|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
Ã±î¯ ÕÅð çÆ ÇþèÆ à¾Õð ÓÚ Á¾á ÷õîÆ
Çê¿â à±à¯îÜÅðÅ îÅÇÔñê¹ð ÇòÖ¶ ԯ¶ ÃóÕ ÔÅçö ÇòÚ ç¹ðØàéÅ ×zÃå
òÅÔé» çÅ ÇçzôÍ åÃòÆð : ×¹ðéÅî Ãà±âÆú
îÅÇÔñê¹ð, H ëðòðÆ
(Á×éÆÔ¯åðÆ)- îÅÇÔñê¹ð ×ó·ô§Õð ÜðéËñÆ ÃóÕ Óå¶ Çê¿â à±à¯îÜÅðÅ ç¶
é÷çÆÕ ìÆåÆ ðÅå Á¾á òܶ ç¶ ÕðÆì ÇÂÕ îÅð±åÆ ÕÅð Áå¶ àÅàÅ Ã±î¯ çÆ
ÇþèÆ à¾Õð Ô¯ä éÅñ Çå§é Á½ðå» Ãî¶å Á¾á ÇòÁÕåÆ ×§íÆð ÷ÖîÆ Ô¯ ׶Í
ÃÅð¶ ÷ÖîÆÁ» 鱧 ÇÃòñ ÔÃêåÅñ îÅÇÔñê¹ð ÇñÁ»çÅ Ç×ÁÅ ÇÜæ¶ Çå§é çÆ
ÔÅñå 鱧 קíÆð ç¶ÖÇçÁ» ÇÃòñ ÔÃêåÅñ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ÇòÖ¶ ðËëð Õð Çç¾åÅ
Ç×ÁÅÍ êzÅêå ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð ìÆåÆ ðÅå Çê¿â à±à¯îÜÅðÅ ç¶ é÷çÆÕ ÇÂÕ
îÅð±åÆ ÕÅð Áå¶ àÅàÅ Ã±î¯ ÁËÚ ÁÅð-@D-FGEH çÆ ÇþèÆ à¾Õð Ô¯ ×ÂÆ
ÇÜà ÕÅðé ÕÅð ÃòÅð ÔðÇܧçð ÇÃ§Ø À¹Ã çÆÁ» ê¹¾åðÆÁ» ðÅÜÇò§çð Õ½ð,
ÇÃîðéÜÆå ÇÃ§Ø ê¹¾åð çýºèÅ ÇçØ, îÆéÅ ðÅäÆ êåéÆ ê¾ê±, ýðò Õ¹îÅð
ê¹¾åð ðÅÕ¶ô Õ¹îÅð, èðîòÆð ê¹¾åð ùÖÇò§çð ÇÃ§Ø òÆ ÷ÖîÆ Ô¯ ׶Í
ÃÅð¶ ÷ÖîÆÁ» 鱧 ÇÃòñ ÔÃêåÅñ îÅÇÔñê¹ð ÇñÁ»çÅ Ç×ÁÅ ÇÜæ¶ ×§íÆð
ÔðÇܧçð ÇçØ, ÔðÇܧçð Õ¯ð òÅÃÆ Ú§âÆ×ó· , îÆéÅ Õ¹îÅðÆ çÆ ÔÅñå
éÅÜ¹Õ ç¶ÖÇçÁ» ÇÃòñ ÔÃêåÅñ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ðËëð Õð Çç¾åÅÍ îÅÇÔñê¹ð
ê¹ÇñÃ é¶ ç¯ò¶º òÅÔé Õì÷¶ ÇòÚ ñË Õ¶ îÅîñ¶ çÆ êóåÅñ ô¹ð± Õð Çç¾åÆ
þÍ
ê³ÜÅì éÅñ ÇòåÕð¶ çÅ ç¯ô Õ¯ðÅ Þ±á-þíðòÅñ
î˺ìð ðÅÜ ÃíÅ ÃzÆ èðîêÅñ þíðòÅñ çÅ ×ó·çÆòÅñÅ ÇòÖ¶ ÃòÅ×å Õðç¶
ԯ¶ âÅ. ùÖç¶ò ôðîÅ, ìñÅÕ Õ»×ðÃ å¶ ÃÔ¯åÅ ÇÕÃÅé ÃíÅ ç¶ ÁÔ¹ç¶çÅðÍ
åÃòÆð : ÔðêÅñ ÇÃ§Ø Ú¾×ð
×ó·çÆòÅñÅ, H
ëðòðÆ (Ú¾×ð)- Õ¶ºçð ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ò¾Ö ò¾Ö ÃÕÆî» åÇÔå ê¿ÜÅì ç¶ Ãðì
ê¾ÖÆ ÇòÕÅà ñÂÆ Õð¯ó» ð¹ê¶ ÜÅðÆ ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ Ôé êz§å± ÁÕÅñÆ íÅÜêÅ
×áܯó ò¾ñ¯º Õ¶ºçð ÃðÕÅð Óå¶ Ã±ì¶ éÅñ ÇòåÕð¶ Õðé çÅ ñ×ÅÇÂÁÅ ÜÅ
ÇðÔÅ ç¯ô Õ¯ð¶ Þ±á çŠ깦çÅ þÍ ÇÂé·» ÇòÚÅð» çÅ êz×àÅòÅ Õ»×ðà ç¶
Ç÷ñ·Å êzèÅé Áå¶ î˺ìð ðÅÜ ÃíÅ ÃzÆ èðîêÅñ þíðòÅñ é¶ ÃÔ¯åÅ ÇÕÃÅé
ÃíÅ ò¾ñ¯º ×¹ð± å¶× ìÔÅçð Ü§Þ Øð Ú¯ÔÕÅ ð¯â ×ó·çÆòÅñÅ ÇòÖ¶ ÕðòŶ
ÃîÅ×î ç½ðÅé çì¯èé ÕðÇçÁ» ÕÆåÅÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ éð¶×Å ÃÕÆî ÁèÆé
Çê¿â» çÅ Ãðì ê¾ÖÆ ÇòÕÅà ԯä ç¶ éÅñ éÅñ ñ¯Õ» 鱧 ð¹÷×Åð Çîñ ÇðÔÅ
þÍ ÇÂà 寺 êÇÔñ» ÇÕÃÅé ÃíÅ Áå¶ ÔñÕ¶ çÆÁ» éÅîòð ÃÖôÆÁå» ò¾ñ¯º ÃzÆ
þíðòÅñ çÅ ôÅéçÅð ÃòÅ×å ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Õ»×ðÃ ç¶ Ç÷ñ·Å Üéðñ
ÃÕ¾åð âÅ. ùÖç¶ò ôðîÅ, Õ½Ãñð ÃzÆ Çôò ÇçÁÅñ, ìñÅÕ êzèÅé ÃzÆ ðÅî «íÅÇÂÁÅ
ëËñÆ, ÃÅìÕÅ êzèÅé ÁÜÆå ÇÃ§Ø ã¾à, îÅ. ðôêÅñ ÇÃ§Ø ÃÔ¯åÅ, ÃíÅ çÅ
êzèÅé ×¹ðéÅî ÇÃ§Ø ÃÔ¯åÅ, ÜÃÇò§çð ܾÃÅ, Õ¹ñò§å åÅñì, Õ½ºÃñð
ÇêzæÆêÅñ ÇçØ, ÕËê: ÁîðÆÕ ÇçØ, ÃzÆ Õ¶òñ Ç´ôé ê¹ðÆ, é§ìðçÅð
ÇêÁÅðÅ ÇçØ, þÚç¶ò ÃÔ¯åÅ, Ãðê¿Ú ÕðéËñ ÇÃ§Ø ÕÅñðÅ, Çôò ÇçØ,
å¯ñÅ ðÅî, Ôðì§Ã ÇçØ, ìñòÆð ÇçØ, á¶Õ¶çÅð åðöî ÇçØ, åÆðæ ÇçØ
ÃÆÔðÅ, ÁîðÆÕ ÇçØ, ×¹ðçÆê ÇÃ§Ø ÁÅÇç Ãî¶å Õ»×ðÃÆ ÁÔ¹ç¶çÅð òðÕð å¶
ñ¯Õ ÔÅ÷ð ÃéÍ |
¶. ÁËÃ. êÆ. âÆ. ò¼ñ¯º ÃÕÈñ» çÅ ÁÚéÚ¶å ÇéðÆÖä
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, H ëðòðÆ (ÔðêÌÆå Õ½ð)- ¶. ÁËÃ. êÆ. âÆ. ðÜéÆô ôðîÅ é¶
Ç÷ñ¶· ç¶ ÃÕÈñ» çÅ ÁÚéÚ¶å ÇéðÆÖä ÕÆåÅÍ ÇÂà ÇéðÆÖä ç½ðÅé Ãðò
ÇõÇÖÁÅ ÁÇíÁÅé Áå¶ ðÅôàðÆ ÇõÇÖÁÅ ÁÇíÁÅé ç¶ Ç÷ñ·Å êÌÅÜËÕà
Õ¯ÁÅðâÆé¶àð ÁéÈê ÇÿØ, âÆ. ÁÅð. êÆ. ðÜéÆô ×¹ÇñÁÅéÆ, ìÆ. êÆ. ÃÆ.
î¹éÆô î¯çÇ×ñ, ìÆ. ÁÅð. êÆ. ÿÜÆò Õ¹îÅð òÆ À¹é·» éÅñ ÃéÍ ÇÂÃ
ÇéðÆÖä ç½ðÅé ÃÌÆ ôðîÅ é¶ ìµÇÚÁ» çÆ êó·ÅÂÆ çÅ êµèð ÚËµÕ Õðé ñÂÆ
î½Õ¶ å¶ àËÃà òÆ ÇñÁÅÍ
Ö¶åÆ àËÕ鯴¶àÃ é¶ ÕÅñ¶ Çì¾ñ¶ ñ×Å Õ¶ ð¯Ã êÌ×àÅÇÂÁÅ
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð H ëðòðÆ (ÔðêÌÆå Õ½ð)- Ö¶åÆ àËÕé¯Õ̶àà ÁËÕôé Õî¶àÆ ç¶
Ã¾ç¶ å¶ Á¾Ü ÃîÈÔ Ö¶åÆ àËÕ鯴¶àÃ é¶ Ö¶åÆìÅóÆ/ìÅ×ìÅéÆ ÇòÕÅà ÁëÃð,
íÈîÆ ð¾ÇÖÁÅ ÁëÃð/ Ö¶åÆìÅóÆ ÁëÃð/ ÃÇÔ âÅÇÂðËÕàð ìÅ×ìÅéÆ/ î¹¾Ö Ö¶åÆìÅóÆ
ÁëÃð/ ÇâêàÆ âÅÇÂðËÕàð ìÅ×ìÅéÆ/ î¿âñ íÈîÆ ð¾ÇÖÁÅ ÁëÃð ç¶ ÕÅâð ù
å¯ó¶ ÜÅä çÆ åÜòÆ÷ ç¶ Çòð¹¾è Áå¶ ÃðÕÅð òñ¯º òËàéðÆ ÁëÃð» éÅñ ê¶
êËðàÆ éÅ ç¶ä ç¶ ð¯Ã òܯº Á¾Ü ÕÅñ¶ Çì¾ñ¶ ñ×Å Õ¶ ð¯Ã êÌ×à ÕÆåÅÍ
ÁËÕôé Õî¶àÆ ç¶ Üéðñ ÃÕ¾åð âÅ. ÁòåÅð ÇÃ¿Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂÔ ð¯Ã BC
ëðòðÆ å¾Õ ÜÅðÆ ðÔ¶×ÅÍ ÇÂà 寺 ìÅÁç îÅðÚ ç¶ êÇÔñ¶ Ôëå¶ Üñ¿èð ÇòÖ¶
ÇÂÕ ð¯Ã ÕéòËéôé ÕÆåÆ ÜÅò¶×ÆÍ
éÅé-àÆÇÚ¿× ïÈéÆÁé é¶ ÕÆåÆ ÔóåÅñ
î¹Õ¶ðÆÁ», H
ëðòðÆ (ðÅî×ó·ÆÁÅ)- ÃæÅé ÁËÃ. êÆ. ÁËé. ÕÅñÜ î¹Õ¶ðÆÁ» ç¶ éÅé àÆÇÚ¿×
ïÈéÆÁé é¶ éò¶º ê¶ ÃÕ¶ñ çÆ é¯àÆÇëÕ¶ôé Õðé, òÇèÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ îËâÆÕñ
í¾åÅ ñÅ×È Õðé, ÃàËê Á¾ê Ç¿ÕðÆî˺à ñÅ×È Õðé, E ëÆÃçÆ Á¿åðÆä ðÅÔå
ñÅ×È Õðé êÌåÆ, ÕÅñÜ» ÇòÚ éòÄ íðåÆ é» Õðé ìÅð¶, êËéôé å¶ ×ðËÚÈàÆ
ù ñÅ×È ÁÅÇç îο׻ ìÅð¶ ÔóåÅñ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÇÂà ïÈéÆÁé ç¶ êÌèÅé
ÃÌÆ ìÖôÆ ñÅñ é¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð å¶ ÇÂà òð× éÅñ îåð¶ÂÆ î» òð׊ìÕ
Õðé ñÂÆ ÇÕÔÅÍ ÇÂà ÔóåÅñ ÇòÚ ÃÌÆ ÃÈðå Ú¿ç, ÃÌÆ çðôé ÇÿØ, Ú¿çð
ìÔÅçð, ðÅî ñÅñ, èðîÚ¿ç, î¹éÆô Õ¹îÅð, èðîêÅñ, ×¹ðÇçÁÅñ ÇÿØ,
ÇòÕðåé ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÂÆ. àÆ. àÆ. ÁÇèÁÅêÕ ïÈéÆÁé çÆ ìËáÕ Ô¯ÂÆ
î¹Õ¶ðÆÁ», H ëðòðÆ (ðÅî×ó·ÆÁÅ)- Á¾Ü ÂÆ. àÆ. àÆ. ÁÇèÁÅêÕ ïÈéÆÁé
ê³ÜÅì ç¶ ÃÈìÅ Õî¶àÆ î˺ìð ÃÌÆ Ã¯î éÅæ çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á ÇÂÕ Çòô¶ô
ìËáÕ Õî¶àÆ êÅðÕ î¹Õ¶ðÆÁ» ÇòÖ¶ Ô¯ÂÆÍ ÇÜà ÇòÚ î¹Õ¶ðÆÁ» ìñÅÕ ç¶
ÁÇèÁÅêÕ» ù ÿì¯èé Õðç¶ Ô¯Â¶ ïî éÅæ é¶ çÇÃÁÅ ÇÕ ÂÆ. àÆ. àÆ.
