Üé ÃÈÚéÅ î¹ÇÔ³î Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ B@ 寺
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (ê.ê. ðÅÔƺ)-íÅðå ÃðÕÅð ç¶ ÃÈÚéÅ å¶ êÌÃÅðé
î³åðÅñ¶ çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á Ö¶åðÆ êÌÚÅð Çéðç¶ôÅñ¶ ò¼ñ¯º ñ¯Õ» çÆ íñÅÂÆ ñÂÆ
ÚñÅÂÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ» ò¼Ö-ò¼Ö ÃÕÆî» çÅ ò¼è 寺 ò¼è ëÅÇÂçÅ ñËä ñÂÆ ÇÂÕ Çòô¶ô
ÒÒÜé ÃÈÚéÅÓÓ ê̯×ðÅî åÇÔå Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ B@ îÅðÚ å¯º BD îÅðÚ å¼Õ
ê̯×ðÅî ÕðòÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂà ׼ñ çÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç¿ÇçÁ» ÃÌÆ
ÁðÇò¿çêÅñ ÇÃ¿Ø Ã¿èÈ ÁËÃ. âÆ. ÁËî. é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ÇÂà î½Õ¶ ñ×ÅÂÆ ÜÅ ðÔÆ
êÌçðôéÆ ÇòÚ Õ¶ºçð Áå¶ ðÅÜ ÃðÕÅð ç¶ ò¼Ö-ò¼Ö ÇòíÅ×» ÇòÚ ÃÈÚéÅ ÃàÅñ ñ×Å
Õ¶ ò¼è 寺 ò¼è ñ¯Õ» å¼Õ ÿç¶ô ê¹¼ÜçÅ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÃÌÆ Ã¿èÈ é¶ Á¼×¶
ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ îÅò» å¶ ì¼ÇÚÁ» çÆ ÇÃÔå êzåÆ ÜÅ×ð±ÕåÅ ñÂÆ ÇÂÕ ÔËñçÆ ì¶ìÆ
ô¯Á òÆ ÕðòÅÇÂÁÅ ÜÅò¶×ÅÍ
Á½ðå ò¼ñ¯º çÇðÁÅ ÓÚ ÛÅñ îÅð Õ¶ Ö¹çÕ°ôÆ
ðÈêé×ð, AE îÅðÚ (ÃåÆô ÜׯåÅ)-ÇòÁÅÔ¹åÅ Á½ðå é¶ çÇðÁÅ Ãå«Ü ÇòÚ ÛÅñ îÅð
Õ¶ Ö¹çÕ°ôÆ Õð ñÂÆÍ ê¹Çñà Áé°ÃÅð ÇÂÕ ÁäêÛÅåÆ ÇòÁÅÔ¹åÅ Á½ðå À°îð ñ¼×í×
E@ ÃÅñ, Õ¼ç E ë¹¼à B Ç¿Ú, ð¿× ÃÅë, ÃðÆð î¯àÅ, ÇÜÃ é¶ ÇìÃÕ°àÆ ð¿× çÆ
ò¶ñ ìÈàÆ òÅñÆ ÃñòÅð ÕîÆ÷ êÅÂÆ Ô¯ÂÆ ÃÆ, ù ÃæÅéÕ ÕËéÅñ ðËÃà ÔÅÀ±Ã ñÅ׶,
ÁËÃ. ÁËÚ. ú. ÇÃàÆ îéòÆð ÇÃ¿Ø ìÅÜòÅ çÆ Á×òÅÂÆ òÅñÆ àÆî é¶ ñ¯Õ» çÆ
ÃÔÅÇÂåÅ éÅñ Õ¼ã ÇñÁÅ Áå¶ å°ð¿å ÇÃòñ ÔÃêåÅñ í¶Ü Çç¼åÅ, ÇÜæ¶ À°Ã ù
ÇîÌåÕ ÕðÅð ç¶ Çç¼åÅ Ç×ÁÅÍ ÁËÃ. ÁËÚ. ú. çÅ ÕÇÔäÅ ÔË ÇÕ ÇÂà Á½ðå çÆ Áܶ
å¼Õ ôéÅÖå éÔƺ Ô¯ ÃÕÆÍ À°Ã ù ôéÅÖå ñÂÆ ÇÃòñ ÔÃêåÅñ ðÈêé×ð ÇòÖ¶ ð¼Ö
Çç¼åÅ Ç×ÁÅ ÔË å» ÇÕ À°Ã ç¶ òÅðà ÁÅ Õ¶ À°Ã çÅ ñÅô êÌÅêå Õð ÃÕäÍ
îðé òðå Óå¶ ìËáÆÁ» ÁÇèÁÅêÕÅò» çÆ ÔÅñå ׿íÆð
é±ðê¹ð ì¶çÆ, AE îÅðÚ (ðÅܶô Ú½èðÆ)-ì¶ð¹÷×Åð ÂÆ. àÆ. àÆ. ï±éÆÁé (Ü¿îÈ
×ð¹¼ê) ò¼ñ¯º ÁÅêäÆÁ» Ô¼ÕÆ î³×» Áå¶ ÃðÕÅð ç¶ Üìð ç¶ ÇÖñÅë îðé òðå Óå¶
ìËáÆÁ» ÁÇèÁÅêÕÅò» ÔðÜÆå Õ½ð Áå¶ îéêÌÆå Õ½ð çÅ îðé òðå ÕÌîòÅð C@ò¶º
Áå¶ BFò¶º Ççé ÇòÚ êÔ¹¿¹Ú Ú¹¼ÕÅ ÔËÍ ÇÂé·» ÁÇèÁÅêÕÅò» çÆ ÔÅñå ìÔ¹å ÔÆ
׿íÆð ìäÆ Ô¯ÂÆ ÔËÍ ÇÂÕ êÅö å» Ã: ìÅçñ çÆ é±¿Ô é¿é·Æ Û» ã½º× ðÚ Õ¶
ÁÅêäÆÁ» ÇÃÁÅÃÆ ð¯àÆÁ» Ã¶Õ ðÔÆ ÔË å¶ çÈܶ êÅö ê³ÜÅì çÆÁ» ç¯ èÆÁ»
ÇêÛñ¶ ÇÂÕ îÔÆé¶ å¯º Ç÷¿ç×Æ î½å éÅñ ñó ðÔÆÁ» Ôé å¶ À°é·» çÆ ê³ÜÅì
ÃðÕÅð ò¼ñ¯º Õ¯ÂÆ ÃÅð éÔƺ ñÂÆ ÇÂé·» ì¶ð¹÷×Åð» çÆ ÃÅð ñËä 寺 ÃðÕÅð
Õ¿éÆ ÕåðÅ ðÔÆ ÔËÍ çÈܶ êÅö ê³ÜÅì ÃðÕÅð çÅ ÇÂÕ À°µÚ ÇüÇÖÁÅ ÁÇèÕÅðÆ
ܯ ÇÕ ÁÅêäÆÁ» å°×ñÕÆ éÆåÆÁ» ÕðÕ¶ ìÔ¹å îôÔÈð ÔË, ÁÅêäÆÁ» Õ¯ÞÆÁ» ÚÅñ»
éÅñ êÌÅÇÂîðÆ ÇüÇÖÁÅ çÅ ì¶óÅ ×ðÕ Õðé Óå¶ å°ÇñÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ ÃðÕÅð ç¶
ÇÂà Üìð Áå¶ ÇüÇÖÁÅ Çòð¯èÆ éÆåÆÁ» Çòð¹¼è AH îÅðÚ é§È Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì
ÇòÖ¶ ÁðæÆ ë±Õ î¹÷ÅÔðÅ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ
ÔÅÇë÷ÅìÅç ÇòÖ¶ îÕÅé çÅ ÇòÔóÅ è¼ÇÃÁÅ
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (éÅð¿×)-Çê³â ÔÅÇë÷ÅìÅç ç¶ ÇÂÕ Øð ç¶ ê¼Õ¶ ÇòÔó¶
çÆ ÷îÆé ÕðÆì H-A@ ë¹¼à è¼Ã ÜÅä ÕÅðé Øð ÇòÚ ðÇÔ¿çÅ êÇðòÅð ÕÅëÆ
ÃÇÔÇîÁÅ é÷ð ÁÅ ÇðÔÅ ÔËÍ î½Õ¶ 寺 êÌÅêå ÜÅäÕÅðÆ Áé°ÃÅð ÇÂÔ îÕÅé ÃÆ.
àÆ. ï±. î¹ñÅ÷î ìñç¶ò ÇÃ¿Ø çÅ ÔËÍ ìñç¶ò ÇÃ¿Ø é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ Á¼Ü ìÅÁç
ç¹êÇÔð ÕðÆì C òܶ À°é·» 鱿 Øð ç¶ ÇêÛòÅó¶ ÇòÔó¶ ÇòÚ¯º ÷¯ð çÆ ÁÅòÅ÷
ÁÅÂÆ Ü篺 À°é·» ÁÅñ¶-ç¹ÁÅñ¶ ò¶ÇÖÁÅ å» À°é·» 鱿 ÇÂÕ æ» ÇòÔó¶ ÇòÚ C-D
ë¹¼à Ú½óÅ Ö¼âÅ ÇêÁÅ ò¶ÇÖÁÅ Õ¯ñ ÜÅ Õ¶ ò¶Öä å¶ à¯ÇÂÁÅ ÕðÆì H-A@ ë¹à
âÈ¿ØÅ å¶ Á³ç𯺠ÇÂé·» ÔÆ Ú½óÅ ÃÆ À°ê𯺠ÇÃðë Ǽ໠çÅ ëðô ÔÆ ÖóÅ ÃÆ
ÇÜà 鱿 ò¶Ö Õ¶ À°Ô ØìðÅ ×Â¶Í îÕÅé îÅÇñÕ é¶ ÇÂà ÿì¿èÆ ÃæÅéÕ ÁËÃ. âÆ.
ÁËî. Ã: ñÖîÆð ÇÃ¿Ø é±¿ ÃÈÇÚå ÕÆåÅ ÇÜé·» ÇÂà èðåÆ è¼Ãä ç¶ ÕÅðé» çÆ
Ü»Ú Õðé ñÂÆ ìñÅÕ çëåð ç¶ ÇÂÕ Ü¶. ÂÆ. Áå¶ îÅñ îÇÔÕîÅ ç¶ ÕðîÚÅðÆÁ» çÆ
ÇâÀ±àÆ ñ×ÅÂÆ ×ÂÆ ÔË Ü¯ ÇÂà çÆ Çðê¯ðà ç¶ä׶ À°Ã À°êð¿å ÔÆ Á×ñ¶ðÆ
ÕÅðòÅÂÆ ÁÅð¿í Ô¯ò¶×ÆÍ
ÇìÜñÆ ÕÅÇîÁ» ò¼ñ¯º ÁðæÆ ëÈÕ î¹÷ÅÔðÅ
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (Ü¿× ÇÿØ)-ÇìÜñÆ ì¯ðâ ç¶ ÕðîÚÅðÆÁ» ò¼ñ¯º
ÃæÅêå ÕÆå¶ Ã»Þ¶ ë¯ðî ò¼ñ¯º Çç¼å¶ Ã¼ç¶ Óå¶ À°ê î³âñ ÁëÃð ç¶ ×¶à Á¼×¶
ÇìÜñÆ ì¯ðâ çÆ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ç¶ ÇÖñÅë ÁðæÆ ëÈÕ î¹÷ÅÔðÅ ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ î¹ñÅ÷î» é¶ ÁÅêäÆÁ» î³×» ç¶ Ô¼Õ ÇòÚ ÷¯ðçÅð éÅÔð¶ìÅ÷Æ ÕÆåÆÍ ðËñÆ
ù ÜÃò¿å ÇÿØ, ç¶ò ÇÿØ, îÇÔ¿çðêÅñ, èðîêÅñ ÇÿØ, ×¹ðÇçÁÅñ ÇÿØ,
ìðÇÜ¿çð ê³Çâå, çñÜÆå ÇÿØ, ðÅÕ¶ô ìÅñÆ, ×¹ðçÅà ðÅî, ÜÅ×Æð ÇÃ¿Ø ÃðÕñ
Çò¼å ÃÕ¼åð ÁÅÇç ÁÅ×ÈÁ» é¶ Ã¿ì¯èé ÕÆåÅÍ î¹ñÅ÷î éÅÔð¶ îÅð Õ¶ î³× Õð ðÔ¶
Ãé ÇìÜñÆ ÁËÕà B@@C ð¼ç ÕÆåÅ ÜÅò¶, ܹÁÅÇ¿à ë¯ðî ò¼ñ¯º îËé¶Üî˺à éÅñ
ÕÆå¶ ëËÃÇñÁ» ù ǧé Çì¿é ñÅ×È ÕÆåÅ ÜÅò¶Í ÇîÌåÕ ç¶ òÅðû ù êÇÔñ ç¶
ÁèÅð Óå¶ é½ÕðÆ Çç¼åÆ ÜÅò¶Í ð¶à ÁÅë ÇÂéÕðÆî˺à C.E% Çç¼åÆ ÜÅò¶Í
ê̯î¯ôé ç½ðÅé I å¶ AF ÃÅñ çÆÁ» ÇîñÆÁ» ÃñÅéÅ åð¼ÕÆÁ» ìÔÅñ ÕÆåÆÁ» ÜÅä,
À°êð¿å ÇìÜñÆ êÌì¿èÕ» çÆ ÁðæÆ ëÈÕÆ ×ÂÆÍ
ðÈêé×ð ÇòÖ¶ Çå¿é Ççé» ñÂÆ êÅäÆ çÆ ÃêñÅÂÆ ì¿ç ðÔ¶×Æ
ðÈêé×ð, AE îÅðÚ (üåÆ)-ê³ÜÅì òÅàð ÃêñÅÂÆ å¶ ÃÆòð¶Ü ì¯ðâ ò¼ñ¯º éËôéñ
ÔÅÂÆò¶ é§: BA çÆ À°ÃÅðÆ ÕÅðé êÅäÆ ç¶ Ã˺ëñ ù Çôëà ÕÆåÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔËÍ
ÇÂà Ãì¿è ÇòÚ é×ð Õ½ºÃñ ç¶ ÕÅðÜ ÃÅèÕ ÁëÃð ÁËÃ. ÁËÃ. ÇüèÈ é¶ ç¼ÇÃÁÅ
ÇÕ é×ð Õ½ºÃñ ò¼ñ¯º î¹¼Ö Üñ Øð 寺 éÇÔð çÅ ÃêñÅÂÆ Ô¹¿çÅ êÅäÆ AG, AH
Áå¶ AI îÅðÚ ù Çå¿é Ççé ñÂÆ ôÇÔð ÇòÚ ì¿ç ðÔ¶×ÅÍ ÇÂà ñÂÆ é×ð ÇéòÅÃÆ
êÅäÆ çÆ òð寺 ÁÅêä¶ ÇÔÃÅì éÅñ ÕðéÍ
ê¶êð» ç¶ Ççé» ÓÚ ÁÇèÁÅêÕ» ç¶ ÃËîÆéÅð ñ×òÅÀ°ä çÅ ÷¯ðçÅð Çòð¯è
é±ðê¹ð ì¶çÆ, AE îÅðÚ (ðÅܶô Ú½èðÆ)-âÆ. ÜÆ. ÁËÃ. ÂÆ. Ç´ôé Õ°îÅð ç¶ å°×ñÕÆ
ë¹ðîÅé» é¶ ÇÜæ¶ ÁÇèÁÅêÕ» 鱿 ê̶ôÅéÆ ÖóÆ ÕÆåÆ Ô¯ÂÆ ÔË À°æ¶ ì¼ÇÚÁ» ç¶
îÅê¶ òÆ Ô¹ä ê̶ôÅéÆ çÅ ÁÅñî ÓÚ ÔéÍ Ç÷Õðï¯× ÔË ÇÕ ðÈêé×ð Ç÷ñ·¶ ÓÚ ÕÂÆ
êÌÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ Çîâñ å¼Õ Áê×̶â ÕÆå¶ ×¶ Ôé ÇÜé·» ÇòÚ ç¯-ç¯ ÁÇèÁÅêÕ éò¶º
í¶Ü¶ ׶ Ôé ÜçÇÕ ç¯ êÇÔñ» ÔÆ åÅÇÂéÅå ÔéÍ Ô¹ä ÜçÇÕ Fòƺ å¶ Gòƺ ç¶ ê¶êð
ô¹ðÈ Ô¯ ׶ Ôé å» éò¶º í¶Ü¶ ׶ ÁÇèÁÅêÕ» çÅ CA îÅðÚ å¼Õ ÃËîÆéÅð ñ×Å
Çç¼åÅ Ç×ÁÅ ÔË ÇÜà ÕÅðé Áê×̶â ÕÆå¶ ×¶ ÃÕ±ñ ÁÇèÁÅêÕ» 寺 ÇòÔÈä¶ Ô¯ ׶
Ôé å¶ ÃÕ±ñ» ÓÚ Ú¼ñ ðÔ¶ Fòƺ å¶ Gòƺ ÕñÅÃ ç¶ ê¶êð ñËä ñÂÆ êÌÅÇÂîðÆ
ÁÇèÁÅêÕ» çÆ ÇâÀ±àÆ ñ×ÅÂÆ ×ÂÆ ÔË ÜçÇÕ êÌÅÇÂîðÆ ÕñÅû ç¶ ê¶êð òÆ AH
îÅðÚ å¯º ô¹ðÈ Ô¯ ÜÅä×¶Í ÇÂæ¶ Ô¹ä ÃòÅñ À°µáçÅ ÔË ÇÕ Á×ð êÌÅÇÂîðÆ
ÁÇèÁÅêÕ Fòƺ, Gòƺ ç¶ ê¶êð» ÓÚ ÇâÀ±àÆ ç¶ä׶ å» À°Ô êÌÅÇÂîðÆ ÃÕ±ñ» ÓÚ
êó·ç¶ ì¼ÇÚÁ» 鱿 ÇÕà åð·» êó·ÅÀ°ä׶ ÇÕ ÇÂÔ À°é·» ì¼ÇÚÁ» ç¶ íÇò¼Ö éÅñ
ÁÇèÁŶ éÔƺ? ÇÕ ÇÂÔ ÁÇèÁÅêÕ» ç¶ ÃËîÆéÅð ñ×ÅÀ°ä çÅ À°ÇÚå Ãî» ÔËÍ
ì¼ÇÚÁ» ç¶ ê¶êð» ç¶ Ççé» ÓÚ ÁÇèÁÅêÕ» ç¶ ÃËîÆéÅð ñ×ÅÀ°ä 鱿 ÇÕö òÆ åð·»
À°ÇÚå éÔƺ ÇÕÔÅ ÜÅ ÃÕçÅÍ Á¼Ü ÇÂæ¶ ÇÂà ÿì¿èÆ ì¼ÇÚÁ» ç¶ îÅê¶ ÇÜé·» ÓÚ
ÔðíÜé ÇÿØ, ðäÜÆå ÇÃ¿Ø ðÅÜÈ, ÿå¯Ö ÇÿØ, é§: ×¹ðìÚé ÇÃ¿Ø çÔÆðê¹ð å¶
ÜðéËñ ÇÃ¿Ø çÔÆðê¹ð é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ À°Õå ÇÜÔÆÁ» éÆåÆÁ» ç¶ ÕÅðé ÇüÇÖÁÅ ÓÚ
ùèÅð Ô¯ä çÆ ìÜŶ ÇüÇÖÁÅ çÅ ì¶óÅ ×ðÕ Ô¯ ÇðÔÅ ÔËÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ Á×ð
Fòƺ, Gòƺ ç¶ ê¶êð» ÓÚ êÌôé ÿì¿èÆ Õ¯ÂÆ î¹ôÇÕñ ÁÅò¶ å» À°Ã 鱿
êÌÅÇÂîðÆ ÁÇèÁÅêÕ ÇÕò¶º Ô¼ñ Õðé×¶Í îÅÇêÁ» é¶ ÇüÇÖÁÅ î³åðÆ å¯º ÷¯ðçÅð
î³× ÕÆåÆ ÔË ÇÕ ÁÇèÁÅêÕ» ç¶ ÃËîÆéÅð 鱿 å°ð¿å ì¿ç ÕðÕ¶ À°é·» 鱿 ÃÕ±ñ»
ÓÚ í¶ÇÜÁÅ ÜÅò¶ éÔƺ å» À°Ô ÃóÕ» å¶ À°åð Õ¶ ÃðÕÅð çÅ ÇÚÔðÅ-îÈÔðÅ
Ú¹ðÅÔ¶ ÓÚ é§×Å Õðé׶Í
Õ½ºÃñð ç¶ Øð Á¼×¶ ÔÆ éÔƺ Ü¼× ðÔÆ ÃàðÆà ñÅÂÆà
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (Çé¼Õ±òÅñ)-ÃæÅéÕ é×ð Õ½ºÃñ ò¼ñ¯º íÅò¶º ÇòÕÅÃ
ç¶ ò¼â¶ ò¼â¶ çÅÁò¶ ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ Ôé êÌ¿å± ÇÂé·» çÅÁÇòÁ» çÆ ëÈÕ À°Ã
ò¶¶ñ¶ ÇéÕñ ×ÂÆ Ü篺 òÅðâ é§ìð AC çÆ Õ½ºÃñð îéêÌÆå Õ½ð Áð¯óÅ ç¶ Øð ç¶
ìÅÔðñÆ ÃàðÆà ñÅÂÆà ÇêÛñ¶ Çå¿é îÔÆé¶ å¯º ÖðÅì Ô¯ä ÕðÕ¶ ì¿ç êÂÆ ÔË å¶
ÇÂà Ãî¼ÇÃÁŠ鱿 Õ¯ÂÆ Ô¼ñ éÔƺ Õð ÇðÔÅÍ Õ½ºÃñð Áð¯óÅ é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ
ôÇÔð çÆ Õ½ºÃñð ç¶ ìÅòÜÈç À°é·» ç¶ Øð Á¼×¶ ñÅÂÆà éÔƺ Ü¼× ðÔÆ Ü篺 ÇÕ
ÇÂÇåÔÅÃÕ ×¹: ÃÆÃ ×¿Ü é±¿ ÜÅä òÅñÅ ðÃåÅ Ô¯ä ÕðÕ¶ ò¼âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ Ã¿×å»
ÇÂÃ æ» å¯º ñ³ØçÆ ÔËÍ ÕÂÆ ÇòÁÕåÆ Ôé·¶ðÅ Ô¯ä ÕðÕ¶ ü໠òÆ ÖÅ Ú¹¼Õ¶ Ôé
êÌ¿å± Õ½ºÃñ çëåð ÕÂÆ òÅð ì¶éåÆ ç¶ ìÅòÜÈç îÃñÅ Ô¼ñ éÔƺ Ô¯ÇÂÁÅÍ çÈܶ
êÅö êÌèÅé ÕðéËñ ÇÃ¿Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ îÃñÅ À°é·» ç¶ ÇèÁÅé ÇòÚ éÔƺ ÃÆ
êÌ¿å± Ô¹ä ñÅÂÆà ÜñçÆ ÚŬ ÕðòÅ Çç¼åÆ ÜÅò¶×ÆÍ
ç¯ èÅðÇîÕ ÁÃæÅé» Óå¶ î¹ó Ú¯ðÆ
é±ðê¹ð ì¶çÆ, AE îÅðÚ (ðÅܶô Ú½èðÆ)-Çê³â ׯêÅñê¹ð ÇòÖ¶ ÃÇæå ×¹: ÇÿØ
ÃíÅ ç¶ êÅáÆ Ü¯×Å ÇÃ¿Ø é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ À°Ô Ü篺 ð¯÷ÅéÅ çÆ åð·» Ãò¶ð¶
×¹ðç¹ÁÅð¶ Ç×ÁÅ å» î¹¼Ö çðòÅ÷¶ çÅ åÅñŠ๼àÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ å¶ Ü篺 Á³çð
ÜÅ Õ¶ ç¶ÇÖÁÅ ÇÕ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÇòÚ ð¼ÖÆ ×¯ñÕ ÔÆ ×ÅÇÂì ÃÆÍ ÇÂÃÆ åð·» ìÅìÅ
ÜòÅÔð ÇÃ¿Ø ç¶ èÅðÇîÕ ÁÃæÅé Çê³â òÅóÆÁ» 寺 ç¶ î¹¼Ö çðòÅ÷¶ çÅ Õ°¿âÅ
å¯ó Õ¶ À°æ¶ ð¼ÖÆ ×¯ñÕ Ú¯ðÆ ÕðÕ¶ Ú¯ð ê¼åðÅ òÅÚ ×Â¶Í Ç÷Õðï¯× ÔË ÇÕ
êÇÔñ» òÆ À°Õå ç¯ò» èÅðÇîÕ ÁÃæÅé» Óå¶ ç¯ òÅð Ú¯ðÆ Ô¯ Ú¹¼ÕÆ ÔËÍ
ÁÅòÅðÅ Õ°¼ÇåÁ» çÅ ÇÂÕ Ô¯ð ÇíÁÅéÕ ÕÅðéÅîÅ
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (éÅð¿×)-é÷çÆÕÆ Çê³â îÇÔå¯å ç¶ êôÈÁ» òÅñ¶ ìÅó¶
ÇòÚ ì¿éÆ Õ¼àÆ ù ÁÅòÅðÅ Õ°¼ÇåÁ» é¶ é¯Ú-é¯Ú ÖÅ ÇñÁÅÍ ÜÅäÕÅðÆ Áé°ÃÅð
í¼á¶ Óå¶ î÷çÈðÆ Õðç¶ ÁòåÅð ÇÃ¿Ø ê¹¼åð Ãðòä ÇÃ¿Ø ç¶ êôÈÁ» òÅñ¶ ìÅó¶
ÇòÚ ì¿éÆ ç¯ ÃÅñ» Õ¼àÆ ù ìÆåÆ ðÅå ÁòÅðÅ Õ°¼ÇåÁ» é¶ ì¹ðÆ åð·» é¯Ú é¯Ú
Õ¶ ÷ÖîÆ Õð Çç¼åŠܯ ÁµÜ Ãò¶ð¶ îð ×ÂÆÍ ÁòåÅð ÇÃ¿Ø é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ Õ°Þ
Ççé êÇÔñ» òÆ Ççé¶ ÇÂà ۯàÆ Õ¼àÆ ù ÁòÅðÅ Õ°¼ÇåÁ» é¶ ì¹ðÆ åð·» é¯ÇÚÁÅ
ÃÆ ñ¶ÇÕé Ã ÇÃð êåÅ ñ¼× ÜÅä ÕÅðé À°Ã ù ìÚÅÁ ÇñÁÅ Ç×ÁÅÍ À°Ã é¶
ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ Çê³â» ÇòÚ Ø¹¿îç¶ ÇÂÔ A@-AB Õ°¼å¶ ìÅó¶ çÆ À°µÚÆ Õ¿è à¼ê Õ¶
Á³çð òó¶ Ôé ÇÜà 寺 êåÅ ñ¼×çÅ ÔË ÇÕ Õ°¼å¶ ìó¶ ÇíÁÅéÕ ðÈê ÁÖÇåÁÅð Õð
Ú¹¼Õ¶ ÔéÍ ÇÂà ØàéÅ ÕÅðé Çê³â ÇòÚ ÕÅëÆ ÃÇÔî êÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔËÍ
êËéôéð» ò¼ñ¯º AI çÆ î¹ÔÅñÆ ðËñÆ çÆ ÇåÁÅðÆ ñÂÆ îÆÇà¿×
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (éÅð¿×)-ê³ÜÅì êËéôéð÷ îÔ»Ã¿Ø çÆ ÁÇÔî îÆÇà¿× Ú½:
íðå ÇÃ¿Ø çÆ êÌèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆÍ îÆÇà¿× ÇòÚ êËéôéð ܹÁÅÇ¿à ëð¿à ò¼ñ¯º
AI îÅðÚ é±¿ î¹ÔÅñÆ ÇòÖ¶ ð¼ÖÆ ×ÂÆ ðËñÆ çÆ ÇåÁÅðÆ ìÅð¶ ÚðÚÅ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ
ÇÂà ÿì¿èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç¿ÇçÁ» Üæ¶ì¿çÆ ç¶ êÌ˵à ÃÕ¼åð îÅ: ÕðéËñ ÇÃ¿Ø é¶
ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ê³ÜÅì ç¶ Ú½æ¶ åéÖÅÔ ÕÇîôé çÆÁ» åð¹¼àÆÁ» çÈð Õðé, îËâÆÕñ
í¼åÅ A@@@ ð¹ê¶ Õðé ÁÅÇç î³×» çÆ êÈðåÆ ñÂÆ ò¼âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ êËéôéð
î¹ÔÅñÆ ðËñÆ ÇòÚ ÇôðÕå Õðé×¶Í îÆÇà¿× ÇòÚ Üéðñ ÃÕ¼åð ×¹ðîÆå ÇÿØ, ê̶î
ÃÅ×ð ôðîÅ, çÆçÅð ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ÁÅ×ÈÁ» é¶ Ã¿ì¯èé ÕÆåÅÍ
ôðèŬ Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ñÅêåÅ
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (Çé¼Õ±òÅñ)-Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ Ô¯ñÅ-îÔ¼ñÅ
ç½ðÅé ìÆå¶ Ççéƺ ×¹ðçÅÃê¹ð 寺 ÁŶ ÇÂÕ ôðèŬ ç¶ ñÅêåÅ Ô¯ä çÆ ÃÈÚéÅ
ÇîñÆ ÔËÍ ñ¯Õ ÿêðÕ çëåð ÇòÖ¶ åÅÇÂéÅå ÕîñÜÆå ÇÃ¿Ø é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ À°é·»
çÅ ÚÚ¶ðÅ íðÅ ÜÃò¿å ÇÃ¿Ø ÕÅñÅ (DE) ê¹¼åð Çô¿×ÅðÅ ÇÃ¿Ø òÅÃÆ â¯×ð îÔ¶ô
ê¼åÆ Ã¿å¯ô é×ð (ìàÅñÅ) ÇÜÃ ç¶ ÇçîÅ× ÇòÚ îÅîÈñÆ é°Õà òÆ ÔË Áé§çê¹ð
ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ Ô¯¯ñÅ-îÔ¼ñÅ ç½ðÅé ×¹ðèÅî» ç¶ çðôé» é±¿ ÁÅÇÂÁÅ ÃÆÍ êÌ¿å±
Ô¹ä å¼Õ òÅÇêà Øð éÔƺ êÔ¿¹ÇÚÁÅÍ ñÅêåÅ Ô¯ä çÆ ÃÈÚéÅ Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì
ê¹Çñà 鱿 Çç¼åÆ ÜÅ Ú¹¼ÕÆ ÔËÍ
ÃðÕÅð é¶ ê³ÜÅì 鱿 ÇòÕÅà çÆÁ» 칦çÆÁ» Óå¶ êÔ¹¿ÚÅÇÂÁÅ-ìÆìÆ Ã¿èÈ
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (éÅð¿×)-ÃÅìÕÅ ÕËìÇéà î³åðÆ ìÆìÆ Ãåò¿å Õ½ð ÿèÈ
é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ìÅçñ ÃðÕÅð é¶ ÁÅêä¶ ÇÂà Çå¿é ÃÅñ» ðÅÜ ÇòÚ ê³ÜÅì 鱿 ÇòÕÅÃ
çÆÁ» 칦çÆÁ» Óå¶ êÔ¿¹ÚÅÇÂÁ» ÔË À°é·» ÇÕÔÅ ÃÌÆ êÌÕÅô ÇÃ¿Ø ìÅçñ çÆ
Á×òÅÂÆ å¶ Ã¹ÖìÆð ÇÃ¿Ø ìÅçñ çÆ ÇîÔéå ÃçÕÅ Áé¶Õ» îË×Å êÌÅÜËÕà ÃÈì¶
Á³çð ñ¼× ðÔ¶ Ôé ÇÜé·» éÅñ Ô÷Åð» ì¶ð¹÷×Åð é½ÜòÅé» é±¿ ð¹÷×Åð òÆ
î¹Ô¼ÂÆÁÅ Ô¯ä×¶Í À°é·» ô¯ÌîäÆ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ çÆÁ» Ú¯ä» Ã¿ì¿èÆ
ÇÕÔÅ ÇÕ Õî¶àÆ çÆÁ» ÇêÛñÆÁ» ò¯à» éò¶º ÇÃÇðúº ìäéÆÁ» Ôé ÇÜà ñÂÆ À°é·»
ò¯àð» éÈ¿ ÁêÆñ ÕÆåÆ ÇÕ Ü篺 òÆ ÇÂÔ ò¯à» ìäéÆÁ» ô¹ðÈ Ô¯ä å» ÁÅêäÆ ò¯à
éò¶º ÇÃÇðúº ÷ðÈð ìäÅÀ°äÍ ÇÂà î½Õ¶ À°é·» éÅñ Õ½îÆ ï±æ ÁÅ×È Ôðé¶Õ ÇÿØ
íÈðÅ, ïÔä ÇÃ¿Ø Ã¿èÈÁ» À°µê Ú¶ÁðîËé ìñÅÕ Ã¿îåÆ Ãî¶å ÕÂÆ ÁÅ×È î½ÜÈç
ÃéÍ
ÇòèÅÇÂÕ é¶ ÇòÕÅà ÕÅðÜ» ñÂÆ ÚËµÕ ò¿â¶
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (éÅð¿×)-ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ ÚðéÜÆå ÇÃ¿Ø Ú¿éÆ é¶ Á¼Ü
Çê³â îÕó½éÅ Õñ» çÆ Ãðê³Ú ÃÌÆîåÆ Çí¿çð Õ½ð ù B ñ¼Ö Áå¶ îÕó½éÅ Ö¹ðç ç¶
Ãðê³Ú ÃÌÆ ÁòåÅð ÇÃ¿Ø ù A ñ¼Ö ð¹: çÅ ÚËµÕ ÇòÕÅà ÕÅðÜ» ñÂÆ Ã½ºÇêÁÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ ÕðòŶ ׶ ÇÂÕ ÃîÅ×î ç½ðÅé ÃÌÆ Ú¿éÆ é¶ ÇÕÔÅ ê³ÜÅì ÃðÕÅð
ò¼ñ¯º D Õð¯ó ÇòÚ¯º B Õð¯ó FB ñ¼Ö ð¹: Çç¼å¶ ÜÅ Ú¹¼Õ¶ ÔéÍ ÇÜé·» éÅñ
ÔñÕÅ ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì ÁèÆé ÁÅªç¶ Çê³â» çÅ Ãðìê¼ÖÆ ÇòÕÅà ÕðÅÀ°ä ñÂÆ Ôð
Çê³â ù ÇÂÕ-ÇÂÕ ñ¼Ö ð¹: ç¶ ÚËµÕ Á×ñ¶ Ççé» ÇòÚ Çç¼å¶ ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ ÃÌÆ
Ú¿éÆ é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ À°Ô Ôð Çê³â ÇòÚ ÜÅ Õ¶ À°æ¯º ç¶ òÅÃÆÁ», ê³ÚÅÇÂå» çÆÁ»
Ãî¼ÇÃÁÅò» ùäé׶ ÇÜé·» ù Ô¼ñ Õðé ñÂÆ êÈðÆ Õ¯Çôô Õðé×¶Í ÇÂà î½Õ¶ À°é·»
éÅñ Üæ¶: ×¹ðîÆå ÇÃ¿Ø îÕó½éÅ ÃðÕñ Üæ¶çÅð ÁÕÅñÆ çñ (ì), ìñò¿å ÇÿØ
ê¯ñÅ ÃÅ: Ãðê³Ú, é§: ×¹ðç¶ò ÇÿØ, Ôðçðôé ÇÿØ, ê³Ú ùÖç¶ò ÇÿØ, ÃÈì¶:
Õðî ÇÿØ, éÃÆì ÇÃ¿Ø ÃÅ: Ãðê³Ú, öòÅ ÇÿØ, êÌÆåî ÇÿØ, ÜÇå¿çð íÅðçòÅÜ,
çÅåÅð ÇÃ¿Ø òÆ ôÅÇîñ ÃéÍ
ÕÅùׯ å¶ÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø çŠöÜñ Á¼Ö» éÅñ Á¿Çåî ÿÃÕÅð
î¯Çð¿âÅ, AE îÅðÚ (ÇêÌåêÅñ ÇÿØ)-ÃÆéÆÁÅð ÁÕÅñÆ ÁÅ×È îÅ: ÇêÁÅðÅ ÇÿØ
Õ¿× ç¶ Ãê¹¼åð ÕÅùׯ å¶ÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø Õ¿× çÅ Á¼Ü öÜñ Á¼Ö» éÅñ Á³Çåî
ÿÃÕÅð ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ À°é·» çÆ ÇÚåÅ ù Á¼× À°é·» ç¶ ò¼â¶ ê¹¼åð é¶ ÇòÖÅÂÆÍ
ÇÂà î½Õ¶ êÇðòÅð éÅñ ç¹¼Ö Ã»ÞÅ Õðé ñÂÆ ê¹¼Ü¶ ÃÅìÕÅ î³åðÆ ìÆìÆ Ãåò¿å
Õ½ð ÿèÈ, Üæ¶çÅð À°ÜÅ×ð ÇÃ¿Ø ìâÅñÆ ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ î¯Çð¿âÅ, Üæ¶çÅð
Ü×ÜÆå ÇÃ¿Ø ðåé×ó·, ÛåðÜÆå ÇÃ¿Ø òóËÚ, ìÆìÆ îéÜÆå Õ½ð òóËÚ, åðñ¯Úé
ÇÃ¿Ø ðÅäÅ ÃÅ: êÌèÅé àÆÚð ï±éÆÁé ê³ÜÅì, ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø ÁËî. ÃÆ., Ü×êÅñ
ÇÃ¿Ø Ü½ñÆ, Ü×Çò¿çð ÇÃ¿Ø ê³îÆ, ðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø î¹¿âÆÁ», ÔðêÅñ ÇÿØ
çåÅðê¹ð, ÔðÇÜ¿çð ÇÃ¿Ø í¿×È, ÁîÇð¿çð ÇÃ¿Ø ÔËñÆ, ùÖìÆð ÇÃ¿Ø Ã¯ÖÅ, Üæ¶:
×¹ðöòÕ ÇÃ¿Ø ç¹îäÅ, ÕËêàé ×¹ðîÆå ÇÃ¿Ø åÅÜê¹ð, âÅ:×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø îÅòÆ,
âÅ: Çéðîñ èÆîÅé, ܯÇ׿çð ÇÃ¿Ø ì¿×ÆÁ», îÅ: ÁîðÜÆå ÇÃ¿Ø ×ó»×Å, ÜÃîÆå
ÇÃ¿Ø Ãî¶å Áé¶Õ» ÁÅ×ÈÁ» é¶ ÇòÛóÆ ðÈÔ ù ôðèÅ ç¶ ë¹¼ñ í¶ºà ÕÆå¶ å¶
êÇðòÅð éÅñ ç¹¼Ö Ã»ÞÅ ÕðÇçÁ» ÔîçðçÆ çÅ êÌ×àÅòÅ ÕÆåÅÍ
Çì¼àÈ ç¶ éÅ êÔ¹¿Úä Óå¶ Õñ¼ì î˺ìð» ÓÚ ÇéðÅôÅ
é±ðê¹ð ì¶çÆ, AE îÅðÚ (ðÅܶô Ú½èðÆ)-ÕðåÅð ÇÃ¿Ø ÃðÅíÅ ï±æ òËñë¶Áð
Ãê¯ðà Õñ¼ì ÃðæñÆ ò¼ñ¯º ÕðòŶ ׶ Õì¼âÆ àÈðéÅî˺à ç½ðÅé ÔñÕÅ Áé§çê¹ð
ÃÅÇÔì 寺 Õ»×ðÃÆ Ã¿Ãç î˺ìð ðòéÆå ÇÃ¿Ø Çì¼àȹ ç¶ éÅ êÔ¹¿Úä Óå¶ Õñ¼ì
î˺ìð» ÇòÚ ÕÅëÆ ð¯Ã êÅÇÂÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ ÔËÍ Õñ¼ì ç¶ êÌèÅé Ôðç¶ò ÇÿØ,
ÿÜÆò ïéÆ, ÔðÆô ïéÆ, ÁîðÜÆå ÇÿØ, ×¹ðÇì¿çð ñÅâÆ, ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø å¶
