01-26-26

 ਨਵਾਂ ਵਰ੍ਹਾ ਨਵੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ
ਸਮਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ੈਅ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਰੋੜਾਂ-ਅਰਬਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ | ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫ਼ਕੀਰ, ਅਮੀਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਸਮਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਆਪਣੀ ਚਾਲੇ ਚੱਲਦਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ | ਸਥਿਤੀ ਮਾੜੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਸਮਾਂ ਤਾਂ ਗੁਜ਼ਰ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੈਲੰਡਰ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ | ਆਏ ਦਿਨ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਨਵੀਆਂ ਖ਼ਵਾਇਸ਼ਾਂ, ਉਮੀਦਾਂ ਜਨਮਦੀਆਂ ਹਨ | ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈ ਕੈਲੰਡਰ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਨਾਲ ਕਿਉਂਕਿ ਤਰੀਕਾਂ ਅਤੇ ਸਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਮਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਹਰੇਕ ਵਰ੍ਹਾ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਗੂੜ੍ਹੀ ਛਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਵਰ੍ਹਾ ਨਵੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ |
ਸੋ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਨਵਾਂ ਵਰ੍ਹਾ ਗੁਜ਼ਰੇ ਹੋਏ ਵਰ੍ਹੇ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣੀ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਿਕ ਸੋਚ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਕੇ ਮਾੜੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ | ਪਰਮਾਤਮਾ ਕਰੇ ਨਵਾਂ ਵਰ੍ਹਾ ਸਭ ਲਈ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ-ਖੇੜੇ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇ |

-ਸਿਮਰਨਦੀਪ ਕੌਰ ਬੇਦੀ
ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਨਗਰ, ਘੁਮਾਣ |

ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ
ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਦੀ ਬੜੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਅਹਿਮੀਅਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਖੇਤਰ ਚਾਹੇ ਸਮਾਜਿਕ ਹੋਵੇ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਧਾਰਮਿਕ ਹੋਵੇ, ਮਨੁੱਖ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਉਹ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਦਾ ਭਾਵ ਉਹ ਸੇਵਾ ਜੋ ਕਿਸੇ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਅਰਥਾਤ ਭੇਟਾ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਅਜਿਹੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਜੇਕਰ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਔਖੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡੇ ਜਿਗਰੇ ਅਤੇ ਹੌਸਲੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ | ਸਮਾਜਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੀ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦੇਣਾ ਅਰਥਾਤ ਕਿਸੇ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਨਿਆਸਰੇ ਨੂੰ ਜੇ ਤਨ ਢਕਣ ਲਈ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਦਾਰੂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਿਕ ਮਦਦ ਕਰ ਦੇਣੀ |

-ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਝੋਜੜ
ਜ਼ਿਲਾ ਕਚਹਿਰੀਆਂ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ |

ਜੀਵਨ ਚਾਲ
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸੰਵੇਗਾਤਮਕ ਪੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਾਇਮ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਚਾਲ ਨੂੰ ਸੁਚੱਜਾ ਤੇ ਅਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜੀਵਨ ਚਾਲ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਮ ਲਈ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਬੱਚਾ ਚੰਗੇ ਖਾਨਦਾਨੀ ਗੁਣਾਂ ਸਹਿਤ ਅਤੇ ਰੋਗ-ਮੁਕਤ ਜਨਮ ਲਵੇ | ਸਾਡੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਚਾਲ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ, ਢੁਕਵਾਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਸਾਧਨ, ਚੰਗਾ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਤਬਾ, ਗਿਆਨ-ਧਿਆਨ, ਸੋਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ | ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚ ਜੈਵਿਕ ਪੱਖਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਾੜੀ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਦਿਮਾਗ, ਲਹੂ ਚੱਕਰ, ਸਾਹ ਕਿਰਿਆ, ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ, ਸੰਚਾਰ ਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਸਾਇਣਿਕ ਰਸਾਂ ਬਾਰੇ ਸੇਧ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ | ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਸੇਧ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਵਿਵਹਾਰ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁਭਾਅ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਮਨੁੱਖ ਅੰਦਰ ਜਿਥੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਤੰਦਰੁਸਤ ਸੰਚਾਲਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਹਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਅੰਦਰ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਗੁਣ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |

-ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ
ਪਿੰਡ ਨੌਨੀਤਪੁਰ, ਤਹਿ. ਗੜਸ਼ੰਕਰ (ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ)

ਵੱਡਾ ਕਲੰਕ
ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਇਕ ਕਲੰਕ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ | ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਗਠਨ ਨੇ 2002 'ਚ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਿਰੋਧੀ ਦਿਵਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ | ਇਹ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ 12 ਜੂਨ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਅਸਲ ਮੰਤਵ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ ਪਰ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਘਟਣ ਦੀ ਥਾਂ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ | ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਗਰੀਬੀ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ | ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਛੱਡੋ ਜੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਹੈਰਾਨਗੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ | ਭੱਠਿਆਂ, ਫੈਕਟਰੀਆਂ, ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ, ਹੋਟਲਾਂ-ਢਾਬਿਆਂ ਤੇ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਈ ਖਾਂਦੇ-ਪੀਂਦੇ ਘਰਾਂ 'ਚ ਬੇਹਿਸਾਬਾ ਕੰਮ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ |
ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਹੋਟਲਾਂ 'ਚੋਂ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਕਈ-ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ | ਕੀ ਸੰਗਠਨ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਸ ਪਾਸੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੈ | ਗਰੀਬੀ 'ਚੋਂ ਉਪਜੀ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਿੰਗਾਈ ਘਟਾਈ ਜਾਵੇ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ | ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੀ ਦਲਦਲ 'ਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ |

-ਬੰਤ ਸਿੰਘ ਘੁਡਾਣੀ
ਲੁਧਿਆਣਾ |