ÁÇèÁÅêÕ ïÈéÆÁé ÁÅêäÆÁ» Ô¾ÕÆ î¿×» Ç÷ñ·Å êÌÆôç ç¶ ÁÇèÁÅêÕ» çÆ ÃÕÈñ»
Ãî¶å ÇþÇÖÁÅ ÇòíÅ× ÇòÚ òÅêÃÆ Áå¶ ×̶â ê¶ ñÂÆ AB ëðòðÆ ù ñ¿ìÆ ÇòÖ¶
ÒìÅçñ òÅÁçÅ êÈðÅ Õð¯Ó ðËñÆ Õðé ÜÅ ðÔÆ þ ÇÂà ìËáÕ ÇòÚ Ô¯ðé» å¯º
ÇÂñÅòÅ Áܶ Õ¹îÅð, Õ¹ñÇò¿çð Õ¹îÅð, êÌç¹îä îñÔ¯åðÅ, ÁÇéñ ÇÿØ
ÇîéÔÅÃ, î¹éÆô Õ¹îÅð, ðÅÜÇò¿çð ÇÿØ, ðÇÜ¿çð ðÅäÅ, ÜÇå¿çð ÇÿØ
Ú½ÔÅé, êðÇî¿çð ÇÿØ, í¹Çê³çð ÇÃ¿Ø íÅàÆÁÅ ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÜÆ. ÃÆ. àÆ. ÁÕËâîÆ å¶ ÇÃ¾Ö éËôéñ ÕÅñÜ ì¿×Å ÃËîÆëÅÂÆéñ ÓÚ êÔ¹¿Ú¶
×ó·ô¿Õð, H ëðòðÆ (ñÖÇò¿çð ÇÃ¿Ø èÅñÆòÅñ)-ÇÂ毺 ç¶ ì¾ìð ÁÕÅñÆ
îËî¯ðÆÁñ ÖÅñÃÅ ÕÅñÜ ÇòÖ¶ À¹ñ¿êÆÁé ÜðéËñ ÇÃ¿Ø Ãà¶âÆÁî ÇòÚ Ú¾ñ ðÔ¶
Iò¶º ðÅÜ ê¾èðÆ À¹ñ¿êÆÁé ÜðéËñ ÇÃ¿Ø îËî¯ðÆÁñ ë¹µàìÅñ àÈðéÅî˺à ç¶
Á¾Ü Ú½æ¶ Ççé ÖðÅì î½Ãî ç¶ ìÅòÜÈç òÆ ì¶Ô¾ç ÇçñÚÃê î¹ÕÅìñ¶ ԯ¶Í
àÈðéÅî˺à ç½ðÅé Á¾Ü Õñ¾ì ê¾èð çÅ î¹ÕÅìñŠܶ.ÃÆ.àÆ ÁÕËâîÆ å¶
ÜðéËñ Ãê¯ðÇà¿× Õµñì ×ó·ô¿Õð ÇòÚÕÅð Ô¯ÇÂÁÅ ÇÜà ÇòÚ îËÚ êÇÔñÅ A-A
çÆ ìðÅìðÆ éÅñ âðÅÁ ÇðÔÅ å¶ êËéñàÆ ÇÕ¾Õ» ðÅÔƺ ܶ.ÃÆ.àÆ. ÁÕËâîÆ
é¶ E-C ç¶ ëðÕ éÅñ Çܾå êÌÅêå ÕðÕ¶ ÃËîÆëÅÂÆéñ ÇòÚ êÌò¶ô êÅÇÂÁÅÍ
ÕÅñÜ ê¾èð ç¶ îËÚ ÇòÚ ÇÃ¾Ö éËôéñ ÕÅñÜ ì¿×Å é¶ ôÅéçÅð Ö¶â çÅ
êÌçðôé ÕðÇçÁ» ñÅÇÂñê¹ð ÖÅñÃÅ ÕÅñÜ Üñ¿èð ù D-@ ç¶ ò¾â¶ ëðÕ éÅñ
ÔðÅ Õ¶ ÃËîÆëÅÂÆéñ ÇòÚ êÌò¶ô êÅÇÂÁÅÍ Çê³â ê¾èð ç¶ ÃËîÆëÅÂÆéñ
î¹ÕÅìñ¶ ÇòÚ Çê³â âÅéÃÆòÅñ å¶ ð¹óÕÆÖÅà ÇòÚÕÅð Ô¯ÇÂÁÅ îËÚ ëµÃò»
ÇðÔÅ å¶ âÅéÃÆòÅñ çÆ àÆî é¶ àÅÂÆìð¶Õð ðÅÔƺ E-D ç¶ ëðÕ éÅñ Çܾå
êÌÅêå ÕðÕ¶ ëÅÂÆéñ Çê³â ê¾èðÆ î¹ÕÅìñ¶ å¶ Ô¾Õ ÜîÅÇÂÁÅ ÇÜÃçÅ ëÅÂÆéñ
î¹ÕÅìñÅ A@ ëðòðÆ ù ÃçóÅ éÅñ Ô¯ò¶×ÅÍ àÈðéÅî˺à ç½ðÅé Á¾Ü
ÇÖâÅðÆÁ» éÅñ ÜÅä êÇÔÚÅä Ã: îéî¯Ôé ÇÃ¿Ø ÇçÁÅñ ÕËé¶âÅ, Õî¶àÆ êÌèÅé
Ã: î¶Üð ÇÃ¿Ø î½ÜÆ, Ã: ܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ, Ã: Ôðôî¯Ôä ÇÃ¿Ø ÕËé¶âÅ,
ÃÆéÆÁð òÅÂÆà êÌèÅé âÅ. ÔðÇò¿çð ÇÃ¿Ø ìÅá, âÅ. êÌÆå îÇÔ¿çð êÅñ
ÇÃ¿Ø ÇêÌ¿. ðÅÜÇò¿çð ÇÃ¿Ø ì˺Ã, ìñòÆð ÇÃ¿Ø ì˺à Üéðñ ÃÕ¾åð ,
ë¹¾àìÅñð Ç×ÁÅé ÇÿØ, ê̶î â¯×ð ïÈ.Õ¶. òñ¯º ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Õî¶àÆ
ç¶ Çò¾å ÃÕ¾åð ï¯× ðÅÜ ×¿íÆð, ê̯. Ü×ÜÆå ÇÃ¿Ø ÚÅÔñ, âÅ. ÔðíÜé
ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ, ðäÜÆå ÇÃ¿Ø Ö¾Ö, îéÜÆå ÇÃ¿Ø í¹¾ñð, ôÇñ¿çð ÇÃ¿Ø ðÅäÅ,
ÿ÷Æò Õ¹îÅð âÆ.êÆ.ÂÆ.,Õ¶òñ ÇÃ¿Ø ×¯ñÆÁ», åðñ¯Úé ÇÃ¿Ø ×¯ñÆÁ» ÁîðÆÕ
ÇÃ¿Ø ÔîðÅÜ, âÅ. Õ¹ñòðé ÇÿØ, êðÇî¿çð ÇÿØ, çÆçÅð ÇÃ¿Ø çÅðÆ, ÁÅÇç
ÔÅ÷ð Ô¯Â¶Í Ãà¶Ü ÿÚÅñé ìñòÆð ÇÃ¿Ø ì˺à òñ¯º ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ÁòÇé¿çð ÖÅñÃÅ ÕÅñÜ ç¶ êÌèÅé Çéï¹Õå
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð H ëðòðÆ (ÔðêÌÆå Õ½ð)- íÅðåÆ ÜéåÅ ï¹òÅ î¯ðÚÅ ç¶ Ç÷ñ·Å
ÃÆéÆÁð À¹ê êÌèÅé ùèÆð ôðîÅ é¶ Çê³â âð½ñÆ ÇòÖ¶ ÕÅÇñÜ ÇòÇçÁÅðæÆÁ»
éÅñ îÆÇà¿× ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ì¯ñÇçÁ» ÃÌÆ ôðîÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃîÅÜ ÇòÚ
ÇízôàÅÚÅð, ÁéËÇåÕåÅ, éô¶ Áå¶ ×ñå ã¿× éÅñ êËö ÕîÅÀ¹ä çÆ ç½ó ñ¾×Æ
Ô¯ÂÆ þ ÇÜà éÅñ ç¶ô çÆ Ã¿ÃÇ´åÆ Áå¶ êÌ¿êðÅò» ù é¹ÕÃÅé êÔ¹¿Ú ÇðÔÅ
þÍ ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» é¶ ÁòÇé¿çð ÇÃ¿Ø ù ×¹ðÈ éÅéÕ ÖÅñÃÅ ÕÅÇñÜ âð½ñÆ
çÅ êÌèÅé Çéï¹Õå ÕÆåÅÍ
ÜÅ×ð±Õ ðËñÆ Õ¾ãÆ
ÔÇðÁÅäÅ, H ëðòðÆ (Ôðî¶ñ ÇÃ§Ø Ö¾Ö)- ÜÆ. ÜÆ. âÆ. ÁËÃ. âÆ. ÕÅñÜ
ÔÇðÁÅäÅ ÇòÖ¶ ÇÂÕ ð¯÷Å ÁËé. ÁËÃ. ÁËÃ. Õ˺ê ñ×ÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÇÜà î½Õ¶
ôÇÔð Á§çð éÇôÁ» êzåÆ , ¶â÷, íð±ä Ô¾ÇåÁÅ , ê¯ñÆú Ãì§èÆ ÇÂÕ ÜÅ×ð±Õ
ðËñÆ Õ¾ãÆ ×ÂÆÍ ÇÜà 鱧 ðòÅéÅ ÕÅñÜ ç¶ Çêz§ÃÆêñ å¶ ÇçâÆÕ¶à î˺ìð
âÅ. ×¹ðçÆê ôðîÅ é¶ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Çêz§ÃÆêñ âÅ. ôðîÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ
ÃîÅÜ Á§çð Áé¶Õ» Õ¹ðÆåÆÁ» êËçÅ Ô¯ ×ÂÆÁ» Ôé ÇÜé·» êzåÆ ÃîÅÜ é±§
ÜÅ×ð±Õ ÕðéÅ ÁÇå ÷ð±ðÆ þÍ ÇÜà ÇòÚ é½ÜòÅé òð× ÁÇÔî í±ÇîÕÅ ÇéíÅÁ
ÃÕçÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÕÅñÜ ç¶ ÁËé.ÁËÃ. ÁËÃ. ï±Çéà ÇòÚ Õ§î Õðç¶
ò¦àÆÁð êz¯×ðÅî Õ¯ÁÅðâÆé¶àð âÅ. ÔðÚðé ÇÃ§Ø å¶ âÅ. ÜÃêÅñ ÇÃ§Ø çÆ
Á×òÅÂÆ ÇòÚ Ã Ã ÇÃð ÜÅ×ð±Õ Õ˺ê ñ×ÅÀ¹ºç¶ ðÇÔ§ç¶ Ôé ÇÜé·»
éÅñ ì¾ÇÚÁ» Á§çð òÆ ÜÅ×ð±ÕåÅ êËçÅ Ô¹§çÆ þ Í À¹é·» ÇÂÔ òÆ ÇÕÔÅ ÇÕ
Üç ÃîÅÜ çÅ é½ÜòÅé ê±ðÆ åð·» ÜÅ×ð±Õ Ô¯ ÜòŶ×Å å» ÃîÅÜ ÇòÚ¯º
ì¹¹ðÅÂÆ ÁÅêä¶ ÁÅê ÔÆ Öåî Ô¯ ÜÅò¶×ÆÍ ÇÂà î½æ¶ âÅ. ÇÂ§ç± ìÅñÅ, âÅ.
ÜÃò§å ÇçØ, êz¯. ÜÃêÅñ ÇÃ§Ø , ðÕ¶ô ÜÇðÁÅñ, ðÅÜé Õ¹îÅð å¶ Ô¯ð Çòô¶ô
å½ð Óå¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÇòôÅñ é×ð ÕÆðåé ÃÜŶ
à»âÅ À¹óî¹ó,
H ëðòðÆ (ÃËäÆ)- ÃÌÆ ×¹ðÈ ðÇòçÅà ÜÆ çÅ Üéî Ççòà Çê³â îÈéÕ» ÇòÖ¶
ÇÂñÅÕ¶ çÆ ÃÅè ÿ×å Áå¶ Çê³â çÆÁ» ÿ×å» é¶ ìÔ¹å ÔÆ ôðèÅ êÈðòÕ Áå¶
èÈîèÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅÍ Ã¹ÖîéÆ ÃÅÇÔì ç¶ í¯× À¹êð¿å ÇÂÕ ÇòôÅñ é×ð
ÕÆðåé ÃÜÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÇÂà ÇòôÅñ é×ð ÕÆðåé ù Áð¿í Õðé çÆ
ðÃî ìÅìŠùÖÇ¿çð ÇÃ¿Ø À¹µâð¶ òÅñ¶ Áå¶ ÁðÇò¿çð ÇÃ¿Ø ðÃÈñê¹ð é¶
ÁçÅ ÕÆåÆÍ é×ð ÕÆðåé çÅ ò¾Ö ò¾Ö Çê³â» çÆÁ» ÿ×å» òñ¯º íðò» ÃòÅ×å
ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÕËêàé ÜðéËñ ÇÿØ, ×¹ðÇÜ¿çð ÇÿØ, ÔðÇÕôé ÇÿØ,
ùðÜÆå ÔÆðÅ, ÁîðÜÆå ÇÿØ, ç½ñå ÇÿØ, Õ¹ðÅñÅ Ãðê³Ú ÜÃò¿å ÇÃ¿Ø ç¶ÔðÆòÅñ,
ùÖÇò¿çð ÇÃ¿Ø îÈéÕ, Ç×ÁÅéÆ ÁîðÜÆå ÇÿØ, ÃðìÜÆå ÇÿØ, Õ¹ñò¿å ÇÿØ
ÁÅÇç 寺 ÇÂñÅòÅ íÅðÆ Ç×äåÆ ÇòÚ Ã¿×å» ÔÅ÷ð ÃéÍ
Á¾âÅ Ãð», (îÃÆåÆ)- é÷çÆÕÆ Çê¿â ã¾àÅ ÇòÖ¶ ×¹ð± ðÇòçÅà ÜÆ ç¶ êzÕÅô
ê¹ðì 鱧 ÃîðÇêå ç¯ Ççé» èÅðÇîÕ ÃîÅ×î ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ Í êzì§èÕ Õî¶àÆ
ò¾ñ¯º ÃzÆ ×¹ð± קzæ ÃÅÇÔì ÜÆ çÆ Û¾åð ÛÅÇÂÁÅ Ô¶á ê¿Ü ÇêÁÅÇðÁ» çÆ
Á×òÅÂÆ ÇòÚ êÇÔñ¶ Ççé ÇòôÅñ é×ð ÕÆðåé ÃÜÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ×¹ðç¹ÁÅðÅ
×¹ð± ðÇòçÅà 寺 ÁÅð§í Ô¯ÇÂÁÅ Í ÇÂÔ é×ð ÕÆðåé ç¶ð ôÅî òÅêÃ
×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ çê±ðé Ô¯ÇÂÁÅÍ êzÕðîÅ ç½ðÅé ðÅ×Æ ÇçØÅ é¶
ç×å» é±§ ÇÂÇåÔÅà 寺 ÜÅä± ÕðòÅÇÂÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ç×å» ñÂÆ ò¾Ö ò¾Ö
êóÅò» å¶ ÚÅÔ ç¶ ¦×ð ñ×Ŷ ׶ ÃéÍ ç±Ü¶ Ççé ð¾Ö¶ ׶ ÃzÆ ÁÖ¿â êÅá
ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ í¯× êËä À¹êð§å ðÅ×Æ ÇçØÅ é¶ Ã§×å» é±§ ×¹ðìÅäÆ
ç¹ìÅðÅ ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Ãðê¿Ú ìñòÆð ÇçØ, Ç×ÁÅéÆ êzÕÅô ÇçØ,
ç¶Ã ðÅÜ, îÅ. Ôðì§Ã ÇçØ, é§ìðçÅð ÜðéËñ ÇçØ, âÅ. ç¯ñå ÇçØ,
ìñòÆð ÇçØ, îÇÔ§×Å ÇçØ, ÕîñÜÆå ÇÃ§Ø ÁÅÇç 寺 ÇÂñÅòÅ Ô¯ð ç×å»
é¶ ò¾Ö ò¾Ö öòÅò» ÇéíÅÂÆÁ»Í
í¯×ê¹ð, ( êzäò ׶Ôñ¯º )- éÜçÆÕÆ Çê¿â Ã×ð»òÅñÆ ÇòÖ¶ ÃzÆ ×¹ð±
ðÇòçÅà îÔÅðÅÜ ÜÆ ç¶ FCCò¶º êzÕÅô À¹åÃò Ãì§èÆ é×ð ÕÆðåé ÃÜÅÇÂÁÅ
Ç×ÁÅÍ Ãò¶ð¶ ôzÆ ÇéôÅé ÃÅÇÔì ÜÆ ÚóÅÀ¹ä À¹êð¿å ÁðçÅà ì¶éåÆ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ
é×ð ÕÆðåé ðòÆçÅà î¿Ççð 寺 ÃzÆ ×¹ð± ×z¿æ ÃÅÇÔì ÜÆ çÆ ë¹¼ñ» éÅñ
ÃÜÅÂÆ Ã¹¿çð êÅñÕÆ çÆ Û¼åð ÛÅÇÂÁÅ Ô¶á å¶ ê³Ü» ÇêÁÅÇðÁ» çÆ Á×òÅÂÆ
ÓÚ ô¹ð± Ô¯ Õ¶ Çê³â çÆ êzÆÕðîÅ ÕðçÅ Ô¯ÇÂÁÅ ðòÆçÅà î¿Ççð Ã×ð»òÅñÆ
ÇòÖ¶ ÃîÅêå Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ìñÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø êzèÅé, ùÇð¿çð êÅñ ÇÿØ,
ÜÇå¿çð ÇÿØ, ðÅÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ÇðÖÆ, Ú¿éä ÇÃ¿Ø ê³Ú ìÅÃêÅ ÁÅ×È, ÕôîÆð
ÇÿØ, êðîÜÆå ÇÃ¿Ø ×ðÆÃ, ÜÇå¿çð êÅñ ÇÃ¿Ø ê³Ú Õ»×ðÃÆ ÁÅ×È, Ôðì¿Ã
ñÅñ é¿ìðçÅð, êzô¯åî ñÅñ Çì¼àÈ, Õ¶òñ ÇÃ¿Ø å¶ Ô¯ð ÔÅ÷ð ÃéÍ
ìÆä¶òÅñ, (ðÅÕ¶ô)- ÃzÆ ×¹ð± ðÇòçÅà îÔÅðÅÜ ÜÆ çÆ Úðé Û¯Ô åê ÁÃæÅé
Ö¹ðÅñ×ó· ÇòÖ¶ Á¾Ü ×¹ð± ðÇòçÅà ÜÆ çÅ FCCò» ñìÅ ê¾èðÆ êzÕÅô À¹åÃò
×¹ðç¹ÁÅðÅ Ö¹ðÅñ×ó· ÇòÖ¶ ìóÆ ôðèÅ Áå¶ è±î èÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
ÇÜà ÇòÚ ê¿ÜÅì, ÔÇðÁÅäÅ , ÇÔîÅÚñ ç¶ ò¾Ö-ò¾Ö ÇÔ¾ÇÃÁ» 寺 Ô÷Åð» çÆ
åçÅç ÇòÚ ôðèÅñ± ÇÂæ¶ ÁÅêä¶ ðÇÔìð 鱧 éåîÃåÕ Ô¯ä ñÂÆ êÔ¹§Ú¶Í
×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÇòÚ Ú¾ñ ðÔ¶ ÁÖ¿â êÅá ç¶ í¯× êŶ ׶ ÇÂà 寺
À¹êð§å ãÅâÆ, ðÅ×Æ ÜÇæÁ» é¶ ÁÅÂÆ Ô¯ÂÆ Ã§×å 鱧 ÕÆðåé éÅñ ÇéÔÅñ
ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Çòô¶ô å½ð Óå¶ î˺ìð êÅðñÆî˺à Ã: ðòéÆå ÇçØ
Çì¾à±, ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ ñò Õ¹îÅð ׯñâÆ é¶ êÔ¹§Ú Õ¶ ×¹ð± Úðé» ÇòÚ
ÔÅ÷ðÆ ñ×òÅÂÆÍ ÃzÆ ðòéÆå Çì¾à± é¶ ÁÅêä¶ ÁÖÇåÁÅðÆ Õ¯à¶ ÇòÚ¯º Çå§é
ñ¾Ö ð¹ê¶ ×z»à ç¶ä çÅ ÁËñÅé ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Ô¯ðé» å¯º ÇÂñÅòÅ Ôðò¶ñ
ÃËäÆ Õ»×ðÃÆ ÁÅ×±, êzì§èÕ Õî¶àÆ ç¶ ÃÆéÆ: îÆå êzèÅé ìÖôÆ ðÅî,
òÇð§çð Çî¾à±, îÅÃàð Ã×ñÆ ðÅî, ñì¶çÅð çÃÅð Ú§ç, ÕËôÆÁð ðäÜÆå ñç,
ðÅî ñÅñ, ì§ÃÆ ñÅñ, éð¶ô ÇÃ§Ø ÁÅÇç î½Ü±ç ÃéÍ
ÃËñÅÖ¹ðç, (ì§×Å)- ÃzÆ ×¹ð± ðÇòçÅà êzì§èÕ Õî¶àÆ Áå¶ Ãî±Ô é×ð
ÇéòÅÃÆ Ã§×å» çÇçÁÅñ ò¾ñ¯º ÃzÆ ×¹ð± ðÇòçÅà îÔÅðÅÜ ÜÆ çÅ FCCò» Üéî
À¹åÃò è±î èÅî éÅñ îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÃzÆ ÁÖ¿â êÅá ÜÆ ç¶ í¯× êËä
À¹êð§å çÆòÅé ÃÜŶ ×Â¶Í ÇÜà ÇòÚ ð»Þ± çÅà â¶ðÅ îÇÔî±ç çåê¹ðÆ ç¶
ìÅìÅ ÃåéÅî çÅà Áå¶ ìÅìÅ ÃåéÅî ÇÃ§Ø â¶ðÅ Ö¿éÆ ññòÅä ò¾ñ¯º ×¹ðìÅäÆ
ç¶ ðÃÇí§é¶ ÕÆðåé ðÅÔƺ ç×å» é±§ ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ ÇÂà 寺 À¹êð§å é§é·¶
î¹§é¶ ì¾ÇÚÁ» ÇòÚ Ã¹éÆåÅ Õ½½ð, Á§Çîzå Õ½ð, îéÜÆå Õ½ð, Ãð¯Ü ðÅäÆ
Áå¶ ÜÃêzÆå Õ½ð é¶ òÆ ×¹ð± ðÇòçÅà îÔÅðÅÜ ç¶ ÜÆòé Ãì§èÆ Üà ×ÅÇÂé
ÕÆå¶Í êzì§èÕ Õî¶àÆ ç¶ êzèÅé á¶Õ¶çÅð ÃåêÅñ ÇÃ§Ø òÅÂÆà êzèÅéÃ:
ÔðÕÆðåé ÇçØ, ÔðÇî§çð ÇçØ, ÖÅñÃÅ, ÔðÇé§çð ÇÃ§Ø é¶ êzì§èÕ ê¾Ö¯º
ÁÇÔî ëð÷ ÇéíÅÂ¶Í ÇÂà î½Õ¶ ò¾Ö ò¾Ö Çê¿â» 寺 êÔ¹§Ú¶ ԯ¶ êzì§èÕ
ÁÅ×±Á» ÇòÚ Ã: Õ¶òñ ÇÃ§Ø ÖÅñÃÅ êzèÅé ×¹ðç¹ÁÅðÅ ×¹ð± ðÇòçÅà Õî¶àÆ
ê¾çÆ Ã±ðÅ ÇçØ, ìÅìÅ ÖóÕ ÇÃ§Ø î¹¾Ö ×§zæÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ×¹ð± ðÇòçÅÃ
îÔÅðÅÜ çÇçÁÅñ, ìÅìÅ ÜÃÇò§çð ÇÃ§Ø ×§zæÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ìÆÔóÅ é¶ ×¹ð±
ðÇòçÅà îÔÅðÅÜ ÜÆ ç¶ ÜÆòé Ãì§èÆ ðà ×ÅÇÂé ÕÆåÅ Áå¶ ×¹ð± ðÇòçÅÃ
îÔÅðÅÜ ÜÆ çÆ êÇò¾åð ìÅäÆ å¯º öè ñËä ñÂÆ Ã§×å» é±§ êz¶Çðå
ÕÆåÅÍÁ§å ÇòÚ Ç×ÁÅéÆ ÜÃÇò§çð ÇÃ§Ø é¶ Ã§×å» çÅ è§éòÅç ÕÆåÅÍ
ÁËܱöà Óå¶ ç¯ Ççé» Çòô¶ô àð¶Çé§× I å¶ A@ 鱧
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, H ëðòðÆ (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ)- âÅÇÂðËÕàð Üéðñ ÃÕ±ñ ÁËܱնÃé
ê¿ÜÅì ÃzÆ Ç´ôé Õ¹îÅð ç¶ ÁÅç¶ô» Á«ÃÅð I Áå¶ A@ ëðòðÆ é±§ ç¯ Ççé
ÁËܱÃËà å¶ Çòô¶ô àð¶Çé§× Çç¾åÆ ÜÅäÆ þ Í Ç÷ñ·Å ÇþÇÖÁÅ ÁëÃð (Ã)
Áé¹ÃÅð I ëðòðÆ é±§ Ç÷ñ·¶ íð ç¶ Ãî±Ô Á»×äòÅóÆ òðÕð÷ 鱧 Áå¶ A@
ëðòðÆ B@A@鱧 Ç÷ñ·¶ íð ç¶ Ãî±Ô Á»×äòÅóÆ òðÕð÷ 鱧 Áå¶ A@ ëðòðÆ
鱧 êzÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ» ç¶ î¹ÖÆ ÃÆ.ÁËî.ÂÆ./ìÆ.ÁËî.àÆ. Áå¶ Ç÷ñ·Å
Õ¹ÁÅðâÆé¶àð êó·¯ ê¿ÜÅì ç¹êÇÔð ìÅÁç B òܶ 寺 AA òܶ å¾Õ ÁËܱöà
å¶ àð¶Çé§× ñËä×¶Í Ç÷ñ·Å ÁËܱöà Õ¯ÁÅðâÆé¶àð ÃzÆ ÃÅÇÔñ é¶ Ç÷ñ·¶
ç¶ Ãî±Ô ÁËܱÃËà Õ¶ºçð» 鱧 ÇÂà Ãì§èÆ âÆ.ÜÆ.ÁËÃ. çÆÁ» ÔçÅÇÂå»
ÜÅðÆ ÕðÇçÁ» ÇÕÔÅ ÇÕ À¹êð¯Õå Ççé» é±§ ÇÂà Çòô¶ô àð¶Çé§× ñÂÆ ÁËܱÃËà
éÅñ Ãì§èå ÃÕ±ñ î¹¾ÖÆ, ìËáä, êÆä ç¶ êÅäÆ Áå¶ ÇìÜñÆ ÜÅä çÆ Ã±ðå
ÇòÚ Üðé¶àð ÁÅÇç çÅ î¹Õ§îñ êzì§è ÕðéÍ
Ãî¾ÇÃÁÅò» Üñç Ô¾ñ Õð Çç¾åÆÁ» ÜÅä×ÆÁ»-è¹¾×Å
ÔÇðÁÅäÅ, H ëðòðÆ (Ôðî¶ñ ÇÃ§Ø Ö¾Ö)- ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ôÇÔð» ç¶
ÇòÕÅà ñÂÆ é×ð êzÆôç» é±§ Õð¯ó» ð¹ê¶ çÆÁ» ×z»à» ÜÅðÆ ÕÆåÆÁ» Ôé å»
ܯ ôÇÔð» 鱧 ù§çð ìçÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕ¶Í ÇÂé·» ÇòÚÅð» çÅ êz×àÅòÅ î¹¾Ö
çÃçÆ ÃÕ¾åð Ã: ç¶Ã ðÅÜ ÇÃ§Ø è¹¾×Å é¶ ÕÃìÅ ÔÇðÁÅäÅ ÇòÖ¶ ÕÆåÅÍ Ã:
è¹¾×Å é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÕÃìÅ ÔÇðÁÅäÅ ç¶ ÇòÕÅà ñÂÆ Õ¯ÂÆ òÆ ÕÃð ìÅÕÆ éÔƺ
ðÇÔä Çç¾åÆ ÜÅò¶×ÆÍ ÇÂà î½Õ¶ é×ð êzÆôç ÔÇðÁÅäÅ çÆ êzèÅé ÃzÆîåÆ
ÇìîñÅ îðòÅÔÅ, çܶ ÕêñÅ, ùíÅô ô¹í, ðîé Õ¹îÅð (ÃÅð¶ ÁËî.ÃÆ.),
ÁËé.ÁÅð.ÁÅÂÆ. çñòÆð ÇÃ§Ø Ç×¾ñ, ï±æ ÁÅ×± ×¹ðÜÆå ÇÃ§Ø éÆñÅ éñ¯ÁÅ,
çÜÆò ÕêñÅ, ç×ç¶ò ÕêñÅ Áå¶ Ô¯ð ôÇÔð òÅÃÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
îÔ¿å ìÅìÅ ìñðÅî çÅà ù Çç¼åÆ ôðè»ÜñÆ
é½ôÇÔðÅ ê¾åä, H ëðòðÆ (ðÅÜÆò ôðîÅ)- ÕÃìÅ é½ôÇÔðÅ ê¾åä ÇòÖ¶ ÃÌÆ
ðÅî î¿Ççð ç¶ îÔ¿å ìÅìÅ ìñðÅî çÅà ÜÆ Ü¯ ìÆå¶ ÇçéÄ ÁÕÅñ ÚñÅäÅ Õð ׶
Ãé, çÅ Ãðè»ÜñÆ ÃîÅð¯Ô Áå¶ Á¿Çåî ÁðçÅà Ãì¿èÆ ÃîÅ×î îÔ¿å ðÅî êÌÕÅô
çÅà çÆ ç¶Ö ð¶Ö ÇòÚ Ô¯ÇÂÁÅÍ ôðè»ÜñÆ í¶ºà Õðé òÅÇñÁ» ÇòÚ ôÅÇîñ
îÔ¿å ðعìÆð çÅà ê³â¯ðÆ òÅñ¶, îÔ¿å ðÅî êÌÕÅô çåÅðê¹ð òÅñ¶, îÔ¿å
ì¿ÃðÆ çÅà Üñ¿èð, ìÅìÅ ÜÇå Ç×ð ÜÆ, îÔ¿å êÌ×à ê¹ðÆ ÜÆ Õ¯ñÆÁ», îÔ¿å
ê̶î çÅà ÜÆ Üñ¿èð, îÔ¿å ׿×Å çÅÃ, îÔ¿å ðÅî çÅà åê¾ÃòÆ çÃÈÔÅ,
îÔ¿å î¹ðñÆ çÅà à»âÅ îÔ¿å êòé çÅà ھì¶òÅñ, îÔ¿å ðÅî öòÕ çÅÃ
ê¾àÆ, îÔ¿å ðÅî ç¹ñÅð¶ çÅà ÔÇðÁÅäÅ, îÔ¿å ìñç¶ò çÅà î¹Õ¶ðÆÁ», îÔ¿å
ÇÃÁÅôðé çÅà Üñ¿èð, îÔ¿å Áï¾¹ÇèÁÅ çÅÃ, îÔ¿å í×òÅé çÅÃ, îÔ¿å ׯÇì¿ç
çÅÃ, îÔ¿å å¹ñÃÆ çÅÃ, îÔ¿å ÇìÌÜ î¯Ôä çÅÃ, Áð¹é¶ô ôÅÕð î¹¾Ö
êÅðñÆîÅéÆ ÃÕ¾åð, ðÅî ôðé çÅà Ç÷ñ·Å Üéðñ ÃÕ¾åð, êÆ. ¶. êòé îÔÅÜé,
ÁËÕÃÆÁé ÇåñÕ ðÅÜ î¹Õ¶ðÆÁ», Ãðê³Ú ìñòÆð ÇÃ¿Ø àÆàÅ é½ôÇÔðÅ ê¾åä,
ìñÅÕ Ã¿îåÆ î˺ìð Ã: ðÇò¿çð ÇÃ¿Ø ð¿îÆ, ÇòÜË ôðîÅ î¹Õ¶ðÆÁ», îéî¯Ôä
ñÅñ ôðîÅ é½ôÇÔðÅ, Õ¹ñçÆê ðÅÜ ÕÅñÅ, éÇð¿çð Õ¹îÅð ê¾àÆ ÁÅÇç é¶
Ãòð×Æ ìÅìÅ ìñðÅî çÅà ÜÆ ç¶ èÅðÇîÕ ÜÆòé Áå¶ À¹µÚÆ Ã¹¾ÚÆ ÃÖôÆÁå
ìÅð¶ ÚÅéäÅ êÅÇÂÁÅÍ À¹µæ¶ î¿çð ç¶ î¹¾Ö Ã¶òÅçÅð ìÅìÅ ×¹ðÈç¾å ù
À¹Ôé» çÆ ×¾çÆ Óå¶ ìËáÅÀ¹ä ñÂÆ ÃÅðÆÁ» èÅðÇîÕ ðÃî» êÈðÆÁ» ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ»Í
ÇÂà Ã Ãðê³Ú Ã: ìñòÆð ÇÃ¿Ø ÕÅñÕ¾à, Ã: ÕðîÜÆå ÇÃ¿Ø î˺ìð, ìÌÔî
ç¶ò ôðîÅ, îéî¯Ôä ñÅñ ôðîÅ é½ôÇÔðÅ, ùç¶ô Õ¹îÅð, é¿ìðçÅð ìñÜÆå
ÇÿØ, ÁËÕÃÆÁé ÇìÜñÆ ì¯ðâ ÃÌÆ ÇåñÕ ðÅÜ î¹Õ¶ðÆÁ», ÃÈðÜ ôðîÅ, Ççé¶ô
Ú¯êóÅ, ÃðòÜÆå ÇÿØ, ÇÕôé ׯêÅñ Ú¯êóÅ, Ã: ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø ÕÅñÕ¾à,
ùÇð¿çð Õ¹îÅð, é¿ìðçÅð êÌåÅê ÇÿØ, Ã: ×¹ðçÆê ÇÃ¿Ø èÅîÆ, Ã: ñôîä
ÇÿØ, Ã: ÁòåÅð ÇÿØ, éð¯åî ÇÿØ, Ç×ðèÅðÆ ñÅñ, ðîéÆô Õ¹îÅð
ÃñׯåðÅ, ÁÇîå Õ¹îÅð ÃñׯåðÅ, ðÅÜé Õ¹îÅð, ùéÆñ Õ¹îÅð, ðÇÜ¿çð
Õ¹îÅð, Áܶ Õ¹îÅð, ÇòÜË Õ¹îÅð, ïù ÁÅÇç òñ¯º ÖÈì öòÅ ÇéíÅÂÆ ×ÂÆÍ
ÇÂà î½Õ¶ ÿ×å» ù Áå¹¾à ñ¿×ð òÆ òðåÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ Á¿å ÇòÚ Ãðê³Ú Ã:
ìñòÆð ÇÃ¿Ø òñ¯º ÁÅÂÆÁ» ÿ×å» çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