ÔðêÅñ ÇÃ¿Ø ÁÅÇç é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ é½ÜòÅé» ò¼ñ¯º ÚÅÂƺ-ÚÅÂƺ ðòéÆå ÇÿØ
Çì¼àÈ ù ò¯à» êÅ Õ¶ ÿÃç î˺ìð ðòéÆå ÇÃ¿Ø Çì¼àÈ ù ò¯à» êÅ Õ¶ ÿÃç
î˺ìð ìäÅÇÂÁÅ ÃÆ êð ÔËðÅéÆ çÆ ×¼ñ ÔË ÇÕ Ã: Çì¼àÈ é½ÜòÅé» ù ÔÆ
ÁäׯÇñÁÅ Õðé ñ¼× ê¶ Ôé ÇÕªÇÕ Á×ð ÁÇÜÔÅ éÔƺ ÔË å» À°Ô ÃðæñÆ ÇòÖ¶
àÈðéÅî˺à ÇòÚ ÷ðÈð êÔ¹¿Úç¶Í À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÁÃƺ àÈðéÅî˺à ç¶ ÁÅÖðÆ êñ»
å¼Õ ÿÃç î˺ìð ç¶ ÃòÅ×å ñÂÆ êñÕ» ÇòÛÅÂÆ Öó¶ ðÔ¶ êð À°Ô éÔƺ ÁŶ ÇÜÃ
ÕÅðé Ãí ç¶ ê¼ñ¶ ÇéðÅôÅ ÔÆ êÂÆÍ é½ÜòÅé» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Á×ð Çì¼àÈ ÜÆ å°Ãƺ
éÔƺ ÁÅÀ°äÅ ÃÆ å» êÇÔñ» ÔÆ ÇÂéÕÅð Õð Çç¿ç¶Í
ô¯ÌîäÆ Õî¶àÆ î˺ìð é¶ ÃÔÅÇÂåÅ ðÅôÆ í¶à ÕÆåÆ
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (éÅð¿×)-ÃæÅéÕ ô¯ÌîäÆ Õî¶àÆ î˺ìð Üæ¶: Ôðì¿Ã
ÇÃ¿Ø Õ¿è¯ñ é¶ Á¼Ü Çê³â í¯Ü¶îÅÜðÅ, ÚÈÔóîÅÜðÅ, ã¶Ãê¹ðÅ, íËäÆ Áå¶ îÅÔñÅ
ç¶ ×¹ðç¹ÁÅÇðÁ» ç¶ êÌì¿èÕ» 鱿 ô¯ÌîäÆ Õî¶àÆ ò¼ñ¯º ÁÅÂÆ ÃÔÅÇÂåÅ ðÅôÆ
ò¿âÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Üæ¶: Õ¿è¯ñÅ é¶ ÃîÈÔ êÌì¿èÕ» 鱿 ÁÅêä¶ Çê³â» ÇòÚ ÇüÖÆ
çÅ ò¼è 寺 ò¼è êÌÚÅð Õðé Áå¶ Û¯à¶ ì¼ÇÚÁ» é§È ×¹ðÈ Øð éÅñ ܯóé çÆ
ÁêÆñ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ À°é·» éÅñ ÜÃêÅñ ÇÃ¿Ø Ãðê³Ú í¯Ü¶îÅÜðÅ, Ü×åÅð ÇÿØ
Çã¼ñ¯º, ÃÅèÈ ÇÃ¿Ø ïÅåðÆ, ÃåéÅî ÇÃ¿Ø ò÷Æçê¹ð òÆ ÃéÍ
ðïÂÆ ×Ëà çÆ ÃêñÅÂÆ Çê³â» ÓÚ ÕÆåÆ ÜÅò¶
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (Ü¿× ÇÿØ)-Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì çÆ ×Ëà ¶ܿÃÆ ÇÜ毺
Çê³â îà½ð, Çé¼Õ±òÅñ, ×¼Üê¹ð, Ú¿çê¹ð ì¶ñÅ, ìñ¯òÅñ, ÔðÆòÅñ, ì¹ðÜ,
ñ¯èÆê¹ð, îÇÔ¿çñÆ ÕñÅ, Ô¶áñÅ ì¼ãñ ÁÅÇç ÕÂÆ Çê³â» ç¶ òÅÃÆÁ» ù ðïÂÆ ×ËÃ
ç¶ Çæâð Çç¼å¶ Ôé ÇÂé·» Çê³â» ç¶ Ãðê³Ú», ê³Ú», êåò¿å¶ üÜä» é¶
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì ×Ëà ¶ܿÃÆ ç¶ îÅñÕ» Õ¯ñ¯º î³× ÕÆåÆ ÔË ÇÕ ÇÂé·» Çê³â»
ç¶ òÅÃÆÁ» ù ×Ëà çÆ ÃêñÅÂÆ Õðé ñÂÆ ÇÜåéÅ ÇÚð Øð-Øð ÃêñÅÂÆ éÔƺ ÕÆåÆ
Ü»çÆÍ ÇÂÕ ë¯Õñ ê¹ÁÅÇ¿à ìäÅ Õ¶ ÇÂ毺 ðïÂÆ ×Ëà çÆ ÃêñÅÂÆ ÕÆåÆ ÜÅò¶Í
î³× Õðé òÅÇñÁ» ÇòÚ Ãðê³Ú ùÇð¿çð ÇÿØ, Ãðê³Ú ìñÇò¿çð ÇÿØ, Ãðê³Ú Õ°ñçÆê
Õ½ð, Ãðê³Ú Õ°¿çé ÇÿØ, ÃÅ: Ãðê³Ú Õ°ñçÆê Õ½ð (Ô¶áñÅ ì¼ãñ), âÅ: ðÅî
ÁÅÃðÅ, ìÆìÆ ðÅäÆ Õ½ð ê³Ú, ðîé Õ°îÅð Ãðê³Ú, ÕËêàé åðöî ÇÿØ, ×¹: Õî¶àÆ
ç¶ ô¶ð ÇÿØ, ÃÅ: Ãðê³Ú ÇêÁÅðÅ ÇÿØ, ÃðÈê ÇÃ¿Ø ÁÅÇç ç¶ é» ôÅÇîñ ÔéÍ
ÇÂé·» ÁÅ×ÈÁ» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ðïÂÆ ×ËÃ ç¶ Çæâð ñËä ñÂÆ À°é·» ù G-H
ÇÕñ¯îÆàð çÅ ê˺âÅ åÇÔ ÕðÕ¶ î»×¶òÅñ ׯçÅî Óå¶ ÜÅäÅ ê˺çÅ ÔË ÇÜà ÕÅðé
ì÷¹ð×, Á½ðå» å¶ ì¼ÇÚÁ» ù ò¼âÆ ÕÇáéÅÂÆ çÅ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ êË ÇðÔÅ ÔËÍ
ÜéåÕ æÅò» Óå¶ ÇÃ×ðà é¯ôÆ ÜÅðÆ
ðÈêé×ð, AE îÅðÚ (ÁòåÅð ÇÃ¿Ø Õ¿ì¯Ü)-ðÈêé×ð ôÇÔð ÇòÚ ÕÅùé ù ÁäׯÇñÁÅ
ÕðÕ¶ ÕÂÆ ñ¯Õ» ò¼ñ¯º ÜéåÕ æÅò» Óå¶ ÇÃ×ðà, ìÆóÆ ÁÅÇç êÆä çÅ ð¹ÞÅé ÜÅðÆ
ÔËÍ ìÆóÆ ÇÃ×ðà êÆä òÅñ¶ Õ°Þ ñ¯Õ ôð¶ÁÅî ì÷Åð», ÃóÕ», Ú¯ðÅÇÔÁ» å¶ Çìé»
ÇÕö âð 寺 ìÆóÆ ÇÃ×ðà ç¶ Õà îÅðç¶ èÈ¿ÁÅ Û¼âç¶ Çëðç¶ ÔéÍ ì¶ô¼Õ ÜéåÕ
æÅò» Óå¶ ìÆóÆ ÇÃ×ðà êÆä Óå¶ êÅì¿çÆ ñ¼×Æ Ô¯ÂÆ ÔË êÌ¿å± ÇÂé·» ñ¯Õ» ù
ÇÕö çÅ íËÁ éÔƺ ÇÕªÇÕ ÜéåÕ æÅò» Óå¶ ñÅ×È ÕÆåÆ ×ÂÆ ÇÂà êÅì¿çÆ ù ñÅ×È
ÕðòÅÀ°ä òÅñ¶ êÌì¿è» çÆ ØÅà ÔËÍ ÇÂé·» êÌì¿è» çÆ ØÅà çÅ ëÅÇÂçÅ À°áŪç¶
ÇÂÔ ñ¯Õ ÁÅö-êÅö ç¶ îé°¼Ö» ç¶ ë¶ëÇóÁ» ÇòÚ òÆ å¿ìÅÕ± ðÈêÆ ÷ÇÔð
êÔ¹¿ÚÅ ðÔ¶ ÔéÍ ÁÇÜÔ¶ ñ¯Õ ÇÜæ¶ ÃÕ¼åð¶å, ÔÃêåÅñ ÁÅÇç æÅò» ç¶ ÁÅÃ-êÅÃ
òÆ ÇÃ×ðà é¯ôÆ Õðé 寺 éÔƺ âðç¶ À°æ¶ ÔÆ Ô¯ð ÜéåÕ æÅò» Óå¶ îܶ éÅñ
ÇÃ×ðàé¯ôÆ Õðç¶ ÔéÍ ÇÂñÅÕÅ ÇéòÅÃÆÁ» çÆ î³× ÔË ÇÕ ÁÇÜÔ¶ ñ¯Õ» ÇÖñÅë
ìäçÆ ÕÅðòÅÂÆ ÕÆåÆ ÜÅò¶ å» Ü¯ å¿ìÅÕ±¹ éÅñ Ô¯ä òÅñÆ éÅî¹ðÅç ÇìîÅðÆÁ» ù
ÃîÅÜ ÇòÚ ëËñä¯ ìÚÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕ¶Í
Ç÷ñ·Å êÌèÅé çÅ ÁËñÅé ç¯ Ôëå¶ ç¶ Á³çð -Çî¼åñ
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (ܶ. ÁËÃ. Çé¼Õ±òÅñ)-íÅÜêÅ çÆ Ç÷ñ·Å ðÈêé×ð
ÇÂÕÅÂÆ ç¶ êÌèÅé çÅ ÁËñÅé ç¯ Ôëå¶ ç¶ Á³çð Õð Çç¼åÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂé·» ôìç»
çÅ êÌ×àÅòÅ Ç÷ñ·Å ï¯ÜéÅ Õî¶àÆ ç¶ Ú¶ÁðîËé îçé î¯Ôé Çî¼åñ é¶ ÃæÅéÕ
ÇìÜñÆ ì¯ðâ ÇòôðÅî Øð ÇòÖ¶ ê¼åðÕÅð» éÅñ ×¼ñìÅå ç½ðÅé ÕÆåÅÍ Çî¼åñ é¶
Á¼×¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Ç÷ñ·¶ çÅ Ú¿×ð ÇÂñÅÕÅ ¦ì¶ Ã 寺 ïն çÆ îÅð ԶỠÔË
Ü篺 ÇÕ ÚÅð ÃÅñÅ ç½ðÅé ÁøÃðôÅÔÆ çÆ ñÅêðòÅÔÆ ÕðÕ¶ ×ðÆì ÇÂñÅÕ¶ ç¶
ÇÕÃÅé î¹ÁÅò÷Å ñËä 寺 ò»Þ¶ ðÇÔ ×Â¶Í êÌ¿å± Ô¹ä À°é·» ÃÅð¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» ù
À°é·» ×ðçÅòðÆ ÕðòÅÀ°ä çÆ ÔçÅÇÂå ÕÆåÆ ÔË å¶ ÃÅð¶ êÆóå» ù ê³ÜÅì ÃðÕÅð
çÆÁ» ôðå» î¹åÅÇìÕ î¹ÁÅò÷Å ÷ðÈð å¶ ÜñçÆ Çîñ¶×ÅÍ ÇÂà î½Õ¶ âÅ: êðÇî³çð
ôðîÅ, ùéÆñ ê¹ðÆ, îÕ¶ô é¼ãÅ, Õ°ñçÆê êÅáÕ, ×¹ðÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÔËêÆ, òêÅð
î³âñ êÌèÅé Ç¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø Áð¯óÅ òÆ ÔÅ÷ð ÃéÍ
Õ¿êñËÕà é¶óñ¶ òÃéÆÕ» ò¼ñ¯º ðÃå¶ çÆ î³×
Áé¿çê¹ð ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (Çé¼Õ±òÅñ)-ÃæÅéÕ é×ð Õ½ºÃñ ç¶ òÅðâ F ÇòÚ ê˺ç¶
òÃéÆÕ» é¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð 寺 î³× ÕÆåÆ ÔË ÇÕ ÖÅñÃÅ ÇòðÅÃå Õ³êñËÕÃ ç¶ éÅñ
ñ¼×ç¶ Øð» é§È ðÃåÅ Çç¼åÅ ÜÅò¶Í ÇÂà ÿì¿èÆ Ã¿å¯Ö ÇÿØ, è¿éÅ ÇÿØ,
빿îä ÇÿØ, ìñòÆð ÇÿØ, Ü×Æð ÇÿØ, î¯åÆ ðÅî, çðìÅðÅ ÇÿØ, ×¹ðÇçÁÅñ
ÇÿØ, ìñòÆð ÇÿØ, î¯åÆ ðÅî ÁÅÇç é¶ ÇñÖåÆ ÇìÁÅé ðÅÔƺ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ À°Ô
ê¹ôå çð ê¹ôå Ã˺Õó¶ ÃÅñ 寺 ÇÂÃ æ» Óå¶ ðÇÔ ðÔ¶ Ô»Í Ô¹ä ÃÅⶠØð» Á¼×¶
ÚÅðçÆòÅðÆ ÕðÕ¶ ÖÅñÃÅ ÇòðÅÃå Õ¿êñËÕà ìäÅ Çç¼åÅ Ç×ÁÅÍ òÅðâ òÅÃÆÁ» é¶
ðÃåÅ ÚŬ Õðé çÆ î³× ÕÆåÆ ÔËÍ
Õñ¯åÅ ÇòÖ¶ î¹ëå âÅÕàðÆ Ü»Ú Õ˺ê ñ¼×Å
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (Çé¼Õ±òÅñ, ÕðéËñ ÇÿØ)-Çê³â Õñ¯åÅ ç¶ ×¹: ÇÿØ
ÃíÅ ÇòÖ¶ ×ÌÅî ê³ÚÅÇÂå å¶ Çê³â òÅÃÆÁ» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ çÈÜÅ ôÔÆç Õ¶Ãð
ÇÃ¿Ø ñÅÖÅ çÆ ïÅç ÇòÚ î¹ëå ÇÂÕ ð¯÷Å Á¼Ö», Õ¿é», é¼Õ å¶ ×ñ¶ çÆÁ»
ÇìîÅðÆÁ» çÅ Ü»Ú Õ˺ê ñ×ÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÇÜà çÆ Áð¿íåÅ çÆ ÁðçÅà åÖå ÃÌÆ Õ¶Ã×ó·
ÃÅÇÔì ç¶ Üæ¶çÅð ÇÃ¿Ø ÃÅÇÔì Ç×: åðñ¯Úé ÇÃ¿Ø é¶ ÕÆåÆÍ Ü篺 ÇÕ ÃÅðÅ Ççé
Á¼Ö» ç¶ îÅÇÔð âÅ: ðÇÜ¿çð ÇÿØ, ÂÆ. ÁËé. çÆ îÅÇÔð âÅ: òÆ. âÆ. ÃÕÃËéÅ,
ç¿ç ð¯×» ç¶ îÅÇÔð âÅ: ÃåÇò¿çð Õ½ð é¶ Ãï°¿Õå ðÈê ÇòÚ D@@ ç¶ ÕðÆì îðÆ÷»
çÆ Ü»Ú ÕÆåÆ å¶ ð¯×ÆÁ» ù î¹ëå çòÅÂÆ òÆ ò¿âÆ ×ÂÆÍ ÃîÅêåÆ ÃîÅð¯Ô å¶
êÔ¹¿Ú¶ Ç÷ñ·Å ï¯ÜéÅ Õî¶àÆ ç¶ Ú¶ÁðîËé å¶ ÃÅìÕÅ ÕËìÇéà î³åðÆ îçé î¯Ôé
Çî¼åñ é¶ Õ˺ê çÆ ôñÅØÅ Õðç¶ Ô¯Â¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Ü¯ ñ¯Õ ÁÅêä¶ ôÔÆç» ù ïÅç
Õðç¶ Ôé À°Ô Ôî¶ôÅ åð¼ÕÆ Õðç¶ ÔéÍ ÇÂà 寺 êÇÔñ» Çê³â ç¶ Ãðê³Ú ÿçÆê
ÇÃ¿Ø Õñ¯åÅ é¶ ÃÅÇðÁ» çÅ è¿éòÅç ÕÆåÅÍ Çî¼åñ é¶ ÃÅð¶ îðÆ÷» ù î¹ëå ÁËéÕ»
òÆ ò¿âÆÁ»Í ÇÂà î½Õ¶ òêÅð î³âñ ç¶ êÌèÅé Ç¿çðÜÆå ÇÃ¿Ø Áð¯óÅ, âÅ:
êðÇî³çð ôðîÅ, ×¹ðÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÔËêÆ, ùéÆñ ê¹ðÆ, Çê³Ì: Çéð¿Üä ÇÃ¿Ø ðÅäÅ,
âÅ: Ö¹ôÔÅñ ÇÃ¿Ø ìðÈòÅñ, î¹Õ¶ô é¼ãÅ, çïÅ ÇÿØ, ðÅîêÅñ, ÔðÆ ðÅî, ÔðêÅñ
ÇÿØ, ÇêÌåêÅñ ÇÃ¿Ø ð½ñÆ, Ôðç¶ì ÇÃ¿Ø ç¶ìÆ, îÆå îËé¶Üð ðäìÆð ÇÿØ
Õñ¯åÅ, Õ°ñçÆê êÅáÕ, ìÅàÆ ÕÇêñÅ, Ãðê¿Ú ïôêÅñ ÕÇêñÅ, Ãðê³Ú îéÜÆå ÇÿØ
ìÅïòÅñ, îéÜÆå ÇÃ¿Ø Çð¿ÕÅ, ìÖôÆô ÇÃ¿Ø ìÆÕÅê¹ð Ãî¶å ò¼âÆ Ç×äåÆ ÇòÚ
ÁÕÅñÆ íÅÜêÅ òðÕð ÔÅ÷ð ÃéÍ
Ãðì¼å ç¶ íñ¶ ñÂÆ èÅðÇîÕ ÃîÅ×î
é±ðê¹ð ì¶çÆ, AE îÅðÚ (ðÅܶô Ú½èðÆ)-ìÅìÅ ÜòÅÔð ÇÃ¿Ø ×¹ðç¹ÁÅðŠׯ¬îÅÜðÅ
ÇòÖ¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ êÌì¿èÕ Õî¶àÆ ò¼ñ¯º ÿ×å» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ Ãðì¼å ç¶ íñ¶
ñÂÆ ÃÅñÅéÅ èÅðÇîÕ ÃîÅ×î ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ Ãí 寺 êÇÔñ» Ãò¶ð¶ ÃÌÆ ÁÖ³â
êÅá ÃÅÇÔì ç¶ í¯× êŶ ×Â¶Í À°êð¿å Ç×: ÕðîÜÆå ÇÃ¿Ø ìËºÃ ç¶ Üæ¶ é¶
ÿ×å» é§È ôìç ×¹ðÈ éÅñ ܯÇóÁÅÍ êÔ¿¹Ú¶ Üæ¶ é¶ îé¯Ôð ÕÆðåé ðÅÔƺ ÿ×å»
鱿 ÇéÔÅñ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ðÅî Õ°îÅð îäÕ± êÌèÅé Þ¿âÅ ÜÆ ÃÅÇÔì, îÅ:
ÜòÅñÅ ÇÿØ, èðÇî³çð ÇÃ¿Ø ×¯¬îÅÜðÅ, ×¹ðêÌÆå ÇÿØ, ðÅî ÇÕôé ×ð¶òÅñ,
Áîé «ÇèÁÅäÅ, ùÇð¿çð ÇÃ¿Ø ìÅïòÅñ, Ú½: êÈðé Ú¿ç, ×¹ðî¶ñ ÇÃ¿Ø ÁÅÇç
ÃÇÔå ÿ×å» íÅðÆ Ç×äåÆ ÓÚ ÔÅ÷ð ÃéÍ ×¹ðÈ ÕÅ ¦×ð Áå°¼à òðÇåÁÅÍ
ÕÆ þ îÅîñÅ Ççñ çÅ îÅîñÅ...?
