|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
é§×ñ é×ð Õ½ºÃñ Ú¯ä»
ñÆ÷ ç¶ îÃñ¶ êÇÔñ ç¶ ÁÅèÅð Óå¶ Ô¼ñ ÕðÅò»×¶-Üéî¶ÜÅ ÇÃ¿Ø Ã¶Ö¯º
é§×ñ ÇòÖ¶ Ú¯ä êÌÚÅð ç½ðÅé ê³ÜÅì ç¶ ÇÿÚÅÂÆ î³åðÆ Ã: Üéî¶ÜÅ ÇÃ¿Ø Ã¶Ö¯º
òÅðâ é§ìð ÇÂÕ ÇòÚ Ú¯ä Üñö ù ÿì¯èé Õðç¶ Ô¯Â¶Í éÅñ î³Ú Óå¶ ìËᶠԯ¶
ÃæÅéÕ ÃðÕÅð» ìÅð¶ î³åðÆ ÃÌÆ îé¯ð¿Üé ÕÅñÆÁÅ, ÃÌÆ îçé î¯Ôä Çî¼åñ, Õ°ñçÆê
ÇÿØ, Ü×ç¶ò ÇÃ¿Ø Õ¼¹Õ± ÁÅÇç ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ é¶åÅ å¶ éÅñ ñ¯Õ» çÅ ÇÂÕ¼áÍ
åÃòÆð»: ê̯: ÁòåÅð ÇÿØ
é§×ñ,
F éò¿ìð (ê¯Ì: ÁòåÅð ÇÿØ, ×ð¶òÅñ)-ìÆ. ìÆ. ÁËî. ìÆ. éÅñ é§×ñ ôÇÔðÆÁ»
ç¶ Ü¯ ñÆ÷ ç¶ îÃñ¶ ÇêÛñ¶ ¦î¶ Ã 寺 ñàÕ ðÔ¶ Ôé, éÈ¿ êÇÔñ ç¶ ÁÅèÅð
Óå¶ Ô¼ñ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂÔ ÇòÚÅð òÅðâ é§ìð A 寺 é§×ñ ÇòÕÅà î³Ú çÆ À°îÆçòÅð
ÃÌÆîåÆ ìñÜÆå Õ½ð, ÇÜà 鱿 ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ é¶ Ãîðæé Çç¼åÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔË, ç¶
Ú¯ä Üñö 鱿 ÿì¯èé ÕðÇçÁ» ê³ÜÅì ç¶ ÇÿÚÅÂÆ î³åðÆ Ã: Üéî¶ÜÅ ÇÃ¿Ø Ã¶Ö¯º
êÌ×àÅÂ¶Í Ã: ö֯º é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Õ½ºÃñ ÃðÕÅð ê¼ÖÆ Ô¯ò¶ å» ÔÆ ÇòÕÅà Կ¹çÅ
ÔË ÇÂà ñÂÆ é§×ñ ç¶ ñ¯Õ ܶÕð ÇòÕÅà ÚÅÔ¹¿ç¶ Ôé å» ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ À°îÆçòÅð»
鱿 íÅðÆ ìÔ¹îå éÅñ ò¯à» êÅ Õ¶ ÇÜåÅÀ°äÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ î¹¼Ö î³åðÆ Ã:
êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ ò¼ñ¯º ñ×ÅÂÆ Çòô¶ô ÇâÀ±àÆ ÕÅðé î˺ é§×ñ ÁÅÇÂÁÅ Ô» å¶
ÇÿÚÅÂÆ îÇÔÕî¶ çÅ î³åðÆ Ô¯ä ÕðÕ¶ î˺ ìÆ. ìÆ. ÁËî. ìÆ. î¹ñÅ÷î» çÆÁ»
î¹ôÇÕñ» òÆ Ã¹äéÆÁ» Ôé å¶ ÜÅÇÂ÷ î³×» 鱿 êÈðÅ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà î½Õ¶
Óå¶ ê³ÜÅì ç¶ ÃæÅéÕ ÃðÕÅð» ìÅð¶ î³åðÆ ÃÌÆ îé¯ð¿Üé ÕÅñÆÁÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ
Õ»×ðà ÃðÕÅð é¶ ÇÃòŶ îÇÔ¿×ÅÂÆ å¶ ì¶ð¹÷×ÅðÆ å¯º ÇÂñÅòÅ Ô¯ð Õ°Þ éÔƺ
Çç¼åÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ éÆÁå î¹åÅÇìÕ éÆåÆÁ» ìäçÆÁ» ÔéÍ Õ»×ðà ÃðÕÅð çÆ
éÆÁå ÇòÕÅà î¹ÖÆ éÔƺ ÔËÍ ÇÂà ñÂÆ ÇòÕÅÃ ç¶ ñÂÆ ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ç¶ À°îÆçòÅð»
鱿 ÇÜåÅ Õ¶ é§×ñ Óå¶ ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ Õì÷Å çÅ ÕðòÅú å» Ü¯ ÇòÕÅà ÁÅÃÅéÆ
éÅñ Ô¯ ÃÕ¶Í ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ÃÌÆ îçé î¯Ôé Çî¼åñ é¶ é§×ñ ÇòÚ ÇòÕÅÃ ç¶ é»Á
Óå¶ ñ¯Õ» 鱿 ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ç¶ À°îÆçòÅð» 鱿 ÇÜåÅ Õ¶ í¶Ü¯
å» Ü¯ ÁèÈð¶ ðÇÔ¿ç¶ ÇòÕÅà տî êÈð¶ Ô¯ ÃÕäÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ Ô¯ðéŠ寺
ÇÂñÅòÅ ìñÜÆå Õ½ð ç¶ êåÆ Ã: í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø Çí¿çÅ ÃÅìÕÅ Õ½ºÃñð, Õ°ñçÆê
ÇÃ¿Ø Á¼âÅ îÅðÕÆà òÅñ¶ êÌ˵à ÃÕ¼åð ô¯ÌîäÆ ÁÕÅñÆ çñ ÃðÕñ é§×ñ, Üæ¶;
Ü×ç¶ò ÇÃ¿Ø Õ°¼Õ±, ÃðÕñ é§×ñ íÅÜêÅ êÌèÅé À°Õ»ð ÇÃ¿Ø ì¶çÆ, ×¹: ÇÿØ
ÃíÅ ç¶ êÌèÅé çÆòÅé ÇÿØ, âÅ: êðÇî³çð ôðîÅ, ÔðÇò¿çð ÇÃ¿Ø éÅð¿×, ìñìÆð
ÇÃ¿Ø ÃËäÆ, ê̶î ÕêÈð, ÁòåÅð ÇÃ¿Ø åÅðÆ ìÆ. ÁËî. ÁËÃ. ÁÅ×È ÁÅÇç
ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ é¶åÅò» 寺 ÇÂñÅòÅ òÅðâ é§: ÇÂÕ ç¶ ìÔ¹å ÃÅð¶ ò¯àð ÔÅ÷ð
ÃéÍ
Ã: Üéî¶ÜÅ ÇÃ¿Ø Ã¶Ö¯º, ÃÌÆ îé¯ð¿Üé ÕÅñÆÁÅ, îçé î¯Ôé Çî¼åñ é¶ Á¼Ü ôÅîÆ
òÅðâ é§: ç¯ å¯º ô¯ÌîäÆ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ À°îÆçòÅð Ã: Á³×ð¶÷ ÇÿØ, AI é¿:
òÅðâ 寺 íÅÜêÅ çÆ À°îÆçòÅð Ô¶î ñåÅ Áå¶ G é§ìð òÅðâ 寺 ô¯íÅ ðÅäÆ ç¶
Ô¼Õ ÇòÚ Ú¯ä ÜñÇÃÁ» ù ÿì¯èé ÕÆåÅÍ
ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ÁÅ×ÈÁ» ò¼ñ¯º ðäìÆð Õ½ð ç¶ Ô¼Õ ÓÚ Ú¯ä êÌÚÅð
é§×ñ çÆ î¹¼Ö îÅðÕÆà ÇòÖ¶ ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ×áܯó çÆ À°îÆçòÅð ìÆìÆ ðäìÆð
Õ½ð ç¶
Ô¼Õ ÇòÚ Ú¯ä êÌÚÅð Õðç¶ Ô¯Â¶Í åÃòÆð»: ê̯: ÁòåÅð ÇÿØ
é§×ñ,
F éò¿ìð (ê¯Ì: ÁòåÅð ÇÿØ, ×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø ×ð¶òÅñ)-Çܪ-Çܪ ò¯à» çÅ Ççé
é¶ó¶ ÁÅ ÇðÔÅ ÔË é§×ñ ÇòÚ ò¼Ö-ò¼Ö À°îÆçòÅð» é¶ ÁÅêä Ú¯ä êÌÚÅð å¶÷ Õð
Çç¼åÅ ÔËÍ òÅðâ é§: AC 寺 ô¯ÌîäÆ ÁÕÅñÆ çñ-íÅÜêÅ ×áܯó çÆ Ã»ÞÆ À°îÆçòÅð
ðäìÆð Õ½ð, ܯ ÇÕ å¼ÕóÆ Ú¯ä ÇéôÅé Óå¶ Ú¯ä ñó ðÔÆ ÔË, ç¶ Ô¼Õ ÇòÚ
ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ÁÅ×ÈÁ» é¶ î¶é îÅðÕÆà ÇòÚ Ú¯ä êÌÚÅð ÕðÇçÁ» ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ
ÃðÕÅð ò¼ñ¯º ÕðòŶ ÇòÕÅà ÕÅðÜ» ñÂÆ ò¯à» î³×ÆÁ»Í ðäìÆð Õ½ð ç¶ éÅñ ×¹:
ÇÃ¿Ø ÃíÅ ç¶ êÌèÅé çÆòÅé ÇÃ¿Ø îçÅé ÕñÅæ ÔÅÀ±Ã òÅñ¶, é§×ñ é×ð ùèÅð
àð¼Ãà ç¶ Ú¶ÁðîËé Ú¿çð Õ°îÅð ìÜÅÜ, é§×ñ ÃðÕñ íÅÜêÅ ç¶ êÌèÅé À°Õ»ð
ÇÃ¿Ø ì¶çÆ, Õ°ñçÆê ÇÃ¿Ø Á¼âÅ îÅðÕÆà òÅñ¶, Üæ¶: Ü×ç¶ò ÇÃ¿Ø Õ¼¹Õ±,
Ç¿çðêÅñ ÇÃ¿Ø Ú¼ãÅ, ܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø èòé, ÔðÇò¿çð Õ½ð éÅð¿×, ÇÂÕìÅñ ÇÿØ,
ðÅî ñÅñ ÜÆ ê¹ðÆ, Ç´ôé ñÅñ òðîÅ, ×¹: ØÅà ÃÅÇÔì ç¶ ÃÅ: êÌèÅé Ã: Çòò¶Õ
ÇÃ¿Ø Õ¯ÔñÆ, î¹¼Ö îÅðÕÆà ÇòÀ¹êÅð î³âñ ç¶ êÌèÅé ÃÌÆ îðÇå¿Ü¶ êÌôÅç ÁÅÇç
ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ÁÅ×È Ú¼ñ ðÔ¶ ÃéÍ
ÇÃòñ êÌôÅÃé é¶ éÅÜÅÇÂ÷ Õì÷¶ ÔàÅÀ¹ä Ãì¿èÆ ç¯ÔðÆ éÆåÆ ÁêäÅÂÆ
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, F éò¿ìð (Ü¿× ÇÿØ)-ê³ÜÅì ÃðÕÅð ò¼ñ¯º ÜìðÆ Õì÷¶ Û°âÅÀ°ä
çÆ ô¹ðÈ ÕÆåÆ î¹ÇÔ¿î åÇÔå Ç÷ñ·Å ðÈêé×ð ÇòÚ òÆ ÇÂÔ î¹ÇÔ¿î ÚñÅÂÆ ×ÂÆÍ
ÇÜà Áé°ÃÅð æÅò» ÖÅñÆ ÕðÅÂÆÁ» ×ÂÆÁ» êð Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ Ç÷ñ·Å å¶
ÃæÅéÕ êÌôÅÃé ÃÅÔîä¶ ð¯÷ÅéÅ é÷ð ÁÅÀ°ºç¶ ÜìðÆ Õì÷¶ Óå¶ Á¼Ö» îÆà
ð¼ÖÆÁ»Í íð¯Ã¶ï¯× ÃÈåð» 寺 ÇîñÆ ÜÅäÕÅðÆ Áé°ÃÅð ÿì¿Çèå ÇòíÅ× é¶
Ãê¼ôà ÇñÇÖÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔË ÇÕ ì¼Ã Á¼âÅ Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ç¶ ÇìñÕ°ñ é÷çÆÕ
ÚÔ¹¿-îÅð×Æ Óå¶ ÇÂÕ Ã¿å ìÅì¶ é¶ ¦×ð ñ×Ŷ ÜÅä çÅ ìÔÅéÅ ñ×Å Õ¶ ÃóÕ ç¶
ÇÕéÅð¶ 鱿 ç¼ÇìÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÇÜæ¶ ÇÕö Ã òÆ ò¼âÅ ÔÅçÃÅ Ô¯ ÃÕçÅ ÔËÍ
ñ¯Õ» ÇòÚ ÇÂÔ èÅðéÅ ê¼ÕÆ Ô¯ ðÔÆ ÔË ÇÕ ÜìðÆ Õì÷¶ ÇÃðë À°é·» ñ¯Õ» ç¶
î¹¼Ö å½ð Óå¶ ÔàŶ Ü»ç¶ Ôé ÇÜé·» çÆ êÔ¿¹Ú éÔÆºÍ ÕÆ Ç÷ñ·Å êÌôÅÃé ÃÅð¶
ñ¯Õ» éÅñ ÇÂéÃÅë ÕðçÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÇÂà ÜìðÆ Õì÷¶ é§È ÔàÅÀ°ä çÆ êÇÔñ ÕðÕ¶
êÌôÅÃé ò¼ñ À°µá ðÔÆÁ» À°º×ñ» 鱿 ÔàÅ Õ¶ ìðÅìð çÅ ÇéÁ» Õð¶×ÅÍ Ü篺
ÇÂà ÿì¿èÆ ÇâêàÆ ÕÇîôéð ðÈêé×ð çÅ ÇèÁÅé ç¹ÁÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ å» À°é·» é¶
àËñÆë¯é Óå¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ À¹Ô ÇÂà ÿì¿èÆ ÁËÃ. âÆ. ÁËî. Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì çÆ
ÇâÀ±àÆ ñ×ÅÀ°ä×¶Í |
ÇÕÃÅé ï±éÆÁé ò¼ñ¯º I ù î³× ê¼åð Çç¼åÅ ÜÅò¶×Å
ðÈêé×ð, F éò¿ìð (Ã. ð.)-íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé çÆ îÆÇà¿× Úðé ÇÿØ
âÆÁ» çÆ êÌèÅé×Æ ÇòÚ ×¹: ÃÌÆ í¼áÅ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ êÌËÃ
ÃÕ¼åð ÕîñÜÆå ÇÃ¿Ø îÅé é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ I éò¿ìð ù î¯ÔÅñÆ, ð¯êó å¶
ëÇåÔ×ó· ÃÅÇÔì Ç÷ñ·¶ ÇÂռᶠԯ Õ¶ î¯ÔÅñÆ ÇâêàÆ ÕÇîôéð ù î³× ê¼åð
Çç¼åÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÜà ÇòÚ AABA ìÅÃîåÆ çÆ ÃðÕÅðÆ îÅðÕÅ ÚËµÕ Õðé Áå¶
ÇÂà çÅ ð¶à ÇêÛñ¶ ÃÅñ ç¶ ð¶à éÅñ¯º ò¼è Õðé çÆ î³×Æ ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ
ÇÂà î½Õ¶ ×¹ðçÆê ÇÿØ, ܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø çì¹ðÜÆ, Ü×Æð ÇÃ¿Ø ÚîÕ½ð,
×¹ðéÅî ÇÿØ, ðÇÜ¿çð ÇÿØ, çñÜÆå ÇÿØ, ÁîÇð¿çð ÇÿØ, Õ¶Ãð ÇÿØ,
îÇÔ¿çð ÇÿØ, ÔðíÜé ÇÿØ, ×¹ðÚðé ÇÿØ, îÇÔ¿çð ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
Ã¿å» é¶ ÷õîÆÁ» çÆ ÃÅð ñÂÆ
ðÈêé×ð, F éò¿ìð (Ã. ð.)-ÔñÕÅ Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì 寺 ÇòèÅÇÂÕ Ã¿å ìÅìÅ
ÁÜÆå ÇÃ¿Ø é¶ ÃæÅéÕ ÇÃòñ ÔÃêåÅñ çÅ ç½ðÅ ÕðÕ¶ àðÅñÆ ÔÅçö ÇòÚ ÷õîÆ
ԯ¶ ì¼ÇÚÁ» Áå¶ ÇêÛñ¶ Ççéƺ é±ðê¹ð ì¶çÆ ì¼Ã ÔÅçö ÇòÚ ÷õîÆÁ» çÅ
ÔÅñÚÅñ ê¹¼ÇÛÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ì¼ÇÚÁ» å¶ î¹ÃÅëð» ç¶
ÇÂñÅÜ ÇòÚ Õ¯ÂÆ ÕîÆ éÔƺ ÁÅÀ°ä Çç¼åÆ ÜÅò¶×Æ Áå¶ ÇÂé·» ç¶ ÇÂñÅÜ çÅ
ÃÅðÅ ÖðÚÅ ÃðÕÅð ò¼ñ¯º ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà î½Õ¶ À°é·» éÅñ ÁÕÅñÆ ÁÅ×È
êðîÜÆå ÇÃ¿Ø îÅÕó, íÅÜêÅ ç¶ Ç÷ñ·Å îÆå êÌèÅé Úîé ñÅñ òðîÅ, ï±æ
ÁÅ×È îéÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ìðÅó, ÇÃòñ ÃðÜé âÅ: ÁðÜé ÇÃ¿Ø Ç×¼ñ, ÃÆéÆÁð
îËâÆÕñ ÁëÃð âÅ: ×¹ñôé ðŶ Áå¶ âÅ: ÔðÕÆðå ÇÃ¿Ø ôÅÇîñ ÃéÍ
ìñÅÕ Ã¿îåÆ çÆ Ú¯ä ñË Õ¶ Ú¼ñ¶ նà ÓÚ Ú¿éä ÇÃ¿Ø Ü¶å±
Øé½ñÆ, F éò¿ìð (ÔðîéêÌÆå ÇÃ¿Ø ÃËäÆ)-ìÆå¶ ÃÅñ îÂÆ ÇòÚ Ô¯ÂÆ ìñÅÕ
ÿîåÆ çÆÁ» Ú¯ä» ÇòÚ Øé½ñÆ ìñÅÕ Ã¿îåÆ å¯º Á÷Åç À°îÆçòÅð ÁÜÆå ÇÿØ
ê¹¼åð üìñ ÇÃ¿Ø òÅÃÆ ì¶×îê¹ðÅ (Øé½ñÆ) ܯ C ò¯à» Óå¶ Ú¯ä ÔÅð ׶
Ãé, é¶ ò¯à» çÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ÇÂéÃÅë éÅ Çîñä çÆ ×¼ñ åÇÔå ðÈêé×ð ÇòÖ¶
¶. âÆ. ÃÆ. ÇàÌÇìéñ çÆ ÁçÅñå ÇòÚ ÇÂéÃÅë ñËä ñÂÆ Õ¶Ã çðÜ ÕÆåÅ ÃÆÍ
ÇÜà çÅ ëËÃñÅ ìÆåÆ C éò¿ìð ù ¶. âÆ. ÃÆ. ÇàzÇìéñ îé¼ôòÆ Õ°îÅð é¶
ç¯ò¶º ê¼Ö» çÆ ×¼ñìÅå ùäé À°êð¿å ÕÆåÅ ÔËÍ ÇÜà ÇòÚ Ú¿éä ÇÃ¿Ø ù ܶå±