àzËÇëÕ ñÂÆ Ãî¾ÇÃÁÅ ìä ÇðÔÅ þ ÔÅçÃÅ-×ÌÃå àðÅñÅ
à»âÅ À¹óî¹ó, H ëðòðÆ (ùÖÇé¿çð ÇÃ¿Ø Õñ¯àÆ)- ÔÅÂÆò¶ ÁæÅðàÆ Áå¶
ê¹Çñà êÌôÅôé çÆ ÕÇæå ñÅêðòÅÔÆ ÕÅðé Üñ¿èð-êáÅéÕ¯à ðÅôàðÆ ðÅÜ îÅð×
å¶ ÜÅÜÅ-ìÅÂÆêÅà çÆ ê¹ñÆ å¶ Õ¾ñ Ãò¶ð 寺 ÔÅçÃÅ×ÌÃå Ô¯ä À¹êð¿å
ìÅÁç ÖóÅ àðÅñÅ ÃóÕ å¯º é» ÔàŶ ÜÅä ÕÅðé ðÅÔ×Æð» ñÂÆ ê̶ôÅéÆ çÅ
ÕÅðé ìä ÇðÔÅ þÍ ñÅêðòÅÔÆ çÅ ÁÅñî ÇÂÔ þ ÇÕ ñ×ÅåÅð çÈÃð¶ Ççé òÆ
ÇÂà ÔÅçÃÅ×ÌÃå àðÅñ¶ ù îÅð× å¯º éÔÄ ÔàÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ìÆå¶ Ççé ÇÂÃ
àðÅñ¶ ç¶ ÇÕö òÅÔé éÅñ à¾Õð Ô¯ä À¹êð¿å ôÅî Áå¶ ðÅå ù ÕÂÆ òÅð îÅð×
Óå¶ àzËÇëÕ ÜÅî Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÂÕ ò¶ðò¶ î¹åÅÇìÕ ÃóÕ Óå¶ Öó¶ àð¾Õ Ü» Ô¯ð
òÅÔé ÔÅçÇÃÁ» çÅ ÕÅðé ìäç¶ ÔéÍ ÇÂà ׾ñ ù ÇèÁÅé ÇòÚ ð¾ÖÇçÁ»
ÔÅçÃÅ×ÌÃå òÅÔé» ù Üñç ÃóÕ å¯º ÔàÅÀ¹äÅ êÌôÅôé çÆ ÇÜ¿î¶òÅðÆ þ,
ê³ÌåÈ ÇÂà ÔÅçÃÅ ×ÌÃå àðÅñ¶ ù Ã ÇÃð îÅð× å¯º ÔàÅÀ¹ä êÌåÆ
êÌôÅôé é¶ Ã¿ÜÆç×Æ éÔÄ ÇçÖÅÂÆÍ
ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú ÜðéËñ ÇÃ§Ø éÔƺ ðÔ¶
×ó·çÆòÅñÅ, H ëðòðÆ (Ú¾×ð)- Çê¿â ÜÆÁÅ ÃÔ¯åÅ Õñ» ç¶ ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú
Õ¯ÁÅêð¶Çàò ùÃÅÇÂàÆ ÁðׯòÅñ ç¶ êzèÅé Áå¶ îÅÃàð Ãåé»î ÇÃ§Ø ç¶
ÇêåÅ Ã: ÜðéËñ ÇÃ§Ø (G@) çֶê ÇìîÅðÆ ç½ðÅé ÁÕÅñ ÚñÅäÅ Õð ׶Í
ìÆå¶ Ççé Çê¿â ÜÆÁÅ ÃÔ¯åÅ Õñ» ç¶ ôîôÅé ØÅà ÇòÖ¶ ê±ðÆÁ» èÅðÇîÕ ðÃî»
éÅñ À¹é·» ç¶ Á§Çåî çÃÕÅð ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÇÜà ÇòÚ ÔñÕ¶ çÆÁ» éÅîòð
ÃÖôÆÁåÅ é¶ ôî±ñÆÁå ÕÆåÆÍ îÅ. ÃåéÅî ÇÃ§Ø Áé¹ÃÅð À¹é·» çÆ ÁÅåÇîÕ
ô»åÆ ÇÔ¾å ð¾Ö¶ ÜÅä òÅñ¶ ÃzÆ ÁÖ¿â êÅá ÃÅÇÔì ç¶ í¯× Áå¶ Á§Çåî
ÁðçÅà AE ëðòðÆ Ççé ïîòÅð éȧ À¹é·Å ç¶ ×zÇÔ Çê¿â ÜÆÁÅ ÃÔ¯åÅ éÅñ
é÷çÆÕ ×ó·çÆòÅñÅ ÇòÖ¶ AB 寺 A òܶ å¾Õ Ô¯ò¶×ÆÍ
ÃóÕ çÅ é»Á ÃÌÆ ×¹ðÈ ÔÇðׯÇì¿ç ÃÅÇÔì ç¶ é»Á Óå¶ ð¼Öä çÆ îο×
çÃÈÔÅ, H ëðòðÆ (í¹¾ñð)- ÃÅÇÔå ÃíÅ çÃÈÔÅ-×ó·çÆòÅñÅ, ÃÌÆ ×¹ðÈ
ÔÇðׯÇì¿ç ÃÅÇÔì öòŠùÃÅÇÂàÆ (ðÇÜ:), ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø ïÈæ Õñ¾ì (ðÇÜ:),
×¹ðÈ éÅéÕ Çîôé òËñë¶Áð ùÃÅÇÂàÆ çÃÈÔÅ, ÇþÖÆ ÇòðÃÅ Õñ¾ì (ðÇÜ:)
涺çÅ Áå¶ Ô¯ð ò¾Ö ò¾Ö Üæ¶ì¿çÆÁ» ç¶ ÁÅ×ÈÁ» é¶ Û¶òÄ êÅåôÅÔÆ ÃÌÆ
×¹ðÈ ÔÇðׯÇì¿ç ÃÅÇÔì ÜÆ çÆ Úðé ÛÈÔ êÌÅêå ÇÂÇåÔÅÃÕ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÌÆ
×ðéÅ ÃÅÇÔì ì¯çñ òÅñÆ ÃóÕ çÅ é»Á ÃÌÆ ×¹ðÈ ÔÇðׯÇì¿ç ÃÅÇÔì îÅð×
ð¾Öä çÆ ÷¯ðçÅð î¿× ÕÆåÆ þÍ À¹µÕå Üæ¶ì¿çÆÁ» ç¶ ÁÅ×ÈÁ» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ
×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ç¶ ÃÅÔîÇäª ð¿èÅòŠ寺 ñË Õ¶ ×¹ðÈ éÅéÕ ç¶ò ÜÆ çÆ
ÇÂÇåÔÅÃÕ ì¶ºÂÆ å¾Õ Ü»çÆ ÇÂà ÃóÕ çÅ é»Á ×¹ðÈ ÜÆ ç¶ é»Á Óå¶ ð¾ÇÖÁÅ
ÜÅäÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ ÇÕªÇÕ ç¹ÁÅì¶ ç¶ Ö¶åð ÓÚ ÃÌÆ ×¹ðÈ ÔÇðׯÇì¿ç ÃÅÇÔì
ÜÆ é¶ ÇÂà ÃæÅé ù ÁÅ Õ¶ íÅ× ñŶ ÃéÍ ÃîÈÔ Üæ¶ì¿çÆÁ» é¶ ÇÂÕùð Ô¯
Õ¶ î¹¾Ö î¿åðÆ ê³ÜÅì Ã: êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ Áå¶ î¹¾Ö Ã¿ÃçÆ ÃÕ¾åð ñ¯Õ
ÇéðîÅä ÇòíÅ× ê³ÜÅì Ã: ç¶ÃðÅÜ ÇÃ¿Ø è¹¾×Å Õ¯ñ¯º î¿× ÕÆåÆ ÇÕ ÃÌÆ
×¹ðÈ ÔÇðׯÇì¿ç ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ é»Á Óå¶ ð¿èÅòŠ寺 ñË Õ¶ ÇîÁÅäÆ ð¯â
å¾Õ Ü»çÆ ÇÂà ÃóÕ çÅ é»Á ð¾ÇÖÁÅ ÜÅò¶Í ÇÂà î½Õ¶ Üæ¶çÅð ìñòÆð ÇÿØ
Õ¹ðÅñÅ î˺ìð ÁËÃ. ÜÆ. êÆ. ÃÆ., Ü×çÆô ÇÃ¿Ø Ã¯ÂÆ, îËé¶Üð ðåé ÇÿØ,
ÃÅÇÔå ÃíÅ ç¶ êÌèÅé ê̯: ìñç¶ò ÇÃ¿Ø ì¾ñÆ, çÆçÅð ÇÃ¿Ø ÕÅñÅ êÌèÅé
ùÃÅÇÂàÆ, ÔðêÅñ ÇÃ¿Ø Çì¾àÅ, êÌèÅé ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø ïÈæ Õñ¾ì, ÿêÈðé
ÇÃ¿Ø Ø¯×ðÅ, ùÖÇò¿çð ÇÃ¿Ø ì¯çñ êÌèÅé ùÃÅÇÂàÆ, ÜðéËñ ÇÃ¿Ø Ø¹¿îä,
Çê³Ì: éòå¶Ü ÇÿØ, ÕÔÅäÆÕÅð ñÅñ ÇÿØ, ÁÜî¶ðêÅñ ÇÃ¿Ø í¾áÅ îÅñÕ,
ÜÃìÆð ÇÃ¿Ø ð¿èÅòÅ, ÕËêàé ÃðÈê ÇÃ¿Ø Ç×¾ñ, ÁéÈê ÇÃ¿Ø ê³ÛÆ,
ÇìÕðîÜÆå ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ êÌèÅé ×¹: ÇÃ¿Ø ÃíÅ ÕÇÔðòÅñÆ, âÅ: ÁîðÆÕ ÇÿØ
ìÃðÅ, Çéðîñ ÇÃ¿Ø ð¿èÅòÅ, ê̯: ÕôîÆð ÇÿØ, îËé¶Üð ëÕÆð ÇÃ¿Ø ÃÔ¯åÅ,
Ü×êÌÆå ÇÃ¿Ø ÃÅÔÆ, ðò¶ñ ÇÃ¿Ø ÁÅÇç é¶ òÆ À¹µÕå ÃóÕ çÅ é»Á ×¹ðÈ
ÃÅÇÔì ç¶ é»Á Óå¶ ð¾Öä çÆ î¿× ÕÆåÆÍ
ðÅÇÂñ ìðâ÷ ï±æ ÃðÇòà Õñ¾ì çÅ Ãðì çîåÆ éÅñ ×áé Ô¯ÇÂÁÅ
ÔÇðÁÅäÅ, H ëðòðÆ (Ôðî¶ñ ÇÃ§Ø Ö¾Ö)- Çê¿â íÆÖ¯òÅñ ç¶ é½ÜòÅé» é¶
Ãðì çîåÆ éÅñ ðÅÇÂñ ìðâ÷ ï±æ ÃðÇòà Õñ¾ì çÅ ×áé ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶
ô¯zîäÆ ÁÕÅñÆ çñ ï±æ Çò§× ç¶ Õ½îÆ ÃÆéÆ: îÆå êzèÅé ÕðîÜÆå ÇçØ
ì¾ìÈ Çòô¶ô å½ð Óå¶ ÔÅ÷ð Ô¯Â¶Í ÇÂà î½Õ¶ Ãðì çîåÆ éÅñ ìñÜÆå ÇçØ
íÆÖ¯òÅñ 鱧 Ú¶ÁðîËé , ÁòåÅð ÇÃ§Ø òÅÂÆà ڶÁðîËé, ñÖÇò§çð ÇÃ§Ø é±§
êzèÅé, çå¯Ö ÇÃ§Ø é±§ ÃÆéÆ: îÆå êzèÅé, îé¯Ü Õ¹îÅð 鱧 Üéðñ ÃÕ¾åð
, ðÕ¶ô Õ¹îÅð 鱧 ܹÁÅǧà ÃÕ¾åð, ܯðÅòð ÇÃ§Ø êzÅê¶×§âÅ ÃÕ¾åð,
îéÜÆå ÇÃ§Ø é±§ õÜÅéÚÆ å¶ Ü×îÆå ÇÃ§Ø å¶ ÁîéçÆê ÇÃ§Ø À¹ê ÕËôÆÁð
ìäÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÔÅ÷ð î˺ìð» 鱧 çì¯èé ÕðÇçÁ» Ã: ì¾ìñ± é¶
ÇÕÔÅ ÇÕ ÃîÅÜ Á§çð êËçÅ Ô¯ÂÆÁ» Õ¹ðÆåÆÁ» 鱧 ç¹±ð Õðé ñÂÆ ï±æ Õñ¾ì
ÁÇÔî ï¯×çÅé êÅ ðÔ¶ Ôé ÇÜé·» 鱧 Ô¯ð î÷ì±å Õðé ñÂÆ ê¿ÜÅì ÃðÕÅð òÆ
Çòô¶ô å½ð Óå¶ ×z»àÅ ÜÅðÆ Õð ðÔÆ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ À¹é·» ò¾ñ¯º ÇÂÃ
Õñ¾ì 鱧 ÇÂÕ ñ¾Ö ð¹ê¶ Çç¾åÅ ÜÅò¶×Å ÇÜà 鱧 ÃîÅÜ çÆ ÇìÔåðÆ ñÂÆ
ÖðÇÚÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ
ê¹åñÅ ë±Õ êzçðôé A@ 鱧
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, H
ëðòðÆ (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ)- ñ¯Õ Üé ôÕåÆ êÅðàÆ ç¶ Ç÷ñ·Å êzèÅé ÃzÆ
úî êzÕÅô ֱܾ é¶ ÁÅêä¶ ÇìÁÅé ÇòÚ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ñ¾Õ å¯óòƺ îÇÔ§×ÅÂÆ
ÇÖñÅë ñ¯Õ Üé ôÕåÆ êÅðàÆ Áå¶ Üé ôÕåÆ îÜç±ð ÃíÅ ò¾ñ¯º A@ ëðòðÆ Ççé
ì¹¾èòÅð 鱧 Õ¶ºçðÆ î§åðÆ ÃzÆ ôðç ïÅçò çÅ ê¹åñÅ ÃÅÇóÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ
À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà ÇÂÕ¾á 鱧 çì¯èé Õðé ñÂÆ ñ¯Õ Üé ôÕåÆ êÅðàÆ ç¶
ê¿ÜÅì êzèÅé ÇÕðéÜÆå ÇÃ§Ø ×ÇÔðÆ Áå¶ Üé ôÕåÆ î÷ç±ð ÃíÅ ç¶ ê¿ÜÅì
êzèÅé ì¯Ôó ÇÃ§Ø ØÅð±, ÃzÆ ×¯Çì§ç ðŶ, Üé ôÕåÆ êÅðàÆ î÷ç±ð ÃíÅ
ç¶ êzèÅé ÕîñÜÆå ÇÃ§Ø ÃÅìÆ, ÜðéËñ ÇÃ§Ø , ÁîéçÆê ÇçØ, ðäܯè Õ½ð,
Úðé çÅà , Ü×ç¶ò ÇçØ, ðÇòçÅà , ðî¶ô ñÅñ, ÁîéçÆê ÇçØ, Ãð±ê ÇçØ,
çñÜÆå ÇÃ§Ø Ã¯ãÆ ÁÅêä¶ ÃÅæÆÁ» Ãî¶å êÔ¹§Úä׶Í
ñóÕÆÁ» ñÂÆ âðËà î¶ÇÕ§× çÅ Õ¯ðà î¹ëå ÕðÅÀ¹ä çÅ ëËÃñÅ
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, H ëðòðÆ (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ)- Ã: ÜÃêÅñ ÇÃ§Ø ã¾à Ú¶ÁðîËé
é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ×¹ð± éÅéÕ ÁÅÂÆ. àÆ.ÁÅÂÆ. ÕÇÔðòÅñÆ çñÔŠ鱧 íÅðå
ÃðÕÅð çÆ ÁËÃ. âÆ. ÁÅÂÆ. ÃÕÆî ÁèÆé ÁËé. ÃÆ. òÆ. àÆ. ò¾ñ¯º îÅéåÅ
êzÅêå Ô¯ ×ÂÆ þÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà ÃÕÆî ÁèÆé ؾà êó·¶ ÇñÖ¶
é½ÜòÅé AD ÃÅñ 寺 ñË Õ¶ ÇÕö òÆ À¹îð òð× ÇòÚ ÁÅÀ¹ä òÅñ¶ àð¶Çé§×
ñË Õ¶ éËôéñ àð¶â ÃðàÆÇëÕ¶à ÔÅÃñ Õð ÃÕç¶ ÔéÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
é½ÕðÆ ê¶ôÅ Ü» Ô¯ð ÇÕö ð¹÷×Åð òÅñ¶ ñ¯Õ òÆ ÁÅêäÆ ÃÇÕ¾ñ ÇòÚ òÅè¶
ñÂÆ ÇÂÔ Õ¯ðà ܹÁÅÇÂé Õð ÃÕç¶ ÔéÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÁÅÂÆ.àÆ.ÁÅÂÆ.