Ú§âÆ×ó·, AE îÅðÚ (×¹ðêzÆå ÇÃ§Ø Çé¾Þð)-ê¿ÜÅì ï±éÆòðÇÃàÆ çÆ ÕËîÆÕñ
ǧÜéÆÁÇð§× ÇòíÅ× çÆ ç±Ü¶ ÃÅñ çÆ ÇòÇçÁÅðæä ê¿ÜÅì ï±éÆòðÇÃàÆ ç¶ ×»èÆ
íòé é¶ó¶ ÜÅ ðÔÆ ÃÆÍ ÇÂÕ ÕÅð À¹Ãç¶ é¶ó¶ ÁÅ Õ¶ ð¹ÕçÆ þ å¶ ÕÅð ÃòÅð
ÇòÁÕåÆ À¹Ã鱧 å¹ð§å ÕÅð ÓÚ ìËáä ñÂÆ ÕÇÔ§çÅ þ ñóÕÆ ÁÅéÅÕÅéÆ ÕðçÆ þ å»
À¹Ô ÕÅð ÓÚ¯º À¹åð Õ¶ ñóÕÆ é±§ ëó Õ¶ ÕÅð ÓÚ ÇìáÅÀ¹ºçÅ þ å¶ ÕÅð ñË Õ¶
ðë± Ú¾Õð Ô¯ Ü»çÅ þÍ ÇÂÔ ç¶Ö ðÔÆÁ» ìÅÕÆ ñóÕÆÁ» å¹ð§å A@@ é§ìð Óå¶
ê¹Çñà 鱧 ë¯é عîÅÀ¹ºçÆÁ» Ôé ÇÕ À¹é·» ç¶ ÃÅÔîä¶ ÇÕö é¶ ñóÕÆ é±§
Á×òÅ Õð ÇñÁÅ þÍ ê¹Çñà 깾ÜçÆ þ å¶ ê¿ÜÅì ï±éÆòðÇÃàÆ ç¶ î¹¾Ö Ã¹ð¾ÇÖÁÅ
ÁÇèÕÅðÆ å¯º ê¹¾ÛÇ×¾Û Ô¹§çÆ þ ÇÕ ï±éÆòðÇÃàÆ ç¶ Á§ç𯺠ñóÕÆ Á×òÅ ÇÕò¶º
Ô¯ ×ÂÆ, ùð¾ÇÖÁÅ ÁëÃð ðÕ¶ô ç¾åÅ å¹ð§å Ãì§èå ÇòíÅ× å¶ Çëð ñóÕÆ éÅñ
çêðÕ Õðç¶ Ôé å» êåÅ ñ¾×çÅ þ ÇÕ ÁÃñ îÅÜðÅ å» Õ¹Þ Ô¯ð ÔÆ þÍ çðÁÃñ À¹Ã
ñóÕÆ ç¶ ÇÕö ñóÕ¶ éÅñ êz¶î Ãì§è» çÅ êåÅ ñ¾×ä Óå¶ ñóÕÆ çÅ ìÅê À¹Ã鱧
ñËä ÁÅÇÂÁÅ ÃÆ ñóÕÆ é¶ éÅñ ÜÅä 寺 é»Ô Õð Çç¾åÆ å» ìÅê é¶ ðÃå¶ ÓÚ ÜÅ
ðÔÆ ñóÕÆ é±§ ÕÅð ÓÚ ÇìáÅÇÂÁÅ å¶ éÅñ ñË Ç×ÁÅÍ æÅäÅ ÃËÕàð AA ç¶ î¹ÖÆ
ùÖìÆð ðÅäÅ é¶ ÇÃðë ǧéÆ ÔÆ åÅÂÆç ÕÆåÆ ÇÕ À¹é·» 鱧 ë¯é ÁÅÇÂÁÅ ÃÆ
ñóÕÆ Á×òÅ Õðé ìÅð¶ êð ìÅÁç ÇòÚ À¹Ô ÁëòÅÔ ÇéÕñÆÍ
A@òƺ çÅ B@ ù Ô¯ä òÅñÅ ê¶êð Á¼×¶ ÕÆåÅ ÜÅò¶
ÃðÇÔ§ç, AE îÅðÚ (ðÅÇܧçð ÇçØ)-ê¿ÜÅì ÃÕ±ñ ÇþÇÖÁÅ ì¯ðâ ò¾ñ¯º ñÂÆ ÜÅ
ðÔÆ çÃòƺ çÆ êzÆÇÖÁÅ ÇòÚ â¶àôÆà Áé¹ÃÅð AI îÅðÚ ù âðÅÇÂ§× çÅ ê¶êð þ
Áå¶ B@ îÅðÚ ù ÃîÅÇÜÕ ÇòÇ×ÁÅé çÅ ê¶êð þÍ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» Áå¶ îÅÇêÁ» é¶
ì¯ðâ ç¶ ÁÇèÕÅðÆÁ» 寺 î§× ÕÆåÆ þ ÇÕ B@ îÅðÚ ù Ô¯ä òÅñÅ ê¶êð Á¾×¶
ÕÆåÅ ÜÅò¶ Í
ç¯ èÇóÁ» ÓÚ ñóÅÂÆ ç½ðÅé ç¯ ÷õîÆ
ÖîÅ䯺, AE îÅðÚ (ܯÇ׿çð êÅñ)-é÷çÆÕÆ Çê¿â ìðòÅñÆ Ö¹ðç ÇòÖ¶ Õ¾ñ· ç¶ð
ôÅîƺ ç¯ èÇóÁ» çÆ Ô¯ÂÆ ñóÅÂÆ ÇòÚ ç¯ ÇòÁÕåÆ ×¯ñÆ Áå¶ ÇÕðêÅé ñ¾×ä ÕÅðé
÷õîÆ Ô¯ ׶ ÇÜé·» ÇòÚ ÇÂÕ êÆ.ÜÆ.ÁÅÂÆ ÇòÚ Áå¶ ç±ÃðÅ êÇàÁÅñÅ ç¶
ðÇܧçðÅ ÔÃêåÅñ ÇòÚ Ü¶ð¶ ÇÂñÅÜ ÔËÍ êzÅêå ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú
ÁòåÅð ÇÃ§Ø ç¶ èó¶ çÆ åðñ¯Úé ÇÃ§Ø Áå¶ é¶åð ÇÃ§Ø ò×ËðÅ éÅñ êÇÔñ» ì¾Ã
Ãà˺â ê¹ñ Óå¶ Ô¾æ¯êÅÂÆ Ô¯ ×ÂÆ ÇÜà À¹êð§å ÇÂÔ ñóÅÂÆ ò¾è ×ÂÆ Áå¶ ç¯é»
èÇóÁ» ç¶ ÇòÁÕåÆ åðñ¯Úé ÇÃ§Ø ç¶ Øð é÷çÆÕ ÔÇæÁÅð» éÅñ ÁÅêà ÇòÚ Çíó ê¶Í
ÇÂà ñóÅÂÆ ÇòÚ ÃÅìÕÅ Ãðê¿Ú ÁòåÅð ÇÃ§Ø ç¶ ê¾à ÇòÚ ×¯ñÆ ñ¾×Æ ÇÜÃù ÇÕ
å¹ð§å ÇÃòñ ÔÃêåÅñ ÖîÅ䯺 ÇñÁ»çÅ Ç×ÁÅ ÇÜ毺 À¹Ãù êÆ.ÜÆ.ÁÅÂÆ ðËëð Õð
Çç¾åÅ Ç×ÁÅÍ ç±Ãð¶ èó¶ ç¶ ÁîÇð§çð ÇÃ§Ø ç¶ å¶÷èÅð ÔÇæÁÅð éÅñ ÇÃð ÇòÚ
ÕÅëÆ Ã¾à ñ¾×Æ Ü¯ ÇÕ ðÇܧçðÅ ÔÃêåÅñ êÇàÁÅñÅ ÇòÖ¶ çÅõñ þÍ ÖîÅ䯺 ê¹ÇñÃ
é¶ ñóÅÂÆ ç¶ ÕÅðé» çÆ ç¯ èÇóÁ» ÓÚ ñóÅÂÆ ç½ðÅé ç¯ ÷õîÆÜ»Ú ô¹ð± Õð
Çç¾åÆ þÍ
Ú§âÆ×ó·, AE îÅðÚ (×¹ðöòÕ ÇÃ§Ø Ã¯Ôñ)-F ðÅÜ» çÆÁ» ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ» ç¶
êzåÆÇéè» çÆ Çòô¶ô ÇÂÕ¾åðåÅ Á¾Ü Õ¶ºçðÆ ÃzÆ ×¹ð± ÇÃ§Ø ÃíÅ ÃËÕàð-BH ¶
Ú§âÆ×ó· ÇòÖ¶ Üæ¶çÅð çÆçÅð ÇÃ§Ø éñòÆ çÆ êzèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆ, ÇÜà ÇòÚ ÁÅñ
ǧâÆÁÅ ÇÃ¾Ö ×¹ðç¹ÁÅðÅ êzì§èÕ Õî¶àÆ (ÁËâÔÅÕ) ìäÅÂÆ ×ÂÆ, ÇÜà ÇòÚ
ðÅÜÃæÅé ÇÃ¾Ö ×¹ðç¹ÁÅðÅ êzì§èÕ Õî¶àÆ ç¶ êzèÅé ÔðçÆê ÇÃ§Ø ÇâìÇâ¾ìÅ é¶
À¹êð¯Õå Õî¶àÆ çÆ ÃæÅêéÅ ÇòÚ Ôð åð·» çÅ ÃÇÔï¯× ç¶ä çÅ íð¯ÃÅ Çç¾åÅÍ
ÇÂà îÆÇà§× ÇòÚ À¹¾åð êzç¶ô, ÔÇðÁÅäÅ, À¹åðÅÖ¿â, ï±.êÆ., ðÅÜÃæÅé,
Ú§âÆ×ó· Áå¶ ÇÔîÅÚñ êzç¶ô ç¶ Ô¶á ÇñÖ¶ êzåÆÇéè ôÅîñ Ô¯Â¶Í Ã¹ÇÔ§çð ÇçØ
ÔÇðÁÅäÅ, ÜÃìÆð ÇÃ§Ø ðÅÜÃæÅé, ÜÃìÆð ÇÃ§Ø ìÅá ï±.êÆ., êzÆåî ÇÃ§Ø Ã§è±
À¹åðÅÖ¿â, êzÆåî ÇÃ§Ø ìÅÜòÅ À¹åðÅÖ¿â, ǧçðÜÆå ÇÃ§Ø ÃÔÅðéê¹ð, ×¹ðéÅî
ÇÃ§Ø ÇÃ¾è± Ú§âÆ×ó· (êzèÅé ôz¯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ ï±.àÆ.), ì¶Á§å ÇÃ§Ø Õ¹ðÕô¶åðÅ,
ìñÇܧçð ÇÃ§Ø ÔÇðÁÅäÅ, ÜÃÇò§çð ÇÃ§Ø ìðÅó Ú§âÆ×ó· (ÃÕ¾åð Üéðñ ôz¯îäÆ
ÁÕÅñÆ çñ), Çêz§ÃÆêñ Ö¹ôÔÅñ ÇÃ§Ø Ú§âÆ×ó·, çê±ðé ÇÃ§Ø ÃÔÅðéê¹ð, çñÜÆå
ÇÃ§Ø Õ¯Ûó ï±.êÆ.ÁÅÇç ôÅîñ ԯ¶ Áå¶ ÃðìçîåÆ éÅñ ÇÂà Õî¶àÆ çÆ ìäåð Áå¶
êz¯×ðÅî ìäÅÀ¹ä ìÅð¶ ÃÅð¶ ÁÇèÕÅð Üæ¶çÅð çÆçÅð ÇçðÅÜ» çÆÁ» ÇÃ¾Ö Üæ¶ì§çÆÁ»
ò¾ñ¯º êzì§èÕ Õî¶àÆ çÅ ×áé éñòÆ ù Çç¾å¶ ×Â¶Í |
ñ¼Ö» ð¹ê¶ ÖðÚ Õ¶ Ö³âð ìÇäÁÅ ÁÇìÁÅäÅ ÇòÖ¶ î³âÆÕðé ì¯ðâ çÅ ×¹çÅî
é±ðê¹ð ì¶çÆ, AE îÅðÚ (ãƺâÃÅ)-ê³ÜÅì î³âÆÕðé ì¯ðâ ò¼ñ¯º ñ¼Ö» ð¹ê¶
ÖðÚ Õ¶ Çê³â ÁÇìÁÅäÅ Ö¹ðç ÇòÖ¶ ìäÅÂÆ ×¹çÅî çÆ ÇÂîÅðå ÁÅêä¶ ÇÂÃå¶îÅñ ù
åðà ðÔÆ ÔËÍ ×½ðåñì ÔË ÇÕ ÕðÆì C çÔÅÕ¶ êÇÔñ» î³âÆÕðé ì¯ðâ ò¼ñ¯º
é±ðê¹ð ì¶çÆ ÇÂñÅÕ¶ çÆÁ» î³âÆÁ» çÆ ëÃñ ù Ãà¯ð Õðé ñÂÆ ÁÇìÁÅäÅ ê³ÚÅÇÂå
寺 F ÕéÅñ AB îðñ¶ ÷îÆé ñÂÆ ÃÆ ÇÜæ¶ î³âÆÕðé ì¯ðâ ò¼ñ¯º ôÅéçÅð ÁÅÔñÅ
çðܶ çÆ ÇÂîÅðå À°ÃÅðÆ ÃÆ êÌ¿å± ñ¼Ö» ð¹ê¶ ÖðÚ Õ¶ ìäÅÂÆ ÇÂà ÇÂîÅðå
ÇòÚ Ô¹ä ÕìÈåð ì¯ñç¶ ÔéÍ íÅò¶º ÇÂà ÇÂîÅðå ù ÁÅêä¶ Ô¯ºç ÇòÚ ÁÅÀ°ä 寺
ìÅÁç ÇéðèÅÇðå î³åò ñÂÆ òðÇåÁÅ éÔƺ Ç×ÁÅ ÔË êð Á¼Ü Õ¼ñ ÇÂÔ ôÅéçÅð
ÇÂîÅðå ع¼×ÆÁ» ÕìÈåð» å¶ Ô¯ð ê³ÛÆÁ» ç¶ ÁÅÔñÇäÁ» 寺 ÇÃòŶ Õ°Þ éÔƺ
ÔËÍ ÁÅêäÆ Ô¯ºç å¶ Á¼æðÈ òÔÅÁ ðÔÆ ÇÂÔ ÇÂîÅðå Ã ç¶ ÔÅÕî» ù կà ðÔÆ
ÔËÍ Çê³â ç¶ Ãðê³Ú Õîñ ÇÿØ, ÁÇìÁÅäÅ Õñ» ç¶ Ãðê³Ú ÃÆåñ ÇÿØ, ÃÅ:
Ãðê³Ú ñÖìÆð ÇÿØ, ìÅìÅ ×¹ðéËì ÇÿØ, Õðî ÇÿØ, ×¹ñì¿å ÇÿØ, ÿå¯Ö
ÇÿØ, Õ¶Ãð ÇÿØ, ÜÆå ÇÿØ, Õ°ñçÆê ÇÿØ, ×¹ðçÆê Õ½ð ê³Ú, ðäÜÆå Õ½ð å¶
ð¶ôî Õ½ð ê³Ú é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ î³âÆÕðé ì¯ðâ ò¼ñ¯º ÇÂà ÇìñÇâ¿× ù òð寺 ÓÚ
éÅ ÇñÁÅ Õ¶ ÃðÕÅð çÅ ñ¼Ö» ð¹ê¶ çÅ é°ÕÃÅé ÕÆåÅ ÔËÍ À°é·» ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ
ÇÂà ÇÂîÅðå çÆ Ã»í ÿíÅñ ñÂÆ Õ°Þ òð·¶ êÇÔñ» Ú½ÕÆçÅð Ô¹¿çÅ ÃÆ êð Ô¹ä
ÇÂÔ ÇÂîÅðå ù¿éÃÅé êÂÆ ÔË Áå¶ ñ¯Õ» ò¼ñ¯º ÇÂÃ ç¶ çðòÅ÷¶ å¶ Ô¯ð ÃÅîÅé
òÆ å¯ó Çç¼åÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ Çê¿â òÅÃÆÁ» é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ Á×ð ÇÂà ÇÂîÅðå ù ÇÕÃÆ
Ô¯ð Õ¿î ñÂÆ òðå ÇñÁÅ ÜÅò¶ å» À°Ã çÅ ñÅí ñ¯Õ» ù Çîñ¶×ÅÍ À°é·» î³âÆÕðé
ì¯ðâ 寺 î³× ÕÆåÆ ÇÕ ÇÂà ÇÂîÅðå ù òð寺 ÇòÚ ÇñÁ»çÅ ÜÅò¶ Ü» ÇÕÃÆ Ô¯ð
Õ¿î ñÂÆ À°êï¯× ÇòÚ ÇñÁ»çÅ ÜÅò¶Í
î¶ð¶ Çòð¯èÆ êÇÔñ» ÁÅåî î³æé Õðé-Çê³ÕÆ
é§×ñ, AE îÅðÚ (×¹ðêÌÆå ÇÃ¿Ø ×ð¶òÅñ)-Òî˺ êÇÔñ» òÆ Õ»×ðà êÅðàÆ çÆ îçç
Áå¶ ÃÌÆ îçé î¯Ôé Çî¼åñ ç¶ ÁôÆðòÅç éÅñ é§×ñ é×ð Õ½ºÃñ çÅ êÌèÅé ìÇäÁÅ
ÃÆ À°ç¯º å» ÇÕö é¶ ÇÂÔ î¿× éÔƺ ÕÆåÆ ÃÆ ÇÕ Çê³ÕÆ é±¿ êÅðàÆ ÓÚ¯º
Õ¼ÇãÁÅ ÜÅò¶Ó ÇÂÔ ÇòÚÅð íÅÜêÅ ÁËî. ÃÆ. å¶ ÃÅìÕÅ Õ½ºÃñ êÌèÅé ÃÌÆ ðÅÕ¶ô
ôðîÅ Çê³ÕÆ é¶ ÇÂÕ î¹ñÅÕÅå ç½ðÅé êÌ×à ÕÆå¶Í é§×ñ é×ð Õ½ºÃñ ç¶ êÌèÅé
ÃÌÆ ðÅܶô ðÅÜÅ Õ¼àó Õ»×ðÃÆ Ôé êð À°Ô ÁÅ÷Åç ÁËî. ÃÆ. ìä¶ å¶ Çî¼åñ
ÃÅÇÔì å¶ ÇÕÃîå ç¶ ÁôÆðòÅç éÅñ êÌèÅé ìä ×Â¶Í ÇÜÔó¶ ñ¯Õ îË鱿 íÅÜêÅ ÓÚ¯º
Õ¼ãä çÆ î³× Õð ðÔ¶ Ôé À°Ô êÇÔñ» ÁÅåî î³æé ÕðéÍ Õ»×ðà êÅðàÆ ç¶ ÁËî.
ÃÆ. îË鱿 êÌèÅé ìäÅÀ°äÅ ÚÅÔ¹¿ç¶ ÃéÍ íÅÜêÅ ÁËî. ÃÆ. ÃÌÆ ðÅÜÅ ç¶ éÅñ
ÃéÍ ç¯ò¶º êÅö A@-A@ ÁËî. ÃÆ. Ô¯ ×Â¶Í ë¶ð êðÚÆ êÅÂÆ ×ÂÆ å¶ ðÅÜÅ Çܼå
׶Í
«á¶óÆ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ñ¯ÕÆ ×Ëà çÆ
îÅóÆ ÃêñÅÂÆ å¯º ì¶Ô¼ç ç¹ÖÆ
ÚîÕ½ð ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (ÿÜÆò ì¼ìÆ)-ÕÃìÅ «á¶óÆ ç¶ ñ¯Õ ÇêÛñ¶ C-D îÔÆÇéÁ»
寺 Ø𶬠×Ëà çÆ îÅóÆ ÃêñÅÂÆ å¯º ì¶Ô¼ç ê̶ôÅé ÔéÍ ÇÂà Ãì¿èÆ ð¯Ã ÜÅÇÔð
ÕðÇçÁ» ¦ìóçÅð ×¹ðç¶ò ÇÃ¿Ø ÃÅ: Ãðê³Ú «á¶óÆ, Çéðîñ ÇÃ¿Ø ê³Ú úÇ¿ç,
ÁòåÅð ÇÃ¿Ø îÅÜðÆ, Ãòðé ÇÃ¿Ø ÃéÆ ê³Ú, ðÅî ÇÃ¿Ø Ãñ¶îê¹ð, ùðî¹¼Ö ÇÿØ
Ãðê³Ú, Ü×ÜÆå ÇÃ¿Ø ð½äÆ, ÇÂÕìÅñ ÇÃ¿Ø ðÅî×ó·, åðñ¯Úé ÇÃ¿Ø Áå¶ ÇçñìÅ×
ÇÃ¿Ø ÁÅÇç é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ÁËÚ. êÆ. ×Ëà հðÅñÆ òÅÇñÁ» çÆ îÔÆé¶ ç¶ Ôð¶Õ
ô¹¼ÕðòÅð ù ×Ëà Çæâð» çÆ àðÅñÆ ÁŪçÆ ÃÆ êÌ¿å± Ô¹ä C-D îÔÆÇéÁ» ÇòÚ
ÇÃðë ÇÂÕ-ç¯ òÅð ÃêñÅÂÆ ÁÅÂÆ Áå¶ Ô¹ä ÇìñÕ°ñ ÔÆ ì¿ç Ô¯ ×ÂÆ ÇÜà ÕÅðé
ÖêåÕÅð» ù ìÔ¹å ÔÆ ê̶ôÅéÆ çÅ ÃÅÔîäÅ ÕðéÅ ê˺çÅ ÔËÍ Ô¹ä ܶÕð ÃêñÅÂÆ
ÁÅÀ°ä çÅ êåÅ ñ¼× Ü»çÅ ÔË å» ñ¯Õ ÃæÅéÕ ÃÕ±ñ ç¶ ×ðÅÀ±ºâ ÇòÚ åóÕ¶ 寺
ÔÆ ñÅÂÆé» ÇòÚ Öó Ü»ç¶ Ôé êÌ¿å± æ¯óÆ ç¶ð ìÅÁç ¶ܿÃÆ òÅÇñÁ» çŠùé¶ÔÅ
ÁÅ Ü»çÅ ÔË ÇÕ ÃêñÅÂÆ éÔƺ ÁÅÀ°äÆÍ À°êð¯Õå ÇòÁÕåÆÁ» é¶ Ç÷ñ·Å êÌôÅôé 寺
î³× ÕÆåÆ ÔË ÇÕ ÕÃìÅ «á¶óÆ ç¶ ÇÂñÅÕ¶ ÇòÚ ÁËÚ. êÆ. ×Ëà çÆ ÃêñÅÂÆ ù
ïÕÆéÆ ìäÅÇÂÁÅ ÜÅò¶Í ÇÂà Ãì¿èÆ Ü篺 ×Ëà ¶ܿÃÆ ç¶ îËé¶Üð éÅñ ÿêðÕ
ÕÆåÅ å» À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇêÛ¯º ÔÆ ÃêñÅÂÆ çÆ ØÅà ÁÅ ðÔÆ ÔË Ô¹ä ÁÃƺ
ê³çð» Ççé» ìÅÁç ñ×ÅåÅð ÃêñÅÂÆ í¶ÇÜÁÅ Õð»×¶Í
ê¹ñ ñ¼×ä ÕÅðé ìðçÅð ç¶ ñ¯Õ» çÆ Ô¯ò¶×Æ Ç÷¿ç×Æ Ã¹ÖÅñÆ
ê¹ðÖÅñÆ, AE îÅðÚ (ì¿àÆ)-Çê³â ÔðÆê¹ð 寺 ìðçÅð å¼Õ ç¶ ðÃå¶ ÓÚ ê˺çÆÁ»
éçÆÁ» Óå¶ ê¹ñ ñ¼×ä ÕÅðé Ô¹ä ìðçÅð ç¶ ñ¯Õ» çÆ Ç÷¿ç×Æ Ã¹ÖÅñÆ Ô¯ ÜÅò¶×ÆÍ
Ç÷Õðï¯× ÔË ÇÕ ÔðÆê¹ð 寺 ìðçÅð å¼Õ ç¶ ðÃå¶ ÓÚ Çå¿é éçÆÁÅ ê˺çÆÁ» ÃéÍ
ÇÂé·» éçÆÁ» ÓÚ ìðÃÅå» ç¶ Ççé» ÓÚ êÅäÆ ÁÅÀ°ä ÕÅðé ÇÂé·» ñ¯Õ» çŠÿêðÕ
çÈÃÇðÁ» éÅñ¯º ÇìñÕ°ñ Õà Ü»çÅ ÃÆÍ ìðÃÅå» ÓÚ ÇÂÔ ñ¯Õ éÅ ÁÅêä¶ Õ¿îÕÅð å¶
ÜÅ êÅÀ°ºç¶ Ãé å¶ éÅ ÔÆ Ã½ç¶-ê¼å¶ Ü» çòÅÂÆ-ìÈàÆ ñÂÆÍ ÇÂÔ ñ¯Õ ÇêÛñ¶
ÕÅëÆ çÔÅÇÕÁ» 寺 éçÆÁ» çŠÿåÅê í¯× ðÔ¶ ÃéÍ êð ÇÂé·» ñ¯Õ» çÆ Ôé·¶ðÆ
Ç÷¿ç×Æ ÓÚ À°ç¯º ð¯ôéÆ ÁÅÀ°äÆ ô¹ðÈ Ô¯ ×ÂÆ Üç ÇÂé» Çå¿é» éçÆÁ» Óå¶
ê¹ñ» ç¶ ÇéðîÅä çÅ Õ¿î ô¹ðÈ Ô¯ Ç×ÁÅÍ ê¹ñ» çÅ ÇéðîÅä éÅìÅðâ åÇÔå
ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÔË å¶ ÇÂé·» ê¹ñ» å¶ ÕðÆì ê½ä¶ ÚÅð Õð¯ó ð¹ê¶ ÖðÚ¶ ÜÅ
Ú¹¼Õ¶ ÔéÍ ìðçÅð ç¶ ñ¯Õ» ò¼ñ¯º Ô¹ä éçÆÁ» ç¶ âð 寺 î¹Õå Ô¯ Õ¶ ÇÂé·»
ê¹ñÅ À°ê𯺠¦ØäÅ ô¹ðÈ Õð Çç¼åÅ ÔËÍ ÇÂé·» éçÆÁ» å¶ ê¹ñ ñ¼×ä ÕÅðé
ÇÔîÅÚñ êÌç¶ô çÆÁ» ëËÕàðÆÁ» ÓÚ Õ¿î Õðé òÅñ¶ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ ñ¯Õ» éÈ¿ òÆ
ò¼âÆ ðÅÔå ÇîñÆ ÔËÍ
ׯêÅñ ÇÃ¿Ø ù ôðè»ÜñÆ
ðÈêé×ð, AE îÅðÚ (ÁòåÅð ÇÃ¿Ø Õ¿ì¯Ü)-ÒÕ°Þ ïÅç ÇÂé·» ù òÆ Õðñ¯Ó ÁÇíÁÅé
ç¶ AIFò¶º Ççé ðÅÜÃæÅé çÆ èðåÆ Óå¶ Ü¿î¶ ðÅÜ ØðÅä¶ ç¶ î˺ìð ׯêÅñ ÇÿØ
ù ôðè»ÜñÆ Çç¼åÆÍ ÇÂà î½Õ¶ ÁÇíÁÅé ç¶ Ã¿ï¯ÜÕ ÃÌÆ òÆ. êÆ. ÃËäÆ é¶
ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ÃÌÆ ðÅò ׯêÅñ ÇÃ¿Ø ðÅÜê¹åÅé¶ çÆ ÖðòÅ ÇðÁÅÃå ç¶ ðÅÜÅ ÃÆÍ À°é·»
ç¶ô ê̶î çÆ íÅòéÅ Õ°¼à-Õ°¼à Õ¶ íðÆ Ô¯ÂÆ ÃÆÍ À°é·» é¶ ÇðÁÅÃå ç¶ ðÅÜÅ
Ô¯ä ç¶ ìÅòÜÈç ´»åÆÕÅðÆÁ» ù Ãîðæé Çç¼åÅÍ À°é·» é¶ ×çð êÅðàÆ ç¶ éÅñ
Çîñ Õ¶ ì×Åòå Õðé çÆ Õ¯Çôô ÕÆåÆ ÇÜÃ ç¶ ç¯ô ÇòÚ À°é·» ù Ç×ÌëåÅð ÕðÕ¶
î¹Õ¼çîÅ ÚñÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ðÅò ׯêÅñ ùå¿åðåŠÿ×ðÅî ç¶ À°é·» îÔÅé ç¶ô
í×å» ÇòÚ¯º ÇÂÕ Ôé ÇÜé·» é¶ ç¶ô çÆ ÁÅ÷ÅçÆ ç¶ ñÂÆ ôÅÔÆ Ã¹¼Ö» ù ÇåÁÅ×,
åÖå ù á°ÕðÅÇÂÁÅ å¶ Ü¶ñ çÆ Õ¯áóÆ ç¶ ç¹¼Ö» ù ÃÇÔä ÕÆåÅÍ
ÇòÇçÁÅðæä é¶ E@@@ ð¹ê¶ çÅ ÇÂéÅî êÌÅêå ÕÆåÅ
ðÈêé×ð, AE îÅðÚ (ÜׯåÅ)-ÃÅÇ¿à Áå¶ àËÕéÅñ¯ÜÆ ÇòíÅ× íÅðå ÃðÕÅð ò¼ñ¯º
ÃðÕÅðÆ Çîâñ ÃÕ±ñ Øé½ñÅ çÆ ÇÂÕ ÇòÇçÁÅðæä é§È E@@@ ð¹ê¶ çÅ ê̶ðéÅ
ÁËòÅðâ Çç¼åÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ ÇÂÔ ÁËòÅðâ ÃÕ±ñ çÆ êÃòÕ Õî¶àÆ ç¶ ÃðêÌÃå ò¼ñ¯º
ÃÕ±ñ ÇòÚ ÇòÇçÁÅðæä 鱿 í¶à ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ î¹¼Ö ÁÇèÁÅêÕ ÃÌÆîåÆ À±ôÅ ÇÕðé
é¶ ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ ÃÅìÕÅ êÌÆÇÖÁÅ Öåî Ô¯ä î×𯺠ÇòÇçÁÅðæä ÁÅêä¶ ÃÅÇ¿Ã
ÁÇèÁÅêÕ ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ ÇÂÕ ÃÅÇ¿à îÅâñ ÇåÁÅð Õð¶×ÆÍ
èðî ÇÃ¿Ø ÃÅÔéÆ çÆ ìðÃÆ îéÅÂÆ
ðÈêé×ð, AE îÅðÚ (ÃåÆô ÜׯåÅ, ÁòåÅð ÇÃ¿Ø Õ¿ì¯Ü)-ÃÌÆ Õñ×Æèð Õ¿ÇéÁÅ
êÅáôÅñÅ Õ¿êñËÕà ÇòÖ¶ Ã: èðî ÇÃ¿Ø ÃÅÔéÆ çÆ AFòƺ ìðÃÆ îéÅÂÆ ×ÂÆÍ ÇÂÃ
î½Õ¶ ê³ÜÅì üÇíÁÅÚÅðÕ å¶ àÈÇð÷î î³åðÆ Ã: ÔÆðÅ ÇÃ¿Ø ×ÅìóÆÁÅ, ÔñÕÅ
ÇòèÅÇÂÕ Ã¿å ÁÜÆå ÇÃ¿Ø Áå¶ Ô¯ð ôðè»ÜñÆ ç¶ä êÔ¹¿Ú¶Í ÔñÕÅ ÇòèÅÇÂÕ é¶
ÇÕÔÅ ÇÕ Ã: ÃÅÔéÆ çÆ Ã¶òÅò» ç¶ î¼ç¶é÷ð îÇé§çðêÅñ ÇÃ¿Ø ÃÅÔéÆ ù ô¯²ÌîäÆ
ÁÕÅñÆ çñ ç¶ òêÅð Çò¿× çÅ Ç÷ñ·Å êÌèÅé Çéï°Õå ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ Ãà¶Ü çÆ
ÕÅðòÅÂÆ ÚñŪÇçÁ» Ã: Ç¿çðêÅñ ÇÃ¿Ø Ú¼âÅ, ÚÆë ÃÕ¼åð ×¹ðÈ ×¯Çì¿ç ÇÿØ
Ãà¼âÆ ÃðÕñ é¶ ÃÅÔéÆ ÃÅÇÔì çÆÁ» ÃîÅÜ êÌåÆ ÕÆåÆÁ» öòÅò» çÅ òðéä ÕÆåÅÍ
ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ âÅ: ÁÅð. ÁËÃ. êðîÅð Ú¶ÁðîËé é×ð ùèÅð àðÃà, Ã: ÁîðÜÆå
ÇÃ¿Ø ÃÇåÁÅñ êÌèÅé é×ð Õ½ºÃñ Áå¶ ×¹: ÇÃ¿Ø ÃíÅ, Ã: êðîÜÆå ÇÃ¿Ø îÅÕó
ÃÈìÅ îÆå êÌèÅé òêÅð Çò¿×, ×¹Çð¿çð ÇÃ¿Ø êÌÆå ÃñÅÔÕÅð ÃÕ±ñ Õî¶àÆ,
êñÇò¿çð Õ½ð ðÅäÆ î˺ìð Ç÷ñ·Å êÌÆôç Áå¶ êÌËà Õñ¼ì ç¶ êÌèÅé Ã:
ìÔÅçðÜÆå ÇÃ¿Ø é¶ ÃÅÔéÆ ÃÅÇÔì ù ôðèÅ ç¶ ë¹¼ñ í¶ºà ÕÆå¶Í ÿÃæÅ ç¶
êÌèÅé Ã: îÇé§çðêÅñ ÇÃ¿Ø ÃÅÔéÆ é¶ ÁÅÂÆÁ» ÿ×å» å¶ êåò¿ÇåÁ» çÅ è¿éòÅç
ÕÆåÅÍ ÇÂà 寺 êÇÔñ» Üæ¶çÅð ÔÆðÅ ÇÃ¿Ø ×ÅìóÆÁÅ é¶ Ã: èðî ÇÃ¿Ø ÃÅÔéÆ
ïÅç×ÅðÆ ÔÅñ ç¶ ÇòÃæÅð çÅ éÆºÔ ê¼æð ð¼ÇÖÁÅÍ ÃÕ±ñ Õ¿êñËÕà ÇòÚ êÔ¹¿Úä å¶
