÃð¶ ÃæÅé Óå¶ ðÔÆÍ ê¯Ãàð ìäÅÀ¹ä ç¶ î¹ÕÅìñ¶ Çò¾Ú DI ÇòÇçÁÅðæÆÁ»
é¶ ÇÔ¾ÃÅ ÇñÁÅ, ÇÜà Çò¾Ú é¶ÔÅ î¹ìÅÇðÕê¹ð êÇÔñ¶, ×¹ðܧà ÇÃ§Ø ç±Ü¶ Áå¶
éÆå± â¶ðÅìÃÆ åÆܶ ÃæÅé Óå¶ ðÔÆÍ ÃÆéÆÁð ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ» ç¶ æÆî é§: A ÇòÚ
òÇð§çðÜÆå ÇÃ§Ø ÇçÁÅñê¹ðÅ êÇÔñ¶, æÆî é§: C ÇòÚ ñÅñó± çÆ êzò¶ô êÇÔñ¶ å¶
ÇçÁÅñê¹ðÅ çÆ àÆî ç±Ü¶ ÃæÅé Óå¶, æÆî é§: E Çò¾Ú î¹ìÅÇðÕê¹ð çÆ îù ðÅäÆ
êÇÔñ¶, ÇçÁÅñê¹ðÅ çÅ ×¹ðêzÆå ÇÃ§Ø ç±Ü¶, æÆî é§: F Çò¾Ú ÃÅÕôÆ îÇÔåÅ ñÅñó±
êÇÔñ¶ Áå¶ ÇçÁÅñê¹ðŠ寺 ùÖÇò§çð ÇÃ§Ø ç±Ü¶, ÃËÕ§âðÆ ê¾èð ç¶ æÆî é§: A
Çò¾Ú ê±ÜÅ Õ¹îÅðÆ â¶ðÅìÃÆ êÇÔñ¶, ðÜéÆ ñÅñó± ç±Ü¶ å¶ ìñìÆð Õ¹îÅð ðÅî×ó·
í¹¾âÅ åÆܶ, æÆî é§: B ÇòÚ ×¹ðçÆê ÇÃ§Ø î¹ìÅÇðÕê¹ð, ×¹ðÜÆå ÇÃ§Ø åÇçìñÆ
Áå¶ ×îç±ð ÇÃ§Ø ñÅñó± ´îòÅð êÇÔñ¶, ç±Ü¶ å¶ åÆܶ, æÆî é§: C ÇòÚ ñÕôîÆ â¶ðÅì¾ÃÆ,
ðÜéÆ ç¶òÆ â¶ðÅì¾ÃÆ å¶ Áé±ê Õ½ð ñÅñó±, æÆî é§: D ÇòÚ îîåÅ â¶ðÅì¾ÃÆ,
ñÖÇò§çð ÇÃ§Ø í»Öðê¹ð å¶ ×¹ðܧà ÇÃ§Ø ÃðÃÆäÆ, æÆî é§: E ÇòÚ î¹Õ¶ô Õ¹îÅð
î¹Õ§çê¹ð, çÆê ÇÃ§Ø í»Öðê¹ð å¶ çÇò§çð ÇÃ§Ø çëðê¹ð, æÆî é§:F ÇòÚ ê±ÜÅ
í»Öðê¹ð, ÇòÕðî ôðîÅ å¶ Ã§Ü¶ ÖÅé ÇçÁÅñê¹ðÅ ´îòÅð êÇÔñ¶, ç±Ü¶ Óå¶ åÆܶ
ÃæÅé Óå¶ ðÔ¶Í Çîâñ ê¾èð ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ ÃðÃÆäÆ çÅ ê¿ÕÜ
Õ¹îÅð êÇÔñ¶, ðÅîê¹ð çÅ ×¹ðÇܧçð ÇÃ§Ø ç±Ü¶ å¶ ÃÆåÅ å¶ ÇéèÆ ÜËé ÃÕ±ñ â¶ðÅì¾ÃÆ
åÆܶ ÃæÅé Óå¶ ðÔÆÁ»Í ÁÇèÁÅêÕ» ç¶ ÕðòŶ íÅôä î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ Ã¹ð¶ô Õ¹îÅð
ÃðÕÅðÆ Çîâñ ÃÕ±ñ îÆÁ»ê¹ð, ùðÜÆå Õ½ð ÃðÕÅðÆ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ ç¾êð, ê±éî ôðîÅ
Ã.Ã.Ã.Ã. ñÅñó± ´îòÅð êÇÔñ¶, ç±Ü¶ å¶ åÆܶ ÃæÅé Óå¶ ðÔ¶Í ÇÂà î½Õ¶ ÃÕ±ñ»
ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ò¾ñ¯º ÃÇíÁÅÚÅðÕ êz¯×ðÅî òÆ ê¶ô ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
îé¹¼ÖÆ ÁÇèÕÅð ÕÇîôé ù ÇîñäÅ ÇÂÕ ë¯ÕÆ
ô¯Ôðå-êÇâÁÅñÅ
Öðó, F éò§ìð (ܧâê¹ðÆ)-Õ»×ðÃ ç¶ ÃÆéÆÁð ÁÅ×± ðÅÜìÆð ÇÃ§Ø êÇâÁÅñÅ Áå¶
Ü×çÆô ÇÃ§Ø ÖÅñÃÅ Üéðñ ÃÕ¾åð ÇÕÃÅé-îÜç±ð Õ»×ðà Ã˵ñ é¶ ÇÕÔÅ þ ÇÕ BE ÃÅñ
ìÆå ÜÅä Óå¶ AIHD ç§Ç×Á» ç¶ ç¯ôÆÁ» ÇÖñÅë ôz¯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ êzèÅé Ã:
ùÖìÆð ÇÃ§Ø ìÅçñ å¶ Ô¯ð ÁÕÅñÆ ÁÅ×±Á» çÅ Çç¾ñÆ ÇòÖ¶ îé¾¹ÖÆ ÁÇèÕÅð ç¶
ÕÇîôé ù ÇîñäÅ ÇÂ¾Õ ë¯ÕÆ ô¯Ôðå ÔÅÃñ Õðé ç¶ ìðÅìð þÍ À¹é·» ÁÕÅñÆ çñ ç¶
êzèÅé Ã: ùÖìÆð ÇÃ§Ø ìÅçñ ù ê¾¹ÇÛÁ» ÇÕ À¹Ô ñ¯Õ» ù ç¼Ãä ÇÕ Ü篺 Õ¶ºçð
Çò¾Ú ÁËé. âÆ. ¶ çÆ ÃðÕÅð ÃÆ Áå¶ À¹Ã Çò¾Ú À¹Ô ðÅÜ î§åðÆ òÆ Ãé å» À¹Ã
Ã À¹é·» ëÃà àðËÕ ÁçÅñå» ÇÕª éÔƺ ìäÅÂÆÁ» å¶ Çç¾ñÆ ç§Ç×Á» ç¶ ç¯ôÆÁ»
ù Ã÷ÅòÅ ÇçòÅÀ¹ä ñÂÆ ÇÕª ü¼ê èÅðÆ Ô¯ÂÆ ÃÆÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Á¾Ü Çç¾ñÆ
ç§Ç×Á» ç¶ êÆó·å» ù ÇÂéÃÅë éÅ ÇîñäÅ òÆ ç¶ô ç¶ ñ¯Õå§åð Óå¶ ÕÅñÅ è¾ìÅ þÍ
ÇÂà î½Õ¶ À¹¹é·» éÅñ çñÜÆå ÇÃ§Ø ÃËäÆ, îéÆ ôðîÅ êzèÅé ï±æ Õ»×ðà ôÇÔðÆ,
ÔðÇܧçð ÇÃ§Ø é¾æ± îÅÜðÅ å¶ Ç§çðÜÆå ÇÃ§Ø òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
î¯çÆ Üéðñ îËé¶Üð (êñÅÇé§×) ìä¶
êÇàÁÅñÅ, F éò§ìð (çÅÖÅ)-ÃzÆ ÁÅð. âÆ. î¯çÆ é¶ Ãà¶à ìËºÕ ÁÅë êÇàÁÅñÅ ç¶
þâ ÁÅÇëà ÇòÖ¶ ìËºÕ ç¶ éò¶º Üéðñ îËé¶Üð êñÅÇé§× Áå¶ ÇâòËñêî˺à òܯº
ÁÔ¹çŠçíÅÇñÁÅÍ Ãà¶à ìËºÕ ÁÅë êÇàÁÅñÅ ÇòÚ ÁÅÀ¹ä 寺 êÇÔñ» ÃzÆ î¯çÆ Ãà¶à
ìËºÕ ÁÅë ìÆÕÅé¶ð Áå¶ ÜËê¹ð ÇòÚ ìå½ð ÇâêàÆ Üéðñ îËé¶Üð (ǧâÃàðÆÁñ
ê¹éðòÅà Áå¶ ÇðÕòðÆ) òܯº Õ§î Õð ðÔ¶ ÃéÍ ÃzÆ î¯çÆ é¶ ÁÅêä¶ ì˺ÇÕ§× ÜÆòé
çÆ ô¹ð±ÁÅå AIGB ÇòÚ Ãà¶à ìËºÕ ÁÅë ìÆÕÅé¶ð, ÜËê¹ð 寺 ÕÆåÆÍ À¹é·» é¶
ÕÂÆ îÔ¾åòê±ðé ÁÔ¹ÇçÁ» Óå¶ Õ§î ÕÆåÅ þÍ
×îÅâÅ òñ¯º üå ÕÅñ¯éÆÁ» ç¶ éÕô¶ êÅà Õðé Óå¶ ñ×ÅÂÆ ð¯Õ ÔàÅÂÆ ÜÅò¶
÷ÆðÕê¹ð, F éò³ìð (ÁòåÅð ÇóØ)-ÕðÆì â¶ã ÃÅñ êÇÔñ» ×îÅâÅ òñ¯º Ö¶åð çÆÁ»
üå ÕÅñ¯éÆÁ» ù ÕÇæå ðÈê ÇòÚ éÜÅÇÂ÷ ÕðÅð ç¶ Õ¶ ÇÂé·» ÕÅñ¯éÆÁ» ç¶ éÕô¶
êÅà Õðé Óå¶ ñ×ÅÂÆ ð¯Õ ÕÅðé é×ð Õ½ºÃñ ù ñ¼Ö» ð°ê¶ çÅ ØÅàÅ êË ÇðÔÅ ÔËÍ
é×ð Õ½ºÃñ òñ¯º ×îÅâÅ ù ì¶éåÆ ÕðÕ¶ ÇÂé·» ÕÅñ¯éÆÁ» ç¶ éÕö êÅà Õðé Óå¶
ñ×ÅÂÆ ð¯Õ ÔàÅÂÆ ÜÅò¶Í ÜÅäÕÅðÆ Áé°ÃÅð ×îÅâÅ é¶ ÕðÆì â¶ã ÃÅñ êÇÔñ»
ÕÅñ¯éÅÂÆÜð» òñ¯º ×îÅâÅ òñ¯º åËÁ ÕÆå¶ Çéïî» çÆ Áäç¶ÖÆ ÕðÕ¶ ÕÅñ¯éÆ Õ¼àä
ÕÅðé Ö¶åð çÆ ×ðÆé ÇÃàÆ, îîåÅ ÁËéÕñ¶ò, ÇÕzôéÅ ÁËéÕñ¶ò, ×ä¶ô ÇòÔÅð, ìóå
ÇòÔÅð ë¶÷ ǼÕ, ôÕåÆ ÁËéÕñ¶ò Áå¶ ñÛîÆ ÁËéÕñ¶ò ÕÅñ¯éÆ ç¶ éÕô¶ êÅà Õðé
Óå¶ ð¯Õ ñ×Å Çç¼åÆ ÃÆÍ ÇÜà ÕÅðé ÇÜ¼æ¶ ñ¯Õ» ù Áêä¶ îÕÅé ÇòÚ êz¶ôÅéÆ çÅ
ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ êË ÇðÔÅ ÔËÍ À°µæ¶ éÕö êÅÃ é» Ô¯ä ÕÅðé é×ð Õ½ºÃñ çÆ ÁÅîçé
Óå¶ òÆ îÅóÅ ÁÃð êË ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂé·» ÕÅñ¯éÆÁ» ç¶ òÃéÆÕ» çÅ ÕÇÔäÅ ÔË ÇÕ À°é·»
é¶ ñ¼ÖÅ ð°ê¶ ñ×Å Õ¶ ÇÂé·Å ÕÅñ¯éÆÁ» ÇòÚ ÁêäÅ Øð òÃÅÀ°ä çÆ Ã¯ÚÆ ÃÆ êð
ÇÂé·Å ÕÅñ¯éÆÁ» ç¶ éÕö êÅà éÅ Ô¯ä ÕÅðé À°é·Å é°³ íÅðÆ Çç¼Õå» Þ¼ñäÆÁ»
êË ðÔÆÁ» ÔéÍ ÇÕzôéÅ ÁËéÕñ¶ò ç¶ ÇÂ¼Õ òÃéÆÕ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À°Ã é¶ ìËºÕ å¯º
ÕðÜÅ ñË Õ¶ îÕÅé ÖðÆÇçÁÅ ÃÆ êð îÕÅé éÅ ìäé À°Ã ù ìËºÕ çÅ ÇòÁÅÜ íðéÅ êË
ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂà Ãì³èÆ é×ð Õ½ºÃñ ç¶ êzèÅé éÇð³çð ôðîÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ é×ð
Õ½ºÃñ òñ¯º ×îÅâÅ ù ÇÂé·» ÕÅñ¯éÆÁ» À°µå¶ ñ×ÅÂÆ ð¯Õ ÔàÅÀ°ä ñÂÆ ì¶éåÆ
ÕÆåÆ ×ÂÆ ÔË Áå¶ îÅîñ¶ çÅ Û¶åÆ ÔÆ Õ¯ÂÆ Ôñ ÇéÕñä çÆ ÁÅà ÔËÍ
êàòÅð ï±éÆÁé ç¶ êÌèÅé 鱧 î¹Á¼åñ Õðé çÆ ÇÃëÅðô 鱧 ñË Õ¶ Ãî±Ô ÃàÅø èðé¶

â¶ðÅì¾ÃÆ, F éò§ìð (Õðî ÇçØ)-ÁËÃ. âÆ. ÁËî. ò¾ñ¯º çÆ ðËòÆÇéÀ± êàòÅð ï±éÆÁé
â¶ðÅì¾ÃÆ ç¶ êzèÅé 鱧 î¹¾Áåñ Õðé çÆ ÇÃëÅðô 鱧 ñË Õ¶ ÃîÈÔ êàòÅðÆ, ÕÅùéׯ,
Áð÷Æ éòÆÃ, òÕÆñ å¶ åÇÔÃÆñ çÅ Ãî±Ô ÃàÅø Õ§îÕÅÜ ì§ç ÕðÕ¶ ÁäÇî¼æ¶ Ã
ñÂÆ èðé¶ Óå¶ ìËá Ç×ÁÅÍ À¹Õå î¹ñÅ÷î» ò¾ñ¯º Õ§îÕÅÜ ì§ç Õð ç¶ä ÕÅðé ñ¯Õ»
鱧 íÅðÆ êz¶ôÅéÆ çÅ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ ÇêÁÅÍ ï±éÆÁé ç¶ êzèÅé å¶ êàòÅðÆ ÜÃêÅñ
ÇÃ§Ø é¶ ç¯ô ñÅÇÂÁÅ ÇÕ À¹Ô åÇÔÃÆñçÅð 寺 àËñÆë±é Óå¶ ÁÅÇ×ÁÅ ñË Õ¶
ÜÆðÕê¹ð çÆ ìÜŶ ×¹ñÅì×ó· ÇòÖ¶ ÇéôÅéç¶ÔÆ çÅ Õ§î ÇéêàÅ ÇðÔÅ ÃÆ êð§å±
ÁËÃ. âÆ. ÁËî. Áå¶ åÇÔÃÆñçÅð é¶ À¹é·» 鱧 î½Õ¶ Óå¶ ×ËðÔÅ÷ð ç¾Ã Õ¶ âÆ.
