19-03-26
ਭਲਾਈ ਸਕੀਮਾਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਨਾ ਹੋਣ
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਬੇਸ਼ਕ ਗਰੀਬ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਭਲਾਈ ਦੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਕੀਮਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣਾ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗਰੀਬ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਐਲਾਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਭਲਾਈ ਸਕੀਮਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਗਰੀਬ ਕਿਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਕੀਮ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਣਾ ਮੁਮਕਿਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗ਼ਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਸਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿਚ ਇਹ ਸਕੀਮਾਂ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਣ।
-ਅੰਗਰੇਜ ਸਿੰਘ ਵਿੱਕੀ
ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ. ਕੋਟਗੁਰੂ, (ਬਠਿੰਡਾ)
ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ 'ਤੇ ਯਕੀਨ ਨਾ ਕਰੋ
ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਤੇ ਯਕੀਨ ਨਾ ਕਰੋ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਸਾਧਾਰਨ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਅਕਸਰ ਅਧੂਰੀ ਜਾਂ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਸੁਣੀ-ਸੁਣਾਈ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਰ, ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਗਲਤਫਹਿਮੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਝੂਠੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ, ਉਸ ਦਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਰੋਤ ਜਾਣਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੱਕੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸੱਚੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਝੂਠੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ। ਸਮਝਦਾਰੀ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਤਰਕਸੰਗਤ ਸੋਚ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸੀਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਕਾਇਮ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
-ਸਤਵਿੰਦਰ ਕੌਰ
ਮੱਲੇਵਾਲ
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਬਸਤੇ
9 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਕੀ ਪੰਨੇ ਉੱਪਰ ਸੂਬੇਦਾਰ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭਲੇਰੀਆ ਵਲੋਂ ਲਿਖਿਆ ਲੇਖ 'ਕੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਭਾਰੇ ਬਸਤਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਜਾਤ ਮਿਲੇਗੀ?' ਲੇਖਕ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ 11ਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਬੈਗ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋ ਤੋਂ ਪੰਜ ਕਿਲੋ ਭਾਰਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇੰਨਾ ਬੋਝ ਤਾਂ ਹੁਣ ਤੀਜੀ-ਚੌਥੀ ਕਲਾਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਦਰੁਸਤ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਾਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕਾਹਲੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਢਾਈ ਸਾਲ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਬਣੇ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਘਰੇ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੌਕਰੀਪੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਵੇਰੇ ਬੈਨ 'ਤੇ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਲਈ ਇਕ ਘੰਟੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਬੱਚੇ ਸਕੂਲ 'ਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ 4 ਵਜੇ ਤੋਂ 6 ਵਜੇ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਟਿਊਸ਼ਨ 'ਤੇ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਟਿਊਸ਼ਨ ਇਕ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਹੱਸਣਾ-ਖੇਡਣਾ ਵੀ ਖੋਹ ਲਿਆ ਹੈ।
-ਫਤਿਹਵੀਰ ਸਿੰਘ
ਮੁਲਤਾਨੀਆ ਰੋਡ, ਬਠਿੰਡਾ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣਕਾਰੀ ਦੌਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਸੰਵਾਰਨ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਣਾ। ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਜੀਵਨ ਜਿਊਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਬੇਹਿਸਾਬ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸੁਚੱਜਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
-ਸੰਤੋਸ਼,
ਅਮਲੋਹ।
ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਹਾਰਨ ਦੀ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਵਰਤੋਂ
ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਦੌੜਦੇ ਟਰੱਕਾਂ, ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਹਾਰਨ ਦੀ ਬੇਤਹਾਸ਼ਾ ਵਰਤੋਂ ਅੱਜ ਸਮਾਜ ਲਈ ਇਖ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਹਾਰਨ ਵਜਾਉਣ ਦੀ ਮਨਾਈ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ।
ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਹਾਰਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ 100 ਡੈਸੀਬਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਣਨ ਸਮਰੱਥਾ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਨ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੈ। ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਅਸਰ ਛੱਡ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਧੁਨੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਿਰਫ਼ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਕ ਸਿਹਤ ਸੰਕਟ ਵੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ? ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਪੁਲਿਸ ਵਲੋਂ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਤਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਚੈਕਿੰਗ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨਿਆਂ ਦੀ ਢਿੱਲ ਕਾਰਨ ਡਰਾਈਵਰ ਬਿਨਾਂ ਡਰ ਦੇ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਹਾਰਨ ਵਜਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਂਤ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸਾਡਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ।
-ਸਿਮਰਨਦੀਪ ਕੌਰ ਬੇਦੀ
ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਨਗਰ, ਘੁਮਾਣ