ÃÕ±ñ çÆ ÇêÌ¿ÃÆêñ ÜÃîÆå Õ½ð Ú¼âÅ Áå¶ ÃàÅë Áå¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ» é¶ î³åðÆ
ÃÅÇÔì çÅ íðò» ÃòÅ×å ÕÆåÅÍ
éò» ÇàÀ±ìò˵ñ ñ×ÅÀ¹ä çÆ î¿×
ê¹ðÖÅñÆ, AE îÅðÚ (ì¿àÆ)-Çê³â ÕÕ½à ç¶ êåò¿ÇåÁ» é¶ ê³ÜÅì ÃðÕÅð å¶
Ç÷ñ·Å êÌôÅÃé 寺 î³× ÕÆåÆ ÔË ÇÕ Çê³â ÇòÖ¶ ñ¯Õ» çÆÁ» îÅðÈ ÷îÆé» ù
ìÚÅÀ°ä ñÂÆ â±¿ØÅ ÇàÀ±ìòËñ ñ×ÅÇÂÁÅ ÜÅò¶Í êåò¿ÇåÁ» î¹åÅÇìÕ ÃðÕÅð é¶
ÿé AIIG ÇòÚ Çê³â ÇòÖ¶ ⱿØÅ ÇàÀ±ìòËñ ñ×ÅÇÂÁÅ ÃÆ ÇÜà çÅ Õ¶òñ ç¯-Çå¿é
ÃÆ÷é å¼Õ ÔÆ ñ¯Õ» ù ñÅí Çîñ ÃÇÕÁÅ å¶ ìÅÁç ÇòÚ ÇÂÔ ÇàÀ±ìòËñ ÖðÅì Ô¯
Ç×ÁÅÍ À°é·» ç¼ÇÃÁÅ ÇÕ Ô¹ä ê³ÜÅì ðÅÜ ÇàÀ±ìòËñ ÕÅðê¯ð¶ôé é¶ ÇÂà ÇàÀ±ìòËñ
ù ë¶ñ· ÕðÅð ç¶ Çç¼åÅ ÔËÍ À°é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇàÀ±ìòËñ éÅ Ô¯ä ÕÅðé À°é·»
çÆÁ» ëÃñ» Ôð òÅðÆ Ã¯Õ¶ çÅ ÇôÕÅð Ô¯ ðÔÆÁ» Ôé å¶ À°é·» ç¶ ê¼ñ¶ Õ°Þ òÆ
éÔƺ êË ÇðÔÅÍ ÇÂà Ãì¿èÆ ÃÅ: Ãðê³Ú éðÅåÅ ÇÿØ, Ãðê³Ú Áîð Õ½ð, ÿå¯Ö
ÇÿØ, Õðî ÇÿØ, î¶òÅ ÇÃ¿Ø å¶ ìñÇò¿çð ÇÃ¿Ø é¶ ÇÕÔÅ ÇÕ ÃÅâÆÁ» ÷îÆé» ù
ïն 寺 ìÚÅÀ°ä ñÂÆ Çê³â ÇòÖ¶ ÇÿÚÅÂÆ òÅñ¶ ÇàÀ±ìòËñ çÅ êÌì¿è ÕÆåÅ
ÜÅò¶Í
ÇîñÅê Ççòà îéÅÇÂÁÅ
ÿå¯Ö ×ó·, AE îÅðÚ (îñÕÆÁå ÇÿØ)-×¹: ×¹ðêñÅÔ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ çÃò¶º êÅåôÅÔ
×¹ðÈ ×¯Çì¿ç ÇÃ¿Ø ÜÆ Áå¶ ìÅìÅ ÕñÅèÅðÆ ÜÆ (À±éÅ ÃÅÇÔì) òÅÇñÁ» çÅ ÇîñÅê
Ççòà çÅ ÃÅñÅéÅ À°åÃò îéÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÜà ÇòÚ îÅ: Ü×Æð ÇÃ¿Ø ô¯ÌîäÆ Õî¶àÆ
î˺ìð (ÇôîñÅ ÃÆà) òÅÇñÁ» çÅ ÃéîÅé ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ ×¹: ×¹ðêñÅÔ ÃÅÇÔì ç¶ Ã¶òÅçÅð
Áå¶ ÇÂñÅÕ¶ ç¶ î¯Ôåìð ÃõôÆÁå ÕôîÆð ÇÃ¿Ø ÃËäÆ é¶ îÅÃàð ÜÆ çÆ ìÆå¶ F
ÃÅñ» çÆ ô¯ÌîäÆ Õî¶àÆ ÇòÚ ðÇÔ¿ÇçÁ» ÕÆåÆ ×ÂÆ ÕÅð×¹÷ÅðÆ Óå¶ ÚÅéäÅ
êÅÇÂÁÅÍ ÃËäÆÃÅÇÔì é¶ îÅÃàð ÜÆ ðÅÔƺ ô¯ÌîäÆ Õî¶àÆ å¯º î³× ÕÆåÆ ÇÕ ÇÂÃ
×¹ðêñÅÔ ÇòÖ¶ ñóÕÆÁ» çÆ î¹ôÇÕñ ù ò¶Öç¶ Ô¯Â¶ ÇÂÕ ñóÕÆÁ» ñÂÆ Çâ×ðÆ ÕÅñÜ
Ö¯ÇñÁÅ ÜÅò¶ ÇÕªÇÕ ñóÕÆ êóÆ ÇñÖÆ Ô¯ò¶×Æ å» À°Ô ÁÅêä¶ êÇðòÅð ù î¹ÖÆ ×ÌÇÔÃåÆ
ÜÆòé ñÂÆ éÇôÁ» Çòð¼¹è Áå¶ íðÈä Ô¼ÇåÁÅ Çòð¹µè ê̶ðéÅ ç¶ ÃÕçÆ ÔËÍ ÁÅêä¶
êËð» å¶ ÁÅê Öó¯ ÃÕçÆ ÔËÍ ÇÂà 寺 êÇÔñ» ×¹: ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ÃÌÆ ×¹ðÈ ×Ì¿æ
ÃÅÇÔì ÜÆ ç¶ ÁÖ³â êÅá ÃÅÇÔì ç¶ í¯× êŶ ×Â¶Í íÅÂÆ ×¯êÅñ ÇÃ¿Ø À±éÅ
ÃÅÇÔì òÅñÆÁ» ìÆìÆÁ» ç¶ ãÅâÆ Üæ¶, íÅÂÆ Õ°ñÇò¿çð ÇÿØ, ÁÜÆå ÇÃ¿Ø ðÜÅçÅ,
ùÖðÅÜ ÇÃ¿Ø Ã¿å¯Ö ×ó· é¶ Ã¿×å» ù ìÅìÅ ÕñÅèÅðÆ ÜÆ ç¶ ÜÆòé ìÅð¶ ÚÅéäÅ
êÅÇÂÁÅÍ ÇÂà Ã ×¹ðÈ ÕÅ ¦×ð Áå°¼à òðÇåÁÅÍ ÃåÆô ×ð× êÌèÅé ìÅæóÆ, í×å
ÇÿØ, âÅ: Ôðì¿Ã ñÅñ, ìÆìÆ ÜÆå Õ½ð êÌèÅé é§×ñ ÕñÅ, Ã: åÅðÅ ÇÃ¿Ø í¼ñóÆ
Áå¶ Ã: ïÔä ÇÃ¿Ø í¼ñóÆ é¶ ÔÅ÷ðÆ íðÆÍ
ÁÇî¼à ïÅç» Û¼âçÅ ÃðæñÆ çÅ Ö¶â î¶ñÅ ÃîÅêå
é±ðê¹ð ì¶çÆ, AE îÅðÚ (ðÅܶô Ú½èðÆ)-Ã: ÕðåÅð ÇÃ¿Ø ÃðÅíÅ ï±æ òËñë¶Áð
Ãê¯ðàà Õñ¼ì ÃðæñÆ ò¼ñ¯º ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁŠ궺Ⱡֶâ î¶ñÅ ÁÇî¼à ïÅç»
Û¼âçÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃîÅêå Ô¯ÇÂÁÅÍ Çôò î³çð ÃðæñÆ ç¶ îÔ¿å î¯Ôä Ç×ðÆ, ÇòèÅÇÂÕ
ðÅäÅ Õ¶. êÆ. ÇÿØ, Ç÷ñ·Å Õ»×ðÃ ç¶ êÌèÅé âÅ: ðî¶ô ç¼å ôðîÅ î¹¼Ö
îÇÔîÅé òܯº ôÅÇîñ Ô¯Â¶Í îÔ¿å î¯Ôä Ç×ðÆ é¶ Õñ¼ì ñÂÆ BA Ô÷Åð ð¹ê¶ éÕç
Çç¼å¶ ÜçÇÕ âÅ: ôðîÅ é¶ Ã¿Ãç Çì¼àÈ ç¶ Õ¯à¶ ÇòÚ¯º Õñ¼ì ù ÇÂÕ ñ¼Ö ð¹ê¶
ç¶ä çÆ Ø¯ôäÅ ÕÆåÆÍ ÇÕ¼Õð ñÅÜ ç¶ îÅÇñÕ ÁîÇð¿çð Ú½êóÅ é¶ Çòô¶ô ðÈê ÇòÚ
êÔ¹¿Ú Õ¶ ÇÖâÅðÆÁ» ù ÁôÆðòÅç Çç¿ÇçÁÅ Õñ¼ì ù EA@@ ð¹: çÆ ðÅôÆ í¶à
ÕÆåÆÍ ÁÅñ úêé Õì¼âÆ ÇòÚ ë×òÅóÅ Õñ¼ì çÆê àÆî êÇÔñ¶, î³×ÈòÅñ (éò»ôÇÔð)
çÆ àÆî çÈܶ é§ìð Óå¶ ðÔÆ ÇÜé·» ù Õñ¼ì ò¼ñ¯º ´îòÅð CA Ô÷Åð å¶ BA Ô÷Åð
ð¹: å¶ àðÅëÆÁ» í¶ºà ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ»Í òÅñÆìÅñ ÇòÚ Ü¶å¶òÅñ çÆ àÆî é¶ êÇÔñ»,
ܼàê¹ð çÆ àÆî çÈÜÅ ÃæÅé êÌÅêå ÇÂéÅî» çÆ Ô¼ÕçÅð ìäÆÁ»Í Õñ¼ì ò¼ñ¯º ÁŶ
ÃîÈÔ îÇÔîÅé» ù ÃéîÅé ÇÚ¿é· ç¶ Õ¶ ÃéîÅÇéå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ Õñ¼ì ç¶ êÌèÅé
Ôðç¶ò ÇÃ¿Ø é¶ ÁŶ îÇÔîÅé» çÅ è¿éòÅç ÕðÇçÁ» ÜÆ ÁÅÇÂÁ» ÁÅÇÖÁÅÍ
àÈðéÅî˺à ç½ðÅé ×¹ðîÆå ÇÃ¿Ø é¶ ÛÅåÆ Óå¶ ê¼æð å°óòÅ Õ¶ ÃÅÇðÁ» ù ÔËðÅé
ÕÆåÅÍ Ü¶å± àÆî» ù ÇòèÅÇÂÕ ÃÌÆ ðÅäÅ, âÅ: ôðîÅ, ÃÌÆ Ú½êóÅ é¶ ÇÂéÅî
åÕÃÆî ÕÆå¶Í àÈðéÅî˺à ç½ðÅé ÜËñçÅð ÃåÇò¿çð ÇÃ¿Ø ÚËóÆÁ» é¶ òÆ Çòô¶ô
å½ð Óå¶ ÔÅ÷ðÆ ñ×òÅÂÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Ç´ôéÕ»å êñÅàÆÁÅ, ðÅî êÌåÅê, çðôä ÇÿØ
ã»Ô¶, Ü×åêÅñ, ÁîðÆÕ ÇÿØ, ÜÃêÅñ ÇÿØ, Ççé¶ô Õ°îÅð, ìñÕÅð ÇÿØ, ׯñâÆ,
ÿÜÆò, ïéÆ, ÔðÆô, ïéÆ, ÁîðÜÆå ÇÿØ, Ü×ÜÆå ÇÿØ, Çòܶ Õ°îÅð, ìñòÆð
ÇÃ¿Ø í¼à¯º Ç÷ñ·Å êÌÆôç î˺ìð, Çì¼àÅ Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, ðÅî ÇçÁÅñ ÃËäÆ,
îçé ñÅñ ïéÆ, î¯Ôä ÇÿØ, ÇÕðêÅñ çÅÃ, ×¹ðîÆå ÇÿØ, ÔðÇÜ¿çð ÔËðÆ, åÆðæ
ÇÿØ, ÔðêÅñ ÇÿØ, ÁôòéÆ Ã¯éÆ, ùÇð¿çð ÇÿØ, ÔðÇçÁÅñ ÃËäÆ å¶ ×¹ðÇì¿çð
ñÅâÆ ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ àÈðéÅî˺à ç½ðÅé Á³åððÅôàðÆ Õì¼âÆ ÇÖâÅðÆ îÇé§çð
ÇÃ¿Ø Ãð» çÅ Çòô¶ô ÃéîÅé ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ Ãà¶Ü ÃËÕàðÆ çÆ íÈÇîÕÅ ìñÜÆå ÇÿØ
ð¿èÅòÅ é¶ ÇéíÅÂÆÍ
ìÆìÆ ìñò¿å Õ½ð çÆ
ìðÃÆ îéÅÂÆ
Áé§çê¹ð ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (Ü¿× ÇÿØ)-îÅåÅ éÅéÕÆ ÚËðÆà¶ìñ ÔÃêåÅñ Áé§çê¹ð
ÃÅÇÔì ç¶ ìÅéÆ Ú¶ÁðêðÃé Ãò: ìÆìÆ ìñò¿å Õ½ð ïÈ. Õ¶. òÅÇñÁ» çÆ êÇÔñÆ
ìðÃÆ ÔÃêåÅñ ÇòÚ ìä¶ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ ìóÆ ôðèÅ å¶ ÃÇåÕÅð éÅñ
îéÅÂÆ ÇÂà ÿì¿è ÇòÚ ð¼Ö¶ êÅá çÅ í¯× êÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ×¹ðìÅäÆ çÅ ÕÆðåé
Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÂÔ ÜÅäÕÅðÆ ÔÃêåÅñ ç¶ ì¹ñÅð¶ ÃÌÆ åêô é¶ Çç¼åÆÍ À°é·» ç¼ÇÃÁÅ
ÇÂà î½Õ¶ ×¹ðÈ ÕÅ Áå°¼à ¦×ð ÚñÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ
¶. àÆ. ÁËî. îôÆé» À°µÚÆ æ» ñ×ÅÀ°ä ÕÅðé ñ¯Õ» ù î¹²ôÇÕñ
ðÈêé×ð, AE îÅðÚ (ÃåÆô ÜׯåÅ)-Ãà¶à ìËºÕ ÁÅë êÇàÁÅñÅ ò¼ñ¯º ÃæÅéÕ ðÅî
ñÆñÅ ×ðÅÀ±ºâ ÃÅÔîä¶ ç¯ Â¶. àÆ. ÁËî. îôÆé» ÇÂÕ¼áÆÁ» ñ×ÅÂÆÁ» ×ÂÆÁ» Ôé
ܯ ÇÕ ÕÅëÆ À°µÚÆ æ» ÃÇæå Ôé ÇÜà ÕÅðé ñ¯Õ» ù ê½óÆÁ» Úóé ÇòÚ íÅðÆ
î¹ôÇÕñ ê¶ô ÁŪçÆ ÔËÍ ìËºÕ ò¼ñ¯º ñ¯Õ» çÆ ÃÔÈñå ñÂÆ ç¯ Â¶. àÆ. ÁËî.