ÃÆ. î¹ÔÅñÆ å¯º À¹é·» çÆ î¹Á¾åñÆ çÆ ÇÃøÅðô Õð Çç¾åÆ þÍ èðéÕÅðÆÁ» é¶
êzôÅÃé ç¶ ÇÖñÅø ܧî Õ¶ éÅÁð¶ìÅ÷Æ òÆ ÕÆåÆÍ À¹èð ÁËÃ. âÆ. ÁËî. ÃzÆ ê¹éÆå
ׯÇÂñ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ô ÜÆðÕê¹ð ÇòÚ ÇòòÅçå ÷îÆé ìÅð¶ Õ¹Þ î½ÕÅ ç¶Öä ñÂÆ
׶ ÃéÍ ÔøåÅ êÇÔñ» ÇñÖåÆ Çéðç¶ô» ç¶ ìÅòܱç êàòÅðÆ ÜÃêÅñ ÇÃ§Ø î½Õ¶ Óå¶
éÔƺ êÔ¹§Ú¶Í éÅ ÇÂà ìÅð¶ À¹é·» 鱧 ñÇÚå ÕÆåÅ Áå¶ éÅ ÔÆ ÇñÖåÆ ÁÅÇ×ÁÅ
ñÂÆÍ åÇÔÃÆñçÅð ×¹ðî§çð ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ àËñÆë¯é Óå¶ À¹é·» ÇÂÔ éÔƺ
ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÁËÃ. âÆ. ÁËî. é¶ À¹Ã 鱧 ÇñÖåÆ å½ð Óå¶ î½Õ¶ Óå¶ ÔÅ÷ð ðÇÔä ç¶
Çéðç¶ô ÜÅðÆ ÕÆå¶ ÔéÍ
ÒêÇðòðåé B@@IÓ” Ãì§èÆ ÜÅ×ð±ÕåÅ êËçÅ Õðé ñÂÆ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ò¼ñ¯º ð¯â ô¯Á
ÁÜÆå é×ð, F éò§ìð (Õ¶. ÁËÃ. ðÅäÅ)-Ú§âÆ×ó· ×ð¹¾ê ÁÅë ÕÅñÇ÷Ü òñ¯º ÕðòŶ
ÜÅ ðÔ¶ ðÅÜ ê¾èðÆ ï±æ î¶ñ¶ ÒêÇðòðåé B@@IÓ ç¶ Ãì§è ÇòÚ ÜÅ×ð±ÕåÅ êËçÅ Õðé
ñÂÆ ñ»âð» Õ˺êÃ ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» òñ¯º ÇÂÕ ð¯â ô¯Á ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ I Áå¶
A@ éò§ìð 鱧 ÕðòŶ ÜÅ ðÔ¶ ÇÂà Çòñ¾Öä åÕéÆÕÆ Áå¶ Ã¼ÇíÁÅÚÅðÕ î¶ñ¶ ÇòÚ
C@ Ô÷Åð ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ç¶ ê¹¾Üä çÆ Ã§íÅòéÅ þÍ ð¯â ô¯Á ç½ðÅé ÇòÇçÁÅðæÆÁ»
é¶ ÒêÇðòðåé B@@IÓ çÆÁ» ÞÅÕÆÁ» ê¶ô ÕÆåÆÁ»Í çÃæÅ ç¶ Ú¶ÁðîËé ÃåéÅî ÇçØ
Ã§è± Áå¶ êÌèÅé ðôêÅñ ÇÃ§Ø èÅñÆòÅñ é¶ ÔðÆ Þ§âÆ ÇçÖÅ Õ¶ àð¾Õ» Áå¶ ì¾Ã»
Óå¶ ÃòÅð ÇÂà ò¾â¶ ÕÅëñ¶ 鱧 ñ»âð» Õ˺êà 寺 ðòÅéÅ ÕÆåÅÍ Ôð ÃÅñ îéŶ
Ü»ç¶ ÇÂà î¶ñ¶ ÇòÚ òÅåÅòðä çÆ Ã§íÅñ å¶ èðåÆ çÆ ÔÇðÁÅòñ 鱧 ìðÕðÅð ð¾Öä
çÅ Ô¯ÕÅ òÆ Çç¾åÅ ÜÅò¶×ÅÍ ð¯â ô¯Á ê±ð¶ î¹ÔÅñÆ ôÇÔð ç¶ éÅñ ñ×ç¶ ÇÂñÅÇÕÁ»
ÇòÚ Õ¾ÇãÁÅ Ç×ÁÅÍ
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» çÅ òÕÅñå ò¼ñ òÆ ð¹ÞÅé òÇèÁÅ-ÜÃÇàà Ç×¾ñ
øåÇÔ×ó· ÃÅÇÔì, F éò§ìð (ÃÈç)-Çñ§Õé ÕÅñÜ ÁÅë ñÅÁ Á˺â ÁËܱնôé ÃðÇÔ§ç
çÆ îËé¶Üî˺à ÃàÅë å¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ò¼ñ¯º Á¾Ü ÇÂæ¶ ÕðòŶ ׶ ÇÂÕ ÃîÅ×î
ç½ðÅé Ü¼Ü ÜÃÇàà îÇÔåÅì ÇÃ§Ø Ç×¼ñ é¶ ôî·Å ð½ôé Õðé 寺 ìÅÁç òÕÅñå ç¶
êz¯ëËôé ç¶ Çòô¶ Óå¶ ì¯ñÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÜà åð·» éÅñ ñ¯Õ êÇÔñ» âÅÕàð
ǧÜÆéÆÁð ÁÅÂÆ. ¶. ÁËÃ. ÁÅÂÆ. êÆ. ÁËÃ. ÁÅÇç ÁëÃð ìäé 駱 åò¼Ü¯º
Çç§ç¶ Ãé Ô°ä òÕÅñå çÆ êóÅÂÆ é§± òÆ êÇÔñÆÁ» Çå§é êóÅÂÆÁ» ÇòÚ ÃæÅé ç¶ä
ñ¼× ê¶ ÔéÍ ÕÅñÜ ç¶ êzôÅÃÇéÕ âÅÇÂðËÕàð âÅ. òÆ Õ¶ ì»Ãñ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê¶ºâ±
Áå¶ Áðè ôÇÔðÆ ÇòÇçÁÅðæÆ òÕÅñå çÆ êó·ÅÂÆ Õðé ñÂÆ ÁÃîð¼æ Ôé ÇÕÀ°ºÇÕ À°é·»
駱 ÇÂà êó·ÅÂÆ ìÅð¶ Ç×ÁÅé éÔƺ ÔËÍ ÕÅñÜ ç¶ Ú¶ÁðîËé å¶ ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ
ÃðÇÔ§ç çÆçÅð ÇÃ§Ø í¼àÆ é¶ ÕÅñÜ ÇòÖ¶ ÜÃÇàà îÇÔåÅì ÇÃ§Ø Ç×¼ñ Áå¶ Ç÷ñ·Å
Áå¶ ôËÃé Ü¼Ü ÃzÆ Ã°Çð§çð ×°êåÅ å¶ Ô¯ð îÇÔîÅé» é§± ÜÆ ÁÅÇÂÁÅ ÁÅÇÖÁÅ ¢
ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ÃzÆ Ã°Çð§çð ×°êåÅ Ç÷ñ·Å å¶ ôËÃé Ü¼Ü ÃzÆ ïôòÆð îÅÔÜé
ÇâêàÆ ÕÇîôéð, ×°ðÇì§çð ÇÃ§Ø í¼àÆ êzèÅé é×ð Õ½ºÃñ ÃðÇÔ§ç-ëåÇÔ×ó· ÃÅÇÔì,
âÆ. ÁËÃ. êÆ. Ã. ÇçñìÅ× ÇÃØ ê§é±, ÃzÆîåÆ ðòéÆå ô¶ðÇ×¼ñ âÅÇÂðËÕàð
Çñ§Õé ÕÅñÇÜ÷, ÃzÆ àÆ. ÃÆ. à§âé Ã. ÁîðçÆê ÇÃ§Ø èÅðéÆ êzèÅé ìÅð Õ½ºÃñ
×°ðêzÆå ÇÃ§Ø Ø§°îä, ìÅòÅ ÇÃ§Ø ÚéÅðæé ÁÕÅñÆ ÁÅ×±, ÜÇå§çð ÇÃ§Ø ì¼ì±
ÃðêzÃå ê§ÚÅÇÂå ï±éÆÁé ìñÅÕ Ö¶óÅ, ìÇð§çð ÇÃ§Ø ì¼ìñ íîÅðÃÆ Ü¶ð òÆ ÔÅ÷ð
ÃéÍ
ÃðÕÅð çÅ ñ¯Õ-ê¼ÖÆ Ô¯ä çÅ çÅÁòÅ ÔÅïÔÆäÅ-çÅÖÅ, ×ð¶òÅñ
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (Çò.êÌ.)-ê³ÜÅì êÌç¶ô Õ»×ðà ò¼ñ¯º ÁÅð¿íÆ ×ÂÆ Çòô¶ô
íðåÆ î¹ÇÔ³î çÆ ñóÆ ÁèÆé Çê³â Ö¶óÆ ÇòÖ¶ êÌèÅé Ã: òÇð³çð ÇÃ³Ø ×ð¶òÅñ çÆ
Á×òÅÂÆ ÇòÚ Ô¯ÂÆ îÆÇà³× ç½ðÅé ÃÅìÕÅ î³åðÆ ê³ÜÅì Ã; îñÕÆå ÇÃ³Ø çÅÖÅ Çòô¶ô
å½ð Óå¶ êÔ¹¿Ú¶Í ÇÂà î½Õ¶ E@ ç¶ ÕðÆì î˺ìð» é¶ ëÅðî íð Õ¶ Õ»×ðà ÇòÚ
ôîÈñÆÁå ÕÆåÆÍ Ã: çÅÖÅ Áå¶ Ã: ×ð¶òÅñ é¶ Ã»Þ¶ å½ð Óå¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê³ÜÅì çÆ
î½ÜÈçÅ ÁÕÅñÆ íÅÜêÅ ÃðÕÅð é¶ ê³ÜÅì Áå¶ ñ¯Õ» êÌåÆ Õ¯ÂÆ òÆ ÇÜ¿î¶òÅðÆ ù
ùÇÔðçåÅ éÅñ éÔƺ ÇéíÅÇÂÁÅ ÇÜà ÕÅðé ÁÅêä¶ ÁÅê ù ñ¯Õê¼ÖÆ êÌÚÅðé òÅñÆ
ÇÂà ÃðÕÅð 寺 ñ¯Õ» çÅ î¯Ô êÈðÆ åð·» í¿× Ô¯ Ú¹¼ÕÅ ÔËÍ Ã: çÅÖÅ é¶ Õ»×ðÃ
ÇòÚ ôÅÇîñ Ô¯ä òÅñ¶ ÃîÈÔ î˺ìð» çÅ ÃòÅ×å ÕðÇçÁ» ÕÅ×ðÃÆ ôÅôé ÁÅÀ°ä å¶
êÌî¹¼Ö ñ¯Õ Ãî¼ÇÃÁÅò» ç¶ ÃæÅÂÆ Ô¼ñ çÅ òÆ íð¯ÃÅ Çç¼åÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃÅìÕÅ
Ãðê³Ú Ã: îñÕÆå ÇÃ³Ø Ö¶óÆ, ÃÅìÕÅ ê³Ú Õ°ñçÆê ÇÃ³Ø ÕÅÕÅ, ìÅìÅ ÕôîÆðÅ
ÇóØ, ÇêÁÅðÅ ÇÃ³Ø Ö¶óÆ, êðîÜÆå ÇÃ³Ø êÅðÆ, ÃñÆî î¹Ô¿îç, ÁòåÅð ÇÃ³Ø åÅðÆ
ê³Ú, ùÖÇò¿çð ÇÃ³Ø îñ¶ðÕ¯àñÅ, Çô³×ÅðÅ ÇÃ³Ø ÕÅñÅ ÁÅÇç î¯Ôåìð ÃÖôÆÁå» Ãî¶å
ÕÂÆ é×ð ÇéòÅÃÆ òÆ î½ÜÈç ÃéÍ
Üæ¶: î¶Ôð ÇÃ³Ø â¿× ç¶ ôðè»ÜñÆ ÃîÅ×î ÓÚ Áé¶Õ» ÁÅ×È ôÅÇîñ ԯ¶
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (ÁîðÆÕ ÇÃ³Ø ì¼åðÅ)-ô¯ÌîäÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ
Á³ÇîÌåÃð ç¶ êÌèÅé Üæ¶: ÁòåÅð ÇÃ³Ø ç¶ ÃÇåÕÅðï¯× ìÇÔé¯ÂÆ Áå¶ Õ½ºÃñð Ã;
ÔðíÜé ÇÃ³Ø â¿× ç¶ ÇêåÅ Ã: î¶Ôð ÇÃ³Ø â¿× ܯ ìÆå¶ ÇçéÆ ÁÕÅñ ÚñÅäÅ Õð ׶
Ãé éÇî¼å ÕÆðåé Áå¶ Á³Çåî ÁðçÅà ׹ðç¹ÁÅðÅ ÃÌÆ ×¹ðÈ ÇÃ³Ø ÃíÅ îÅâñ àÅÀ±é
ÁËÕÃàËéôé ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆÍ çîçîÆ àÕÃÅñ î¹ÖÆ ìÅìÅ ÔðéÅî ÇÃ³Ø ÜÆ è¹¿îÅ Áå¶
Ç×ÁÅéÆ Çåzñ¯Úé ÇÃ³Ø ÜÆ Üæ¶çÅð åõå ÃÌÆ Õ¶Ã×ó· ÃÅÇÔì 寺 ÇÂñÅòÅ Áé¶Õ» Üæ¶ì¿çÆÁ»
ò¼ñ¯º ÇòÛóÆ ðÈÔ ù ôðè»ÜñÆ í¶ºà ÕÆåÆ ×ÂÆÍ Ãà¶Ü ÃÕ¼åð çÆ Ã¶òÅ ê³ÜÅì
êìÇñÕ ÃðÇòà ÕÇîôé ç¶ ÃÅìÕÅ î˺ìð Üæ¶: ÁîðÜÆå ÇÃ³Ø ÚÅòñÅ ò¼ñ¯º ìÅÖÈìÆ
ÇéíÅÂÆ ×ÂÆÍ î¹¼Ö î³åðÆ Ã: êÌÕÅô ÇÃ³Ø ìÅçñ ç¶ ÇÃÁÅÃÆ ÃñÅÔÕÅð âÅ: çñÜÆå
ÇÃ³Ø ÚÆîÅ, ÕËìÇéà î³åðÆ Üæ¶: ÔÆðÅ ÇÃ³Ø ×ÅìóÆÁÅ, ê³ÜÅì ÁË×ð¯ dzâÃàðÆ
ç¶ Ú¶ÁðîËé Ã: ôðéÜÆå ÇÃ³Ø Çã¼ñ¯º, ÁÕÅñÆ çñ ç¶ Üéðñ ÃÕ¼åð Üæ¶: ê̶î
ÇÃ³Ø Ú¿ç¹îÅÜðÅ, î¹¼Ö Ã¿ÃçÆ ÃÕ¼åð ÃÌÆ ÔðÆô ðŶ ã»âÅ, ÇòèÅÇÂÕ Ã: ÜÃìÆð
ÇÃ³Ø Ü¼ÃÆ Ö³×ÈóÅ, ÇÕñ·Å ðŶê¹ð, íÅÀ± í×òÅé ÇÃ³Ø ×¹ðî¶ñ îËâÆÕñ, î¶Áð Ã:
ÔÅÕî ÇÃ³Ø Ç×ÁÅÃê¹ðÅ, ÃÆéÆÁð ÇâêàÆ î¶Áð ÃÌÆ êÌòÆé ì»Ãñ, é×ð Õ½ºÃñ Ö³éÅ
ç¶ êÌèÅé Ã: ÇÂÕìÅñ ÇóØ, ÃÅìÕÅ î˺ìð ñ¯Õ ÃíÅ ìÆìÆ ðÇÜ¿çð ÇÃ³Ø ì¹ñÅðÅ,
ÁÕÅñÆ çñ ç¶ îÆå êÌèÅé Üæ¶: ÁîðÜÆå ÇÃ³Ø íÅàÆÁÅ, ÕÇîôéð ÃÌÆ Â¶. Õ¶.