çÆ îËé¶Üî˺à é¶ Çê¿â» éÅñ Ãì§èå ñóÕÆÁ» ñÂÆ âðËà î¶ÇÕ§× çÅ Õ¯ðÃ
î¹ëå ÇòÚ ÕðÅÀ¹ä çÅ ëËÃñÅ ÇñÁÅ þÍ
ê¿Ú çÆ Ú¯ä ñÂÆ ò¯à» AF 鱧
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, H ëðòðÆ (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ)- ê¿ÜÅì Áå¶ ÔÇðÁÅäÅ
ÔÅÂÆÕ¯ðà ç¶ Ô¹Õî» Óå¶ ìÔ¹ÚÇðå ×zÅî ê¿ÚÅÇÂå ñû ç¶ ê¿Ú çÆ Ú¯ä AF
ëðòðÆ é±§ ÕðòÅÂÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ ÇÂà Ãì§èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ» ÁËÃ. âÆ.
ÁËî. Õî- Ú¯ä ÇðàðÇé§× ÁëÃð ÕËêàé ÕðéËñ ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ×zÅî
ê¿ÚÅÇÂå ñû ç¶ ê¿Ú çÆ Ú¯ä ñÂÆ AF ëðòðÆ é±§ Ãò¶ð¶ H òܶ 寺 ôÅî
D òܶ å¾Õ ò¯à» êËä×ÆÁ» Í ÇÂà گä 鱧 ñË Õ¶ Çê¿â ñû ÇòÚ Ú¯ä
Ãð×ðîÆÁ» ÷¯ð» ô¯ð» éÅñ ô¹ð± Ô¯ ×ÂÆÁ» ÔéÍ |
ìÇÔðÅî ÃÇðôåÅ Õì¼âÆ àÈðéÅî˺à ÃîÅêå
í¯×ê¹ð, H ëðòðÆ ( êzäò ׶Ôñ¯º )- Ãò. Ôðî¶ñ ÇÃ¿Ø á¯¬, Çìz׶âÆÁð
ùðÜÆå ÇÃ¿Ø ÃÔ¯åÅ, ÇêÁÅðÅ ÇÃ¿Ø Çã¼ñ¯º, êðîÜÆå ÇÃ¿Ø ê³îÅ Áå¶
ùÖçÆê ÇÃ¿Ø ôÆêÅ çÆ Çî¼áÆ ïÅç ù ÃîðÇêå ÃñÅéÅ Õì¼âÆ àÈðé»î˺à
Çê³â ìÇÔðÅî ÃÇðôåÅ ÓÚ Á¼Ü ÇÂéÅî» çÆ ò¿â Õðé ñÂÆ î¹¼Ö îÇÔîÅé ÔñÕÅ
ÇòèÅÇÂÕ ÁÅçîê¹ð Ã. ÃðìÜÆå ÇÃ¿Ø î¼Õó êÔ¹¿Ú¶Í ÇÂà î½Õ¶ ÃzÆ êòé
Õ¹îÅð àÆé± Ú¶ÁðîËé, Üæ¶çÅð ì¿åÅ ÇÃ¿Ø ì¹¼àð Ú¶ÁðîËé ôÈ×ð Çî¼ñ
í¯×ê¹ð, Ã. ÇÂÕìÅñ ÇÃ¿Ø ãÆâÃÅ î˺ìð Ç÷ñÅ êzÆôç,×¹ðçÆê ÇÃ¿Ø í¿×È
ñÅÔçóÅ Ú¶ÁðîËé îÅðÇÕà Õî¶àÆ í¯×ê¹ð À¹é» éÅñ ÔÅ÷ð ÃéÍ ÁÖÆðñ¶ Ççé
ܶåÈ àÆî» úêé Çê³â ê¼èð ìÅÔ¯ê¹ð êÇÔñÅ å¶ îá¯ñóÅ (êÇàÁÅñÅ) é¶
çÈÜÅ, F@ ÇÕñ¯ òð× Ú¯ Õ¯à ÕðÅð Ö» é¶ êÇÔñÅ å¶ êܯÇçÀ¹åÅ é¶ ç¹ÜÅ,
FH ÇÕñ¯ òð× Ã¹ðÖê¹ð êÇÔñÅ å¶ éÇðÁÅñÅ é¶ çÈÜÅ å¶ úêé Õñ¼ì Ú¯ ìÅìÅ
ÔÈ¿âÅñ Õñ¼ì ì¯êÅðŶ é¶ êÇÔñÅ å¶ ìÅìÅ éÅîç¶ò Õñ¼ì عîÅäÅ é¶
çÈÃðÅ ÃæÅñ ÔÅÃñ Õðé òÅñÆÁÅ àÆî» ù ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ ÁÅçîê¹ð Ã. ÃðìÜÆå
ÇÃ¿Ø î¼Õó Ôð» àðÅÙÆ ç¶ éÅñ é¼Õç ÇÂéÅî òÆ Çç¼å¶Í ÇÂà î½Õ¶ Ô¯ðéŠ寺
ÇÂñÅòÅ , Ã. ÕðéËñ ÇÃ¿Ø Õé¶âÅ, Ü×î¶ñ ÇÃ¿Ø Çãñº¯ òÅÂÆà ڶÁðîËé
ê³ÚÅÇÂå ÿîåÆ, Ã. Á¿ÇîzåêÅñ ÇÃ¿Ø Çãñ¯º Õé¶âÅ, Ã. îñÕÆå ÇÃ¿Ø À¹íÆ
ïÈ. Õ¶., Ã. ÕîñÜÆå ÇÃ¿Ø Çã¼ñ¯º Õé¶âÅ, ÇêÁÅðÅ ÇÃ¿Ø ç¯ÁÅìÅ
àðÅÃê¯ðà, ÃzÆ ôÅÔ ìÅî Ãé½ðÅ Ú¶ÁðîËé ìñÅÕ Ã¿îåÆ, ÃzÆ ðÅÜ Õ¹îÅð
ùÖÆÜÅ, Ã. ù¼ÚÅ ÇÃ¿Ø Ã¹çÅäÅ, Üæ¶çÅð ÃðÈê ÇÃ¿Ø êÇåÁÅñ, Ã.
çñÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø âÆ. ÁËÃ. êÆ. ôÅÔÕ¯à, ìÿå ðÅî Ç×ñ, ÇåñÕ ðÅÜ îÇÔåÅ
Õ½ºÃñð í¯×ê¹ð, Ã. ÔðìǦçð ÇÃ¿Ø ì¯ñÆéÅ, ìñÜÆå ÇÃ¿Ø âÅñÆòÅñ,
ÜÃÇå¿çð ÇÃ¿Ø Çãñ¯º, ùÖêÅñ ÇÃ¿Ø ÃÔ¯åÅ, éÇð¿çð Çé¿çÆ, ÿéÆ ÁÅÔñ±òÅñÆÁÅ,
ðäÜÆå ÇÃ¿Ø êÅìñÅ, Ã. Üåé ÇÿØ, îéçÆê ÇÃ¿Ø í³×È, ùÖÜÆòé í¿×È å¶
çÇò¿çð ÿè±, ÜÃÇò¿çð ÇÃ¿Ø Çÿçð ìÇÔðÅî, Ã. ö×Å ÇÃ¿Ø ìÅÔ¯ê¹ð,
íÅÂÆ îéÜÆå ÇÿØ, Ã. ÁÜËì ÇÃ¿Ø Çã¼ñ¯º, Ã. ÁîéçÆê ÇÿØ, ÔðêÅñ ÇÿØ
ñÅâÆ, îÇÔ¿çð êÅñ ê³Ú, êzçÆê ÇÃ¿Ø ê³Ú, Ã. Ôðç¶ò ÇÿØ, ÃzÆ Çòܶ
Õ¹îÅð, ðÛêÅñ ÇÿØ, îÅÃàð ×¹ðéÅî ÇÿØ, ÃåÜÆå ÇÃ¿Ø Çã¼ñ¯º ÿîåÆ
î˺ìð, ùÖÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø èÅîÆ Ã¿îåÆ î˺ìð, Üæ¶çÅð ðÅÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø Ã¿ØÅ,
ÔðÜÆå ÇÃ¿Ø Çã¼ñ¯º, ùÖêÅñ ÇÃ¿Ø ÃÔ¯åÅ, Ô¶î ÇÃ¿Ø Ô¶îÆ Ãðê³Ú
Ã×ð»òÅñÆ, ìÅìÅ ÔðÜÆå ÇÿØ, ÁÇîzåêÅñ ÇÃ¿Ø ÖðñÕñ», ìñòÆð ÇÃ¿Ø ÃÅìÅ
ÕÅñÅ ìÕðÅ ÁÅÇç íÅðÆ Ç×äåÆ Çò¼Ú ê³Ú, Ãðê³Ú å¶ î¯Ôåìð ÔÅ÷ð ÃéÍ
ñÅòÅÇðà ñÅô» ç¶ Á§Çåî çÃÕÅð ñÂÆ ê¹Çñà 鱧 Çîñä׶ B Ô÷Åð ð¹ê¶
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, H ëðòðÆ (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ)-îé¹¾ÖÆ ÁÇèÕÅð ÕÇîôé ê¿ÜÅì
ç¶ î˺ìð Áå¶ ÃÅìÕŠûÃç ÃzÆ ÁÇòéÅô ðŶ Ö¿éÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
ñÅòÅÇðà ñÅô» ç¶ Ã§ÃÕÅð 鱧 ñË Õ¶ ÇÃÔå ÇòíÅ× Áå¶ ê¹Çñà ÇòÚ Ú¾ñ
ðÔÆ ÕôîÕô 鱧 ÃîÅêå Õð Çç¾åÅ Ç×ÁÅ þÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÕÇîôé ç¶
ÇèÁÅé ÇòÚ ÁÅÇÂÁÅ ÃÆ ÇÕ Ü¯ ñÅòÅÇðà ñÅôÅ î¹ðçÅ Øð ÇòÚ ðÇÔ Ü»çÆÁ»
Ôé À¹é·» ç¶ Á§Çåî çÃÕÅð ñÂÆ ÕÅëÆ êz¶ôÅéÆ çÅ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ ê˺çÅ
þÍ ê¹Çñà çÅ ÕÇÔäÅ ÃÆ ÇÕ À¹é·» 鱧 Á§Çåî çÃÕÅð ç¶ ñÂÆ ÇÃðë ÇÂÕ
Ô÷Åð ð¹ê¶ Çç¾å¶ Ü»ç¶ Ôé ܯ ÇÕ ÖðÚ å¯º ÕÅëÆ Ø¾à ÔéÍ À¹é·» ÇÕÔÅ
ÇÕ ÇÂà Ãì§èÆ ÇÂÕ Õî¶àÆ çÅ ×áé ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÇÜÃ ç¶ ìÅÁç ëËÃñÅ ÇñÁÅ
Ç×ÁÅ ÇÕ Ô¹ä ÁäêÛÅåÆ ñÅô» ç¶ Á§Çåî çÃÕÅð çÅ ÖðÚ òܯº B Ô÷Åð
ð¹ê¶ Çç¾åÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà ëËÃñ¶ 寺 ìÅÁç ç¯ò» ÇòÚ Ú¾ñ ðÔÆ ÕôîÕô
ÃîÅêå Ô¯ ×ÂÆÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ «ÇèÁÅäÅ ç¶ ÔÃêåÅñ» ç¶ î¹ðçÅ Øð çÆ
ÃÇæåÆ áÆÕ éÔƺ ÃÆ ÇÜà ÕÅðé ñÅô» ÇòÚ¯º ÕÅëÆ ìçì± ÁÅÀ¹ä ñ¾× êÂÆ
ÃÆÍ ÇÂà Ãì§èÆ ÇôÕÅÇÂå Çîñä Óå¶ îé¹¾ÖÆ ÁÇèÕÅð ÕÇîôé é¶ îÅîñ¶ 鱧
ÇèÁÅé ÇòÚ ÇñÁ»çÅ ÇÜà 寺 ìÅÁç ÇÃÔå ÇòíÅ× é¶ éòÆÁ» îôÆé» ñËä ç¶
ñÂÆ à˺âð Çç¾å¶Í ÃzÆ Ö¿éÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÕÇîôé ç¶ ÇèÁÅé ÇòÚ ÁÅÇÂÁÅ
ÃÆ ÇÕ Çëð¯÷ê¹ð Ç÷ñ·¶ çÆ î¾Ö± åÇÔÃÆñ ç¶ ÁèÆé ÕðÆì I Çê¿â» ç¶ ñ¯Õ
ì¶Øð ðÇÔ ðÔ¶ ÔéÍ ÇÜà Ãì§èÆ ÃðÕÅð 鱧 ÇñÇÖÁÅ Ç×ÁÅ þÍ ÃðÕÅð é¶ G
Çê¿â» ç¶ ñ¯Õ» 鱧 Øð Çç¾å¶ Áå¶ ç¯ Çê¿â» ç¶ ñ¯Õ» 鱧 ÷îÆé ç¶ä ç¶
ñÂÆ Ãì§èå Ç÷ñ·Å ÁÇèÕÅðÆÁ» 鱧 ÃðÕÅð é¶ ÇñÖ Çç¾åÅÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ
ÇÕ îé¹¾ÖÆ ÁÇèÕÅð ÕÇîÃé ç¶ Õ¯ñ ê¹ÇñÃ ç¶ ÇÖñÅë ÁÅÀ¹ä òÅñÆÁ»
ÇôÕÅÇÂå» ÇòÚ¯º òÆ ÕîÆ ÁÅÂÆ þÍ À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÃÅñ B@@H ÇòÚ ÕÇîôé
ç¶ Õ¯ñ I@BF ÇôÕÅÇÂå» ÁÅÂÆÁ» Ãé Ü篺 ÇÕ ÃÅñ B@@I ÇòÚ ÇÂÔ Ø¾Á Ô¯
Õ¶ HI@E ðÇÔ ×ÂÆÁ»Í À¹é·» ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ÔÅñ ÔÆ ÇòÚ êÇàÁÅñŠܶñ· çÅ
ç½ðÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÇÜà ç½ðÅé ÕËçÆÁ» é¶ À¹é·» 鱧 ÇÕÔÅ ÃÆ ÇÕ À¹é·»
鱧 êËð¯ñ Óå¶ ÇðÔÅ ÕðòÅ Çç¾åÅ ÜÅò¶ ÇÜà Ãì§èÆ Ü¶ñ· ÁÇèÕÅðÆÁ» 鱧
ÇñÇÖÁÅ ÇÕ ÇÜé·» ÕËçÆÁ» çÅ ðò¾ÂÆÁÅ áÆÕ þ À¹é·» 鱧 ÇÂà Ãì§èÆ ×½ð
ÕÆåÅ ÜÅò¶Í ÇÜà 寺 ìÅÁç AF ç¶ ÕðÆì ÕËçÆÁ» 鱧 êËð¯ñ Óå¶ Û¾ÇâÁÅ
Ç×ÁÅ Í ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» éÅñ ê±ðé ÃòðÅÜ Ã§Õñê ùÃÅÇÂàÆ ç¶ Ã§ÃæÅêÕ
çÜÆò åñòÅó òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ê¹ðÔÆð» ÇòÖ¶ 궺Ⱡֶâ î¶ñÅ è±î-èÅî éÅñ ô¹ðÈ
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, H
ëðòðÆ (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ)- ìÅìÅ è§éÅ ðÅî Ãê¯ðàà Õñ¾ì ê¹ðÔÆð» ç¶
ÃðêzÃå çå éð¶ô çÅà Áå¶ êzèÅé ìñð±ê ÇÃ§Ø çÆ Á×òÅÂÆ ÓÚ ÕðòÅÇÂÁÅ