ÕðÅð ç¶ Çç¼åÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ ÇÂæ¶ ÇÂÔ òÆ ç¼Ãäï¯× ÔË ÇÕ Ú¿éä ÇÿØ
ô¯ÌîäÆ ÁÕÅñÆ çñ (ì) ç¶ Ú¯ä ÇéôÅé å¼ÕóÆ å¯º Ú¯ä ñó¶ ÃéÍ
ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ×áܯó ôÅé éÅñ Çܼå¶×Å-ð¿èÅòÅ
é§×ñ, F éò¿ìð (ê. ê., Çé. ê. ê.)-âÅ: çñÜÆå ÇÃ¿Ø ÚÆîÅ Áå¶ ÃÌÆ îçé
î¯Ôé Çî¼åñ çÆ ðÇÔé°îÅÂÆ ÓÚ ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ×áܯó ôÅé éÅñ é×ð Õ½ºÃñ
Ú¯ä» Çܼå¶×ÅÍ ÇÂÔ ÇòÚÅð òÅðâ é§ìð ç¯ å¯º ô¯ÌîäÆ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ À°îÆçòÅð
Ã: Á³×ð¶÷ ÇÃ¿Ø ð¿èÅòÅ Áå¶ Üæ¶: î¹ÖÇåÁÅð ÇÃ¿Ø é¶ ÇÂÕ î¹ñÅÕÅå
ç½ðÅé êÌ×à ÕÆå¶Í ç¯ò¶º ÁÅ×ÈÁ» é¶ ñ¯Õ» 鱿 ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ À°Ô Õ»×ðÃ
ç¶ ×¹¿îðÅÔÕ°¿é êÌÚÅð 寺 ùڶå ðÇÔäÍ ÇÂà î½Õ¶ ÁÅÂÆ. êÆ. Ú¼ãÅ òÆ
ÔÅ÷ð ÃéÍ
Ö³â Çî¼ñ ç¶ Çéðç¶ôÕ» ò¼ñ¯º Ú¶ÁðîËé Çòð¹¼è ì¶íð¯Ã×Æ çÅ îåÅ
î¯Çð¿âÅ, F éò¿ìð (Õ¿×)-Ö³â Çî¼ñ î¯Çð¿âÅ ç¶ G Çéðç¶ôÕ» ÓÚ¯º E
Çéðç¶ôÕ» ò¼ñ¯º Ú¶ÁðîËé êðîÜÆå ÇÃ¿Ø èÅñÆòÅñ ç¶ Çòð¹¼è ì¶íð¯Ã×Æ çÅ
îåÅ êÅ Õ¶ Üéðñ îËé¶Üð Ö³â Çî¼ñ ÃÌÆ úÇê³çð ôðîŠ鱿 ýºê Çç¼åÅ
ÔËÍ ÇÂà îå¶ ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç¿ÇçÁ» âÅÇÂðËÕàð çÇò¿çð ÇÃ¿Ø é¶ ç¼ÇÃÁÅ
ÇÕ Ú¶ÁðîËé êðîÜÆå ÇÃ¿Ø çÆ Ö³â Çî¼ñ î¯Çð¿âÅ êzåÆ ÕÅðÜôËñÆ áÆÕ éÅ
Ô¯ä ÕÅðé À°ê Ú¶ÁðîËé ×¹ðÚðé ÇÃ¿Ø é¼æÈ îÅÜðÅ, Çéðç¶ôÕ ðÅÇÜ¿çð
ÇÃ¿Ø Çê¼êñ îÅÜðÅ, Çéðç¶ôÕ í¯ñÅ ÇÃ¿Ø ÔòÅðÅ Õñ», Çéðç¶ôÕ çÇò¿çð
ÇÃ¿Ø ×óÅ×», Çéðç¶ôÕ ×¹ðî¹¼Ö ÇÃ¿Ø ìâÅñÆ ò¼ñ¯º ìÕÅÇÂçÅ Ö³â Çî¼ñ
î¯Çð¿âÅ ÇòÚ îÆÇà¿× ÕðÕ¶ Ú¶ÁðîËé Ö³â Çî¼ñ çÆ ÕÅðÜôËñÆ é±¿ Çî¼ñ Áå¶
ÇÕÃÅé» êzåÆ Ø¯Ö Õ¶ ÁÇòÃòÅô çÅ îåÅ êÅÇÂÁÅ ÔË¶Í îå¶ ÇòÚ ÇñÇÖÁÅ
Ç×ÁÅ ÔË ÇÕ Ú¶ÁðîËé Ö³â Çî¼ñ î¯Çð¿âŠ鱿 À°Ã ç¶ ÁÔ¹ç¶ å¯º å°ð¿å
ÔàÅÇÂÁÅ ÜÅò¶Í ÇÂà ÿì¿è ÇòÚ Ü篺 Ú¶ÁðîËé Ö³â Çî¼ñ î¯Çð¿âÅ êðîÜÆå
ÇÃ¿Ø èÅñÆòÅñ éÅñ ×¼ñìÅå ÕÆåÆ å» À°é·» ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ À°é·» ù ÇÂà îå¶
ìÅð¶ Õ¯ÂÆ ÜÅäÕÅðÆ éÔƺÍ
êËéôé êóåÅñ çÅ Õ¿î Ãðê³Ú» ù ç¶ä ç¶ ëËÃñ¶ çÆ ÇéÖ¶èÆ
ê¹ðÖÅñÆ, F éò¿ìð (ì¿àÆ)-ê³ÚÅÇÂå ÁËïÃƶôé ðÈêé×ð é¶ ÃðÕÅð ò¼ñ¯º
êËéôé» çÆ êóåÅñ çÅ Õ¿î Ãðê³Ú ÇÜ¿î¶ ñÅÀ°ä ç¶ ÕÆå¶ ëËÃñ¶ çÆ ÇéÖ¶èÆ
ÕÆåÆ ÔËÍ ê³ÚÅÇÂå ÁËï: Ç÷ñ·Å ðÈêé×ð çÆ îÆÇà¿× Ç÷ñ·Å êÌèÅé Ã: åðöî
ÇÃ¿Ø ×¿è¯º Õñ» çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á Çê³â ð¿×Æñê¹ð ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆÍ ÇÜà ÇòÚ
ÃÆ: îÆå êÌèÅé ðÚéÅ ðÅî Ãðê³Ú Õ¯àñÆ, îÆå êÌèÅé çñÜÆå ÇÃ¿Ø í¼à¯º
Ãðê³Ú æñÆ, ÃÕ¼åð ÔðçÆê ÇÿØ, ìñÅÕ êÌèÅé ùéÆñ Õ°îÅð Ãðê³Ú
ð¿×Æñê¹ð å¶ ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú æñÆ Ö¹ðç Ãî¶å Ô¯ð ÕÂÆ Ãðê³Ú» å¶
ê³Ú» é¶ íÅ× ÇñÁÅÍ îÆÇà¿× ù ÿì¯èé ÕðÇçÁ» Ç÷ñ·Å êÌèÅé åðöî ÇÿØ
׿诺 é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃðÕÅð ò¼ñ¯º ì¹ãÅêÅ, ÇòèòÅ å¶ Á³×ÔÆä êËéôé» çÆ
êóåÅñ çŠܯ Õ¿î Ãðê³Ú» ÇÃð ñÅÇÂÁÅ ÔË À°Ô ìÔ¹å ÔÆ ×ñå ëËÃñÅ ÔËÍ
Ôð¶Õ Çê³â ÇòÚ êÅðàÆìÅ÷Æ ìäÆ Ô¯ÂÆ ÔË êð ܶÕð Ãðê³Ú ÃðÕÅð ç¶ Ô¹Õî»
åÇÔå êËéôé» ÕàòŶ×Å å» Çê³â» ÇòÚ êÅðàÆìÅ÷Æ Ô¯ð Ç÷ÁÅçÅ òè¶×Æ å¶
Çê³â» çÅ îÅÔ½ñ ÖðÅì Ô¯ò¶×ÅÍ îÆÇà¿× ÓÚ ÇÂÔ òÆ ÇÕÔÅ Ç×ÁÅ ÇÕ ×¹Á»ãÆ
ðÅÜ ÔÇðÁÅäÅ ÇòÚ G@@ ð¹ê¶ ì¹ãÅêÅ êËéôé Çç¼åÆ ÜÅ ðÔÆ ÔË êð ê³ÜÅì
ÃðÕÅð BE@ ð¹ê¶ ì¹ãÅêÅ êËéôé ç¶ Õ¶ ì÷¹ð×» éÅñ î÷ÅÕ Õð ðÔÆ ÔËÍ êð
ÃðÕÅð ò¼ñ¯º ÇÂÔ êËéôé òÆ Ã ÇÃð éÔƺ Çç¼åÆ Ü»çÆÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ
ÔÇðÁÅä¶ ÇòÚ Ãðê³Ú ù AE@@ ð¹: å¶ ê³Ú ù D@@ ð¹: îÅä í¼åÅ ÇîñçÅ ÔË
êð ê³ÜÅì ÇòÚ ÇÃðë F@@ ð¹: ÔÆ îÅä í¼åÅ Çç¼åÅ Ü»çÅ ÔË Ü¯ ÇÕ Ã
ÇÃð éÔƺ ÇîñçÅÍ
Ãðòð âÅÀ±é Ô¯ä ÕÅðé ÔÆ Ãî¼ÇÃÁÅ ÁÅÂÆ-Ç×¼ñ
î¯Çð¿âÅ, F éò¿ìð (Õ¿×)-Ãà¶à ìËºÕ ÁÅë Ç¿âÆÁÅ çÆ ôÅÖÅ î¯Çð¿âÅ ÇòÚ
D éò¿ìð ù ×ÌÅÔÕ» ù Ãî¼ÇÃÁÅ ìËºÕ çÅ Ãðòð ÖðÅì Ô¯ä ÕÅðé ÁÅ ×ÂÆ ÃÆÍ
Õ¿ÇêÀ±àð éÅ Ú¼ñä ÕÅðé ÔÆ ×ÌÅÔÕ» ù ÕÅëÆ ç¶ð ìËºÕ ÇòÚ ð¹ÕäÅ ÇêÁÅÍ
ìËºÕ îËé¶Üð Ã: ÚðéÜÆå ÇÃ¿Ø é¶ Ãê¼ôà ÕÆåÅ ÔË ÇÕ À°é·» ç¶ ìËºÕ ÇòÚ
Çå¿é Ççé Û°¼àÆ å¯º ìÅÁç Üç D éò¿ìð ù ìËºÕ Ö¹¼Çñ·ÁÅ å» ÇÂÕ å»
ÕÅëÆ ÇÂÕ¼áÅ Õ¿î Ô¯ Ç×ÁÅÍ ×ÌÅÔÕ Ç÷ÁÅçÅ ÁÅ ×Â¶Í çÈÜÅ êÇÔñÆÁ» åðÆÖ»
Ô¯ä ÕÅðé êËéôé ñËä òÅñ¶ òÆ ÕÅëÆ ìËºÕ ÇòÚ ÁÅ ×Â¶Í ìçÇÕÃîåÆ éÅñ
Õ¿ÇêÀ±àð òÆ ÕðÆì â¶ã òܶ Ú¼ñ¶Í ÕËô ÇñÁÅÀ°ä ÇòÚ Õ¯ÂÆ ç¶ðÆ éÔƺ
Ô¯ÂÆ ÃÆ ÇÃðë ÇÃÃàî çÆ ÖðÅìÆ ÕÅðé ÔÆ ñ¯Õ» ù À¹âÆÕ ÕðéÆ êÂÆÍ Çëð
òÆ ÃÅ㶠ê³Ü òܶ å¼Õ ÃÅð¶ ×ÌÅÔÕ» çÅ ñËä-ç¶ä D éò¿ìð ù Õð Çç¼åÅ
ÃÆÍ
ÁðçÅà Ççòà ռñ·
ðÈêé×ð, F éò¿ìð (Õ¿ì¯Ü)-AIHD ç¶ Çüֻ ç¶ ÃîÈÇÔÕ Õåñ¶ÁÅî ç¶ ç¯ôÆÁ»
ù ÃÜÅò» ç¶ä çÆ î³× ÕðÇçÁ» ðÈêé×ð ÇòÖ¶ ÁðçÅà Ççòà îéÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ
ÔËÍ ÇÂà Ãì¿èÆ ÇÃ¿Ø ÃíÅ ×¹ðç¹ÁÅðÅ Õî¶àÆ êÌèÅé Áå¶ é×ð Õ½ºÃñ êÌèÅé
ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø ÃÇåÁÅñ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ×¹: ÇÃ¿Ø ÃíÅ ÇòÖ¶ ÃÌÆ ÁÖ³â êÅá
ÃÅÇÔì Áð¿í ÕÆå¶ ×¶ ÔéÍ ÇÜÃ ç¶ í¯× H éò¿ìð ù êŶ ÜÅä×¶Í À°é·»
AIHD ç¶ êÆóå» ù ÇÂà î½Õ¶ êÔ¿¹Úä çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆ Áå¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ÔñÕÅ
ÇòèÅÇÂÕ Ã¿å ÁÜÆå ÇÃ¿Ø òÆ ÇÂà î½Õ¶ ôÅÇîñ Ô¯ä׶Í
ì¼ÇÚÁ» éÅñ òÅêð¶ ÔÅçö ñÂÆ ÃðÕÅð òÆ ç¯ôÆ-ñ¯çÆîÅÜðÅ
Øé½ñÆ, F éò¿ìð (ÔðîéêÌÆå ÇÃ¿Ø ÃËäÆ)-ìÆå¶ Ççéƺ ñ¯çÆîÅÜðÅ ÃÕ±ñ ç¶
ì¼ÇÚÁ» çÆ àðÅñÆ ì¯à Õñ¼ì Õ¯ñ êñà ÜÅä 寺 ìÅÁç ÇÜæ¶ Ç÷ñ·Å êÌôÅÃé
é¶ îËÇÜÃà¶ÌàÆ Ü»Ú ç¶ ÁÅç¶ô ÜÅðÆ Õð Çç¼å¶ Ôé À°æ¶ ÔÆ ÇÂñÅÕŠùèÅð
Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé Çéðîñ ÇÃ¿Ø ñ¯çÆîÅÜðÅ Áå¶ ìÔÅçð ÇÃ¿Ø Çë¼â¶ îÆå
êÌèÅé é¶ êÌËà ÇìÁÅé ÜÅðÆ Õð ÇÂà ÔÅçö ñÂÆ ÃðÕÅð ù òÆ ç¯ôÆ
áÇÔðÅÇÂÁÅ ÔËÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂñÅÕŠùèÅð Õî¶àÆ ÃðÕñ ñ¯çÆîÅÜðÅ
ò¼ñ¯º ÇñÖåÆ Ü¹ìÅéÆ Áå¶ èðé¶ î¹÷ÅÔð¶ Õð Ç÷ñ·¶ ç¶ ÇâêàÆ ÕÇîôéð À°µÚ
ÁÇèÕÅðÆÁ», ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ å¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð 寺 ðÈêé×ð-ñ¯çÆîÅÜðÅ,
ñ¯Ô×ó· Çë¼â, çì¹ðÜÆ ÁÅÇç ÕðÆì ç¯ çðÜé Çê³â» ù Ü»çÆ Ã¿êðÕ ÃóÕ ù
Ú½óÅ Õðé ç¯ò¶º êÅö çÆÁ» ìðî» å¶ Çî¼àÆ êÅ Õ¶ ÃóÕ ìðÅìð Õðé çÆ
î³× ÕÆåÆ ÃÆ êð ÇÕö é¶ òÆ Õ¯ÂÆ ×½ð éÔƺ ÕÆåÆÍ ÇÜà ÕÅðé ð¯÷ÅéÅ
ÃÅÂÆÕñ, î¯àð ÃÅÂÆÕñ å¶ Ô¯ð òÅÔé ÔÅçö çÅ ÇôÕÅð Ô¹¿ç¶ ÔéÍ Çéðîñ
ÇÃ¿Ø ñ¯çÆîÅÜðÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃóÕ ç¶ ìðî áÆÕ Õðé ñÂÆ ÇôÕÅÇÂå ÇéòÅðé
Õî¶àÆ ÇòÚ ÇÂà ÇôÕÅÇÂå ù á°ÕðÅ Çç¼åÅ Ç×ÁÅ ÇÕ ÃðÕÅð çÅ ÇÂÔ Õ¿î éÔƺ,
ÇÂÔ å» ê³ÚÅÇÂå» Õðé×ÆÁ»Í Çéðîñ ÇÃ¿Ø ñ¯çÆîÅÜðÅ é¶ ÇÂÔ òÆ ç¯ô
ñÅÇÂÁÅ ÇÕ îÇÔÕîÅ êÆ. âìÇñï±. âÆ. ÕÂÆ ÃÅñ» 寺 ÇÂà ÃóÕ ù Ú½óÆ Õðé
ç¶ ñÅð¶ ñ×Å Õ¶ Ãî» Õ¼à ÇðÔÅ ÔË å¶ îÇÔÕî¶ ò¼ñ¯º îÇÔÜ ç¯ ÃÅñ êÇÔñ»
ìäÅÂÆ ÃóÕ ÚÕéÅÚÈð Ô¯ ×ÂÆ ÔËÍ ÇÜà çÆ Ü»Ú ÕðòÅÂÆ ÜÅò¶Í ðÅÇÜ¿çð
ÇÿØ, âÅ: åðñ¯Úé ÇÿØ, ÔðÕ¶ô ÇÿØ, ðÅî ñ¯Õ, åÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø å¶ À°êð¯Õå
ÁÅ×ÈÁ» é¶ Çëð î³× ÕÆåÆ ÔË ÇÕ ÃóÕ ù ÕðÆì BB ë¹¼à Ú½óÆ Õð ìðî» áÆÕ
ÕÆåÆÁ» ÜÅä å¶ ÃóÕ ÇòÚ ê˺çÆÁ» ê¹ñÆÁ» å¶ Õ±ÔäÆ î¯ó» çÆ òÆ ÃÅð ñÂÆ
ÜÅò¶ Áå¶ Ü¿×ñÅå ÇòíÅ× ò¼ñ¯º ÃóÕ çÆÁ» ÃÅÂÆâ» å¶ ñ×ÅÂÆ Õ¿â¶çÅð åÅð
ê¹¼àÆ ÜÅò¶ å» Ü¯ Á¼×¶ òÅÃå¶ íÇò¿Ö ÇòÚ ÁÇÜÔ¶ ÔÅçÇÃÁ» 寺 ìÇÚÁÅ ÜÅ
ÃÕ¶Í
ÇÃòñ ÃðÜé çÆ Á×òÅÂÆ ÓÚ ÃÆéÆÁð îËâÆÕñ å¶ ê̯×ðÅî
ÁëÃð» çÆ îÆÇà¿×
ðÈêé×ð, F éò¿ìð (ÁòåÅð ÇÃ¿Ø Õ¿ì¯Ü)-âÅ: ÁðÜé ÇÃ¿Ø Ç×¼ñ ÇÃòñ ÃðÜé
ðÈêé×ð çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ÃîÈÔ ÃÆéÆÁð îËâÆÕñ ÁëÃð Áå¶ ê̯×ðÅî ÁëÃð»
çÆ îÆÇà¿× ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÇÂà îÆÇà¿× ÇòÚ àÆ. ìÆ. Õ¿àð¯ñ ê̯×ðÅî, ¶â÷,
éËôéñ ñËê¯ð¶ÃÆ Õ¿àð¯ñ ê̯×ðÅî, êÇðòÅð íñÅÂÆ, îñ¶ðÆÁÅ, ÃÕ±ñ ÇÃÔå
ê¯Ì×ðÅî çÆ êÌ×åÆ Çðê¯ðà òÅÚÆ ×ÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ âÅ: Ç×¼ñ é¶ ÃîÈÔ
ÃÆéÆÁð îËâÆÕñ ÁëÃð» 鱿 ÇÕÔÅ ÇÕ À°Ô ÁÅêä¶ Â¶ðƶ ÇòÚ ÜÅ Õ¶ ò¼è 寺
ò¼è àÈð Õðé, Õ˺Ãð ç¶ îðÆ÷» çÅ ÇðÕÅðâ ð¼Ö Õ¶ Áå¶ À°é·» ç¶ ÇÂñÅÜ
ÿì¿èÆ ò¶ðòÅ ð¼ÇÖÁÅ ÜÅò¶Í âÅ: Ç×¼ñ é¶ ÃîÈÔ ÃÆéÆÁð îËâÆÕñ ÁëÃð»
鱿 ÇÕÔÅ ÇÕ À¹Ô ×ðíòåÆ îÇÔñÅò» çÆ ðÇÜÃàz¶ôé Áå¶ Üä¶ê¶ ò¼ñ êÈðÅ
ÇèÁÅé ç¶ä Áå¶ ÃÅðÆÁ» ×ðíòåÆ Á½ðå» ç¶ êÈð¶ àËÃà ÃðÕÅðÆ ÔÃêåÅñ»
ÇòÚ ÔÆ ÕðòŶ ÜÅäÍ À°é·» ÃîÈÔ ÃÆéÆÁð îËâÆÕñ ÁëÃð» 鱿 ⶺ×È çÆ
ÇìîÅðÆ å¯º ìÚÅÁ ñÂÆ ñ¯Õ» 鱿 ÜÅ×ðÈÕ Õðé çÆ ÃñÅÔ Çç¼åÆÍ Çê³â» ÇòÚ
ÜÅ Õ¶ Ú½ÕÆçÅð» çÅ ÇðÕÅðâ ÚËÕ ÕÆåÅ ÜÅò¶ å¶ ñ¯Õ» 鱿 Üéî ÿì¿èÆ
ðÇÜÃàz¶ôé ÕðòÅÀ°ä ñÂÆ Áå¶ À°é·» 鱿 BA Ççé» Á³çð Üéî ÃðàÆÇëÕ¶à
êÌÅêå Õðé ñÂÆ ê¶ÌÇðÁÅ ÜÅò¶Í âÅ: Ç×¼ñ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ AE éò¿ìð 寺 AG
éò¿ìð å¼Õ @ 寺 E ÃÅñ ç¶ ì¼ÇÚÁ» 鱿 ê¯ñÆú ìÈ¿ç» ÇêñÅÂÆÁ»
ÜÅä×ÆÁ»Í ÇÂà îÆÇà¿× ÇòÚ âÅ: ÁËÃ. Õ¶. éËé Ç÷ñ·Å àÆÕÅÕðé ÁëÃð Áå¶
âÅ: íÅðå íÈôä ÇâêàÆ îËâÆÕñ ÕÇîôéð é¶ òÆ Ã¿ì¯èé ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶
ÔðÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÃËäÆ Ç÷ñ·Å ìÆ. ÃÆ. ÃÆ. ëËÇÃñÆà¶àð, ÁîðÆÕ ÇÃ¿Ø ÇâêàÆ
ÁËî. ÂÆ. ÁÅÂÆ. ú, ÇÂÕìÅñ ÇÃ¿Ø ÇâêàÆ ÁËî. ÂÆ. ÁÅÂÆ. ú, âÅ: ÔðçÆê
Õ½ð ÁËÃ. ÁËî. ú. ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì, âÅ: Áô¯Õ ôðîÅ ÁËÃ. ÁËî. ú.