ÇÃéÔÅ, ÷¯éñ ÕÇîôéð Ã: êÆ. ÁËÃ. ع¿îä, ô¯ÌîäÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ
î˺ìð Üæ¶: Õ¿òñdzçð ÇÃ³Ø á¶Õ¶çÅð, Üæ¶: ×¹ðî¶ñ ÇÃ³Ø Ã¿×¯òÅñ, Üæ¶:
ùÇð³çð ÇÃ³Ø ì¼ç¯òÅñ, ìÅìÅ ÁÜÆå ÇóØ, Ç÷ñ·Å ÁÕÅñÆ Ü¼æÅ ÇçÔÅåÆ ç¶ êÌèÅé
Üæ¶: ÿåÅ ÇÃ³Ø À°îËçê¹ðÆ, ìÅìÅ Ü×ðÈê ÇÃ³Ø ÃÅÔé¶òÅñ, ÇÃ¼Ö ÃàÈâ˺àà ëËâð¶ôé
(îÇÔåÅ) ç¶ Õ½îÆ êÌèÅé êðîÜÆå ÇÃ³Ø ÖÅñÃÅ, Ç÷ñ·Å êÌèÅé Ã: ×¹ðçÆê ÇÃ³Ø ×¯ôÅ,
ÃÅìÕÅ î³åðÆ Ã: Ü×ç¶ò ÇÃ³Ø åÅÜê¹ðÆ, Ã: îÅé ÇÃ³Ø ×ðÚÅ, ÃÅìÕÅ î¶Áð Ã:
ÁÇê³çð ÇÃ³Ø ×ð¶òÅñ, Ã: éÅÔð ÇÃ³Ø Ç×¼ñ, îÅåÅ ÇòêéêÌÆå Õ½ð, ×¹ðç¹ÁÅðÅ
ÃÌÆ çÈÖ ÇéòÅðé ÃÅÇÔì ç¶ î¹¼Ö Ã¶òÅçÅð Ã: ÇêÌåêÅñ ÇóØ, ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÔðéÅî
é×ð ç¶ î¹¼Ö Ã¶òÅçÅð Ã: ê̶î ÇóØ, ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÌÆ Õñ×Æèð ÃíÅ ç¶ Ú¶ÁðîËé
Ã: ×¹ðÚðé ÇóØ, êÌèÅé ×¹ðîÆå ÇóØ, ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÌÆ ÁÕÅñ×ó· Ú½óÅ ì÷Åð
ÃÅÇÔì ç¶ î¹¼Ö Ã¶òÅçÅð Üæ¶: Ãòðé ÇóØ, ÇêÌ¿ÃÆêñ ÃÈìÅ ÇóØ, Ã: ÔÇð³çð
ÇÃ³Ø ØÂÆ Üæ¶ì¿çÕ ÃÕ¼åð, Ã: êÌÆåî ÇÃ³Ø ìÅÃÆ , Üæ¶: ÇôòåÅð ÇÃ³Ø ìÅÜòÅ,
Üæ¶: À°ÜÅ×ð ÇÃ³Ø ÛÅêÅ, ×¹Çð³çðêÅñ ÇÃ³Ø ê¼êÈ, àð¼ÃàÆ é×ð ùèÅð àð¼Ãà,
ÃÌÆ éð¶ô èƺ×Åé, ÃÌÆ ÇòÜË çÅéò íÅòÅèÃ, Ã: ðäÜÆå ÇÃ³Ø Çã¼ñ¯º, Ã: Ü×ìÆð
ÇÃ³Ø Ã¯ÖÆ, çñÜÆå ÇÃ³Ø ×ð¶òÅñ, ÃðìÜÆå ÇÃ³Ø ÕÅÕÅ, Ã: êðÇî³çð ÇÃ³Ø Ã¯îÅ,
ÃÌÆ íÅðå íÈôä ÁÅôÈ, ìñÕÅð ÇÃ³Ø Ã¿èÈ, Ô¶îðÅÜ Á×ðòÅñ, Ãòðé ÇÃ³Ø îÔ¯ñÆ,
ÔðÚðé ÇÃ³Ø ×¯ÔñòóÆÁÅ, ùÖç¶ò ÇÃ³Ø Ç×¼ñ, dzçðÜÆå ÇÃ³Ø Ç×¼ñ, ÇêÌåêÅñ
ÇÃ³Ø ÁÅÇÂñ, àÇÔñ ÇóØ, îéÇò¿çðêÅñ ÇÃ³Ø î¼Õó, Çòå Áå¶ á¶ÕÅ Õî¶àÆ î˺ìð
êÅñ ÇÃ³Ø ×ð¶òÅñ (ÃÅð¶ Õ½ºÃñð) ÃÅìÕÅ Õ½ºÃñð Üæ¶: Õ°ñò¿å ÇÃ³Ø ç¹ÖÆÁÅ,
íËðÅÜ ÇóØ, ÁðÜé ÇÃ³Ø ÚÆîÅ, ïÔä ÇÃ³Ø ×¯×Å, Ü×ç¶ò ÇÃ³Ø ×¯ÔñòóÆÁÅ,
Ç×ÁÅéÆ ìñç¶ò ÇóØ, ÜÇå¿çðêÅñ ÇÃ³Ø Ã¬ÜÅ, ÕðåÅð ÇÃ³Ø ÚÅòñÅ (ìÆð ÖÅñÃÅ çñ),
ï±éÅÂÆÇàâ ÃÅÂÆÕñ êÅðàà Á˺â îËù: ÁËï: ç¶ êÌèÅé Ã: âÆ. ÁËÃ. ÚÅòñÅ,
×¹ðç¹ÁÅðÅ ôÔÆçÅ ã¯ñ¶òÅñ ç¶ î¹¼Ö Ã¶òÅçÅð Ã: ìñÇò¿çð ÇÃ³Ø ñÅÇÂñê¹ðÆ,
Ô¯àñ ÁËï: ê³ÜÅì ç¶ êÌèÅé Ã: îéÜÆå ÇÃ³Ø éÅ×êÅñ, ÔñòÅÂÆ ÁËï: ç¶ êÌèÅé
Ã: ÚðéÜÆå ÇÃ³Ø ñòñÆ, çðôé Áð¯óÅ Ú¶ÁðîËé, ÁÇÜ¿çð ÇÃ³Ø Ã¯ãÆ, ì¹Õà îÅðÕÆà
ç¶ êÌèÅé dzçðÜÆå ÇÃ³Ø ×¯ñÅ, ÚðéÜÆå ÇóØ, ÃÆ. ¶. ùÖÇò¿çð ÇÃ³Ø ÔËêÆ
Õ¯Úð, ÜÆå ÇÃ³Ø ê³ÜÅì Á˺â Çüè ì˺Õ, ×¹ðÇî³çð ÇÃ³Ø ì¼åðÅ, ÔðêÌÆå ÇóØ
ì¶çÆ, ùéÆñ îóÆÁÅ, ×¹ðîÆå ÇÃ³Ø Õ°ñÅð, ùÇð³çð ÇÃ³Ø ì¿àÆ, ùéÆñ îóÆÁÅ,
åÇÜ¿çð ÇÃ³Ø â¿×, Ãðì èðî ¶ÕåÅ ë¯ðî ê³ÜÅì ç¶ êÌèÅé ÜÃìÆð ÇÃ³Ø ðÅäÅ, Üæ¶:
×¹ðÚðé ÇÃ³Ø Çî¼á¶òÅñ, ÇêÌ¿: Ç×ÁÅé ÇóØ, êðîÜÆå ÇÃ³Ø ôÅç, ÇêÌ¿ÃÆêñ
ÇÂÕìÅñ ÇÃ³Ø ÜÃÈÜÅ, ùðÜÆå ÇÃ³Ø Çí¼ÖÆ, Üæ¶: ÁîðÜÆå ÇÃ³Ø îçÅé, ìñç¶ò
ÇÃ³Ø í¼ñÅ, ×¹ðêÌÆå ÇÃ³Ø ÚÅòñÅ ç¹¼×ðÆ, êÅñ ÇÃ³Ø î¼Õó, Üæ¶: Õ°ñÇò¿çð
ÇÃ³Ø çÔÆ, êðîÜÆå ÇÃ³Ø ÜÆ. ÁËÃ., êðîÜÆå ÇÃ³Ø î³ÜÈ ÇÃé¶îÅ, Üæ¶: îÇÔ³çð
ÇÃ³Ø î¹ÖÆ, ÚðéÜÆå ÇÃ³Ø ìðÅó, Üæ¶: ì¼ìÈ ÇÃ³Ø êÌÕÅô ê¼åð, âÆ. ÁËÃ. êÌèÅé,
Üæ¶: ÔðêÅñ ÇÃ³Ø Õ¯ÔñÆ, åðéÜÆå ÇÃ³Ø çôî¶ô ê³ê, ÔðÇ´ôé ÇÃ³Ø ì¼åðÅ, Üæ¶:
ÃðìÜÆå ÇÃ³Ø ìÅìÅ, åðéÜÆå ÇÃ³Ø ÇéîÅäÅ, ÃÕ±àð ÃËñðÜ ²ÁËï: ç¶ Ú¶ÁðîËé
êðîÜÆå ÇÃ³Ø ÚÅòñÅ, ÜÇå¿çð ÇÃ³Ø Çà³Õ±, ðÇò¿çð ÇÃ³Ø ðÈìÆ îÅâñ àÅÀ±é ÁÅÇç
òÆ Ã¿×å» ÇòÚ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ëÇñÀ±â éô¶ çÆ ÇòÕðÆ ì¿ç Ô¯ò¶
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (Çò. êÌ.)-Ãðì ¶ÕåÅ òËñë¶Áð ùÃÅÇÂàÆ ò¼ñ¯º èÈðÆ ð¶ñò¶
ñÅÂÆé, ìÅìÅ ìÅñÕ éÅæ î³Ççð é¶ó¶ êÌèÅé ÜðéËñ ÇÃ³Ø çÆ êÌèÅé×Æ îÆÇà³×
Ô¯ÂÆ, ÇÜà ÇòÚ Çîñð×¿Ü ÜÅä òÅñÆ ÃóÕ Óå¶ ð¶ñò¶ ëÅàÕ çÆ î³× ÕÆåÆ ×ÂÆÍ
ùÃÅÇÂàÆ ò¼ñ¯º Ãà¶ôéðÆ çÆÁ» ç¹ÕÅé» å¶ ëÇñÀ±â éÅîÕ éô¶ À°å¶ êÅì¿çÆ ñÅÀ°ä
çÆ î³× òÆ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÇÂÔ ÜÅäÕÅðÆ ×¹ðî¹¼Ö ÇÃ³Ø ×ÅîÆ é¶ Çç¼åÆÍ ÇÂà î½Õ¶
êÌèÅé ÜðéËñ ÇÃ³Ø å¯º ÇÂñÅòÅ Õ°ñò¿å ÇÃ³Ø ÕÅñÅ, ìñç¶ò ÇóØ, îéÜÆå ÇóØ,
ÔðíÜé ÇóØ, ðî¶ô Õ°îÅð, ÃåÇò¿çð ÇÃ³Ø Çé¼ÕÅ, ×¹ðÚðé ÇóØ, ÔðÜÆå ÇóØ,
ÔðÆúî ôðîÅ, ÜÃêÅñ ÇÃ³Ø ðÅÜÈ, ÇòÕÅà ÃÇÔ×ñ òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
éÅÜÅÇÂ÷ Õì÷¶ õåî ÕðÅÀ°ä çÆ î³×
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (ê.ê.)-ç¹¼×ðÆ ÃðÕÅðÆ ÇðÔÅÇÂôÆ ÕÅñ¯éÆ òËñë¶Áð ÁËïÃƶôé
é¶ ÕÅñ¯éÆ çÆÁ» ÃóÕ» éòÆÁ» ìäÅÀ°ä å¶ ÕËìÇéà î³åðÆ Üæ¶çÅð ÔÆðÅ ÇÃ³Ø ×ÅìóÆÁÅ,
î¶Áð Ã: ÔÅÕî ÇÃ³Ø Ç×ÁÅÃê¹ðÅ Áå¶ Õ½ºÃñð Ã: àÇÔñ ÇÃ³Ø çÅ è¿éòÅç ÕðÇçÁ»
î³× ÕÆåÆ ÔË ÇÕ ÃàðÆà ñÅÂÆà» ÃæÅÇêå ÕÆåÆÁ» ÜÅä, ÕÅñ¯éÆ ç¶ ëñËà» ÇòÚ ×Ëð
ÃðÕÅðÆ ÇòÁÕåÆÁ» ò¼ñ¯º ÕÆå¶ éÅÜÅÇÂ÷ Õìܶ å°ð¿å ÖÅñÆ ÕðÅÕ¶ ÁñÅà ԯ¶
ÕðîÚÅðÆÁ» 鱿 Õì÷¶ ÇçòŶ ÜÅäÍ ÁËïÃƶôé ç¶ êÌèÅé Ã: ùçÅ×ð ÇóØ
ÃðÅíÅ, ÃÕ¼åð Ã: îñÕÆå ÇÃ³Ø ðÆâð é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ Õñ¯éÆ çÆÁ» ÃóÕ» BE ÃÅñ
ìÅÁç ìäÆÁ» Ôé ÇÜà 寺 ÕÅñ¯éÆ òÅÃÆ Ö¹ô ÔéÍ À°é·» î³× ÕÆåÆ ÇÕ ×Ëð ÃðÕÅðÆ
ÇòÁÕåÆÁ» 寺 ëñËà» ç¶ Õìܶ ÖÅñÆ ÁñÅàÆÁ» 鱿 ÇçòŶ ÜÅäÍ ÇÂà î½Õ¶ Õ°ñíÈôé
ÇóØ, ÃðìÜÆå ÇÃ³Ø ×ð¶òÅñ, ïÅçÇò¿çð ÇóØ, ðÇÜ¿çð ÇóØ, ù¿çð Ú½ÔÅé, ÁËÃ.
ÁËÃ. ìðÅó, ÃåòÆð ÇóØ, ÁËÃ. êÆ. ÇóØ, ìñç¶ò ÇÃ³Ø ì¼ìÆ, ÔðÚðé ÇÃ³Ø Áå¶
×¹ðîÆå ÇÃ³Ø òÆ ôÅÇîñ ÃéÍ
ÃéÁåÕÅð» ç¶ îÃñ¶ êÇÔñ ç¶ ÁÅèÅð Óå¶ Ô¼ñ Ô¯ä׶-×ð×
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (ÖÅñÃÅ)-ÇâêàÆ ÕÇîôéð ÃÌÆ ÇòÕÅà ×ð× é¶ Á¼Ü ÇÂæ¶ ì¼Úå
íòé ÇòÖ¶ ÃéÁåÆ ÁËïÃƶôé» ç¶ î¹ÖÆÁ» éÅñ ÇÂÕ îÆÇà³× ÕÆåÆÍ À°é·» Ç÷ñ·Å
ÁÇèÕÅðÆÁ» 鱿 ÃéÁåÕÅð» ç¶ îÃñ¶ êÇÔñ ç¶ ÁÅèÅð Óå¶ Ô¼ñ Õðé ñÂÆ ÇÕÔÅÍ ÃÌÆ
×ð× é¶ ÃéÁåÕÅð» ç¶ ÇòÕðÆ Õð ÇòíÅ× ÇòÚ ð¹Õ¶ Õ¿î òÆ å°ð¿å Õðé ñÂÆ ÇÕÔÅÍ
îÆÇà³× ÇòÚ ï±éÅÂÆÇàâ ÃÅÂÆÕñ Áå¶ êÅðàà îËË鱿ëËÕÚðð÷ ÁËïÃƶôé ç¶
êÌèÅé Ã: âÆ. ÁËÃ. ÚÅòñÅ é¶ òËà Çðë¿â çÅ îÃñÅ À°áŪÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇòíÅ×
çÆ î½ÜÈçÅ éÆåÆ ÕÅðé ÃéÁåÅð» 鱿 î¹ôÇÕñ» çÅ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ êË ÇðÔÅ ÔËÍ
îÆÇà³× ÇòÚ Ç÷ñ·Å À°çï¯× Õ¶ºçð ç¶ ÜÆ. ÁËî. ÃÌÆ Çòôò ì¿èÈ, ܹÁÅdzà
ÕÇîôéð ÃÌÆ îÇÔ³çðêÅñ, Ã: ×¹ðêÌ×à ÇÃ³Ø ÕÅÔñ¯º, ÃÌÆ Ü¹Ç׿çð Õ°îÅð, ÃÌÆ
éÇð³çð í¿ìðÅ, Çòé¯ç æÅêð, ÁËÃ. ÃÆ. ðñÔé ÁÅÇç òÆ î½ÜÈç ÃéÍ
éÅÜÅÇÂ÷ Õì÷¶ õåî Õðé ñÂÆ Ãõå ÕÅðòÅÂÆ Ô¯ò¶×Æ
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (ê¼åð ê¶ÌðÕ)-îÅäï¯× ê³ÜÅì Áå¶ ÔÇðÁÅäÅ ÔÅÂÆÕ¯ðà ÇòÚ
çÅÇÂð Çðà êàÆôé é§: DHHF åÇÔå îÅäï¯× ÁçÅñå ò¼ñ¯º ôÇÔð çÆÁ» ÃóÕ» Áå¶
ÃðÕÅðÆ æÅò» 寺 éÅÜÅÇÂ÷ Õì÷¶ ÔàÅÀ°ä ñÂÆ Çç¼å¶ Çéðç¶ô» å¶ é×ð Çé×î
êÌôÅÃé ò¼ñ¯º ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ ÕÅðòÅÂÆ ÇòÚ å¶÷Æ ÇñÁ»çÆ ÜÅ ðÔÆ ÔË, ïîòÅð 寺
ôÇÔð ç¶ Á³çðÈéÆ Áå¶ íÆó íó¼Õ¶ òÅñ¶ ÇÂñÅÇÕÁ» ÇòÚ î¹éÅçÆ ÕðÅÀ°ä 寺
ÇÂñÅòÅ éÅÜÅÇÂ÷ Õì÷¶ òÅñÆ æ» çÆ ÇéôÅéç¶ÔÆ ÕðÕ¶ B-C Ççé Á³çð Ö¹ç Öåî Õðé
ñÂÆ ÇÕÔÅ ÜÅò¶×Å ÇÜà 寺 ìÅÁç Çé×î Áîñ¶ ò¼ñ¯º éÅÜÅÇÂ÷ Õì÷¶ Öåî Õðé çÆ
ÃÖå ÕÅðòÅÂÆ ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ ÇÂîÅðåÆ ôÅÖÅ ç¶ ÇÂÕ À°Ú ÁÇèÕÅðÆ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ
ÕÇîôéð ÃÌÆ Â¶. Õ¶. ÇÃéÔÅ ò¼ñ¯º ÇÂîÅðåÆ ôÅÖÅ ÁÇèÕÅðÆÁ» çÆ Ã¼çÆ îÆÇà³×
ÇòÚ Ãõå Çéðç¶ô Çç¼å¶ Ãé ÇÕ ôÇÔð çÆÁ» ÃóÕ» Áå¶ ÃðÕÅðÆ æÅò» 寺 Üñç
éÅÜÅÇÂ÷ Õì÷¶ ÔàŶ ÜÅä, ïîòÅð 寺 ÷¯éñ ÕÇîôéð» çÆ Á×òÅÂÆ ÓÚ Ô¯ä òÅñÆ
ÕÅðòÅÂÆ ç½ðÅé ÇâÀ±àÆ îËÇÜÃàð¶à Áå¶ íÅðÆ ê¹Çñà ë¯ðà î½ÜÈç ðÔ¶×Æ å» Ü¯
ÇÕö òÆ Ã¿íÅÇòå ×óìó å¶ ÕÅìÈ êÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕ¶Í À°é·» ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ôÇÔð ç¶
íÆó íó¼Õ¶ òÅñ¶ Ú½óÅ ì÷Åð, ÃÅìä ì÷Åð, ع¿îÅð î³âÆ, îÅñ ð¯â, ÕðÆîê¹ðÅ
ì÷Åð, î¯Úê¹ðÅ ì÷Åð, ëÆñâ ׿Ü, ÜéÕê¹ðÆ, îÅè¯ê¹ðÆ ð¯â, Çôòê¹ðÆ ð¯â, ðÅÔ¯º
ð¯â, ô¶ðê¹ð îÅðÕÆà, ÕÇÚÔðÆ ð¯â, 寺 ÕÅðòÅÂÆ ô¹ðÈ Ô¯ò¶×ÆÍ
ìÆÜÅÂÆ ò¶ñ¶ ÔÆ êÅäÆ çÆ òð寺 ìÅð¶ ùڶå Ô¯ò¯-âÅ: ÿè±
ñ°ÇèÁÅäÅ, F éò§ìð (ܶåñÆ)-ê§ÜÅì Ö¶åÆìÅóÆ ïÈéÆòðÇÃàÆ ÃÇæå íÈîÆ ÇòÇ×ÁÅé
ÇòíÅ× ç¶ ÃÆéÆÁð êÃÅð îÅÇÔð âÅ: Õ°ñçÆê ÇÃ§Ø Ã§èÈ é¶ ÇÕÔÅ ÔË ÇÕ ÇÂà ò¶ñ¶
ê§ÜÅì ÇòÚ ÕäÕ çÆ ìÆÜÅÂÆ ÷¯ð» å¶ ô°ðÈ Ô¯ Ú°µÕÆ ÔËÍ ÇÂà ñÂÆ êÅäÆ çÆ òð寺
Ã짧èÆ Õ°Þ é°Õå¶ Ô°ä ÔÆ ñÅ×È Õðé çÅ ò¶ñÅ ÔËÍ À°é·» ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ ê§ÜÅì
ÇòµÚ ÕäÕ çÆ ÕÅôå ñ×ê× CE ñµÖ ÔËÕà¶Áð å¶ ÕÆåÆ Ü»çÆ ÔË ÇÜà ÇòÚ¯º BE ñµÖ