ÜÅ ÇðÔÅ Çå§é ð¯÷Å Á§åð ðÅÃàðÆ Õì¾âÆ à±ðéÅî˺à çÅ À¹çØÅàé çå
ÃåêÅñ ÇÃ§Ø ÃÅÔðÆ òÅñ¶, Ã: ùÇð§çð ÇÃ§Ø í¹¾ñ¶òÅñ ðÅá» Ç÷ñ·Å êzèÅé
ô¯zîäÆ ÁÕÅñÆ çñ, Ã: ÃåÇò§çð êÅñ ÇÃ§Ø ã¾à, ÃzÆ ÕîñÜÆå öåÆÁÅ
îÆâÆÁŠǧÚÅðÜ íÅÜêÅ é¶ Ã»Þ¶ å½ð Óå¶ ÁÅêä¶ Õð Õîñ» éÅñ ÕÆåÅÍ ÇÂÃ
à±ðéÅî˺à ÇòÚ ò¾Ö ò¾Ö íÅð ç¶ òð×» ÇòÚ DE àÆî» é¶ íÅ× ÇñÁÅÍ Á¾Ü
Ô¯ÂÆ ÔñÕÆ ì±§ç» ì»çÆ ÕÅðé ëÅÇÂéñ îËÚ Á¾Ü éÔƺ ÕðòŶ ×Â¶Í ÇÂÃ
À¹êð§å ìËñ ×¾âÆÁ» çÆÁ» ç½ó» ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ ׶ ÇÜà ÇòÚ G@ àÆî»
íÅ× ÇñÁÅ ÇÜà ÇòÚ ð¯êó ç¶ Ü§× ÇÃ§Ø çÆ ìËñ ×¾âÆ é¶ êÇÔñÅ ÃæÅé
êzÅêå ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃzÆ ðÅÕ¶ô ñðÆ, é§ìðçÅð ðØòÆð ì§àÆ, ÃzÆ
ÃåÆô ìÅòÅ, ÃðëðÅÜ À¹ðë þåÆ, ×¹Çð§çð ÇÃ§Ø Áå¶ Õñ¾ì ç¶ ÁÔ¹ç¶çÅð
Áå¶ î˺ìð ÔÅ÷ð ÃéÍ
àð¾Õ êñÇàÁÅ, ÇÂÕ
÷ÖîÆ
îÅÇÔñê¹ð, H ëðòðÆ (Á×éÆÔ¯åðÆ)-îÅÇÔñê¹ð Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ð¯â Óå¶ Çê¿â
ìÅÔ¯òÅñ é÷çÆÕ ìÆåÆ ðÅå ÇÂÕ Üéð¶àð» çÅ íÇðÁÅ àð¾Õ êñàä éÅñ ÇÂÕ
ÇòÁÕåÆ ÷ÖîÆ Ô¯ Ç×ÁÅ Üç ÇÕ Üéð¶àð ๼àé éÅñ çà ñ¾Ö ð¹ê¶ çÅ
é¹ÕÃÅé Ô¯ Ç×ÁÅÍ
ôÔÆç êzåÅê ÇÃ§Ø çÆ ïÅç ÓÚ ÃîÅ×î AB 鱧
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, H ëðòðÆ (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ)- ê¿ÜÅìÆ Ã±ì¶ çÆ ÕÅÇÂîÆ
òÅÃå¶ ôÔÆç Ô¯ä òÅñ¶ Ã: êzåÅê ÇÃ§Ø çÆ ïÅç ÇòÚ ÃñÅéÅ ÃîÅ×î AB
ëðòðÆ Ççé ô¹¾ÕðòÅð 鱧 Çê¿â ÃÅéÚ¾Õ Ü¯Ç×ÁÅäÅ Ç÷ñ·Å Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ÇòÖ¶
Ô¯ ÇðÔÅ þÍ ÇÂà Ãì§èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ» Ç×ÁÅéÆ Ô÷ÅðÅ ÇÃ§Ø íÆÖ¯òÅñ
òÅÇñÁ» é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ ôÔÆç êzåÅê ÇÃ§Ø çÆ ïÅç ÇòÚ AA ëðòðÆ é±§ Çê¿â
Çñà» ÇòÖ¶ ôÅî 鱧 G 寺 A@ òܶ å¾Õ çÆòÅé Ãܶ×ÅÍ AB ëðòðÆ é±§
Çê¿â ÃÅéÚ¾Õ Ü¯Ç×ÁÅäÅ ÇòÖ¶ Ãò¶ð¶ ÃzÆ ÁÖ¿â êÅá ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ í¯×
À¹êð§å Ö¹¾ñ·¶ çÆòÅé ÃÜŶ ÜÅä׶ ÇÜà ÇòÚ ê¿æ ç¶ îÔÅé ðÅ×Æ, ãÅâÆ
Áå¶ ÕòÆôð Áå¶ Ã§å îÔ»ê¹ðô êÔ¹§Úä׶Í
ê³ÜÅì çÅ Ôð¶Õ òð× ÃðÕÅð çÆÁ» éÆåÆÁ» 寺 ç¹ÖÆ-Ç×ñÜÆÁ»
à»âÅ À¹óî¹ó, H ëðòðÆ (Õñ¯àÆ)- î½ÜÈçÅ ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ×áì¿èé ÃðÕÅð
Ú¯ä» ç½ðÅé ñ¯Õ» éÅñ ÕÆå¶ òÅÁÇçÁ» ù êÈðÅ éÔÄ Õð ÃÕÆ Áå¶ Á¾Ü ê³ÜÅì
çÅ Ôð¶Õ òð× ÃðÕÅð çÆÁ» éÆåÆÁ» 寺 ç¹¾ÖÆ þÍ ÇÂé·» ÇòÚÅð» çÅ
êÌ×àÅòÅ ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ Ã¿×å ÇÃ¿Ø Ç×ñÜÆÁ» é¶ ìñÅÕ Õ»×ðÃ ç¶ çøåð
à»âÅ ÇòÖ¶ ê¾åðÕÅð» éÅñ ×¾ñìÅå ç½ðÅé ÕÆåÅÍ Ç×ñÜÆÁ» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Á¾Ü
ܯ òÆ ÃÈì¶ ÇòÚ ÇòÕÅà çÆ ñÇÔð Ú¾ñ ðÔÆ þ À¹Ô Õ¶ºçð ç¹ÁÅðÅ Çç¾å¶ ÜÅ
ðÔ¶ ë¿â» éÅñ Ô¯ ðÔÆ þÍ ÇÂà î½Õ¶ À¹Ôé» éÅñ ÇÃàÆ Õ»×ðÃ ç¶ êÌèÅé
Ç´ôé ñÅñ òËç, ç¶ÃðÅÜ â¯×ðÅ, ðÇò¿çð êÅñ ÇÃ¿Ø ×¯ðÅ, îÅÃàð ñôîä
ÇÿØ, Ü×ÜÆòé ܾ×Æ, ðÇÜ¿çð ÃÔ¯åÅ, ÁÇéñ Çê³ÕÅ, ×¹ðî¹¾Ö ÇÿØ, ðäèÆð
ÇÿØ, ê̶î ÃËäÆ, ×¹ðöòÕ îÅðôñ ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
ì×Ëð ç閭 ÇòÁÅÔ ÕðòÅÀ¹äÅ Ãí 寺 ò¾âÅ çÅé-çÅåÅ
à»âÅ À¹óî¹ó, H ëðòðÆ (ÃËäÆ)- ñ¯Õ íñÅÂÆ êÅðàÆ ç¶ Õ½îÆ Üæ¶ì¿çÕ
ÃÕ¾åð Ã: ÇêÌæÆêÅñ ÇÃ¿Ø çÅåÅ é¶ ÇÂÕ êÌËÃ í¶ºà ç½ðÅé ÇÕÔÅ ÇÕ
ê³ÜÅìÆ ÃîÅÜ ÇòÚ çÅä Õðé ù îÔÅé Õðå¾ò î¿ÇéÁÅ Ü»çÅ þ ÇÜà Óå¶
Ú¾ñÇçÁ» ñ¯Õ íñÅÂÆ êÅðàÆ é¶ Çìé» çÅÜ ç閭 ÇòÁÅÔ ÕðòÅÀ¹ä òð׶ ÕÅðÜ
ù çÅé ÃÈÚÆ ÇòÚ ôÅÇîñ ÕðÕ¶ I ëðòðÆ å¯º ô̯îäÆ ÕòÆôð Ãòð×òÅÃÆ
ÕðéËñ ÇÃ¿Ø êÅðà çÆ ìðÃÆ î½Õ¶ Çê³â ðÅîÈòÅñÅ (î¯×Å) 寺 ê̶ðéÅ
î¹ÇÔ¿î ô¹ðÈ Õðé çŠܯ êÌÃåÅÇòÕ øËÃñÅ ÇñÁÅ þ À¹ÃçÅ ê³ÜÅìÆ ÃîÅÜ ç¶
ñ¯Õ» é¶ íðêÈð ÃòÅ×å ÕÆåÅ þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ñ¯Õ íñÅÂÆ êÅðàÆ ç¶ ÇÂÃ
ÇÂÇåÔÅÇÃÕ øËÃñ¶ éÅñ ê³ÜÅì ç¶ ñ¯Õ» çÆ íÅÂÆÚÅðÕ Ã»Þ Ô¯ð òè¶ð¶
îÜìÈå Ô¯ò¶×ÆÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ B@ ëðòðÆ ù à»âÅ ÇòÖ¶ Ô¯ ðÔÆ ÇÃÁÅÃÆ
ÕÅéëð¿Ã î½Õ¶ ÔñÕ¶ ç¶ Ö»ç¶ êÆºç¶ êÇðòÅð» ç¶ A@@ é½ÜòÅé Çìé» çÅÜ
ç閭 ÇòÁÅÔ ÕðòÅÀ¹ä ç¶ êÌä ê¾åð íðé×¶Í ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» éÅñ êÅðàÆ
ÁÅ×È ×¹ðî¶ñ ÇÃ¿Ø èÅñÆòÅñ, ÔðÇò¿çð ÇÃ¿Ø í¾àÆ, Õ¶òñ ÇÃ¿Ø ÕîÅñê¹ð,
ÃåéÅî ÇÃ¿Ø î¯Ô» ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ
Õ¶ºçðÆ Ö¶åÆ î¿åðÆ çÅ ê¹åñÅ ëÈÇÕÁÅ ÜÅò¶×Å
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, H ëðòðÆ (ÔðêÌÆå Õ½ð)- ñ¯Õ Üé ôÕåÆ êÅðàÆ Áå¶ Üé ôÕåÆ
î÷çÈð ÃíÅ òñ¯º îÇÔ¿×ÅÂÆ ç¶ Çòð¯è ÇòÚ A@ ëðòðÆ ù ç¹êÇÔð AB òܶ
ôÔÆç ÀÈèî ÇÃ¿Ø êÅðÕ ÇòÚ Õ¶ºçðÆ Ö¶åÆ î¿åðÆ çÅ ê¹åñÅ ëÈÇÕÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ
ÇÂÔ ÜÅäÕÅðÆ Çç¿ÇçÁ» ñ¯Õ Üé ôÕåÆ êÅðàÆ ç¶ ÃÈìÅ êÌèÅé ÇÕðéÜÆå ÇÿØ
×ÇÔðÆ Áå¶ Üé ôÕåÆ î÷çÈð ÃíÅ ç¶ ÃÈìÅ êÌèÅé ì¯Ôó ÇÃ¿Ø ØÅðÈ é¶ Á¾Ü
ÇÂ¾æ¶ ÜÅðÆ ÇÂÕ ÇìÁÅé ðÅÔÄ Çç¾åÆÍ
ÁÇèÁÅêÕ ÁÅ×ÈÁ» ò¼ñ¯º ÕêÈðæñÅ ØàéÅ çÆ ÇéÖ¶èÆ
×ó·ô¿Õð, H ëðòðÆ (èÅñÆòÅñ)- âËî¯Õð¶Çàò àÆÚð ëð¿à Áå¶ ÂÆ.àÆ.àÆ
ïÈéÆÁé ç¶ ÁÅ×ÈÁ» é¶ Ã»Þ¶ å½ð å¶ ÕêÈðæñÅ ÇòÖ¶ ÁÅêäÆÁ» î¿×» ñÂÆ ñó·
ðÔ¶ ÁÇèÁÅêÕ» éÅñ ê¹Çñà òñ¯º ÕÆå¶ ÇòòÔÅð Áå¶ ÁÇèÁÅêÕ» çÆÁ» î¿×»
ñÂÆ ÃðÕÅð òñ¯º Õ¯ÂÆ ×¾ñìÅå éÅ Õðé çÆ ÃÖå ôìç» ÇòÚ ÇéÖ¶èÆ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ
âËî¯Õð¶Çàò àÆÚð ëð¿à ç¶ ÃÈìÅ Õî¶àÆ î˺ìð î¹Õ¶ô Õ¹îÅð, éð¶ô
Õ¹îÅð, ÃåéÅî ÇÃ¿Ø Áå¶ ÂÆ.àÆ.àÆ ïÈéÆÁé ç¶ ÁÅ×È ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø æ»çÆ,
êðçÆê ÇÃ¿Ø ÁîðÜÆå ÇÿØ, Ô¿Ã ðÅÜ ì¯óÅ, îÅÃàð ìñò¿å, îÅÃàð Áô¯Õ
Õ¹îÅð å¶ ðÅÜ Õ¹îÅð é¶ ÃðÕÅð ç¶ ÁÇèÁÅêÕ Çòð¯èÆ ðò¾Âƶ êÌåÆ ÃÖå
ð¯Ã ÜåÅÇÂÁÅÍ
èÅðÇîÕ ÃîÅ×î ÕðòÅÇÂÁÅ
×ó·çÆòÅñÅ, H ëðòðÆ (Ú¾×ð)- ôÔÆç ìÅìÅ çÆê ÇÃ§Ø Ãê¯ðàà Á˺â òËñë¶Áð
Õñ¾ì ÖÅéê¹ð ò¾ñ¯º Çê¿â çÆÁ» Ãî±Ô ç×å» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ Á¾Ü
×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇÃ§Ø ÃíÅ ÖÅéê¹ð ÇòÖ¶ ôÔÆç ìÅìÅ çÆê ÇÃ§Ø ÜÆ ç¶ Üéî ÇçòÃ
鱧 ÃîðÇêå Çòô¶ô èÅðÇîÕ ÃîÅ×î ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà ÃîÅ×î ÇòÚ ìÅìÅ
ÔðÚðé ÇÃ§Ø ÖÅñÃÅ ðîçÅÃê¹ð òÅÇñÁ» é¶ À¹Ú¶Ú¶ å½ð Óå¶ ÔÅ÷ðÆ íðÆ ÇÜé·»
鱧 Õñ¾ì Áå¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ç¶ êzì§èÕ» ò¾ñ¯º ÇÃð¯êÅú ç¶ Õ¶
ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ï±æ ÁÕÅñÆ ÁÅ×± îéÜÆå ÇÃ§Ø ÖÅéê¹ð,
êðÇî§çð ÇçØ, Õ¹ñÇò§çð ÇçØ, ǧçðêzÆå ÇçØ, êzíܯå ÇÃ§Ø ÇéîÅäÅ,
ÃðìÜÆå ÇçØ, Á§ÇîzåêÅñ ÇçØ, ÕËê: ÁòåÅð ÇçØ, úºÕÅð ÇçØ,