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, âÅ: Úðé ÇÃ¿Ø ÁËÃ. ÁËî. ú. íðå×ó·, âÅ: îÇÔ¿çðêÅñ
ÁËÃ. ÁËî. ú. é±ðê¹ð ì¶çÆ, âÅ: ÁÇîÌå ÚÅÔñ ÁËÃ. ÁËî. ú. ÚîÕ½ð
ÃÅÇÔì, âÅ: ÁËÚ. ÁËÃ. À°ìðŶ, âÅ: ÕàÅðÆÁÅ ÁËî. ú. ÕéÅñ ÔÃêåÅñ
é§×ñ Áå¶ í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø ÁËÃ. ÁÅÂÆ. ÔÅ÷ð ÃéÍ
Õ¶ºçð ÃðÕÅð Á³×ð¶÷Æ ñÂÆ Ç÷¿î¶òÅð-Ô»Ã
ðÈêé×ð, F éò¿ìð (ÁòåÅð ÇÃ¿Ø Õ¿ì¯Ü)-íÅðåÆÁÅ ìÅñîÆÕ ÃíÅ ç¶ ÃÈìÅ
êÌèÅé îÅ: î¶ØÅ ðÅî é¶ êÌËà ÇìÁÅé ðÅÔƺ Õ¶ºçðÆ Ö¶åÆìÅóÆ Áå¶ Ö¹ðÅÕ
ÃêñÅÂÆ î³åðÆ ôðç êòÅð ç¶ À°Ã ÇìÁÅé çÆ Ãõå ôìç» ÇòÚ ÇéÖ¶èÆ ÕÆåÆ
ÔË ÇÕ Ö¹ðÅÕÆ òÃå» ç¶ îÇԿ׶ Ô¯ä 寺 ÃðÕÅð ìÔ¹å ÇÚ¿åå ÔË å¶ ÃðÕÅð
é¶ ÇÂà ù éÕ¶ñ êÅÀ°ä ñÂÆ ÕÂÆ Õçî Ú¹¼Õ¶ Ôé êð ïն Áå¶ Ôó·» é¶
ÃÅðÆÁ» Õ¯Çôô» Óå¶ êÅäÆ ë¶ð Çç¼åÅÍ î³× å¶ ÃêñÅÂÆ ÇòÚÅñ¶ êÅóÅ ò¼è
Ç×ÁÅ ÔËÍ À°é·» Õ¶ºçð ÃðÕÅð ù îÇÔ¿×ÅÂÆ ñÂÆ ÇÜ¿î¶òÅð áÇÔðŪÇçÁ»
ÇÕÔÅ ÇÕ Ö¹ðÅÕ î³åðÆ Ü¶Õð îÇÔ¿×ÅÂÆ Á¼×¶ ì¶òà Ôé å» À°é·» çÅ éËÇåÕ
ëð÷ ìäçÅ ÔË ÇÕ À°Ô ÁÅêä¶ ÁÔ¹ç¶ å¯º ÁÃåÆëÅ ç¶ ç¶äÍ î³åðÆ ç¶ ÁÇÜÔ¶
ÇìÁÅé ç¶ä 寺 ÇÂà ׼ñ 寺 ÃÅë Ô¹¿çÆ ÔË ÇÕ î³åðÆ é¶ Üî·»Ö¯ðÆ Áå¶
ÕÅñÅì÷ÅðÆÁ» ù ñ¯Õ» ù «¼àä çÆ êȹðÆ Ö¹¼ñ· ç¶ Çç¼åÆ ÔËÍ À°é·» î³×
ÕÆåÆ ÔË ÇÕ æ¯Õ Áå¶ êÌÚÈé ÕÆîå» ç¶ Á³åð ù ØàÅÇÂÁÅ ÜÅò¶, Üî·» Ö¯ðÆ
Áå¶ ÕÅñÅì÷ÅðÆÁ» ç¶ ×¯çÅî» ç¶ ÛÅê¶ îÅð¶ ÜÅä Áå¶ ÇÂé·» å¶
ÖÅè-êçÅðæ å¶ Ãà¯ð Õðé Óå¶ êÅì¿çÆ ñ×Åò¶, ÃÅð¶ ç¶ô ÇòÚ ÖÅè êçÅðæ»
Áå¶ ÷ðÈðÆ òÃå» ç¶ ð¶à ÇéðèÅÇðå Õð¶, ç¹ÕÅéçÅð» ù ÁÅêä¶ ÃàÅÕ Áå¶
ð¶à ÃÈÚÆ ç¹ÕÅé» Óå¶ ñÅÀ°äÅ ÷ðÈðÆ Õð¶, ç¹ÕÅéçÅð» ç¶ å¶ñ Áå¶ éÅê
ç¶ êËîÅé¶ ÚËÕ Õðé çÆ î¹ÇÔ¿î Çò¼ãÆ ÜÅò¶Í
ÿå ÁÜÆå ÇÃ¿Ø çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ØÅó ÇÂñÅÕ¶ çÅ ÖÈì ÇòÕÅà ԯò¶×Å-ÁÕÅñÆ
ÁÅ×È
ê¹ðÖÅñÆ, F éò¿ìð (ì¿àÆ)-ØÅó ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ÁÕÅñÆ ÁÅ×ÈÁ» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ
ÇòèÅÇÂÕ Ã¿å ÁÜÆå ÇÃ¿Ø çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ÇÂñÅÕ¶ çÅ ÖÈì ÇòÕÅà ԯò¶×ÅÍ
ÇÂà Ãì¿èÆ Ç÷ñ·Å êÌÆôç å¶ ï¯ÜéÅ ì¯ðâ ç¶ î˺ìð ×¹ðêÅñ ÇÃ¿Ø Ö¶óÆ,
ìñÅÕ Ã¿îåÆ î˺ìð ÁîðÆÕ ÇÃ¿Ø ìóÆ, ï±æ ÁÅ×È ì¿î ìÔÅçð ÇÿØ, ÁòåÅð
ÇÃ¿Ø ê¼êÆ å¶ ô¶ð ÇÃ¿Ø Çì¿çðÖ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇòèÅÇÂÕ Ã¿å ÁÜÆå ÇÿØ
ØÅó ÇÂñÅÕ¶ çÆÁ» Ãî¼ÇÃÁÅò» çÅ Ô¼ñ Õðé×¶Í À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ êÇÔñ» ìÆìÆ
Ãåò¿å Õ½ð ÿèÈ ò¼ñ¯º ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ ÇòÕÅà ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÔË å¶ Ô¹ä
ÿå ÁÜÆå ÇÃ¿Ø ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ÇòÕÅà ù ñË Õ¶ Ççé ðÅå ÇÂÕ Õðé×¶Í Ã:
×¹ðêÅñ ÇÃ¿Ø Ö¶óÆ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ Ã¿å ÁÜÆå ÇÃ¿Ø é¶ ÇÂñÅÕ¶ çÆÁ»
Ãî¼ÇÃÁÅò» ìÅð¶ À°é·» 寺 ÜÅäÕÅðÆ î³× ñÂÆ ÔË å» ÇÕ ÇÂé·»
Ãî¼ÇÃÁÅò» ç¶ Ô¼ñ ñÂÆ Õ¿î ô¹ðÈ ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕ¶Í
ÃÆ. Á˺â ÁÅÂÆ. ÃðÕñ çÆ Ú¯ä
Øé½ñÆ, F éò¿ìð (ÃËäÆ)-Ç¿êñÅÂÆ÷ ëËâð¶ôé êÆ. ÁËÃ. ÂÆ. ìÆ. æðîñ ï±Çéà
ðÈêé×ð å¶ ÃÆ. Á˺â ÁÅÂÆ. ÃðÕñ çÆ îÆÇà¿× Üæ¶ì¿çÆ ç¶ êÌèÅé Ôðî¶ô
èÆîÅé çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃÆ. Á˺â ÁÅÂÆ. ÃðÕñ çÆ Õî¶àÆ
çÆ Ú¯ä Á×ñ¶ ç¯ ÃÅñ» ñÂÆ ÃðìÿîåÆ éÅñ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÇÜà ÇòÚ ×¹ðçÅÃ
ÇÃ¿Ø îÆÁ»ê¹ð 鱿 êÌèÅé, êðîÜÆå ÇÃ¿Ø é±¿ ÃÆéÆ: îÆå êÌèÅé, ðåé Ú¿ç
鱿 îÆå êÌèÅé, ðÇò¿çð ×½åî é§È ÃÕ¼åð, ܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø Ã¿ï¹Õå ÃÕ¼åð,
ìÖôÆô ÇÃ¿Ø Çò¼å ÃÕ¼åð, ÜÃî¶ð ÇÃ¿Ø Ü¼à ܹÁÅÇ¿à Çò¼å ÃÕ¼åð ç¶
ÁÔ¹ç¶ ñÂÆ Ú¹ä¶ ×Â¶Í éò¶º 򡊦 ׶ êÌèÅé ×¹ðçÅà ÇÃ¿Ø îÆÁ»ê¹ð é¶
ÇÕÔÅ ÇÕ ÃÆ. Á˺â ÁÅÂÆ. ÃðÕñ ÓÚ Õ¿î Õðç¶ îÕËéÆÕñ àð¶â ç¶ ÕðîÚÅðÆÁ»
çÆ ÃÆéÆÁÅðåÅ ÃÆ. Á˺â ÁÅÂÆ. ÃðÕñ ÓÚ Õ¿î Õðç¶ îÕËéÆÕñ àð¶â ç¶
ÕðîÚÅðÆÁ» çÆ ÃÆéÆÁÅðåÅ ÃÆ. Á˺â ÁÅÂÆ. ÃðÕñ ÇòÖ¶ ñ×òÅÂÆ ÜÅò¶ Áå¶
ðÃà ÓÚ Õ¿î Õðç¶ ÃÅð¶ ÃÆ. Á˺â ÁÅÂÆ. ç¶ ÕðîÚÅðÆÁ» é§È ¶ ×ð¶â
òÅñÅ âÃà ÁñÅÀ±ºÃ Çç¼åÅ ÜÅò¶Í Á³å ÓÚ éòƺ Ú¹äÆ ×ÂÆ Õî¶àÆ ò¼ñ¯º
îÆÇà¿× ÓÚ ÁŶ ÃÅð¶ ÕðîÚÅðÆÁ» çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅÍ
ÔÅçö ÓÚ îÅð¶ é½ÜòÅé ç¶ êÇðòÅð 鱿 î¹ÁÅò÷Å Çç¼åÅ ÜÅò¶
ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì, F éò¿ìð (Çã¼ñ¯º)-Çê³â ìðÈòÅñ (ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì) çÅ
é½ÜòÅé ܯðÅòð ÇÃ¿Ø ê¹¼åð ÜÆå ÇÃ¿Ø ÇÜà çÆ Ú¿ìÅ (ÇÔîÅÚñ êÌç¶ô) ÇòÖ¶
ÇÂÕ ÃóÕ ÔÅçö ÇòÚ î½å Ô¯ ×ÂÆ ÃÆ, ç¶ êÇðòÅð 鱿 î¹ÁÅò÷Å ç¶ä çÆ
î³× ÕÆåÆ ÔËÍ î³× Õðé òÅÇñÁ» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇîÌåÕ ç¶ êÇðòÅð çÆ îÅñÆ
ÔÅñå 鱿 ÇèÁÅé ÇòÚ ð¼ÖÇçÁ» ê³ÜÅì ÃðÕÅð, ÇâêàÆ ÕÇîôéð ðÈêé×ð Õ¯ñ¯º
î¹ÁÅò÷Å ç¶ä çÆ ÷¯ðçÅð ôìç» ÓÚ î³× ÕÆåÆ ÔËÍ î³× Õðé òÅÇñÁ» ÓÚ
ìñÇò¿çð ÇÿØ, ìÆð ÇÿØ, ìñç¶ò ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú ìðÈòÅñ, âÅ: Ö¹ôÔÅñ ÇÿØ
ìðÈòÅñ, éÇð¿çð ÇÿØ, ÔðÜÅê ÇÿØ, î¯Ôä ÇÿØ, ܯÇ׿çð ÇÿØ, ÁðÜé
ÇÿØ, ÜÆå ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ôÅÇîñ ÃéÍ
Ç÷ñ·Å ð¯êó çÆÁ» ñóÕÆÁ» ò¼ñ¯º ÚËêÆÁéÇôê Çܼåä Óå¶ Ö¹ôÆ êÌ×àÅÂÆ
ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì/Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, F éò¿ìð (ÇòÜËêÅñ ÇÃ¿Ø Çã¼ñ¯º, ÕðéËñ
ÇÿØ)-Ç÷ñ·Å ð¯êó çÆÁ» ñóÕÆÁ» ò¼ñ¯º ñ¹ÇèÁÅäÅ ç¶ Çê³â ÜðÖó ÇòÖ¶
Ô¯ÂÆ EFòƺ ê³ÜÅì Ãà¶à Õì¼âÆ Ú˺êÆÁéÇôê Çܼåä Óå¶ ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì å¶
é÷çÆÕÆ ÇÂñÅÇÕÁ» ç¶ Ö¶â ê̶îÆÁ» ÇòÚ Ö¹ôÆ çÆ ñÇÔð ÔËÍ Õì¼âÆ ÁËï:
Ç÷ñ·Å ðÈêé×ð ç¶ êÌèÅé âÅ: ÁîðÜÆå ôðîÅ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ Ç÷ñ·¶ çÆÁ»
ñóÕÆÁ» ò¼ñ¯º Ú¿×Æ Ö¶â çÅ êÌçðôé ÕÆåÅ ÔË å¶ ÇÂÕ êÅÃó î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ
ëðÆçÕ¯à ù ÔðÅÇÂÁÅ ÔËÍ Çܼå Óå¶ òèÅÂÆ ç¶ä òÅÇñÁ» ÇòÚ âÅ: ÁîðÜÆå
ôðîÅ, Õ°ñçÆê ÇÃ¿Ø ÃËäÆ ÃÔÅÇÂÕ Ç÷ñ·Å ÇüÇÖÁÅ ÁëÃð, éÇð¿çð ÇÿØ
ì¿×Å Õ¯ÁÅðâÆé¶àð Ãðì ÇüÇÖÁÅ î¹ÇÔ¿î, Üæ¶: ×¹ðÚðé ÇÃ¿Ø ÕÇñÁÅäê¹ð,
Õ°ñò¿å ÇÃ¿Ø ã¶ð, Ç´ôé ñÅñ, åðñ¯Úé ÇÿØ, Ü×òÆð ÇÿØ, Õì¼âÆ Õ¯Ú
ÜÃìÆð ÇÃ¿Ø ÕÅÕ± ÁÅÇç ôÅÇîñ ÃéÍ
êÌÅÚÆé Çôò î³Ççð çÆ ÕÅð öòÅ ô¹ðÈ
ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì, F éò¿ìð (Çã¼ñ¯º)-Çê³â êÔÅóê¹ð ç¶ ÔÅðòÅñÆ ìÅà ÇòÖ¶
êÌÅÚÆé Çôò î³Ççð çÆ ÕÅð öòÅ ô¹ðÈ ÕÆåÆ ÜÅ Ú¹¼ÕÆ ÔËÍ î³Ççð ç¶ Ã¶òÅçÅð»
ìÅìÅ çñÆê Ú¿ç, ÃÌÆ ðÅî ôðé, ÃÌÆ ðÅî ðåé, ÃÌÆ êÌÕÅô Ú¿ç ÁÅÇç é¶
òè¶ð¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç¿ÇçÁ» ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ Õ°Þ ÃÅñ êÇÔñ» ÔÆ À°Õå ÃæÅé êÌÕÅô
ÇòÚ ÁÅÇÂÁÅ ÔË å¶ Ã¿×å» ò¼ñ¯º ÔÆ ÃæÅé çÆ î¼çç éÅñ ÕÅð öòÅ ÕðòÅÂÆ
ÜÅ ðÔÆ ÔËÍ Ã¶òÅçÅð» é¶ ÁêÆñ ÕÆåÆ ÔË ÇÕ ÇÜà ÇÕö òÆ ôðèŬ é¶ ÕÅð
öòÅ ÇòÚ ï¯×çÅé êÅÀ°äÅ Ô¯ò¶ À°Ô ê¼æð, ì¼ÜðÆ, ÃÆÇî³à, ÃðÆÁ» å¶ ð¶åÅ
ÁÅÇç êÔ¿¹ÚÅ ÃÕçÅ ÔËÍ
Õñ¼ì» ù êËö ÃðÕÅðÆ éÆåÆ Áé°ÃÅð ÔÆ Çç¼å¶-Çî¼åñ
é§×ñ, F éò¿ìð (ê̯: ÁòåÅð ÇÿØ, ×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø ×ð¶òÅñ)-Õñ¼ì» ù
F@-G@ ñ¼Ö ð¹ê¶ ÃðÕÅðÆ éÆåÆ Áé¹ÃÅð ÔÆ ò¿â¶ ׶ Ôé Áå¶ Õ»×ðÃÆ
ÇòèÅÇÂÕ ò¼ñ¯º ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ é°ÕåÅÚÆéÆ áÆÕ éÔƺ ÔËÍ ÇÂÔ ÇòÚÅð Ç÷ñ·Å
ï¯ÜéÅ ì¯ðâ ç¶ Ú¶ÁðîËé ÃÌÆ îçé î¯Ôé Çî¼åñ é¶ òÅðâ é§: C 寺 íÅÜêÅ
À°îÆçòÅð ðÅÜêÅñ ç¶ Ô¼Õ ÇòÚ ÇÂÕ Üñö ù ÿì¯èé ÕðÇçÁ» êÌ×à ÕÆå¶Í
À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ À¹é·» é¶ é×ð Õ½ºÃñ çÅ F@-G@ ñ¼Ö Õñ¼ì» ù Çç¼åÅ ÔË
Áå¶ ÃÈìÅ ÃðÕÅð 寺 Õ½ºÃñ ù Çå¿é Õð¯ó ð¹ê¶ ÇñÁÅ Õ¶ òÆ Çç¼å¶ ÔéÍ
ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ Üæ¶: Ü×ç¶ò ÇÿØ, ê̶î ÕêÈð, Çòêé ôðîŠ寺 ÇÂñÅòÅ
ò¼âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ ñ¯Õ ÔÅ÷ð ÃéÍ
î¹ÕÅìÇñÁ» ç½ðÅé ÇêÌæÆê¹ð Ã˺àð é¶ é»Á ÕîÅÇÂÁÅ
íðå×ó·, F éò¿ìð (ìÅòÅ)-Ç÷ñ·¶ Á³çð ò¼Ö-ò¼Ö ÃÕ±ñ» Á³çð êÇÔñÆ å¯º
ê³Üòƺ ÜîÅå å¼Õ êó· ðÔ¶ ì¼ÇÚÁ» ç¶ ðÈêé×ð ÇòÖ¶ ÕðòŶ ìñÅÕ ê¼èðÆ
Ö¶â î¹ÕÅìÇñÁ» ç½ðÅé ÇêÌæÆê¹ð Ã˺àð ÁèÆé ÁÅªç¶ ÃÕ±ñ» ç¶ ì¼ÇÚÁ» é¶
Á¼òñ ðÇÔ Õ¶ ÇÂñÅÕ¶ çÅ é» ð¯ôé ÕÆåÅ ÔËÍ ÇÂà Ãì¿èÆ ÃÕ±ñ î¹ÖÆ
ÁîéêÌÆå Õ½ð, ÿçÆê Ãð¯Â¶ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂé·» î¹ÕÅìÇñÁ» ç½ðÅé Õ°óÆÁ»
çÆ A@@ îÆ: ç½ó ÇòÚ ÇêÌæÆê¹ð Ã˺àð çÆ ðîéçÆê Õ½ð é¶ êÇÔñÆ, Õîñ¶ô
Õ°îÅðÆ é¶ çÈÃðÆ ê¹ÜÆôé, B@@ îÆ: ç½ó ÇòÚ êÈéî é¶ êÇÔñÆ ê¹ÜÆôé,
B@@ îÆ: ÇâÁ» çÆ ç½ó ÇòÚ Ã¿çÆê Õ°îÅð é¶ êÇÔñÆ, Õì¼âÆ Õ°óÆÁ»
ÇòÚ ÇêÌæÆê¹ð Ã˺àð ÔÆ Ü¶å± ÇðÔÅÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ Õ°óÆÁ» çÆ Çðñ¶Á
ç½ó ÇòÚ ÇêÌæÆê¹ð Ã˺àð êÇÔñ¶ Áå¶ î¹¿ÇóÁ» ç¶ C@ Çîñ¯: ò÷é ÇòÚ Ô¯Â¶
دñ ÇòÚ òÆ Ã¿çÆê Õ°îÅð é¶ êÇÔñÆ ê¹ÜÆôé êÌÅêå ÕÆåÆ ÔËÍ ÇÂà î½Õ¶
×¹Çð¿çð ÇÃ¿Ø åÅÜê¹ðÅ, òÇð¿çð ÇÃ¿Ø ÇêÌæÆê¹ð, ùéÆñ Õ°îÅð
Ôðç¯Çéî¯Ô, ÇîÃ. ÔðÇ¿çð Õ½ð, ÃÅÇðÕÅ í¯ñÅ, òÿ¹çðÅ, ÃÌÆîåÆ Ã¿çÆê
Õ½ð ÁÅÇç ÇÂé·» ÇÖâÅðÆÁ» ç¶ Á¼òñ ðÇÔä Óå¶ Ö¹ôÆ ÜÅÇÔð ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ
Á×ñ¶ Ççé» ç½ðÅé ÃÅç¶ ÃîÅð¯Ô ÇòÚ ÇÂé·» ì¼ÇÚÁ» ù ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ
êËéôé» çÆ ìÕŶ Ãî¶å ÁçÅÇÂ×Æ ÕÆåÆ ÜÅò¶
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, F éò¿ìð (Ü¿× ÇÿØ)-ê³ÜÅì ÃðÕÅð ÁÃñ ÓÚ
Û¯àÆÁ»-Û¯àÆÁ» ÜÅÇÂ÷ î³×» 鱿 êÈðé Õðé ÇòÚ ÁÃîðæ ÔËÍ F@ ÃÅñ 寺
òè¶ð¶ À°îð ç¶ ì¶ÃÔÅðÅ Çìðè» ÇÜé·» é§È éÅ å» À°é·» ç¶ ì¼Ú¶ ê¹¼Ûç¶
Ôé å¶ éÅ ÔÆ À°é·» 鱿 Ô¯ð ÁÅðÇæÕ ÃÔÅðÅ ÔË, ÃðÕÅð 鱿 ÇÂé·» çÆ
ÔÅñå 鱿 ÇèÁÅé ÇòÚ ð¼ÖÇçÁ» B@@ ð¹ê¶ îÔÆéÅ êËéôé» ñ×ÅÂÆÁ» Ãé,
ÇÜÔóÆÁ» ÇÕ Ú¯ä îËéÆëËÃ௠ÇòÚ ç¹¼×äÆ Õðé çÅ ÇÂé·» ì÷¹ð×» éÅñ
òÅÁçÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÃÆ, êð ÃðÕÅð é¶ êËéôé çÆ çð å» ÕÆ òèÅÀ°äÆ ÃÆ
ñ×ÅÂÆ Ô¯ÂÆ êËéôé ç¶ä 寺 ÁÅéÅ-ÕÅéÆ Õð ðÔÆ ÔËÍ ÇÂé·» Çìðè» é±¿
ÇêÛñ¶ D îÔÆÇéÁ» 寺 ì¹ãÅêÅ êËéôé» éÔƺ ÇîñÆÁ»Í ÇÜà ÕÅðé ÇÂÔ
çòÅÂÆÁ» ñËä 寺 òÆ Á½Ö¶ ÔéÍ ÇÃ¼Ö ç¿×Å êÆóå Õî¶àÆ ç¶ êÌèÅé
ܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø îñÔ¯åðÅ, í¹Çê³çð ÇÿØ, èéò¿å ÇÿØ, ÿå Áîð çÅà é¶
ê³ÜÅì ÃðÕÅð 鱿 ÁêÆñ ÕÆåÆ ÔË ÇÕ À°Ô Çìé» ç¶ðÆ ì÷¹ð×» 鱿 êËéôé»
çÆ ÁçÅÇÂ×Æ Õð¶ å» ÇÕ À°Ô ÁÅêä¶ ÇÂñÅÜ ñÂÆ çòÅÂÆÁ» ÁÅÇç ÖðÆç ÃÕäÍ
ÕÅ: ×¹ðÇçÁÅñ ã¶ð ò¼ñ¯º Ú¯ä êÌÚÅð
é§×ñ, F éò¿ìð (ê̯: ÁòåÅð ÇÿØ, ×¹ðêzÆå ÇÃ¿Ø ×ð¶òÅñ)-Ç÷ñ·Å
ðÈêé×ð ÃÆ. êÆ. ÁÅÂÆ. (ÁËî) ç¶ ÃÕ¼åð ÕÅ: ×¹ðÇçÁÅñ ÇÃ¿Ø ã¶ð é¶
òÅðâ é§ìð Çå¿é ÓÚ é§×ñ ÇòÕÅà î³Ú çÆ À°îÆçòÅð ìÆìÆ Ã¿å¯ô ç¶ ê¼Ö
ÓÚ Ú¯ä êÌÚÅð ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ ñ¯Õ ç¯ò¶º ò¼âÆÁ» êÅðàÆÁ» çÆ âðÅî¶ìÅ÷Æ
寺 òÅÕë ÔéÍ ÕÅ: ×¹ðÇçÁÅñ ÇÃ¿Ø é¶ òÅðâ é§ìð Çå¿é ÓÚ êÌÚÅð Õðé 寺
ìÅÁç òÅðâ é§ìð E ÓÚ é§×ñ ÇòÕÅà î³Ú ç¶ À°îÆçòÅð ÕÅ: ×¹ðÇçÁÅñ ç¶
Ô¼Õ ÓÚ ÇÂÕ Üñö 鱿 òÆ Ã¿ì¯èé ÕÆåÅÍ
Õ»×ðà ôÅé éÅñ Çܼå¶×Æ-Ú½èðÆ Çìôé çÅÃ
é§×ñ, F éò¿ìð (ê. ê., Çé. ê. ê.)-Õ»×ðà é§×ñ é×ð Õ½ºÃñ Ú¯ä» ôÅé
éÅñ Çܼå¶×Æ ÇÕÀ°ºÇÕ ÁÅî ñ¯Õ» é¶ Õ»×ðà ù üåÅ ç¶ä çÅ îé ìäÅ ÇñÁÅ
ÔËÍ ÇÂÔ ÇòÚÅð ÃÅìÕÅ ÁËî. ÃÆ. Ú½èðÆ Çìôé çÅÃ é¶ òÅðâ é¿ìð F 寺
Õ»×ðÃÆ À¹îÆçòÅð ðÅÕ¶ô Ú½èðÆ ç¶ Ô¼Õ ÓÚ êÌÚÅð Õðé Ã êÌ×à ÕÆå¶Í
ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ÃÌÆ ðÅÕ¶ô Ú½èðÆ Áå¶ À°é·» ç¶ ÃîðæÕ òÆ ò¼âÆ Ç×äåÆ ÓÚ
ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÃÕ±ñÆ ì¼Ã» Çéïî» Áé°ÃÅð ÚñÅÂÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ» Ôé
ðÈêé×ð, F éò¿ìð (ÁòåÅð ÇÃ¿Ø Õ¿ì¯Ü)-ÃæÅéÕ ÇéÀ± îÅâñ ÔÅÂÆ ÃÕ±ñ çÆ
ÇêÌ¿: éÆñî í¼ñÅ é¶ Ãê¼ôà ÕÆåÅ ÔË ÇÕ À°é·» ç¶ ÃÕ±ñ çÆÁ» ì¼Ã» Çéïî
Áé°ÃÅð Ú¼ñ ðÔÆÁ» Ôé Áå¶ À°é·» ù úòð ñ¯â éÔƺ ÕÆåÅ Ü»çÅÍ À°é·»
ÇÕÔÅ ÇÕ ÃðÕÅðÆ Çéïî» Áé°ÃÅð ì¼Ã» ÇòÚ ÃÆàÅ Óå¶ ì¼Ú¶ ÇìáÅÀ°ä çÅ
ïåé ÕÆåÅ Ü»çÅ ÔË å» ÇÕ ÇÕö ÇÕÃî çÆ Õ¯ÂÆ î¹ôÇÕñ ê¶ô éÅ ÁÅò¶Í À°é·»
íð¯ÃÅ ÇçòÅÇÂÁÅ ÇÕ íÇò¼Ö ÇòÚ òÆ ÁÇÜÔ¶ ïåé ÕÆå¶ ÜÅä׶ ÇÕ ì¼Ã» ù Õ綺
úòð ñ¯â éÅ ÕÆåÅ ÜÅò¶Í
éÇð³çð Õ°îÅð ôðîÅ ÇÖñÅë ÁÕÅñÆ ÁÅ×±Á» ò¾ñ¯º çØðô çÅ Çì×ñ
ÁÜÆå é×ð, F éò§ìð (ÁîðçÆê ÇÃ§Ø ÃËäÆ)-ÃÆéÆÁð ï±æ ÁÕÅñÆ ÁÅ×±
ÜÃÇê¿çð ÇÃ§Ø ñÅñÆ Óå¶ î¹ÔÅñÆ ê¹Çñà òñ¯º êŶ C@G ç¶ Õ¶Ã é±§ î¹¾Ö
ð¾Öç¶ Ô¯Â¶ ÃÆéÆÁð àÕÃÅñÆ ÁÕÅñÆ ÁÅ×±Á» Áå¶ ôz¯îäÆ ÁÕÅñÆ ÇÂÃåðÆ Çò§×
Ç÷ñ·Å êzèÅé Áå¶ Õ½ºÃñð ìÆìÆ Õ¹ñçÆê Õ½ð Õ§× çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ Ç¾Õ
ÇòôÅñ ÇÂÕ¾á Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ìÆìÆ Õ§× é¶ ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð
òñ¯º Õ¹Þ Ãî» êÇÔñ» ÔÆ éÅî÷ç ÕÆå¶ Ç÷ñ·Å ï¯ÜéÅ Õî¶àÆ î¹ÔÅñÆ ç¶ Ú¶ÁðîËé
éÇð§çð Õ¹îÅð ôðîÅ çÆÁ» òèÆÕÆÁ» 鱧 ÃÇÔä éÔƺ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ À¹Õå ï±æ
ÁÕÅñÆ ÁÅ×± é¶ Õ»×ðÃÆ Õ½ºÃñð ðÇܧçð êzôÅç ôðîÅ ç¶ ÇÖñÅë ÇîÀ¹ºÃêñ
Õ½ºÃñ çÆ Ú¯ä ñóÆ ÃÆ Áå¶ Õ½ºÃñð òñ¯º ï±æ ÁÕÅñÆ ÁÅ×± ñÅñÆ éÅñ
ð§ÇÜô Õ¾ãÆ þÍ ê¹Çñà 鱧 ×¹¿îðÅÔ ÕðÕ¶ ï±æ ÁÕÅñÆ ÁÅ×± À¹êð Þ±áÅ
îÅîñÅ çðÜ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ þÍ Ãî±Ô àÕÃÅñÆ ÁÕÅñÆ ÁÅ×±Á» é¶ î¹ÔÅñÆ ê¹ÇñÃ
鱧 ÇÚåÅòéÆ Çç¾åÆ ÇÕ Ü¶Õð À¹é·» Çå§é Ççé» ç¶ Á§çð-Á§çð ÇÂà նÃ
çÆ ç¹ìÅðÅ Ü»Ú éÅ ÕÆåÆ ×ÂÆ å» Ãî±Ô ÁÕÅñÆ òðÕð ÇÂվᶠԯ Õ¶ Ç÷ñ·Å
êzÃÅôé ÇÖñÅë ð¯Ã ÇòÖÅòÅ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ìÆìÆ ÕôîÆð Õ½ð
Üéðñ Õ½ºÃñ î˺ìð ôz¯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ, ðÇò§çð ÇÃ§Ø ÃËäÆ, ×¹ð êz¶î
ÇÃ§Ø ÃÆéÆÁð ï±æ ÁÕÅñÆ ÁÅ×± Áå¶ Õ½ºÃñð Öðó, ×¹ðÇò§çð ÇÃ§Ø ìýñÆ
À¹ê Ú¶ÁðîËé Ç÷ñ·Å êzÆôç î¹ÔÅñÆ, ìñÇò§çð ÇçØ, ÁËÃ. êÆ. ÇçØ,
ð¹Ãåî ÇçØ, Ãðê¿Ú ïÔä ÇÃ§Ø îñÕê¹ð à¾êðÆÁ», Ãðê¿Ú Ãòðé ÇÃ§Ø êñÔ¶óÆ,
Ãðê¿Ú ìÅòÅ ÇÃ§Ø ÕÅçÆ îÅÜðÅ, Ãðê¿Ú çÜÆò Õ¹îÅð, Ãðê¿Ú Ôðì§Ã ÇçØ
ÜÕó îÅÜðÅ, Ãðê¿Ú Õ¹ñçÆê ÇÃ§Ø îÕÇóÁÅ, Ãðê¿Ú ÜÃò§å ÇÃ§Ø í¹ÖóÆ,
Ãðê¿Ú Ôðç¶ò ÇÃ§Ø íËð¯ê¹ð, Ãðê¿Ú Çéð§Üä ÇÃ§Ø ×ðÆé ÇÂéÕñ¶ò çÅÀ±º,
Ãðê¿Ú ìñìÆð ÇçØ, Ãðê¿Ú ×¹ðéÅî ÇÃ§Ø ×ð¶òÅñ Ö¶óÅ, ìÆìÆ ÔðçÆê
êzèÅé îÇÔñÅ î§âñ, ÇòôÅñ ×¹ñÅàÆ ôÅñ±, ÇòÕÅà ׹ñÅàÆ ìÅòÅ, çéÆ,
Á§Çîzå ÃÅð¶ ÃÆéÆÁð ï±æ ÁÕÅñÆ ÁÅ×± 寺 ÇÂñÅòÅ Ô¯ð Ã˺Õó¶ ê¿Ú,
Ãðê¿Ú, ï±æ ÁÕÅñÆ òðÕð Áå¶ üä¶ Ô¯Â¶ é¹îÅǧç¶
òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÜìÅó¶ ÓÚ¯º F Ã˺àÆîÆàð çÆ ðýñÆ Õ¾ãÆ
Ú§âÆ×ó·, F éò§ìð (ðÇܧçð ÇçØ)-ç¶ô í×å â˺àñ ÕÅñÜ Áå¶ ÔÃêåÅñ
î¹ÕåÃð ÇòÖ¶ ÇÂÕ ò¾â¶ ÁÅêz¶ôé ðÅÔƺ ÇÂÕ îðÆ÷ ç¶ ÜìÅó¶ ÓÚ¯º Õ¯ÂÆ
Û¶ Ã˺àÆîÆàð ò¾âÆ ðýñÆ Õ¾ãÆ ×ÂÆÍ ÇÂÔ ðýñÆ Ü¯ îðÆ÷ ç¶ ÜìÅó¶ ÇòÚ
ÕðÆì G ÃÅñ» 寺 ò¾è ðÔÆ ÃÆ é±§ ñ×í× ÚÅð ؿචÚñ¶ ÇÂÕ ÁÅêz¶ôé
ç½ðÅé âÅ: ìÆ. ÁËÃ. êzÔÅð, âÅ: ð÷éÆô Õ»Ãñ, âÅ: ÕîñÜÆå ÇçØ, âÅ:
Á§Ü± Áå¶ âÅ: ð¹Çê¿çð ÇÃ§Ø çÆ îçç éÅñ ÃëñåÅ ê±ðòÕ Õ¾ÇãÁÅ Ç×ÁÅÍ
ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ ÁÅêäÆ åð·» ç¶ ÇÂà êÇÔñ¶ ÁÅêz¶ôé ðÅÔƺ ìÇá§âÅ ÇéòÅÃÆ
ׯÇì§ç ÇÃ§Ø ç¶ ÜìÅó¶ çÅ Ö¾ìÅ ÇÔ¾ÃÅ ê±ðÆ åð·» Õ¾ã Õ¶ À¹ÃçÆ æ»
àÅÂÆà¶éÆÁî èÅå± çÅ éÕñÆ ÜìÅóÅ Çë¾à ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ê¾æð» çÆ æ» êñÅÃÇàÕ Õ¯éÜ çÅ êzì§è ÕÆåÅ ÜÅò¶-á¶Õ¶çÅð
Öðó, F éò§ìð (ܧâê¹ðÆ)-ç¶Ã± îÅÜðŠ寺 ÖÅéê¹ð å¾Õ ìä ðÔÆ ÃóÕ Óå¶
ÇÂôÅÇðÁ» ñÂÆ ð¾Ö¶ ê¾æð» çÆ æÅ ×ñ¯ÃÅÂÆé ì¯ðâ Ü» êñÅÃÇàÕ Õ½é÷ çÅ
êzì§è ÕÆåÅ ÜÅò¶Í ÇÂà Ãì§èÆ ï±æ Õñ¾ì âÆ Öðó ç¶ êzèÅé ðäÜÆå
ÇÃ§Ø á¶Õ¶çÅð é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ð¾Ö¶ ê¾æð» ç¶ ÕÅðé ÕÂÆ òÅð ÔÅçö òÅêð
Ú¾¹Õ¶ ÔéÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂÔ ð¾Ö¶ ê¾æð ÕÂÆ òÅÔé» ç¶ àÅÇÂðÅ æ¾ñ¶
ÁÅ Õ¶ î¶é ÃóÕ ç¶ ÇòÚÕÅð ÁÅ Ü»ç¶ ÔéÍ
ÇìÜñÆ ÇòíÅ× é¶ ÃÇóÁÅ àz»ÃëÅðîð ìçÇñÁÅ
÷ÆðÕê¹ð, F éò³ìð (ÁòåÅð ÇóØ)-Á¼Ü ÇìÜñÆ ÇòíÅ× é¶ Ãò¶ð ò¶ñ¶ ÔÆ Üñ
ÃêñÅÂÆ ÇòíÅ× ç¶ çëåð ÇòÚ ñ¼×¶ ÇàÀ±ìòËñ çÅ ÃÇóÁÅ àz»ÃëÅðîð ìçñ Õ¶
éò» àz»ÃëÅðîð ñ×Å Çç¼åÅÍ ÇÂÔ àz»ÃëÅðîð ÇêÛñ¶ çà Ççé 寺 ÃÇóÁÅ
ÇêÁÅ ÃÆ Áå¶ Üñ ÃêñÅÂÆ ÇòíÅ× Çìé» ÇìÜñÆ å¯º Üéð¶àð éÅñ êÅäÆ
ÃêñÅÂÆ Õð ÇðÔÅ ÃÆÍ ñ¯Õ» ù êÅäÆ çÆ êÈðÆ ÃêñÅÂÆ éÅ Çîñä ÕÅðé ñ¯Õ»
ù íÅðÆ êz¶ôÅéÆ çÅ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ êË ÇðÔÅ ÃÆÍ Á¼Ü ÒÁÜÆåÓ ÁÖìÅð ÇòÚ
Öìð ÛêÇçÁ» ÔÆ Ãò¶ð¶ ÕðÆì çà òܶ ÔÆ ÇìÜñÆ ÇòíÅ× ç¶ ÕðÆì Á¼èÆ çðÜé
ÕðîÚÅðÆ éò» àz»ÃëÅðîð ñË Õ¶ ê¹¼Ü ×¶ ÃéÍ éò» àz»ÃëÅðîð ñ¼×ä 寺
ìÅÁç ÇÂà ÇàÀ±ìòËñ 寺 êÅäÆ çÆ ÃêñÅÂÆ ìÔÅñ Ô¯ ×ÂÆÍ Ãì³èå òÅðâ ç¶
òÃéÆÕ» é¶ êÅäÆ çÆ Ãî¾ÇÃÁÅ Ô¾ñ ÕðòÅÀ°ä ÇòÚ ÃÔÅÂÆ Ô¯ä ñÂÆ ÁçÅðÅ
ÁÜÆå çÅ è³éòÅç ÕÆåÅÍ
ê¿ÚÅÇÂåÆ ðÅÜ ÇçÔÅåÆ ÇòÕÅà î¹ñÅ÷î çØðô Õî¶àÆ ò¾ñ¯º ð¯Ã èðéÅ
ÁÜÆå é×ð, F éò§ìð (ÁîðçÆê ÇÃ§Ø ÃËäÆ)-ê¿ÚÅÇÂåÆ ðÅÜ ÇçÔÅåÆ ÇòÕÅÃ
î¹ñÅ÷î çØðô Õî¶àÆ ê¿ÜÅì ç¶ Ã¾ç¶ Óå¶ î¹ñÅ÷î» çÆÁ» í¾ÖçÆÁ» î§×» ù
ñË Õ¶ î¹ÔÅñÆ ÃÇæå ÇòÕÅà íòé Á¾×¶ ÁÜÅÇÂì ÇÃ§Ø í¿×± å¶ Çéðîñ ÇçØ
ñ¯çÆ îÅÜð» çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ÇòÃÅñ ð¯Ã èðéÅ Çç¾åÅ Ç×ÁÅ Áå¶ ê¿ÜÅì
ÃðÕÅð å¶ ê¿ÚÅÇÂå ÇòíÅ× ç¶ âÅÇÂðËÕàð Çòð¹¾è éÅÁð¶ìÅ÷Æ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ
ð¯Ã èðé¶ é±§ çì¯èé ÕðÇçÁ» î¹ñÅ÷î ÁÅ×± ÁÜÅÇÂì ÇÃ§Ø í¿×± Áå¶
Çéðîñ ÇÃ§Ø ñ¯çÆ îÅÜðÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ êËéôéð» ù Ã ÇÃð òè¶ àÆ. ¶,
òèÆ Ô¯ÂÆ êËéôé çÅ ìÕÅÇÂÁÅ Áå¶ ÃðÕÅðÆ ÕðîÚÅðÆ ò»× îËâÆÕñ í¾åÅ
Çç¾åÅ ÜÅò¶ Áå¶ êËéôé ë§â ù ÕÅÇÂî ð¾Öä ñÂÆ ñÆÕð àËÕà çÆ ×ð»à ÇòÚ¯º
êËÃÅ êËéôé ë§â ÇòÚ êÅÇÂÁÅ ÜÅò¶Í À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ I@I ê¿ÚÅÇÂå ÃÕ¾åð»
ù ðË×±ñð Õðé çÆ ÜÅðÆ Ô¯ÂÆ ÇÚ¾áÆ Áé¹ÃÅð ðË×±ñð ×ð¶â ÇòÚ åéÖÅÔ ç¶ä
Ãì§èÆ ñ¯óƺçÆ ÕÅðòÅÂÆ ù Áîñ ÇòÚ ÇñÁ»çÅ ÜÅò¶Í À¹é·» ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ù
Ú¶åÅòéÆ Çç¾åÆ þ ÇÕ Ü¶Õð ÃðÕÅð é¶ Ã ÇÃð ×¾ñìÅå ÕðÕ¶ î¹ñÅ÷î»
çÆÁ» ÜÅÇÂ÷ î§×» çÆ ê±ðåÆ ñÂÆ ñ¯óƺçÆ ÕÅðòÅÂÆ ù Áîñ ÇòÚ éÔÆ
ÇñÁ»çÅ å» Üæ¶ì§çÆ ù î÷ì±ðé ÁÅêäŠçØðô Ô¯ð Çå¾ÖÅ ÕðéÅ êò¶×ÅÍ ð¯Ã
èðé¶ ÇòÚ î¶Üð ÇçØ, çå¯Ö ÇÃ§Ø ÃîðÅñÅ, Ü×Æð ÇÃ§Ø â¶ðÅìÃÆ, Ôðì§Ã
ÇÃ§Ø ÃðÇÔ§ç, ðÅÇܧçð êzôÅç ÚîÕ¯ð ÃÅÇÔì, îÅé ÇçØ, ìñÇò§çð ÇçØ
îñ¶ð Õ¯àñÅ, ÇÃñÅÂÆ-ÕãÅÂÆ àÆÚð ï±éÆÁé ê¿ÜÅì çÆ êzèÅé Õ¹ñò§å Õ½ð,
ÃìÇܧçð ÇÃ§Ø òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
êÌÕÅô ê¹ðì ç¶ Ãì³è ÓÚ é×ð ÕÆðåé ÃÜÅÇÂÁÅ
Øé½ñÆ, F éò³ìð (ÔðîéêzÆå ÇÃ³Ø ÃËäÆ)-ÃzÆ ×°ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ ç¶
êÌÕÅô ê¹ðì ù ÃîðÇêå ùÔ¯º ÕÅñ¯éÆ ÇòÖ¶ Ô¯ä òÅñ¶ Çòô¶ô ÃîÅ×î» åÇÔå
Á¼Ü é×ð ÕÆðåé ÃÜŶ ×Â¶Í ìÁÅç ç¹êÇÔð ×°ðç¹ÁÅðÅ çÃî¶ô æðîñ ÕÅñ¯éÆ
寺 ë¹¼ñ» çÆ Ã¹³çð êÅñÕÆ ÇòÚ Ã¹ô¯Çíå ×°ðÈ ×ð³æ ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ Á¼×¶
ê³Ü ÇêÁÅÇðÁ» çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ ô°ðÈ Ô¯ÇÂÁÅ é×ð ÕÆðåé æðîñ ç¶ ò¼Ö-ò¼Ö
àÅÂÆê» ÇòÚ¯º Ô°³çÅ Ô¯ÇÂÁÅ, ùÔ¯º ÕÅñ¯éÆ îÅðÕÆà, ÁëÃð ÕÅñ¯éÆ Áå¶
ׯñ Ú¼Õð Ô¯ Õ¶ î¹ó ×°ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ÃîÅêå Ô¯ÇÂÁÅÍ é×ð ÕÆðåé
Á¼×¶ ð¯êó æðîñ ×°ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ç¶ ðäÜÆå ÁÖÅóÅ Üæ¶ ç¶ é½ÜòÅé»
ò¼ñ¯º ×åÕ¶ ç¶ Ü½Ôð òÆ ÇòÖŶ ×Â¶Í é×ð ÕÆðåé ç¶ ×°ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì
ÇòÖ¶ ÃîÅêå Ô¯ä À°êð³å ×°ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÇòÚ ÁÅÇåôìÅ÷Æ òÆ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ
ÕÅñÜ ÓÚ ëËÕñàÆ ÇâòËñêî˺à êz¯×ðÅî
ÁÜÆå é×ð, F éò§ìð (ðÅäÅ)-ÁËÃ. ¶. ÁËÃ. ǧÃàÆÇÚÀÈà ÁÅë ÇÂéëðî¶ôé
àËÕéÅñ¯ÜÆ Á˺â ÇðÃðÚ é¶ ÕÅñÜ ÇòÚ ëËÕñàÆ ÇâòËñêî˺à êz¯×ðÅî
ÕðòÅÇÂÁÅÍ ÇÜà ÇòÚ êz¯: Ç×ðÆô ÜÃòÅñ âÅÇÂðËÕàð Üéðñ é¶ ÃàÅë î˺ìð»
ù çì¯èé ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃzÆîåÆ ×¹ðìÆð ô¶ðÇ×¾ñ òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ êÌì¿èÕ»
å¶ ÁÅÂÆ. àÆ. ç¶ âÅÇÂðËÕàð Áå¶ À¹é·» ç¶ ÃàÅë î˺ìð ÇÂà êz¯×ðÅî
ÇòÚ ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í êz¯: ÜÃòÅñ é¶ ÃàÅë î˺ìð» ù ðÅÂÆà àÈ ÇÂéëðî¶ôé
ÁËÕà ìÅð¶ ÜÅäÕÅðÆ Çç¾åÆÍ Á§å ÇòÚ ÃàÅë î˺ìð» é¶ òÆ êz¯: ÜÃòÅñ 寺
ÇÂà ÁËÕà Ãì¿èÆ ÃòÅñ ÕÆå¶Í
Õåñ½ð Ö¶â î¶ñ¶ ç¶ çÈÃð¶ Ççé Õì¼âÆ ç¶ î¹ÕÅìñ¶
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, F éò¿ìð (Ü×î¯Ôä ÇÃ¿Ø éÅð¿×)-Çê³â Õåñ½ð ÇòÖ¶ ìÅìÅ
éÅÔð ÇÃ¿Ø ï±æ òËñë¶Áð Á˺â Ãê¯ðàà Õñ¼ì ò¼ñ¯º ìÅìÅ î¹Õ¿ç ÇÃ¿Ø çÆ
Á×òÅÂÆ Ô¶á ×ÌÅî ê³ÚÅÇÂå Áå¶ Çê³â òÅÃÆÁ» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ ÕðòŶ ÜÅ
ðÔ¶ åÆܶ 궺âÈ Ö¶â î¶ñ¶ ç¶ çÈܶ Ççé Õì¼âÆ EE ÇÕñ¯, EG ÇÕñ¯ Áå¶
FB ÇÕñ¯ òð× ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ ×Â¶Í ÇÜé·» çÆ ô¹ðÈÁÅå ïÔä ÇÿØ
ÿèÈÁ» À°ê Ú¶ÁðîËé ìñÅÕ Ã¿îåÆ ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì Áå¶ ÁîðÆÕ ÇÃ¿Ø ì¯êÅðŶ
ò¼ñ¯º ÕðòÅÂÆ ×ÂÆÍ EE ÇÕñ¯ òð× ÇòÚ Õ°¼ñ BF àÆî» é¶ ôîÈñÆÁå ÕÆåÆÍ
ÇÜé·» ÇòÚ¯º ëÅÂÆéñ ÇòÚ ê¼¹ÜÆ Þ¼ñÆÁ» Õñ» çÆ àÆî é¶ ÚÆîŠܯèê¹ð çÆ
àÆî ù ÔðÅÇÂÁÅÍ EG ÇÕñ¯ òð× ÇòÚ ê¹¼ÜÆÁ» BB àÆî» ÇòÚ ëÅÂÆéñ
î¹ÕÅìñŠ޿ܶóÆ çÆ àÆî é¶ ÚÈÔó îÅÜðÅ ù ÔðÅ Õ¶ ÇܼÇåÁÅÍ ÇÂö åð·»
FB ÇÕñ¯ òð× ÇòÚ ð¯ÚÕ î¹ÕÅìñ¶ ԯ¶ ÇÜé·» ÇòÚ¯º èé½ðÆ çÆ àÆî é¶
ÚÈÔó îÅÜðÅ ù ÔðÅÇÂÁÅÍ Ø¯ÇóÁ» çÆ ç½ó» ÇòÚ Çê³Ü¯ð ç¶ ÜÆñ¶ ç¶ Ø¯ó¶
é¶ êÇÔñÅ, ÕðéòÆð ÇÃ¿Ø Õ¿× î¯Çð¿âÅ ç¶ Ø¯ó¶ é¶ çÈÜÅ å¶ çì¹ðÜÆ ç¶
ÇÕðéÜÆå ÇÃ¿Ø ç¶ Ø¯ó¶ é¶ åÆÜÅ ÃæÅé êÌÅêå ÕÆåÅÍ êÌÇüè Õ°îËයàð
Õ°ñìÆð Ãîð½ñÆ, ×¹ðî¹Ö ÇÃ¿Ø ì¯êÅðŶ Áå¶ Ü×åÅð ÇÃ¿Ø Ã¼åÆ ò¼ñ¯º
ÃÅð¶ î¹ÕÅìÇñÁ» çÆ Õ°î˺àðÆ ÕÆåÆÍ Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ ÇÂà î½Õ¶ ñÅí
ÇÃ¿Ø î¼ñÆ, ïÔä ÇÿØ, ÜÃêÅñ ÇÃ³Ø ×¹¼â± ðŶê¹ð, Ãðê³Ú Ô¶îðÅÜ
ÇÿØ, ÁîéçÆê ÇÿØ, Õ°ñçÆê ÇÃ¿Ø Ãî¶å ò¼âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ çðôÕ» é¶ Ö¶â»
çÅ Áé§ç îÅÇäÁÅÍ |
ê¹Çñà ڽÕÆ ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì ù æÅäÅ ìäÅÀ¹ä çÆ åÜòÆ÷
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, F éò¿ìð (Çé¼Õ±òÅñ)-ê¿ÜÅì ê¹Çñà ò¼ñ¯º Ç÷ñ·Å ðÈêé×ð
ò¼ñ¯º Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì À°ê î³âñ Áå¶ æÅäÅ ÁèÆé ê˺çÆ ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì ê¹ÇñÃ
Ú½ÕÆ ù Áê×ð¶â ÕðÕ¶ æÅäÅ ìäŶ ÜÅä çÆ åÜòÆ÷ ÔË å¶ ÇÂà çÆ Çðê¯ðà ìäÅ
Õ¶ í¶ÜÆ ÜÅ Ú¼¹ÕÆ ÔËÍ ÃÈåð» î¹åÅÇìÕ ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì Ú½ÕÆ ÇòÚ Áé§çê¹ð
ÃÅÇÔì æÅä¶ ç¶ B@ Çê³â» ÇòÚ ÕÇñÁÅäê¹ð, ÇÜÀ°òÅñ, ôÅÔê¹ð ì¶ñÅ, ìðÈòÅñ,
îÞ¶ó, ÚÆÕäÅ, î¼Ã¶òÅñ, ñÖ¶ó, çìÈó, ç¶ÔäÆ, ç¯ñ¯òÅñ Á¼êð å¶ Ô¶áñÅ,
ðÅÇÂê¹ð ÃÅéÆ, ìñ½ñÆ, íà¯ñÆ, í×òÅñÅ, éÅðâ, Øé½ð, î¯óÅ ôÅÇîñ ÕÆåÅ ÜÅò¶×Å
Ü篺 ÇÕ é±ðê¹ð ì¶çÆ éÅñ ÿì¿Çèå ÇÂÕ¯ Çê³â Ú¿çê¹ð ì¶ñÅ Áå¶ Ãçð æÅäÅ
ðÈêé×ð éÅñ ÿì¿Çèå âÅãÆ, ÇåóÕ ÕðîÅ, é½ñ¼ÖÅ, îÆÁ»ê¹ð Ô¿â±ð, Ôðç¯Çéî¯Ô,
ÇåóÕ ×»èÆ, ÇêÌæÆê¹ð, ëåÇÔê¹ð 칿×Å, ÁàÅðÆ, Ôðç¯ ÔðÆê¹ð, ì¼ñ, ìóÆ
Þ¼ÖÆÁ», Û¯àÆ Þ¼ÖÆÁ», ÔÜÅðÅ, Ôñ¶ð, íÅÀ°òÅñ, ìóÅ Çê³â, ì¶ñÆ, íðå×ó·,
ÕÕðÅñÅ, Öð¯àÅ, ÇÔ¿îåê¹ð, ÕÆîåê¹ð, ÁÅñ¯òÅñ, îÅÜðÆ, é§×ñ ÃðÃÅ,
î³×ÈòÅñ, ÇçòÅóÆ, ÁÅÃê¹ð, Õ¯àìÅñÅ, ÁòÅéÕ¯à Áå¶ ðäÜÆå ê¹ð Çê³â» ù
ôÅÇîñ ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂà åÜòÆ÷ ìÅð¶ âÆ. ÁÅÂÆ. ÜÆ. ÁËÃ. ÁËÃ. Ú½ÔÅé
é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ íÇò¼Ö ÇòÚ ÁÇÜÔÆ ï¯ÜéÅ ìäÅÂÆ ×ÂÆ ÔË ÇÕ êÌòÅé×Æ Çîñä 寺
ìÅÁç ÔÆ ÁîñÆ ÜÅîÅ êÇÔéÅÇÂÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ
Õ篺 ì¿ç Ô¯ä×ÆÁ» ÇÂÔ Áä×ÇÔñÆÁ»
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, F éò¿ìð (éÅð¿×)-ìÆå¶ Ççéƺ ðÈêé×ð é¶ó¶ òÅêð¶ ÔÅçö 寺
ôÅÇÂç Áܶ ÇüÇÖÁÅ ÇòíÅ× Áå¶ ÁÇèÁÅêÕ» é¶ ÃìÕ éÔƺ ÇüÇÖÁÅÍ ÃðÕÅð òÆ
ôÅÇÂç Áܶ ÇÕö Ô¯ð ÔÅçö çÆ À°âÆÕ ÇòÚ ÔËÍ ÇüÇÖÁÅ ÇòíÅ× Áå¶ ÁÇèÁÅêÕ»
çÆ Áä×ÇÔñÆ çÅ é÷ÅðÅ À°ç¯º ò¶Öä 鱿 ÇîÇñÁÅ Ü篺 ìñÅÕ ê¼èðÆ Ö¶â» å¯º
ìÅÁç çðÜé ç¶ ÕðÆì ÇòÇçÁÅðæÆ à˺êÈ çÆ Û¼å Óå¶ Ü»ç¶ ò¶Öä 鱿 Çîñ¶Í À°é·»
çÆ ç¶Ö-ð¶Ö ñÂÆ Õ¯ÂÆ ÁÇèÁÅêÕ òÆ éÔƺ ÃÆÍ Ü¶Õð À°Ô ÁËéÅ Áò¶ÃñÅêä çðÃÅÀ°ä׶
å» ÔÅçö òÅêðé çÆ Ã¿íÅòéŠ寺 ×¹ð¶÷ éÔƺ ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕçÅÍ à˺êÈ çÆ Û¼å
Óå¶ ìËᶠì¼ÇÚÁ» çÆ Ü篺 ÇÂà êÌåÆÇéè é¶ ë¯à¯ ÇÖ¼ÚÆ å» ì¼ÇÚÁ» é¶
Ô¯-Ô¼ñÅ îÚÅ Çç¼åÅÍ Çìé» ÇÕö îÅê¶ Ü» ÁÇèÁÅêÕ å¯º Û¼å 寺 Çâ¼× Õ¶ üà
òÆ ÖÅ ÃÕç¶ ÔéÍ ÇÂÔ ì¼Ú¶ ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì 寺 ðÈêé×ð ÜÅä òÅñ¶ à˺êÈ Óå¶ ÜÅ
ðÔ¶ ÃéÍ
îó½ñÆ Õñ» ÓÚ Ö¶â î¶ñÅ ô¹ðÈ
î¯Çð¿âÅ, F éò¿ìð (Õ¿×)-Çê³â îó½ñÆ Õñ» ÇòÖ¶ ôÔÆç Õ»ôÆ ðÅî îËî¯ðÆÁñ
Õñ¼ì ò¼ñ¯º ×ÌÅî ê³ÚÅÇÂå îó½ñÆ Õñ» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ CFò» Ö¶â àÈðéÅî˺à
ô¹ðÈ ÕðòÅÇÂÁÅÍ ÇÜà çÅ À°çØÅàé ÃÆ. êÆ. ÁËî. ç¶ ÃÈìÅ Üéðñ ÃÕ¼åð î³×å
ðÅî êÅÃñÅ é¶ ÕÆåÅÍ ê̯×ðÅî çÆ êÌèÅé×Æ é×ð Õ½ºÃñ êÌèÅé ÃÌÆ ÇòÜË ôðîÅ
Çà¿Õ± é¶ Çç¼åÆÍ ÇÂéÅî» çÆ ò¿â ì¿å ÇÃ¿Ø ÕñÅð» é¶ ÕÆåÆÍ ì¿å ÇÃ¿Ø ÕñÅð»
é¶ Õñ¼ì 鱿 EA ý, ÇòÜË ôðîÅ Çà¿Õ± é¶ AA Ô÷Åð çÆ îÅñÆ î¼çç ÕÆåÆÍ Á¼Ü
ֶ⻠ÇòÚ Õ°¼ÇåÁ» çÆÁ» ç½ó», ìËñ ×¼âÆÁ» çÆÁ» ç½ó» Áå¶ CE, D@, DE ÇÕñ¯
íÅð òð× ç¶ Õì¼âÆ î¹ÕÅìñ¶ Ô¯Â¶Í ìËñ ×¼âÆÁ» çÆÁ» ç½ó» ÓÚ Ã¯éÆ Øó±¿Á»
çÆ ×¼âÆ êÇÔñ¶, îéÜÆå ÇÃ¿Ø ÃÅéÆê¹ð çÆ ×¼âÆ çÈܶ Áå¶ ðäÜÆå ÇÃ¿Ø çÆ
×¼âÆ åÆܶ é§ìð Óå¶ ðÔÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Çê³â ç¶ Ãðê³Ú ÃðìÇÜ¿çð ÇÿØ, ÕðéËñ
ÇÃ¿Ø î³â¶ð, ÁËâò¯Õ¶à åÅðÅ ÇÃ¿Ø ÚÅÔñ, ÁËâò¯Õ¶à ÿçÆê Õ°îÅð ôðîÅ,
éÛ¼åð ÇÃ¿Ø ê³Ú, ñÖòÆð ÇÃ¿Ø ê³Ú, ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ì¼ìÈ, êðîÜÆå ÇÃ¿Ø ê³îÅ,
ÚðéÜÆå ÇÿØ, åðñ¯Úé ÇÃ¿Ø ðÅäÅ, îÅ: ÔðÇçÁÅñ ÇÿØ, Ç×ÁÅé ÇÃ¿Ø îÅé,
ÁîðÅú ÇÃ¿Ø ÇÂàñÆ òÅñ¶, Õ°ñçÆê ÇÃ¿Ø ÁÅÇç òÆ ôÅÇîñ ԯ¶Í
îÆÁ»ê¹ð Ô¿â±ð ÓÚ ÃÅñÅéÅ ÇÛ¿Þ î¶ñÅ ÕðòÅÇÂÁÅ
íðå×ó·, F éò¿ìðÆ (ìÅòÅ)-îÆÁ»ê¹ð Ô¿â±ð çÆ ç¿×ñ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ò¼ñ¯º
ÃîÈÔ ×ÌÅî ê³ÚÅÇÂå, é×ð ÇéòÅÃÆ å¶ é¶óñ¶ Çê³â» ç¶ çÅéÆ Ã¼Üä» ç¶ ÃÇÔï¯×
ÃçÕÅ ÃæÅéÕ ÃðÕÅðÆ ÁËñÆî˺àðÆ ÃÕ±ñ ç¶ îËçÅé ÓÚ ÃÅñÅéÅ ÇÛ¿Ü î¶ñÅ
ÕðòÅÇÂÁÅÍ ÇÂà ç½ðÅé ê³ÜÅì, ÔÇðÁÅäÅ, ÇÔîÅÚñ êÌç¶ô ç¶ ÁÖÅÇóÁ» ç¶ ÕðÆì
AE@ êÇÔñòÅé» é¶ Ø¯ñ» ðÅÔƺ åÅÕå çÅ êÌ×àÅòÅ ÕÆåÅÍ Û¯àÆ êàÕ¶ çÆ Õ°ôåÆ
êÇÔñòÅé ð¿îÆ âÅãÆ Áå¶ Áé±ê ÃðÃÅ ÇòÚÕÅð ÃÅìÕÅ î˺ìð îÅðÕÆà ÁîðÆÕ ÇÿØ
âÅãÆ, ÃÅ: î˺ìð ìñÅÕ Ã¿îåÆ Õ°ñÇò¿çð ôÅÔê¹ð, é§: Ö¹ôÔÅñ ÇÿØ
Ôðç¯Çéî¯Ô ò¼ñ¯º ô¹ðÈ ÕðòÅÂÆ ×ÂÆ ÇÜà ÇòÚ BE Çî³à ç¶ ÷ìðçÃå î¹ÕÅìñ¶ 寺
ìÅÁç ç¯ò¶º êÇÔñòÅé ìðÅìð ðÔ¶Í Á³å ÇòÚ êàÕ¶ çÆ Õ°ôåÆ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ
ò¼ñ¯º î¹¼Ö îÇÔîÅé Ú¶ÁðîËé ÿå ðÅî, éÅñÅ×ó·, Ç¿ÚÅðÜ ×¹ðÚðé ÇÿØ,
×¹ðéÅî ÇÃ¿Ø îÆÁ»ê¹ð Ô¿â±ð çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ Ü½éÆ éËäÅ ç¶òÆ Ü¶å± ÇðÔÅÍ
êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ÓÚ¯º ÃÅ: Ãðê³Ú îÇÔ¿çð ÇÿØ, ÜéÅì ìÖôÆô ÖÅé, ê³Ú ÔÇð¿çð
ÇÿØ, Á³×ð¶÷ ÇÿØ, ÇÂÕìÅñ çÆé, î¶Ôð çÆé, îéÜÆå ÖÅé, ê³Ú ù¼ÚÅ ÇÿØ,
Ãòðé ÇÿØ, ÁîðÆÕ ÇÿØ, ôðÆë çÆé Áå¶ Ô¯ðé» ÔÅ÷ðÆé êåò¿ÇåÁ» ò¼ñ¯º
Áä×Çäå çðôÕ» çÆ ÔÅ÷ðÆ ÇòÚ êàÕ¶ çÆ Õ°ôåÆ ç¶ Ü¶å± Áå¶ À°ê Ü¶å± êÇÔñòÅé
ù AA Ô÷Åð ð¹: Áå¶ Û¯à¶ êàÕ¶ ç¶ ç¯ò¶º êÇÔñòÅé» ù EA@@ ð¹: çÆ éÕç ðÅôÆ
ç¶ä 寺 ÇÂñÅòÅ êÔ¹¿Ú¶ êÇÔñòÅé» ù ï¯× ðÅôÆ ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ìñÅÕ ç¶ êÌÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ» çÆÁ» ֶ⻠ÃîÅêå
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, F éò¿ìð (Ü×î¯Ôä ÇÃ¿Ø éÅð¿×)-ìñÅÕ ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì ç¶
êÌÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ» çÆÁ» ÃÕ±ñÆ Ö¶â» Á¼Ü ÃîÅêå Ô¯ ×ÂÆÁ»Í ֶ⻠çÆ ÃîÅêåÆ
î½Õ¶ ÁîéçÆê ÇÃ¿Ø î»×à êÌèÅé é×ð ê³ÚÅÇÂå ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì î¹¼Ö îÇÔîÅé òܯº
ÔÅ÷ð Ô¯Â¶Í À¹é·» Ü¶å± ÇÖâÅðÆÁ» 鱿 ÇÂéÅî åÕÃÆî ÕÆå¶ å¶ àÈðéÅî˺à Õî¶àÆ
鱿 CA@@ ð¹ê¶ éÕç ç¶ä çÅ ÁËñÅé òÆ ÕÆåÅÍ ëÅÂÆéñ î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ Õì¼âÆ
(ñóÕ¶) Ã˺àð âÇÔð é¶ ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì éÈ¿ ÔðÅ Õ¶ êÇÔñÅ, Õì¼âÆ (ñóÕÆÁ») çÅ
ëÅÂÆéñ î¹ÕÅìñÅ ÁîðÅñÆ é¶ âÇÔð ù ÔðÅ Õ¶ ÇܼÇåÁÅÍ Ö¯-Ö¯ (ñóÕ¶) ç¶
î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ Ã˺àð ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì é¶ êÇÔñÅ Áå¶ ò÷Æçê¹ð Ã˺àð é¶ çÈÜÅ,
Ö¯-Ö¯ (ñóÕÆÁ») ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÓÚ Ã˺àð ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì é¶ âÇÔð 鱿 ÔðÅ Õ¶
êÇÔñÅ, BE ÇÕñ¯×ÌÅî Õ°ôåÆ òð× ÇòÚ ÁðÇò¿çð ÇÃ¿Ø íÇñÁÅä Ã˺àð é¶ ðëÆ
î¹Ô¿îç ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì 鱿 ÇÚ¼å ÕðÕ¶ êÇÔñÅ, Õ°ôåÆ ç¶ ÔÆ C@ ÇÕñ¯×ÌÅî òð×
ÓÚ ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì Ã˺àð ç¶ ÁÇîÌåêÅñ ÇÃ¿Ø å¶ ÇçñÅòð ÇÃ¿Ø ´îòÅð êÇÔñ¶,
çÈܶ ÃæÅé Óå¶ ðÔ¶Í CE ÇÕñ¯×ÌÅî çÅ î¹ÕÅìñÅ êòéêÌÆå ì¶ñÅ é¶ Ã¹ì¶× ÇÿØ
íÇñÁÅä 鱿 ÔðÅ Õ¶ ÇܼÇåÁÅÍ ÇÂéÅî ò¿â ÃîÅð¯Ô ç½ðÅé ì¼ÇÚÁ» 鱿
ÇðëðËôî˺à òÆ Çç¼åÆ ×ÂÆÍ ìñÅÕ Ö¶â» é±¿ ÃëñåÅêÈðìÕ ÇÃð¶ ÚÅóé ñÂÆ
ðÅÇÜ¿çð Õ½ð ìÆ. êÆ. ÂÆ. ú. çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ùðÜÆå ÇÿØ, ìÅðÅ ÇÃ¿Ø Õ¿×,
Õ°ñòÆð ÇÃ¿Ø Õ¿è¯ñÅ, ìñò¿å ÇÃ¿Ø Õ¯àñÆ, çñÆê ÇÃ¿Ø íÈðó¶, ð¯ÇÔå ÃÈç,
×¹ðêzÆå ÇÃ¿Ø Ö¶óÆ, ×¹Çð¿çð ÇÃ¿Ø ×¯×Æ, ÃåÆô Õ°îÅð, ðÇò¿çð ÇÃ¿Ø ðòÆ
ÁÅÇç é¶ Çòô¶ô íÈÇîÕÅ ÇéíÅÂÆÍ
ÿØðô Õî¶àÆ ò¼ñ¯º ÃÆ. ÁËÃ. ÁÅð. Õî¶àÆ é±¿ é¯ÇàÃ
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, F éò¿ìð (éÅð¿×)-êÆ. âìÇñÀÈ. âÆ. Çò¿× Üñ ÃêñÅÂÆ Áå¶
ÃËéÆà¶ôé, íòé å¶ îÅð×, ÇÿÚÅÂÆ, ÃÆòð¶Ü ì¯ðâ å¶ ê¹¼âÅ ç¶ ëÆñâ î¹ñÅ÷î»
çÆÁ» ò¼Ö-ò¼Ö Üæ¶ì¿çÆÁ» ç¶ ÁÅèÅÇðå ûÞÆ êÆ. âìÇñÀ±. âÆ. åÅñî¶ñ ÿØðô
Õî¶àÆ ê³ÜÅì ò¼ñ¯º Üñ ÃêñÅÂÆ å¶ ÃËéÆà¶ôé Çò¿× ÓÚ B@/B@ ÃÅñ» 寺
ñ×ÅåÅð Õ¿î Õðç¶ ÇçÔÅóÆçÅð î¹ñÅ÷î» çÆÁ» À°Üðå» åÇÔ Õðé ñÂÆ AIHG 寺
ìäÆ ÃÆ. ÁËÃ. ÁÅð. Õî¶àÆ (Õ¯îé ôÇâÀ±ñ ÁÅë ð¶à) ò¼ñ¯º BC-A@-B@@I é§È
îÆÇà¿× ÕðÕ¶ ÇçÔÅóÆçÅð î¹ñÅ÷î» çÆÁ» ܯ À°Üðå» åÇÔ ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ» ÔéÍ
À¹é·» ÿì¿èÆ åÅñî¶ñ ÿØðô Õî¶àÆ ò¼ñ¯º ׿íÆð é¯Çàà ñ˺ÇçÁ» Õî¶àÆ ç¶
ÕéòÆéð Çé×ðÅé ǧÜéÆÁð êÆ. âìÇñÀ±. âÆ. À°ÃÅðÆ ÃðÕñ é§: B êÇàÁÅñŠ鱿
ê³çð» Ççé» çÅ ÇÚåÅòéÆ é¯Çàà Çç¼åÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ Õî¶àÆ ç¶ ÕéòÆéð ÇêÁÅðÅ
ÇÃ¿Ø î»×à, àËÕéÆÕñ Á˺â îÕËéÆÕñ Ç¿êñÅÂÆ÷ ï±éÆÁé ê³ÜÅì ç¶ À°ê Üéðñ
ÃÕ¼åð îñÅ×ð ÇÃ¿Ø ÖîÅ䯺 é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ Õî¶àÆ ò¼ñ¯º ÕËàÅÇ×ðÆ ê³ê À°êð¶àð,
ñËÜð ÕÆêð, Çìñ ÕñðÕ ÇÜé·» çÆ ÇÂÕ¯ ÇÜÔÆ ì¶ÇÃÕ BF.GE ÔË ÇÂé·» ÇòÚ C@
Ççé» çÅ BD@ ð¹ê¶ çÅ êÅóÅ ÔËÍ ÇÂö åð·» çðÜÅ ÚÅð Çëàð ÔËñêð,
êàð¯ñîËé, îÅñÆ Õî Ú½ÕÆçÅð, ÕÆ îËé ÇòÚÕÅð A@F@, ED@, F@ îÔÆé¶ çÅ ò¼âÅ
êÅóÅ ÔËÍ åÅñî¶ñ ÿØðô Õî¶àÆ ò¼ñ¯º ÃÅðÆÁ» ÕËàÇ×ðÆÁ» ÿì¿èÆ ÃÕ¶ñ+²âÆ.
¶+îËâÆÕñ î¹åÅÇìÕ A@,@BH Áå¶ H@FD ð¹ê¶ îÔÆéÅ çÆ ÷¯ðçÅð î³× ÕÆåÆ ×ÂÆ
ÔËÍ ÇÂé·» Ãî¹¼Ú¶ ëÆñâ î¹ñÅ÷î» é¶ ÷¯ðçÅð ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ À°Ô Á×ñ¶ ÿØðô
ñÂÆ ÇåÁÅðÆÁ» ÓÚ Ü¹¼à ÜÅäÍ
êêðÅñÅ ÓÚ ë¹¼àìÅñ àÈðéÅî˺à ô¹ðÈ
ðÈêé×ð, F éò¿ìð (ÃàÅë Çðê¯ðàð)-ÿå ìÅìÅ ÕðåÅð ÇÃ¿Ø Ãê¯ðàà Õñ¼ì Çê³â
êêðÅñÅ ò¼ñ¯º êÇÔñÅ Çå¿é ð¯÷Å ë¹àìÅñ àÈðéÅî˺à Çê³â êêðÅñÅ ç¶ Ö¶â
îËçÅé ÇòÚ ô¹ðÈ Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÜà çÅ À°çØÅàé ÿå ìÅìÅ ÁòåÅð ÇÃ¿Ø é¶ ÕÆåÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ ÖÅñÃÅ ÃÆ: ÃË: ÃÕ±ñ ðÈêé×ð ç¶ ÇêÌ¿ÃÆêñ Õ°ñÇò¿çð ÇÃ¿Ø Çòô¶ô
îÇÔîÅé òܯº ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í Á¼Ü ԯ¶ î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ êêðÅñŠ¶ çÆ àÆî é¶
ÇíÀ°ðÅ çÆ àÆî ù A-@, Ú¿çê¹ð çÆ àÆî é¶ êêðÅñÅ ìÆ ù B-@, êÇåÁÅñ» é¶
ìÇÔðÅîê¹ð çÆ àÆî ù B-@, ÚåÅîñÆ é¶ Øé½ñÆ ù D-@ Áå¶ ñ¯Ô×ó· Çë¼â¶ çÆ
àÆî é¶ ìÔÅçðê¹ð çÆ àÆî ù A-@ éÅñ ÔðÅÇÂÁÅÍ ôÅî ç¶ ôËôé çÆ êÌèÅé×Æ
ÁÕÅñÆ ÁÅ×È êðîÜÆå ÇÃ¿Ø îÅÕó é¶ ÕÆåÆÍ ÇÜé·» é¶ é×ð ùèÅð àðÃà ðÈêé×ð
ç¶ Ú¶ÁðîËé âÅ: ÁÅð. ÁËÃ. êðîÅð ò¼ñ¯º í¶ÜÆ CA@@ ð¹: çÆ ðÅôÆ Õñ¼ì ù í¶ºà
ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ Õñ¼ì ç¶ êÌèÅé îéÜÆå ÇÿØ, ÔðÇî³çð
ÇÃ¿Ø ÔËêÆ Ú¶ÁðîËé, ÃðìÜÆå ÇÃ¿Ø Ã¯ãÆ, Ü×êÅñ ÇÿØ, ÔðîÆå ÇÃ¿Ø Üéðñ
ÃÕ¼åð, ùÖÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÕÅñÅ, ÁòåÅð ÇÿØ, ìñÜÆå ÇÿØ, î¼Öä ÇÿØ, ¦ìóçÅð
ìÚé ÇÿØ, ôîô¶ð ÇÃ¿Ø ê³Ú, ÕËêàé ×¹ðÇçÁÅñ ÇÃ¿Ø Çòô¶ô å½ð Óå¶ ôÅÇîñ
Ô¯Â¶Í ÜÃÇò¿çð Õ½ð ÃÅ: Ãðê³Ú, çðôé ÇÃ¿Ø ÃÅ: Ãðê³Ú Áå¶ Ú¶ÁðîËé ÔðÇî³çð
ÇÃ¿Ø ÔËêÆ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂÔ àÈðéÅî˺à Çå¿é Ççé å¼Õ Úñ¶×Å Áå¶ H éò¿ìð
ù ÇÂéÅî» çÆ ò¿â î˺ìð êÅðñÆî˺à ðòéÆå ÇÃ¿Ø Çì¼àÈ Õðé׶Í
ôÔÆç ðÅî ÇÃ³Ø ù
ôðè»ÜñÆÁ» í¶ºà
ðÈêé×ð, F éò¿ìð (Ã. ð)-ÒÕ°Þ ïÅç ÇÂé·» ù òÆ Õð ñ¯Ó² î¹ÇÔ¿î ç¶ FGò¶º
Ççé é¶åÅ ÜÆ Ã¹íÅô ´»åÆ î³Ú é¶ íÅðå îÅåÅ ç¶ îÔÅé ÃêÈå Áîð ôÔÆç ðÅî
ÇÃ¿Ø êáÅéÆÁÅ ù ôðè»ÜñÆ Çç¼åÆÍ ÇÂà î¹ÇÔ¿î ç¶ êÌì¿èÕ ÃÌÆ òÆ. êÆ. ÃËäÆ
é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ðÅî ÇÃ¿Ø êáÅéÆÁÅ é±ðê¹ð ç¶ ò÷Æð ÃÌÆ ÇÃÁÅî ÇÃ¿Ø ç¶ ê¹¼åð
ÃÆÍ À°é·» é¶ íÅðå îÅåÅ ù ÁÅ÷Åç ÕðòÅÀ°ä ñÂÆ AHEG ù ÁÅ÷ÅçÆ çÆ ñóÅÂÆ
ÇòÚ ò¼è Úó· Õ¶ ÇÔ¼ÃÅ ÇñÁÅÍ À°é·» é±ðê¹ð Áå¶ ôÅÔê¹ð Õ¿âÆ, êáÅéÕ¯à ç¶
é¶ó¶ êÔÅóÆ ÇÜà ù Òâ¼ñ¶ çÆ ØÅàÓ ÇÕÔÅ Ü»çÅ ÔË À°æ¶ Á³×ð¶÷» éÅñ ìÔ¹å ¦ìÆ
×¹ðÆñÅ ñóÅÂÆ ñóÆÍ ÇÜà ÇòÚ ìÔ¹å ò¼âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ íÅðå ç¶ ìÔÅçð ÃËÇéÕ
ôÔÆç ԯ¶, ÇÜà ÇòÚ ÕÂÆ Á³×ð¶÷» ù òÆ ÁÅêäÆ ÜÅé 寺 Ô¼æ è¯äÅ ÇêÁÅÍ Õ°á
×çÅð» çÆ ×çÅðÆ ÕÅðé Á³×ð¶÷ ÇÂé·» ù êÕóé ÇòÚ ÕÅîïÅì Ô¯ ×Â¶Í Á³×ð¶÷
ÔÕÈîå ÇÂé·» 寺 ÁËé·Æ âðÆ Ô¯ÂÆ ÃÆ ÇÕ ÇÂé·» ù ÇÔ¿ç¹ÃåÅé ÇòÚ ð¼ÖäÅ áÆÕ
éÔƺ ÃîÞçÆ ÃÆÍ ÇÂà ñÂÆ ÇÂé·» ù ìðî» çÆ Ü¶ñ· ÇòÚ î½ñÇîé ÇòÚ ÕËç ÕÆåÅ
Ç×ÁÅÍ ÇÜæ¶ À°é·» ù ôÔÆçÆ êÌÅêå Ô¯ÂÆÍ
ÁËî. ÃÆ. ÁËî. ÓÚ êÅÇÕÃåÅé å¶ í¹àÅé ç¶ ÕñÅÕÅð» é¶ ñÅÂÆÁ» ð½äÕ»
Ú§âÆ×ó·, F éò§ìð (ÁÜÅÇÂì Á½ÜñÅ)-Ú§âÆ×ó· ÇòÖ¶ ëÅÀ¹ºâ¶ôé ÁÅë ÃÅðÕ
ðÅÂÆàð÷ Áå¶ Çñàð¶Úð éÅîÆ Ã§ÃæÅ ò¾ñ¯º Ú§âÆ×ó· êzôÅÃé ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ
Ú§âÆ×ó· çÆÁ» ò¾Ö-ò¾Ö Óå¶ æÅò» ë¯Õ ñ¯ð çÆÁ» ê¶ôÕÅðÆÁ» ç¶ êz¯×ðÅî ê¶ô
ÕÆå¶ ×Â¶Í ÇÂö ñóÆ ÓÚ ÁËî. ÃÆ. ÁËî. âÆ. ¶. òÆ. ÕÅñÜ ëÅð ò±îËé
Ú§âÆ×ó· ÇòÖ¶ êÅÇÕÃåÅé å¶ í¹àÅé 寺 ÁŶ ÕñÅÕÅð» é¶ ÁÅêäÆÁ» ê¶ôÕÅðÆÁ»
éÅñ çðôÕ» çÆ Ö±ì òÅÔ-òÅÔ òÆ Ö¾àÆÍ êÅÇÕÃåÅé 寺 ÁŶ î¦×÷ ôÅÔ Ô¹ÃËé
î÷Åð ×ð¹¾ê ç¶ ÕñÅÕÅð» é¶ ×ð¹¾ê ñÆâð å¶ Çéðç¶ôÕ î¹Ô§îç ÁÅÇÃë çÆ Çéðç¶ôéÅ
Ô¶á ÒÛ¶ îÅâð¶ ï¾ÕŠùðåÅñÓ ê¶ôÕÅðÆ ù ã¯ñ» éÅñ ç¶ Õ¶ çðôÕ» ù î§åð
î¹×è ÕÆåÅÍ ÇÂà ê¶ôÕÅðÆ ÓÚ î¹Ô§îç ÁÅÇÃë ÃÅÂƺ ç¶ éÅñ ÃÅÂƺ ÁìÅÃ, éÃÅð,
ÇÂôåÖÅð, ÜÅò¶ç, î¹Ô§îç ÃðÅëå ÁñÆ Áå¶ éÃÆð ÁÇÔîç é¶ ÁÅêä¶ ëé éÅñ Ú§×Æ
ð½äÕ ñÅÂÆÍ Õ¦èðÆ èîÅñ çÆ ê¶ôÕÅðÆ ù òÆ çðôÕ» é¶ îÅÇäÁÅÍ ÇÂö ç½ðÅé
í¹àÅé ç¶ ÕñÅÕÅð» çÆ Òç¹ð×âÅ×Ó çÆ ê¶ôÕÅðÆ òÆ Ö±ì ðÔÆÍ ÇÂà ÕóÆ ÓÚ
ÃðÕÅðÆ ÕÅñÜ ÃËÕàð-DF ÇòÖ¶ Áë×ÅÇéÃåÅé, ì§×ñ½ð ç¶ ÕñÅÕÅð» çÆÁ» ê¶ôÕÅðÆÁ»
ç¶ éÅñ éÅñ Áð¹äÅÚñ ç¶ ïÅÕ â»Ã Áå¶ éÅ×Åñ˺â ç¶ åÅåÆë¯Õ çÆ ê¶ôÕÅðÆ òÆ
çðôÕ» é¶ ðÆÞ éÅñ îÅäÆÍ ÁËî. ÃÆ. ÁËî. ÕÅñÜ çÆ Çêz§ÃÆêñ âÅ: ê¹éÆå ì¶çÆ
é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÁÇÜÔ¶ êz¯×ðÅî» éÅñ ÇòÇçÁÅðæÆ ù ÇÂÕ ç±Ü¶ ç¶ô ç¶ ÕñÚð, Çòðö
ç¶ éÅñ éÅñ ÁÅêÃÆ ÇêÁÅð å¶ ÃçíÅòéÅ çÅ îÅÔ½ñ ÕÅÇÂî ð¾Öä ÓÚ òÆ ÃÅðæÕ
ùé¶ÔÅ ê¹¾ÜçÅ þÍ Çéðç¶ôÕ ÔÅÇÂð ÁËܱնôé Ú§âÆ×ó· ÃzÆ Â¶. ôðîÅ ÇÂÃ
î½Õ¶ Óå¶ ìå½ð î¹¾Ö îÇÔîÅé òܯº 깾ܶÍ
æñÆ Õñ» çÆ îÇÔñÅ ê³Ú ò¼ñ¯º ê³ÚÅÇÂå ÃÕ¼åð Áå¶ Ãðê³Ú Óå¶ ìçÃñÈÕÆ çÅ
ç¯ô
Øé½ñÆ, F éò³ìð (ÔðîéêzÆå ÇÃ³Ø ÃËäÆ)-é÷çÆÕÆ Çê³â æñÆ Õñ» çÆ ê³Ú
êðîÜÆå Õ½ð é¶ ÁÅêä¶ ÔÆ Çê³â ç¶ Ãðê³Ú çñÜÆå ÇÃ³Ø Áå¶ ê³ÚÅÇÂå ÃÕ¼åð
ðäÜÆå ÇÃ³Ø Óå¶ À°Ã éÅñ ìçÃñÈÕÆ Õðé çÅ ç¯ô ñÅÇÂÁÅ ÔËÍ ÇÂà Ãì³èÆ ÇÜæ¶
À°Õå îÇÔñÅ ê³Ú é¶ ê¹Çñà ڽÕÆ Øé½ñÆ ÇòÖ¶ çðÖÅÃå Çç¼åÆ ÔË, À°æ¶ ÔÆ
î¹¼Ö î³åðÆ ê³ÜÅì ù ê¼åð í¶Ü Õ¶ ÇÕÔÅ ÔË ÇÕ ìÆåÆ D éò³ìð ù ðÅå åÕðÆìé
ê½ä¶ Õ° üå òܶ æñÆ Õñ» ç¶ Ãðê³Ú çñÜÆå ÇÃ³Ø é¶ À°Ã ù ë¯é ÕðÕ¶ ÇÕÔÅ
ÇÕ î¶ð¶ Øð ÁÅ ÜÅú Õ¯ÂÆ ÷ðÈðÆ îåÅ êÅÀ°äÅ ÔËÍ Üç î˺ ÁÅêä¶ êåÆ éÅñ
À¹æ¶ ×ÂÆ å» Ãðê³Ú çñÜÆå ÇóØ, ê³ÚÅÇÂå ÃÕ¼åð ðäÜÆå ÇÃ³Ø é¶ ÃÅù Áêôìç
ì¯ñ¶ Áå¶ î¶ð¶ êåÆ ù ×ñ 寺 ëó ÇñÁÅ Áå¶ ç¯ò¶º Ô¼æ¯êÅÂÆ Ô¯ ׶ Áå¶
Ãðê³Ú çñÜÆå ÇÃ³Ø å¶ À°Ã çÅ ÃÅðÅ êÇðòÅð À°æ¶ êÔ°³Ú Ç×ÁÅ Áå¶ î¶ð¶ êåÆ
ù ëó ÇñÁÅ Áå¶ ê³ÚÅÇÂå ÃÕ¼åð ù À°æ¯º íÜÅ Çç¼åÅÍ ÇÂà Ãì³èÆ Ü篺 Ãðê³Ú
çñÜÆå ÇÃ³Ø éÅñ ×¼ñìÅå ÕÆåÆ å» À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ æñÆ Õñ» Çê³â ÇòÚ ë¯Õñ
ê¹ÁÅdzà ÓÚ¯º ìÚÆ Ô¯ÂÆ Õ°Þ ÷îÆé Çìé» òðå¯ å¯º êÂÆ ÔË, ÇÜà ìÅð¶ âÆ.
âÆ. êÆ. ú. ðÈêé×ð çÆÁ» ÔçÅÇÂå» åÇÔå À°Õå îÇÔñÅ ê³Ú Ãî¶å ÃÅð¶ ê³Ú» ù
ì¹ñÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÃÆ, êð À°Õå ê³Ú Çê³â ÇòÚ êÅðàÆìÅ÷Æ çÅ îÅÔ½ñ Ô¯ä ÕÅðé
îÅîñÅ Çò×Åó ðÔÆ ÔËÍ À°Ã éÅñ ÇÕö é¶ Õ¯ÂÆ ìçÃñÈÕÆ éÔƺ ÕÆåÆ ÔËÍ
ê³ÚÅÇÂå ÃÕ¼åð ðäÜÆå ÇÃ³Ø é¶ òÆ îÇÔñÅ ê³Ú ò¼ñ¯ ñŶ ç¯ô» ù éÕÅÇðÁÅÍ
ÇÂà îÅîñ¶ ù ñË Õ¶ ÇÜæ¶ ç¯ò¶º Çèð» ò¼ñ¯º ê¹Çñà կñ¯º ÇÂéÃÅë çÆ î³×
ÕÆåÆ ×ÂÆ ÔËÍ
ìÆìÆ çðôéÅ ÃËäÆ ò¼ñ¯º Ú¯ä êÌÚÅð å¶÷
é§×ñ, F éò¿ìð (ê. ê. , Çé. ê. ê.)-òÅðâ é§: ÇÂÕ å¯º Õ»×ðà çÆ À°îÆçòÅð
ìÆìÆ çðôéÅ ÃËäÆ é¶ ÁÅêäÆ Ú¯ä î¹ÇÔ¿î å¶÷ Õð Çç¼åÆ ÔËÍ ìÆåÆ ðÅå ÇÂÕ
ò¼â¶ ÕÅëñ¶ éÅñ ìÆìÆ ÃËäÆ é¶ Ã¹ôÆñ îÅð×, çì¶àÅ ÕÅñ¯éÆ, ÇÔ¼ñ Çòï±
ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ ÜÅ Õ¶ ò¯à» î³×ÆÁ»Í ÇÂà î½Õ¶ âÅ: ïîç¼å êÅáÕ, Ã: ÔÇð¿çð
ÇÿØ, Õ»×ðÃÆ ÁÅ×È ìÆìÆ ñÆñÅ Ú¿ç¶ñ, ÜË ç¶ò ôðîÅ, Õ°ñìÆð ÇÃ¿Ø ÃËäÆ
ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ìñÅÕ ðÈêé×ð-A çÆÁ» ֶ⻠ÃîÅêå
ðÈêé×ð, F éò¿ìð (ÃàÅë Çðê¯ðàð)-ìñÅÕ ðÈêé×ð-A çÆÁ» Ã˺àð ê¼èð çÆÁ» Ö¶â»
ÖÅñÃÅ ÃÆéÆÁð ÃËÕ¿âðÆ ÃÕ±ñ ðÈêé×ð ÇòÖ¶ ìñÅÕ êÌÅÇÂîðÆ ÇüÇÖÁÅ ÁëÃð Ã:
Õðî ÇÃ¿Ø çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ ÃîÅêå Ô¯ÂÆÁ»Í ÇÂé·» Ö¶â î¹ÕÅìÇñÁ» ÓÚ A@@ îÆ:
ç½ó ñóÕ¶ ÓÚ ðÅÜòÆð ÇÃ¿Ø ðÈêé×ð é¶ êÇÔñÅ Áå¶ ÃåÇò¿çð ÇÃ¿Ø Þ¼ñÆÁ» Ö¹ðç
é¶ çÈÃðÅ, ñóÕÆÁ» ÓÚ ðîéçÆê Õ½ð ÇêÌæÆê¹ð é¶ êÇÔñÅ, Õîñ¶ô ÇêÌæÆê¹ð é¶
çÈÃðÅ, B@@ îÆ: ñóÕ¶ ÓÚ ðÅÜòÆð ÇÃ¿Ø ðÈêé×ð êÇÔñÅ å¶ Ã¿çÆê Õ°îÅð
ÇêÌæÆê¹ð çÈÃðÅ, B@@ îÆ: ñóÕÆÁ» êÈéî ðÅäÆ é¶ êÇÔñÅ å¶ êðÇî³çð Õ½ð
ñ¯çÆîÅÜðÅ é¶ çÈÃðÅ, ¦ìÆ ÛÅñ ñóÕ¶ ×¹ðÜÆå ÇÃ¿Ø ÁòÅéÕ¯à é¶ êÇÔñÅ å¶
ùíî ñ¯çÆîÅÜðÅ é¶ çÈÃðÅ, ¦ìÆ ÛÅñ ñóÕÆÁ» ÓÚ ðÜÆéŠïñÖÆÁ» é¶ êÇÔñÅ å¶
ðîéçÆê Õ½ð ÇêÌæÆê¹ð é¶ çÈÃðÅ, Õ°ôåÆÁ» BE ÇÕñ¯ ÿçÆê Õ°îÅð ÇêÌæÆê¹ð
êÇÔñÅ å¶ ðîéÜÆå Õ°îÅð Þ¼ñÆÁ» Ö¹ðç é¶ çÈÃðÅ, Õ¹ôåÆÁ» C@ ÇÕñ¯ ÃåÇò¿çð
ÇÃ¿Ø Þ¼ñÆÁ» Ö¹ðç é¶ êÇÔñÅ å¶ ²ÇôòÜÆ ñ¯çÆîÅÜðÅ é¶ çÈÃðÅ, Çðñ¶Á ç½ó
ñóÕ¶ ÇòÚ Ã˺àð íðå×ó· êÇÔñÅ å¶ Þ¼ñÆÁ» Ö¹ðç é¶ çÈÃðÅ, Çðñ¶Á ç½ó ñóÕÆÁ»
ÓÚ Ã˺àð ÇêÌæÆê¹ð é¶ êÇÔñÅ å¶ íðå×ó· é¶ çÈÃðÅ, Õì¼âÆ ñóÕ¶ Ã˺àð
ïñÖÆÁ» é¶ êÇÔñÅ, ÁòÅéÕ¯à é¶ çÈÃðÅ, Õì¼âÆ ñóÕÆÁ» Ã˺àð ÇêÌæÆê¹ð é¶
êÇÔñÅ, ÁòÅéÕ¯à é¶ çÈÃðÅ, Ö¯-Ö¯ ñóÕ¶ Ã˺àð Þ¼ñÆÁ» Õñ» é¶ êÇÔñÅ å¶
Ã˺àð ñ¯çÆîÅÜðÅ é¶ çÈÃðÅ, Ö¯-Ö¯ ñóÕÆÁ» Ã˺àð ñ¯çÆîÅÜðÅ é¶ êÇÔñÅ å¶
Þ¼ñÆÁ» Õñ» é¶ çÈÃðÅ ÃæÅé êÌÅêå ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ÖÅñÃÅ ÃÆ: ÃË: ÃÕ±ñ
ðÈêé×ð ç¶ ÇêÌ¿ÃÆêñ Ã: Õ°ñÇò¿çð ÇÃ¿Ø Áå¶ Ç÷ñ·Å Ö¶â ÁëÃð Õ°ñçÆê ÇÃ¿Ø å¯º
ÇÂñÅòÅ ò¼Ö-ò¼Ö ÃÕ±ñ» ç¶ ÁÇèÁÅêÕ ÔÅ÷ð ÃéÍ ì¼ÇÚÁ» 鱿 ÇÂéÅî ò¿â çÆ ðÃî
Ã: ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø í¹¼ñð Áå¶ Ã: Ô÷ÅðÅ ÇÃ¿Ø é¶ ÇéíÅÂÆÍ
×¹äÅåîÕ ÇòÇçÁÕ î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ
é±ðê¹ð ì¶çÆ, F éò¿ìð (ãƺâÃÅ, â±î¶òÅñ)-îÔÅðÅÜ ìÌÔî ÃÅ×ð ìÌÔîÅ é§ç
íÈðÆ òÅñ¶ ÃÆéÆÁð ÃËÕ¿âðÆ ÃÕ±ñ Çà¼ìÅ é§×ñ ÇòÖ¶ Ü×å î¯ðÚÅ ëÅÀ±ºâ¶ôé
ê³ÜÅì ÁËé. ÜÆ. ú. ò¼ñ¯º ÇòÇçÁÕ î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ ×Â¶Í ÇÜé·» ÇòÚ
Õ¯ðÆú×ÌÅëÆ, â»Ã, ÕÇòåÅ, íÅôä, ÃÇÕ¼à, ×Æå, ñ¶Ö, ù¿çð ÇñÖÅÂÆ Áå¶
ÇÚ¼åðÕÅðÆ ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ ×Â¶Í ÇÂé·» çÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç¿ç¶ ԯ¶ ÃÕ±ñ ç¶
ÇêÌ¿ÃÆêñ âÅ: ÁÇòéÅô Õ°îÅð é¶ ê¼åðÕÅð» 鱿 ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂé·» î°ÕÅìÇñÁ»
ÇòÚ î¹¼Ö îÇÔîÅé òܯº ê³ÜÅì ôÈ×ð Õ¶é Õ¿àð¯ñ ì¯ðâ ç¶ î˺ìð Üæ¶: Ü×åÅð
ÇÃ¿Ø íËäÆ é¶ ÇôðÕå ÕÆåÆÍ î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ î¯ðÚ¶ ç¶ ÁÇèÕÅðÆ Ã¹Çð¿çð ÇÿØ
ìñÅÕ ÁëÃð, ÿåçÆê ÇÿØ, åðéòÆð ÇÃ¿Ø Áå¶ ìñò¿å ÇÃ¿Ø é¶ ìå½ð Ü¼Ü çÆ
íÈÇîÕÅ ÁçÅ ÕÆåÆÍ Õ¯ðÆú×ÌÅëÆ ÇòÚ ÜÃÇò¿çð Õ½ð å¶ êÅðàÆ é¶ êÇÔñÅ, â»Ã
î¹ÕÅìñ¶ ÓÚ Õ°ñÇò¿çð ÇÃ¿Ø é¶ êÇÔñÅ, ÃÇÕ¼à ÓÚ ÇÃîðé Áå¶ êÅðàÆ, ÕÇòåÅ
î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ÔðÇò¿çð ÇÃ¿Ø é¶ êÇÔñÅ, ÜÃêÌÆå é¶ çÈÜÅ å¶ ÇÃîðéÜÆå ÇÿØ
é¶ åÆÜÅ, íÅôä î¹ÕÅìÇñÁ» ÓÚ ÜÃêÌÆå ÇÃ¿Ø é¶ êÇÔñÅ, ÔðÜÆå Õ½ð é¶ çÈÜÅ,
ÇÃîðéÜÆå ÇÃ¿Ø é¶ åÆÜÅ, ×Æå î¹ÕÅìñ¶ ÓÚ ÁéÆåÅ ðÅäÆ é¶ êÇÔñÅ, ðÇÜ¿çð Õ°îÅð
é¶ çÈÜÅ å¶ ð¹Çê³çð ÇÃ¿Ø é¶ åÆÜÅ, ñ¶Ö î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ ðÅÕ¶ô Õ°îÅð é¶
êÇÔñÅ, îéÜÆå ÇÃ¿Ø é¶ çÈÜÅ, ù¿çð ÇñÖÅÂÆ ÇòÚ ÁîéêÌÆå Õ½ð 鱿 êÇÔñÅ Áå¶
ðÅÕ¶ô Õ°îÅð é¶ çÈÜÅ, ÇÚ¼åðÕñÅ ÇòÚ î¶òÅ ÇÃ¿Ø é¶ êÇÔñÅ, ÁîÆé é¶ çÈÜÅ
Áå¶ ðÅÔ¹ñ é¶ åÆÜÅ ÃæÅé êÌÅêå ÕÆåÅÍ Ü¶å± ÇòÇçÁÅðæÆÁ» 鱿 ÃðàÆÇëÕ¶à
Çç¼å¶ ×Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ ìÅìÅ ÇçñìÅ× ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú îÅéÕ± îÅÜðÅ, î¯Ôä
ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú í¯×Æê¹ð Áå¶ ×¹ðÇò¿çð ÇÃ¿Ø å¯º ÇÂñÅòÅ ÃÕ±ñ ç¶ ÁÇèÁÅêÕ,
ÃåéÅî ÇÿØ, ùÖç¶ò ÇÿØ, ìñÇò¿çð ÇÿØ, îËâî îÆéÅ ôðîÅ, ÇôñêÆ ôðîÅ,
êðîÜÆå Õ½ð, îéÆôÅ, î¯ÇéÕÅ ôðîÅ, ÜÃÇò¿çð Õ½ð Áå¶ ÃðòÜÆå Õ½ð Ãî¶å ÃÕ±ñ
ç¶ Ãî¹¼Ú¶ ÇòÇçÁÅðæÆ Áå¶ ÕÅñÜ çÅ ÃàÅë ê̯: ÜÃÇò¿çð ÇÿØ, ê¯Ì: êÌíܯå
ÇÿØ, Õ°ñÇò¿çð ÇÿØ, ðÅÜÇò¿çð ÇÃ¿Ø å¶ îËâî Õ°ñÇò¿çð Õ½ð òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÇüÇÖÁÅ ÁëÃð ò¼ñ¯º Ö¶â Çò¿× çÅ ÇéðÆÖä
íðå×ó·, F éò¿ìð (ìÅòÅ)-I éò¿ìð 寺 ô¹ðÈ Ô¯ ðÔ¶ íðå×ó· ÓÚ ðÅÜ ê¼èðÆ
íÅð å¯ñä î¹ÕÅìÇñÁ» ÿì¿èÆ Ç÷ñ·Å ÇüÇÖÁÅ ÁëÃð èðî ÇÃ¿Ø ò¼ñ¯º ÃæÅéÕ Ö¶â
Çò¿×, íÅð å¯ñÕ ÇÕ¼à, êñ¶àëÅðî Áå¶ Ô¯ð ÷ðÈðÆ ÃÅîÅé çÅ ÇéðÆÖä ÕðÇçÁ»
ÿå°ôàÆ êÌ×àÅÂÆ ÇÕ î¹ÕÅìÇñÁ» ç½ðÅé ÇÕö òÆ ÇÖâÅðÆ é±¿ Õ¯ÂÆ òÆ
Ãî¼ÇÃÁÅ éÔƺ ÁÅò¶×ÆÍ ÇÂé·» ÃæÅéÕ ÇÖâÅðÆÁ» çÆ Ô½ÃñÅ-Áë÷ÅÂÆ ÕðÇçÁ»
íÇò¼ÖÆ î¹ÕÅìÇñÁ» ÓÚ Á¼òñ ðÇÔä çÆ ÁÅà òÆ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Çê³Ì: ùéÆñ
ñåÅ, ñËÕÚðÅð Ôðç¶ò ÇÃ¿Ø ÁàÅðÆ, Õ¯Ú Ã¹Çð¿çðêÅñ í¼ñÅ, Õ¯Ú Ü×çÆô ÁàÅðÆ,
ÇîÃ: ÃåòÆð Õ½ð, ÇéðòËð ÇÃ¿Ø Ôðç¯ÎÇéî¯Ô, Ç¿çð ç¶ò ìÃÆ Úé½ñÆ, ÔðÇê³çð
ÇÃ¿Ø Çã¼ñ¯º òÆ éÅñ ÃéÍ
Çìôé ÇÃ¿Ø òÅñÆÁÅ ù Á¿Çåî ÇòçÅÇÂ×Æ Çç¼åÆ
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, F éò¿ìð (Ü¿× ÇÿØ)-îÅåÅ ÃÅÇÔì Õ½ð éðÇÃ¿× ÕÅñÜ ç¶ îËé¶ÇÜ¿×
âÅÇÂðËÕàð ÚðéÜÆå ÇÃ¿Ø òÅñÆÁÅ ç¶ ÃÔ¹ðÅ ÃÅÇÔì Áå¶ ÇÂö ÕÅñÜ ç¶ Áé§çê¹ð
ÃÅÇÔì ç¶ êÌèÅé Ã: å¶ÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø òÅñÆÁÅ ç¶ ÇêåÅ Çìôé ÇÃ¿Ø (HE ÃÅñ) çÅ
ìÆåÆ ðÅå ÇçÔ»å Ô¯ Ç×ÁÅÍ Á¼Ü ç¹êÇÔð ìÅÁç Úðé ׿×Å Ãà¶âÆÁî ÃÇæå ôîôÅé
ØÅà ÇòÖ¶ À°é·» çÅ ÃÃÕÅð Õð Çç¼åÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ò¼âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ
ðÅÜéÆÇåÕ ÁÅ×È, ÇòÇçÁÕ ÁçÅÇðÁ», ÇòÀ°êÅð î³âñ, ÇÂÃåðÆ ÃÇå Ã¿× ÃíÅ,
âÅÕàð, òÕÆñ, á¶Õ¶çÅð, ê¼åðÕÅð, ê̯ëËÃð å¶ ôÇÔð ç¶ êåò¿å¶ ôÅÇîñ ԯ¶Í
Ã: Çìôé ÇÃ¿Ø çÆ ÇîÌåÕ ç¶Ô ù Á×éÆ À°é·» ç¶ Ãê¹¼åð» Ã: å¶ÇÜ¿çð ÇóØ
òÅñÆÁÅ, ÁîðÆÕ ÇÃ¿Ø òÅñÆÁÅ å¶ ê¯åÇðÁ» é¶ ÇòÖÅÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÇÃ¼Ö ÇîôéðÆ
ÕÅñÜ ç¶ Üæ¶ é¶ òËðÅ×îÂÆ ÕÆðåé ÕÆåÅÍ
àzËÇëÕ Çéïî» çÆ À°¦ØäÅ Õðé òÅÇñÁ» ÇÖñÅë ÇôÕ¿ÜÅ Õ¼ÇÃÁÅ
ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì, F éò¿ìð (Çã¼ñ¯º)-ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì ÇòÚ àzËÇëÕ Çéïî» é±¿
ÇÛ¼Õ¶ à¿× Õ¶ ñ¯Õ» ç¶ é¼Õ ÇòÚ çî Õðé òÅñ¶ ׶óÆìÅ÷» ÇÖñÅë ê¹Çñà ò¼ñ¯º
ÇÃÕ¿÷Å Õ¼ÃÇçÁ» üå òÅÔé» ç¶ ÚñÅé ռචÜ篺 ÇÕ ÇÂÕ î¯àð ÃÅÂÆÕñ ê¹ÇñÃ
ò¼ñ¯º ì¿ç ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÁËÃ. ÁÅÂÆ. ÇÕôé ÇÃ¿Ø Ú½ÕÆ Ç¿ÚÅðÜ ÕÆðåê¹ð ÃÅÇÔì
é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ îéÚñ¶ é½ÜòÅé» ò¼ñ¯º î¯àð ÃÅÂÆÕñ» Óå¶ åð·»-åð·» ç¶ ÔÅðé
ñ×òŶ ԯ¶ Ôé å¶ ÃÅǦÃð» ÇòÚ âðÅÀ°äÆÁ» ÁÅòÅ÷» òÅñ¶ ï¿åð Çë¼à ÕÆå¶
ԯ¶ ÔéÍ ÇÜà ÿì¿èÆ Ã-Ã Óå¶ ñ¯Õ» ò¼ñ¯º ÇôÕÅÇÂå» ÕÆåÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ»
ÃéÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ êÌËôð ÔÅðé» çÆ òð寺 Õðé òÅñ¶ Áå¶ àzËÇëÕ Çéïî» çÆ
À°¦ØäÅ Õðé òÅñ¶ ÁÇÜÔ¶ ÁéÃð» ÇÖñÅë ÃõåÆ éÅñ ÇéêÇàÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂö åð÷
Óå¶ Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ôÇÔð å¶ éÅñ ñ¼×ç¶ ÇÂñÅÇÕÁ» ÇòÚ ñ¯Õ» é¶ î³× ÕÆåÆ ÔË
ÇÕ Ô¯ð òÆ Ø¹¿îä òÅñ¶ îéÚñ¶ é½ÜòÅé» ÖÅà Õð ÖÅñö çÆ Üéî-íÈîÆ Áé§çê¹ð
ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ çéçéÅÀ°ºç¶ ÁÇÜÔ¶ î¯àð ÃÅÂÆÕñ ÃòÅð» ÇÖñÅë òÆ Ãõå ÕÅðòÅÂÆ
ÕÆåÆ ÜÅò¶Í
Ç÷ñ·Å ê¾èðÆ ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ AB 寺
ÁÜÆå é×ð, F éò§ìð (ô¶ðÇ×¾ñ)-çëåð Ç÷ñ·Å ÇþÇÖÁÅ ÁëÃð (Ã) ÁËÃ. ¶. ÁËÃ.
é×ð 寺 êzÅêå ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð Ç÷ñ·Å ê¾èðÆ ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ AB Áå¶ AC
éò§ìð 鱧 êËðÅ×Åé ÃÆéÆÁð ÃËÕ§âðÆ ÃÕ±ñ ÃËÕàð FI î¹ÔÅñÆ ÇòÖ¶ ñ×ÅÂÆ ÜÅ
ðÔÆ þÍ ÇÂà Ãì§èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ» À¹ê Ç÷ñ·Å ÃÅǧà ùêðòÅÂÆ÷ð ÁÕÇò§çð
Õ½ð é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Ç÷ñ·Å ê¾èðÆ ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ ÇòÚ ò¾Ö-ò¾Ö åÇÔÃÆñ» ç¶
Ü¶å± ÃÅǧà Ãì æÆî îÅâñ íÅ× ñËä׶Í
ê¾åðÕÅð ÜðéËñ ÇÃ§Ø Çç¾ñÆ ÇòÚÅð ê¶ô Õðé׶
Ú§âÆ×ó·, F éò§ìð (×¹ðöòÕ ÇÃ§Ø Ã¯Ôñ)-ë»ÃÆ çÆ Ã÷Å ç¶ ÇÖñÅø Áå¶ ì¶çÆ
Çþֻ çÆ ÇðÔÅÂÆ Ãì§èÆ G éò¿ìð ù ÃËÕàð-D@ ÃÇæå ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃzÆ ×¹ð±
ÁðÜé ç¶ò ÜÆ ÇòÖ¶ ôÅî ÃòÅ G òܶ ê¿æÕ çðìÅð Ô¯ò¶×ÅÍ ÇÜà ÇòÚ ê¾åðÕÅð
ÜðéËñ ÇÃ§Ø Çç¾ñÆ, ÇÜé·» ÓHD ç§Ç×Á» ç¶ ç¯ôÆÁ» ù Ã÷Å éÅ ç¶ä Óå¶ ç¶ô ç¶
ÃÅìÕÅ ð¾ÇÖÁÅ î§åðÆ ÃzÆ êÆ. ÇÚç§ìðî ÇÖñÅø ð¯Ã êz×à ÕÆåÅ ÃÆ, Ãî¶å
ÁËâò¯Õ¶à Áîð ÇÃ§Ø ÚÇÔñ, ðÇܧçð ÇÃ§Ø (ÖÅñÃÅ ê¿ÚÅÇÂå) Áå¶ ìñÜÆå ÇçØ
ÖÅñÃÅ (ê¿æÕ ÇòÚÅð î§Ú) ÁÅêä¶ ÇòÚÅð êz×à Õðé׶Í
çñÜÆå ÇÃ¿Ø ÇÂàñÆ ù ôðè»ÜñÆÁ»
ðÈêé×ð/ê¹ðÖÅñÆ, F éò¿ìð (ÜׯåÅ, ì¿àÆ)-é÷çÆÕÆ Çê³â Çÿìñ Þ¼ñÆÁ» ç¶
×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ êàòÅð ï±éÆÁé ç¶ ÁÅ×È Áå¶ ÃîÅÜ Ã¶òÆ ×¹ðî¹Ö ÇÿØ
êàòÅðÆ ç¶, ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì ç¶ é¶ó¶ AI ÁÕå±ìð ù ԯ¶ ÇÂÕ ÜÅé ñ¶òÅ ÔÅçö
ÇòÚ ÃçÆòÆ ÇòÛ¯óÅ ç¶ ×¶ ÔÅñ ÔÆ ÇòÚ ÇÂàñÆ å¯º êðå¶ Ãê¹¼åð çñÜÆå ÇÿØ
ù ôðè»ÜñÆÁ» í¶ºà ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ»Í ôðè»ÜñÆ ÃîÅ×î 寺 êÇÔñ» ÃÅìÕÅ ÕËìÇéà
î³åðÆ ìÆìÆ Ãåò¿å Õ½ð, ÇòèÅÇÂÕ Ã¿å ÁÜÆå ÇÃ¿Ø Áå¶ ÚðéÜÆå ÇÃ¿Ø Ú¿éÆ
ÁÅÇç é¶ êÇðòÅð éÅñ ç¹¼Ö Ã»ÞÅ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Ç÷ñ·Å êÌôÅÃé ò¼ñ¯º
åÇÔÃÆñçÅð ×¹ðéÅî ÇÃ¿Ø ðÅÇÂê¹ðÆ, ï±æ ÁÕÅñÆ çñ ç¶ ÇçÔÅåÆ å¶ ôÇÔðÆ
êÌèÅé ´îòÅð ÔðêÌÆå ÇÃ¿Ø ìÿå Áå¶ êñÇò¿çð êÅñ ÇÃ¿Ø Çì¿àÅ, Ç×: ùÖêÅñ
ÇÃ¿Ø ÔðÆÁ» ò¶ñ» òÅñ¶, Õ»×ðÃÆ ÁÅ×È ×¹ðÚðé ÇÃ¿Ø á½äÅ, ðËòÆÇéÀ± êàòÅð
ï±éÆÁé ç¶ Ç÷ñ·Å êÌèÅé ×¹ðéÅî ÇÿØ, ìñÅÕ êÌèÅé ÔðçÆê ÇÿØ, Ç÷ñ·Å
êÌÆôç î˺ìð ×¹ðêÅñ ÇÃ¿Ø Ö¶óÆ, Õ»×ðÃÆ ÁÅ×È Ü×Æð ÇÃ¿Ø î×ð¯ó, î¯ÔäÜÆå
ÇÃ¿Ø ÕîÅñê¹ð, ùÖÇò¿çð ÇÃ¿Ø Ç×¼ñ, Õ°ñò¿å ÇÃ¿Ø ì˺Ã, é§ìðçÅð ÃðçÅðÅ
ÇÃ¿Ø îÆÁ»ê¹ð, Ãòðé ÇÃ¿Ø í¿×È, ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ×¹ð¯º, çðôé ÇÃ¿Ø ê¹ðÖÅñÆ,
î¶Üð ÇÃ¿Ø ê¹ðÖÅñÆ, ëÇåÔÜ¿× ÇÃ¿Ø Ã¯ñÖÆÁ», é¶åð ÇÃ¿Ø î×ð¯ó, éðÅåÅ ÇÿØ
ÕÕ½à, ì¿î ìÔÅçð ÇÿØ, ÁòåÅð ÇÃ¿Ø ê¼êÆ, ô¶ð ÇÃ¿Ø Çì¿çðÖ, Á³ÇîÌåêÅñ
ÇÃ¿Ø Ç켬, ùÖÇò¿çð êÅñ ÇÃ¿Ø ì˺à (ÇÂàñÆ), ùðÜÆå ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú ê³Ü¯ñÆ,
ÔÇð¿çð ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú îÅçê¹ð, Ãð¯Üé ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú ÖÅéê¹ð å¶ Ü×åÅð ÇÿØ
Þ¼ñÆÁ» ÁÅÇç 寺 ÇÂñÅòÅ Ô¯ð êåò¿å¶ ÔÅ÷ð ÃÆÍ
ê¿ÜÅì çÆ ÜòÅéÆ ù ìÚÅÀ¹ä ñÂÆ ÇÃÔå Õñ¾ì Ö¯ñ·ä¶ ÷ð±ðÆ-êÇâÁÅñÅ
Öðó, F éò§ìð (ܧâê¹ðÆ)-ê¿ÜÅì çÆ éÇôÁ» Çò¾Ú Çñêå Ô§¹çÆ ÜÅ ðÔÆ ÜòÅéÆ ù
ìÚÅÀ¹ä ñÂÆ þñæ Õñ¾ì Ö¯ñ·ä¶ ìÔ¹å ÷ð±ðÆ ÔéÍ ÇÂà ׾ñ çÅ êz×àÅòÅ Õ»×ðÃ
ç¶ ÁÅ×± ðÅÜìÆð ÇÃ§Ø êÇâÁÅñÅ é¶ Çê¿â ާܶóÆ ç¶ þêÆ ÔËñæ Õñ¾ì ÇòÖ¶
ê¾åðÕÅð» éÅñ ×¾ñìÅå ÕðÇçÁ» ÕÆåÆÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÁÕÅñÆ çñ é¶ ÁÅêä¶ Ú¯ä
îËéÆëËÃ௠Çò¾Ú ÇÕÔÅ ÇÕ Çê¿â» Çò¾Ú Õñ¾ì ìäÅ Õ¶ Õñ¾ì» ù E@-E@ Ô÷Åð
ð¹ê¶ ×z»à Çç¾åÆ ÜÅò¶×ÆÍ êð ÃðÕÅð ç¶ Çå§é ÃÅñ ìÆå ÜÅä ç¶ ìÅòܱç
ÁÅêäÅ òÅÁçÅ ê±ðÅ éÔƺ ÕÆåÅÍ À¹é·» þñæ Õñ¾ì ù Ãòð×Æ ìÇÚ¾åð ÇÃ§Ø àð¾Ãà
òñ¯º EA@@ ð¹ê¶ Çç§ÇçÁ» é½ÜòÅé» ù éÇôÁ» ç¶ Õ¯Ôó 寺 ìÚä çÆ ÁêÆñ
ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» ç¶ éÅñ îÅé ÇÃ§Ø Ã¯ÔÅäÅ, éÅ×ð ÇÃ§Ø èóÅÕ, ðÇò§çð
ÇÃ§Ø ç¶Ô Õñ», þêÆ å¯º ÇÂñÅòÅ Ô¯ð é½ÜòÅé ÔÅ÷ð ÃéÍ
ìñÅÕ åÖå×ó· çÆÁ» ֶ⻠ÃîÅêå
é±ðê¹ð ì¶çÆ, F
éò¿ìð (ðÅܶô Ú½èðÆ)-âÆ. ¶. òÆ. ÃÆéÆÁð ÃËÕ¿âðÆ ÃÕ±ñ åÖå×ó· ÇòÖ¶ Ú¼ñ
ðÔÆÁ» Çå¿é ð¯÷Å ìñÅÕ åÖå×ó· çÆÁ» êÌÅÇÂîðÆ Ö¶â» ÃîÅêå Ô¯ ×ÂÆÁ»Í ܶå±
ÇÖâÅðÆÁ» 鱿 ÇÂéÅî» çÆ ò¿â ìÆ. êÆ. ÂÆ. ú. ÁòåÅð ÇÃ¿Ø åÖå×ó· ÜçÇÕ âÆ.
¶. òÆ. Ã. Ã. ÃÕ±ñ åÖå×ó· ç¶ Çê̳: ÔðçÆê ÇÃ¿Ø ãƺâÃÅ é¶ Çòô¶ô îÇÔîÅé
òܯº ôîÈñÆÁå ÕÆåÆÍ Õì¼âÆ (ñóÕ¶) ÓÚ ÃÕ±ñ èîÅäÅ êÇÔñ¶, ì˺à çÈܶ,
Õì¼âÆ (ñóÕÆÁ»)²ÓÚ ì˺à êÇÔñ¶, Çà¼ìÅ à¼êðÆÁ» çÈܶ, Ö¯-Ö¯ (ñóÕ¶) ÓÚ
ìóòÅ êÇÔñ¶, ìÜðÈó çÈܶ, Ö¯-Ö¯ (ñóÕÆÁ») ÓÚ ìóòÅ êÇÔñ¶, èîÅäÅ çÈܶ,
Çðñ¶Á ç½ó ÓÚ èîÅäÅ êÇÔñ¶, ì˺à çÈܶ, Õ¹ôåÆÁ» BE ÇÕ: ×Ì: òð× ÓÚ çðôé
Çà¼ìÅ à¼êðÆÁ» êÇÔñ¶, ÔËêÆ ìóòÅ çÈܶ, Õ°ôåÆ C@ ÇÕ: ×Ì: ÓÚ Ã¿Ü¶ Õ°îÅð
ìóòÅ êÇÔñ¶, ìñÇò¿çð ÇÃ¿Ø ì˺à çÈܶ, A@@ îÆàð ç½ó èîÅäÅ ÃÕ±ñ êÇÔñ¶
é§ìð Óå¶ ÇðÔÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ïÔä ÇÿØ, ÔðÜÆå ÇÿØ, ìÆð ÇÿØ, î¯Ôä ÇÿØ,
éÆðÜ Õ°îÅð, Õ°ñò¿å ÇÿØ, íÆî ÇÿØ, ðÕ¶ô Õ°îÅð, ÕðîÜÆå ÇÿØ, çñòÅðÅ
ÇÿØ, ìÖôÆô Ú¿ç, ÁîéÆå Õ¹îÅð, ÔðÇê³çð ì˺Ã, ïîéÅæ, çÇò¿çð ÇÿØ,
×¹ðîÆå ÇÿØ, Ôðç¶ò ÇÿØ, î¯Ôä ñÅñ ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
íð±ä Ô¾ÇåÁÅ Çòð¹¾è î¹ÇÔ§î ÚñÅÀ¹ä çÆ ñ¯ó-ìñÜÆå Õ½ð î¹ÔÅñÆ
î¹¾ñ»ê¹ð ×ðÆìçÅÃ, F éò§ìð (ÖËðê¹ð)-íð±ä Ô¾ÇåÁÅ çÆ ì¹ðÅÂÆ Çòð¹¾è ÃîÅÜ
öòÆÁ» 鱧 ñÅîì§çÆ éÅñ î¹ÇÔ§î ÚñÅÀ¹ä çÆ ñ¯ó þ, å» ÇÕ Áܯն Ã ç¶
ç½ð Çò¾Ú ×ðÆì îÅÇêÁ» 鱧 ÁÅêäÆÁ» ñóÕÆÁ» ì¯Þ éÅ ÜÅêäÍ ÇÂÔ ÇòÚÅð ñ¯Õ
×ÅÇÂÕÅ Áå¶ ÃîÅÜ Ã¶òÆ ìÆìÆ ìñÜÆå Õ½ð î¹ÔÅñÆ é¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ×¹ðê¹ðÅ
ÃÅÇÔì îÅÜðÅ ÇòÖ¶ ìÅìÅ í¹Çê¿çð ÇÃ§Ø ò¾ñ¯º ÇÂñÅÕ¶ ç¶ êåò§ÇåÁ» çÆ ð¾ÖÆ
îÆÇà§× ÓÚ êz×à ÕðÇçÁ» ÕÆåÅÍ ÇÜà ÕÅðé ÁÇÜÔ¶ êÇðòÅð èÆ ù ÔÆ ÁÅêä¶ ÇÃð
Óå¶ íÅð ÃîÞä ñ¾× ê¶ Ôé, ÇÜà ÕÅðé À¹é» ÇÂà չðÆåÆ Çòð¹¾è ÁÅêäÆ
×ÅÇÂÕÆ ðÅÔƺ èÆÁ» 鱧 Õ¹¾Ö Çò¾Ú îÅðé 寺 ìÚÅÀ¹ä ñÂÆ ìÆóÅ ü¾ÇÕÁÅ þ,
À¹æ¶ ñ¯óò§ç êÇðòÅð çÆÁ» ñóÕÆÁ» ç¶ ÇòÁÅÔ Õðé çÆ î¹ÇÔ§î ô¹ð± ÕÆåÆ Ô¯ÂÆ
þÍ ÇÜà Çò¾Ú Ãîð¾æÅ Áé¹ÃÅð À¹é·» çÆ Øð¶ñ± òð寺 çÅ ÃÅðÅ ÃÅîÅé Çç¾åÅ
Ü»çÅ þÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÜñçÆ ÔÆ ÇòÚÅð 寺 ìÅÁç ØÅó ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ê¼Ûó¶
ÇÂñÅÕ¶ çÆÁ» ñóÕÆÁ» ç¶ ÇòÁÅÔ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì îÅÜðÅ ÇòÖ¶ ÕÆå¶ ÜÅä׶Í
ìÅìÅ í¹Çê¿çð ÇÃ§Ø é¶ ìÆìÆ ìñÜÆå Õ½ð î¹ÔÅñÆ é±§ ÁÅêä¶ ò¾ñ¯º ÃÇÔï¯× çÅ
ÇòôòÅô ÇçòÅÀ¹ÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ À¹é·» ò¾ñ¯º ñ¯Õ» 鱧 êÇÔñ» ÔÆ ÇÂÔ ÁËñÅé
ÕÆåÅ Ô¯ÇÂÁÅ þ ÇÕ, Òå¹Ãƺ èÆÁ» 鱧 Õ¹¾Ö Çò¾Ú éÅ îÅð¯, ÇÂé·» çÆ êóÅÂÆ
Áå¶ ÇòÁÅÔ» ç¶ ÖðÚ¶ ü¾Õä ñÂÆ ÁÃƺ ÇåÁÅð Ô»Í îÆÇà§× ç½ðÅé ×ÅÇÂÕ ðîé
ê¿é±, ðäÜÆå ÇÃ§Ø ç¹ñòÅ, å¶Çܧçð ÇÃ§Ø í¾àÆ, é§ìðçÅð ÔðÇçÁÅñ ÇçØ, íÆî
ÇÃ§Ø Ö¶óÅ, çîåÆ î˺ìð ×¹ðÇò§çð ÇÃ§Ø î¹§è¯º, ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú Ç´êÅñ ÇçØ
ÇÖ÷ðÅìÅç Áå¶ ÕÅÕÅ ðäÜÆå ÇÃ§Ø Õ¹ðÅñÆ ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ôÅÃåðÆ ÃÕ±ñ ç¶ ç¯ ÇòÇçÁÅðæÆ ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ ÓÚ Á¾òñ
ÁÜÆå é×ð, F éò§ìð (ê¼åð ê̶ðÕ)-åÇÔÃÆñ ê¾èðÆ ÇòÇ×ÁÅé êzçðôéÆ ÓÚ
ÃÅôåðÆ îÅâñ ÃÕ±ñ ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ Ú§×Å êzçðôé ÕðÕ¶ ÃÕ±ñ çÅ éÅî ð½ôé
ÕÆåÅ þÍ ÇÂà çì§èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ» Çêz§: ÁÅð. ìÅñÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Ãì
æÆî é§: B ÇòÚ Ã¿çÆê ôðîÅ é¶ êÇÔñÅ ÃæÅé Áå¶ Ãì æÆî é§: E ÇòÚ Õðî ôðîÅ
é¶ òÆ êÇÔñÅ ÃæÅé êÌÅêå ÕÆåÅ þÍ
ìñÅÕ êÌÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ ֶ⻠ÃîÅêå
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, F éò¿ìð (ܶ. ÁËÃ. Çé¼Õ±òÅñ, ÕðéËñ ÇÿØ)-ÃæÅéÕ Úðé
׿×Å Ãà¶âÆÁî ÇòÚ ìÆå¶ Çå¿é Ççé» å¯º Úñ ðÔÆÁ» ìñÅÕ êÌÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ Ö¶â»
ÓÚ ã¶ð Ã˺àð é¶ úòð ÁÅñ àðÅëÆ ÇܼåÆÍ ÇÂéÅî» çÆ ò¿â ìñÅÕ êÌÅÇÂîðÆ
ÇüÇÖÁÅ ÁëÃð êòé ôðîÅ é¶ ÕÆåÆÍ ÃÌÆ ôðîÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Ö¶â» ÔÆ îé°¼Ö ù
òèÆÁÅ ÇÂéÃÅé ìäŪçÆÁ» Ôé å¶ ç¶ô çÅ íÇò¼Ö ì¼Ú¶ ÇÂé·» éÅñ òèÆÁÅ å¶
éð¯Â¶ ìäé×¶Í Á³Çåî Ççé îéÜÆå îÅòÆ ò¼ñ¯º ÜÅðÆ éåÆÇÜÁ» ÇòÚ Ö¯-Ö¯ ñóÕ¶
ÇòÚ ã¶ð é¶ êÇÔñÅ, Á׿îê¹ð é¶ çÈÜÅ, ñóÕÆÁ» ÇòÚ Á׿îê¹ð é¶ êÇÔñÅ Áå¶
ÇÜ¿çìóÆ é¶ çÈÜÅ ÃæÅé êÌÅêå ÕÆåÅÍ Õì¼âÆ ñóÕ¶ ÇòÚ ìÅïòÅñ é¶ êÇÔñÅ,
îÇÔ¿çñÆ Ö¹ðç é¶ çÈÜÅ Áå¶ ñóÕÆÁ» ÇòÚ ã¶ð é¶ êÇÔñÅ, îƺãò» é¶ çÈÜÅ
ÃæÅé êÌÅêå ÕÆåÅÍ Õ°ôåÆÁ» ç¶ BE ÇÕñ¯ ÇòÚ ÁîéçÆê ÇÃ¿Ø ÇÜ¿çìóÆ é¶
êÇÔñÅ, ×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø é¶ çÈÜÅ ÃæÅé, C@ ÇÕñ¯ ÇòÚ Ô¶îðÅÜ îÇÔ¿çñÆ Ö¹ðç é¶
êÇÔñÅ Áå¶ éð¶ô Õ°îÅð ÇÜ¿çìóÆ é¶ çÈÜÅ ÃæÅé êÌÅêå ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ èéÆ
ðÅî, ùÇð¿çð ÇÿØ, ÁòåÅð í¼áñ, ÁòåÅð ðÅäÅ, Ú¿çðî¯Ôé, é§ç ñÅñ, ìÚé
ñÅñ, î¶ÃÈ ðÅî, Õ°ñçÆê êðîÅð, îÇé§çð ðÅäÅ, ìÖôÆô ÇÿØ, îéÜÆå Ç¿ÃØ,
ðÅÜ Õ°îÅð, îéÜÆå ÃÈç, ÃÇÔ×ñ, ùÇð¿çð ÕÅñÆÁÅ, ê¹ôêÅ ç¶òÆ, ÔðÕÆðå Õ½ð,
ùéÆåÅ, ïîÅ ðÅäÆ, ÔðÇÃîðå Õ½ð, ÇÂÕìÅñ Õ½ð, êðîÜÆå ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÁÇèÁÅêÕ
ÔÅ÷ð ÃéÍ
ê¿çðòÅó¶ åÇÔå ç§ç» çÅ î¹øå ÚËÕÁ¾ê ÕÆåÅ ÜÅò¶×Å- âÅ: ÜË ÇçØ
Öðó, F éò§ìð (îÅé)-ê¿ÜÅì ç¶ ÇÃÔå ÇòíÅ× òñ¯º îéŶ ÜÅ ðÔ¶ î¹øå ç§ç
ÚËÕÁê ê¿çðòÅó¶ åÇÔå ÔÃêåÅñ» ÇòÚ ÁŶ îðÆ÷» çÆ î¹øå Ü»Ú ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ
ÇÃòñ ÔÃêåÅñ Öðó ç¶ ÃÆéÆÁð îËâÆÕñ ÁëÃð âÅ: ÜË ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ AG
éò§ìð å¾Õ ÔÃêåÅñ ÇòÚ ç§ç» çÆÁ» ÇìîÅðÆÁ» Ãì§èÆ î¹øå Ü»Ú ÕÆåÆ ÜÅò¶×Æ
Áå¶ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ ì÷¹ð× Ü¯ ç§ç» çÅ ê±ðÅ ÃËà ñ×ÅÀ¹ä ç¶ ÚÅÔòÅé À¹Ô
ÚËÕÁ¾ê ÕðòÅ ÃÕç¶ Ôé Áå¶ ÇÂà ê¿çðòÅó¶ ÇòÚ îðÆÜ» çÅ ÚËÕÁ¾ê Õðé ñÂÆ âÅ:
ÔðêzÆå Õ½ð, âÅ: ÇÃîðå Çþè±, âÅ: ÔðêÅñ ÇÃ§Ø ÚËÕÁ¾ê Õðé׶Í
Õ»×ðà ÓÚ Õ¯ÂÆ ë¹¼à éÔƺ- ÃÅÔéÆ
é§×ñ, F éò¿ìð (ê. ê., Çé. ê. ê.)-Õ»×ðà êÅðàÆ ÇòÚ Õ¯ÂÆ ë¹¼à éÔƺ ÔË
Áå¶ òÅðâ é§: ç¯ ç¶ ÃÅð¶ Õ»×ðÃÆ ÔðêÅñ ÇÃ¿Ø íÃÆé çÆ îçç Õð ðÔ¶ ÔéÍ ÇÂÔ
ÇòÚÅð é§×ñ ìñÅÕ Õ»×ðà êÌèÅé ÃÌÆ Ã¿Ü¶ ÃÅÔéÆ é¶ ÇÂÕ ê¼åðÕÅð ÿî¶ñé
ç½ðÅé êÌ×à ÕÆå¶Í òÅðâ é§: ç¯ å¯º êÅðàÆ À°îÆçòÅð Ã: ÔðêÅñ ÇÃ¿Ø íÃÆé
Áå¶ òÅðâ é§: Çå¿é 寺 êÅðàÆ À°îÆçòÅð ÃÌÆ Ã¹Çð¿çð ê³îÅ çÆ ÔÅ÷ðÆ ÇòÚ
êÌèÅé é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃÅⶠÇÃÁÅÃÆ Çòð¯èÆ ÁëòÅÔ» ëËñÅÁ ðÔ¶ ÔéÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶
âÅ: ïîç¼å êÅáÕ, Ã: ÔÇð¿çð ÇÃ¿Ø ì¼ìÈ, ÿçÆê Ú¿ç¶ñ, Ãòðé ÇÃ¿Ø çì¶àÅ,
ç¶òðÅÜ, ðÅܶô ôðîÅ, 빿îä ÇÃ¿Ø ì¼àÈ ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ |
|
|