ÔËÕà¶Áð Þ¯é¶ å¯º ìÅÁç ìÆÜÆ Ü»çÆ ÔËÍ Þ¯é¶ ÇòµÚ êÅäÆ çÆ õêå ØàÅÀ°ä ñÂÆ
ÇÕÃÅé òÆð àðËÕàð» éÅñ ÕµçÈ Õðç¶ Ôé Í ÕµçÈ Õðé éÅñ ÷îÆé ç¶ î¹¼Ö î°ÃÅî å»
ì§ç ÔÆ Ô¯ Ü»ç¶ Ôé å¶ ÇÃðø ìðÆÕ î°ÃÅî ÔÆ ìÚç¶ Ôé ÇÜé·» ÇòÚ¯º êÅäÆ ÜÆðé
çÆ ðøåÅð ìÔ°å ÔÆ Øµà Ô°§çÆ ÔË Í ÇÂö ÕðÕ¶ Þ¯é¶ éȧ صà êÅäÆ ñµ×ç¶ Ôé
êð Ü篺 ÇÂé·» ÷îÆé» å¶ ÕäÕ ìÆÜÆ Ü»çÆ ÔË å» ÕäÕ çÆÁ» Üó·» ÷îÆé ÓÚ
âȧØÆÁ» éÔƺ Ü»çÆÁ» å¶ çÈܶ êÅäÆ ÜñçÆ ÜñçÆ éÔƺ ÜÆðçÅ Í ÇÂÔÆ ÃîµÇÃÁÅ
ÚÆÕäÆÁ» Áå¶ ÕñðÅáÆÁ» êËñÆÁ» ÇòÚ òÆ ÁÅ ðÔÆ ÔË Í ê§ÜÅì Ö¶åÆìÅóÆ
ïÈéÆòðÇÃàÆ é¶ ÕÂÆ åÕéÆÕ» ÇòÕÃå ÕÆåÆÁ» Ôé, ÇÜé·» éȧ Ô°ä¶ ÔÆ òðåä çÆ
ñ¯ó ÔËÍ âÅ: çèÈ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ïÈéÆòðÇÃàÆ òµñ¯º ñ¶÷ð ÕðÅÔ¶ çÆ òð寺 Õðé
ñÂÆ ÷¯ð ÇçµåÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔË ÇÕÀ°ºÇÕ ÁÅî ðÔÅ׶ éÅñ Û¯àÆÁ» î¯àÆÁ» è¯óÆÁ»
À¹¼ÚÆÁ» éÆòƺÁ» ðÇÔ Ü»çÆÁ» Ôé å¶ À¹é·» è¯óÆÁ» å¶ êÅäÆ Úó·ÅÀ°ä ñÂÆ Ö¶å
éȧ êÅäÆ Ç÷ÁÅçÅ ç¶äÅ ê˺çÅ ÔË Í ÕäÕ çÅ êÈðÅ ÞÅó ñËä ñÂÆ ÃÅðÆÁ» çÆÁ»
ÃÅðÆÁ» ÖÅç» (éÅÂÆà̯Üé, øÅÃø¯ðÃ å¶ ê¯àÅô) çÅ Ö¶å ÇòµÚ ÛµàÅ îÅð Õ¶, å°ð§å
ìËâ ìäÅ Õ¶ ìÆÜÅÂÆ Õð ç¶äÆ ÚÅÔÆçÆ ÔË å» ÇÕ Çõñ Ö°ôÕ éÅ Ô¯ ÜŶ å¶ ìÆÜ
çÅ çÅäÅ çÅäŠܧî êò¶ Í âÅ: çèÈ é¶ çµÇÃÁÅ ÇÕ ÕñðÅáÆÁ» ÷îÆé» çŠðèÅð
ÕðéÅ òÆ ÷ðÈðÆ ÔËÍ |
ðÅÜ ê¼èðÆ ÕÇòåÅ å¶ ÃÅÇÔå ÇÃðÜä î¹ÕÅìñ¶
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (×¹Çð³çð ÇóØ)-ê³ÜÅì ç¶ î¹¼Ö î³åðÆ Ã: êÌÕÅô ÇÃ³Ø ìÅçñ
ç¶ ÃñÅÔÕÅð âÅ: çñÜÆå ÇÃ³Ø ÚÆîÅ é¶ ÇÕÔÅ ÔË ÇÕ ê³ÜÅìÆ î» ì¯ñÆ çÆ Ã¶òÅ
ñÂÆ Ôð ê³ÜÅìÆ ù ÁÅêäÅ ëð÷ êÛÅéäÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ âÅ: ÚÆîÅ Á¼Ü íÅôÅ ÇòíÅ×
ê³ÜÅì ò¼ñ¯º ê³ÜÅìÆ î»-B@@I Ãì¿èÆ ê³ÜÅìÆ íòé «ÇèÁÅäÅ ÇòÖ¶ ÕðŶ ׶ ðÅÜ
ê¼èðÆ ê³ÜÅìÆ ÕÇòåÅ ×ÅÇÂä Áå¶ ÃÅÇÔå ÇÃðÜä î¹ÕÅìÇñÁ» ç¶ Ü¶å±Á» ù ÇÂéÅî»
çÆ ò¿â Ã ÿì¯èé Õð ðÔ¶ ÃéÍ ÇÂÔ î¹ÕÅìñ¶ À°Ø¶ ñ¶ÖÕ, ÕòÆ, ×ÆåÕÅð Áå¶
Çøñî ÇéðîÅåÅ Ãòð×Æ Ç³çðÜÆå ÇÃ³Ø ÔÃéê¹ðÆ çÆ ïÅç ù ÃîðÇêå ÃéÍ ÃîÅ×î çÆ
êÌèÅé×Æ ÕðÇçÁ» ê³ÜÅìÆ ÃÅÇÔå ÁÕÅâîÆ ç¶ ÃÅìÕÅ ÃÆéÆÁð îÆå êÌèÅé Áå¶ ñ¶ÖÕ
ê̯: ×¹ðíÜé Ç×¼ñ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê³ÜÅìÆ íÅôÅ, ÃÅÇÔå å¶ ÃÇíÁÅÚÅð ù Á¼Ü ìÚÅÀ°ä
çÆ ñ¯ó ÔË Áå¶ ÇÂà ñÂÆ ÃÅù ê³ÜÅì òÅÃÆÁ» ù ðñ ÇîñÕ¶ ïåé Õðé¶ ÚÅÔÆç¶ ÔéÍ
î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ Ü¶å± ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù íÅôÅ ÇòíÅ× ò¼ñ¯º ÇÕåÅì» Áå¶ é×ç ðÅôÆ
ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ íÅôÅ ÇòíÅ× ç¶ ÇâêàÆ âÅÇÂðËÕàð Ã: ÔðêÅñ ÇóØ
ÇüèÈ Áé°ÃÅð ÃÅÇÔå ÇÃðÜä î¹ÕÅìñ¶ çÆ ÕÇòåÅò¿é×Æ ÇòÚ, êÇÔñÅ ÃæÅé, éòðÆå
Õ½ð ìÅìÅ ëðÆç êìÇñÕ ÃÆ: ÃË: ÃÕ±ñ ÇçÀ°é (ìÇá§âÅ), çÈÜÅ ÃæÅé ÇÃîðé Áð¯óÅ
âÆ. ¶. òÆ êìÇñÕ ÃÕ±ñ «ÇèÁÅäÅ, åÆÜÅ ÃæÅé ùÖîéêÌÆå ÇóØ, ÃËÇéÕ ÃðÕÅðÆ
ÃÕ±ñ ÕêÈðæñÅ å¶ Ô½ºÃñÅ òèÅÀ± ÇÂéÅî Á³ÇîÌå Õ½ð, Çî³à×¹îðÆ ×¹ðÈ éÅéÕ ×ðñ÷
ÃÆ: ÃË: ÃÕ±ñ ܦèð é¶ ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ ÕÔÅäÆ ò¿é×Æ ÇòÚ êÇÔñÅ ÃæÅé îÇé§çðÜÆå
Õ½ð, ÁÜÆå ÇòÇçÁÅñï ÃÆ: Ã: ÃÕ±ñ Á³ÇîÌåÃð, çÈÃðÅ ÃæÅé ××éçÆê Õ½ð, î¶Üð
ÁÜÅÇÂì ÇÃ³Ø ÃÆ: Ã: ÃÕ±ñ ÜÆòéòÅñÅ, åÆÃðÅ ÃæÅé, Á³ÇîÌå ܯå Õ½ð çôî¶ô
êìÇñÕ ÃÕ±ñ ëðÆçÕ¯à, Ô½ºÃñÅ òèÅÀ± ìñÜÆå Õ½ð Ç×ÁÅé Á³Üé êìÇñÕ ÃÕ±ñ,
×¹ðçÅÃê¹ð ù ÇîÇñÁÅÍ ÕÇòåÅ ×ÅÇÂé ÇòÚ ÁîðêÌÆå Õ½ð, ÖÅñÃÅ ×ðñ÷ ÃÆ: Ã: ÃÕ±ñ
«ÇèÁÅäÅ çÈÜÅ ÇÂéÅî îÇé§çð Õ½ð âÆ. ¶. òÆ. ÃÆ: ÃË: ÃÕ±ñ îÅéÃÅ åÆÃðÅ
ÇÂéÅî, ÜÃêÌÆå Õ½ð, ÁÕÅñ ÁÕËâîÆ ìñò¶óÅ, êÇàÁÅñÅ, Ô½ºÃñÅ òèÅÀ± ÇÂéÅî
ÁîéêÌÆå Õ½ð ÃÅÇÔì÷ÅçÅ ÁÜÆå ÇÃ³Ø ÁÕÅâîÆ ðÈê é×ð é¶ ÔÅÃñ ÕÆåÅÍ ñ¶Ö ò¿é×Æ
ÇòÚ åðéêÌÆå Õ½ð ÃÌÆ ×¹ðÈ ÔðÇ´ôé êìÇñÕ ÃÕ±ñ, Á³ÇîÌåÃð çÈÃðÅ ÇÂéÅî
ÔðêÌÆå Õ½ð ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò Çîôé ÃÆ: ÃËÕ¿âðÆ ÃÕ±ñ, ê³Ü ×ð»ÂÆ Õñ» ëðÆçÕ¯à,
åÆÜÅ ÇÂéÅî ðîéçÆê Õ½ð âÆ. ¶. òÆ. êìÇñÕ ÃÆ: ÃË: ÃÕ±ñ ðÈê é×ð, Ô½ºÃñÅ
òèÅÀÈ îéçÆê ÇÃ³Ø ÁÕÅñ ÁÕËâîÆ ìñò¶ÜÅ êÇàÁÅñÅ é¶ êÌÅêå ÕÆåÅÍ ÇÂà Ã
ÃÔÅÇÂÕ âÅÇÂðËÕàð ÃÌÆîåÆ ô¹ôîÅ òÅñÆÁÅ, ×ÅÇÂÕÅ ðäÜÆå Õ½ð é¶ òÆ ÇÔ¼ÃÅ
ÇñÁÅÍ ê̯: ðÇò¿çð í¼áñ, åzñ¯Úé ñ¯ÚÆ, ÜÆòé ôðîÅ, ê¯Ì: ÜÃÇò¿çð, ì¹¼è
ÇÃ³Ø éÆñ¯, ÇêÌ¿: ê̶î ÇÃ³Ø ìÜÅÜ, âÅ: Õ°ñÇò¿çð Õ½ð ÇîéÔÅà ÔÅ÷ð ÃéÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ dzçðÜÆå ÔÃéê¹ðÆ ç¶ ì¶à¶ èðÇî³çð å¶ êÌÇüè ×ÅÇÂÕÅ ðäÜÆå Õ½ð ù Çòô¶ô
å½ð Óå¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
Ü¶å± ÇòÇçÁÅðæÆÁ» çÅ ÃéîÅé
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (Çé¼Þð)-å¶ÜÅ ÇÃ³Ø Ã¹å¿åð îËî¯ðÆÁñ ÃÕ±ñ,ÇôîñÅê¹ðÆ ç¶
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ ê³ÜÅì ÃÕ±ñ ÇüÇÖÁÅ ì¯ðâ ò¼ñ¯º ÕðòŶ ׶ Ç÷ñ·Å ê¼èð ç¶
×¹äÅåÇîÕ ÇüÇÖÁÅ å¶ ÇòÇçÁÕ î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ ÖÈì î¼ñ» îÅðÆÁ»Í ÃÕ±ñ ò¼ñ¯º
ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ ôìç ×ÅÇÂé, íÅôä, ÿ¹çð ÇñÖÅÂÆ, ÇÚ¼åðÕñÅ, ÁÅî Ç×ÁÅé,
î½ÇñÕ ÇñÖå, ÃÅÇÔåÕ ×Æå, ÕÇòåÅ À°ÚÅðé, í¿×óÅ å¶ ÇÂÕ»×Æ î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ íÅ×
ÇñÁÅÍ ìðéÅñÅ ÇòÖ¶ ԯ¶ Ö¶åð ê¼èð ç¶ î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ ÃÕ±ñ çÆ í¿×óÅ àÆî é¶
ÇÔ¼ÃÅ ÇñÁÅ å¶ ÇÂÕ»×Æ î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ÃÕ±ñ çÆ àÆî é¶ êÇÔñÅ ÃæÅé ÔÅÇÃñ ÕÆåÅÍ
Ü¶å± ÇòÇçÁÅðæÆÁ» ù ÇêÌ¿: ×¹ðìÚé ÇÃ³Ø ×ð¶òÅñ é¶ Çòô¶ô å½ð Óå¶ ÃéîÅÇéå
ÕÆåÅÍ
ëðé¶Ã ÇÂÕÅÂÆ ÓÚ ÇâÀ±àÆ ç½ðÅé î÷çÈð çÆ î½å
î³âÆ ×¯Çì³ç×ó·, F éò§ìð (ìñÇÜ¿çð ÇóØ)-ÃæÅéÕ Áîñ¯Ô ð¯â ÃÇæå ÇÂÕ ëðé¶Ã
ÇÂÕÅÂÆ ÇòÚ òÅêðÆ ç¹ðØàéÅ ç½ðÅé ÇÂÕ î÷çÈð çÆ î½å Ô¯ ÜÅä çÅ ÃîÅÚÅð ÔËÍ
êÌÅêå Ô¯ÂÆ ÜÅäÕÅðÆ ç¶ î¹åÅìÕ ÇìÌÜ î¯Ôé ÃÅÔ (CF) ê¹µåð ×é¶ô ôÅÔ ÇéòÅÃÆ
Ç÷ñ·Å ׯêÅñ ×¿Ü ÇìÔÅð ÔÅñ ÇéòÅÃÆ î¹ÔµñÅ ×»èÆ é×ð î³âÆ ×¯Çì³ç×ó· Áîñ¯Ô
ð¯â ÃÇæå À°Õå ëðé¶Ã ÇòÚ ìå½ð Çà³ìðîËé ÇâÀ±àÆ ÕðçÅ ÃÆ ÇÕ ÁµÜ ôÅî ò¶ñ¶
ÇìÌÜ î¯Ôé ôÅÔ À°Ã ò¶ñ¶ ÔÅçö çÅ ÇôÕÅð Ô¯ Ç×ÁÅ Ü篺 ô˵â å¶ Úñ ðÔÆ Õð¶é
çÆ Õ°êÆ À°Ã À°µêð Çâµ× êÂÆ ÇÜà ÕÅðé î÷çÈð ÇìÌÜ î¯Ôé ì¹ðÆ åð·» ÷õîÆ Ô¯
Ç×ÁÅ ÇÜà ù ÇÂñÅÜ ç¶ ñÂÆ ÃæÅéÕ ÇÃòñ ÔÃêåÅñ ÇòÖ¶ ÇñÁ»çÅ Ç×ÁÅ ÇÜ¼æ¶ âÅÕàð»
é¶ À°Ã ù ÇîÌåÕ ÕðÅð ç¶ ÇçµåÅÍ
éÇôÁ» çÅ ð¹ÞÅé ð¯Õä ñÂÆ ñ¯Õ» çÅ ÃÇÔï¯× ÷ðÈðÆ-íð¯òÅñ
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (ÃàÅø Çðê¯ðàð)-éÇôÁ» çÅ îÅóÅ ð¹ÞÅé ÇÜæ¶ êÇðòÅð» ñÂÆ
ÖåðéÅÕ ÔË À°æ¶ ÔÆ ðÅÜ Áå¶ ç¶ô çÆ Ã¹ð¼ÇÖÁÅ ñÂÆ òÆ ØÅåÕ ÔËÍ éÇôÁ» ç¶
Ú¼ñÇçÁ» ÃÅâÆ é½ÜòÅé êÆó·Æ ×ñå ñ¯Õ» ç¶ Ô¼æÆ ÁÅêäÆÁ» ùÇéÔðÆ Ç÷¿ç×ÆÁ»
ìðìÅç ÕðòÅ ðÔÆ ÔËÍ À°Õå ÇòÚÅð» çÅ êÌ×àÅòÅ ô¯ÌîäÆ ï±æ ÁÕÅñÆ çñ (ì) çÆ
òðÇÕ¿× Õî¶àÆ ç¶ î˺ìð Üæ¶çÅð êÌÆåî ÇÃ³Ø íð¯òÅñ é¶ «ÇèÁÅäÅ ÇòÖ¶
ê¼åðÕÅð» éÅñ ×¼ñìÅå ÕðÇçÁ» ÕÆåÅÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ éÇôÁ» çÅ ò¼è ÇðÔÅ ð¹ÞÅé
Á¼Ü ç¶ô ñÂÆ Ãí 寺 ò¼âÅ ÇÚ¿åÅ çÅ ÇòôÅ ÔËÍ ×¹Á»ãÆ ç¶ô ò¼ñ¯º íÅðå Á³çð
ÇÂÕ Ã¯ÚÆ ÃîÞÆ ÃÅÇÜô åÇÔå éÇôÁ» çÆ Ãî×Ç¦× ÕðòÅ Õ¶ é½ÜòÅé êÆó·Æ ù Õî÷¯ð
ìéÅÀ°ä ç¶ ñÂÆ î¹ÇÔ³î Ü¿×Æ ê¼èð Óå¶ ÚñÅÂÆ ÜÅ ðÔÆ ÔËÍ Ãí 寺 êÇÔñ» éÇôÁ»
ç¶ ÇÂà Ôó ù ð¯Õä ñÂÆ î¹Ô¼ñÅ ê¼èð, Çê³â ê¼èð 寺 ñË Õ¶ Õ½îÆ ê¼èð å¶
ùÇÔðç ïåé Õðé çÆ ñ¯ó ÔËÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ô̯ÌîäÆ ï±æ ÁÕÅñÆ çñ (ì) ç¶
Õ½îÆ îÆå êÌèÅé ùÖÇò¿çðêÅñ ÇÃ³Ø ×ðÚÅ, é½ÜòÅé ÁÅ×È ðÅÜÆò Õ°îÅð ôðîÅ,
Ç÷ñ·Å ÁÕÅñÆ Ü¼æÅ ç¶ Üæ¶ì¿çÕ ÃÕ¼åð ×¹ðçÆê ÇÃ³Ø ñÆñ, îÅÃàð ìñðÅÜ ÇóØ,
Õ°ñçÆê ÇÃ³Ø ÖÅñÃÅ, ðÇò¿çð ÇÃ³Ø ì¶çÆ, ÿçÆê ÇÃ³Ø Ã¯éÆ, ðعìÆð ÇóØ
íð¯òÅñ, Õ°ñÇò¿çð ÇÃ³Ø ÔËêÆ, îéçÆê ÇÃ³Ø îÅîÅ, ÁîÇð³çð ÇÃ³Ø ìÆÔñÅ,
ÃòðÜÆå ÇÃ³Ø Ã¯éÆ, Ôðç¶ò ÇÃ³Ø ã¯ñä, Õ°ñçÆê ÇÃ³Ø Çã¼ñ¯º, ùÖÇÜ¿çð ÇóØ
ìÅòÅ, Ü×ÜÆå ÇÃ³Ø ×ðÚÅ, Õ°ñÜÆå ÇÃ³Ø ×ð¶òÅñ, ÁîðÜÆå ÇÃ³Ø ì¶çÆ ÁÅÇç Çòô¶ô
å½ð Óå¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ìÅçñ å¶ Ç×ÁÅÃê¹ðÅ ò¾ñ¯º Þ¾îà êÇðòÅð éÅñ ç¹¼Ö êÌ×à
ÇÂïÅñÆ/æðÆÕ¶, F éò§ìð (îéêzÆå ÇÃ§Ø Á½ñÖ)-ÃÅìÕÅ Ö¶åÆìÅóÆ î§åðÆ Ã:
×¹ðç¶ò ÇÃ§Ø ìÅçñ å¶ é×ð Çé×î «ÇèÁÅäÅ ç¶ î¶Áð Ã: ÔÅÕî ÇÃ§Ø Ç×ÁÅÃê¹ðÅ é¶
Á¾Ü Çê¿â Þ¾îà ÇòÖ¶ êÔ¹§Ú Õ¶ ô¯zîäÆ ïÈæ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ ÃÆéÆÁð ÁÅ×È Ã:
í¹Çê¿çð ÇÃ§Ø Þ¾îà çÆ êåéÆ ç¶ ÁÚÅéÕ ÁÕÅñ ÚñÅäÅ Õð ÜÅä Óå¶ êÇðòÅð éÅñ
⹧ض ç¹¾Ö çÅ êz×àÅòÅ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ îÅðÕÆà Õî¶àÆ çÅÖÅ ç¶ Ú¶ÁðîËé Üæ¶çÅð
î¾Øð ÇÃ§Ø òóËÚ, åðöî ÇÃ§Ø ÚÚðÅóÆ, íÅÜêÅ ÁÅ×È î¶Üð ÇÃ§Ø ç¶åòÅñ, Ç÷ñ·Å
êzÆôç î˺ìð ìñç¶ò ÇÃ§Ø ìÆó ××óÅ, Ãðê¿Ú ùÖç¶ò ÇÃ§Ø Ô§ìó», Çéðîñ ÇçØ
ã¾à, ÇðÃÅñçÅð Çéð§Üä ÇçØ, ÁËâò¯Õ¶à ùÇð§çð ÇÃ§Ø Ç×¾ñ, èðÇî§çð ÇçØ
ÚÆîÅ, êðÇî§çð ÇÃ§Ø Çì¾àÈ, ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú Üæ¶: ÃÇå§çð ÇÃ§Ø íé¯Ôó, ×¹ðêÅñ
ÇÃ§Ø ðÅäÕ¶ ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú, Ãðê¿Ú ÜÇå§çð ÇÃ§Ø çÅÖÅ, ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú ùÖò§å
ÇÃ§Ø Ú¾Õ ÕñÅ, Õì¾âÆ ÇÖâÅðÆ ðÅÜÇò§çð ÇÃ§Ø ðÅÜÈ ì¾ç¯òÅñ, ÃÅìÕÅ Ú¶ÁðîËé
ðÛêÅñ ÇÃ§Ø åñòÅóÅ, èéò§å ÇÃ§Ø æðÆÕ¶, ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú ùÇð§çð ÇÃ§Ø æðÆÕ¶,
ÜÃò§å ÇÃ§Ø ÇþèÈ, àÆ. ÁËÃ. æÅêð, ÷¯é ǧÚÅðÜ ÕðîÜÆå ÇÃ§Ø îñÕê¹ð, Üæ¶çÅð
êzÆåî ÇÃ§Ø ì˺Ã, ×¹ðêzÆå ÇÃ§Ø Ç×¾ñ, Õ»×ðÃÆ ÁÅ×È Ã¯éÆ ×ÅÇñì, ìñÅÕ Ã§îåÆ
î˺ìð ðåé ÇÃ§Ø ÕîÅñê¹ðÆ é¶ òÆ ç¹¾Ö çÅ êz×àÅòÅ ÕÆåÅÍ éÇð§çð ÇÃ§Ø ÕËé¶âÅ
Áé¹ÃÅð ìÆìÆ ÕðîÜÆå Õ½ð éÇî¾å Á§Çåî ÁðçÅà A@ éò§ìð Ççé î§×ñòÅð ù Ô¯ò¶×ÆÍ
ìÅçñ ò¾ñ¯º ç§×Å êÆóå» ç¶ Ô¾Õ ÓÚ ÁÅòÅ÷ À¹áÅÀ¹äÅ ôñÅØÅï¯×-Ö¹ðÅäÅ
«ÇèÁÅäÅ, F éò§ìð (ÃàÅø Çðê¯ðàð)-ïÈæ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ ÃÕ¾åð Ã: çñÆê ÇçØ
Ö¹ðÅäÅ é¶ ô¯zîäÆ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ êzèÅé Ã: ùÖìÆð ÇÃ§Ø ìÅçñ ò¾ñ¯º Ú½ðÅÃÆ
ç§×Å êÆóå» ç¶ Ô¾Õ ÇòÚ Õ½îÆ îé¹¾ÖÆ ÁÇèÕÅð ÕÇîôé Á¾×¶ îÅîñÅ À¹áÅÀ¹ä ç¶
ëËÃñ¶ çÆ ôñÅØÅ ÕÆåÆ þÍ Á¾Ü ÇÂæ¶ ÜÅðÆ ÕÆå¶ ÇÂÕ ÇìÁÅé ÇòÚ Ã: Ö¹ðÅäÅ é¶
ÇÕÔÅ ÇÕ éò§ìð HD ç¶ ÇÃ¾Ö Çòð¯èÆ ç§×¶ îé¹¾ÖåÅ ç¶ î¾æ¶ À¹êð Õ¦Õ Ôé Áå¶
Ô÷Åð» êÆóå» ù ÔÅñ¶ å¾Õ ÇÂéÃÅø éÅ ÇîñäÅ ñ¯Õå§åð ñÂÆ Úä½åÆ òÆ þÍ À¹é·»
ÇÕÔÅ ÇÕ ç§Ç×Á» ù BE ÃÅñ Ô¯ ׶ Ôé, êð ç¯ôÆÁ» ù éÅ å» Ã÷Åò» ÇîñÆÁ» Ôé
Áå¶ éÅ ÔÆ êÆóå» ù ÇÂéÃÅø ÇîÇñÁÅ þÍ Ã: Ö¹ðÅäÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Ã: ùÖìÆð ÇçØ
ìÅçñ ò¾ñ¯º Õ½îÆ ê¾èð å¶ À¹áÅÂÆ ×ÂÆ ÁÅòÅ÷ ôñÅØÅï¯× þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ
ô¯zîäÆ ÁÕÅñÆ çñ Áå¶ ô¯zîäÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êzì§èÕ Õî¶àÆ ò¾ñ¯º H éò§ìð ù ç§×Å
êÆóå» ù ÇÂéÃÅø ÇçòÅÀ¹ä ñÂÆ ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ ÁðçÅà Ççòà çÅ Ôð ÇÂÕ ù Ãîðæé
ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà Ççé ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔìÅé ÇòÚ ÁðçÅà ÕÆåÆ
ÜÅò¶×ÆÍ
ÃÔÅÇÂåÅ êzÅêå ÕÅñÜ» ç¶ ×Ëð ÁÇèÁÅêé ÃàÅø ò¼ñ¯º èðéÅ
êÇàÁÅñÅ, F éò§ìð (Ã. Çð.)-ê¿ÜÅì Áå¶ Ú§âÆ×ó· êzÅÂÆò¶à ¶Çââ ÕÅñÜ» ç¶
éÅé-àÆÇÚ§× ÃàÅë ï±éÆÁé ç¶ Ã¾ç¶ Óå¶ î§×» ç¶ Ô¾Õ ÇòÚ Çêz§ÃÆêñ çëåð» î±Ôð¶
èðé¶ Çç¾å¶ ×Â¶Í ÖÅñÃÅ ÕÅñÜ òÆ èðéÅ Çç¾åÅ Ç×ÁÅÍ AC éòì§ð ù ê¿ÜÅìÆ
ÓòðÇÃàÆ Çò§× çÆ ðËñÆ ìÅð¶ òÆ ÇòÚÅð òà»çðÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ì¹ñÅð¶ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ
ÕÅñÜ éÅé àÆÇÚ§× ÃàÅë ÇòÚ éò¶º ÃÕ¶ñ éÅ Çîñä ÕÅðé ÕÅëÆ ð¯Ã êÅÇÂÁÅ ÜÅ
ÇðÔÅ þÍ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð Áå¶ ×Ëð ÃðÕÅðÆ ÕÅñÜ» ÇòÚ ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ï±. ÜÆ. ÃÆ.
ÃÕ¶ñ ñÅ×± Õð Çç¾å¶ ׶ Ôé êð éÅé àÆÇÚ§× ÃàÅë ù ÇÂà ÃÔ±ñå 寺 ò»ÎÇÞÁÅ
ð¾ÇÖÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þ ÇÜà ÕÅðé À¹é·» ÇòÚ ÕÅëÆ ð¯Ã þÍ
«ÇèÁÅäÅ ÁêðÅèéÅîÅ
î¯àðÃÅÂÆÕñ Ú¯ðÆ
ÃæÅéÕ ë¯Õñ ê¹ÁÅdzà 寺 Õ°Þ ÁäêÛÅå¶ ÇòÁÕåÆ ÔðçÆê ÇÃ³Ø çÅ î¯àðÃÅÂÆÕñ
Ú¯ðÆ ÕðÕ¶ ñË ×Â¶Í ê¹ÇñÃ é¶ ÇÂà Ãì¿èÆ èÅðÅ CGI ÁèÆé նà çðÜ Õð ÇñÁÅ ÔËÍ
Ö¯Ô çÆÁ» òÅðçÅå»
ê¹ÇñÃ é¶ Ãðê³Ú ÕÅñ¯éÆ òÅÃÆ Áô¯Õ Õ°îÅð çÆ ÇôÕÅÇÂå å¶ éÆðÜ Õ°îÅð ê¹¼åð
ÇòÜË òÅÃÆ î¹Ô¼ñÅ Á³ì¶çÕð ÇÖñÅø èÅðÅ CHB/CD ÁèÆé նà çðÜ ÕÆåÅ ÔËÍ ê¹ÇñÃ
êÅà ÇñÖòÅÂÆ î¹ãñÆ Çðê¯ðà ÇòÚ ÇôÕÅÇÂåÕðåÅ é¶ À°Õå ÕÇæå ç¯ôÆ À°å¶ À°Ã
êÅïº î¯ìÅÂÆñ Ö¯Ôä çÅ ç¯ô ñ×ÅÇÂÁÅ ÔË, ê¹ÇñÃ é¶ éÆðÜ Õ°îÅð ù Ç×ÌøåÅð
ÕÆåÅ ÔË Áå¶ î¯ìÅÂÆñ ìðÅîç ÕÆåÅ ÔËÍ çÈܶ îÅîñ¶ ÇòÚ ê¹ÇñÃ é¶ òÇð³çð
Ú½êóÅ çÆ ÇôÕÅÇÂå Óå¶ ÁðÜé òðîÅ ÇÖñÅø նà çðÜ ÕÆåÅ ÔËÍ ê¹Çñà êÅÃ
ÇñÖòÅÂÆ î¹ãñÆ Çðê¯ðà ÇòÚ ÇôÕÅÇÂåÕðåÅ é¶ À°Õå ÕÇæå ç¯ôÆ À°å¶ À°ÃçÅ
î¯ìÅÂÆñ Ö¯Ôä çÅ ç¯Ã ²ñ×ÅÇÂÁÅ ÔËÍ
Ú¯ðÆ çÅ îÅîñÅ
ê¹ÇñÃ é¶ ×¹ðÈ éÅéÕ ê¹ðÅ òÅÃÆ ÜÃÇò¿çð ÇÃ³Ø çÆ ÇôÕÅÇÂå Óå¶ Çòé¯ç Õ°îÅð
ê¹¼åð í¯ñÆ ôðîÅ òÅÃÆ Ãñ¶î àÅìðÆ ÇÖñÅø èÅðÅ DEG/CH@ ÁèÆé նà çðÜ ÕÆåÅ
ÔËÍ ê¹Çñà êÅà ÇñÖòÅÂÆ î¹ãñÆ Çðê¯ðà ÇòÚ ÇôÕÅÇÂåÕðåÅ é¶ À°Õå ÕÇæå ç¯ôÆ À°å¶
À°Ãç¶ Øð ç¶ åÅñ¶ å¯ó Õ¶ Ã¯é¶ ç¶ Ü¶òð Áå¶ Ô¯ð ÃÅîÅé Ú¯ðÆ Õðé çÅ ç¯ô
ñ×ÅÇÂÁÅ ÔËÍ ê¹ÇñÃ Ü»Ú Õð ðÔÆ ÔËÍ
üà¶ìÅ÷ ÕÅìÈ
ê¹ÇñÃ é¶ ÃðÜÆå Õ°îÅð òÅÃÆ Üò¼çÆ ù Ç×ÌøåÅð ÕðÕ¶ À°Ãç¶ Õì÷¶ ÇòÚ¯º GG@
ð¹ê¶ çÆ é×çÆ ìðÅîç ÕÆåÆ ÔËÍ ê¹ÇñÃ é¶ ÕÇæå ç¯ôÆ ÇÖñÅø նà çðÜ ÕÆåÅ ÔËÍ
î¯àðÃÅÂÆÕñ ÖðÆç ç¶ îÅîñ¶ ÇòÚ á¼×Æ
ê¹ÇñÃ é¶ Ü×åÅð ÇÃ³Ø ê¹¼åð ùÖç¶ò ÇÃ³Ø òÅÃÆ ðÅÜ×ó· çÆ ÇôÕÅÇÂå å¶ îéêÌÆå
ÇóØ, ñÛîä ÇóØ, Ôðç¶ò ÇÃ³Ø Áå¶ Ô¯¯ðé» ÇÖñÅø նà çðÜ ÕÆåÅ ÔËÍ ê¹ÇñÃ
êÅà ÇñÖòÅÂÆ î¹ãñÆ Çðê¯ðà ÇòÚ ÇôÕÅÇÂåÕðåÅ é¶ À°Õå ÕÇæå ç¯ôÆÁ» À°å¶
î¯àðÃÅÂÆÕñ çÆ ÖðÆç ç¶ îÅîñ¶ ÇòÚ À°Ã éÅñ á¼×Æ Õðé çÅ ç¯ô ñ×ÅÇÂÁÅ ÔËÍ
-êðÇî³çð ÇÃ³Ø ÁÅÔÈÜÅ
Çé×î é¶ éÕô¶ 寺 À¹ñà ìä ðÔ¶ ô¯Á ð±î» ç¶ ôàð å¯ó¶
êÇàÁÅñÅ, F éò§ìð (ÁÅÔñ±òÅñÆÁÅ)-êÇàÁÅñÅ ç¶ ñÆñÅ íòé ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ À¹Ã òÕå
ÃÇæåÆ åäÅÁ ê±ðé Ô¯ ×ÂÆ Ü篺 é×ð Çé×î çÆ àÆî ÇÂæ¶ ìäÆ Çå§é î§Ç÷ñ»
ÇÂîÅðå ù éÕô¶ ç¶ À¹ñà Ô¯ÂÆ À¹ÃÅðÆ ÕÇÔ Õ¶ ãÅÔ¹ä ñ¾×ÆÍ é×ð Çé×î çÆ Ü¶.
ÃÆ. ìÆ. îôÆé ò¾ñ¯º ÔÅñ¶ ÇÂæ¶ À¹ÃÅðÆ ÁèÆé ô¯ð±î» ç¶ ôàð Üó·» å¯º ÔÆ
À¹ÖÅó¶ Ãé ÇÕ À¹ÃÅðÆ ÕðåÅ î½Õ¶ Óå¶ êÔ¹§Ú ×Â¶Í ×¹¾Ã¶ ÓÚ ÁŶ À¹ÃÅðÆÕðåÅ
ò¾ñ¯º éÅñ êÂÆ Ç¾à ü¾Õ Õ¶ é×ð Çé×î î¹ñÅ÷î» ù ÁÇÜÔÅ Õðé 寺 ð¯Õä çÆ
Õ¯Çôô ÕÆåÆ, ÇÜà ù Çé×î àÆî éÅñ ×ÂÆ ê¹Çñà ë¯ðÃ ç¶ ì§ÇçÁ» ò¾ñ¯º ð¯Õ ÇñÁÅ
Ç×ÁÅÍ ÇÂà 寺 ìÅÁç À¹ÃÅðÆÕðåÅò» é¶ Çé×î ÁÇèÕÅðÆÁ», Õ½ºÃñð» Óå¶ Ö¹ñ·¶ÁÅî
ÕÇæå Çðôòå ñËä 寺 ìÅÁç òÆ ÇÂæ¶ ÕÅðòÅÂÆ Õðé çÅ ÇÂñ÷Åî ñÅÀ¹ºÇçÁ» Çé×î
ç¶ À¹µÚ ÁÇèÕÅðÆÁ» éÅñ ×¾ñ ÕÆåÆ ÇÜà 寺 Õ¹Þ êñ» ìÅÁç é×ð Çé×î àÆî À¹æ¯º
òÅêà êðå ×ÂÆÍ ÇÂà 寺 å¹ð§å ìÅÁç ÁÕÅñÆ çñ éÅñ Ãì§Çèå ò¾â¶ ñÆâð î½ÕÅ ç¶Öä
ñÂÆ ÇÂæ¶ Çëðç¶ ç¶Ö¶ ×Â¶Í À¹ÃÅðÆÕðåÅ ò¾ñ¯º Çé×î ÁÇèÕÅðÆÁ» å¶ ì×Ëð é¯ÇàÃ
Çç¾ÇåÁ» ÇÂÔ ÕÅðòÅÂÆ Õðé çÅ ç¯ô ñÅÇÂÁÅÍ ç±Ü¶ êÅö é×ð Çé×î çÆ Õì÷Å ð¯Õ±
àÆî ç¶ î¹ÖÆ ÃzÆ Ü¶. Õ¶. ñç ç¶ ÕÇÔä î¹åÅìÕ À¹é·» Õ¯ñ ÕÇîôéð é×ð Çé×î Ã:
îéÜÆå ÇÃ§Ø éÅð§× ç¶ ÕÅðòÅÂÆ òÅñ¶ ÁÅðâð Ãé å» ÔÆ ÕÅðòÅÂÆ ÕÆåÆ ×ÂÆ þÍ
ÁÇèÕÅðÆÁ» ç¶ ÕÇÔä î¹åÅìÕ À¹ÃÅðÆ ÕðåÅ ÇòÁÕåÆ ò¾ñ¯º ÇÂà Ü×·Å Óå¶ Á¾â-Á¾â
D éÕô¶ êÅà ÕðòÅÕ¶ ÇÂÕ¯ ÇÂîÅðå À¹ÃÅð Çç¾åÆ þÍ ÇÂà ñÂÆ ÃÅðÆ ÇÂîÅðå ÔÆ
éÕô¶ ç¶ À¹ñà þÍ ÇÂé·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Á×ð ÇÂà ÇÂîÅðå ç¶ ÚÅð¶ ÇԾö êÅö
éÕÇôÁ» Áé¹ÃÅð éÔƺ ÕÆå¶ Ü»ç¶ å» ÃÅðÆ ÇÂîÅðå Ç×ðÅ Çç¾åÆ ÜÅò¶×ÆÍ
ê¿ÜÅìÆ ñÂÆ ñ¯Õ ñÇÔð ÇÃðܻ׶-À¹Çê¿çðÜÆå Õ½ð
êÇàÁÅñÅ, F éò§ìð (×¹ðêzÆå ÇÃ§Ø Ú¾áÅ)-î» ì¯ñÆ ê¿ÜÅìÆ ù êzë¼¹ñå Õðé ñÂÆ
ñ¯Õ ñÇÔð ÇÃðÜ»×¶Í ÇÂÔ ôìç ÇþÇÖÁÅ î§åðÆ ê¿ÜÅì ÃzÆîåÆ À¹Çê¿çðÜÆå Õ½ð é¶
ùÖç¶ò ÁÅ௠î¯ìÅÇÂñ ò¾ñ¯º ðÅÇÂñ ÇÂéëÆñâ Õ§êéÆ éÅñ B@ òð·¶ ê±ð¶ Õðé
À¹êð§å ô¹ÕðÅé¶ òܯº ÃzÆ ÁÖ¿â êÅá ÃÅÇÔì ç¶ êŶ í¯× À¹êð§å ê¿ÜÅì ÃðÕÅð
ò¾ñ¯º ê¿ÜÅìÆ ñÅ×± Õðé ÓÚ ìÔ¹åÆ ÃëñåÅ éÅ Çîñä ìÅð¶ Çà¾êäÆ ÕðÇçÁ» ÁÅÖ¶Í
À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà ñÂÆ ÇÕö åð·» çÆ ÃõåÆ òðåä çÆ ñ¯ó éÔƺ, Ãׯº
ÁëÃðôÅÔÆ Áå¶ ÜéåÅ ÓÚ î» ì¯ñÆ ñÂÆ Ü÷ìÅ êËçÅ Õðé çÆ ÷ð±ðå þÍ í¯× À¹êð§å
ùÖç¶ò ÁÅ௠î¯ìÅÇÂñ ç¶ îÅñÕ Ã¹Öç¶ò ÇÃ§Ø é¶ Õ§êéÆ éÅñ ÁÅêä¶ ôÅéçÅð Ãëð
çÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ô Ö¹ç ì¯ñà î¯àð ÃÅÂÆÕñ ç¶ ô½ÕÆé Ôé Áå¶
ÇÂÔ ô¯Õ ÔÆ Õ§êéÆ çÆ âÆñðÇôê ñËä çÅ Ãì¾ì ìÇäÁÅ þÍ Á¾Ü Õ§êéÆ éÅñ À¹é·»
ç¶ Çðôå¶ ù B@ ÃÅñ ê±ð¶ Ô¯ ׶ ÔéÍ Õ§êéÆ ò¾ñ¯º ÇÜæ¶ Á¾Ü ÜÅäÕÅð E@@ ÃÆ.
