04-11-2026
ਅੱਖਰ:
ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਵਾਹ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ: 23-11-2025

ਰਿਸਰਚ 'ਚ ਦਾਅਵਾ : ਬਿਹਾਰ ਵਿਚ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਯੂਰੇਨੀਅਮ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 23 ਨਵੰਬਰ (ANI): ਇਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੁੱਧ ਵਿਚ ਯੂਰੇਨੀਅਮ (ਯੂ238) ਦੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਪੱਧਰ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ...

ਅਜੀਤ ਡੈਸਕ 23-11-2025

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 23 ਨਵੰਬਰ (ANI): ਇਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੁੱਧ ਵਿਚ ਯੂਰੇਨੀਅਮ (ਯੂ238) ਦੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਪੱਧਰ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਛਾਤੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਰਾਹੀਂ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕਈ ਸਿਹਤ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਏਐਨਆਈ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਏਮਜ਼ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਡਾ. ਅਸ਼ੋਕ ਸ਼ਰਮਾ, ਜੋ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਹਨ, ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ 40 ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿਚ (ਯੂ-238) ਪਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ 70% ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਸੰਭਾਵੀ ਗੈਰ-ਕਾਰਸੀਨੋਜਨਿਕ ਸਿਹਤ ਜੋਖਮ ਦਿਖਾਇਆ। ਸਮੁੱਚੇ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਦੇ ਪੱਧਰ ਆਗਿਆਯੋਗ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੋਵਾਂ 'ਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਅਸਲ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਸਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀਕਲ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਘਟੇ ਹੋਏ ਆਈਕਿਊ ਵਰਗੇ ਜੋਖਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣਾ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਡਾਕਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਇਹ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਰੋਤ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।"

ਡਾ. ਅਸ਼ੋਕ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰੀ ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਅਧਿਐਨ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। "ਅਸੀਂ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਧਾਤਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਧੀਨ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"

 

ਯੂਰੇਨੀਅਮ, ਇਕ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਤੱਤ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ੍ਰੇਨਾਈਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੱਟਾਨਾਂ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਈਨਿੰਗ, ਕੋਲਾ ਜਲਾਉਣਾ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਨਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਫਾਸਫੇਟ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਾਹੀਂ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

 

ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਕੈਨੇਡਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਫਿਨਲੈਂਡ, ਸਵੀਡਨ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਚੀਨ, ਕੋਰੀਆ, ਮੰਗੋਲੀਆ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਮੇਕਾਂਗ ਡੈਲਟਾ ਖੇਤਰ ਸਮੇਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਗਾੜ੍ਹਾਪਣ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਈ ਆਬਾਦੀ ਵਿਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਲੀਨਿਕਲ ਲੱਛਣ ਲਗਾਤਾਰ ਨਹੀਂ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੌਜੂਦਾ ਖੋਜ ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸੰਭਾਵੀ ਸਿਹਤ ਜੋਖਮਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਬਿਹਾਰ ਵਿਚ ਯੂ 238 ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਲੋੜ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਪਿਛਲੀ ਖ਼ਬਰ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ’ਚ ਲੁੱਟਖੋਹ ਕਰਨ ਆਇਆ 12 ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਗਿਰੋਹ ਪੁਲਿਸ ਅੜਿੱਕਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਗਲੀ ਖ਼ਬਰ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿਰੁੱਧ ਇਕ ਰੋਜ਼ਾ ਲੜੀ 'ਚ ਕੇਐਲ ਰਾਹੁਲ ਕਰਨਗੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