ìñÇܧçð ÇçØ, Úåð ÇçØ, êz¶î ÇçØ, ÁòåÅð ÇÃ§Ø ã¾à, ù¾ÚÅ ÇçØ,
ÇÃòåÅð ÇçØ, ×ðçÅòð ÁòåÅð ÇçØ, ìÆìÆ ðäÜÆå Õ½ð, ðôêÅñ Õ½ð,
ÕðîÜÆå Õ½ð, Õ¹ñòÆð Õ½ð, íÅÂÆ ÔðêÅñ ÇÃ§Ø ÁÅÇç Ãî¶å ò¾âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ
ç×å» ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÃñÅéÅ ÜÅ×ðä I ù ô¯íÅ ïÅåðÅ AA ù
Ú¾ì¶òÅñ, H ëðòðÆ (ÃÖÆÁÅ)- îÔ»ç¶ò î§çð êzì§èÕ Õî¶àÆ ìÃÆ Õñ»
(ìá¹¾ñÅ) òñ¯º êzÅÚÆé Çþè î§çð ìÃÆ Õñ» (ìá¹¾ñÅ) ÇòÖ¶ ÃñÅéÅ ÜÅ×ðä
Áå¶ ô¯íÅ ïÅåðÅ Õ¾ãÆ ÜÅ ðÔÆ þ, ÇÜÔóÆ ÇÕ AA ëðòðÆ Ççé òÆðòÅð ù
Çê¿â ìá¹¾ñÅ, ìÃÆ Õñ», ÇÜÁÅä, Çôò î§çð Ú¾ì¶òÅñ, ìÜðÅòð ÁÅÇç 寺
Ô¹§çÆ Ô¯ÂÆ êðå¶×ÆÍ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ» Õî¶àÆ ç¶ êzèÅé ÃzÆ Ç§çðÜÆå
é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ I ëðòÆ Ççé î§×ñòÅð ù ÜÅ×ðä ÇòÚ êzÇþè ÕñÅÕÅð ðäÜÆå
ðÅäÅ Áå¶ Çì¾à± ÜîÅñ ÔÅÜðÆÁ» íðé׶Í
ÇìÜñÆ ÕðîÚÅðÆÁ» ò¾ñ¯º ÔóåÅñ A@ 鱧
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, H
ëðòðÆ (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ)- ǧêñÅÂÆ÷ ܹÁÅǧà ë¯ðî ê¿ÜÅì ðÅÜ
ÇìÜñÆ ì¯ðâ ç¶ Ã¾ç¶ Óå¶ Ô¹ÇôÁÅðê¹ð ÃðÕñ ÁØÆé êËºç¶ ÃÅð¶ çëåð»
Á¾×¶ ÇìÜñÆ ì¯ðâ çÆ îËé¶Üî˺à ç¶ ÇÖñÅë ð¯Ã ðËñÆÁ» ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ»Í
ÃðÕñ òðÇÕ§× Õî¶àÆ çÆ îÆÇà§× À¹êð§å ÃÅæÆ êzò¶ô Õ¹îÅð é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
ê¿ÜÅì ðÅÜ ÇìÜñÆ ì¯ðâ ç¶ î¹ñÅ÷î ÁÅêäÆÁ» î§×» çÆ êzÅêåÆ ñÂÆ Áå¶
Áéì¯âÇ¦× ÇÖñÅë A@ ëðòðÆ é±§ ÇÂÕ ð¯÷Å ÔóåÅñ Õðé׶ Í ÇÂà î½Õ¶ ñìÅ
Çò¾å ÃÕ¾åð ÃÅæÆ ÃåÆô Ú§ç, ÃÅæÆ ÜËñ ÇçØ, ç¶ò ç¾å, ÔÇð ׯêÅñ,
×¹ðîÆå ÇçØ, Ö¹ôÆ ðÅî, Çôò ÇçØ, Ü×åÅð ÇçØ, ÜÃòÆð êáÅéÆÁÅ, Û¾ÜÅ
ÇÃ§Ø ÁÅÇç òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
îÇÔ¿×ÅÂÆ ñÂÆ Õ¶ºçð ÃðÕÅð çÆ ÁÅñ¯ÚéÅ
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð H ëðòðÆ (ÔðêÌÆå Õ½ð)-ÁÅñ Ç¿âÆÁÅ ô̯îäÆ î¿Ççð êÌì¿èÕ
Õî¶àÆ çÆ ÇÂÕ îÆÇà¿× Õî¶àÆ ç¶ ÃÈìÅ êÌèÅé ôÅÖÅ ì¾×Å çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á
Ô¯ÂÆ ÇÜà ÇòÚ Õ¶ºçð çÆ ïÈ.êÆ.¶ ÃðÕÅð òñ¯º ÜðÈðÆ òÃå» çÆÁ» ÕÆîå»
ÇòÚ ÕÆå¶ òÅè¶ çÆ ÕóÆ Çé¿çÅ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÃÌÆ ì¾×Å é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ êËàð¯ñ
Áå¶ âÆ÷ñ çÆÁ» ÕÆîå» ÇòÚ òÅè¶ éÅñ Ø𶬠òð寺 çÆÁ» ÚÆ÷» çÆÁ» ÕÆîå»
Ô¯ð òè ÜÅä×ÆÁ»Í îÆÇà¿× ÇòÚ èðîêÅñ ïéÆ, Çòé¶ À¹¾êñ, ùÖç¶ò ñÅñ
òðîÅ, Çéðîñ Õ¹îÅð òðîÅ, ÃÌÆîåÆ ÁÅôÅ áÅÕ¹ð, ÁÇéñ ×¹êåÅ, ðòÆ «æðÅ,
éÇð¿çð ì¾×Å, ìñòÆð òðîÅ, Çòé¯ç Ú¾ãÅ ÁÅÇç ôÅÇîñ ÃéÍ
á§âñ é¶ ÇàÀ±ìò˵ñ çÅ À¹çØÅàé ÕÆåÅ
Ô¹ÇôÁÅðê¹ð, H ëðòðÆ (ìñÇܧçð êÅñ ÇçØ, ÔðÇò¿çð ÇÃ³Ø ì¿×Å)-î¹¾Ö
êÅðñÆîÅéÆ ÃÕ¾åð Ö¶åÆìÅóÆ Ã: ïÔé ÇÃ§Ø á§âñ é¶ Á¾Ü ×ó·ô§Õð ç¶
Çê¿â ê¾çÆ Ö¹ôÆ ÇòÖ¶ éÅìÅðâ -AB ÃÕÆî ÁèÆé Üñ ÃêñÅÂÆ å¶ ÃËéÆà¶ôé
ÇòíÅ× ê¿ÜÅì ò¾ñ¯º B@. AI ñ¾Ö ð¹ê¶ çÆ ñÅ×å éÅñ ìä¶ ÇàÀ±ìòËñ çÅ
À¹çØÅàé ÕÆåÅÍ ÇÂà À¹êð§å À¹é·» Çê¿â ç¶ ÃðÕÅðÆ Çîâñ ÃÕ±ñ Áê×ð¶â
Õðé À¹êð§å éòƺ ÇÂîÅðå ìäÅÀ¹ä Áå¶ ê¿ÚÅÇÂå Øð çÅ éÆºÔ ê¾æð òÆ
ð¾ÇÖÁÅÍ Ã: ïÔé ÇÃ§Ø á§âñ é¶ ÇºÂà î½Õ¶ å¶ ò¾Ö-ò¾Ö ê¿ÚÅÇÂå» é±§
B@ ñ¾Ö GE ÔÜÅð ð¹ê¶ ç¶ ÚËÕ ò¾Ö-ò¾Ö ÇòÕÅà ÕÅðÜ» ñÂÆ ò§â¶Í ÃzzÆ
îÇÔ§çð êÅñ îÅé íÅÜêÅ ÁÅ×± ÇÂà î½Õ¶ å¶ À¹é·» éÅñ ÃéÍ ÇÂà î½Õ¶ å¶
ÁÅï¯ÇÜå ÃîÅ×î 鱧 çì¯èé ÕðÇçÁ» î¹¾Ö êÅðñÆîÅéÆ ÃÕ¾åð Ö¶åÆìÅóÆ Ã:
ïÔé ÇÃ§Ø á§âñ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂà Çê§â çÅ êÅäÆ êÆä ï¯× éÅ Ô¯ä ÕÅðé
Çê¿â òÅÃÆÁ» 鱧 êÆä òÅñ¶ êÅäÆ çÆ ìÔ¹å î¹ôÇÕñ ê¶ô ÁÅ ðÔÆ ÃÆ Í ÇÂÃ
ñÂÆ ÇÂé·» ò¾ñ¯º êÆä òÅñ¶ êÅäÆ çÆ î§× 鱧 ç¶Öç¶ Ô¯Â¶, ÇÂà Çê¿â
Çò¾Ú òÅàð ÃêñÅÂÆ ÃÕÆî ô¹ð± ÕÆåÆ ×ÂÆ þÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ Ãz: á§âñ é¶
ñ¯Õ» çÆÁ» î¹ôÇÕñ» ùäÆÁ» Áå¶ À¹é·» î¹ôÇÕñ» ç¶ Ô¾ñ ñÂÆ ÇòôòÅô
ç¹ÁÅÇÂÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ å¶ î¹¾Ö Ö¶åÆìÅóÆ ÁøÃð âÅ çÇò§çð ÇçØ, Üñ
ÃêñÅÂÆ å¶ ÃËéÆà¶ôé ÇòíÅ× ç¶ ÁËÃ. âÆ. ú .ÁÇéñ Õ¹îÅð, ÁòåÅð ÇçØ,
¶. ÂÆ. ùÖç¶ò ÇçØ, ܶ. ÂÆ. êzÕÅô Ú§çð, ܶ. ÂÆ. ðÅîÜÆå ÇçØ, ¶.
êÆ. ÁÅð. ú. ùÇð§çð Õ½ð, ê¿ÚÅÇÂå ÃÕ¾åð ×¹ñôé ðŶ, ê¿ÚÅÇÂå ÃÕ¾åð
ñÇÔ§ìð ðŶ, á¶Õ¶çÅð ìñÇܧçð ÇçØ, ðÇòçð ÇÃ§Ø á§âñ, Ãðê¿Ú
ðÅòñÇê¿âÆ éÇð§çð Õ½ð, Ãðê¿Ú âÅéÃÆòÅñ ñÖìÆð ÇÃ§Ø ðÅäÅ, Ãðê¿Ú
é±ðê¹ð ܾ໠ÜðéËñ ÇçØ, ܯåÆ ìÅñÅ ê¿Ú, ÕðéËñ ÇÃ§Ø ê§Ú, ìñìÆð
ÇÃ§Ø é§ìðçÅð, ìÔÅçð ÇçØ, ÜÃìÆð ÇÃ§Ø ê¿Ú, éÃÆì ÇçØ, ÁÅôÅ ðÅäÆ
ÃÅìÕÅ î˺ìð ê¿ÚÅÇÂå, Ãðê¿Ú êðîÜÆå ÇÃ§Ø ê˺Ãð», ñðî ÇÃ§Ø ê¾çÆ
Ö¹ôÆ, ÃåêÅñ î§ÜÅðÆ, ÁòåÅð ÇÃ§Ø Çì§Ü¯, ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ê¿Ú Ãðê¿Ú Áå¶
Ô¯ð êåò§å¶ ÔÅ÷ð ÃéÍ Çê¿â ç¶ Ãðê¿Ú ðÅÜ Õ¹îÅð ðÅäÅ é¶ î¹¾Ö îÇÔîÅé
Áå¶ ÁŶ ԯ¶ Ô¯ð îÇÔîÅé» é±§ ÜÆ ÁÅÇÂÁÅ ÇÕÔÅ Áå¶ Çê¿â Çò¾Ú ÇàÀ±ìòËñ
ñ×ÅÀ¹ä å¶ Ãz: á§âñ çÅ è§éòÅç ÕÆåÅÍ
ÃðÕÅð ÇþÇÖÁÅ ç¶ ÇîÁÅð 鱧 À°µÚÅ ü¾Õä ñÂÆ ïåéôÆñ-ìÆìÆ Ü¯ô
Á¾âÅ Ãð», H ëðòðÆ (ÔðÇܧçð ÇÃ§Ø îÃÆåÆ)- Ã±ì¶ çÆ ×áì§èé ÃðÕÅð
ÇþÇÖÁÅ ç¶ ÇîÁÅð 鱧 À¹ÚÅ ü¾Õä ñÂÆ ïåéôÆñ þ Áå¶ ê¶ºâ± Ö¶åð ç¶
ì¾ÇÚÁ» 鱧 éò¶º ï¹¾× ç¶ ÔÅäÆ ìäÅÀ¹ä ñÂÆ Çòô¶ô À¹êðÅñ¶ ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶
Ôé ÇÂé·» ÇòÚÅð» çÅ êz×àÅòÅ ìÆìÆ îÇÔ§çð Õ½ð ܯô î¹¾Ö êÅðñÆîÅéÆ
ÃÕ¾åð é¶ Çê¿â ì˺ڻ Ö¹ðç ÇòÖ¶ ÇÂÕ¾á 鱧 çì¯èé ÕðÇçÁ» ÕÆåÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ À¹é·» ìäé òÅñ¶ ÃðÕÅðÆ Çîâñ ÃÕ±ñ çÅ éÆºÔ ê¾æð ð¾ÇÖÁÅ Áå¶ ÇÂÃ
ÃÕ±ñ çÆ ÇÂîÅðå ñÂÆ ìÆìÆ îÇÔ§çð Õ½ð ܯô Ô¹ä å¾Õ I ñ¾Ö ð¹ê¶ çÆ ×z»à
ç¶ ü¾Õ¶ ÔéÍ ÇÂà î½Õ¶ ìÆ.êÆ.ú. í±§×Å Õ¹ñÇò§çð Õ½ð, Ãðê¿Ú ÃðìÜÆå
ÇçØ, ÕËé¶âÆÁé ÇÂÕìÅñ ÇçØ, ê¿Ú Ç×ÁÅé ÇçØ, ê¿Ú ÁÅôÅ ðÅäÆ, çñòÆð
ÇÃ§Ø Çì¾ñ±, Ç÷ñ·Å Õ¹ÁÅðâÆé¶àð Áé±ê ÇçØ, ðäÜÆå ÇÃ§Ø ÕÅÔñ¯º,
çå¯Ö ÇçØ, Ã˺àð êzèÅé ùÇð§çð ÇçØ, Õ¹ñòÆð ÇÃ§Ø Ü¯óÅ, ðŶ
ÇçØ, é§ìðçÅð î¯Ôä ÇçØ, îéçÆê ÇçØ, ×¹ðçÆê ÇÃ§Ø ì¾ì±, ÕðîÜÆå
ÇçØ, í¹Çê¿çð ÇçØ, ùðÜÆå ÇçØ, çÇò§çð ÇçØ, åðñ¯Õ ÇçØ, ð±ê
ñÅñ, åðñ¯Úé ÇçØ, ÜÃò§å ÇçØ, îËâî ùîé, ð¶é±§ ìÅñÅ , îéÜÆå Õ½ð
å¶ Ô¯ð êåò§å¶ þÜä î½Ü±ç ÃéÍ
ÖÅñÃÅ ÕÅñÜ ç¶ éÅé àÆÇÚ¿× ÃàÅë é¶ Çç¾åÅ ð¯Ã èðéÅ
×ó·ô¿Õð, H ëðòðÆ (èÅñÆòÅñ)- ê³ÜÅì å¶ Ú¿âÆ×ó· ×½ðÇî¿à ¶Çââ ÕÅñÜ
éÅé àÆÇÚ¿× Ç¿êñÅÂÆ÷ ïÈéÆÁé ç¶ Ã¾ç¶ å¶ Á¾Ü ÇÂ毺 ç¶ ì¾ìð ÁÕÅñÆ
îËî¯ðÆÁñ ÖÅñÃÅ ÕÅñÜ çÆ éÅé àÆÇÚ¿× ïÈéÆÁé òñ¯º êÌèÅé Ã: ×¹ðç¶ò
ÇÃ¿Ø çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á ÃðÕÅñ òñ¯º Ã¯è¶ Ô¯Â¶ ê¶ ÃÕ¶ñ éÅ ç¶ä ç¶ ð¯Ã
òܯº ÕÅñÜ ÇòÖ¶ ð¯Ã èðéÅ Çç¾åÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Ãì¿èé ÕðÇçÁ»
ì¹ñÅÇðÁ» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê³ÜÅì ÃðÕÅð òñ¯º éÅé àÆÇÚ¿× ù Ã¯è¶ Ô¯Â¶ ÃÕ¶ñ
ç¶ä Ãì¿èÆ Õ¯ÂÆ ÕÅðòÅÂÆ éÔƺ ÕÆåÆ ×ÂÆ ÇÜà ÕÅðé éÅé àÆÇÚ¿× î¹ñÅ÷î»
ÇòÚ íÅðÆ ð¯Ã êÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ ÁÅ×ÈÁ» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ê³ÜÅì ÃðÕÅð éÅñ
ÇÂà Ãì¿èÆ ×ñ¾ìÅå Õðé å¶ òÆ ÃðÕÅð òñ¯º Õ¯ÂÆ ëËÃñÅ éÔƺ ÇñÁÅ Ç×ÁÅÍ
ïÈéÆÁé ç¶ ÃÕ¾åð ôÌÆ åðöî ñÅñ é¶ Ú¶åÅòéÆ Çç¾åÆ ÇÕ Á×ð ÃðÕÅð é¶
éÅé àÆÇÚ¿× ÃàÅø çÆÁ» î¿×» ò¾ñ ÇèÁÅé éÅ Çç¾åÅ å» ïÈéÆÁé òñ¯º
ÿØðô Ô¯ð å¶÷ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ð¯Ã èðé¶ ç½ðÅé êÌèÅé Ã: ×¹ðç¶ò ÇÿØ,
ÃÕ¾åð ÃÌÆ åðöî ñÅñ, ùêðâ˺à êðÇî¿çð ÇÃ¿Ø é¶ ÇòÚÅð û޶ ÕÆå¶Í
ÇÂà î½Õ¶ ìÈÞÅ ÇÿØ, ×¹Çð¿çð ÜÆå ÇÿØ, îéÜÆå ÇÿØ, ÚðéÜÆå ÇÿØ,
ÔðíÜé ÇÿØ, îÇÔ¿çð êÅñ, Çé¾ÕÈ ðÅî ÁÅÇç ïÈéÆÁé ç¶ î˺ìð ÔÅ÷ð ÃéÍ
ÇÂö åð·» âÆ.àÆ.ÁËë ÁÅ×ÈÁ» òñ¯º ÔîÅÇÂå: âËî¯Õð¶Çàò àÆÚð ëð¿à Ãà¶à
Õî¶àÆ î˺ìð îÅÃàð î¹Õ¶ô Õ¹îÅð, éð¶ô Õ¹îÅð, ÃåéÅî ÇÿØ, ðÅÜ Õ¹îÅð
Áå¶ ÂÆ.àÆ.àÆ ïÈéÆÁé ç¶ ÁÅ×È ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø í¿îÆÁÅ å¶ êÌçÆê ÇÃ¿Ø òñ¯º
òÆ éÅé àÆÇÚ¿× ÃàÅø çÆ î¿×» ñÂÆ ïÈéÆÁé çÆ ÔîÅÇÂå ÕÆåÆ ×ÂÆÍ
ÁËÕà ÇòÚ Ã¯è ç¶ ìÅòÜÈç ê³ÜÅìÆ çëåð» ÇòÚ ñÅ×È éÔƺ Ô¯ÂÆ-ñÅñÆ ìÅòÅ
à»âÅ À¹óî¹ó, H ëðòðÆ (×¹ðÅÇÂÁÅ)-ìÅçñ ÃðÕÅð ò¾ñ¯º ê³ÜÅì ÇòÚ
ê³ÜÅìÆ íÅôÅ ù ÃðÕÅðÆ íÅôÅ òܯº îÅéåÅ ç¶ä ç¶ çÅÁò¶ ë¯Õ¶ Çþè Ô¯
ðÔ¶ ÔéÍ ÇÂÔ ×¾ñ êÌòÅÃÆ íÅðåÆ ìÅòÅ ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ñÅñÆ Áå¶ êÌèÅé
ÇÃ¾Ö ÕñÚðñ ùÃÅÇÂàÆ ÇéÀÈïÅðÕ (ÁîðÆÕÅ) é¶ Á¾Ü ÇÂæ¶ ê¾åðÕÅð» éÅñ
×¾ñìÅå ÕðÇçÁ» ÁÅÖÆÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ íÅò¶º ÇÕ ê³ÜÅì ÃðÕÅð é¶ íÅôÅ
ÁËÕà ÇòÚ Ã¯è ÕðÕ¶ ê³ÜÅìÆ ù ðÅÜ íÅôÅ çÅ çðÜÅ ç¶ Õ¶ ð¾ÇÖÁÅ þ, êð
ÇÂÃç¶ ìÅòÜÈç òÆ ÃðÕÅð çÆ ÕðéÆ Áå¶ ÕæéÆ ÇòÚ ìÔ¹å ëðÕ Ççà ÇðÔÅ þ
ÇÕÀ¹ºÇÕ Áܶ òÆ ÇÂ毺 ç¶ ÃðÕÅðÆ çëåð» Áå¶ ÁçÅñå» çÅ ìÔ¹å ÃÅðÅ
Õ¿îÕÅð Á¿×ð¶ÜÆ íÅôÅ ÇòÚ ÔÆ Ô¯ ÇðÔÅ þ ܯ ÇÕ ìóÅ î¿çíÅ×Å þÍ Ã:
ñÅñÆ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Ã¾å Ãçð¯ êÅð Çòç¶ÃÆ èðåÆ Óå¶ ðÇÔ Õ¶ òÆ ñ¯Õ
î» ì¯ñÆ ê³ÜÅìÆ çÅ êÈðÅ ÃÇåÕÅð Õð ðÔ¶ Ôé Áå¶ ê³ÜÅìÆ íÅôÅ çÆ
êÌë¹¾ñåÅ ñÂÆ Üç¯ ÜÇÔç Õð ðÔ¶ ÔéÍ ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» éÅñ ìÅòÅ ÔðíÜé
ÇÃ¿Ø í¾ÜÆ Ç÷ñ·Å îÆå êÌèÅé Õ»×ðÃ, çÇò¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø ÕËé¶âÅ, ùíÅÃ
Ú¿çð Ö¿éÅ Áå¶ ðÛêÅñ ÇÃ¿Ø ïÈ. ÁËÃ. ¶. ÔÅ÷ð ÃéÍ
¶â÷ çÃÅð ï¹¾è çÆ åìÅÔÆ å¯º òÆ ÇíÁÅéÕ- âÅ: ì˺Ã
×ó·çÆòÅñÅ, H ëðòðÆ (Ú¾×ð)- ¶â÷ Áå¶ éÇôÁ» ç¶ îÅð± êzíÅò 寺
é½ÜòÅé òð× é±§ ÜÅ×ð±Õ Õðé ñÂÆ ðËâ ðÆìé Õñ¾ì ò¾ñ¯º ÕðòŶ ׶ Çòô¶ô
ÃîÅ×î ç½ðÅé âÅ. ìËºÃ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÁÅÀ¹ä òÅñ¶ Ã ÇòÚ Ã§ÃÅð ï¹¾è»
çÆ åìÅÔÆ å¯º ¶éÅ âð éÔƺ Ô¯ò¶×Å ÇܧéÅ âð ¶â÷ òð×Æ ÇíÁÅéÕ
ÇìîÅðÆ å¯º þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ìó¶ ôðî çÆ ×¾ñ þ ÇÕ ×¹ð±Á» êÆð» çÆ
òð¯ÃÅÂÆ ê¿ÜÅì çÆ èðåÆ Óå¶ òÆ Â¶â÷ , éô¶ Áå¶ íð±ä Ô¾ÇåÁÅ òð×ÆÁ»
ÃîÅÇÜÕ Õ¹ðÆåÆÁ» íÅð± ÔéÍ ÇÂà î½Õ¶ âÅ. ìËºÃ é¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» 寺
êzÇåÇ×ÁÅ ñÂÆ ÇÕ À¹Ô íÇò¾Ö ÇòÚ À¹Õå ì¹ðÅÂÆÁ» Çòð¹¾è ñóé×¶Í ÇÂÃ
î½Õ¶ ÕÅñÜ ç¶ Çêz§. ÃåÇò§çð ÇÃ§Ø Çã¾ñ¯º é¶ âÅ. ì˺à Áå¶ À¹Õå Õñ¾ì
ò¾ñ¯º ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ ÁÇÜÔ¶ ÕÅðÜ çÆ íðê±ð ôñÅØÅ ÕÆåÆ Áå¶ À¹é·» 鱧
ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
ë¹¾àìÅñ à±ðéÅî˺à ô¹ð±
îÅÇÔñê¹ð, H ëðòðÆ (Á×éÆÔ¯åðÆ)- ìñÅÕ îÅÇÔñê¹ð ç¶ Çê¿â ìÅóÆÁ» Ö¹ðç
ÇòÖ¶ ÃÇå×¹ð± ÃzÆ ×¹ð± ðÇòçÅà îÔÅðÅÜ é±§ ÃîðÇêå ÃñÅéÅ ë¹¾àìÅñ à±ðéÅî˺à
Á¾Ü ô¹ð± Ô¯ Ç×ÁÅÍ çÃî¶ô Ãê¯ðàà Õñ¾ì ò¾ñ¯º ×zÅî ê¿ÚÅÇÂå Áå¶
êzòÅÃÆ íÅðåÆÁ» çÆ îçç éÅñ ÕðòŶ ÜÅ ðÔ¶ ÇÂà à±ðéÅî˺à çÅ À¹çØÅàé
êzòÅÃÆ íÅðåÆ Áå¶ Ç§âÆÁé úòðÃÆ÷ Õ»×ðÃ ç¶ êzèÅé çñÜÆå ÇÃ§Ø ÃÔ¯åÅ
é¶ ÕÆåÅÍ ÇÂà à±ðéÅî˺à ÇòÚ ÁÅà êÅÃ ç¶ Çê§â» çÆÁ» CB àÆî» ÇÔ¾ÃÅ
ñË ðÔÆÁ» ÔéÍ ÁÅêä¶ Ã§ì¯èé ÇòÚ çñÜÆå ÇÃ§Ø ÃÔ¯åÅ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ
ÇÖâÅðÆÁ» 鱧 éôÅ î¹Õå Ô¯ Õ¶ Çܾå ÔÅð çÆ êzòÅÔ ÕÆå¶ Çìé» Áé¹ôÅÃé
ÇòÚ ðÇÔ Õ¶ Ö¶âäÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ ÇÂà î½Õ¶ ԯ¶ À¹çØÅàéÆ îËÚ ÇòÚ ðÅîê¹ð
é¶ î¶ÜìÅé ìÅóÆÁ» Ö¹ðç 鱧 C-A éÅñ ÔðÅ Õ¶ Ü¶å± ô¹ð±ÁÅå ÕÆåÆÍ ÇÂÃ
à±ðéÅî˺à çÅ ëÅÇÂéñ AC ëðòðÆ é±§ Ö¶ÇâÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÜà Óå¶ ÇÂéÅî»
çÆ ò§â î¹¾Ö Ã§ÃçÆ ÃÕ¾åð ïÔä ÇÃ§Ø á§âñ Õðé×¶Í Á¾Ü ç¶ îËÚ» î½Õ¶
ÔÇܧçð ÇÃ§Ø ÃÔ¯åÅ ÕËé¶âÅ, Ü×ÜÆå ÇÃ§Ø Ü¾×Æ ÃÔ¯åŠçîåÆ î˺ìð,
ùðÜÆå ÇÃ§Ø ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú, îÇÔ§çð ÇÃ§Ø Ãðê¿Ú, î¾Öä ÇÃ§Ø Õ¯áÆ,
çå¯Ö ÇçØ, ùðÜÆå ÇçØ, ìñÇܧçð ÇçØ, ǧçðÜÆå ÇçØ, ×¹ðéÅî
ÇÃ§Ø ê¿Ú, ÇòÜË Õ¹îÅð ê¿Ú Ãî¶å íÅðÆ Ç×äåÆ ÇòÚ Ö¶â êz¶îÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
ìÅâÆ ÇìñÇâ¿× î¹ÕÅìñ¶ ÕðòŶ ׶
à»âÅ À¹óî¹ó, H ëðòðÆ (Õñ¯àÆ)- ð¯ÇÂñ þñæ Õñ¾ì òñ¯º à»âÅ ïÈéÅÂÆÇàâ
Ãê¯ðàà Õñ¾ì ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÇÂÕ ð¯÷Å ìÅâÆ ÇìñÇâ¿×
î¹ÕÅìñ¶ ÃøñåÅ êÈðòÕ Ã¿ê³é Ô¯ ×Â¶Í À¹µØ¶ Ö¶â êÌî¯àð íÅÂÆ ×¹ðÇÜ¿çð
ÇÃ¿Ø î¯ù î¹ñåÅéÆ çÆ Á×òÅÂÆ ÇòÚ Ô¯Â¶ ÇÂé·» î¹ÕÅìÇñÁ» ÇòÚ Ãð îÅðôñ
ÁËÜÈÕ¶ôé ùÃÅÇÂàÆ ç¶ êÌèÅé ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø îÅðôñ Áå¶ Á¿åððÅôàðÆ ò¶à
Çñëàð ÁòåÅð ÇÃ¿Ø åÅðÆ ÃÕðÅñÅ î¹¾Ö îÇÔîÅé ç¶ ðÈê ÇòÚ ôÅÇîñ ԯ¶Í
àÈðéÅî˺à ç½ðÅé ò¾Ö ò¾Ö Ç÷Çñ·Á» 寺 ÁŶ ìÅâÆ Çìñâð» é¶ ÁÅêä¶
Ãâ½ñ ܹÇÃÁ» çÅ ôÅéçÅð êÌçðôé ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ðÅÜé é¿çÅ î¹Õ¶ðÆÁ»,
ñÇñå êáÅéÕ¯à, ì¿àÆ ÁÔÆÁÅê¹ð Áå¶ Ü¯åÆ ×ó·çÆòÅñÅ ù òèÆÁÅ êÌçðôé
ñÂÆ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ î¹¾Ö îÇÔîÅé ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø îÅðôñ é¶ Ü¶åÈ
ÇÖâÅðÆÁ» ù ÇÂéÅî åÕÃÆî ÕÆå¶ Áå¶ Ö¶â ù êÌë¹¾Çñå Õð ðÔ¶ î¯ù
î¹ñåÅéÆ çÆ ôñÅØÅ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Çê³ÌÃÆêñ êðîÜÆå ÇÃ¿Ø Ãñ¶îê¹ð,
×¹ðöòÕ îÅðôñ, çÆêÈ î¹ñåÅéÆ, ×¹ðêÌÆå ÇÿØ, ñÖÇò¿çð ÇÿØ, êÌ×à
ÇÿØ, ܹ×ðÅÜ ÇÿØ, êÌî¯ç Õ¹îÅð, þêÆ ×¹ðÅÇÂÁÅ, çÆêÕ âËéÆ, ï¹×ðÅÜ
ÇÿØ, Õ¹ñçÆê ÇÿØ, îù ÁÔÆÁÅê¹ð, ì¿àÆ ÁÔÆÁÅê¹ð ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ |
|
|
