13-04-26

 ਧਨ ਦਾ ਸਹੀ ਉਪਯੋਗ ਕਰੋ
ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਸਾ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਸਾਰਕ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਹੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਧਨ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਤਾਂਘ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਨਸਿਕ, ਬੌਧਿਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਉਦੇਸ਼ ਨਿਸਚਿਤ ਹੋਵੇ। ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਹੋਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

-ਜਸਦੀਪ ਕੌਰ
ਦਸੌਂਧਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ।

ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ
ਧਰਮ ਤੇ ਵਿਰਸਾ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਸ. ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਲੇਖ 'ਹਰ ਧਰਮ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ' ਪੜ੍ਹਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕੇ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਸਮਾਜ 'ਚ ਨੈਤਿਕ ਗੁਣ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੁਰੂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਇਕੋ ਪੰਗਤ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਸਭ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੀ ਵਿਤਕਰਾ ਕੀਤੇ ਲੰਗਰ ਛੱਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ 'ਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਖੂਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਜਾਤ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦੇਖੇ ਆਪਣੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਖੂਨ ਵੀ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮੀਰ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬੰਦਾ ਦਿਲੋਂ ਅਮੀਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਸਾਲ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਆਏ ਤਾਂ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਭ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਏ ਸਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਹਨ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੈਸੇ ਵੀ ਹਰ ਧਰਮ ਸਾਨੂੰ ਇਹੀ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਸੁੱਚੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਿਖਾਵੇ ਦੇ ਪ੍ਰਪੰਚ ਦਾ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ, ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਦੇਣੀ ਜਾਂ ਜ਼ਰੂਰਤਮੰਦ ਦੀ ਮਾਇਕ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਚੰਗੇ ਇਨਸਾਨੀ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਜ਼ਰੂਰਤਮੰਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੱਚਾ ਇਨਸਾਨੀ ਧਰਮ ਹੈ।

ਸੰਜੀਵ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ, ਮੁਹਾਲੀ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਇਕ ਜੰਗ ਹੈ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਹਾਲਾਤ ਅਜਿਹੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਅੰਦਰੋਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਸਲ ਹਿੰਮਤ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਿਖਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਬਣਾ ਕੇ ਮੁੜ ਖੜੋਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਖ਼ਮ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਵੀ ਹਨ। ਹਰ ਹਾਰ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਠੋਕਰ ਸਾਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਹਰ ਵਾਰ ਡਿੱਗ ਕੇ ਵੀ ਉੱਠਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਤਾਕਤ ਸਾਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਨ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਚੁੱਪੀ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਲੜਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਲੜਦੇ, ਤਾਂ ਜੀਅ ਕੇ ਵੀ ਮਰੇ ਵਰਗੇ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਕ ਮੈਦਾਨ-ਏ-ਜੰਗ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਿੱਤ ਉਹੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਾਰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

-ਮੰਜੂ ਰਾਇਕਾ
ਸੰਗਰੂਰ।

ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਲੋੜ
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਗਰਮੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਨਿਯਮਿਤ ਹੈ। ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਬਿਜਲੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਿਜਲੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਨਕਾਰਾਤਮਿਕ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਮਹਿਕਮੇ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ 24 ਘੰਟੇ ਬਿਜਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭੇਦਭਾਵ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

-ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਜਲੰਧਰ।

ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ
26 ਮਾਰਚ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਜਤਿੰਦਰ ਭੁੱਚੋਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸਾਡੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦੀ ਸੋਚ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਸਹੀ ਤੇ ਸੱਚੀ ਪਰੰਤੂ ਦੁਖਦਾਈ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ 78 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਬੇਗਾਨੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਬੇਗਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਬੇਗ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਸਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਤੋੜਨ ਦਾ ਅਪਰਾਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।

-ਜਸਦੀਪ ਕੌਰ ਮਾਹੀ
ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ।