31-03-26

 ਸਫਾਈ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

ਸਫਾਈ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣ ਲਈ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਸਫ਼ਾਈ ਹੋਵੇ ਉਥੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਘੱਟ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਗੰਦਗੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ, ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਦਤ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੂੜਾ ਕਦੇ ਵੀ ਸੜਕਾਂ ਜਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਗੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੂੜੇਦਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਫ਼ਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਫ਼ਾਈ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇ। ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਫ਼ਾਈ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਹੱਥ ਧੋਣਾ, ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਗੰਦਗੀ ਨਾ ਫੈਲਾਉਣਾ। ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਫ਼ਾਈ ਰੱਖਣਾ ਸਾਡੀ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

-ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ
ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗ਼ੜ੍ਹ।

ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ

ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 1 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਰ 15 ਤੋਂ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕ ਹੀ ਪੋਸਟ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ 500 ਤੋਂ 100 ਉਮੀਦਵਾਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ ਹੁਨਰਮੰਦ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਨੌਜਵਾਨ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਦਬਾਅ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਵੇਂ ਉਦਯੋਗ ਖੋਲ੍ਹੇ, ਸਕਿੱਲ ਡਿਵੈੱਲਪਮੈਂਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਧਾਏ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਅਪਡੇਟ ਕਰੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

-ਮਨਪ੍ਰੀਤ, ਜਲੰਧਰ।

ਸਮੇਂ ਦੀ ਬੱਚਤ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਸਮੇਂ ਦੀ ਬੱਚਤ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਂ ਇਕ ਅਣਮੋਲ ਧਨ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਵਾਰੀ ਲੰਘ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੁੜ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਹੀ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਕੰਮ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਬੱਚਤ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਤਰਜੀਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਬੇਲੋੜੀ ਘਬਰਾਹਟ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸਮਾਂ ਕੱਢ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਹੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੀਵਨ ਸੰਤੁਲਿਤ, ਸਫਲ ਅਤੇ ਸੁਖਮਈ ਬਣ ਸਕੇ।

- ਸਤਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਮੱਲੇਵਾਲ

ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ

ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ। ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਕੂਲ ਉਹ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਚਰਿੱਤਰ, ਬੋਲ-ਚਾਲ, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਕੇਵਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਹੀ ਮੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੱਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜਿਵੇਂ- ਸਭ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ, ਮਿਲਵਰਤਣ, ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ, ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ, ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ, ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਬੈਠਣਾ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਆਪ ਕਰਨਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ, ਮਾੜੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰ ਸਮਝਾਉਣ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਿਖਾਓ ਕਿ ਪੜ੍ਹਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਚਾਬੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ੳਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਚੰਗਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।

-ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਮਲੂਕਾ (ਸਟੇਟ ਐਵਾਰਡੀ)
ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਮਾਰਟ ਸਕੂਲ ਮਲੂਕਾ (ਬਠਿੰਡਾ)