ÃÆ. ç¶ îÅâñ ìÅ÷Åð ÓÚ À¹åÅð¶ Ôé, À¹æ¶ éÅñ ÔÆ ÁÅî òð寺 ñÂÆ î÷ì±åÆ ç¶
éÅñ ؾà å¶ñ ÖðÚ òÅñ¶ î¯àð ÃÅÂÆÕñ ê¶ô ÕÆå¶ ÔéÍ À¹é·» ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ ÇîÔéå Áå¶
ñ×é éÅñ À¹é·» ò¾ñ¯º ÇçÖÅÂÆ ÕÅð×¹÷ÅðÆ ÃçÕÅ ÔÆ Õ§êéÆ é¶ Á¾Ü ùÖç¶ò ÁÅà¯
î¯ìÅÂÆñ Áå¶ À¹é·» ò¾ñ¯º «ÇèÁÅäÅ ÇòÖ¶ ÚñÅÂÆ ÜÅ ðÔÆ Â¶Ü§ÃÆ Ã§å ÁÅà¯
î¯ìÅÂÆñ ù êÇÔñ¶ çà âÆñð» çÆ Ã±ÚÆ ÓÚ ôÅÇîñ ÕÆåÅ þÍ ÇÂà êz¯×ðÅî î½Õ¶
ô¯zîäÆ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ Üéðñ ÃÕ¾åð Áå¶ ÃÅìÕÅ ñ¯Õ ÃíÅ î˺ìð êz¯: êz¶î ÇçØ
Ú§ç±îÅÜðÅ, ê¾ÛóÆÁ» ô¶zäÆÁ» íñÅÂÆ ÇòíÅ× ç¶ Ú¶ÁðîËé êz¯: Ç´êÅñ ÇÃ§Ø ìⱧ×ð,
ô̯îäÆ Õî¶àÆ î˺ìð ìñò§å ÇÃ§Ø ðÅî×ó·, ÃÅìÕÅ Ú¶ÁðîËé å¶ÇܧçðêÅñ ÇçØ
çè±, é×ð ùèÅð àð¾Ãà ç¶ Ú¶ÁðîËé ǧçðî¯Ôé ÇÃ§Ø ìÜÅÜ, î¯Ôé ÇçØ
ÕðåÅðê¹ð é¶ ÇôðÕå ÕÆåÆÍ
ï¹òÕ î¶ñ¶ çÅ À¹çØÅàé Á¾Ü ê¿ÜÅì ç¶ Ö÷ÅéÅ î§åðÆ Õðé׶
ðÅÜê¹ðÅ, F éò§ìð (í¯ñÅ)-Çê¿â é¶êðÅ ÇòÖ¶ Ö¹ñ¶ ÁÅðÆÁé Õ˺êà ÇòÚ ç¯ ÇçéÅ
ê¿ÜÅì àËÕéÆÕñ ï±éÆòðÇÃàÆ ç¶ Ç§àð ÕÅñÇÜà (÷¯éñ D) ï±æ ëËÃàÆòñ B@@I
êz¯×ðÅî ÕðòÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ ÇÂÔ ç¯ ð¯÷Å ï±æ ëËÃàÆòñ G éò§ìð 寺 H
éò§ìð å¾Õ Ú¾ñ¶×ÅÍ ÇÂà ÇòÚ ê¿ÜÅì ç¶ ò¾Ö ò¾Ö Ç÷ÇñÁ» 寺 D@ ç¶ ÕðÆì ÕÅñÜ»
ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆ íÅ× ñËä׶, ÇÜé·» ÇòÚ êÇàÁÅñÅ, î¹ÔÅñÆ, ëåÇÔ×ó· ÃÅÇÔì, «ÇèÁÅäÅ,
î¹ÕåÃð, ×¹ðçÅÃê¹ð ÁÅÇç ôÇÔð» ç¶ ÕÅñÜ Çòô¶ô ÔéÍ Õ˺êÃ ç¶ Ú¶ÁðîËé ÃzÆ
ÁÅô± ÕàÅðÆÁÅ ò¾ñ¯º ç¾ÇÃÁÅ G éò§ìð ù ÇÂà ëËÃàÆòñ çÅ À¹çØÅàé ê¿ÜÅì ç¶
Ö÷ÅéÅ î§åðÆ Ã: îéêzÆå ÇÃ§Ø ìÅçñ Õðé׶, Ü篺ÇÕ H éò§ìð ù Ü¶å± àÆî» ù
ñ¯Õ ÇéðîÅä î§åðÆ êzÇî§çð ÇÃ§Ø ãƺâÃÅ ÇÂéÅî ò§âä×¶Í ÇÂà ÃîÅ×î ÇòÚ î¹¾Ö
êÅðñÆîÅéÆ ÃËÕàðÆ ÃzÆ ðÅÜ Ö¹ðÅäÅ òÆ êÔ¹§Úä׶Í
Çòôò Á³×çÅé Ççòà Óå¶ ×ñ¯âà ò¼ñ¯º ôÅéçÅð ÃîÅ×î
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (ÇÃÔå êÌåÆÇéè)-Çòôò Á³×çÅé ÇçòÃ ç¶ î½Õ¶ Óå¶ Ç×øà ÁÅø
ñÅÂÆø ÁÅð×é â¯é¶ôé ÁòËðé˺à ùÃÅÇÂàÆ Ç³âÆÁÅ (×ñ¯âà dzâÆÁÅ) Áå¶ âÆ.
ÁËî. ÃÆ. ÔÃêåÅñ «ÇèÁÅäÅ ò¼ñ¯º Õ¶. òÆ. ÁËî. ÃÕ±ñ «ÇèÁÅäÅ ÓÚ Á³×çÅé
ÜÅ×ðÈÕåÅ íðêÈð ôÅéçÅð ÃîÅ×î ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃîÅ×î çÅ À°çØÅàé âÆ. ÁËî.
ÃÆ. ÔÃêåÅñ «ÇèÁÅäÅ çÆ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ç¶ ÃÕ¼åð ÃÌÆ ê̶î ×¹êåÅ é¶ ÕÆåÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ìå½ð î¹¼Ö îÇÔîÅé âÅ: ÁËÃ. ÁËÃ. Ç×¼ñ À°ê Õ°ñêåÆ ìÅìÅ ëðÆç
ï±éÆòðÇÃàÆ ëðÆçÕ¯à é¶ ì¯ñÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ îðÆ÷» ç¶ íñ¶ ñÂÆ Ãî¹¼Ú¶ ÃîÅÜ ç¶
Ççñ» ÓÚ ÔîçðçÆ êÈðòÕ íÅòéÅ ÚÅÔÆçÆ ÔËÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ Çòô¶ô îÇÔîÅé ç¶ å½ð
Óå¶ ÔÅ÷ð ԯ¶ ÃÌÆ ðÅÜçÆê ÇÃ³Ø Ç×¼ñ Çéðç¶ôÕ ê³ÜÅì ê¹Çñà ÁÕÅâîÆ Çëñ½ð Áå¶
âÆ. ÜÆ. êÆ. ê³ÜÅì é¶ ì¯ñÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ Ü¶Õð Á³×çÅé Õðé ìÅð¶ ÃÅⶠÃîÅÜ
ÇòÚ ÇÂÕ ñÇÔð êËçÅ Ô¯ ÜÅò¶ å» ÇÜæ¶ îðÆ÷ çÆ ÜÅé ìÚÅÂÆ ÜÅ ÃÕçÆ ÔË À°æ¶ îé°¼ÖÆ
Á³×» çÆ åÃÕðÆ òÆ ð¯ÕÆ ÜÅ ÃÕçÆ ÔËÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ×ñ¯âà dzâÆÁÅ ç¶ êÌèÅé
âÅ: ìñç¶ò ÇÃ³Ø Á½ñÖ î¹ÖÆ ×¹ðçÅ ìçñÆ ÇòíÅ× âÆ. ÁËî. ÃÆ. ÔÃêåÅñ «ÇèÁÅäÅ
é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ÁÃƺ ×¹ðçÅ, ÖÈé, Ççñ, Á¼Ö», ÇÜ×ð, ÚîóÆ Áå¶ Ô¼âÆÁ» Ãî¶å
ÃðÆð ç¶ BE Á³×, ÇԼö çÅé ÕðÕ¶ ÇÕö Ô¯ð ÇòÁÕåÆ ç¶ ÃðÆð ÓÚ êÅ ÃÕç¶ Ô»Í
ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ê³ÜÅì ç¶ ò¼Ö-ò¼Ö Ç÷Çñ·Á» 寺 B@ éðÇÃ³× ÕÅñÜ» Áå¶ E@ ÃÕ±ñ»
ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁÅ é¶ Á³×çÅé Ãì¿èÆ ê¯Ãàð î¹ÕÅìÇñÁ» ÓÚ ÇÔ¼ÃÅ ÇñÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶
Óå¶ Á³×çÅé À°êð ÃÇÕ¼à», éÅàÕ» Áå¶ íÅôä î¹ÕÅìñ¶ òÆ ÕðòŶ ×Â¶Í ÇÂà î½Õ¶
Óå¶ ×ñ¯âÃ ç¶ À°ê êÌèÅé âÅ: ç¶Çò¿çð ÇÃ³Ø Ã¿èÈ, âÅ: éòêÌÆå Õ½ð Á½ñÖ, âÅ:
ÜÆ. êÆ. ÁÅÂÆ. ÇóØ, âÅ: ܶ. ÁËÃ. ÿèÈ, âÅ; ×¹ðçÆê ÇÃ³Ø Ô¿ìó», ÃÌÆîåÆ
î³Ü¹ñÅ ÜËé, âÅ: î¹ÕåÆ Ç×¼ñ, âÅ: ܯåÆ îÅé, âÅ: ÜÃòÆð Õ½ð, ÇêÌ¿ÃÆêñ
îéÜÆå ïãÆÁÅ é¶ òÆ ÁÅêä¶ ÇòÚÅð ð¼Ö¶Í ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ÇâêàÆ ÕÇîôéð ÃÌÆ
ÇòÕÅà ×ð×, «ÇèÁÅäÅ ð¶ºÜ ç¶ âÆ. ÁÅÂÆ. ÜÆ. âÅ: ÁËÃ. ÁËÃ. Ú½ÔÅé, ÁËÃ. ÁËÃ.
êÆ âÅ: ùÖÚËé ÇÃ³Ø Ç×¼ñ, îËâÆÕñ ùêðâ˺à ðÅÜÈ ÛÆéÅ, âÅ: Ü×çÆê ÇóØ
Ç×¼ñ, ÇêÌ¿ÃÆêñ ðÅÜÆò éÅ×ÅñÆÁÅ ÇêÌ¿ÃÆêñ ÔðçÆê Õ½ð Çîñð ×¿Ü ÃÕ±ñ Ãî¶å
ò¼Ö-ò¼Ö ÃÕ±ñ», ÕÅñÜ» ç¶ ÇêÌ¿ÃÆêñ Áå¶ ÁÇèÁÅêÕ òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ìçñç¶ Ö¶åÆ ã»Ú¶ î°åÅìÕ Ç×ÁÅé ÇòÇ×ÁÅé êÃÅð òÆ Á§çÅ÷ ìçñ¶–âÅ: Õ§×
ñ°ÇèÁÅäÅ, F éò§ìð (ÁôòéÆ Ü¶åñÆ)-ê§ÜÅì Ö¶åÆìÅóÆ ïÈéÆòðÇÃàÆ À°ê Õ°ñêåÆ
âÅ: îéÜÆå ÇÃ§Ø Õ§× é¶ ÇÕzôÆ ÇòÇ×ÁÅé Õ¶ºçð î¯×Å òµñ¯º î°µÖ ëÃñ» ç¶
ÕÆÇóÁ» çÆ Ã°ÚµÜÆ ð¯ÕæÅî çÆ ôñÅØÅ ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÔË ÇÕ ÁµÜ Üç Ö¶åÆ ã»ÚÅ Áå¶
îÏÃîÆ åìçÆñÆ ÕÅðé ëÃñÆ ÚµÕð òÆ ÕÆó¶ îÕÏÇóÁ» çÆ îÅð Ô¶á ÁÅ ðÔ¶ Ôé å»
ÃÅéȧ òÆ ÁÅêä¶ ðòÅÇÂåÆ Ö¶åÆ êÃÅð ã»Ú¶ ÇòÚ ÇòÇ×ÁÅéÕ ÇòèÆ ç¶ çÖñ òÅñÆ êÔ°§Ú
ÁêéÅÀ°äÆ ÚÅÔÆçÆ ÔËÍ À°é·» ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ ÇÕzôÆ ÇòÇ×ÁÅé Õ¶ºçð î¯×Å é¶ î°µÖ
ëÃñ» ç¶ ÕÆÇóÁ» çÆ Ã°ÚµÜÆ ð¯ÕæÅî ì°ñ¶Çàé ÇåÁÅð ÕðÕ¶ ð§×Æé ÇÚµåð» ÃÇÔå
êzÕÅôå ÕðÕ¶ ÇÜò¶º ÇÕÃÅé» çÆ íñÅÂÆ ñÂÆ êzÕÅôå ÕÆåÅ ÔË À°Ã ñÂÆ À°Ô ôñÅØÅ
ç¶ ÔµÕçÅð ÔéÍ À°é·» ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ Ç×ÁÅé ÇòÇ×ÁÅé éȧ î» ì¯ñÆ ê§ÜÅìÆ ÇòµÚ
ê¶ô Õðé ñÂÆ ÇÂà ïÈéÆòðÇÃàÆ ç¶ ÇòÇ×ÁÅéÆÁ» é¶ ÇêÛñ¶ DH ÃÅñ 寺 ñ×ÅåÅð
åêµÃòÆ ò»× Õ§î ÕÆåÅ ÔË Áå¶ ÇÂà ì°ñ¶Çàé çÆ íÅôÅ òÆ ÁÅî ì¯ñÚÅñ òÅñÆ Ô¯ä
ÕðÕ¶ ÇÂà çÅ ÁÃð ÇÕÃÅé» ç¶ îé» À°µêð ñÅ÷îÆ êò¶×ÅÍ À°é·» âÅ: ×°ðêzÆå
ÇÃ§Ø îµÕó, Õ§òð ìðÇܧçð ÇÃ§Ø Áå¶ ÕÆà ÇòÇ×ÁÅé ÇòíÅ× ç¶ î°ÖÆ âÅ: Áô¯Õ Õ°îÅð
èòé òµñ¯º ÕÆå¶ À°µçî çÆ ôñÅØÅ ÕÆåÆ ÔËÍ ÇÂÔ ÇÃÖñÅÂÆ ÇÕåÅìÚÅ ÇÕzôÆ
ÇòÇ×ÁÅé Õ¶ºçð òµñ¯º êzÕÅôå ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ âÅ: Áô¯Õ Õ°îÅð èòé é¶ çµÇÃÁÅ
ÇÕ ÇÂà ÇÕåÅìÚ¶ éȧ êÇÔñÆ òÅð Õ°Þ Ãî» êÇÔñ» ÇñÇÖÁÅ Ç×ÁÅ ÃÆ êð Ô°ä ÇÂÃ
éȧ ïè Õ¶ ÇêÛñ¶ Ççéƺ éòÆéåî ñ¯ó» î°åÅìÕ ãÅÇñÁÅ Ç×ÁÅ ÔË Áå¶ ëÃñ çÆ
ìÆÜÅÂÆ å¯º ñË Õ¶ ÕàÅÂÆ åÆÕ Ô¯ä òÅñ¶ ÕÆÇóÁ» ç¶ Ôîñ¶ ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ ç¶ä ç¶
éÅñ-éÅñ ÇÂà 寺 ìÚä ç¶ À°êÅÁ òÆ çµÃ¶ ׶¶ ÔéÍ
ê¼êÈ çÆ Çéï°ÕåÆ çÅ ò¼Ö-ò¼Ö Üæ¶ì¿çÆÁ» ò¼ñ¯º ÃòÅ×å
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (ì¼åðÅ)-ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ «ÇèÁÅäÅ ôÇÔðÆ ç¶ ÃÆéÆÁð îÆå
êÌèÅé Ã: ×¹¹Çð³çðêÅñ ÇÃ³Ø ê¼êÈ é±¿ é×ð ùèÅð àð¼Ãà çÅ àðüàÆ Çéï°Õå
ÕÆå¶ ÜÅä çÅ ôÇÔð çÆÁ» ÕÂÆ ÃîÅÇÜÕ, èÅðÇîÕ Ã¿ÃæÅò» Áå¶ ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ÁÅ×ÈÁ»
ò¼ñ¯º íðò» ÃòÅ×å ÕðÇçÁ» î¹¼Ö î³åðÆ Ã: êÌÕÅô ÇÃ³Ø ìÅçñ Áå¶ À°ê î¹¼Ö
î³åðÆ Ã: ùÖìÆð ÇÃ³Ø ìÅçñ çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅ ÔËÍ Ã: ê¼êÈ çÆ Çéï°ÕåÆ Óå¶
Á¼Ü íÅÂÆ ðäèÆð ÇÃ³Ø é×ð ÇòÖ¶ ԯ¶ ÃîÅ×î ç½ðÅé ñ¼â± ò¿â¶ ×Â¶Í ÇÂà î½Õ¶
Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ î¹¼Ö Ã¿ÃçÆ ÃÕ¼åð ÃÌÆ ÔðÆô ðŶ ã»âÅ, ê³ÜÅì òêÅð ì¯ðâ