îôÆé» ÇÂÕ¼áÆÁ» À°µÚÆ Ü×·Å ñ×ÅÂÆÁ» ×ÂÆÁ» Ôé Áå¶ À°Ã ñÂÆ Õ¶òñ ÃÆÇî³à
çÆÁ» ç¯ ê½óÆÁ» ÔÆ ìäÅÂÆÁ» ×ÂÆÁ» Ôé ܯ ÇÕ ÕÅëÆ À°µÚÆÁ» Ôé ÇÜà ÕÅðé
ñ¯Õ» ù À°µÚÆÁ» ê½óÆÁ» Úóé ÇòÚ íÅðÆ î¹ôÇÕñ ê¶ô ÁŪçÆ ÔË, Çòô¶ôÕð Çìðè
å¶ Á½ðå» ùÍ
ñ¯Õ» çÆ î³× ÔË ÇÕ ÇÂé·» ê½óÆÁ» ÇòÚ òÅèÅ ÕÆåÅ ÜÅò¶ å» Ü¯ ñ¯Õ
Û¯àÆÁ»-Û¯àÆÁ» ê½óÆÁ» Óå¶ ÁÃÅéÆ éÅñ Úó ÃÕäÍ ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ ÇÂà Ü×·Å
ìä¶ ÕËìé ÇòÚ Â¶. ÃÆ. ñ¼×¶ ԯ¶ Ôé ܯ ÇÕ ÇìñÕ°ñ Õ¿î éÔƺ Õð ðÔ¶ ÇÜÃ
ÕÅðé ×ðîÆÁ» ç¶ î½Ãî ÇòÚ ÇÂÔ îôÆé» ×ðî Ô¯ Õ¶ ÖðÅì Ô¯ Ü»çÆÁ» ÔéÍ ÇÂà 寺
ÇÂñÅòÅ ÇÂà ¶. àÆ. ÁËî. ÇòÚ ÃëÅÂÆ çÅ Õ¯ÂÆ êÌì¿è éÔƺ ÔËÍ
ð§×Åð§× êz¯×ðÅî ÕðòÅÇÂÁÅ
îÅÜðÆ, AE îÅðÚ (Õ¹ñò§å ÇÃ§Ø èÆîÅé)-ÇÂÇåÔÅÃÕ Çê¿â ÇÖ÷ðÅìÅç ÇòÖ¶ âÅ:
Á§ì¶çÕð Ãê¯ðàà Áå¶ ÕñÚð Õñ¾ì å¶ Çê¿â òÅÃÆÁ» ç¶ ÃÇÔï¯× éÅñ þÇíÁÅÚÅð
î¶ñÅ ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÜà çÅ À¹çØÅàé ôz¯îäÆ ÁÕÅñÆ çñ ìÅçñ ç¶ ÇÜñ·Å
Üéðñ ÃÕ¾åð îéçÆê ÇÃ§Ø ÇÖ÷ðÅìÅç é¶ ðÆìé Õ¾à Õ¶ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ ÃÆéÆÁð
Õ»×ðÃÆ ÁÅ×± ðÅÜòÆð ÇÃ§Ø êÇâÁÅñÅ, ÃåÇò§çð ÇÃ§Ø ÜËñçÅð, ×¹ðîÆå ÇçØ
ô»à±, ìñÇò§çð ÇÃ§Ø ñÅñÅ, Áð¹é ÕÇêñ, Ãðê¿Ú ÁîéçÆê ׯñâÆ, ìñç¶ò ÇçØ
ÇÖ÷ðÅìÅç, ìñÅÕ Ã§îåÆ î˺ìð þåêÅñ ÇÃ§Ø ÇÖ÷ðÅìÅç, ê¿Ú í×å ðÅî, ê¿Ú
×¹ðîÆå ÇçØ, ÔÇð§çð ÇÃ§Ø ÇÛ§çÅ, ê¿Ú ÔðçÆê ÇçØ, êzèÅé ôîô¶ð ÇçØ,
ðÅÜêÅñ ÇçØ, Çò¾ÕÆ, Ãðê¿Ú ðÅÜÇò§çð Õ½ð, îÅÃàð êðîÜÆå ÇÃ§Ø ÁÅÇç ÔÅ÷ð
ÃéÍ
Á»×äòÅóÆ òðÕð» ò¾ñ¯º çØðô ô¹ð± Õðé çÅ ÁËñÅé-ÔðׯÇì§ç Õ½ð
ÁÜÆå é×ð, AE îÅðÚ (ô¶ðÇ×¾ñ)-Á»×äòÅóÆ î¹ñÅ÷î ï±éÆÁé ê¿ÜÅì é¶ ÁÕÅñÆ
íÅÜêÅ ÃðÕÅð ù Ãõå ÇÚåÅòéÆ Çç¾åÆ þ ÇÕ Ü¶Õð ÇòÃÅÖÆ å¯º êÇÔñ» êÇÔñ»
À¹é·» çÆÁ» î§×» éÅ î§éÆÁ» ×ÂÆÁ» å» Á»×äòÅóÆ òðÕð» ê¿ÜÅì ÃðÕÅð ç¶ é¾Õ
Çò¾Ú çî Õð ç¶ä×ÆÁ»Í ï±éÆÁé çÆ Õ½îÆ êzèÅé ÃzÆîåÆ ÔðׯÇì§ç Õ½ð é¶ Á¾Ü
ÇÂ毺 ÜÅðÆ ÕÆå¶ ×¶ êËzà ÇìÁÅé Çò¾Ú ÇÕÔÅ ÇÕ AC ÁêzËñ ÇòÃÅÖÆ òÅñ¶ Ççé
寺 Á»×äòÅóÆ òðÕð» å¶ þñêð» ò¾ñ¯º Ãî¹¾Ú¶ ê¿ÜÅì Çò¾Ú ÁÕÅñÆ íÅÜêÅ
ÃðÕÅð çÆÁ» îÅóÆÁ» éÆåÆÁÅ ç¶ Çòð¯è Çò¾Ú ò¾âŠçØðô ô¹ð± Õðé×ÆÁ» å¶ Ôð¶Õ
ÇÜñ·¶ Çò¾Ú èðé¶ î¹÷ÅÔð¶ ÕðÕ¶ Ãó·ÕÆ ÁÅòÅÜÅÂÆÁ»×äòÅóÆ òðÕð» ò¾ñ¯º
çØðô ô¹ð± Õðé çÅ ÁËñÅé-ÔðׯÇì§ç Õ½ð ù á¾ê ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ
Çþֻ çÆ ÕÅñÆ Ã±ÚÆ îÅîñ¶
çÅ Ô¼ñ ÜñçÆ-êzéÆå Õ½ð
ÃîÅäÅ, AE îÅðÚ (à¯éÆ, îÅé)-Çòç¶ô» ÓÚ çÔÅÇÕÁ» 寺 òåé êðåä çÆ À¹âÆÕ
ÇòÚ ìËᶠÕÅñÆ ÃÈÚÆ ÓÚ ôÅÇîñ Çþֻ ç¶ Õ¶Ã» çÆ êóåÅñ ÜÅðÆ þÍ ÇÂé·»
ÇòÚÅð» çÅ êz×àÅòÅ ñ¯Õ ÃíÅ ÔñÕÅ êÇàÁÅñŠ寺 çÃç î˺ìð å¶ Õ¶ºçðÆ Çòç¶ô
ðÅÜ î§åðÆ ÃzÆîåÆ êzéÆå Õ½ð é¶ ÃîÅäÅ-êÇàÁÅñÅ ð¯â å¶ ÃÇæå êzÆîÆÁð
êìÇñÕ ÃÕ±ñ ç¶ ÃÅñÅéÅ ÇÂéÅî ò§â ÃîÅ×î ÓÚ ôÅÇîñ Ô¯ä À¹êð§å Õ»×ðÃÆ òðÕð»
ò¾ñ¯º ð¾Ö¶ ÇÂÕ ÃéîÅé ÃîÅ×î ç½ðÅé ÕÆåÅÍ ÃzÆîåÆ êzéÆå Õ½ð é¶ ÁÅÇÖÁÅ ÇÕ
À¹Ô Çþֻ çÆ ÕÅñÆ Ã±ÚÆ ç¶ îÅîñ¶ Ãì§èÆ î¹ó Çòç¶ô î§åðÆ ù Çîñä׶ å¶
ÇÂÔ îÅîñÅ ÜñçÆ Ô¾ñ Ô¯ ÜÅä çÆ À¹îÆç þÍ ÇÂà î½Õ¶ À¹é·» éÅñ Õ»×ðÃÆ ÁÅ×±
Ü×åÅð ÇÃ§Ø ðÅÜñÅ, ðÃÇî§çð ÇçØ, ÔðÇò§çð ÇÃ§Ø Ú½ºÔá, Ü×åÅð ÇçØ, èðî
ÇÃ§Ø êÔÅóê¹ð ÁÅÇç Ãî¶å Õ»×ðÃÆ ÁÅ×± ܯÇקçð ÇÃ§Ø Çã¾ñÇþֻ çÆ ÕÅñÆ Ã±ÚÆ
îÅîñ¶ çÅ Ô¼ñ ÜñçÆ-êzéÆå Õ½ð¯º å¶ òðÕð î½Ü±ç ÃéÍ
ÃóÕ ÔÅçö ÓÚ Á½ðå çÆ î½å
ÃîÅäÅ, AE îÅðÚ (ÃÅÇÔì ÇçØ, éÅ×Æ)-ÃîÅäÅ-éò»×Åúº ÃóÕ Óå¶ Çê¿â ÁÜÆî×ó·
ÇòÖ¶ ԯ¶ ÃóÕ ÔÅçö ÇòÚ Çççð Õ½ð êåéÆ Ã¹¾ÚÅ ÇÃ§Ø òÅÃÆ ÁÜÆî×ó· çÆ
î½å Ô¯ ×ÂÆ þÍ
êzÅêå ÜÅäÕÅðÆ Áé¹ÃÅð ÇîzåÕ ×¹ðç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÔì ÇòÚ î¾æÅ à¶Õ Õ¶ Øð ÜÅ ðÔÆ
ÃÆ å» ÇÂÕ å¶÷ ðøåÅð àðÅñ¶ é§ìð êÆ.ìÆ.AAòÅÂÆ-GBDE é¶ ÁÅêäÆ ñê¶à ÇòÚ
ñË ÇñÁÅÍ ÷ÖîÆ ÔÅñå ÇòÚ Á½ðå ù êÇàÁÅñÅ ç¶ Çé¾ÜÆ ÔÃêåÅñ ÇòÚ çÅõñ
ÕðòÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÇÜæ¶ À¹Ã çÆ î½å Ô¯ ×ÂÆÍ àðÅñ¶ ç¶ âðÅÇÂòð ÜÃòÆð ÇçØ
ê¹¾åð Ç×ÁÅé ÇÖñÅø նà çðÜ Õð ÇñÁÅ Ç×ÁÅ þÍ
îÇÔ¿×ÅÂÆ Çòð¹¼è èðéÅ Á¼Ü
øåÇÔ×ó· ÃÅÇÔì, AE îÅðÚ (ÃÈç, Ç×¾ñ)-ÃzÆ ÁÕÅñ åõå ÃÅÇÔì ç¶ Üæ¶çÅð
×¹ðÚðé ÇÃ§Ø Áå¶ ô¯zîäÆ Õî¶àÆ ç¶ êzèÅé Üæ¶çÅð ÁòåÅð ÇÃ§Ø ò¾ñ¯º ÜÅðÆ
ÕÆå¶ Ã¯è¶ Ô¯Â¶ éÅéÕôÅÔÆ Õ˦âð çÆ ïÈæ ÁÕÅñÆ çñ ùå§åð ò¾ñ¯º êÈðé
ÔîÅÇÂå ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ ïÈæ ÁÕÅñÆ çñ ùå§åð ç¶ Õ½îÆ êzèÅé êðîÜÆå ÇçØ
ÃÔ¯ñÆ é¶ ÇÂà çÅ Çòð¯è Õð ðÔÆÁ» Üæ¶ì¿çÆÁ» ù ÁêÆñ ÕÆåÆ þ ÇÕ À¹Ô ê¿æ ç¶
òâ¶ð¶ ÇÔ¾å» ñÂÆ Çòð¯è éÅ ÕðéÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ïÈæ ÁÕÅñÆ çñ ùå§åð
ò¾ñ¯º îÇÔ¿×ÅÂÆ Çòð¹¼è AF îÅðÚ ù øåÇÔ×ó· ÃÅÇÔì ÇòÖ¶ âÆ.ÃÆ. çëåð Á¾×¶
èðéÅ Çç¾åÅ ÜÅò¶×ÅÍ À¹é·» Üæ¶ì§çÆ ç¶ ÁÔ¹ç¶çÅð» Áå¶ òðÕð» ù ÇÂà èðé¶
ÇòÚ ò¾è Úó· Õ¶ ôÅîñ Ô¯ä çÆ ÁêÆñ ÕÆåÆÍ ÇÂà î½Õ¶ Ç÷ñ·Å êzèÅé îÇÔ§çð
ÇÃ§Ø Á§ì¶îÅÜðÅ, Ç÷ñ·Å êÇàÁÅñÅ ç¶ ôÇÔðÆ êzèÅé çñìÆð ÇÃ§Ø Ü¯Ãé,
êzËÎμà ÃÕ¾åð ×¹ñÜÅð ÇÃ§Ø îà¯ðóÅ, ÔÇð§çð ÇÃ§Ø í¯ó¶, ×¹ðéÅî ÇçØ,
ùÖÇò§çð ÇÃ§Ø êÇàÁÅñÅ, ×¹ðî¹¾Ö ÇÃ§Ø øåÇÔ×ó· ÃÅÇÔì Áå¶ Ã¹ðÜÆå
ÇÃîÇÔ¿×ÅÂÆ Çòð¹¼è èðéÅ Á¼Ü§Ø ìÅìðê¹ð î½ÜÈç ÃéÍ
ÞàÕÂÆÁ» çÆÁ» ç¹ÕÅé» ìÅÔð Õ¼ãä ñÂÆ ÇÕÔÅ
êÇàÁÅñÅ, AE îÅðÚ (ÁÅñ±òÅñÆÁÅ)-é×ð Çé×î çÆ Ôç±ç ÇòÚ Ü×·Å Ü×·Å Óå¶
Ö¹¾ñ·ÆÁ» ÞàÕÂÆÁ» çÆÁ» ç¹ÕÅé» Á×ð é×ð Çé×î é¶ ôÇÔð 寺 ìÅÔð éÅ Õ¾ãÆÁ»
å» ê¿ÜÅì êzç±ôä Õ§àð¯ñ ì¯ðâ ò¾ñ¯º é×ð Çé×î Óå¶ ÕÅùéÆ ÕÅðòÅÂÆ ÕÆåÆ
ÜÅò¶×ÆÍ ÇÂÔ ×¾ñ ÕÇîôéð é×ð Çé×î Ã: îéÜÆå ÇÃ§Ø éÅð§× ò¾ñ¯º Çé×î ç¶
Ãì§èå ÁÇèÕÅðÆÁ» ù ôÇÔð çÆ Ôç±ç ÇòÚ¯º ÞàÕÂÆÁ» çÆÁ» ç¹ÕÅé» ôÇÔð 寺
ìÅÔð Õ¾ãä ñÂÆ ÇòÀ¹ºåì§çÆ A@ Ççé» ç¶ Á§çð- Á§çð ìäÅ Õ¶ À¹é·» ù ç¶ä
ñÂÆ ÇñÖ¶ ê¾åð 寺 ìÅÁç ÃÅÔîä¶ ÁÅÂÆÍ ê¾åð ÇòÚ é×ð Çé×î ç¶ Çé×ðÅé
ǧÜÆéÆÁð ò¾ñ¯º H îÅðÚ ù Ú¶ÁðîËé ê¿ÜÅì êzç±ôä Õ§àð¯ñ ì¯ðâ éÅñ ÕÆåÆ
î¹ñÅÕÅå ç¶ Çç¾å¶ ò¶ðÇòÁ» Áé¹ÃÅð Ú¶ÁðîËé é¶ ÁÇÜÔÅ éÅ Õðé çÆ Ã±ðå ÇòÚ
é×ð Çé×î Óå¶ ÕÅùéÆ ÕÅðòÅÂÆ Õðé çÆ ×¾ñ Ãê¾ôà Çé×ðÅé ǧÜÆéÆÁð é×ð
Çé×î ù ÕÔÆ ç¾ÃÆ ×ÂÆ þÍ éÅñ ÔÆ é×ð Çé×î ù ÃÆòð¶Ü àðÆàî˺à êñ»à çÆ
ÇòòÃæÅ ù ïÕÆéÆ ìäÅÀ¹ä ÞàÕÂÆÁ» çÆÁ» ç¹ÕÅé» ìÅÔð Õ¼ãä ñÂÆ ÇÕÔÅñÂÆ òÆ
ÇÕÔÅ Ç×ÁÅ þÍ
ôÇÔð ÓÚ ÇòÕ ðÔÆÁ» ÇîñÅòàÆ ÚÆ÷»
êÇàÁÅñÅ, AE îÅðÚ (ÚÅòñÅ)-ÖêåÕÅð ùðÖôŠçÃæÅ é¶ ÇÃòñ ÃðÜé å¶ ÇÃÔå
ÁÇèÕÅðÆ é×ð Çé×î êÇàÁÅñÅ ù ÇÕÔÅ þ ÇÕ é×ð Á§çð ç¹¾è, êéÆð å¶ Ö¯ÁÅ
ÁÃñÆ ÇîñäÅ éÅî¹îÇÕé Ô¯ Ç×ÁÅ þÍ ÔÅñ»ÇÕ â¶ÁðÆÁ» òÅÇñÁ» é¶ òÆ ç¹¾è, çÔƺ,
ñ¾ÃÆ å¶ î¾Öä ç¶ íÅÁ ÇòÚ òÅèÅ Õð Çç¾åÅ þ ñ¶ÇÕé ô¹¾è Ô¯ä çÅ Õ¯ÂÆ òÆ
êzä éÔƺ Õðç¶Í ÇîñÅòàÆÁ» å¶ ÷ÖÆðÅ ìÅ÷» Çòð¹¾è ÷¯ðçÅð î¹ÇÔ§î çÅ Á×Å÷
ÕÆåÅ ÜÅò¶ å¶ ñ¯Õ» ù Ô¾Õ»
ñÂÆ ÜÅÇ×zå ÕÆåÅ ÜÅò¶Í
àzËÇëÕ ê¹ÇñÃ é¶ ÚñÅé Õ¾à¶
Öðó, AE îÅðÚ (ܧâê¹ðÆ)-Öðó çÆ àzËÇëÕ ê¹ÇñÃ é¶ Á¾Ü ÇÂ¾Õ éÅÕ¶ ç½ðÅé
àzËÇëÕ ç¶ Çéïî» çÆ è¾ÜÆÁ» À¹âÅÀ¹ä òÅñ¶ ÇòÁÕåÆÁ» ç¶ ÚñÅé վචÔéÍ ÇÂÃ
Ãì§èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ÇçÁ» àzËÇëÕ Ç§ÚÅðÜ í¹Çê¿çð ÇÃ§Ø é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Á¾Ü
Õ¹¾ñ B@ ç¶ ÕðÆì ÇòÁÕåÆÁ» ç¶ ÚñÅé վච׶Í
Õ½î»åðÆ ê¾èð çÆ ÁæñËÇàÕà òðÕôÅê ô¹ð±
êÇàÁÅñÅ, AE îÅðÚ (ÚÇÔñ)-Õ½î»åðÆ ê¾èð ç¶ ÁæñÆà» çÆ Û¶ Ççé» ÁæñËÇàÕ
òðÕôÅê Á¾Ü ÇÂæ¶ é¶åÅ ÜÆ Ã¹íÅô éËôéñ ǧÃàÆÇÚÀ±à ÁÅø Ãê¯ðàà ÇòÖ¶ ô¹ð±
Ô¯ ×ÂÆ þÍ B@ îÅðÚ å¾Õ Ú¾ñä òÅñÆ ÇÂà òðÕôÅê çÅ À¹çØÅàé ÃzÆ ÁËé.ÁËÃ.
ðäÅòå ÕÅðÜÕÅðÆ Çéðç¶ôÕ ÁËñ.ÁÅÂÆ.ÁËÃ. é¶ ÕÆåÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶ êz¯:
ÁðéÅñâ ÃàÅÇÃÕ ì¶ñÅð±Ã, âÅ: ï±ðÆ ú×ð¯â½ÇéÕ ï±Õð¶é, ÃzÆ ÇòÇçÁÅÃÅ×ð
ÃÅìÕÅ Õ½îÆ ÁæñËÇàÕ Õ¯Ú, Ã: Ü×î¯Ôé ÇÃ§Ø Ã§ï¹Õå Çéðç¶ôÕ ÁËé.ÁÅÂÆ.ÁËÃ.
å¶ Ô¯ðé» Õ½Ú» é¶ ò¾Ö-ò¾Ö ÇòÇôÁ» Óå¶ ÚÅéäÅ êÅÇÂÁÅÍ ÇÂà òðÕôÅê çÅ î¹¾Ö
îé¯ðæ ÕÅîéòËñæ ֶ⻠ÓÚ íÅðåÆ ÁæñÆà» ù ÇìÔåðÆé ÕÅð×¹÷ÅðÆ
ÇçÖÅÀ¹Õ½î»åðÆ ê¾èð çÆ
ÃðÕÅð é¶ ´»åÆÕÅðÆ Õçî ü¾Õ¶-î¹ÔÅñÆ
Öðó, AE îÅðÚ (×¹ðî¹¾Ö ÇÃ§Ø îÅé) -ê¿ÜÅì çÆ ÁÕÅñÆ-íÅÜêÅ ÃðÕÅð é¶
ÇþÇÖÁÅ ç¶ Ö¶åð ÇòÚ Çå§é ÃÅñ» ç¶ Ã Á§çð ÔÆ ´»åÆÕÅðÆ Õçî ü¾Õ¶ Ôé
Áå¶ Ã±ì¶ ç¶ Ôð¶Õ ÃÕ±ñ ÇòÚ ê¿ÜÅìÆ Çòô¶ 鱧 ñÅÜîÆ ÕðÅð ç¶ ÇÕ îÅå íÅôÅ
鱧 ê§ÜÅìÆ êzë¹¾ñå Õðé ñÂÆ ÁÇÔî Õçî ü¾ÇÕÁÅ Ç×ÁÅ þÍ ÇÂÔ êz×àÅòÅ
ïzîäÆ ÁÕÅñÆ çñ çÆ òðÇÕ§× Õî¶àÆ ç¶ ÁÅ×± Üæ¶çÅð ÁîðÆÕ ÇÃ§Ø î¹ÔÅñÆ é¶
ê¾åðÕÅð» éÅñ ÃðÕÅð é¶ ´»åÆÕÅðÆ Õçî ü¾Õ¶-î¹ÔÅñÆ ×¾ñìÅå ÕðÇçÁ» ÕÆåÅÍ
é×ð Õ½ºÃñ ò¼ñ¯º C@ Õð¯ó çÅ ìÜà ÃðìçîåÆ éÅñ êÅÃ
ðÅÜê¹ðÅ, AE îÅðÚ (ðäÜÆå ÇçØ)-Á¾Ü ÇÂæ¶ é×ð Õ½ºÃñ çÆ îÆÇà§× êzèÅé ÃzÆ
êzìÆé ÛÅìóÅ çÆ êzèÅé×Æ Ô¶á Ô¯ÂÆ ÇÜà ÇòÚ ÃðìçîåÆ éÅñ C@ Õð¯ó EE ñ¾Ö
çÅ ìÜà êÅà ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ êzèÅé ÃzÆ êzìÆé ÛÅìóÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ AF Õð¯ó C@
ñ¾Ö ð¹ê¶ ôÇÔð çÆ åð¾ÕÆ À¹ÎÎéåÆ ñÂÆ, AC Õð¯ó Áîñ¶ Óå¶ ÖðÚ ñÂÆ å¶ A
Õð¯ó ë¹àÕñ ÖðÚ ÕÆå¶ ÜÅä×¶Í ÇÂà 寺 ÇÂñÅòÅ é×ð Õ½ºÃñ AC Õð¯ó E@ ñ¾Ö
òËà 寺, G@ ñ¾Ö ÇìÜñÆ çÆ ü§×Æ å¯º, G@ ñ¾Ö ð¹ê¶ êËàð¯ñ ü§×Æ å¯º, B
Õð¯ó ÔÅÀ±Ã àËÕà 寺 E@ ñ¾Ö ð¹ê¶ åÇÔìÅ÷ÅðÆ å¯º, A Õð¯ó G@ ñ¾Ö
ñÅÇÂÃ˺à ëÆà 寺, ì¾Ã Á˺àðÆ å¶ Ô¯ð ÃÅèé» å¯º ÁÅîçé Ô¯ò¶×ÆÍ Ã: ÛÅìóÅ
é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ Üéðñ ìÅâÆ çÆ îÆÇà§× ÇòÚ êÅà ԯÇÂÁÅ ÇÕ òÅðâ é§: A 寺 H
å¾Õ ÃøÅÂÆ çÅ Õ§î ÃøÅÂÆ Ã¶òÕ» å¶ ÕðîÚÅðÆ á¶Õ¶ Óå¶ ð¾Ö¶ ÜÅä׶ Áå¶ B@
ñ¾Ö ð¹ê¶ é×ð ùèÅð àð¾Ãà ù Çç¾å¶ ÜÅä¶ ÔéÍ ÃzÆ ÛÅìóÅ é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ
àÅÔñÆ òÅñÅ Ú½Õ å¯º ñË Õ¶ Õ§ÇéÁÅ ÃÕ±ñ ç¶ Ú½Õ å¾Õ Õ¯ÂÆ òÆ ð¶ÔóÆ ëóÆ
ôÅî Á¾á òܶ 寺 êÇÔñ» éÔƺ ñÅÀ¹ä Çç¾åÆ ÜÅò¶×Æ å¶ Ü¶ Õ¯ÂÆ ëÇóÁÅ Ç×ÁÅ
å» À¹Ã å¶ Ø¾à-¯ ؾà E ý ð¹ê¶ ܹðîÅéÅ ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÇÂà î½Õ¶ Óå¶
À¹é·» ÕÅðÜÃÅèÕ ÁøÃð òÇð§çð ÜËé, ÜÃìÆð ܾÃÆ, Ü×çÆê ܾ×Æ, ÇÃîðéÜÆå
ÇÃ§Ø Çì¾ñÅ, î¶òÅ ÇÃ§Ø í§×± ÔÅ÷ð ÃéÍ
ìÆ. Õ¶. ïÈ. (¶ÕåÅ) ò¾ñ¯º Ú¿âÆ×ó· ÓÚ èðéÅ Õ¾ñ· 寺
Øé½ð, AE îÅðÚ (Ç×¾ñ)-íÅðåÆ ÇÕÃÅé ï±éÆÁé ¶ÕåÅ (Çþè±ê¹ð) ò¾ñ¯º AG
îÅðÚ ù BE ÃËÕàð Ú§âÆ×ó· ÇòÖ¶ ùÖìÆð-ÕÅñÆÁÅ Çðê¯ðà å¶ Õ¶ºçð ÃðÕÅð
ò¾ñ¯º ï±ðÆÁÅ ÖÅç A@ ëÆÃçÆ îÇÔ§×Æ Õðé, âÆ.¶.êÆ. Áå¶ ëÅÃë¯ðà ÖÅç» Óå¶
E@ ëÆÃçÆ ÃìÇÃâÆ ÓÚ Õà½åÆ Õðé ç¶ ð¯Ã ÇòÚ Ã±ìÅ ê¾èðÆ ÇòôÅñ èðéÅ Çç¾åÅ
ÜÅ ÇðÔÅ þÍ ÇÂà èðéÅ ç¶ ê±ðé ô»åîÂÆ ð±ê ÇòÚ ÁäÇîæ¶ Ã å¾Õ Ú¾ñä ç¶ ï±éÆÁé
ç¶ ÁËñÅé Ãì§èÆ ÜÅäÕÅðÆ Çç§ç¶ ԯ¶ ìñÅÕ Øé½ð ç¶ Â¶ÕåÅ êzèÅé çðôé ÇçØ
éðó± é¶ ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ èðéÅ Ççé ðÅå Ú¾ñ¶×ÅÍ AG îÅðÚ ç¶ èðé¶ ñÂÆ Á¾Ü çðôé
ÇÃ§Ø éðó± çÆ Á×òÅÂÆ Ô¶á ìñÅÕ çÆ àÆî Çòܶ ÇÃ§Ø Úåðé×ð Çò¾å ÃÕ¾åð,
ñÖòÆð ÇÃ§Ø ðŶê¹ð Üéðñ ÃÕ¾åð, î¶òÅ ÇÃ§Ø Õ¹æÅÖ¶óÆ, Ü×åÅð ÇÃ§Ø éðó±,
ìñò§å ÇçØ, ðØòÆð ÇÃ§Ø î§â¯ñÆ, ×¹ðìÖô ÇÃ§Ø ìñì¶óÅ Ç÷ñ·Å êzèÅé, ìÚé
ÇÃ§Ø Ø¹îÅäÅ, Áîð ÇÃ§Ø éðó± å¶ Çê¿â ãƺâÃÅ, ÖÅéê¹ð, îÔ±çê¹ð, Õ¹æÅÖ¶óÆ,
ëðÆçê¹ð ܾà», Úåð é×ð, é½×Åò», ÃÆñ, î§Ü¯ñÆ, ðŶê¹ð, ìñ¯ê¹ð, ÃîÃê¹ð
Áå¶ À¹ºàÃð ÁÅÇç Çê¿â» çÅ ç½ðÅ ÕÆåÅ Áå¶ Þ§âÅ îÅðÚ Õ¾ÇãÁÅ å¶ Çê¿â» ÇòÚ
é¹¾Õó îÆÇà§×» ÕðÕ¶ ÇÕÃÅé» ù èðé¶ ÓÚ ôÅîñ Ô¯ä ñÂìÆ. Õ¶. ïÈ. (¶ÕåÅ)
ò¾ñ¯º Ú¿âÆ×ó· ÓÚ èðéÅ Õ¾ñ· å¯ºÆ êz¶Çðå ÕÆåÅ Ç×ÁÅÍ
Õ¶ºçð ÃÅìÕÅ ë½ÜÆÁ» 鱧 ðÅÔå ç¶ò¶ -Çã¾ñ¯º
ÁÜÆå é×ð, AE îÅðÚ (ÃËäÆ) -ÁÅñ ǧâÆÁÅ Çâë˺à ìzçðÔ¹â ç¶ êËàéð Õðéñ ¶.ÁËÃ.Çí§âð,
ÃËÕàðÆ Üéðñ î¶Üð ÁËÃ.ÁËÃ.Çã¾ñ¯º é¶ ÇÂ¾Õ êzËà ÇìÁÅé ÇòÚ ÁÅÇÖÁÅ þ ÇÕ ï±.êÆ.¶.
çÆ ÃðÕÅð òñ¯º ܯ ÃÅìÕÅ ë½ÜÆÁ» 鱧 êËéôé ÇòÚ ðÅÔå Çç¾åÆ þ Üæ¶ì§çÆ
ô¹Õð×ÜÅð þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ÇÂÔ ðÅÔå ÇÃðë ñì¶çÅð, î¶Üð 鱧 ÔÆ Çç¾åÆ ×ÂÆ
þÍ À¹é·» ÇÕÔÅ ÇÕ ìÅÕÆ ðÇÔ§ç¶ ð˺ջ 鱧 òÆ ðÅÔå Çç¾åÆ ÜÅò¶ Í Õ¶ºçð
ÃðÕÅð òñ¯º ç±Ü¶ ðËºÕ ç¶ ÁëÃð» ÕËêàé Áå¶ î¶Üð 鱧 Áä×½ÇñÁÅ ÕÆåÅ þÍ
Á¾Ü ÇÂ¾Õ ðËºÕ ÇÂ¾Õ êËéôé æñ¶ ç¶ î¶Üð ñËë. Õðéñ 寺 êËéôé ÇòÚ æñ¶ ÔéÍ
À¹é·» Õ¶ºçð ÃðÕÅð 寺 î§× ÕÆåÆ Ãî±Ô ÃÅìÕÅ ë½ÜÆÁ» Áå¶ ÁëÃð» 鱧
ÇÂÕ¾áÆ ðÅÔå Çç¾åÆ ÜÅò¶Í
å§çð¹Ãå ÃðÆð ÇòÚ ÔÆ å§çð¹Ãå ÇçîÅ× Ô¹§çÅ þ-ïÅçò
ê¿ÚÕ±ñÅ, AE îÅðÚ (×¹ðìÖô ÇÃ§Ø ÃËäÆ)-ÇòÇçÁÅðæÆÁ» 鱧 ÇþÇÖÁÅ ç¶
éÅñ-éÅñ ֶ⻠ÇòÚ òÆ ê±ðÆ ÇçñÚÃêÆ ñËäÆ ÚÅÔÆçÆ þÍ ÇÕÀ¹ºÇÕ å§çð¹Ãå ÃðÆð
ÇòÚ ÔÆ å§çð¹Ãå ÇçîÅ× òèçÅ ë¹¾ñçÅ þ Áå¶ ÇòÇçÁÅ Ö¶ñ» Çìé» òÆ Áè±ðÆ þÍ
ÇÂÔ ôìç âÆ.ÃÆ. ê¿ÚÕ±ñÅ é¶ ÃðÕÅðÆ ÕÅñÜ ìðòÅñÅ ç¶ ÃÅñÅéÅ ÇÂéÅî ò§â
ÃîÅð¯Ô ÇòÖ¶ ÕÅñÜ ç¶ ÇòÇçÁÅðæÆÁ», êz¯ëËÃð» Áå¶ À¹Ø¶ ôÇÔðÆÁ» ç¶ ÷¯é Ãî±Ô
鱧 å§çð¹Ãå ÃðÆð ÇòÚ ÔÆ å§çð¹Ãå ÇçîÅ× Ô¹§çÅ þ-ïÅçòçì¯Çèå ÕðÇçÁ» ÕÔ¶Í
ÇêÃå½ñ Ãî¶å ÕÅì±
ÃîÅäÅ, AE îÅðÚ (ÃÅÇÔì ÇçØ, éÅ×Æ)-ÃÆ.ÁÅÂÆ.¶. ÃîÅäÅ çÆ ê¹ÇñÃ é¶ ÇÂÕ
ÇòÁÕåÆ ù ÇÂÕ ÇêÃå½ñ Óå¶ ç¯ Ç÷§çÅ ÕÅðå±Ã Ãî¶å ÕÅì± ÕÆåÅ þÍ ÃàÅë î¹ÖÆ
Ã: å¶Çܧçð ÇÃ§Ø é¶ ê¾åðÕÅð» ù ç¾ÇÃÁÅ ÇÕ À¹é·» ê¹Çñà êÅðàÆ Ãî¶å íÅÖóÅ
ê¹ñ èé¶áÅ Óå¶ éÅÕÅ ñÅÇÂÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆÍ ÇÂà éÅÕÅì§çÆ ç½ðÅé ÇÂÕ ÇòÁÕåÆ
ÇÜà çÆ êÇÔÚÅä ÜÅç¶ò À¹ðø ðÅäÅ ê¹¾åð î¹Ô§îç Á÷îç òÅÃÆ êÆð» òÅñÆ ×ñÆ
ÃÔÅðéê¹ð òܯº Ô¯ÂÆ, êÅïº CAE ì¯ð çÅ ÇêÃå½ñ Áå¶ ç¯ Ç÷§çÅ ÕÅðå±Ã
ìðÅîç ÕÆå¶ ÔéÍ ÇÂà Ãì§èÆ Õ¶Ã çðÜ Õð ÇñÁÅ Ç×ÁÅ þÍ
ÕòÆ ×¯ôàÆ ÕðòÅÂÆ
÷ÆðÕê¹ð, AE îÅðÚ (ùÖÇò§çð ÃËäÆ)-ÃÅÇÔå ç×î ÷ÆðÕê¹ð òñ¯ ÕòÆ ×¯ôàÆ
ÕðòÅÂÆ ×ÂÆ ÇÜà ÇòÚ ÇÔ§çÆ ÕæÅ ÚðÚŠׯôàÆ ÇòÚ òÇð§çð îÇÔ§çÆ ðåÅ, îçé
×¹¾êåÅ ÃêÅà±, ï¯ÜéÅ ðÅòå çÆÁÅ ÕÔÅäÆÁÅ À¹êð ÚðÚÅ ÕÆåÆ ×ÂÆÍ ÇÂà 寺
ÇÂñÅòÅ âÅ: ðÅÕ¶ô Õ¹§çé çÆÁ» ÕÔÅäÆÁ» çÆÁ» ⹧ØÅÂÆÁÅ ù ÇèÁÅé éÅñ
ÃîÇÞÁÅ Ç×ÁÅ Í ÇÂà î½Õ¶ Ô¯ðéŠ寺 ÇçñÅòÅ ÁÅå±ñòÆð ÁÅð¯óÅ, ë±ñÚ§ç îÅé,
Ü×î¯Ôé ç¶ò, ç¶ô Õ¹îÅð ê»â¶, ôÃÆ ê©íÅ, Ãô×ÆÁÅ ÕòÆ ×¯ôàÆ ÕðòÅÂÆ ×¹¾êåÅ
ÁÅÇç ÔÅ÷ð ÃéÍ |