ç¶ À°ê Ú¶ÁðîËé (ðÅÜ î³åðÆ), âÅ: ùֶçò ÇóØ, ÇîñÕ êñ»à «ÇèÁÅäÅ ç¶ Ú¶ÁðîËé
Ã: ÁÜî¶ð ÇÃ³Ø íÅ×ê¹ð, ÜÆòé èòé, Ç´êÅñ ÇÃ³Ø Ú½ÔÅé, ×¹ðêÌÆå ÇÃ³Ø ×¯êÆ,
ÁòåÅð ÇÃ³Ø Ã¶áÆ, ×¹ðîÆå ÇÃ³Ø Çì¼ñÅ, ܯÇ׿çð ÇÃ³Ø ×¿íÆð, ÃðçÅð ÇóØ
×î¼Õó, dzçðÜÆå ÇÃ³Ø ×¯ñÅ, îéçÆê íé¯à, ×ÇÜ¿çð îçÅé, âÅ: çÇò¿çð ôðîÅ,
êÌî¯ç ×¹¼â±, ÜÃòÆð ÇóØ, ÁîðÆÕ ÇÃ³Ø å°ñÆ, dzçðÜÆå ÇÃ³Ø Çð¼ÕÆ, ÃåÅî
ÇóØ, å¶ÇÜ¿çð êÅñ ÇóØ, ×¹ðÚðé ÇÃ³Ø Ú½èðÆ, ×¹ðöòÕ ÇÃ³Ø Õñ¶ð, ðܶô
×¹êåÅ, Ú¶ÁðîËé ÁËñ. ÁËñ. îñÔ¯åðÅ, Õîñ Ú¶åñÆ, ðÅî ×¹êåÅ, ÃåÇò¿çð ÇóØ
ê¼êÈ, ÁÅð. êÆ. ôðîÅ, ìñìÆð ÇÃ³Ø ÇüèÈ, î³×å ÇÃ³Ø ÚÅòñÅ, ×¹ðÚðé ÇóØ
à½ÔóÅ, Çòé¯ç ìÅòÅ, åðñ¯Úé ÇÃ³Ø ì¼×Å, Çòé¯ç êÅÔòÅ, Üæ¶çÅð ÁîðÜÆå ÇóØ
Çì³çðÅ, ÁîðÜÆå ÇÃ³Ø ×ð¶òÅñ, ×¹ðÚðé ÇÃ³Ø Çî³àÅ, åðÇò¿çð ÇÃ³Ø Çò¼ÕÆ,
ìñìÆð ÇÃ³Ø ÖÅñÃÅ, Õ°ñçÆê ÇÃ³Ø ÖÅñÃÅ, Áîð éÅæ ÕÅñóÅ, ܯÇ׿çð ÇÃ³Ø ÚÅòñÅ,
ìñÇÜ¿çð ÇÃ³Ø îáÅó±, ÚðéÜÆå ÇÃ³Ø îçÅé, ÇòôÅñ, ðÅܶô üÚð, ð¯ÕÆ, ô¿àÆ,
×¹ðîÆå ÇÃ³Ø êÌèÅé ×¹ðç¹ÁÅðÅ Õñ×Æèð, ì¿åÅ ÇÃ³Ø îÅé, ×¹ñò¿å ÇÃ³Ø çÈÁÅ,
ìñò¿å ÇÃ³Ø ÛÅìóÅ, ÜÆ. êÆ. ÇóØ, ÇÕôé ñÅñ í¯ñÅ, îéÜÆå ÇÃ³Ø ÛÅìóÅ ÁÅÇç
ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÒÁÜÆåÓ À°ê-çøåð ç¶ Õ¿ÇêÀ±àð Áêð¶àð çÆêÕ ×¯ÃòÅîÆ ù Ô¿ÞÈÁ» íðÆ ÇòçÅÇÂ×Æ
ÕêÈðæñÅ, F éò¿ìð (Çòô¶ô êÌåÆÇéè)-ÁÜÆå À°ê-çøåð ÕêÈðæñÅ ç¶ Õ¿ÇêÀ±àð Áêð¶àð
ÃÌÆ çÆêÕ ×¯ÃòÅîÆ, ܯ ìÆ嶺 Ççé ÃóÕ ÔÅçö ÇòÚ ×¿íÆð ðÈê ÇòÚ ÷ÖîÆ Ô¯ ׶
Ãé, çÅ òÆðòÅð âÆ.ÁËî.ÃÆ. ÔÃêåÅñ Çò¼Ú ÇçÔ»å Ô¯ Ç×ÁÅ ÃÆ, ù Á¼Ü öÜñ Á¼Ö»
ò¼ñ¯º Ô¿ÞȹÁ» íðÆ ÇòçÅÇÂ×Æ Çç¼åÆ ×ÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÒÁÜÆåÓ êÌÕÅôé ÃîÈÔ ç¶
î¹¼Ö Ã¿êÅçÕ âÅ: ìðÇÜ¿çð ÇÃ³Ø Ôîçðç ò¼ñ¯º ÒÁÜÆåÓ ç¶ À°ê-çøåð» ç¶ Ç¿ÚÅð÷
ÃÌÆ ðÅî îñÔ¯åðÅ, êðïéñ îËé¶Üð Ã: ðÇÜ¿çð ÇóØ, ÒÁÜÆåÓ ÃîÅÚÅð ç¶ ÃîÅÚÅð
ÿêÅçÕ ÃÌÆ ÇòÕÅÃ å¶ ÒÁÜÆåÓ À°ê-çøåð ÕêÈðæñÅ ç¶ Ç³ÚÅðÜ ÃÌÆ ÁîðÜÆå Õ¯îñ
é¶ ÇîÌåÕ çÆêÕ ×¯ÃòÅîÆ çÆ ÇîÌåÕ ç¶Ô Óå¶ ç¹ôÅñÅ êÅ Õ¶ ôðèÅ÷ñÆ í¶ºà ÕÆåÆÍ
ÃÌÆ ×¯ÃòÅîÆ çÆ Á³Çåî ÇòçÅÇÂ×Æ Ã ÃÅìÕÅ àð»Ãê¯ðà î³åðÆ Ã: ðØìÆð ÇóØ,
Ç÷ñ·Å ñ¯Õ ÿêðÕ ÁøÃð Ã: çñìÆð ÇÃ³Ø ÕÅÔñ¯º, ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ çÆ Üðéñ
Õ½ºÃñ ç¶ î˺ìð îÅÃàð ×¹ðç¶ò ÇóØ, é×ð Õ½ºÃñð Ç¿Ü: Û¼ÜÅ ÇóØ, Çôò ÃËéÅ
ìÅñ áÅÕð¶ ê³ÜÅì ç¶ î¹¼Ö ì¹ñÅð¶ ÃÌÆ Ü×çÆô ÕàÅðÆÁÅ, ôÇÔðÆ ÁÕÅñÆ Ü¼æ¶ ç¶
êÌèÅé Üæ¶çÅð ÜÃÇò¿çð ÇÃ³Ø ì¼åðÅ, ÃÌÆ ×¹ðÈ ÇÃ³Ø ÃíÅ ç¶ ÁÅ×È Ã: ÔðÜÆå
ÇÃ³Ø íÅàÆÁÅ, ÇÃðÜäÅ Õ¶ºçð ç¶ êÌèÅé Ã: ÔðëÈñ ÇóØ, çËÇéÕ ÜÅ×ðé ÕêÈðæñÅ
À°ê-çøåð ç¶ Ç³ÚÅð÷ ÃÌÆ Áô¯Õ íÅðå, íÅÃÕð ÕêÈðæñÅ À°ê-çøåð ç¶ Ç¿ÚÅð÷
ÃÌÆ Çòêé îÔÅÜé, ÃÆéÆÁð ÁÅ×È ÃÌÆ Õ¶. ÜÆ. ×»èÆ, Õ»×ðà ÁÅ×È ÃÌÆ ÃåÆô ìÇÔñ,
îÅðÇÕà Õî¶àÆ ç¶ ÃÅìÕÅ À°ê Ú¶ÁðîËé ÃÌÆ ðÇÜ¿çð Õ½óÅ, ÁËÃ.ú.ÁÅÂÆ. ç¶
Ç÷ñ·Å ÇçÔÅåÆ êÌèÅé ÜÃ í¹¼ñð 寺 ÇÂñÅòÅ ÕêÈðæñÅ òðÇÕ¿× ÜðéÇñÃà ÁËïÃƶôé
ç¶ î˺ìð, òðÇÕ¿× ÜðéÇñÃà ÁËïÃƶôé ÁÅë ùñåÅéê¹ð ñ¯èÆ å¯º ÇÂñÅòÅ
ÒÁÜÆåÓ À°ê çøåð éÅñ Ãì¿Çèå ê¼åðÕÅð ò¼Ö-ò¼Ö ðÅÜéÆÇåÕ, èÅðÇîÕ å¶ ÃîÅÇÜÕ
Üæ¶ì¿çÆÁ» ç¶ é°¿îÅÇÂç¶ ò¼âÆ Ç×äåÆ Çò¼Ú ôÅÇîñ ÃéÍ
ÁÇèÕÅðÆÁ» ò¼ñ¯º ÃéÁåÕÅð» éÅñ îÆÇà³×»
«ÇèÁÅäÅ, F
éò¿ìð (îéÜÆå ÇÃ³Ø ÖÅñÃÅ)-ÇÂæ¶ ë¯Õñ ê¹ÁÅdzà çÆÁ» A@ ÇÕñ¯îÆàð ¦ìÆÁ» Û¶
ò¼âÆÁ» ÃóÕ» íÅðÆ ÁÅòÅÜÅÂÆ é±¿ ÇèÁÅé ÇòÚ ð¼Ö Õ¶ ìäÅÀ°ä çÅ ëËÃñÅ ÕÆåÅ
Ç×ÁÅ ÔËÍ Ú˺ìð ÁÅë dzâÃàðÆÁñ Á˺â ÕîðôÆÁñ Á³âðà¶ÇÕ¿×÷ ç¶ î¹¼Ö çëåð
ÇòÖ¶ é×ð Çé×î ç¶ Ü¯éñ ÕÇîôéð Ã: îñÇò¿çð ÇÃ³Ø Ü¼×Æ é¶ ÃéÁåÕÅð» éÅñ ÕÆåÆ
îÆÇà³× ÇòÚ À°Õå êÌ×àÅòÅ ÕðÇçÁ» ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ Ö¹ôÕ ì¿çð×ÅÔ ç¶ éÅñ Ãì¿Çèå
ÇÂñÅÕ¶ çÆÁ» A@ ÇÕñ¯îÆàð ¦ìÆÁ» ÃóÕ» ç¹ìÅðÅ ê¹¼à Õ¶ D@ àé òÅñ¶ íÅðÆ òÅÔé»
çÆ ÁÅòÅÜÅÂÆ ñÂÆ éòÆé åÕéÆÕ éÅñ ìäÅÂÆÁ» ÜÅä×ÆÁ»Í Ã: ܼ×Æ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ
ÇÂé·» ÃóÕ» 鱿 AG Õð¯ó AE ñ¼Ö ð¹ê¶ çÆ ñÅ×å éÅñ ìäÅÇÂÁÅ ÜÅäÅ ÔËÍ À°é·»
ÇÕÔÅ ÇÕ Ãì¿Çèå ÇÂñÅÇÕÁ» çÆ Çî¼àÆ àËÃà ÕðòÅÀ°ä 寺 ìÅÁç ÇÂé·» ÃóÕ» çÆ
ìäåð ÇåÁÅð ÕÆåÆ ×ÂÆ ÔË Áå¶ ÇÂé·» 鱿 êÅäÆ å¯º ìÚÅÀ°ä ñÂÆ ÃóÕ» ç¶ ÇÂÕ
êÅö éÅñ¶ ìäÅÀ°ä ñÂÆ òÆ ÇòÚÅð ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ ÔËÍ îÆÇà³× ÇòÚ Ú˺ìð ç¶
êÌèÅé Áå¶ ñØÈ À°çï¯× ì¯ðâ ç¶ Ú¶ÁðîËé Ã: dzçðÜÆå ÇÃ³Ø êÌèÅé, Ã: ÁòåÅð
ÇóØ, Ã: À°êÕÅð ÇóØ, ÃÌÆ àÆ. ÁÅð. ÇîôðÅ, Ã: ܯ×Å ÇóØ, Ã: ÜÃÇò¿çð
ÇÃ³Ø ÇìðçÆ, ÃÌÆ ðÅî «íÅÇÂÁÅ, Ã: ×¹ðîÆå ÇÃ³Ø Õ°ñÅð, ÃÌÆ ÜÇå¿çð Çî¼åñ,
Ã:ùÇð³çð ÇÃ³Ø ì¿àÆ, Ã: dzçðÜÆå ÇÃ³Ø ÁËîÕ¯ ÁÅÇç é¶ ë¯Õñ ê¹ÁÅdzà ç¶
ÇòÕÅà ñÂÆ ì¯ñÇçÁ» êÅäÆ çÆ ØÅà, ÃÆòð¶Ü çÆ î¹ôÕñ, ÃóÕ» å¶ Ô¯Â¶ éÅÜÅÇÂ÷
ÕìÇÜÁ», êÅðÕ» çÆ Ã¿íÅñ Áå¶ ÃàðÆà ñÅÂÆà ç¶ îÃñ¶ Ô¼ñ Õðé Óå¶ ÷¯ð Çç¼åÅÍ
é×ð Çé×î ç¶ Ü¯éñ ÕÇîôéð Ã: îñÇò¿çð ÇÃ³Ø Ü¼×Æ é¶ îÆÇà³× ÇòÚ ÁËñÅé ÕÆåÅ
ÇÕ ë¯Õñ ê¹ÁÅdzà ÇòÚ êÆä òÅñ¶ êÅäÆ ç¶ ì¿ç ê¶ C ÇàÀ±ìò˵ñ î¹ð¿îå ÕðòÅ
Õ¶ ÚŬ ÕðòŶ ÜÅä×¶Í À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇàÀ±ìò˵ñ» ñÂÆ ç¯ òÅèÈ î¯àð» ðÅÖòÆÁ»
ð¼ÖÆÁ» ÜÅä×ÆÁ» ܯ ñ¯ó êËä å¶ å°ð¿å ìçñÆÁ» ÜÅ ÃÕä×ÆÁ»Í ÷¯éñ ÕÇîôéð Ã:
ܼ×Æ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ë¯Õñ ê¹ÁÅdzà ÇòÚñ¶ êÅðÕ» çÅ ÃéÁåÕÅð» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ
ÇòÕÅà ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÃàðÆà ñÅÂÆà çÆÁ» ÇôÕÅÇÂå» çÆ Ü»Ú Õðé çÅ íð¯ÃÅ òÆ À°é·»
Çç¼åÅÍ ÃéÁåÕÅð» é¶ ç¯ô ñÅÇÂÁÅ ÇÕ ë¯Õñ ê¹ÁÅdzà ÇòÚ ÃàðÆà ñÅÂÆà ÚŬ éÅ
Ô¯ä ÕÅðé ð¯÷ÅéÅ ç¹ðØàÅéÅò» Ô¯ ðÔÆÁ» ÔéÍ îÆÇà³× ÇòÚ Ã: ܼ×Æ å¯º ÇÂñÅòÅ
é×ð Çé×î ç¶ ÁÇèÕÅðÆ Ã: ÕðîÜÆå ÇóØ, ÃÌÆ Õîñ¶ô ì»Ãñ, Ã: ܹÇ׿çð ÇóØ
ÿèÈ òÆ î½ÜÈç ÃéÍ
Õ»×ðà ÓÚ ÇðÕÅðâ å¯ó íðåÆ ÕÆåÆ ÜÅò¶×Æ-Þ¼Ü
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (Çò. êÌ.)-Õ»×ðà ÇòÚ ÇðÕÅðâ å¯ó íðåÆ ÕÆåÆ ÜÅò¶×Æ ÇÜÃ
ñÂÆ ñ¯Õ» ÇòÚ íÅðÆ À°åôÅÔ ÔËÍ ÇÂÔ ôìç Õ»×ðÃÆ ÁÅ×È Áå¶ Ç÷ñ·Å Ö¶å î÷çÈð
ÇÕÃÅé Ã˵ñ Õ»×ðÃ ç¶ êÌèÅé Ã: ÇÂÕìÅñ ÇÃ³Ø Þ¼Ü î¹¿âÆÁ» é¶ Ã¿ì¯èé ÕðÇçÁ»
ÇÕÔÅ ÇÕ ê³ÜÅì ç¶ ñ¯Õ» çÅ ÁÕÅñÆ ÃðÕÅð 寺 î¯Ô í¿× Ô¯ Ç×ÁÅ ÔË ÇÜà ÕðÕ¶
ñ¯Õ çÅ Þ¹ÕÅÁ Õ»×ðà êÅðàÆ ò¼ñ Ô¹¿çÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔË ÇÜà çÆ ÇîÃÅñ ñ¯Õ ÃíÅ Ú¯ä»
寺 ÇîñçÆ ÔËÍ Ã: Þ¼Ü é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Õ»×ðà êÅðàÆ çÆ íðåÆ îÇÔðŠ鱿 Ô¹ñÅðÅ
ç¶ä ñÂÆ ÔñÕÅ ÃÅÔé¶òÅñ ç¶ òðÕð» ò¼ñ¯º ÃÅìÕÅ Ú¶ÁðîËé Ã: ÜÃÇî³çð ÇóØ
ÿèÈ Õ½ºÃñð çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á H éò¿ìð ÁËåòÅð 鱿 ç¹êÇÔð A òܶ ÃéîÅé ÃîÅ×î
ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔË ÇÜà ÇòÚ ëåÇÔ×ó· 寺 î˺ìð êÅðñÆî˺à Ã: ùÖç¶ò ÇóØ
ÇñìóÅ çÅ Çòô¶ô ÃéîÅé ÕÆåÅ ÜÅò¶×Å Áå¶ ÃÅìÕÅ î³åðÆ Ã: îñÕÆå ÇÃ³Ø ìÆðîÆ,
ÇòèÅÇÂÕ Ã: ÂÆôð ÇÃ³Ø î¶ÔðìÅé çÅ òÆ ÃéîÅé ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Ã: Þ¼Ü
寺 ÇÂñÅòÅ ÇÂÕìÅñ ÇÃ³Ø ì¼ìÆ, ìñÅÕ êÌèÅé ÃÌÆ ÁîðÜÆå ÇÃ³Ø èÅñÆòÅñ,
òÇð³çð ÇÃ³Ø Þ¼Ü, ÃÌÆ ôîô¶ð çÅÃ, ÃÌÆ è¿éðÅÜ êÆ. ¶. ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
òÅðâ ç¶ ñ¯Õ» ñÂÆ î¶ð¶ çðòÅ÷¶ Ôî¶ôÅ Ö¹¼ñ·¶ ðÇÔä׶-ñ¯à¶
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (×¹Çð§çð ÇçØ)-òÅðâ é§ FF ç¶ òÅÃÆÁ» ñÂÆ î¶ð¶ Øð ç¶
çðòÅܶ Ôî¶ô» Ö¹¼ñ¶ ðÇÔä×¶Í ÇÂÔ ÇòÚÅð êÌ×à ÕðÇçÁ» ÃÆéÆÁð ÁÕÅñÆ ÁÅ×È Ã.
îéÜÆå ÇÃ³Ø ñ¯à¶ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ À¹Ô òÅðâ òÅÃÆÁ» çÆÁ» Ãî¼ÇÃÁÅò» ç¶ Ô¼ñ ñÂÆ
Ççé ðÅå ÇÂÕ Õð ç¶ä×¶Í Ã. ñ¯à¶ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ À¹Ô òÅðâ ç¶ ÇòÕÅÃ Õ¿î» ÓÚ å¶ÜÆ
ÇñÁÅÀ¹ä ñÂÆ Û¶åÆ ÔÆ ò¼Ö-ò¼Ö î¹Ô¼ÇñÁ» ÇòÚ Ã¹èÅð Õî¶àÆÁ» çÅ ×áé Õðé׶ Áå¶
ÇÂñÅÕ¶ çÆÁ» çðê¶ô î¹ôÇÕñ» çÆ ÇñÃà ÇåÁÅð Õðé׶ Áå¶ ÕËìÇéà î³åðÆ Ü¼æ¶çÅð
ÔÆðÅ ÇÃ³Ø ×ÅìóÆÁÅ Áå¶ î¶Áð ÔÅÕî ÇÃ³Ø Ç×ÁÅÃê¹ðÅ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ÇÂé·»
Ãî¼ÇÃÁÅò» ù çÈð ÕðòÅÇÂÁÅ ÜÅò¶×Å, ÇÕö êÌÕÅð çÆ Õ¯ÂÆ Ãî¼ÇÃÁÅ éÔÄ ðÇÔä
ÇçåÆ ÜÅò¶×ÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Ã: ñ¯à¶ 寺 ÇÂñÅòÅ êÌÆåî ÇÃ³Ø ñ¯à¶, ×¹ðî¶ñ ÇóØ,
Ü×î¯Ôä ôðîÅ, Õ°ñÇò¿çð ÇóØ, ÔðíÜé ÇóØ, ×¹Çð³çð ÇÃ³Ø îéÆ, ðÇÜ¿çð ÇóØ,
ÁòåÅð ÇóØ, Ü×åÅÅ ÇóØ, å¶ÇÜ¿çð ÇÃ³Ø Õñ×Æèð, Áîð Õ½ôñ, ÇîñÖÅ ÇóØ, Ôðç¶ò
ÇÃ³Ø ÁÅÇç ÁÕÅñÆ òðÕð ÔÅ÷ð ÃéÍ
î§×ñòÅð 寺 ô¹ðÈ Ô¯ò¶×Æ éÅÜÅÇÂ÷ Õì÷¶ ÔàÅÀ¹ä çÆ ÕÅðòÅÂÆ
«ÇèÁÅäÅ, F éò§ìð (ì¾åðÅ)-îÅäï¯× ê¿ÜÅì Áå¶ ÔÇðÁÅäÅ ÔÅÂÆÕ¯ðà ò¾ñ¯º Çðà
êàÆôé é§: DHHF åÇÔå Çç¾å¶ Çéðç¶ô Óå¶ é×ð Çé×î ò¾ñ¯º î¹ó î§×ñòÅð 寺
ÕÅðòÅÂÆ ô¹ðÈ ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ þ å» Ü¯ ôÇÔð çÆÁ» ÃóÕ» Áå¶ ÃðÕÅðÆ æÅò» å¶ Ô¯Â¶
éÅÜÅÇÂ÷ Õì÷¶ õåî ÕðŶ ÜÅ ÃÕäÍ Ç÷Õðï¯× þ ÇÕ ÇêÛñ¶ Ã ç½ðÅé òÆ ÃóÕ»
Áå¶ ÃðÕÅðÆ æÅò» 寺 éÅÜÅÇÂ÷ Õì÷¶ ÔàÅÀ¹ä çÆ î¹ÇÔ§î ô¹ðÈ ÕÆåÆ ×ÂÆ ÃÆ ÇÜÃ
ç½ðÅé ÜòÅÔð é×ð Õ˺ê Áå¶ çÈÃð¶ ÕÂÆ ÃæÅé» Óå¶ é×ð Çé×î Áîñ¶ ù íÅðÆ
Çòð¯è çÅ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ ÇêÁÅ ÃÆ, ñ¶ÇÕé Çòð¯è ç¶ ìÅòÜÈç é×ð Çé×î êzôÅÃé
Õð¯ó» ð¹ê¶ î¹ñ ÷îÆé ÜÅÇÂçÅç ÁÅêä¶ Õì÷¶ ÓÚ Õðé ÇòÚ ÕÅîïÅì Ô¯ Ç×ÁÅ ÃÆÍ
êzÅêå ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð î§×ñòÅð 寺 é×ð Çé×î åÇÔìÅ÷ÅðÆ, ÇÂîÅðåÆ ôÅÖÅ Áå¶
çÈÃð¶ Áîñ¶ ò¾ñ¯º ûÞÆ ÕÅðòÅÂÆ ÷¯é âÆ åÇÔå ԯ¶ éÅÜÅÇÂ÷ Õì÷¶ õåî Õðé
ñÂÆ ô¹¹ðÈ ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ þ ÇÜà ç½ðÅé ÚÅð» ÷¯é» ç¶ ÃÔÅÇÂÕ ÕÇîôéð, åÇÔì÷ÅðÆ
ùêðâ˺à À¹Ú ÁÇèÕÅðÆÁ» Áå¶ íÅðÆ ê¹Çñà ë¯ðà î½ÜÈç ðÇÔä×¶Í Á¾Ü ÇîÀȺÃêñ
àÅÀÈé êñÅéð ÃzÆ Ô¶î§å ì¾åðÅ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ÚÅð» ÷¯é» ç¶ ÃÔÅÇÂÕ Çé×î
ï¯ÜéÅÕÅð» Áå¶ åÇÔìÅ÷ÅðÆ Ã¹êðâ˺໠çÆ îÆÇà§× Ô¯ÂÆ ÇÜà ÇòÚ éÅÜÅÇÂ÷ Õì÷¶
ÔàÅÀ¹ä ñÂÆ ô¹ðÈ ÕÆåÆ ÜÅä òÅñÆ ÕÅðòÅÂÆ çÆ ðäéÆåÆ åÇÔ ÕÆåÆ ç¾ÃÆ ÜÅ ðÔÆ
þÍ åÇÔìÅ÷ÅðÆ ôÅÖÅ ò¾ñ¯º ùêðâ˺à ÃzÆ éòÆé îñÔ¯åðÅ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á Ú½óÅ
ìÅ÷Åð, ܯè¶òÅñ ìÃåÆ å¯º òÅñîÆÇÕ ØÅàÆ å¾Õ ÃóÕ» ÇÕéÅð¶ ñ¾×ÆÁ» ëóÆÁ» üÕÅ
Çç¾åÆÁ» Áå¶ Ü¶. ÃÆ. ìÆ. îôÆé éÅ Ô¯ä ÕÅðé ÃóÕ ÇÕéÅð¶ ìä¶ G Ö¯Ö¶ ÔàÅÀ¹ä
ñÂÆ òÅðÇé§× Çç¾åÆ ×ÂÆ þÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ åÇÔìÅ÷ÅðÆ Áå¶ ÇÃÔå ÇòíÅ× çÆ
àÆî ò¾ñ¯º Á¾Ü Çôòê¹ðÆ ð¯â å¶ îÆà î¾ÛÆ ç¶ ñ¾×¶ Á¾â¶ üÕÅ Çç¾å¶ Áå¶ ÕðÆì
ÇÂÕ Õ¹Ç§àñ îÆà î¾ÛÆ Á¾â¶ éôà Õð Çç¾å¶Í
êÆä òÅñÅ êÅäÆ ×§çÅ ÁÅÀ¹ä ÕÅðé ñ¯Õ êz¶ôÅé
«ÇèÁÅäÅ, F éò§ìð (ê¼åð ê¶ÌðÕ)-é×ð Çé×î ÷¯é ¶ ÁèÆé êËºç¶ î¹Ô¾ñÅ ëåÇÔ×ó·
×ñÆ é§: C ÇòÚ ÇêÛñ¶ AE Ççé 寺 êÆä òÅñÅ êÅäÆ ×§çÅ ÁÅÀ¹ä 寺 êz¶ôÅé
ÇÂñÅÕÅ ÇéòÅÃÆÁ» é¶ ÕÇîôéð ÃzÆ Â¶. Õ¶. ÇÃéÔÅ ù ÁêÆñ ÕÆåÆ þ ÇÕ Õ¯åÅÔÆ
ñÂÆ Çܧî¶òÅð Áîñ¶ Çòð¹¾è ìäçÆ ÕÅðòÅÂÆ ÕÆåÆ ÜÅò¶ Áå¶ ÃÅø êÅäÆ çÆ ÃêñÅÂÆ
çÅ ê¹ÖåÅ êzì§è ÕÆåÅ ÜÅò¶Í î¹Ô¾ñÅ ÇéòÅÃÆ ÃzÆ îÇÔ§çðêÅñ Áå¶ Ã: Õ¹ñò§å
ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Õ½ºÃñð Ã: ðØìÆð ÇÃ§Ø ìÆðÅ ç¶ ÇèÁÅé ÇòÚ ÃÅðÅ îÅîñÅ
ÇñÁ»çÅ Ç×ÁÅ ÃÆ, ÇÜé·» é¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» ù Ãî¾ÇÃÁÅ Ô¾ñ Õðé ñÂÆ ÇÕÔÅ ÃÆ, ñ¶ÇÕé
Õ¯ÂÆ ÕÅðòÅÂÆ éÔƺ Ô¯ÂÆÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ú Áå¶ ÁËî ÃËñ ç¶ ÁËÕÃÆÁé ÃzÆ
ÃÔŶ ù òÆ ÇôÕÅÇÂå ÕÆåÆ ÃÆ, ñ¶ÇÕé î¹ôÇÕñ Ô¾ñ éÔƺ Ô¯ÂÆÍ À¹é·» ÕÇîôéð
ÃzÆ ÇÃéÔÅ ù ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ ñ¯Õ» ù ÇìîÅðÆÁ» çÆ Úê¶à ÇòÚ ñË ðÔ¶ ×§ç¶ êÅäÆ
çÆ ÃêñÅÂÆ ì§ç ÕðÅÕ¶ ÃÅø êÅäÆ î¹Ô¾ÂÆÁÅ ÕðÅÇÂÁÅ ÜÅò¶ Áå¶ ìÅð-ìÅð ÇôÕÅÇÂå
Õðé ç¶ ìÅòÜÈç Õ¯åÅÔÆ òðå ðÔ¶ Áîñ¶ Çòð¹¾è ÕÅðòÅÂÆ ÕÆåÆ ÜÅò¶Í
ÁÅèà ò¼ñ¯º ìÅçñ çÅ è¿éòÅç
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (ê.ê.)-ÁÅÇç èðî ÃîÅÜ (ÁÅèÃ) é¶ î¹¼Ö î³åðÆ Ã: êÌÕÅô
ÇÃ³Ø ìÅçñ ò¼ñ¯º òÅñîÆÇÕ ÃîÅÜ çÆÁ» î³×» î³é¶ ÜÅä çÅ ÃòÅ×å ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ
ÔË ÇÕ Ô¹ä òÅñîÆÇÕ ÃîÅÜ ÁÕÅñÆ çñ çÆ îÜìÈåÆ ñÂÆ òÆ Õ¿î Õð¶×ÅÍ ÁÅÇç èðî
ÃîÅÜ (ÁÅèÃ) ç¶ ê³ÜÅì Áå¶ ÔÇðÁÅäÅ î¹ÖÆ ÃÌÆ ðÅÜ Õ°îÅð ÁÇåÕŶ é¶ ÇÕÔÅ ÔË
ÇÕ Ã: ìÅçñ é¶ ÇòèÅé ÃíÅ Ú¯ä» ç½ðÅé ÕÆå¶ ÁËñÅé î¹åÅÇìÕ ÃëÅÂÆ ÕðîÚÅðÆÁ»
鱿 ðË×Èñð ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔËÍ òÅñîÆÇÕ åÆðæ Á³ÇîÌåÃð ç¶ ÇòÕÅà ñÂÆ ÃÅã¶
Çå¿é Õð¯ó ð¹ê¶ ÖðÚ Õðé çÅ ÁËñÅé ÕÆåÅ ÔË, ÇÜà ÇòÚ ÇÂÕ Õð¯ó ð¹ê¶ ç¶
Çç¼å¶ ÔéÍ òÅñîÆÇÕ îÅð× é±¿ Ú½óÅ Áå¶ ê¼ÕÅ Õðé ñÂÆ AC Õð¯ó ð¹ê¶ ÖðÚ Õðé
寺 ÇÂñÅòÅ Ã: ìÅçñ Áå¶ ô̯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ êÌèÅé Ã: ùÖìÆð ÇÃ³Ø ìÅçñ çÆ
çÈð×ÅîÆ Ã¯Ú éÅñ ê³ÜÅì ÇòÚ òÅñîÆÇÕ ÃîÅÜ çÆÁ» íÅòéÅò» 鱿 á¶Ã êÔ¹¿Úä 寺
ð¯Õä òÅñÅ ÕÅ鱿é ìä Ç×ÁÅ ÔË ÇÜà åÇÔå ÃàÅð êñ¼Ã Áå¶ ÁÅÜ å¼Õ ÚËéñ»
Çòð¹¼è î¹Õ¼çî¶ çðÜ Ô¯ ÃÕ¶Í À°é·» ÁÕÅñÆ çñ Áå¶ ê³ÜÅì ÃðÅð çÅ è¿éòÅç
ÕÆåÅ ÇÕ Áîé Áå¶ ô»åÆ ÕÅÇÂî ð¼Öä 寺 ÇÂñÅòÅ òÅñîÆÇÕ ÃîÅÜ ç¶ Ôð ÇòÁÕåÆ
鱿 ÃéîÅé ÇçòÅÀ°ä ñÂÆ Õçî Ú¹¼Õ¶ ÔéÍ
ê³ÚÅÇÂå ï±éÆÁé 鱿 î÷ìÈå ÕðÕ¶ Ãðê³Ú» ç¶ îÃñ¶ Ô¼ñ ÕðŶ ÜÅä׶-Ç×¼ñ
«ÇèÁÅäÅ, F éò¿ìð (Ã.Çð.)-ê³ÚÅÇÂå ï±éÆÁé ç¶ Ç÷ñ·Å êÌèÅé Ã: ÇçñìÅ× ÇóØ
Ç×¼ñ é¶ ÇÕÔÅ ÔË ÇÕ ê³ÚÅÇÂå ï±éÆÁé 鱿 î÷ìÈå ÕðÕ¶ Ãðê³Ú» ç¶ ñàÕç¶ îÃÇñÁ»
鱿 Ô¼ñ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ Á¼Ü ÇÂæ¶ ÜÅðÆ ÕÆå¶ ÇÂÕ ÇìÁÅé ÇòÚ Ã: Ç×¼ñ é¶ ÇÕÔÅ
ÇÕ Üæ¶ì¿çÆ çÆ î÷ìÈåÆ ñÂÆ ìñÅÕ ê¼èð 寺 îÆÇà³×» ÕÆåÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ» Ôé Áå¶
ìñÅÕ Õî¶àÆÁ» çÅ ×áé ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ AB ÇòÚ¯º ÇÃðë D ìñÅÕ»
çÆ Ú¯ä ðÇÔ ÇÂà ñÂÆ ìñÅÕ ÁèÆé êËºç¶ Ãðê³Ú» 鱿 å°ð¿å ÇÂÔ Ú¯ä» î¹Õ¿îñ
ÕðòÅÀ°äÆÁ» ÚÅÔÆçÆÁ» ÔéÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Õ¿î Õðé òÅñ¶ ÇîÔéåÆ Ãðê³Ú» 鱿
êÌèÅé ìäÅÇÂÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ å» Ü¯ ÃÈìÅ êÌèÅé Ã: ùÖç¶ò ÇÃ³Ø ìÅð¶Õ¶ ç¶ Ô¼æ
îÜìÈå ÕÆå¶ ÜÅ ÃÕäÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Üæ¶ì¿çÆ é±¿ î÷ìÈå ÕðÕ¶ ÔÆ Ãðê³Ú ç¶
îÃñ¶ Ô¼ñ ÕÆå¶ ÜÅä׶ Áå¶ ÇÜé·» Ãðê³Ú À°êð ÿÕà ÁÅÇÂÁÅ ÔË À°Ã 鱿 áÆÕ
ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà Ã Ã: çÇò¿çð ìÆð ÇÃ³Ø ñ¼ÕÆ îÆå êÌèÅé Áå¶ çñÇò¿çð
ÇÃ³Ø í¼áÅ èÈÁÅ òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ |
